Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) + khazarzar (second witness) — PG column chips mark the printed columns.
In Epistolam ad Dracontium Monitum (editorial preface
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 25:521〔Editorial preface, from the Migne page scan (OCR)〕
ent. Hæc cum ita se habeant, Dionysiusque episcopus ex suis scriptis pius demonstratus sit, quid jam acturi sint Ario- manitæ? Quem ultra falso accusare audebunt, cum ex supradictis mendacii convicti sint? Necesse enim est illos a fundamento apostolorum lapsos, flu- ctuantique mente praditos sustentaculum quærere, et cum non inveniant, Patres in posterum falso ac- cusare. Sed nemo illis ultra fidem adhibebit, etiamsi nitantur calumnias spargere: ab omnibus enim eorum hæresis damnata est : nisi forte de dia- bolo deinceps loquantur, is enim solus cum illis consentit, imo potius ipse est qui hæresim illis sug- gessit. Quis igitur etiamnum eos quorum diabo- lus dux est, Christianos nominarit, et non potius diabolicos ? ut non solum Christi hostes, sed et diabo- lici audiant? Nisi forte mutata sententia, quam ex- cogitaverunt impietatem abnegent, veritatemque agnoscant : hoc enim e re illorum fuerit. Nos au- tem decet pro cunctis errantibus hæc precari. melius alii cum editis, Mox Reg. Basil. et editi, Alii, Paulo post Taurin. Colb. Jes. Fr. 1, Reg. cum editis, Basil. et editi, Editi, Μox iidem, Editi, IN EPISTOLAM AD DRACONTIUM MONITUM. parvæ cooplatus, tum ut mox futuram persecutionem declinaret, tum quod tantum subire munus perti- mesceret, aufugit seseque occultavit. Quod ubi Athanasio allatum est, Dracontium ille ad impositum onus revocare nititur, et ad calamitates Christi gregisque sui causa perferendas cohortatur. Tum affert exempla Mosis, Eliæ, Elisæi et apostolorum, qui gravissima olim pro populo Dei subire certamina non abnuerant. Monachos item recenset qui ad episcopatum promoti, id oneris cum laude populorumque emolumento perferrent. His Athanasii monitis morem gessisse Dracontium palam est. Initio namque persecutionis ab Georgio Ariano concitatæ, episcopus cum esset, exsulure coactus est. Ac in exsilii sui loco, Clysma no- mine, aliquot annis commoratus, demum post obitum Constantii, dala Ecclesiæ pace, synodo interfuit Alexandrina. Sed hac alias. fuisse hanc epistolam suadent complurimi ejusdem loci. Quare ad annum vel referenda videtur. Nequil enim ultra annum hujus epistola tempus differri : nam initio anni anle Quadragesimam grassari cupit immanis illa Arianorum persecutio. Nec potest illa ante annum scripla fuisse : quippe sub finem duntaxat anni diu post Quadragesimam, Ariani insidias conspirationesque in Athanasıungin) in Catholicos aperte machinati sunt. In alterutrum ergo annum vel conferenda videtur : ad uirum pertineat, incertum. () Reg. et Basil., διακρίνουσιν, in praesenti. Sed () Taur. Colb. Jes. Fr. 1, παρά πάντων. Reg. () Reg., μεταβάλονται καὶ τήν. () Reg. Taurin. Colb. Jes. Fr. 1, ὠφελήσει. 1. Dracontius monachus monachorumque præfectus in episcopatum Alexandrini agri seu Hermopolis . Imminente autem Constantii postrema persecutione, instanteque Paschatis solemnitate, scriptam σὰρξ ἐγένετο, διακρινοῦσι () λοιπὸν καὶ οὗτοι τὰ Α ἀνθρώπινα, καὶ τὰ τῇ θεότητι ἁρμόζοντα. Τούτων δ' οὕτως ἐχόντων, καὶ Διονυσίου τοῦ ἐπισκόπου δειχθέντος, ἐξ ὧν ἔγραψεν, εὐσεβοῦς, τί ποιήσουσι λοιπὸν οἱ 'Αρειομανίται; Τίνος ἄρα πάλιν, ἐλεγχθέν τες ἀπὸ τούτων, καταψεύσονται ; 'Ανάγκη γάρ αυτ τοὺς, ἐκπεσόντας ἀπὸ τοῦ θεμελίου τῶν ἀποστόλων, καὶ εὐσάλευτον ἔχοντας τὴν διάνοιαν, ζητεῖν ἔρεισμα, καὶ μὴ εὑρίσκοντας, καταψεύδεσθαι λοιπὸν τῶν Πα τέρων. Αλλ' οὐδεὶς αὐτοῖς ἔτι ἔπιστεύσει, κἂν βιά- σωνται συκοφαντεῖν· κατεγνώσθη γὰρ ἡ αἵρεσις παρὰ πᾶσιν ()· εἰ μὴ ἄρα περὶ τοῦ διαβόλου λοιπὸν φθέγξονται· αὐτὸς γὰρ μόνος ἐστὶν αὐτοῖς σύμφω- νος· μᾶλλον δὲ αὐτός ἐστιν αὐτοῖς ὁ καὶ τὴν αἵρεσιν ὑποβάλλων. Τίς οὖν ἔτι τούτους, ὧν ὁ διάβολός ἐστι καθηγεμών, Χριστιανοὺς ὀνομάσειε, καὶ μὴ μᾶλλον Β διαβολικούς, ἵνα μὴ μόνον Χριστομάχοι, ἀλλὰ καὶ διαβολικοὶ καλῶνται, εἰ μὴ ἄρα μεταβάλλονται (), καὶ ἦν μὲν ἐπενόησαν ἀσέβειαν ἀρνήσωνται, τὴν δὲ ἀλήθειαν ἐπιγνῶσι; τοῦτο γὰρ αὐτοὺς μὲν ὠφελή- σει () · ἡμᾶς δὲ πρέπει περὶ πάντων τῶν πλανωμένων οι τως εύχεσθαι. διακρινοῦσι. οὗτος. αὐτοί. Τούτων δὲ οὕτως ὄντων. Τούτω
PG 25:524ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΔΡΑΚΟΝΤΙΟΝ. Ἀπορῶ τί γράψω. Ἆρα γὰρ ὡς παραιτούμενον μέμψομαί σε, ἢ ὡς τὸν καιρὸν ὁρῶντα, καὶ κρυπτόμενον διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων; Πλὴν εἴτε ἄλλως, εἴτε οὕτως, ἄξιον μέμψεως τὸ παρὰ σοῦ γεγενημένον, ἀγαπητὲ Δρακόντιε. Οὐ γὰρ ἔπρεπε λαβόντα σε τὴν χάριν κρύπτεσθαι, οὐδὲ φρόνιμον ὄντα, διδόναι τοῖς ἄλλοις προφάσεις φυγῆς. Πολλοὶ γὰρ ἀκούσαντες σκανδαλίζονται· οὐχ ὡς ἁπλῶς τοῦτό σου ποιοῦντος, ἀλλὰ συνορῶντος τὸν καιρὸν, καὶ τὰς ἐπικειμένας θλίψεις τῇ Ἐκκλησίᾳ. Καὶ φοβοῦμαι μὴ, διὰ σαυτὸν φεύγων, δι’ ἄλλους εὑρεθῇς κινδυνεύων παρὰ τῷ Κυρίῳ. Εἰ γὰρ ὁ ἕνα τῶν μικρῶν σκανδαλίζων, ἕλοιτ’ ἂν μύλον ὀνικὸν περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ κρεμασθῆναι, καὶ καταποντισθῆναι· τί ἂν πάθοις σὺ τοσούτοις γινόμενος σκάνδαλον; Καὶ γὰρ ἡ ἐκ παραδόξου γενομένη συμφωνία ἐν τῇ Ἀλεξανδρέων χώρᾳ, ἐν τῇ σῇ καταστάσει, ἐξ ἀνάγκης σχισθήσεται διὰ τὴν σὴν ἀναχώρησιν· καὶ ἡ ἐπισκοπὴ δὲ τῆς χώρας αὐτῆς ὑπὸ πολλῶν ἁρπαγήσεται· καὶ πολλῶν οὐκ ὀρθῶν, ἀλλ’ ὧν οἶδας καὶ αὐτός.
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ (47) ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΔΡΑΚΟΝΤΙΟΝ . μέμψομαί σε, ἢ ὡς τὸν καιρὸν ὁρῶντα, καὶ κρυπτό μενον διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων; Πλὴν εἴτε ἄλλως, εἴτε οὕτως, ἄξιον μέμψεως τὸ παρὰ σοῦ γεγενημέ νον, ἀγαπητὲ Δρακόντιο. Οὐ γὰρ ἔπρεπε λαβόντα σε τὴν χάριν κρύπτεσθαι, οὐδὲ φρόνιμον όντα, διδόναι (48) τοῖς ἄλλοις προφάσεις φυγῆς. Πολλοὶ γὰρ ἀκούσαντες σκανδαλίζονται· οὐχ ὡς ἁπλῶς τοῦτό σου ποιοῦντος, ἀλλὰ συνορῶντος τὸν καιρὸν, καὶ τὰς ἐπικειμένας θλίψεις τῇ Ἐκκλησίᾳ. Καὶ φοβοῦμαι μή, διὰ σαυτὸν φεύγων, δι' ἄλλους εὑρεθῇς κινδυνεύων παρὰ τῷ Κυρίῳ. Εἰ γὰρ ὁ ἕνα τῶν μικρών σκανδαλίζων, ἕλοιτ' ἂν μύλον ὀνικὸν περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ κρεμασθῆναι, καὶ καταποντισθῆναι· τι ἂν πά θοις (49) σὺ τοσούτοις γινόμενος σκάνδαλον; Καὶ γὰρ ἡ ἐκ παραδόξου γενομένη συμφωνία ἐν τῇ ᾿Αλεξαν δρέων χώρᾳ, ἐν τῇ σῇ καταστάσει, ἐξ ἀνάγκης σχι- σθήσεται διὰ τὴν σὴν ἀναχώρησιν· καὶ ἡ ἐπισκοπὴ δὲ τῆς χώρας αὐτῆς ὑπὸ πολλῶν ἁρπαγήσεται· καὶ πολλῶν οὐκ ὀρθῶν, ἀλλ᾽ ὧν οἶδας καὶ αὐτός (50). Καὶ ἐθνικοὶ δὲ οἱ ἐπαγγελλόμενοι Χριστιανοὶ γίνεσθαι ἐπὶ τῇ σῇ καταστάσει, ἀπομενοῦσιν Έλληνες, τῆς σῆς εὐλαβείας ἐξουθενούσης τὴν δοθεῖσαν χάριν. Β *.. Ἐπιστολὴ πρὸς Δρακόντιον ἡγούμενον και ταστάντα ἐπίσκοπον, καὶ ἀποφυγόντα τῆς ἐπισκοπῆς· λάθρα. ἐπιστολὴ πρὸς Δρακόντιον. τὴν ἐπισκοπὴν φεύγοντα. φασιν. τί ἂν πάθης. αὐτός, ἀπο- μένουσι. 55:3 S. ATHANASII OPP. PARS I. HISTORICA ET DOGMATICA. - S. P. N. ATHANASII ARCHIEPISCOPI ALEXANDRINI EPISTOLA AD DRACONTIUM. i scopatum recuses vituperem, an quod temporis spectes conditionem, Judæorumque metu te occul- tes? Quocunque sane modo res spectetur, non culpa vacat id quod egisti, charissime Draconti. Non de- cuit enim te cum gratiam accepisses, latebras quærere : nec debuisti, prudens cum sis, aliis exem- plum capessendæ fugæ præbere. Multis enim, qui hæc audiere, scandalo fuisti: non quod sic agas quidem, sed quod tempus ac impendentes Ecclesiæ calamitates prospiciens, sic agas. Ac vereor ne dum tui causa fugis, aliorum causa apud Dominum periclitere. Si enim ei qui unum de pusillis scanda- lizaverit, optabilius sit ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris " ; quid de te futurum est, qui tam multis scandalo fueris? Etenim admirandus ille Alexandrini agri in te eligendo consensus, ob tuum secessum necessa- rio in complurimas dividetur factiones : estque hujus loci episcopatus a multis invadendus; iis- que non probis viris, sed quos tule probe nosti. Dehinc Ethnici qui in tua ordinatione se Christianos fore polliciti sunt, in gentilitate per- manebunt, tua pietate gratiam sibi datam vilipendente. Matth. xvΙ, B sic habet: id est, Εpistola ad Dracontium Hegumenum, seu monasterii præfectum, qui episcopus ordinatus, ab episcopatu clam aufugerat. In Reg., Εditi addunt desunt in Anglic. solo codice, et ab interprete veteri lecta non sunt. Paulo post Felck. anon., 1. Απορῶ τί γράψω. 'Αρα γὰρ ὡς παραιτούμενον 1. Hæsito quid ad te scribam; tene quod epi- Α (47) Scripta anpo 554 vel 355. In Anglic. 'titulus C (48) Anglic., διδόντα. Μox Felck. 3 anon., πρό- (49) Anglic., αὐτοῦ κυτασθῆναι, καταποντισθῆναι, (54) Hec, καὶ πολλῶν οὐκ ὀρθῶν, ἀλλ᾽ ὧν οἶδας καὶ
PG 25:525Καὶ ἐθνικοὶ δὲ οἱ ἐπαγγελλόμενοι Χριστιανοὶ γίνεσθαι ἐπὶ τῇ σῇ καταστάσει, ἀπομενοῦσιν Ἕλληνες, τῆς σῆς εὐλαβείας ἐξουθενούσης τὴν δοθεῖσαν χάριν. Ποία οὖν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἀπολογία παρὰ σοῦ δοθήσεται; Ποίοις ἂν ἀπονίψασθαι καὶ ἀπομάξασθαι λόγοις τὰς τοιαύτας αἰτίας δυνήσῃ; Πῶς θεραπεύσεις τοὺς διὰ σὲ πεσόντας καὶ σκανδαλιζομένους; Ἢ πῶς, μετὰ τὸ σχισθῆναι τὴν εἰρήνην, συῤῥάψαι ταύτην δυνήσῃ; Ὦ ἀγαπητὲ Δρακόντιε, ἀντὶ χαρᾶς λύπην ἡμῖν πεποίηκας, ἀντὶ παραμυθίας στεναγμόν. Προσεδοκοῦμεν γὰρ παραμυθίαν ἔχειν σε μεθ’ ἡμῶν, καὶ νῦν βλέπομεν φεύγοντά σε, καὶ ὁρῶμεν, ὅτι κρινόμενος μὲν ἐλεγχθήσῃ, κινδυνεύων δὲ μεταμεληθήσῃ. Καὶ τίς φείσεται, ὡς ὁ προφήτης εἴρηκεν, ἐπὶ σοί; Τίς ἀνακάμψει ἐπὶ σὲ εἰς εἰρήνην, ὁρῶν τοὺς ἀδελφοὺς, δι’ οὓς Χριστὸς ἀπέθανε, βλαβέντας ἐπὶ τῇ σῇ φυγῇ; Δεῖ γὰρ εἰδέναι σε καὶ μὴ ἀμφιβάλλειν, ὅτι πρὶν μὲν κατασταθῇς σαυτῷ ἔζης, κατασταθεὶς δὲ, οἷς κατεστάθης. Καὶ πρὶν μὲν λάβῃς τὴν τῆς ἐπισκοπῆς χάριν, οὐδεὶς ἐγίνωσκέ σε· γενόμενον δὲ λοιπὸν, οἱ λαοὶ προσδοκῶσι φέροντά σε τροφὴν αὐτοῖς, τὴν ἐκ τῶν Γραφῶν διδασκαλίαν·
δοθήσεται ; Ποίοις ἂν ἀπονίψασθαι καὶ ἀπομάξασθαι λόγοις τὰς τοιαύτας αἰτίας δυνήσῃ; Πῶς θεραπεύσεις τοὺς διὰ σὲ πεσόντας καὶ σκανδαλιζομένους ; "Η πῶς, μετὰ τὸ σχισθῆναι τὴν εἰρήνην, συρράψαι ταύτην δυνήσῃ; Ο ἀγαπητέ Δρακόντιε, ἀντὶ χαρᾶς λύπην ἡμῖν (51) πεποίηκας, ἀντὶ παραμυθίας στεναγμόν. Προσεδοκοῦμεν γὰρ παραμυθίαν ἔχειν σε μεθ᾿ ἡμῶν, καὶ νῦν βλέπομεν φεύγοντά σε, καὶ ὁρῶμεν, ὅτι κρι- νόμενος μὲν ἐλεγχθήσῃ, κινδυνεύων δὲ μεταμεληθήσῃ. Καὶ τίς φείσεται, ὡς ὁ προφήτης είρηκεν, ἐπὶ σοί ; Τίς ἀνακάμψει ἐπὶ σὲ εἰς εἰρήνην, ὁρῶν τοὺς ἀδελ φούς, δι' οὓς Χριστὸς ἀπέθανε, βλαβέντας ἐπὶ τῇ σῇ φυγῇ (52); Δεῖ γὰρ εἰδέναι σε καὶ μὴ ἀμφιβάλλειν, ὅτι πρὶν μὲν κατασταθῇς σαυτῷ ἔζης, κατασταθεὶς δὲ, οἷς κατεστάθης. Καὶ πρὶν μὲν λάβῃς τὴν τῆς Β ἐπισκοπῆς χάριν, οὐδεὶς ἐγίνωσκέ σε· γενόμενον δὲ λοιπὸν, οἱ λαοὶ προσδοκῶσι φέροντά σε (53) τροφὴν αὐτοῖς, τὴν ἐκ τῶν Γραφών διδασκαλίαν· ὅταν τοίνυν οι προσδοκῶντες λιμώττωσι, σὺ δὲ σαυτὸν (54) μόνον τρέφῃς, καὶ ἔλθῃ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἡμεῖς τε αὐτῷ παραστῶμεν, ποίαν σχοίης ἀπολογίαν, ὁρῶντος αὐτοῦ τὰ ἴδια πρόβατα λιμώττοντα ; Εἰ μὲν γὰρ μὴ εἰλήφεις τὰ δηνάρια, οὐκ ἂν ἐμέμψατό σε λαβόντα δὲ καὶ χώσαντα (55) καὶ κρύψαντα, μέμψαιτ' ἂν εἰκότως, λέγων ἐκεῖνα τὰ ῥήματα, ἃ μὴ γένοιτο, κἂν ἀκοῦσαι τὴν σὴν εὐλάβειαν· "Εδει σε βαλεῖν τὰ δηνάριά μου τοῖς τραπεζίταις, ἵνα ἐλθὼν κἀγὼ παρ' ἐκείνων απαιτήσω. μὲν, ἵνα μὴ κινδυνεύσῃς· ἡμῶν δὲ, ἵνα μὴ λυπηθῶ- μεν ἐπὶ σοί. Φρόντιζε τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα μὴ διὰ σὲ πολλοὶ τῶν μικρῶν βλαβῶσι, καὶ οἱ ἄλλοι δὲ πρόφα σιν λάβωσιν εἰς τὸ ἀναχωρεῖν. Εἰ μὲν οὖν τὸν και ρὸν ἐφοβήθης, καὶ καταπτήξας τοῦτο ἐποίησας, οὐκ ἀνδρικὸν τὸ φρόνημα· ἔδει γὰρ τὸν κατὰ Χριστὸν ζῆλον ἐν τοῖς τοιούτοις ἐπιδείκνυσθαι (56), καὶ μαλ λον ἐν ταῖς περιστάσεσι παῤῥησιάζεσθαι, λέγειν τε τὰ τοῦ μακαρίου Παύλου ῥήματα· Ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικώμεν· καὶ μάλιστα, ὅτι οὐ πρέπει τῷ καιρῷ δουλεύειν, ἀλλὰ τῷ Κυρίῳ· εἰ δὲ τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ διάταξις οὐκ ἀρέσκει σοι, οὐδὲ νομίζεις τὸ τῆς ἐπισκο τῆς λειτούργημα μισθὸν ἔχειν, ἀλλὰ (57) καταφρονείν τοῦ ταῦτα διαταξαμένου Σωτῆρος πεποίηκας σαυτόν· παρακαλῶ, μὴ τοιαῦτα λογίζου, μηδὲ ἀνέχου τῶν ταῦτα συμβουλευόντων· οὐ γὰρ ἄξια Δρακοντίου ταῦτα. "Α γὰρ ὁ Κύριος διὰ τῶν ἀποστόλων τετύπωκε, ταῦτα καλὰ καὶ βέβαια μένει· ἡ δὲ τῶν ἀδελφῶν δειλία παύσεται. • ἡμᾶς. προσεδοκῶμεν. Ομηρε, προσεδοκοῦμεν. μὲν κατασταθείς. κατασταθῇς. καὶ κρύψαντα μέμψαιτ' ἄν. καὶ κατα- κρύψαντα μέμψετ' ἄν. τόν. EPISTOLA AD DRACONTIUM. laturus? Quibus verbis istiusmodi culpas abluere vel abstergere poteris? Quod illis es remedium ad- hibiturus, qui te auctore lapsi sunt et scandalizati ? Aut quomodo ruptam pacem denuo componas ? Charissime Draconti, pro gaudio marorem nobis, pro consolatione luctum attulisti. Sperabamus enim te nobis consolationi futurum : at nunc te fugien- tem conspicimus; futurumque prævidemus ut in judiciumn vocatus, convincare, inque periculo con- stitutus, te facti pueniteat. Ecquis tibi, ut ait pro- pheta *, veniam tribual? Quis ad pacem tibi con- cedendam animum inducat, cum fratres videat, pro quibus mortuus est Christus gravi ob fugam tuam detrimento affectos ? Nosse te ac nihil ambi- gere convenit, te antequam ordinarere tibi ipsi vi- xisse; ordinatum, iis quibus es ordinatus. Ac prius- quam gratiam episcopatus accepisses, nulli notus eras : jam vero, ordinatus cum sis, te populi ex- spectant, ut cibum illis subministres, Scripturarum nempe doctrinam. Qui si dum exspectant fame la- borent, teque solum ipse alas, ac interim veniat Dominus noster Jesus Christus, nosque ejus con- spectui sislamus; quam, quæso, invenias tui pur- gandi rationem, cum ipse esurientes suas oves conspiciat? Si denarios non accepisses, nequaquam te ille objurgasset: cum autem acceptos suffoderis atque occultaris, jure ac merito te increpaturus est, his adhibitis verbis, quæ absit ut tua pietas ut ego veniens ab illis repeterem ". periculum adducare; nobis, ne ad te lugendum campellamur. Ecclesiæ curam habeto, ne tui causa multi ex pusillis damno afficiantur: neu alii tuo exemplo captent occasionem secedendi. Si tempo- ris calamitatem pertimescens, ac metu perculsus id egeris, nequaquam generosi animi illud fuerit : par fuit enim tuum pro Christo studium, in his calami- tatibus exhibere, ac potissimum in hujusmodi tem- poribus assumpta fiducia, hæc Pauli verba proferre, in his omnibus superamus *, cum maxime nos de- ceat non tempori sed Domino servire. Sin tibi mi- nime placet Ecclesiarum constitutio, nec arbitrare episcopatus ministerium sua mercede donandum : sed eo usque animum appulisti ut Salvatorem qui audiat : Oportuit te projicere denarios meos trapezitis, D hujusmodi res constituit, vilipendas. Obsecro ne res hujusmodi animo verses, neu toleres eos qui tibi bujus consilii auctores sunt: non enim hæc digna sunt Dracontio. Etenim quæ Dominus per apostolos constituit, hæc bona, hæc firma perseverant. Eo autem modo futurum est ut fratrum formido compescatur. VIII. Jerem. xv, 5. ** Matth. xxv, 27; Luc. xix, eadem sententia, sed non iisdem verbis. 57. aliis, Μox Felck. auon., Alii dose, Reg. Angl. Felck. anon. Rom. anon., Editi, 2. Ποία οὖν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἀπολογία παρὰ σοῦ. Α 2. Quamnam igitur es pro istis excusationem al- 3. Obsecro, tibi nobisque parcas; tibi, ut ne in 3. Παρακαλῶ φεῖσαι σεαυτοῦ καὶ ἡμῶν· σαυτοῦ (51) Sic Reg. Angl. et Felck. 7 anon. Editi cum (52) Anglic., διὰ τὴν σὴν φυγήν. Μox editi men- (53) Σε deest in Reg. (54) Reg., σεαυτόν. Ibid. Anglic., τρέφεις. (55) Reg., ψυχώσαντα, mendose. Ibid. Reg. et Felck. (56) Felck. 3 anon., δείκνυσθαι. (57) Reg., ἀλλὰ καί. Μor Anglic., πέπεικας σαυ-
PG 25:526ὅταν τοίνυν οἱ προσδοκῶντες λιμώττωσι, σὺ δὲ σαυτὸν μόνον τρέφῃς, καὶ ἔλθῃ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ἡμεῖς τε αὐτῷ παραστῶμεν, ποίαν σχοίης ἀπολογίαν, ὁρῶντος αὐτοῦ τὰ ἴδια πρόβατα λιμώττοντα; Εἰ μὲν γὰρ μὴ εἰλήφεις τὰ δηνάρια, οὐκ ἂν ἐμέμψατό σε· λαβόντα δὲ καὶ χώσαντα καὶ κρύψαντα, μέμψαιτ’ ἂν εἰκότως, λέγων ἐκεῖνα τὰ ῥήματα, ἃ μὴ γένοιτο, κἂν ἀκοῦσαι τὴν σὴν εὐλάβειαν· Ἔδει σε βαλεῖν τὰ δηνάριά μου τοῖς τραπεζίταις, ἵνα ἐλθὼν κἀγὼ παρ’ ἐκείνων ἀπαιτήσω. Παρακαλῶ φεῖσαι σεαυτοῦ καὶ ἡμῶν· σαυτοῦ μὲν, ἵνα μὴ κινδυνεύσῃς· ἡμῶν δὲ, ἵνα μὴ λυπηθῶμεν ἐπὶ σοί. Φρόντιζε τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα μὴ διὰ σὲ πολλοὶ τῶν μικρῶν βλαβῶσι, καὶ οἱ ἄλλοι δὲ πρόφασιν λάβωσιν εἰς τὸ ἀναχωρεῖν. Εἰ μὲν οὖν τὸν καιρὸν ἐφοβήθης, καὶ καταπτήξας τοῦτο ἐποίησας, οὐκ ἀνδρικὸν τὸ φρόνημα· ἔδει γὰρ τὸν κατὰ Χριστὸν ζῆλον ἐν τοῖς τοιούτοις ἐπιδείκνυσθαι, καὶ μᾶλλον ἐν ταῖς περιστάσεσι παῤῥησιάζεσθαι, λέγειν τε τὰ τοῦ μακαρίου Παύλου ῥήματα· Ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν· καὶ μάλιστα, ὅτι οὐ πρέπει τῷ καιρῷ δουλεύειν, ἀλλὰ τῷ Κυρίῳ·
δοθήσεται ; Ποίοις ἂν ἀπονίψασθαι καὶ ἀπομάξασθαι λόγοις τὰς τοιαύτας αἰτίας δυνήσῃ; Πῶς θεραπεύσεις τοὺς διὰ σὲ πεσόντας καὶ σκανδαλιζομένους ; "Η πῶς, μετὰ τὸ σχισθῆναι τὴν εἰρήνην, συρράψαι ταύτην δυνήσῃ; Ο ἀγαπητέ Δρακόντιε, ἀντὶ χαρᾶς λύπην ἡμῖν (51) πεποίηκας, ἀντὶ παραμυθίας στεναγμόν. Προσεδοκοῦμεν γὰρ παραμυθίαν ἔχειν σε μεθ᾿ ἡμῶν, καὶ νῦν βλέπομεν φεύγοντά σε, καὶ ὁρῶμεν, ὅτι κρι- νόμενος μὲν ἐλεγχθήσῃ, κινδυνεύων δὲ μεταμεληθήσῃ. Καὶ τίς φείσεται, ὡς ὁ προφήτης είρηκεν, ἐπὶ σοί ; Τίς ἀνακάμψει ἐπὶ σὲ εἰς εἰρήνην, ὁρῶν τοὺς ἀδελ φούς, δι' οὓς Χριστὸς ἀπέθανε, βλαβέντας ἐπὶ τῇ σῇ φυγῇ (52); Δεῖ γὰρ εἰδέναι σε καὶ μὴ ἀμφιβάλλειν, ὅτι πρὶν μὲν κατασταθῇς σαυτῷ ἔζης, κατασταθεὶς δὲ, οἷς κατεστάθης. Καὶ πρὶν μὲν λάβῃς τὴν τῆς Β ἐπισκοπῆς χάριν, οὐδεὶς ἐγίνωσκέ σε· γενόμενον δὲ λοιπὸν, οἱ λαοὶ προσδοκῶσι φέροντά σε (53) τροφὴν αὐτοῖς, τὴν ἐκ τῶν Γραφών διδασκαλίαν· ὅταν τοίνυν οι προσδοκῶντες λιμώττωσι, σὺ δὲ σαυτὸν (54) μόνον τρέφῃς, καὶ ἔλθῃ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἡμεῖς τε αὐτῷ παραστῶμεν, ποίαν σχοίης ἀπολογίαν, ὁρῶντος αὐτοῦ τὰ ἴδια πρόβατα λιμώττοντα ; Εἰ μὲν γὰρ μὴ εἰλήφεις τὰ δηνάρια, οὐκ ἂν ἐμέμψατό σε λαβόντα δὲ καὶ χώσαντα (55) καὶ κρύψαντα, μέμψαιτ' ἂν εἰκότως, λέγων ἐκεῖνα τὰ ῥήματα, ἃ μὴ γένοιτο, κἂν ἀκοῦσαι τὴν σὴν εὐλάβειαν· "Εδει σε βαλεῖν τὰ δηνάριά μου τοῖς τραπεζίταις, ἵνα ἐλθὼν κἀγὼ παρ' ἐκείνων απαιτήσω. μὲν, ἵνα μὴ κινδυνεύσῃς· ἡμῶν δὲ, ἵνα μὴ λυπηθῶ- μεν ἐπὶ σοί. Φρόντιζε τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα μὴ διὰ σὲ πολλοὶ τῶν μικρῶν βλαβῶσι, καὶ οἱ ἄλλοι δὲ πρόφα σιν λάβωσιν εἰς τὸ ἀναχωρεῖν. Εἰ μὲν οὖν τὸν και ρὸν ἐφοβήθης, καὶ καταπτήξας τοῦτο ἐποίησας, οὐκ ἀνδρικὸν τὸ φρόνημα· ἔδει γὰρ τὸν κατὰ Χριστὸν ζῆλον ἐν τοῖς τοιούτοις ἐπιδείκνυσθαι (56), καὶ μαλ λον ἐν ταῖς περιστάσεσι παῤῥησιάζεσθαι, λέγειν τε τὰ τοῦ μακαρίου Παύλου ῥήματα· Ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικώμεν· καὶ μάλιστα, ὅτι οὐ πρέπει τῷ καιρῷ δουλεύειν, ἀλλὰ τῷ Κυρίῳ· εἰ δὲ τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ διάταξις οὐκ ἀρέσκει σοι, οὐδὲ νομίζεις τὸ τῆς ἐπισκο τῆς λειτούργημα μισθὸν ἔχειν, ἀλλὰ (57) καταφρονείν τοῦ ταῦτα διαταξαμένου Σωτῆρος πεποίηκας σαυτόν· παρακαλῶ, μὴ τοιαῦτα λογίζου, μηδὲ ἀνέχου τῶν ταῦτα συμβουλευόντων· οὐ γὰρ ἄξια Δρακοντίου ταῦτα. "Α γὰρ ὁ Κύριος διὰ τῶν ἀποστόλων τετύπωκε, ταῦτα καλὰ καὶ βέβαια μένει· ἡ δὲ τῶν ἀδελφῶν δειλία παύσεται. • ἡμᾶς. προσεδοκῶμεν. Ομηρε, προσεδοκοῦμεν. μὲν κατασταθείς. κατασταθῇς. καὶ κρύψαντα μέμψαιτ' ἄν. καὶ κατα- κρύψαντα μέμψετ' ἄν. τόν. EPISTOLA AD DRACONTIUM. laturus? Quibus verbis istiusmodi culpas abluere vel abstergere poteris? Quod illis es remedium ad- hibiturus, qui te auctore lapsi sunt et scandalizati ? Aut quomodo ruptam pacem denuo componas ? Charissime Draconti, pro gaudio marorem nobis, pro consolatione luctum attulisti. Sperabamus enim te nobis consolationi futurum : at nunc te fugien- tem conspicimus; futurumque prævidemus ut in judiciumn vocatus, convincare, inque periculo con- stitutus, te facti pueniteat. Ecquis tibi, ut ait pro- pheta *, veniam tribual? Quis ad pacem tibi con- cedendam animum inducat, cum fratres videat, pro quibus mortuus est Christus gravi ob fugam tuam detrimento affectos ? Nosse te ac nihil ambi- gere convenit, te antequam ordinarere tibi ipsi vi- xisse; ordinatum, iis quibus es ordinatus. Ac prius- quam gratiam episcopatus accepisses, nulli notus eras : jam vero, ordinatus cum sis, te populi ex- spectant, ut cibum illis subministres, Scripturarum nempe doctrinam. Qui si dum exspectant fame la- borent, teque solum ipse alas, ac interim veniat Dominus noster Jesus Christus, nosque ejus con- spectui sislamus; quam, quæso, invenias tui pur- gandi rationem, cum ipse esurientes suas oves conspiciat? Si denarios non accepisses, nequaquam te ille objurgasset: cum autem acceptos suffoderis atque occultaris, jure ac merito te increpaturus est, his adhibitis verbis, quæ absit ut tua pietas ut ego veniens ab illis repeterem ". periculum adducare; nobis, ne ad te lugendum campellamur. Ecclesiæ curam habeto, ne tui causa multi ex pusillis damno afficiantur: neu alii tuo exemplo captent occasionem secedendi. Si tempo- ris calamitatem pertimescens, ac metu perculsus id egeris, nequaquam generosi animi illud fuerit : par fuit enim tuum pro Christo studium, in his calami- tatibus exhibere, ac potissimum in hujusmodi tem- poribus assumpta fiducia, hæc Pauli verba proferre, in his omnibus superamus *, cum maxime nos de- ceat non tempori sed Domino servire. Sin tibi mi- nime placet Ecclesiarum constitutio, nec arbitrare episcopatus ministerium sua mercede donandum : sed eo usque animum appulisti ut Salvatorem qui audiat : Oportuit te projicere denarios meos trapezitis, D hujusmodi res constituit, vilipendas. Obsecro ne res hujusmodi animo verses, neu toleres eos qui tibi bujus consilii auctores sunt: non enim hæc digna sunt Dracontio. Etenim quæ Dominus per apostolos constituit, hæc bona, hæc firma perseverant. Eo autem modo futurum est ut fratrum formido compescatur. VIII. Jerem. xv, 5. ** Matth. xxv, 27; Luc. xix, eadem sententia, sed non iisdem verbis. 57. aliis, Μox Felck. auon., Alii dose, Reg. Angl. Felck. anon. Rom. anon., Editi, 2. Ποία οὖν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἀπολογία παρὰ σοῦ. Α 2. Quamnam igitur es pro istis excusationem al- 3. Obsecro, tibi nobisque parcas; tibi, ut ne in 3. Παρακαλῶ φεῖσαι σεαυτοῦ καὶ ἡμῶν· σαυτοῦ (51) Sic Reg. Angl. et Felck. 7 anon. Editi cum (52) Anglic., διὰ τὴν σὴν φυγήν. Μox editi men- (53) Σε deest in Reg. (54) Reg., σεαυτόν. Ibid. Anglic., τρέφεις. (55) Reg., ψυχώσαντα, mendose. Ibid. Reg. et Felck. (56) Felck. 3 anon., δείκνυσθαι. (57) Reg., ἀλλὰ καί. Μor Anglic., πέπεικας σαυ-
εἰ δὲ τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ διάταξις οὐκ ἀρέσκει σοι, οὐδὲ νομίζεις τὸ τῆς ἐπισκοπῆς λειτούργημα μισθὸν ἔχειν, ἀλλὰ καταφρονεῖν τοῦ ταῦτα διαταξαμένου Σωτῆρος πεποίηκας σαυτόν· παρακαλῶ, μὴ τοιαῦτα λογίζου, μηδὲ ἀνέχου τῶν ταῦτα συμβουλευόντων· οὐ γὰρ ἄξια Δρακοντίου ταῦτα. Ἃ γὰρ ὁ Κύριος διὰ τῶν ἀποστόλων τετύπωκε, ταῦτα καλὰ καὶ βέβαια μένει· ἡ δὲ τῶν ἀδελφῶν δειλία παύσεται. Εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν νοῦν εἶχον πάντες, οἷον νῦν ἔχουσιν οἱ συμβουλεύοντές σοι, πῶς ἂν ἐγένου σὺ Χριστιανὸς, ἐπισκόπων μὴ ὄντων; Ἐὰν δὲ καὶ οἱ μεθ’ ἡμᾶς ἀναλάβωσι τὸν τοιοῦτον νοῦν, πῶς ἂν συστῆναι δυνήσωνται αἱ Ἐκκλησίαι; Ἢ νομίζουσιν οἱ συμβουλεύοντές σοι μηδὲν εἰληφέναι σε, ὅτι καταφρονοῦσιν; Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ψευδῶς. Ὥρα γὰρ αὐτοὺς νομίζειν μηδὲν εἶναι μηδὲ τὴν τοῦ λουτροῦ χάριν, ἐάν τινες τούτου καταφρονῶσι. Ἀλλ’ εἴληφας, ὦ ἀγαπητὲ Δρακόντιε· μὴ ἀνέχου τῶν συμβουλευόντων σοι, μηδὲ ἀπάτα σαυτόν. Ἀπαιτηθήσεται γὰρ τοῦτο παρὰ τοῦ δεδωκότος Θεοῦ. Ἢ οὐκ ἤκουσας τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος· Μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος; Ἢ οὐκ ἀνέγνως, πῶς μὲν τὸν διπλάσαντα ἀποδέχεται, τὸν δὲ κρύψαντα κατεδίκασε;
δοθήσεται ; Ποίοις ἂν ἀπονίψασθαι καὶ ἀπομάξασθαι λόγοις τὰς τοιαύτας αἰτίας δυνήσῃ; Πῶς θεραπεύσεις τοὺς διὰ σὲ πεσόντας καὶ σκανδαλιζομένους ; "Η πῶς, μετὰ τὸ σχισθῆναι τὴν εἰρήνην, συρράψαι ταύτην δυνήσῃ; Ο ἀγαπητέ Δρακόντιε, ἀντὶ χαρᾶς λύπην ἡμῖν (51) πεποίηκας, ἀντὶ παραμυθίας στεναγμόν. Προσεδοκοῦμεν γὰρ παραμυθίαν ἔχειν σε μεθ᾿ ἡμῶν, καὶ νῦν βλέπομεν φεύγοντά σε, καὶ ὁρῶμεν, ὅτι κρι- νόμενος μὲν ἐλεγχθήσῃ, κινδυνεύων δὲ μεταμεληθήσῃ. Καὶ τίς φείσεται, ὡς ὁ προφήτης είρηκεν, ἐπὶ σοί ; Τίς ἀνακάμψει ἐπὶ σὲ εἰς εἰρήνην, ὁρῶν τοὺς ἀδελ φούς, δι' οὓς Χριστὸς ἀπέθανε, βλαβέντας ἐπὶ τῇ σῇ φυγῇ (52); Δεῖ γὰρ εἰδέναι σε καὶ μὴ ἀμφιβάλλειν, ὅτι πρὶν μὲν κατασταθῇς σαυτῷ ἔζης, κατασταθεὶς δὲ, οἷς κατεστάθης. Καὶ πρὶν μὲν λάβῃς τὴν τῆς Β ἐπισκοπῆς χάριν, οὐδεὶς ἐγίνωσκέ σε· γενόμενον δὲ λοιπὸν, οἱ λαοὶ προσδοκῶσι φέροντά σε (53) τροφὴν αὐτοῖς, τὴν ἐκ τῶν Γραφών διδασκαλίαν· ὅταν τοίνυν οι προσδοκῶντες λιμώττωσι, σὺ δὲ σαυτὸν (54) μόνον τρέφῃς, καὶ ἔλθῃ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἡμεῖς τε αὐτῷ παραστῶμεν, ποίαν σχοίης ἀπολογίαν, ὁρῶντος αὐτοῦ τὰ ἴδια πρόβατα λιμώττοντα ; Εἰ μὲν γὰρ μὴ εἰλήφεις τὰ δηνάρια, οὐκ ἂν ἐμέμψατό σε λαβόντα δὲ καὶ χώσαντα (55) καὶ κρύψαντα, μέμψαιτ' ἂν εἰκότως, λέγων ἐκεῖνα τὰ ῥήματα, ἃ μὴ γένοιτο, κἂν ἀκοῦσαι τὴν σὴν εὐλάβειαν· "Εδει σε βαλεῖν τὰ δηνάριά μου τοῖς τραπεζίταις, ἵνα ἐλθὼν κἀγὼ παρ' ἐκείνων απαιτήσω. μὲν, ἵνα μὴ κινδυνεύσῃς· ἡμῶν δὲ, ἵνα μὴ λυπηθῶ- μεν ἐπὶ σοί. Φρόντιζε τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα μὴ διὰ σὲ πολλοὶ τῶν μικρῶν βλαβῶσι, καὶ οἱ ἄλλοι δὲ πρόφα σιν λάβωσιν εἰς τὸ ἀναχωρεῖν. Εἰ μὲν οὖν τὸν και ρὸν ἐφοβήθης, καὶ καταπτήξας τοῦτο ἐποίησας, οὐκ ἀνδρικὸν τὸ φρόνημα· ἔδει γὰρ τὸν κατὰ Χριστὸν ζῆλον ἐν τοῖς τοιούτοις ἐπιδείκνυσθαι (56), καὶ μαλ λον ἐν ταῖς περιστάσεσι παῤῥησιάζεσθαι, λέγειν τε τὰ τοῦ μακαρίου Παύλου ῥήματα· Ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικώμεν· καὶ μάλιστα, ὅτι οὐ πρέπει τῷ καιρῷ δουλεύειν, ἀλλὰ τῷ Κυρίῳ· εἰ δὲ τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ διάταξις οὐκ ἀρέσκει σοι, οὐδὲ νομίζεις τὸ τῆς ἐπισκο τῆς λειτούργημα μισθὸν ἔχειν, ἀλλὰ (57) καταφρονείν τοῦ ταῦτα διαταξαμένου Σωτῆρος πεποίηκας σαυτόν· παρακαλῶ, μὴ τοιαῦτα λογίζου, μηδὲ ἀνέχου τῶν ταῦτα συμβουλευόντων· οὐ γὰρ ἄξια Δρακοντίου ταῦτα. "Α γὰρ ὁ Κύριος διὰ τῶν ἀποστόλων τετύπωκε, ταῦτα καλὰ καὶ βέβαια μένει· ἡ δὲ τῶν ἀδελφῶν δειλία παύσεται. • ἡμᾶς. προσεδοκῶμεν. Ομηρε, προσεδοκοῦμεν. μὲν κατασταθείς. κατασταθῇς. καὶ κρύψαντα μέμψαιτ' ἄν. καὶ κατα- κρύψαντα μέμψετ' ἄν. τόν. EPISTOLA AD DRACONTIUM. laturus? Quibus verbis istiusmodi culpas abluere vel abstergere poteris? Quod illis es remedium ad- hibiturus, qui te auctore lapsi sunt et scandalizati ? Aut quomodo ruptam pacem denuo componas ? Charissime Draconti, pro gaudio marorem nobis, pro consolatione luctum attulisti. Sperabamus enim te nobis consolationi futurum : at nunc te fugien- tem conspicimus; futurumque prævidemus ut in judiciumn vocatus, convincare, inque periculo con- stitutus, te facti pueniteat. Ecquis tibi, ut ait pro- pheta *, veniam tribual? Quis ad pacem tibi con- cedendam animum inducat, cum fratres videat, pro quibus mortuus est Christus gravi ob fugam tuam detrimento affectos ? Nosse te ac nihil ambi- gere convenit, te antequam ordinarere tibi ipsi vi- xisse; ordinatum, iis quibus es ordinatus. Ac prius- quam gratiam episcopatus accepisses, nulli notus eras : jam vero, ordinatus cum sis, te populi ex- spectant, ut cibum illis subministres, Scripturarum nempe doctrinam. Qui si dum exspectant fame la- borent, teque solum ipse alas, ac interim veniat Dominus noster Jesus Christus, nosque ejus con- spectui sislamus; quam, quæso, invenias tui pur- gandi rationem, cum ipse esurientes suas oves conspiciat? Si denarios non accepisses, nequaquam te ille objurgasset: cum autem acceptos suffoderis atque occultaris, jure ac merito te increpaturus est, his adhibitis verbis, quæ absit ut tua pietas ut ego veniens ab illis repeterem ". periculum adducare; nobis, ne ad te lugendum campellamur. Ecclesiæ curam habeto, ne tui causa multi ex pusillis damno afficiantur: neu alii tuo exemplo captent occasionem secedendi. Si tempo- ris calamitatem pertimescens, ac metu perculsus id egeris, nequaquam generosi animi illud fuerit : par fuit enim tuum pro Christo studium, in his calami- tatibus exhibere, ac potissimum in hujusmodi tem- poribus assumpta fiducia, hæc Pauli verba proferre, in his omnibus superamus *, cum maxime nos de- ceat non tempori sed Domino servire. Sin tibi mi- nime placet Ecclesiarum constitutio, nec arbitrare episcopatus ministerium sua mercede donandum : sed eo usque animum appulisti ut Salvatorem qui audiat : Oportuit te projicere denarios meos trapezitis, D hujusmodi res constituit, vilipendas. Obsecro ne res hujusmodi animo verses, neu toleres eos qui tibi bujus consilii auctores sunt: non enim hæc digna sunt Dracontio. Etenim quæ Dominus per apostolos constituit, hæc bona, hæc firma perseverant. Eo autem modo futurum est ut fratrum formido compescatur. VIII. Jerem. xv, 5. ** Matth. xxv, 27; Luc. xix, eadem sententia, sed non iisdem verbis. 57. aliis, Μox Felck. auon., Alii dose, Reg. Angl. Felck. anon. Rom. anon., Editi, 2. Ποία οὖν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἀπολογία παρὰ σοῦ. Α 2. Quamnam igitur es pro istis excusationem al- 3. Obsecro, tibi nobisque parcas; tibi, ut ne in 3. Παρακαλῶ φεῖσαι σεαυτοῦ καὶ ἡμῶν· σαυτοῦ (51) Sic Reg. Angl. et Felck. 7 anon. Editi cum (52) Anglic., διὰ τὴν σὴν φυγήν. Μox editi men- (53) Σε deest in Reg. (54) Reg., σεαυτόν. Ibid. Anglic., τρέφεις. (55) Reg., ψυχώσαντα, mendose. Ibid. Reg. et Felck. (56) Felck. 3 anon., δείκνυσθαι. (57) Reg., ἀλλὰ καί. Μor Anglic., πέπεικας σαυ-
PG 25:527Γένοιτο δὲ ταχέως ἐπανελθεῖν σε, ἵνα καὶ σὺ τῶν ἐπαινουμένων γένῃ· Ἢ εἰπὲ, τίνος σε θέλουσιν εἶναι μιμητὴν οἱ συμβουλεύοντές σοι; Δεῖ γὰρ ἡμᾶς κατὰ σκοπὸν τῶν ἁγίων καὶ τῶν Πατέρων πολιτεύεσθαι, καὶ τούτους μιμεῖσθαι· εἰδέναι δὲ, ὅτι, τούτων ἀφιστάμενοι, ἀλλότριοι καὶ τῆς τούτων κοινωνίας γενόμεθα. Τίνα μὲν μιμεῖσθαί σε θέλουσιν ἐκεῖνοι; Τὸν διστάζοντα καὶ θέλοντα μὲν ἀκολουθῆσαι, ὑπερτιθέμενον δὲ καὶ συμβουλευόμενον διὰ τοὺς ἰδίους· ἢ τὸν μακάριον Παῦλον, τὸν ἅμα τῷ τὴν οἰκονομίαν ἐγχειρισθῆναι, μὴ προσαναθέμενον σαρκὶ καὶ αἵματι; Εἰ γὰρ καὶ ἔλεγεν, Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς καλεῖσθαι ἀπόστολος, ὅμως γινώσκων ὃ ἔλαβε, καὶ οὐκ ἀγνοῶν τὸν δεδωκότα, ἔγραφεν· Οὐαὶ γάρ μοί ἐστιν, ἐὰν μὴ εὐαγγελίζωμαι· ὥσπερ δὲ τὸ οὐαί μοι οὐκ εὐαγγελιζόμενος, οὕτως διδάσκων καὶ κηρύσσων τὸ Εὐαγγέλιον, χαρὰν καὶ στέφανον εἶχε τοὺς μαθητευομένους· διὰ τοῦτο καὶ σπουδὴ τῶν ἁγίων μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ κηρύττειν, καὶ μὴ ὀκνεῖν μηδὲ εἰς τὴν Ῥώμην ἀπελθεῖν, μηδὲ εἰς τὰς Σπανίας ἀναβῆναι, ἵνα ὅσον κοπιᾷ, τοσοῦτον καὶ τοῦ κόπου τὸν μισθὸν μείζονα ἀπολάβῃ.
ἔχουσιν οἱ συμβουλεύοντές σοι, πῶς ἂν ἐγένου σὺ Χριστιανός, ἐπισκόπων μὴ ὄντων; Ἐὰν δὲ καὶ οἱ μεθ᾿ ἡμᾶς ἀναλάβωσι τὸν τοιοῦτον νοῦν, πῶς ἂν συστῆναι δυνήσωνται (58) αἱ Ἐκκλησίαι; "Η νομί ζουσιν οἱ συμβουλεύοντές σοι μηδὲν εἰληφέναι σε, ὅτι καταφρονοῦσιν ; ᾿Αλλὰ καὶ τοῦτο ψευδώς (59). Ωρα γὰρ αὐτοὺς νομίζειν μηδὲν εἶναι μηδὲ τὴν τοῦ λου τροῦ χάριν, ἐάν τινες τούτου καταφρονῶσι. Αλλ' εἴληφας, ὦ ἀγαπητὲ Δρακόντιε· μὴ ἀνέχου τῶν συμ- βουλευόντων σοι, μηδὲ ἀπάτα σαυτόν. Απαιτηθήσε ται γὰρ τοῦτο παρὰ τοῦ δεδωκότος Θεοῦ. Η οὐκ ἤκουσας τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος· Μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος; "Η οὐκ ἀνέγνως, πῶς μὲν τὸν διπλάσαντα (60) ἀποδέχεται, τὸν δὲ κρύψαντα κατα εδίκασε ; Γένοιτο δὲ ταχέως ἐπανελθεῖν σε, ἵνα καὶ σὺ τῶν ἐπαινουμένων γένῃ· Η εἰπὲ, τίνος σε θέλουσιν εἶναι μιμητὴν οἱ συμβουλεύοντές σοι; Δεῖ γὰρ ἡμᾶς κατὰ σκοπὸν τῶν ἁγίων καὶ τῶν Πατέρων πολιτεύε- σθαι, καὶ τούτους μιμεῖσθαι· εἰδέναι δὲ, ὅτι, τούτων ἀφιστάμενοι, ἀλλότριοι καὶ τῆς τούτων κοινωνίας γε- νόμεθα. Τίνα μὲν (61) μιμεῖσθαί σε θέλουσιν ἐκεῖνοι ; Τὸν διστάζοντα καὶ θέλοντα μὲν ἀκολουθῆσαι, ὑπερο τιθέμενον δὲ καὶ συμβουλευόμενον διὰ τοὺς ἰδίους· ἡ τὸν μακάριον Παῦλον, τὸν ἅμα τῷ τὴν οἰκονομίαν ἐγχειρισθῆναι, μὴ προσαναθέμενον σαρκὶ καὶ αἷματι; Εἰ γὰρ καὶ ἔλεγεν, Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς καλεῖσθαι ἀπό στολος, ὅμως γινώσκων ὃ ἔλαβε, καὶ οὐκ ἀγνοῶν τὸν δεδωκότα, ἔγραφεν· Οὐαὶ γάρ μοι ἐστιν (62), ἐὰν μὴ εὐαγγελίζωμαι· ὥσπερ δὲ τὸ οὐαί μοι οὐκ εὐαγ γελιζόμενος, οὕτως διδάσκων καὶ κηρύσσων τὸ Εὐαγ γέλιον, χαρὰν καὶ στέφανον εἶχε τοὺς μαθητευομέ- νους· διὰ τοῦτο καὶ σπουδὴ τῶν ἁγίων μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ κηρύττειν (63), καὶ μὴ ὀκνεῖν μηδὲ εἰς τὴν Ῥώμην ἀπελθεῖν, μηδὲ εἰς τὰς Σπανίας ἀναβη- ναι, ἵνα ὅσον κοπιᾷ, τοσοῦτον καὶ τοῦ κόπου τὸν μισθὸν μείζονα ἀπολάβῃ (64). Εκαυχάτο οὖν τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἀγωνισάμενος, καὶ ἐθάῤῥει τον μέγαν στέφανον ἀποληψόμενος. Οὐκοῦν, ἀγαπητὲ Δρακόντις, τίνα μι μούμενος τοῦτο ποιεῖς; τοῦτον, ἢ τοὺς μὴ τοιούτους; Ἐγὼ μὲν εὔχομαί σε καὶ ἐμαυτὸν πάντων τῶν ἁγίων μιμητὴν γενέσθαι. απαιτηθήσῃ. διὰ τοῦτο καὶ σπουδῇ τῶν ἁγίων μέχρι τοῦ Ἰλλυρι κοῦ κηρύττειν. καὶ μὴ ὀκνεῖν, διὰ τοῦτο καὶ σπουδὴ τῶν ἁγίων μέχρι τοῦ Ἰλλυρι κρύπτεσθαι, ὡς λόγον καὶ ὅρκον σου δεδωκότος μὴ στῆναι, ἐὰν κατασταθῇς; Τοιαῦτα (65) γὰρ αὐτοὺς ἀκούω περιβομβεῖν ταῖς ἀκοαῖς, καὶ δοκεῖν ἐν τούτοις εὐλαβεῖσθαι· ἀλλ᾽ εἰ ἦσαν ἀληθῶς εὐλαβεῖς, ηὐλα- βήθησαν ἂν μάλιστα τὸν ἐπιθέντα σοι Θεὸν τὸ λει- τούργημα. Εἰ δὲ ἀναγνόντες ἦσαν (66) τὰς θείας κοῦ κηρύττει, καὶ μὴ ὀκνεῖν. Εt σπουδῇ. χη- ρύττειν καὶ μὴ ὀκνεῖ. (τῷ ἁγίῳ) δὲ μὴ ἀγνοήσαντες ἦσαν, - B S. ATHANASII OPP. PARS I. qua nunc consiliarii tui sunt, qua ratione Chri- stianus tu fuisses, non exstantibus episcopis ? Si etiam qui postmodum futuri sunt, ejusdem animi fuerint, qua ratione constare poterunt Ecclesiæ ? An arbitrantur consiliarii tui. te nibil accepisse, qui contemnere videantur? Sed hallucinantur sane. Restat enim nt baptismi gratiam nihili pendant, si quidam reperiantur qui eam despiciant. Sed revera accepisti, dilectissime Draconti. Ne toleres hujus modi consiliarios, neu temetipse decipias. Est quippe illud a Deo, qui dedit, repetendum. An- non audisti Apostolum hæc loquentem, Noli negli gere gratiam quæ est in te"? An non legisti, quo- modo eum qui pecuniam duplicasset, cum laude suscepit; qui abscondisset, condemnavit? Utinam quamprimum revertare, ut ex eorum numero sis qui laudabuntur. Aut dicito mihi, cujus te esse imitatorem volunt hujus consilii auctores? Oportet quippe nos juxta sanctorum et Patrum scopum vitam nostrain moderari, illosque imitari. Nec ignorandum, si ab illis secedamus, fore nos ab eorum communione alienos. Cujusnam te imitatorem esse suadent illi ? Ejusne qui hæsitat, et sequi optat, sed rem difert, et ob propinquos suos consilia agitat; an beati Pauli qui accepto dispensandi munere, non ultra adhaesit carni et sanguini? Nam tametsi dixisset, Non sum dignus vocari Apostolus *, cum nosset tamen quod acceperat, nec ignarus datoris esset, hæc scripsit: Va enim mihi est, si non evangelizavero ". Ut autem C væ illi fuisset si non evangelizasset, sic docenti ac praedicanti gaudium et corona discipuli fuere. Hinc illa sancto viro cura fuit usque ad Illyricum prædi- candi, nec dubitavit vel Romam proficisci, vel usque ad Hispanias properare, ut quo magis labo- rasset, eo ampliorem mercedem consequeretur. Gloriabatur ergo se bonum certamen certasse, sperabatque magnam se corɔnam accepturum. Ita- que, charissimne Draconti, quennam hoc agendo imitare? Illumnne, an eos qui ipsi sunt dissimiles ? Ego sane te et meipsum omnium sanctorum imita- tores esse peroptarim. HISTORICA ET DOGMATICA fuere, quod non solum verbo sed etiam juramento affirmaris, te si ordinaris nequaquam remnansurun? D Hæc enim illos audio tuis auribus obmurmurare, imo in ea re se religiosos existimare: sed si vere religiosi essent, Deum in primis qui hoc tibi mini- sterium contulit, timerent. Quod si divinas legis- I Tim. 1v, 14. Cor. xv, 9. Cor. ix, 16. siderantur. Paulo post Reg., scriptisque Græcis. Editi namque omnes habent, inepte sane. Reg., Rom. xv, 19. sic fere alii codi- ces, qui tamen habent Anglic. autem, Optime legisse videtur Nannidis qui habet: Quapropter studium fuit sancto viro usque ad Illyricum illud prædicare, neque se- gnescere, neque omittere. Juxta cujus lectionem hunc locum vertinus. minus recte. Paulo post 4. Si enim omnes eodem seinper mente fuissent, A 4. Εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν νοῦν εἶχον πάντες, οἷον νῦν 5. An forte quidam tui occultandi ideo auctores (58) Reg., δυνήσονται. (59) In Anglic. hæc, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ψευδώς, de- (60) Anglic. et Felck. 2 anon., διαπλάσαντα. (61) Mév deest in Felck. 3 anon. (62) Εστίν deest in Felck. 5 anon. (63) Vitiatus hic locus est in omnibus editis, manu- 5. Η τάχα τινὲς οἱ διὰ τοῦτο συμβουλεύοντές σοι (64) Anglic., ἀπολαύῃ. (65) Felck. 3 anon., τοιαύτας. (66) Sic Reg. Anglic. et Felck. 3 anon. Editi vero, ΕΙ
PG 25:528Ἐκαυχᾶτο οὖν τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἀγωνισάμενος, καὶ ἐθάῤῥει τὸν μέγαν στέφανον ἀποληψόμενος. Οὐκοῦν, ἀγαπητὲ Δρακόντιε, τίνα μιμούμενος τοῦτο ποιεῖς; τοῦτον, ἢ τοὺς μὴ τοιούτους; Ἐγὼ μὲν εὔχομαί σε καὶ ἐμαυτὸν πάντων τῶν ἁγίων μιμητὴν γενέσθαι. Ἢ τάχα τινὲς οἱ διὰ τοῦτο συμβουλεύοντές σοι κρύπτεσθαι, ὡς λόγον καὶ ὅρκον σου δεδωκότος μὴ στῆναι, ἐὰν κατασταθῇς; Τοιαῦτα γὰρ αὐτοὺς ἀκούω περιβομβεῖν ταῖς ἀκοαῖς, καὶ δοκεῖν ἐν τούτοις εὐλαβεῖσθαι· ἀλλ’ εἰ ἦσαν ἀληθῶς εὐλαβεῖς, ηὐλαβήθησαν ἂν μάλιστα τὸν ἐπιθέντα σοι Θεὸν τὸ λειτούργημα. Εἰ δὲ ἀναγνόντες ἦσαν τὰς θείας Γραφὰς, οὐκ ἂν παρὰ ταύτας συνεβούλευον. Ὥρα γὰρ αὐτοὺς καὶ τὸν Ἱερεμίαν καταμέμφεσθαι, καὶ τὸν μέγαν αἰτιᾶσθαι Μωσῆν, ὅτι τὴν τούτων συμβουλὴν οὐκ ἤκουσαν, ἀλλὰ τὸν Θεὸν φοβηθέντες, τὴν διακονίαν ἐτέλεσαν, καὶ προφητεύοντες ἐτελειώθησαν. Καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀποσταλέντες, καὶ λαβόντες ἤδη τὴν τῆς προφητείας χάριν, παρῃτήσαντο μὲν, ἐφοβήθησαν δὲ μετὰ ταῦτα, καὶ οὐκ ἐξουδένωσαν τὸν ἀποστείλαντα. Εἴτε τοίνυν ἰσχνόφωνος εἶ, καὶ βραδύγλωσσος, ἀλλὰ φοβήθητι τὸν πλάσαντά σε Θεόν·
ἔχουσιν οἱ συμβουλεύοντές σοι, πῶς ἂν ἐγένου σὺ Χριστιανός, ἐπισκόπων μὴ ὄντων; Ἐὰν δὲ καὶ οἱ μεθ᾿ ἡμᾶς ἀναλάβωσι τὸν τοιοῦτον νοῦν, πῶς ἂν συστῆναι δυνήσωνται (58) αἱ Ἐκκλησίαι; "Η νομί ζουσιν οἱ συμβουλεύοντές σοι μηδὲν εἰληφέναι σε, ὅτι καταφρονοῦσιν ; ᾿Αλλὰ καὶ τοῦτο ψευδώς (59). Ωρα γὰρ αὐτοὺς νομίζειν μηδὲν εἶναι μηδὲ τὴν τοῦ λου τροῦ χάριν, ἐάν τινες τούτου καταφρονῶσι. Αλλ' εἴληφας, ὦ ἀγαπητὲ Δρακόντιε· μὴ ἀνέχου τῶν συμ- βουλευόντων σοι, μηδὲ ἀπάτα σαυτόν. Απαιτηθήσε ται γὰρ τοῦτο παρὰ τοῦ δεδωκότος Θεοῦ. Η οὐκ ἤκουσας τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος· Μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος; "Η οὐκ ἀνέγνως, πῶς μὲν τὸν διπλάσαντα (60) ἀποδέχεται, τὸν δὲ κρύψαντα κατα εδίκασε ; Γένοιτο δὲ ταχέως ἐπανελθεῖν σε, ἵνα καὶ σὺ τῶν ἐπαινουμένων γένῃ· Η εἰπὲ, τίνος σε θέλουσιν εἶναι μιμητὴν οἱ συμβουλεύοντές σοι; Δεῖ γὰρ ἡμᾶς κατὰ σκοπὸν τῶν ἁγίων καὶ τῶν Πατέρων πολιτεύε- σθαι, καὶ τούτους μιμεῖσθαι· εἰδέναι δὲ, ὅτι, τούτων ἀφιστάμενοι, ἀλλότριοι καὶ τῆς τούτων κοινωνίας γε- νόμεθα. Τίνα μὲν (61) μιμεῖσθαί σε θέλουσιν ἐκεῖνοι ; Τὸν διστάζοντα καὶ θέλοντα μὲν ἀκολουθῆσαι, ὑπερο τιθέμενον δὲ καὶ συμβουλευόμενον διὰ τοὺς ἰδίους· ἡ τὸν μακάριον Παῦλον, τὸν ἅμα τῷ τὴν οἰκονομίαν ἐγχειρισθῆναι, μὴ προσαναθέμενον σαρκὶ καὶ αἷματι; Εἰ γὰρ καὶ ἔλεγεν, Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς καλεῖσθαι ἀπό στολος, ὅμως γινώσκων ὃ ἔλαβε, καὶ οὐκ ἀγνοῶν τὸν δεδωκότα, ἔγραφεν· Οὐαὶ γάρ μοι ἐστιν (62), ἐὰν μὴ εὐαγγελίζωμαι· ὥσπερ δὲ τὸ οὐαί μοι οὐκ εὐαγ γελιζόμενος, οὕτως διδάσκων καὶ κηρύσσων τὸ Εὐαγ γέλιον, χαρὰν καὶ στέφανον εἶχε τοὺς μαθητευομέ- νους· διὰ τοῦτο καὶ σπουδὴ τῶν ἁγίων μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ κηρύττειν (63), καὶ μὴ ὀκνεῖν μηδὲ εἰς τὴν Ῥώμην ἀπελθεῖν, μηδὲ εἰς τὰς Σπανίας ἀναβη- ναι, ἵνα ὅσον κοπιᾷ, τοσοῦτον καὶ τοῦ κόπου τὸν μισθὸν μείζονα ἀπολάβῃ (64). Εκαυχάτο οὖν τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἀγωνισάμενος, καὶ ἐθάῤῥει τον μέγαν στέφανον ἀποληψόμενος. Οὐκοῦν, ἀγαπητὲ Δρακόντις, τίνα μι μούμενος τοῦτο ποιεῖς; τοῦτον, ἢ τοὺς μὴ τοιούτους; Ἐγὼ μὲν εὔχομαί σε καὶ ἐμαυτὸν πάντων τῶν ἁγίων μιμητὴν γενέσθαι. απαιτηθήσῃ. διὰ τοῦτο καὶ σπουδῇ τῶν ἁγίων μέχρι τοῦ Ἰλλυρι κοῦ κηρύττειν. καὶ μὴ ὀκνεῖν, διὰ τοῦτο καὶ σπουδὴ τῶν ἁγίων μέχρι τοῦ Ἰλλυρι κρύπτεσθαι, ὡς λόγον καὶ ὅρκον σου δεδωκότος μὴ στῆναι, ἐὰν κατασταθῇς; Τοιαῦτα (65) γὰρ αὐτοὺς ἀκούω περιβομβεῖν ταῖς ἀκοαῖς, καὶ δοκεῖν ἐν τούτοις εὐλαβεῖσθαι· ἀλλ᾽ εἰ ἦσαν ἀληθῶς εὐλαβεῖς, ηὐλα- βήθησαν ἂν μάλιστα τὸν ἐπιθέντα σοι Θεὸν τὸ λει- τούργημα. Εἰ δὲ ἀναγνόντες ἦσαν (66) τὰς θείας κοῦ κηρύττει, καὶ μὴ ὀκνεῖν. Εt σπουδῇ. χη- ρύττειν καὶ μὴ ὀκνεῖ. (τῷ ἁγίῳ) δὲ μὴ ἀγνοήσαντες ἦσαν, - B S. ATHANASII OPP. PARS I. qua nunc consiliarii tui sunt, qua ratione Chri- stianus tu fuisses, non exstantibus episcopis ? Si etiam qui postmodum futuri sunt, ejusdem animi fuerint, qua ratione constare poterunt Ecclesiæ ? An arbitrantur consiliarii tui. te nibil accepisse, qui contemnere videantur? Sed hallucinantur sane. Restat enim nt baptismi gratiam nihili pendant, si quidam reperiantur qui eam despiciant. Sed revera accepisti, dilectissime Draconti. Ne toleres hujus modi consiliarios, neu temetipse decipias. Est quippe illud a Deo, qui dedit, repetendum. An- non audisti Apostolum hæc loquentem, Noli negli gere gratiam quæ est in te"? An non legisti, quo- modo eum qui pecuniam duplicasset, cum laude suscepit; qui abscondisset, condemnavit? Utinam quamprimum revertare, ut ex eorum numero sis qui laudabuntur. Aut dicito mihi, cujus te esse imitatorem volunt hujus consilii auctores? Oportet quippe nos juxta sanctorum et Patrum scopum vitam nostrain moderari, illosque imitari. Nec ignorandum, si ab illis secedamus, fore nos ab eorum communione alienos. Cujusnam te imitatorem esse suadent illi ? Ejusne qui hæsitat, et sequi optat, sed rem difert, et ob propinquos suos consilia agitat; an beati Pauli qui accepto dispensandi munere, non ultra adhaesit carni et sanguini? Nam tametsi dixisset, Non sum dignus vocari Apostolus *, cum nosset tamen quod acceperat, nec ignarus datoris esset, hæc scripsit: Va enim mihi est, si non evangelizavero ". Ut autem C væ illi fuisset si non evangelizasset, sic docenti ac praedicanti gaudium et corona discipuli fuere. Hinc illa sancto viro cura fuit usque ad Illyricum prædi- candi, nec dubitavit vel Romam proficisci, vel usque ad Hispanias properare, ut quo magis labo- rasset, eo ampliorem mercedem consequeretur. Gloriabatur ergo se bonum certamen certasse, sperabatque magnam se corɔnam accepturum. Ita- que, charissimne Draconti, quennam hoc agendo imitare? Illumnne, an eos qui ipsi sunt dissimiles ? Ego sane te et meipsum omnium sanctorum imita- tores esse peroptarim. HISTORICA ET DOGMATICA fuere, quod non solum verbo sed etiam juramento affirmaris, te si ordinaris nequaquam remnansurun? D Hæc enim illos audio tuis auribus obmurmurare, imo in ea re se religiosos existimare: sed si vere religiosi essent, Deum in primis qui hoc tibi mini- sterium contulit, timerent. Quod si divinas legis- I Tim. 1v, 14. Cor. xv, 9. Cor. ix, 16. siderantur. Paulo post Reg., scriptisque Græcis. Editi namque omnes habent, inepte sane. Reg., Rom. xv, 19. sic fere alii codi- ces, qui tamen habent Anglic. autem, Optime legisse videtur Nannidis qui habet: Quapropter studium fuit sancto viro usque ad Illyricum illud prædicare, neque se- gnescere, neque omittere. Juxta cujus lectionem hunc locum vertinus. minus recte. Paulo post 4. Si enim omnes eodem seinper mente fuissent, A 4. Εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν νοῦν εἶχον πάντες, οἷον νῦν 5. An forte quidam tui occultandi ideo auctores (58) Reg., δυνήσονται. (59) In Anglic. hæc, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ψευδώς, de- (60) Anglic. et Felck. 2 anon., διαπλάσαντα. (61) Mév deest in Felck. 3 anon. (62) Εστίν deest in Felck. 5 anon. (63) Vitiatus hic locus est in omnibus editis, manu- 5. Η τάχα τινὲς οἱ διὰ τοῦτο συμβουλεύοντές σοι (64) Anglic., ἀπολαύῃ. (65) Felck. 3 anon., τοιαύτας. (66) Sic Reg. Anglic. et Felck. 3 anon. Editi vero, ΕΙ
PG 25:529εἴτε νεώτερον σαυτὸν λέγεις πρὸς τὸ κήρυγμα, ἀλλ’ εὐλαβοῦ τὸν γινώσκοντά σε πρὸ τοῦ πλασθῆναι· εἴτε λόγον δέδωκας [ὁ δὲ λόγος τοῖς ἁγίοις ὡς ὅρκος ἦν], ἀλλὰ ἀνάγνωθι τὸν Ἱερεμίαν, πῶς καὶ αὐτὸς εἰρηκὼς, Οὐ μὴ ὀνομάσω τὸ ὄνομα Κυρίου, ὕστερον δὲ φοβηθεὶς τὸ ἐν αὐτῷ πῦρ γενόμενον, οὐκέτι, ὡς εἴρηκε, πεποίηκεν, οὐδὲ ὡς προληφθεὶς τῷ ὅρκῳ ἐκρύβη· ἀλλὰ τὸν ἐγχειρίσαντα εὐλαβούμενος, τετελείωκε τὴν προφητείαν. Ἢ οὐκ οἶδας, ἀγαπητὲ, ὅτι καὶ Ἰωνᾶς φεύγων, γέγονε μὲν, ὡς γέγονε, μετὰ δὲ ταῦτα πάλιν προεφήτευσεν; Μὴ τοίνυν ἄλλα παρὰ ταῦτα συμβουλεύου. Μᾶλλον γὰρ ἡμῶν οἶδεν ὁ Κύριος τὰ ἡμῶν, καὶ οἶδε τίσιν ἐγχειρίζει τὰς ἑαυτοῦ Ἐκκλησίας. Κἂν γὰρ μὴ ἄξιός τις τυγχάνῃ, ἀλλὰ μὴ πρὸς τὸν πρότερον βίον ἀποβλεπέτω, ἀλλὰ τὴν διακονίαν ἐκτελείτω· ἵνα μὴ πρὸς τῷ βίῳ καὶ τὴν ἐκ τῆς ἀμελείας κατάραν ἀπενέγκηται. Ἆρα γὰρ, ἀγαπητὲ Δρακόντιε, ταῦτα γινώσκων καὶ συνετὸς τυγχάνων, οὐ κατανύττῃ τὴν ψυχήν; Οὐ φροντίζεις μὴ ἀπόληταί τις τῶν ἐγχειρισθέντων σοι; Οὐ φλέγῃ ὡς ἀπὸ πυρὸς τοῦ συνειδότος; Οὐ φοβῇ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως, ἐν ᾗ οὐδεὶς τῶν συμβουλευόντων νῦν ἐκεῖ γενήσεται βοηθός;
Γραφάς, οὐκ ἂν παρὰ ταύτας συνεβούλευον. Ωρα γὰρ αὐτοὺς καὶ τὸν Ἱερεμίαν καταμέμφεσθαι, καὶ τὸν μέγαν αἰτιᾶσθαι Μωσήν, ὅτι τὴν τούτων συμβουλὴν οὐκ ἤκουσαν, ἀλλὰ τὸν Θεὸν φοβηθέντες, την διακο- νίαν ἐτέλεσαν, καὶ προφητεύοντες ἐτελειώθησαν. Καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀποσταλέντες, καὶ λαβόντες ἤδη τὴν τῆς προφητείας χάριν, παρητήσαντο μὲν, ἐφοβήθησαν δὲ μετὰ ταῦτα, καὶ οὐκ (67) ἐξουδένωσαν τὸν ἀποστεί λαντα. Είτε τοίνυν ἰσχνόφωνος εἶ, καὶ βραδύγλωσσος, ἀλλὰ φοβήθητι τὸν πλάσαντά σε Θεόν· εἴτε νεώτερον σαυτὸν λέγεις πρὸς τὸ κήρυγμα, ἀλλ᾽ εὐλαβοῦ τὸν γινώσκοντά σε πρὸ τοῦ πλασθῆναι· εἴτε λόγον δέδω κας (ὁ δὲ λόγος τοῖς ἁγίοις ὡς ὅρκος ἦν), ἀλλὰ ἀνά- γνωθι τὸν Ἱερεμίαν, πῶς καὶ αὐτὸς εἰρηκώς, Οὐ μὴ ὀνομάσω τὸ ὄνομα Κυρίου, ὕστερον δὲ φοβηθεὶς τὸ ἐν αὐτῷ (68) πῦρ γενόμενον, οὐκέτι, ὡς εἴρηκε, πεποίηκεν, οὐδὲ ὡς προληφθεὶς τῷ ὅρκῳ ἐκρύβη· ἀλλὰ τὸν ἐγχει ρίσαντα εὐλαβούμενος, τετελείωσε την προφητείαν. Η οὐκ οἶδας, ἀγαπητέ, ὅτι καὶ Ἰωνᾶς φεύγων (69), γέγονε μὲν, ὡς γέγονε, μετὰ δὲ ταῦτα πάλιν προεφή- τευσεν ;, Β λον γὰρ ἡμῶν οἶδεν ὁ Κύριος τὰ ἡμῶν, καὶ οἶδε τίσιν ἐγχειρίζει τὰς ἑαυτοῦ Ἐκκλησίας. Κἂν γὰρ μὴ ἄξιός τις τυγχάνῃ, ἀλλὰ μὴ (70) πρὸς τὸν πρότερον βίον ἀποβλεπέτω, ἀλλὰ τὴν διακονίαν ἐκτελείτω· ἵνα μὴ πρὸς τῷ βίῳ καὶ τὴν ἐκ τῆς ἀμελείας κατάραν ἀπενέγκηται. 'Αρα γὰρ, ἀγαπητέ Δρακόντιε, ταῦτα γινώσκων καὶ συνετός τυγχάνων, οὐ κατανύττη τὴν α ψυχήν; Οὐ φροντίζεις μὴ ἀπόληταί τις τῶν ἐγχειρι- σθέντων σοι ; Οὐ φλέγῃ ὡς ἀπὸ (71) πυρὸς τοῦ συνει δάτος; Οὐ φοβῇ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως, ἐν ᾗ οὐδ εἰς τῶν συμβουλευόντων νῦν ἐκεῖ γενήσεται βοηθός ; Ἕκαστος γὰρ τῶν ἐγχειρισθέντων αὐτῷ καὶ λόγον ἀποδώσει. Τί γὰρ ὤνησε τὸν κρύψαντα τὸ δηνάριον ἡ πρόφασις; "Η τί ὠφέλησε τὸν Ἀδὰμ εἰρηκότα, Η γυνή με ηπάτησεν; Αγαπητέ Δρακόντιε, εἰ καὶ ἀληθῶς ἀσθενὴς τυγχάνεις, ἀλλὰ ἀναλαβεῖν (72) σε τὴν φροντίδα πρέπει, ἵνα μὴ, τῆς Ἐκκλησίας ἐρή μου τυγχανούσης, οἱ ἐχθροὶ ταύτην βλάψωσι, πρόφα- σιν εὑρόντες τὴν σὴν φυγήν. Πρέπει σε ἀναζώσασθαι, ἵνα μὴ μόνους ἡμᾶς ἀφῆς ἐν τῷ ἀγῶνι· πρέπει σε συγκαμεῖν (73), ἵνα μετὰ πάντων καὶ τὸν μισθὸν ἀπολάβης. μηδὲ ἀνέχου τῶν σε κωλυόντων, ἀλλὰ τοῦ δεδωκότος μνήσθητι· καὶ δεῦρο πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀγαπῶντάς σε, τοὺς συμβουλεύοντάς σοι τὰ τῶν Γραφῶν (74), ἵνα καὶ παρ' ἡμῶν προπεμφθῇς, καὶ λειτουργῶν ἐν ταῖς τῷ Ἱερεμία. μή. 9. οὗτος μή, ἐκτελείτω. εκλεγείτω, τὴν τῆς, έκ. κατά- ρειαν λαβεῖν. ἵνα καί. προπεμφθείς. EPISTOLA AD DRACONTIUM. A sent Scripturas, non adversus illas id consilii da- D Exod. ss Jer. IX, Genes. 111, 12, IV, 10. Felckm. anon., vero, sieusis edit., nescimus qua auctoritate. Mos Reg. Basil. Angl. et Felck. anon., Editi vero, perperam. Ibid. Anglic.. rent. Restat autem illos ipsum Hicremiam coar- guere, magnumque Moysen insimulare, quod con- silio suo non obtemperarint, sed Deum veriti, mi- nisterium suum impleverint, atque prophetantes sint consummati. Illi siquidem missi, acceptaque prophetiæ gratia, recusabant statim : at præ timore postea, mittentem se vilipendere, abnuereque ausi non sunt. Sive igitur es gracili voce, sive tardiore lingua, at tui conditorem Deum metuito: si te juniorem ad prædicandum dicas, at time eum qui te noverat antequam formarere: si verbum adver- sum protuleris, estque verbum sanctis pro jura- mento ; lege Jeremiam, qui cum dixisset, Non no- minabo nomen Domini **, at postea cum intra sẹ ac- censum ignem reformidaret, nequaquam dictis suis standum censuit, nec quasi juramento illigatus sese abdidit; sed eum qui sibi ministerium tradi- derat veritus, prophetandi munus implevit. An ignoras, dilecte, fugienti Jonæ ea quæ tule probe nosti accidisse, sed eum postea nibilominus pro- phetasse ? Melius enim quam nosipsi quæ nos spectant, novit Dominus : nec ignorat quibusnam suas committat Ecclesias. Nam si quis dignus non fuerit, is ne præteritam spectet vitæ rationem, sed officium impleat suum ne juxta vitæ suæ atque negligentia maledictionem referat. Hæc cum scias, charissime Draconti, prudensque cum sis, uum animo non compungeris ? Non curas ne quis eorum qui tibi commissi sunt pereat? Non ardes quasi conscien- tiæ igne? Annon diem judicii reformidas, in qua nullus horum consiliariorum opitulator aderit ? Sin- guli namque de sibi concreditis rationem reddituri sunt. Quid enim profuit ei qui denarium occultave- rat sua excusatio? Aut quid profuerunt Adamo verba illa, Mulier me decepit **? Tametsi revera infirmus es, dilectissime Draconti; sed te hanc cu- rain suscipere convenit, ne deserta Ecclesia, ab ini- micis, occasionemţex fuga tua nactis, lædatur. Par est ut te accingas, ne nos solos in certamine dese‐ ras : decet te una cum aliis laborare, ut cum om- nibus debita mercede doneris. toleres : sed me- eos qui tibi impedimento sunt, mento ejus qui hoc tibi ministerium tradidit. Et huc propera ad nos qui te diligimus, qui tibi quæ Scripturarum sunt suademus; ut a nobis cum ho- omisso Felck. auon. ibid. habet. Mox Anglic., 6. Μὴ τοίνυν ἄλλα παρὰ ταῦτα συμβουλεύου. Μάλ 7. Σπεῦδε τοιγαροῦν, ἀγαπητέ, μηκέτι βραδύνων, (67) Sic Reg. Basil. Anglic. Felck. 3 anon. Editi (68) Felck. 3 anon., τὸν ἐν αὐτῷ. (69) Anglic, φυγών. (70) Sic edit. Commelin. et omnes mss. Sed Pari- 6. Ne igitur diversa al istis consilia sequare. 7. Matura igitur, dilecte, ne ultra moreris, neve (71) Reg. solus, καὶ οὐ φλέγῃ ὡς ὑπό. (72) Sic Reg. Angl. et Felck. 3 anon. Alii et editi, (73) Anglic., συγκάμνειν. Μox idem., ἀπολαύῃς. (74) Felck. 3 anon., σοὶ τὴν τῶν Γραφῶν ὠφέλειαν
PG 25:530Ἕκαστος γὰρ τῶν ἐγχειρισθέντων αὐτῷ καὶ λόγον ἀποδώσει. Τί γὰρ ὤνησε τὸν κρύψαντα τὸ δηνάριον ἡ πρόφασις; Ἢ τί ὠφέλησε τὸν Ἀδὰμ εἰρηκότα, Ἡ γυνή με ἠπάτησεν; Ἀγαπητὲ Δρακόντιε, εἰ καὶ ἀληθῶς ἀσθενὴς τυγχάνεις, ἀλλὰ ἀναλαβεῖν σε τὴν φροντίδα πρέπει, ἵνα μὴ, τῆς Ἐκκλησίας ἐρήμου τυγχανούσης, οἱ ἐχθροὶ ταύτην βλάψωσι, πρόφασιν εὑρόντες τὴν σὴν φυγήν. Πρέπει σε ἀναζώσασθαι, ἵνα μὴ μόνους ἡμᾶς ἀφῇς ἐν τῷ ἀγῶνι· πρέπει σε συγκαμεῖν, ἵνα μετὰ πάντων καὶ τὸν μισθὸν ἀπολάβῃς. Σπεῦδε τοιγαροῦν, ἀγαπητὲ, μηκέτι βραδύνων, μηδὲ ἀνέχου τῶν σε κωλυόντων, ἀλλὰ τοῦ δεδωκότος μνήσθητι· καὶ δεῦρο πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀγαπῶντάς σε, τοὺς συμβουλεύοντάς σοι τὰ τῶν Γραφῶν, ἵνα καὶ παρ’ ἡμῶν προπεμφθῇς, καὶ λειτουργῶν ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις μνημονεύσῃς καὶ ὑπὲρ ἡμῶν. Οὐ γὰρ σὺ μόνος ἐκ μοναχῶν κατεστάθης, οὐδὲ σὺ μόνος προέστης μοναστηρίου, ἢ μόνος ὑπὸ μοναχῶν ἠγαπήθης· ἀλλ’ οἶδας, ὅτι καὶ Σεραπίων μοναχός ἐστι, καὶ τόσων μοναχῶν προέστη· οὐκ ἔλαθέ σε, πόσων μοναχῶν πατὴρ γέγονεν Ἀπολλώς. Οἶδας Ἀγάθωνα, καὶ οὐκ ἀγνοεῖς Ἀρίστωνα· μνημονεύεις Ἀμμωνίου, τοῦ μετὰ Σαραπίωνος ἀποδημήσαντος·
Γραφάς, οὐκ ἂν παρὰ ταύτας συνεβούλευον. Ωρα γὰρ αὐτοὺς καὶ τὸν Ἱερεμίαν καταμέμφεσθαι, καὶ τὸν μέγαν αἰτιᾶσθαι Μωσήν, ὅτι τὴν τούτων συμβουλὴν οὐκ ἤκουσαν, ἀλλὰ τὸν Θεὸν φοβηθέντες, την διακο- νίαν ἐτέλεσαν, καὶ προφητεύοντες ἐτελειώθησαν. Καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀποσταλέντες, καὶ λαβόντες ἤδη τὴν τῆς προφητείας χάριν, παρητήσαντο μὲν, ἐφοβήθησαν δὲ μετὰ ταῦτα, καὶ οὐκ (67) ἐξουδένωσαν τὸν ἀποστεί λαντα. Είτε τοίνυν ἰσχνόφωνος εἶ, καὶ βραδύγλωσσος, ἀλλὰ φοβήθητι τὸν πλάσαντά σε Θεόν· εἴτε νεώτερον σαυτὸν λέγεις πρὸς τὸ κήρυγμα, ἀλλ᾽ εὐλαβοῦ τὸν γινώσκοντά σε πρὸ τοῦ πλασθῆναι· εἴτε λόγον δέδω κας (ὁ δὲ λόγος τοῖς ἁγίοις ὡς ὅρκος ἦν), ἀλλὰ ἀνά- γνωθι τὸν Ἱερεμίαν, πῶς καὶ αὐτὸς εἰρηκώς, Οὐ μὴ ὀνομάσω τὸ ὄνομα Κυρίου, ὕστερον δὲ φοβηθεὶς τὸ ἐν αὐτῷ (68) πῦρ γενόμενον, οὐκέτι, ὡς εἴρηκε, πεποίηκεν, οὐδὲ ὡς προληφθεὶς τῷ ὅρκῳ ἐκρύβη· ἀλλὰ τὸν ἐγχει ρίσαντα εὐλαβούμενος, τετελείωσε την προφητείαν. Η οὐκ οἶδας, ἀγαπητέ, ὅτι καὶ Ἰωνᾶς φεύγων (69), γέγονε μὲν, ὡς γέγονε, μετὰ δὲ ταῦτα πάλιν προεφή- τευσεν ;, Β λον γὰρ ἡμῶν οἶδεν ὁ Κύριος τὰ ἡμῶν, καὶ οἶδε τίσιν ἐγχειρίζει τὰς ἑαυτοῦ Ἐκκλησίας. Κἂν γὰρ μὴ ἄξιός τις τυγχάνῃ, ἀλλὰ μὴ (70) πρὸς τὸν πρότερον βίον ἀποβλεπέτω, ἀλλὰ τὴν διακονίαν ἐκτελείτω· ἵνα μὴ πρὸς τῷ βίῳ καὶ τὴν ἐκ τῆς ἀμελείας κατάραν ἀπενέγκηται. 'Αρα γὰρ, ἀγαπητέ Δρακόντιε, ταῦτα γινώσκων καὶ συνετός τυγχάνων, οὐ κατανύττη τὴν α ψυχήν; Οὐ φροντίζεις μὴ ἀπόληταί τις τῶν ἐγχειρι- σθέντων σοι ; Οὐ φλέγῃ ὡς ἀπὸ (71) πυρὸς τοῦ συνει δάτος; Οὐ φοβῇ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως, ἐν ᾗ οὐδ εἰς τῶν συμβουλευόντων νῦν ἐκεῖ γενήσεται βοηθός ; Ἕκαστος γὰρ τῶν ἐγχειρισθέντων αὐτῷ καὶ λόγον ἀποδώσει. Τί γὰρ ὤνησε τὸν κρύψαντα τὸ δηνάριον ἡ πρόφασις; "Η τί ὠφέλησε τὸν Ἀδὰμ εἰρηκότα, Η γυνή με ηπάτησεν; Αγαπητέ Δρακόντιε, εἰ καὶ ἀληθῶς ἀσθενὴς τυγχάνεις, ἀλλὰ ἀναλαβεῖν (72) σε τὴν φροντίδα πρέπει, ἵνα μὴ, τῆς Ἐκκλησίας ἐρή μου τυγχανούσης, οἱ ἐχθροὶ ταύτην βλάψωσι, πρόφα- σιν εὑρόντες τὴν σὴν φυγήν. Πρέπει σε ἀναζώσασθαι, ἵνα μὴ μόνους ἡμᾶς ἀφῆς ἐν τῷ ἀγῶνι· πρέπει σε συγκαμεῖν (73), ἵνα μετὰ πάντων καὶ τὸν μισθὸν ἀπολάβης. μηδὲ ἀνέχου τῶν σε κωλυόντων, ἀλλὰ τοῦ δεδωκότος μνήσθητι· καὶ δεῦρο πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀγαπῶντάς σε, τοὺς συμβουλεύοντάς σοι τὰ τῶν Γραφῶν (74), ἵνα καὶ παρ' ἡμῶν προπεμφθῇς, καὶ λειτουργῶν ἐν ταῖς τῷ Ἱερεμία. μή. 9. οὗτος μή, ἐκτελείτω. εκλεγείτω, τὴν τῆς, έκ. κατά- ρειαν λαβεῖν. ἵνα καί. προπεμφθείς. EPISTOLA AD DRACONTIUM. A sent Scripturas, non adversus illas id consilii da- D Exod. ss Jer. IX, Genes. 111, 12, IV, 10. Felckm. anon., vero, sieusis edit., nescimus qua auctoritate. Mos Reg. Basil. Angl. et Felck. anon., Editi vero, perperam. Ibid. Anglic.. rent. Restat autem illos ipsum Hicremiam coar- guere, magnumque Moysen insimulare, quod con- silio suo non obtemperarint, sed Deum veriti, mi- nisterium suum impleverint, atque prophetantes sint consummati. Illi siquidem missi, acceptaque prophetiæ gratia, recusabant statim : at præ timore postea, mittentem se vilipendere, abnuereque ausi non sunt. Sive igitur es gracili voce, sive tardiore lingua, at tui conditorem Deum metuito: si te juniorem ad prædicandum dicas, at time eum qui te noverat antequam formarere: si verbum adver- sum protuleris, estque verbum sanctis pro jura- mento ; lege Jeremiam, qui cum dixisset, Non no- minabo nomen Domini **, at postea cum intra sẹ ac- censum ignem reformidaret, nequaquam dictis suis standum censuit, nec quasi juramento illigatus sese abdidit; sed eum qui sibi ministerium tradi- derat veritus, prophetandi munus implevit. An ignoras, dilecte, fugienti Jonæ ea quæ tule probe nosti accidisse, sed eum postea nibilominus pro- phetasse ? Melius enim quam nosipsi quæ nos spectant, novit Dominus : nec ignorat quibusnam suas committat Ecclesias. Nam si quis dignus non fuerit, is ne præteritam spectet vitæ rationem, sed officium impleat suum ne juxta vitæ suæ atque negligentia maledictionem referat. Hæc cum scias, charissime Draconti, prudensque cum sis, uum animo non compungeris ? Non curas ne quis eorum qui tibi commissi sunt pereat? Non ardes quasi conscien- tiæ igne? Annon diem judicii reformidas, in qua nullus horum consiliariorum opitulator aderit ? Sin- guli namque de sibi concreditis rationem reddituri sunt. Quid enim profuit ei qui denarium occultave- rat sua excusatio? Aut quid profuerunt Adamo verba illa, Mulier me decepit **? Tametsi revera infirmus es, dilectissime Draconti; sed te hanc cu- rain suscipere convenit, ne deserta Ecclesia, ab ini- micis, occasionemţex fuga tua nactis, lædatur. Par est ut te accingas, ne nos solos in certamine dese‐ ras : decet te una cum aliis laborare, ut cum om- nibus debita mercede doneris. toleres : sed me- eos qui tibi impedimento sunt, mento ejus qui hoc tibi ministerium tradidit. Et huc propera ad nos qui te diligimus, qui tibi quæ Scripturarum sunt suademus; ut a nobis cum ho- omisso Felck. auon. ibid. habet. Mox Anglic., 6. Μὴ τοίνυν ἄλλα παρὰ ταῦτα συμβουλεύου. Μάλ 7. Σπεῦδε τοιγαροῦν, ἀγαπητέ, μηκέτι βραδύνων, (67) Sic Reg. Basil. Anglic. Felck. 3 anon. Editi (68) Felck. 3 anon., τὸν ἐν αὐτῷ. (69) Anglic, φυγών. (70) Sic edit. Commelin. et omnes mss. Sed Pari- 6. Ne igitur diversa al istis consilia sequare. 7. Matura igitur, dilecte, ne ultra moreris, neve (71) Reg. solus, καὶ οὐ φλέγῃ ὡς ὑπό. (72) Sic Reg. Angl. et Felck. 3 anon. Alii et editi, (73) Anglic., συγκάμνειν. Μox idem., ἀπολαύῃς. (74) Felck. 3 anon., σοὶ τὴν τῶν Γραφῶν ὠφέλειαν
PG 25:531ἴσως δὲ ἤκουσας καὶ περὶ Μουί̈του. ἐν τῇ ἄνω Θηβαί̈δι, καὶ δύνασαι μαθεῖν περὶ Παύλου τοῦ ἐν τῷ Λατῷ, καὶ περὶ ἄλλων πολλῶν. Καὶ ὅμως οὗτοι, κατασταθέντες, οὐκ ἀντειρήκασιν, ἀλλ’ ἔχοντες τύπον τὸν Ἑλισσαῖον, καὶ εἰδότες τὰ κατὰ Ἡλίαν, μαθόντες τε τὰ κατὰ τοὺς μαθητὰς καὶ ἀποστόλους, ἀντελάβοντο τῆς φροντίδος, καὶ οὐ κατεφρόνησαν τῆς λειτουργίας, καὶ οὔτε χείρους ἑαυτῶν γεγόνασιν, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον τοῦ καμάτου τὸν μισθὸν προσδοκῶσι, προκόπτοντες καὶ προκόπτειν ἄλλους νουθετοῦντες. Πόσους ἀπὸ τῶν εἰδώλων ἐπέστρεψαν; Πόσους ἀπὸ τῆς δαιμονιώδους συνηθείας ἔπαυσαν νουθετοῦντες; Πόσους παρέστησαν τῷ Κυρίῳ δούλους, ὥστε καὶ τοὺς ὁρῶντας τὰ σημεῖα ταῦτα βλέποντας θαυμάζειν; Ἢ οὐχὶ μέγα σημεῖον κόρην ποιῆσαι παρθενεύειν, καὶ νεώτερον ἐγκρατεύεσθαι, καὶ εἰδωλολάτρην ἐπιγνῶναι τὸν Χριστόν; Μὴ τοίνυν κωλυέτωσάν σε μοναχοὶ, ὡς μόνον ἐκ μοναχῶν κατασταθέντα, μηδὲ σὺ προφασίζου, ὡς χείρων σεαυτοῦ ἐσόμενος· δύνασαι γὰρ καὶ καλλίων γενέσθαι μιμούμενος τὸν Παῦλον, ζηλῶν τῶν ἁγίων τὰς πράξεις.
Ἐκκλησίαις μνημονεύσης (75) καὶ ὑπὲρ ἡμῶν. Οὐ γὰρ σὺ μόνος ἐκ μοναχῶν κατεστάθης, οὐδὲ σὺ μόνος προέστης μοναστηρίου, ἢ μόνος ὑπὸ μοναχῶν ἠγαπή θης· ἀλλ᾽ οἶδας, ὅτι καὶ Σεραπίων (76) μοναχός ἐστι, καὶ τόσων μοναχῶν προέστη· οὐκ ἔλαθέ σε, πόσων μοναχῶν πατὴρ γέγονεν Απολλώς. Οίδας Αγάθω να (77), καὶ οὐκ ἀγνοεῖς ᾿Αρίστωνα· μνημονεύεις Αμμωνίου, τοῦ μετὰ Σαραπίωνος ἀποδημήσαντος· ἴσως δὲ ἤκουσας καὶ περὶ Μουΐτου (78) ἐν τῇ ἄνω Θηβαΐδι, καὶ δύνασαι μαθεῖν περὶ Παύλου τοῦ ἐν τῷ Λατῷ (79), καὶ περὶ ἄλλων πολλῶν. Καὶ ὅμως οὗτοι, κατασταθέντες, οὐκ ἀντειρήκασιν, ἀλλ' ἔχοντες τύπον τὸν Ἑλισσαῖον, καὶ εἰδότες τὰ κατὰ Ἡλίαν, μαθόντες τε τὰ κατὰ τοὺς μαθητὰς καὶ ἀποστόλους, ἀντελάβοντο τῆς φροντίδος, καὶ οὐ κατεφρόνησαν τῆς λειτουργίας, καὶ οὔτε χείρους ἑαυτῶν γεγόνασιν, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον τοῦ καμάτου τὸν μισθὸν προσδοκῶσι, προκόπτοντες καὶ προκόπτειν ἄλλους νουθετοῦντες. Πόσους ἀπὸ τῶν εἰδώλων επέστρεψαν; Πόσους ἀπὸ τῆς δαιμονιώδους συνηθείας επαυσαν νουθετοῦντες; Πόσους παρέστησαν τῷ Κυρίῳ δούλους, ὥστε καὶ τοὺς ὁρῶντας τὰ σημεῖα ταῦτα βλέποντας (80) θαυ μάζειν ; "Η οὐχὶ μέγα σημεῖον χάρην ποιήσαι παρθε νεύειν, καὶ νεώτερον ἐγκρατεύεσθαι, καὶ εἰδωλολάτρην ἐπιγνῶναι τὸν Χριστόν (81); μοναχῶν κατασταθέντα, μηδὲ σὺ προφασίζου (82), ὡς χείρων σεαυτοῦ ἐσόμενος· δύνασαι γὰρ καὶ καλ λίων γενέσθαι μιμούμενος τὸν Παῦλον, ζηλών (83) τῶν ἁγίων τὰς πράξεις. Οἶδας γὰρ, ὅτι οἱ τοιοῦτοι, καὶ πόσων. Σερα πίωνος. τοῦ μ Μουΐς οἰκονόμοι τῶν μυστηρίων κατασταθέντες, μᾶλλον κατὰ σκοπὸν ἐδίωκον εἰς τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλή σεως. Πότε Παῦλος ἐμαρτύρησε, καὶ τὸν στέφανον λαβεῖν (84) προσεδόκησεν, εἰ μὴ ὅτε ἀπεστάλη δι δάσκειν; Πότε Πέτρος ὡμολόγησεν, εἰ μὴ ὅτε εὐηγγε λίζετο, καὶ ἁλιες (85) ἀνθρώπων γέγονε ; Πότε Ηλίας ἀνελήφθη, εἰ μὴ ὅτε πᾶσαν τὴν προφητείαν ἐπλήρωσε; Πότε Ελισσαῖος ἐν πνεύματι ἔσχε διπλά, εἰ μὴ ὅτε πάντα καταλιπών ἠκολούθησε τῷ Ηλίᾳ; Διὰ τί δὲ καὶ ἐξελέξατο μαθητὰς ὁ Σωτὴρ, εἰ μὴ ἵνα καὶ ἀποστείλῃ; * 9. Οθεν, τούτους ἔχων τύπων (86), ἀγαπητέ Δρα κόντιε, μὴ λέγε, μηδὲ πείθου τοῖς λέγουσιν ἁμαρτίας εἶναι πρόφασιν τὴν ἐπισκοπὴν, μηδὲ ὅτι ἐκ ταύτης ἀφορμὴ τοῦ ἁμαρτάνειν ἐστίν. Εξεστι γὰρ καὶ ἐπίσ Λατῶν. τες. ἁλεύς. τύπους. μηδὲ λέγε. - S. ATHANASII OPP. PARS I. nore deducare, et dum in ecelesiis sacra facies no- stri memoriam agas. Neque enim tu solus ex mo- nachis es ordinatus : neque tu tantum monasterio præfuisti, vel solus monachis dilectus es: sed nosti Serapionem monachum esse, et tam multis præfuisse monachis. Nec le preterit quot monacho- rom pater fuerit Apollos. Nosti Agathonem, nec ignoras Aristonem, ac meministi Ammonii cum Se- rapione peregre profecti. Fortassis etiam ad te per- venit fama Muiti in superiori Thebaide commoran- tis, atque discere potuisti quid Paulus qui Lati de- gebat, egerit : ac similiter alii complurimi, qui ta- men ordinati, non repugnarunt; sed Elisæi exem- plo ducti, nec ignorantes quid egerit Elias, gnari quoque rerum ab apostolis gestarum, banc susce- pere curam, nec ministerium asperuati sunt, vel B propterea seipsis deteriores facti sunt; sed potius cum laboris mercedem exspectent, ipsi in melius proficiunt, dum alios ad profectum eobortantur. Quot illi quantosque ab idolorum cultu revocarunt ? Quot a dæmoniaca consuetudine monitis suis aver- terunt? Quot Domino adduxere servos, adeo ut qui ista signa videant, admiratione capti sint? Annon ingens signum, puellam ad virginitatem, adolescen- tem ad continentiam, idololatram ad Christi cogni- tionem deducere ? HISTORICA ET DOGMATICA. quasi vero solus ex monachis ordineris : neque ipse excusationem afferas, quod hinc sis deterior evasurus : potes enim etiam melior fieri, si Paulum imiteris, et Sanctorum mulere gesta. Nosti enin G Mos, ubi dispensatores mysteriorum constituti Quere, rectiore via ad supernæ vocationis bravium contendisse. Quandonain Paulus martyrium subiit, et coronam se accepturum exspectavit, nisi cum fuisset ad docendum, missus? Quandonam Petrus confessus est, nisi cum Evangelium prædicaret, ac ubi piscator hominum factus est? Elias quando as- sumptus est, nisi cum universam prophetiam suam ad- implesset? Quandonam Elisæus in spiritu dupla obtinuit, nisi postquam, omnibus relictis, Eliam secutus est? Cur discipulos elegit Salvator, nisi ut illos mitteret? : sint propositi, dilecte Draconti, ne dicas, neu credas ¡is qui dicunt epíscopatuin esse peccati causam, at- Gue binc peccandi occasiones oboriri. Licet tibi anon., bent 'Ayabóv. Agathonem legimus in subscriptioni- bus Egyptiorum episcoporum, cum Sardicensibus, tumn Tyriensibus. Paulo post Felck. anou., Nannius qui habet, de Cue. Proclivis est transmula- tiο in x, in codicibus. legitur in sub- scriptionibus. D glic., Hæc vox desideratur in Anglicano codice. tione Paris., vero Parisienses perperam posuere Mur An- glic., 8. Μὴ τοίνυν κωλυέτωσάν σε μοναχοί, ὡς μόνον ἐκ 8. Ne tibi igitur monachi impedimento sint, 9. Quapropter, cum tales tibi viri in exemplum (75) Anglic., μνημονεύης. (76) Anglic., Σαραπίων. Ibid. Anglic. et Felck. 3 (77) Anglic., 'Αγάθωνα. Rectius quam alii qui ha- (78) Felck. 3 anon. solus, περὶ Κουεί. Εt ita legit (79) Reg., τοῦ ἐν τῷ. In editis, του deest Mid. An- (84) Sic Reg. et Basil. Editi vero male, βλέπον (81) Anglic., τον Κύριον, et ita legerat Nannius. (82) Anglic., μηδὲ συμπροφασίζου. (83) Felck. 5 anion., ζηλοῦ. (84) Λαβεῖν deest in Basil. (35) Sic edit. Commelin. et omnes mss. In edi- (86) Sic edit. Comunel. et omnes mss. Editores
Οἶδας γὰρ, ὅτι οἱ τοιοῦτοι, οἰκονόμοι τῶν μυστηρίων κατασταθέντες, μᾶλλον κατὰ σκοπὸν ἐδίωκον εἰς τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως. Πότε Παῦλος ἐμαρτύρησε, καὶ τὸν στέφανον λαβεῖν προσεδόκησεν, εἰ μὴ ὅτε ἀπεστάλη διδάσκειν; Πότε Πέτρος ὡμολόγησεν, εἰ μὴ ὅτε εὐηγγελίζετο, καὶ ἁλιεὺς ἀνθρώπων γέγονε; Πότε Ἡλίας ἀνελήφθη, εἰ μὴ ὅτε πᾶσαν τὴν προφητείαν ἐπλήρωσε; Πότε Ἑλισσαῖος ἐν πνεύματι ἔσχε διπλᾶ, εἰ μὴ ὅτε πάντα καταλιπὼν ἠκολούθησε τῷ Ἡλίᾳ; Διὰ τί δὲ καὶ ἐξελέξατο μαθητὰς ὁ Σωτὴρ, εἰ μὴ ἵνα καὶ ἀποστείλῃ; Ὅθεν, τούτους ἔχων τύπον, ἀγαπητὲ Δρακόντιε, μὴ λέγε, μηδὲ πείθου τοῖς λέγουσιν ἁμαρτίας εἶναι πρόφασιν τὴν ἐπισκοπὴν, μηδὲ ὅτι ἐκ ταύτης ἀφορμὴ τοῦ ἁμαρτάνειν ἐστίν. Ἔξεστι γὰρ καὶ ἐπίσκοπον ὄντα σε πεινᾷν, καὶ διψῇν, ὡς ὁ Παῦλος· δύνασαι μὴ πιεῖν οἶνον, ὡς ὁ Τιμόθεος· καὶ νηστεύειν καὶ αὐτὸς συνεχῶς, ὡς ὁ Παῦλος ἐποίει· ἵνα κατ’ ἐκεῖνον οὕτως νηστεύων, χορτάζῃς ἄλλους ἐν τοῖς λόγοις, καὶ διψῶν ἐν τῷ μὴ πιεῖν, ποτίζῃς ἄλλους διδάσκων. Μὴ οὖν ταῦτα προβαλλέτωσαν οἱ συμβουλεύοντές σοι. Οἴδαμεν γὰρ καὶ ἐπισκόπους νηστεύοντας, καὶ μοναχοὺς ἐσθίοντας.
Ἐκκλησίαις μνημονεύσης (75) καὶ ὑπὲρ ἡμῶν. Οὐ γὰρ σὺ μόνος ἐκ μοναχῶν κατεστάθης, οὐδὲ σὺ μόνος προέστης μοναστηρίου, ἢ μόνος ὑπὸ μοναχῶν ἠγαπή θης· ἀλλ᾽ οἶδας, ὅτι καὶ Σεραπίων (76) μοναχός ἐστι, καὶ τόσων μοναχῶν προέστη· οὐκ ἔλαθέ σε, πόσων μοναχῶν πατὴρ γέγονεν Απολλώς. Οίδας Αγάθω να (77), καὶ οὐκ ἀγνοεῖς ᾿Αρίστωνα· μνημονεύεις Αμμωνίου, τοῦ μετὰ Σαραπίωνος ἀποδημήσαντος· ἴσως δὲ ἤκουσας καὶ περὶ Μουΐτου (78) ἐν τῇ ἄνω Θηβαΐδι, καὶ δύνασαι μαθεῖν περὶ Παύλου τοῦ ἐν τῷ Λατῷ (79), καὶ περὶ ἄλλων πολλῶν. Καὶ ὅμως οὗτοι, κατασταθέντες, οὐκ ἀντειρήκασιν, ἀλλ' ἔχοντες τύπον τὸν Ἑλισσαῖον, καὶ εἰδότες τὰ κατὰ Ἡλίαν, μαθόντες τε τὰ κατὰ τοὺς μαθητὰς καὶ ἀποστόλους, ἀντελάβοντο τῆς φροντίδος, καὶ οὐ κατεφρόνησαν τῆς λειτουργίας, καὶ οὔτε χείρους ἑαυτῶν γεγόνασιν, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον τοῦ καμάτου τὸν μισθὸν προσδοκῶσι, προκόπτοντες καὶ προκόπτειν ἄλλους νουθετοῦντες. Πόσους ἀπὸ τῶν εἰδώλων επέστρεψαν; Πόσους ἀπὸ τῆς δαιμονιώδους συνηθείας επαυσαν νουθετοῦντες; Πόσους παρέστησαν τῷ Κυρίῳ δούλους, ὥστε καὶ τοὺς ὁρῶντας τὰ σημεῖα ταῦτα βλέποντας (80) θαυ μάζειν ; "Η οὐχὶ μέγα σημεῖον χάρην ποιήσαι παρθε νεύειν, καὶ νεώτερον ἐγκρατεύεσθαι, καὶ εἰδωλολάτρην ἐπιγνῶναι τὸν Χριστόν (81); μοναχῶν κατασταθέντα, μηδὲ σὺ προφασίζου (82), ὡς χείρων σεαυτοῦ ἐσόμενος· δύνασαι γὰρ καὶ καλ λίων γενέσθαι μιμούμενος τὸν Παῦλον, ζηλών (83) τῶν ἁγίων τὰς πράξεις. Οἶδας γὰρ, ὅτι οἱ τοιοῦτοι, καὶ πόσων. Σερα πίωνος. τοῦ μ Μουΐς οἰκονόμοι τῶν μυστηρίων κατασταθέντες, μᾶλλον κατὰ σκοπὸν ἐδίωκον εἰς τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλή σεως. Πότε Παῦλος ἐμαρτύρησε, καὶ τὸν στέφανον λαβεῖν (84) προσεδόκησεν, εἰ μὴ ὅτε ἀπεστάλη δι δάσκειν; Πότε Πέτρος ὡμολόγησεν, εἰ μὴ ὅτε εὐηγγε λίζετο, καὶ ἁλιες (85) ἀνθρώπων γέγονε ; Πότε Ηλίας ἀνελήφθη, εἰ μὴ ὅτε πᾶσαν τὴν προφητείαν ἐπλήρωσε; Πότε Ελισσαῖος ἐν πνεύματι ἔσχε διπλά, εἰ μὴ ὅτε πάντα καταλιπών ἠκολούθησε τῷ Ηλίᾳ; Διὰ τί δὲ καὶ ἐξελέξατο μαθητὰς ὁ Σωτὴρ, εἰ μὴ ἵνα καὶ ἀποστείλῃ; * 9. Οθεν, τούτους ἔχων τύπων (86), ἀγαπητέ Δρα κόντιε, μὴ λέγε, μηδὲ πείθου τοῖς λέγουσιν ἁμαρτίας εἶναι πρόφασιν τὴν ἐπισκοπὴν, μηδὲ ὅτι ἐκ ταύτης ἀφορμὴ τοῦ ἁμαρτάνειν ἐστίν. Εξεστι γὰρ καὶ ἐπίσ Λατῶν. τες. ἁλεύς. τύπους. μηδὲ λέγε. - S. ATHANASII OPP. PARS I. nore deducare, et dum in ecelesiis sacra facies no- stri memoriam agas. Neque enim tu solus ex mo- nachis es ordinatus : neque tu tantum monasterio præfuisti, vel solus monachis dilectus es: sed nosti Serapionem monachum esse, et tam multis præfuisse monachis. Nec le preterit quot monacho- rom pater fuerit Apollos. Nosti Agathonem, nec ignoras Aristonem, ac meministi Ammonii cum Se- rapione peregre profecti. Fortassis etiam ad te per- venit fama Muiti in superiori Thebaide commoran- tis, atque discere potuisti quid Paulus qui Lati de- gebat, egerit : ac similiter alii complurimi, qui ta- men ordinati, non repugnarunt; sed Elisæi exem- plo ducti, nec ignorantes quid egerit Elias, gnari quoque rerum ab apostolis gestarum, banc susce- pere curam, nec ministerium asperuati sunt, vel B propterea seipsis deteriores facti sunt; sed potius cum laboris mercedem exspectent, ipsi in melius proficiunt, dum alios ad profectum eobortantur. Quot illi quantosque ab idolorum cultu revocarunt ? Quot a dæmoniaca consuetudine monitis suis aver- terunt? Quot Domino adduxere servos, adeo ut qui ista signa videant, admiratione capti sint? Annon ingens signum, puellam ad virginitatem, adolescen- tem ad continentiam, idololatram ad Christi cogni- tionem deducere ? HISTORICA ET DOGMATICA. quasi vero solus ex monachis ordineris : neque ipse excusationem afferas, quod hinc sis deterior evasurus : potes enim etiam melior fieri, si Paulum imiteris, et Sanctorum mulere gesta. Nosti enin G Mos, ubi dispensatores mysteriorum constituti Quere, rectiore via ad supernæ vocationis bravium contendisse. Quandonain Paulus martyrium subiit, et coronam se accepturum exspectavit, nisi cum fuisset ad docendum, missus? Quandonam Petrus confessus est, nisi cum Evangelium prædicaret, ac ubi piscator hominum factus est? Elias quando as- sumptus est, nisi cum universam prophetiam suam ad- implesset? Quandonam Elisæus in spiritu dupla obtinuit, nisi postquam, omnibus relictis, Eliam secutus est? Cur discipulos elegit Salvator, nisi ut illos mitteret? : sint propositi, dilecte Draconti, ne dicas, neu credas ¡is qui dicunt epíscopatuin esse peccati causam, at- Gue binc peccandi occasiones oboriri. Licet tibi anon., bent 'Ayabóv. Agathonem legimus in subscriptioni- bus Egyptiorum episcoporum, cum Sardicensibus, tumn Tyriensibus. Paulo post Felck. anou., Nannius qui habet, de Cue. Proclivis est transmula- tiο in x, in codicibus. legitur in sub- scriptionibus. D glic., Hæc vox desideratur in Anglicano codice. tione Paris., vero Parisienses perperam posuere Mur An- glic., 8. Μὴ τοίνυν κωλυέτωσάν σε μοναχοί, ὡς μόνον ἐκ 8. Ne tibi igitur monachi impedimento sint, 9. Quapropter, cum tales tibi viri in exemplum (75) Anglic., μνημονεύης. (76) Anglic., Σαραπίων. Ibid. Anglic. et Felck. 3 (77) Anglic., 'Αγάθωνα. Rectius quam alii qui ha- (78) Felck. 3 anon. solus, περὶ Κουεί. Εt ita legit (79) Reg., τοῦ ἐν τῷ. In editis, του deest Mid. An- (84) Sic Reg. et Basil. Editi vero male, βλέπον (81) Anglic., τον Κύριον, et ita legerat Nannius. (82) Anglic., μηδὲ συμπροφασίζου. (83) Felck. 5 anion., ζηλοῦ. (84) Λαβεῖν deest in Basil. (35) Sic edit. Commelin. et omnes mss. In edi- (86) Sic edit. Comunel. et omnes mss. Editores
PG 25:532Οἴδαμεν καὶ ἐπισκόπους μὴ πίνοντας οἶνον, μοναχοὺς δὲ πίνοντας· οἴδαμεν καὶ σημεῖα ποιοῦντας ἐπισκόπους, μοναχοὺς δὲ μὴ ποιοῦντας. Πολλοὶ δὲ τῶν ἐπισκόπων οὐδὲ γεγαμήκασι, μοναχοὶ δὲ πατέρες τέκνων γεγόνασιν· ὥσπερ καὶ ἐπισκόπους πατέρας τέκνων, καὶ μοναχοὺς ἐξ ὁλοκλήρου γένους τυγχάνοντας. Καὶ πάλιν οἴδαμεν κληρικοὺς πεινῶντας, μοναχοὺς δὲ νηστεύοντας. Ἔξεστι γὰρ καὶ οὕτως, καὶ ἐκείνως οὐ κεκώλυται. Ἀλλὰ πανταχοῦ τις ἀγωνιζέσθω· καὶ γὰρ ὁ στέφανος οὐ κατὰ τόπον, ἀλλὰ κατὰ τὴν πρᾶξιν ἀποδίδοται. Οὐκοῦν μὴ ἀνέχου τῶν ἕτερα παρὰ ταῦτα συμβουλευόντων, ἀλλὰ μᾶλλον ἐπείγου, καὶ μὴ μέλλε· μάλιστα ὅτι καὶ ἡ ἁγία ἑορτὴ ἐγγίζει, ἵνα μὴ χωρὶς σοῦ οἱ λαοὶ τὴν ἑορτὴν ποιήσωσι, καὶ μέγαν κίνδυνον ἐπισπάσῃ κατὰ σαυτοῦ. Τίς γὰρ αὐτοῖς εὐαγγελίσεται τὸ Πάσχα μὴ παρόντος σου; Τίς αὐτοῖς τὴν ἡμέραν ἀναγγελεῖ τῆς ἀναστάσεως, κρυπτομένου σου; Τίς αὐτοῖς συμβουλεύσει δεόντως ἑορτάζειν, φεύγοντός σου; Ὢ πόσοι μὲν ὠφεληθήσονται παραγενομένου σου, πόσοι δὲ βλαβήσονται φεύγοντός σου Καὶ τίς ἐπὶ τούτοις ἀποδέξεταί σε;
Ἐκκλησίαις μνημονεύσης (75) καὶ ὑπὲρ ἡμῶν. Οὐ γὰρ σὺ μόνος ἐκ μοναχῶν κατεστάθης, οὐδὲ σὺ μόνος προέστης μοναστηρίου, ἢ μόνος ὑπὸ μοναχῶν ἠγαπή θης· ἀλλ᾽ οἶδας, ὅτι καὶ Σεραπίων (76) μοναχός ἐστι, καὶ τόσων μοναχῶν προέστη· οὐκ ἔλαθέ σε, πόσων μοναχῶν πατὴρ γέγονεν Απολλώς. Οίδας Αγάθω να (77), καὶ οὐκ ἀγνοεῖς ᾿Αρίστωνα· μνημονεύεις Αμμωνίου, τοῦ μετὰ Σαραπίωνος ἀποδημήσαντος· ἴσως δὲ ἤκουσας καὶ περὶ Μουΐτου (78) ἐν τῇ ἄνω Θηβαΐδι, καὶ δύνασαι μαθεῖν περὶ Παύλου τοῦ ἐν τῷ Λατῷ (79), καὶ περὶ ἄλλων πολλῶν. Καὶ ὅμως οὗτοι, κατασταθέντες, οὐκ ἀντειρήκασιν, ἀλλ' ἔχοντες τύπον τὸν Ἑλισσαῖον, καὶ εἰδότες τὰ κατὰ Ἡλίαν, μαθόντες τε τὰ κατὰ τοὺς μαθητὰς καὶ ἀποστόλους, ἀντελάβοντο τῆς φροντίδος, καὶ οὐ κατεφρόνησαν τῆς λειτουργίας, καὶ οὔτε χείρους ἑαυτῶν γεγόνασιν, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον τοῦ καμάτου τὸν μισθὸν προσδοκῶσι, προκόπτοντες καὶ προκόπτειν ἄλλους νουθετοῦντες. Πόσους ἀπὸ τῶν εἰδώλων επέστρεψαν; Πόσους ἀπὸ τῆς δαιμονιώδους συνηθείας επαυσαν νουθετοῦντες; Πόσους παρέστησαν τῷ Κυρίῳ δούλους, ὥστε καὶ τοὺς ὁρῶντας τὰ σημεῖα ταῦτα βλέποντας (80) θαυ μάζειν ; "Η οὐχὶ μέγα σημεῖον χάρην ποιήσαι παρθε νεύειν, καὶ νεώτερον ἐγκρατεύεσθαι, καὶ εἰδωλολάτρην ἐπιγνῶναι τὸν Χριστόν (81); μοναχῶν κατασταθέντα, μηδὲ σὺ προφασίζου (82), ὡς χείρων σεαυτοῦ ἐσόμενος· δύνασαι γὰρ καὶ καλ λίων γενέσθαι μιμούμενος τὸν Παῦλον, ζηλών (83) τῶν ἁγίων τὰς πράξεις. Οἶδας γὰρ, ὅτι οἱ τοιοῦτοι, καὶ πόσων. Σερα πίωνος. τοῦ μ Μουΐς οἰκονόμοι τῶν μυστηρίων κατασταθέντες, μᾶλλον κατὰ σκοπὸν ἐδίωκον εἰς τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλή σεως. Πότε Παῦλος ἐμαρτύρησε, καὶ τὸν στέφανον λαβεῖν (84) προσεδόκησεν, εἰ μὴ ὅτε ἀπεστάλη δι δάσκειν; Πότε Πέτρος ὡμολόγησεν, εἰ μὴ ὅτε εὐηγγε λίζετο, καὶ ἁλιες (85) ἀνθρώπων γέγονε ; Πότε Ηλίας ἀνελήφθη, εἰ μὴ ὅτε πᾶσαν τὴν προφητείαν ἐπλήρωσε; Πότε Ελισσαῖος ἐν πνεύματι ἔσχε διπλά, εἰ μὴ ὅτε πάντα καταλιπών ἠκολούθησε τῷ Ηλίᾳ; Διὰ τί δὲ καὶ ἐξελέξατο μαθητὰς ὁ Σωτὴρ, εἰ μὴ ἵνα καὶ ἀποστείλῃ; * 9. Οθεν, τούτους ἔχων τύπων (86), ἀγαπητέ Δρα κόντιε, μὴ λέγε, μηδὲ πείθου τοῖς λέγουσιν ἁμαρτίας εἶναι πρόφασιν τὴν ἐπισκοπὴν, μηδὲ ὅτι ἐκ ταύτης ἀφορμὴ τοῦ ἁμαρτάνειν ἐστίν. Εξεστι γὰρ καὶ ἐπίσ Λατῶν. τες. ἁλεύς. τύπους. μηδὲ λέγε. - S. ATHANASII OPP. PARS I. nore deducare, et dum in ecelesiis sacra facies no- stri memoriam agas. Neque enim tu solus ex mo- nachis es ordinatus : neque tu tantum monasterio præfuisti, vel solus monachis dilectus es: sed nosti Serapionem monachum esse, et tam multis præfuisse monachis. Nec le preterit quot monacho- rom pater fuerit Apollos. Nosti Agathonem, nec ignoras Aristonem, ac meministi Ammonii cum Se- rapione peregre profecti. Fortassis etiam ad te per- venit fama Muiti in superiori Thebaide commoran- tis, atque discere potuisti quid Paulus qui Lati de- gebat, egerit : ac similiter alii complurimi, qui ta- men ordinati, non repugnarunt; sed Elisæi exem- plo ducti, nec ignorantes quid egerit Elias, gnari quoque rerum ab apostolis gestarum, banc susce- pere curam, nec ministerium asperuati sunt, vel B propterea seipsis deteriores facti sunt; sed potius cum laboris mercedem exspectent, ipsi in melius proficiunt, dum alios ad profectum eobortantur. Quot illi quantosque ab idolorum cultu revocarunt ? Quot a dæmoniaca consuetudine monitis suis aver- terunt? Quot Domino adduxere servos, adeo ut qui ista signa videant, admiratione capti sint? Annon ingens signum, puellam ad virginitatem, adolescen- tem ad continentiam, idololatram ad Christi cogni- tionem deducere ? HISTORICA ET DOGMATICA. quasi vero solus ex monachis ordineris : neque ipse excusationem afferas, quod hinc sis deterior evasurus : potes enim etiam melior fieri, si Paulum imiteris, et Sanctorum mulere gesta. Nosti enin G Mos, ubi dispensatores mysteriorum constituti Quere, rectiore via ad supernæ vocationis bravium contendisse. Quandonain Paulus martyrium subiit, et coronam se accepturum exspectavit, nisi cum fuisset ad docendum, missus? Quandonam Petrus confessus est, nisi cum Evangelium prædicaret, ac ubi piscator hominum factus est? Elias quando as- sumptus est, nisi cum universam prophetiam suam ad- implesset? Quandonam Elisæus in spiritu dupla obtinuit, nisi postquam, omnibus relictis, Eliam secutus est? Cur discipulos elegit Salvator, nisi ut illos mitteret? : sint propositi, dilecte Draconti, ne dicas, neu credas ¡is qui dicunt epíscopatuin esse peccati causam, at- Gue binc peccandi occasiones oboriri. Licet tibi anon., bent 'Ayabóv. Agathonem legimus in subscriptioni- bus Egyptiorum episcoporum, cum Sardicensibus, tumn Tyriensibus. Paulo post Felck. anou., Nannius qui habet, de Cue. Proclivis est transmula- tiο in x, in codicibus. legitur in sub- scriptionibus. D glic., Hæc vox desideratur in Anglicano codice. tione Paris., vero Parisienses perperam posuere Mur An- glic., 8. Μὴ τοίνυν κωλυέτωσάν σε μοναχοί, ὡς μόνον ἐκ 8. Ne tibi igitur monachi impedimento sint, 9. Quapropter, cum tales tibi viri in exemplum (75) Anglic., μνημονεύης. (76) Anglic., Σαραπίων. Ibid. Anglic. et Felck. 3 (77) Anglic., 'Αγάθωνα. Rectius quam alii qui ha- (78) Felck. 3 anon. solus, περὶ Κουεί. Εt ita legit (79) Reg., τοῦ ἐν τῷ. In editis, του deest Mid. An- (84) Sic Reg. et Basil. Editi vero male, βλέπον (81) Anglic., τον Κύριον, et ita legerat Nannius. (82) Anglic., μηδὲ συμπροφασίζου. (83) Felck. 5 anion., ζηλοῦ. (84) Λαβεῖν deest in Basil. (35) Sic edit. Commelin. et omnes mss. In edi- (86) Sic edit. Comunel. et omnes mss. Editores
PG 25:533Καὶ διὰ τί συμβουλεύουσί σοι μὴ ἀντιλαμβάνεσθαί σε τῆς ἐπισκοπῆς, αὐτοὶ θέλοντες ἔχειν πρεσβυτέρους; Εἰ γὰρ φαῦλος τυγχάνεις, μὴ συνέστωσάν σοι· εἰ δὲ ἐπιτήδειον εἶναί σε ἐπιγινώσκουσι, μὴ φθονείτωσαν τοῖς ἄλλοις· εἰ γὰρ τὸ διδάσκειν καὶ προί̈στασθαι πρόφασίς ἐστιν ἁμαρτίας κατ’ ἐκείνους, μὴ διδασκέσθωσαν αὐτοὶ, μηδὲ πρεσβυτέρους ἐχέτωσαν, ἵνα μὴ χείρους ἑαυτῶν γένωνται αὐτοί τε καὶ οἱ διδάσκοντες αὐτούς. Ἀλλὰ μὴ πρόσεχε τούτοις τοῖς ἀνθρωπίνοις ῥήμασι, μηδὲ ἀνέχου τῶν ταῦτα συμβουλευόντων, καθὰ πολλάκις προεῖπον· σπεῦδε δὲ μᾶλλον καὶ ἐπίστρεφε πρὸς τὸν Κύριον, ἵνα, τῶν προβάτων αὐτοῦ φροντίζων, μνημονεύσῃς καὶ ἡμῶν. Τούτου δὲ χάριν προετρεψάμην ἐλθεῖν τοὺς ἀγαπητοὺς ἡμῶν Ἱέρακα τὸν πρεσβύτερον, καὶ Μάξιμον τὸν ἀναγνώστην· ἵνα καὶ διὰ λόγων σε προτρέψωνται, καὶ μαθεῖν δυνηθῇς ἐκ τούτου τήν τε διάθεσιν ἣν ἔχων ἔγραψα, καὶ τὸν ἐκ τοῦ ἀντιλέγειν τῇ ἐκκλησιαστικῇ διατάξει κίνδυνον.
σκοπον όντα σε πεινάν, καὶ διψῇν, ὡς ὁ Παῦλος· δύ- Α νασαι μὴ πιεῖν οἶνον, ὡς ὁ Τιμόθεος· καὶ νηστεύειν καὶ αὐτὸς συνεχῶς (87), ὡς ὁ Παῦλος ἐποίει· ἵνα κατ' ἐκεῖνον οὕτως νηστεύων, χορτάζῃς ἄλλους ἐν τοῖς λόγοις, καὶ διψῶν ἐν τῷ μὴ πιεῖν, ποτίζῃς ἄλ λους διδάσκων. Μὴ οὖν ταῦτα προβαλλέτωσαν οι συμβουλεύοντές σοι. Οίδαμεν γὰρ καὶ ἐπισκόπους νηστεύοντας, καὶ μοναχοὺς ἐσθίοντας. Οίδαμεν (88) καὶ ἐπισκόπους μὴ πίνοντας οἶνον, μοναχοὺς δὲ πίσ νοντας· οἴδαμεν καὶ σημεῖα ποιοῦντας ἐπισκόπους, μοναχοὺς δὲ μὴ ποιοῦντας. Πολλοὶ δὲ τῶν ἐπισκόπων οὐδὲ γεγαμήκασι, μοναχοὶ δὲ πατέρες τέκνων γεγό- νασιν· ὥσπερ καὶ ἐπισκόπους πατέρας τέκνων, καὶ μοναχοὺς ἐξ ὁλοκλήρου γένους τυγχάνοντας. Καὶ πάλιν οίδαμεν (89) κληρικούς πεινώντας, μοναχοὺς δὲ νη στεύοντας. Εξεστι γὰρ καὶ οὕτως, καὶ ἐκείνως οὐ κεκώλυται (90). ᾿Αλλὰ πανταχοῦ τις ἀγωνιςἔσθω καὶ γὰρ ὁ στέφανος οὐ κατὰ τόπον, ἀλλὰ κατὰ τὴν πρᾶξιν ἀποδίδοται. λευόντων, ἀλλὰ μᾶλλον ἐπείγου, καὶ μὴ μέλλε· μά- λιστα ὅτι καὶ ἡ ἁγία ἑορτὴ ἐγγίζει, ἵνα μὴ χωρὶς σοῦ οἱ λαοὶ τὴν ἑορτὴν ποιήσωσι, καὶ μέγαν κίνδυνον ἐπι σπάσῃ κατὰ σαυτοῦ. Τίς γὰρ αὐτοῖς εὐαγγελίσεται ἡμέραν ἀναγγελεῖ τῆς ἀναστάσεως, κρυπτομένου σου; Τίς αὐτοῖς συμβουλεύσει δεόντως ἑορτάζειν, φεύγοντός σου; "Ω πόσοι μὲν ὠφεληθήσονται (92) πα ραγενομένου σου, πόσοι δὲ βλαβήσονται φεύγοντός σου ! Καὶ τίς ἐπὶ τούτοις ἀποδέξεταί σε; Καὶ διὰ τί συμβουλεύουσί σοι μὴ ἀντιλαμβάνεσθαί σε τῆς ἐπι- σκοπῆς, αὐτοὶ θέλοντες ἔχειν πρεσβυτέρους; Εἰ γὰρ φαῦλος τυγχάνεις, μὴ συνέστωσάν σοι· εἰ δὲ ἐπιτή δειον εἶναί σε ἐπιγινώσκουσι, μὴ φθονείτωσαν τοῖς ἄλλοις· εἰ γὰρ τὸ διδάσκειν καὶ προΐστασθαι πρόφα- σίς ἐστιν ἁμαρτίας κατ' ἐκείνους, μὴ διδασκέσθωσαν αὐτοί, μηδὲ πρεσβυτέρους ἐχέτωσαν, ἵνα μὴ χείρους ἑαυτῶν γένωνται αὐτοί τε καὶ οἱ διδάσκοντες αὐτούς. ᾿Αλλὰ μὴ πρόσεχε τούτοις τοῖς ἀνθρωπίνοις βήμασι, μηδὲ ἀνέχου τῶν ταῦτα συμβουλευόντων, καθὰ πολ- λάκις προεἶπον· σπεῦδε δὲ μᾶλλον καὶ ἐπίστρεφε πρὸς τὸν (93) Κύριον, ἵνα, τῶν προβάτων αὐτοῦ φροντίζων, μνημονεύσῃς καὶ ἡμῶν. Τούτου δὲ χάριν προετρεψάμην ἐλθεῖν τοὺς ἀγαπητοὺς ἡμῶν Ἱέρακα τὸν πρεσβύτερον, καὶ Μάξιμον τὸν ἀναγνώστην· ἵνα καὶ διὰ λόγων σε προτρέψωνται, καὶ μαθεῖν δυνη θῇς ἐκ τούτου τήν τε διάθεσιν ἦν ἔχων ἔγραψα, καὶ τὸν ἐκ τοῦ ἀντιλέγειν τῇ ἐκκλησιαστική διατάξει κίνδυνον. Ιδομεν. οίδαμεν. είδομεν. ίδομεν. οίδαμεν. μεν, οἴδαμεν καὶ μοναχούς νηστεύοντας. κληρικούς πίνοντας, οὗτος καὶ ἐκεῖνος. ται. συμβουλεύσει. συμβουλεύει. EPISTOLA AD DRACONTIUΜ. etiam in episcopatu esurire et silire, quemadmodum B egit Paulus. Poles vinum non bibere, ut Timotheus : frequentisssine jejunare, uti solebat Paulus : ut dum ejus exemplo jejunas, alios doctrina tua satiare va- leas et dum abstinendo a potu sitim toleras, aliis docendo potum præbeas. Ne tibi igitur talia obji- ciant consiliarii tui. Novimus enim et episcopos qui jejunent, et monachos qui comedant. Novimus epi- scopos qui vino abstineant, ut et monachos qui bi- bant; episcopos etiam novimus qui signa edant, et monachos qui id minime præstent. Sunt quoque ex episcopis multi qui nunquam nupserint, monachi autem reperiuntur qui filios suscepere, quemadmo- dum vicissim episcopos filiorum parentes, monachos vero nullam posteritatem habuisse cernimus. Vidi- mus rursum clericos qui famem tolerarent, et mo- nachos qui jejunarent. Hoc enim modo licet agere, et alio nihil vetat. Sed omnes ubique decertent : corona quippe non pro loci sed pro factorum ra- tione tribuitur. consilia, imo potius matura, neve comperendines, cum potissimum instet sacra solemnitas, ne in tui absentia hunc festum diem populi concelebrent, in maximum sane tui capitis periculum. Quis enim te absente Paschalis festum prædicabit ? Quis illis re- surrectionis diem te latente annuntiaturus est ? Quis te fugiente hortaturus ut congrua pietate festuin agant? O quam multis utilis adventus tuus ! quam multis noxia fuga tua futura est! Ecquis te bæc C agentem approbarit ? Cur tibi auctores sunt, ut ne episcopatum acceptes, cum peroptent ipsi presby. Leros babere ? Si enim malus es, ne tecum versen- tur; sin te idoneum agnoscunt, ne aliis invideant. Nam si ex illorum sententia docere ac præesse oc- casio peccandi fuerit; ne doceantur ipsi, neque presbyteros habeant; ne cum ipsi tum eorum do- ctores deteriores evadant. Verum tu ne humanis hujusmodi verbis animum adhibeas, neque hujus consilii auctoribus aurem præbeas, uti sæpius dixi : sed potius festina, ad Dominumque revertere, ut, dum ovium ejus curam geres, nostri quoque meno- riam facias. Hac de causa dilectos nostros Hiera- cen presbyterum, et Maximum lectorem monui, ut te adeant, qui te verbis etiam cohortentur, ut edi- scere valeas quo hæc scripserim affectu: et quod sit illud periculum ecclesiasticæ obsistere ordina- tioni. D Felck. anon., Μox edit. Commel. et Paris., Reg., Felck. anon., quæ vox deest in Felck. anon. Ibid. Anglic., Ibid. Nanpius legerat, qui vertit, clericos bi- bisse. Mox yap deest in Anglic. Ibid. Felck. anon., Paulo post Reg. Basil. Anglic., Editi, tit apparebunt. 10. Ne audias itaque eos qui his adversa tibi dant 10. Οὐκοῦν μὴ ἀνέχου τῶν ἕτερα παρὰ ταῦτα συμβου (91) τὸ Πάσχα μὴ παρόντος σου; Τίς αὐτοῖς τὴν (87) Anglic., συχνῶς. (88) Edit. Paris., είδαμεν. Commelin., είδομεν. Reg., (89) Reg., ίδομεν. Edit. Commel. et Paris., είδα- (90) Sic Reg. Editi vero mendose, οὐκ ἐκώλυ (91) Reg., εὐαγγελίσηται. Anglic., εὐαγγελίζεται. (92) Anglic., ὠφθήσονται, male. Hinc Nannius ver- (93) ln Reg. et felck. 3 anon. τόν deest.
Second witness · khazarzar edition
Epistula ad Dracontium ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΔΡΑΚΟΝΤΙΟΝ. Ἀπορῶ τί γράψω. Ἆρα γὰρ ὡς παραιτούμενον μέμψομαί σε, ἢ ὡς τὸν καιρὸν ὁρῶντα, καὶ κρυπτόμενον διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων; Πλὴν εἴτε ἄλλως, εἴτε οὕτως, ἄξιον μέμψεως τὸ παρὰ σοῦ γεγενημένον, ἀγαπητὲ Δρακόντιε. Οὐ γὰρ ἔπρεπε λαβόντα σε τὴν χάριν κρύπτεσθαι, οὐδὲ φρόνιμον ὄντα, διδόναι τοῖς ἄλλοις προφάσεις φυγῆς. Πολλοὶ γὰρ ἀκούσαντες σκανδαλίζονται· οὐχ ὡς ἁπλῶς τοῦτό σου ποιοῦντος, ἀλλὰ συνορῶντος τὸν καιρὸν, καὶ τὰς ἐπικειμένας θλίψεις τῇ Ἐκκλησίᾳ. Καὶ φοβοῦμαι μὴ, διὰ σαυτὸν φεύγων, δι' ἄλλους εὑρεθῇς κινδυνεύων παρὰ τῷ Κυρίῳ. Εἰ γὰρ ὁ ἕνα τῶν μικρῶν σκανδαλίζων, ἕλοιτ' ἂν μύλον ὀνικὸν περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ κρεμασθῆναι, καὶ καταποντισθῆναι· τί ἂν πάθοις σὺ τοσούτοις γινόμενος σκάνδαλον; Καὶ γὰρ ἡ ἐκ παραδόξου γενομένη συμφωνία ἐν τῇ Ἀλεξαν δρέων χώρᾳ, ἐν τῇ σῇ καταστάσει, ἐξ ἀνάγκης σχι σθήσεται διὰ τὴν σὴν ἀναχώρησιν· καὶ ἡ ἐπισκοπὴ δὲ τῆς χώρας αὐτῆς ὑπὸ πολλῶν ἁρπαγήσεται· καὶ πολλῶν οὐκ ὀρθῶν, ἀλλ' ὧν οἶδας καὶ αὐτός. Καὶ ἐθνικοὶ δὲ οἱ ἐπαγγελλόμενοι Χριστιανοὶ γίνεσθαι ἐπὶ τῇ σῇ καταστάσει, ἀπομενοῦσιν Ἕλληνες, τῆς σῆς εὐλαβείας ἐξουθενούσης τὴν δοθεῖσαν χάριν. 25.525 Ποία οὖν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἀπολογία παρὰ σοῦ δοθήσεται; Ποίοις ἂν ἀπονίψασθαι καὶ ἀπομάξασθαι λόγοις τὰς τοιαύτας αἰτίας δυνήσῃ; Πῶς θεραπεύσεις τοὺς διὰ σὲ πεσόντας καὶ σκανδαλιζομένους; Ἢ πῶς, μετὰ τὸ σχισθῆναι τὴν εἰρήνην, συῤῥάψαι ταύτην δυνήσῃ; Ὦ ἀγαπητὲ Δρακόντιε, ἀντὶ χαρᾶς λύπην ἡμῖν πεποίηκας, ἀντὶ παραμυθίας στεναγμόν. Προσεδοκοῦμεν γὰρ παραμυθίαν ἔχειν σε μεθ' ἡμῶν, καὶ νῦν βλέπομεν φεύγοντά σε, καὶ ὁρῶμεν, ὅτι κρι νόμενος μὲν ἐλεγχθήσῃ, κινδυνεύων δὲ μεταμεληθήσῃ. Καὶ τίς φείσεται, ὡς ὁ προφήτης εἴρηκεν, ἐπὶ σοί; Τίς ἀνακάμψει ἐπὶ σὲ εἰς εἰρήνην, ὁρῶν τοὺς ἀδελ φοὺς, δι' οὓς Χριστὸς ἀπέθανε, βλαβέντας ἐπὶ τῇ σῇ φυγῇ; Δεῖ γὰρ εἰδέναι σε καὶ μὴ ἀμφιβάλλειν, ὅτι πρὶν μὲν κατασταθῇς σαυτῷ ἔζης, κατασταθεὶς δὲ, οἷς κατεστάθης. Καὶ πρὶν μὲν λάβῃς τὴν τῆς ἐπισκοπῆς χάριν, οὐδεὶς ἐγίνωσκέ σε· γενόμενον δὲ λοιπὸν, οἱ λαοὶ προσδοκῶσι φέροντά σε τροφὴν αὐτοῖς, τὴν ἐκ τῶν Γραφῶν διδασκαλίαν· ὅταν τοίνυν οἱ προσδοκῶντες λιμώττωσι, σὺ δὲ σαυτὸν μόνον τρέφῃς, καὶ ἔλθῃ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ἡμεῖς τε αὐτῷ παραστῶμεν, ποίαν σχοίης ἀπολογίαν, ὁρῶντος αὐτοῦ τὰ ἴδια πρόβατα λιμώττοντα; Εἰ μὲν γὰρ μὴ εἰλήφεις τὰ δηνάρια, οὐκ ἂν ἐμέμψατό σε· λαβόντα δὲ καὶ χώσαντα καὶ κρύψαντα, μέμψαιτ' ἂν εἰκότως, λέγων ἐκεῖνα τὰ ῥήματα, ἃ μὴ γένοιτο, κἂν ἀκοῦσαι τὴν σὴν εὐλάβειαν· Ἔδει σε βαλεῖν τὰ δηνάριά μου τοῖς τραπεζίταις, ἵνα ἐλθὼν κἀγὼ παρ' ἐκείνων ἀπαιτήσω. Παρακαλῶ φεῖσαι σεαυτοῦ καὶ ἡμῶν· σαυτοῦ μὲν, ἵνα μὴ κινδυνεύσῃς· ἡμῶν δὲ, ἵνα μὴ λυπηθῶ μεν ἐπὶ σοί. Φρόντιζε τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα μὴ διὰ σὲ πολλοὶ τῶν μικρῶν βλαβῶσι, καὶ οἱ ἄλλοι δὲ πρόφα σιν λάβωσιν εἰς τὸ ἀναχωρεῖν. Εἰ μὲν οὖν τὸν και ρὸν ἐφοβήθης, καὶ καταπτήξας τοῦτο ἐποίησας, οὐκ ἀνδρικὸν τὸ φρόνημα· ἔδει γὰρ τὸν κατὰ Χριστὸν ζῆλον ἐν τοῖς τοιούτοις ἐπιδείκνυσθαι, καὶ μᾶλ λον ἐν ταῖς περιστάσεσι παῤῥησιάζεσθαι, λέγειν τε τὰ τοῦ μακαρίου Παύλου ῥήματα· Ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν· καὶ μάλιστα, ὅτι οὐ πρέπει τῷ καιρῷ δουλεύειν, ἀλλὰ τῷ Κυρίῳ· εἰ δὲ τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ διάταξις οὐκ ἀρέσκει σοι, οὐδὲ νομίζεις τὸ τῆς ἐπισκο πῆς λειτούργημα μισθὸν ἔχειν, ἀλλὰ καταφρονεῖν τοῦ ταῦτα διαταξαμένου Σωτῆρος πεποίηκας σαυτόν· παρακαλῶ, μὴ τοιαῦτα λογίζου, μηδὲ ἀνέχου τῶν ταῦτα
συμβουλευόντων· οὐ γὰρ ἄξια Δρακοντίου ταῦτα. Ἃ γὰρ ὁ Κύριος διὰ τῶν ἀποστόλων τετύπωκε, ταῦτα καλὰ καὶ βέβαια μένει· ἡ δὲ τῶν ἀδελφῶν δειλία παύσεται. 25.528 Εἰ γὰρ τὸν αὐτὸν νοῦν εἶχον πάντες, οἷον νῦν ἔχουσιν οἱ συμβουλεύοντές σοι, πῶς ἂν ἐγένου σὺ Χριστιανὸς, ἐπισκόπων μὴ ὄντων; Ἐὰν δὲ καὶ οἱ μεθ' ἡμᾶς ἀναλάβωσι τὸν τοιοῦτον νοῦν, πῶς ἂν συστῆναι δυνήσωνται αἱ Ἐκκλησίαι; Ἢ νομίζουσιν οἱ συμβουλεύοντές σοι μηδὲν εἰληφέναι σε, ὅτι καταφρονοῦσιν; Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ψευδῶς. Ὥρα γὰρ αὐτοὺς νομίζειν μηδὲν εἶναι μηδὲ τὴν τοῦ λουτροῦ χάριν, ἐάν τινες τούτου καταφρονῶσι. Ἀλλ' εἴληφας, ὦ ἀγαπητὲ Δρακόντιε· μὴ ἀνέχου τῶν συμβουλευόντων σοι, μηδὲ ἀπάτα σαυτόν. ἀπαιτηθήσεται γὰρ τοῦτο παρὰ τοῦ δεδωκότος Θεοῦ. Ἢ οὐκ ἤκουσας τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος· Μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος; Ἢ οὐκ ἀνέγνως, πῶς μὲν τὸν διπλάσαντα ἀποδέχεται, τὸν δὲ κρύψαντα κατεδίκασε; Γένοιτο δὲ ταχέως ἐπανελθεῖν σε, ἵνα καὶ σὺ τῶν ἐπαινουμένων γένῃ· Ἢ εἰπὲ, τίνος σε θέλουσιν εἶναι μιμητὴν οἱ συμβουλεύοντές σοι; Δεῖ γὰρ ἡμᾶς κατὰ σκοπὸν τῶν ἁγίων καὶ τῶν Πατέρων πολιτεύεσθαι, καὶ τούτους μιμεῖσθαι· εἰδέναι δὲ, ὅτι, τούτων ἀφιστάμενοι, ἀλλότριοι καὶ τῆς τούτων κοινωνίας γενόμεθα. Τίνα μὲν μιμεῖσθαί σε θέλουσιν ἐκεῖνοι; Τὸν διστάζοντα καὶ θέλοντα μὲν ἀκολουθῆσαι, ὑπερτιθέμενον δὲ καὶ συμβουλευόμενον διὰ τοὺς ἰδίους· ἢ τὸν μακάριον Παῦλον, τὸν ἅμα τῷ τὴν οἰκονομίαν ἐγχειρισθῆναι, μὴ προσαναθέμενον σαρκὶ καὶ αἵματι; Εἰ γὰρ καὶ ἔλεγεν, Οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς καλεῖσθαι ἀπόστολος, ὅμως γινώσκων ὃ ἔλαβε, καὶ οὐκ ἀγνοῶν τὸν δεδωκότα, ἔγραφεν· Οὐαὶ γάρ μοί ἐστιν, ἐὰν μὴ εὐαγγελίζωμαι· ὥσπερ δὲ τὸ οὐαί μοι οὐκ εὐαγγελιζόμενος, οὕτως διδάσκων καὶ κηρύσσων τὸ Εὐαγγέλιον, χαρὰν καὶ στέφανον εἶχε τοὺς μαθητευομένους· διὰ τοῦτο καὶ σπουδὴ τῶν ἁγίων μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ κηρύττειν, καὶ μὴ ὀκνεῖν μηδὲ εἰς τὴν Ῥώμην ἀπελθεῖν, μηδὲ εἰς τὰς Σπανίας ἀναβῆναι, ἵνα ὅσον κοπιᾷ, τοσοῦτον καὶ τοῦ κόπου τὸν μισθὸν μείζονα ἀπολάβῃ. Ἐκαυχᾶτο οὖν τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἀγωνισάμενος, καὶ ἐθάῤῥει τὸν μέγαν στέφανον ἀποληψόμενος. Οὐκοῦν, ἀγαπητὲ Δρακόντιε, τίνα μιμούμενος τοῦτο ποιεῖς; τοῦτον, ἢ τοὺς μὴ τοιούτους; Ἐγὼ μὲν εὔχομαί σε καὶ ἐμαυτὸν πάντων τῶν ἁγίων μιμητὴν γενέσθαι. Ἢ τάχα τινὲς οἱ διὰ τοῦτο συμβουλεύοντές σοι κρύπτεσθαι, ὡς λόγον καὶ ὅρκον σου δεδωκότος μὴ στῆναι, ἐὰν κατασταθῇς; Τοιαῦτα γὰρ αὐτοὺς ἀκούω περιβομβεῖν ταῖς ἀκοαῖς, καὶ δοκεῖν ἐν τούτοις εὐλαβεῖσθαι· ἀλλ' εἰ ἦσαν ἀληθῶς εὐλαβεῖς, ηὐλα βήθησαν ἂν μάλιστα τὸν ἐπιθέντα σοι Θεὸν τὸ λειτούργημα. Εἰ δὲ ἀναγνόντες ἦσαν τὰς θείας 25.529 Γραφὰς, οὐκ ἂν παρὰ ταύτας συνεβούλευον. Ὥρα γὰρ αὐτοὺς καὶ τὸν Ἱερεμίαν καταμέμφεσθαι, καὶ τὸν μέγαν αἰτιᾶσθαι Μωσῆν, ὅτι τὴν τούτων συμβουλὴν οὐκ ἤκουσαν, ἀλλὰ τὸν Θεὸν φοβηθέντες, τὴν διακονίαν ἐτέλεσαν, καὶ προφητεύοντες ἐτελειώθησαν. Καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀποσταλέντες, καὶ λαβόντες ἤδη τὴν τῆς προφητείας χάριν, παρῃτήσαντο μὲν, ἐφοβήθησαν δὲ μετὰ ταῦτα, καὶ οὐκ ἐξουδένωσαν τὸν ἀποστείλαντα. Εἴτε τοίνυν ἰσχνόφωνος εἶ, καὶ βραδύγλωσσος, ἀλλὰ φοβήθητι τὸν πλάσαντά σε Θεόν· εἴτε νεώτερον σαυτὸν λέγεις πρὸς τὸ κήρυγμα, ἀλλ' εὐλαβοῦ τὸν γινώσκοντά σε πρὸ τοῦ πλασθῆναι· εἴτε λόγον δέδω κας (ὁ δὲ λόγος τοῖς ἁγίοις ὡς ὅρκος ἦν), ἀλλὰ ἀνά γνωθι τὸν Ἱερεμίαν, πῶς καὶ αὐτὸς εἰρηκὼς, Οὐ μὴ ὀνομάσω τὸ ὄνομα Κυρίου, ὕστερον δὲ φοβηθεὶς τὸ ἐν αὐτῷ πῦρ γενόμενον, οὐκέτι, ὡς εἴρηκε, πεποίηκεν, οὐδὲ ὡς προληφθεὶς τῷ ὅρκῳ ἐκρύβη· ἀλλὰ τὸν ἐγχειρίσαντα εὐλαβούμενος, τετελείωκε τὴν προφητείαν. Ἢ οὐκ οἶδας, ἀγαπητὲ, ὅτι καὶ Ἰωνᾶς φεύγων, γέγονε μὲν, ὡς γέγονε, μετὰ δὲ ταῦτα πάλιν προεφήτευσεν; Μὴ τοίνυν ἄλλα παρὰ ταῦτα συμβουλεύου. Μᾶλλον γὰρ ἡμῶν οἶδεν ὁ Κύριος τὰ ἡμῶν, καὶ οἶδε τίσιν ἐγχειρίζει τὰς ἑαυτοῦ Ἐκκλησίας. Κἂν γὰρ μὴ ἄξιός τις τυγχάνῃ, ἀλλὰ μὴ πρὸς τὸν πρότερον βίον ἀποβλεπέτω, ἀλλὰ τὴν διακονίαν
ἐκτελείτω· ἵνα μὴ πρὸς τῷ βίῳ καὶ τὴν ἐκ τῆς ἀμελείας κατάραν ἀπενέγκηται. Ἆρα γὰρ, ἀγαπητὲ Δρακόντιε, ταῦτα γινώσκων καὶ συνετὸς τυγχάνων, οὐ κατανύττῃ τὴν ψυχήν; Οὐ φροντίζεις μὴ ἀπόληταί τις τῶν ἐγχειρισθέντων σοι; Οὐ φλέγῃ ὡς ἀπὸ πυρὸς τοῦ συνειδότος; Οὐ φοβῇ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως, ἐν ᾗ οὐδεὶς τῶν συμβουλευόντων νῦν ἐκεῖ γενήσεται βοηθός; Ἕκαστος γὰρ τῶν ἐγχειρισθέντων αὐτῷ καὶ λόγον ἀποδώσει. Τί γὰρ ὤνησε τὸν κρύψαντα τὸ δηνάριον ἡ πρόφασις; Ἢ τί ὠφέλησε τὸν Ἀδὰμ εἰρηκότα, Ἡ γυνή με ἠπάτησεν; Ἀγαπητὲ Δρακόντιε, εἰ καὶ ἀληθῶς ἀσθενὴς τυγχάνεις, ἀλλὰ ἀναλαβεῖν σε τὴν φροντίδα πρέπει, ἵνα μὴ, τῆς Ἐκκλησίας ἐρήμου τυγχανούσης, οἱ ἐχθροὶ ταύτην βλάψωσι, πρόφασιν εὑρόντες τὴν σὴν φυγήν. Πρέπει σε ἀναζώσασθαι, ἵνα μὴ μόνους ἡμᾶς ἀφῇς ἐν τῷ ἀγῶνι· πρέπει σε συγκαμεῖν, ἵνα μετὰ πάντων καὶ τὸν μισθὸν ἀπολάβῃς. Σπεῦδε τοιγαροῦν, ἀγαπητὲ, μηκέτι βραδύνων, μηδὲ ἀνέχου τῶν σε κωλυόντων, ἀλλὰ τοῦ δεδωκότος μνήσθητι· καὶ δεῦρο πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀγαπῶντάς σε, τοὺς συμβουλεύοντάς σοι τὰ τῶν Γραφῶν, ἵνα καὶ παρ' ἡμῶν προπεμφθῇς, καὶ λειτουργῶν ἐν ταῖς 25.532 Ἐκκλησίαις μνημονεύσῃς καὶ ὑπὲρ ἡμῶν. Οὐ γὰρ σὺ μόνος ἐκ μοναχῶν κατεστάθης, οὐδὲ σὺ μόνος προέστης μοναστηρίου, ἢ μόνος ὑπὸ μοναχῶν ἠγαπήθης· ἀλλ' οἶδας, ὅτι καὶ Σεραπίων μοναχός ἐστι, καὶ τόσων μοναχῶν προέστη· οὐκ ἔλαθέ σε, πόσων μοναχῶν πατὴρ γέγονεν Ἀπολλώς. Οἶδας Ἀγάθωνα, καὶ οὐκ ἀγνοεῖς Ἀρίστωνα· μνημονεύεις Ἀμμωνίου, τοῦ μετὰ Σαραπίωνος ἀποδημήσαντος· ἴσως δὲ ἤκουσας καὶ περὶ Μουΐτου. ἐν τῇ ἄνω Θηβαΐδι, καὶ δύνασαι μαθεῖν περὶ Παύλου τοῦ ἐν τῷ Λατῷ, καὶ περὶ ἄλλων πολλῶν. Καὶ ὅμως οὗτοι, κατασταθέντες, οὐκ ἀντειρήκασιν, ἀλλ' ἔχοντες τύπον τὸν Ἑλισσαῖον, καὶ εἰδότες τὰ κατὰ Ἡλίαν, μαθόντες τε τὰ κατὰ τοὺς μαθητὰς καὶ ἀποστόλους, ἀντελάβοντο τῆς φροντίδος, καὶ οὐ κατεφρόνησαν τῆς λειτουργίας, καὶ οὔτε χείρους ἑαυτῶν γεγόνασιν, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον τοῦ καμάτου τὸν μισθὸν προσδοκῶσι, προκόπτοντες καὶ προκόπτειν ἄλλους νουθετοῦντες. Πόσους ἀπὸ τῶν εἰδώλων ἐπέστρεψαν; Πόσους ἀπὸ τῆς δαιμονιώδους συνηθείας ἔπαυσαν νουθετοῦντες; Πόσους παρέστησαν τῷ Κυρίῳ δούλους, ὥστε καὶ τοὺς ὁρῶντας τὰ σημεῖα ταῦτα βλέποντας θαυμάζειν; Ἢ οὐχὶ μέγα σημεῖον κόρην ποιῆσαι παρθενεύειν, καὶ νεώτερον ἐγκρατεύεσθαι, καὶ εἰδωλολάτρην ἐπιγνῶναι τὸν Χριστόν; Μὴ τοίνυν κωλυέτωσάν σε μοναχοὶ, ὡς μόνον ἐκ μοναχῶν κατασταθέντα, μηδὲ σὺ προφασίζου, ὡς χείρων σεαυτοῦ ἐσόμενος· δύνασαι γὰρ καὶ καλλίων γενέσθαι μιμούμενος τὸν Παῦλον, ζηλῶν τῶν ἁγίων τὰς πράξεις. Οἶδας γὰρ, ὅτι οἱ τοιοῦτοι, οἰκονόμοι τῶν μυστηρίων κατασταθέντες, μᾶλλον κατὰ σκοπὸν ἐδίωκον εἰς τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως. Πότε Παῦλος ἐμαρτύρησε, καὶ τὸν στέφανον λαβεῖν προσεδόκησεν, εἰ μὴ ὅτε ἀπεστάλη διδάσκειν; Πότε Πέτρος ὡμολόγησεν, εἰ μὴ ὅτε εὐηγγελίζετο, καὶ ἁλιεὺς ἀνθρώπων γέγονε; Πότε Ἡλίας ἀνελήφθη, εἰ μὴ ὅτε πᾶσαν τὴν προφητείαν ἐπλήρωσε; Πότε Ἑλισσαῖος ἐν πνεύματι ἔσχε διπλᾶ, εἰ μὴ ὅτε πάντα καταλιπὼν ἠκολούθησε τῷ Ἡλίᾳ; Διὰ τί δὲ καὶ ἐξελέξατο μαθητὰς ὁ Σωτὴρ, εἰ μὴ ἵνα καὶ ἀποστείλῃ; Ὅθεν, τούτους ἔχων τύπον, ἀγαπητὲ Δρακόντιε, μὴ λέγε, μηδὲ πείθου τοῖς λέγουσιν ἁμαρτίας εἶναι πρόφασιν τὴν ἐπισκοπὴν, μηδὲ ὅτι ἐκ ταύτης ἀφορμὴ τοῦ ἁμαρτάνειν ἐστίν. Ἔξεστι γὰρ καὶ ἐπί 25.533 σκοπον ὄντα σε πεινᾷν, καὶ διψῇν, ὡς ὁ Παῦλος· δύνασαι μὴ πιεῖν οἶνον, ὡς ὁ Τιμόθεος· καὶ νηστεύειν καὶ αὐτὸς συνεχῶς, ὡς ὁ Παῦλος ἐποίει· ἵνα κατ' ἐκεῖνον οὕτως νηστεύων, χορτάζῃς ἄλλους ἐν τοῖς λόγοις, καὶ διψῶν ἐν τῷ μὴ πιεῖν, ποτίζῃς ἄλλους διδάσκων. Μὴ οὖν ταῦτα προβαλλέτωσαν οἱ συμβουλεύοντές σοι. Οἴδαμεν γὰρ καὶ ἐπισκόπους νηστεύοντας, καὶ μοναχοὺς ἐσθίοντας. Οἴδαμεν καὶ ἐπισκόπους μὴ πίνοντας οἶνον, μοναχοὺς δὲ πίνοντας· οἴδαμεν καὶ σημεῖα ποιοῦντας ἐπισκόπους, μοναχοὺς δὲ μὴ ποιοῦντας. Πολλοὶ δὲ τῶν ἐπισκόπων οὐδὲ γεγαμήκασι, μοναχοὶ δὲ πατέρες τέκνων γεγόνασιν·
ὥσπερ καὶ ἐπισκόπους πατέρας τέκνων, καὶ μοναχοὺς ἐξ ὁλοκλήρου γένους τυγχάνοντας. Καὶ πάλιν οἴδαμεν κληρικοὺς πεινῶντας, μοναχοὺς δὲ νηστεύοντας. Ἔξεστι γὰρ καὶ οὕτως, καὶ ἐκείνως οὐ κεκώλυται. Ἀλλὰ πανταχοῦ τις ἀγωνιζέσθω· καὶ γὰρ ὁ στέφανος οὐ κατὰ τόπον, ἀλλὰ κατὰ τὴν πρᾶξιν ἀποδίδοται. Οὐκοῦν μὴ ἀνέχου τῶν ἕτερα παρὰ ταῦτα συμβουλευόντων, ἀλλὰ μᾶλλον ἐπείγου, καὶ μὴ μέλλε· μάλιστα ὅτι καὶ ἡ ἁγία ἑορτὴ ἐγγίζει, ἵνα μὴ χωρὶς σοῦ οἱ λαοὶ τὴν ἑορτὴν ποιήσωσι, καὶ μέγαν κίνδυνον ἐπισπάσῃ κατὰ σαυτοῦ. Τίς γὰρ αὐτοῖς εὐαγγελίσεται τὸ Πάσχα μὴ παρόντος σου; Τίς αὐτοῖς τὴν ἡμέραν ἀναγγελεῖ τῆς ἀναστάσεως, κρυπτομένου σου; Τίς αὐτοῖς συμβουλεύσει δεόντως ἑορτάζειν, φεύγοντός σου; Ὢ πόσοι μὲν ὠφεληθήσονται παραγενομένου σου, πόσοι δὲ βλαβήσονται φεύγοντός σου! Καὶ τίς ἐπὶ τούτοις ἀποδέξεταί σε; Καὶ διὰ τί συμβουλεύουσί σοι μὴ ἀντιλαμβάνεσθαί σε τῆς ἐπισκοπῆς, αὐτοὶ θέλοντες ἔχειν πρεσβυτέρους; Εἰ γὰρ φαῦλος τυγχάνεις, μὴ συνέστωσάν σοι· εἰ δὲ ἐπιτήδειον εἶναί σε ἐπιγινώσκουσι, μὴ φθονείτωσαν τοῖς ἄλλοις· εἰ γὰρ τὸ διδάσκειν καὶ προΐστασθαι πρόφασίς ἐστιν ἁμαρτίας κατ' ἐκείνους, μὴ διδασκέσθωσαν αὐτοὶ, μηδὲ πρεσβυτέρους ἐχέτωσαν, ἵνα μὴ χείρους ἑαυτῶν γένωνται αὐτοί τε καὶ οἱ διδάσκοντες αὐτούς. Ἀλλὰ μὴ πρόσεχε τούτοις τοῖς ἀνθρωπίνοις ῥήμασι, μηδὲ ἀνέχου τῶν ταῦτα συμβουλευόντων, καθὰ πολλάκις προεῖπον· σπεῦδε δὲ μᾶλλον καὶ ἐπίστρεφε πρὸς τὸν Κύριον, ἵνα, τῶν προβάτων αὐτοῦ φροντίζων, μνημονεύσῃς καὶ ἡμῶν. Τούτου δὲ χάριν προετρεψάμην ἐλθεῖν τοὺς ἀγαπητοὺς ἡμῶν Ἱέρακα τὸν πρεσβύτερον, καὶ Μάξιμον τὸν ἀναγνώστην· ἵνα καὶ διὰ λόγων σε προτρέψωνται, καὶ μαθεῖν δυνηθῇς ἐκ τούτου τήν τε διάθεσιν ἣν ἔχων ἔγραψα, καὶ τὸν ἐκ τοῦ ἀντιλέγειν τῇ ἐκκλησιαστικῇ διατάξει κίνδυνον.
Continue reading PG 25: Ad Episcopos Aegypti et Libyæ Epistola Encyclica →≣ entire volume