VETERUM TESTIMONIA PRO EUSEBIO. Ex epistola Constantini Magni ad Antiochenos, quam refert Eusebius in ejus Vita, pag. 516. Fateor enim perlegisse me Acta in quibus ex honorificis testimoniis ac præconiis vestris in Eusebium Cæsariensein episcopum, quen ego quoque et doctrinæ et modestiæ causa jamdudum probe novi, vos in eum propensos esse, eumque vobis vindicare velle comperi. Et paulo post: Equidem virum illum quem vos et honore et benevolentia dignum judicatis, plurimum laudo. Non tamen adeo despici oportet id quod apud singulos ratum firmumque manere debuerat, ut singuli contenti non sint sententiis suis, etc. Ex ejusdem Constantini ad Eusebium epistola, qua eum laudat, quod Antiochenam sedem recusaverit, pag. 518. Epistolam tuam sæpius legi, et ecclesiasticæ disciplinæ regulam accuratissime observatam a te cognovi. Enim vero in ea sententia perstare, quæ et Deo accepta, et apostolicæ traditioni congrua esse videatur, summæ pietatis est. Tu quidem beatum te in hoc ipso existimare debes, qui totius propemodum orbis testimonio, dignus universæ Ecclesiæ episcopatu judicatus sis. Nam cum onines te apud se episcopum esse ambiant, hanc tuam felicitatem sine controversia adaugent. Verum rectissime fecit prudentia tua, quæ et mandata Dei, et apostolicam atque ecclesiasticam regulam custodire statuit; episcopatum Antiochensis Ecclesiæ repudians, et in eo potius permanere desiderans, quem Dei mandatum ab initio suscepisset. Ex ejusdem Constantini epistola ad synodum Antiochenam, pag. 519. Legi litteras a vestra sanctitate scriptas, et Eusebii collegæ vestri prudens propositum laudavi. Cumque cuncta quæ gesta sunt, partim ex vestris, partim ex perfectissimorum vivorum, Acacii et Strategii comitum litteris cognovissen, remque ut decebat accurate expendissem, scripsi ad populum Antiochenum, quid Deo acceptum et Ecclesiæ congruum esset. Ejus epistolæ exemplum his litteris subjici præcepi, ut vos cognoscere possitis, quidnam ego juris ratione provocatus scripserim ad populum Antiochenum: quandoquidem hoc litteris vestris continebatur, ut juxta populi et prudentiae vestræ suffragium ac voluntatem, Eusebius sanctissimus Cæsariensium episcopus Antiochenæ Ecclesiæ præsideret, ejusque curam susciperet. Ac litteræ quidem Eusebii ecclesiasticæ legi maxime inhærere videbantur, etc. Ex ejusdem Constantini ad Eusebium epistola, in qua librum illius De Pascha laudat, pag. 543. Eximiam tuam doctrinam et studii contentionem equidem supra modum admiratus sum, legique librum tuum perlibenter: utque in multorum qui divinæ religionis observantiam sincere profitentur, manus ac notitiam perveniret, quemadmodum optaveras, mandavi. Cum igitur intelligas, quanta cum voluptate bujusmodi munera a solertia tua nobis oblata suscipimus, cura ut frequentioribus posthac sermonibus quibus te innutritum esse profiteris, animum nostrum exhilares. Ex epistola ejusdem Constantini ad Eusebium de conficiendis sacræ Scripturæ codicibus, pag. 543. Visum est enim id significare prudentiæ tuæ, ut quinquaginta codices divinarum Scripturarum, quarum apparatum et usum maxime necessarium Ecclesiæ esse intelligis, in membranis probe apparatis, ab artificibus antiquariis venuste scribendi peritissimis describi facias, qui et legi facile, et ad omnem usum circumferri possint. Ex Eusebii Nicomediensis epistola ad Paulinum episcopum Tyri, quam refert Theodoritus in libro primo Historiæ ecclesiasticæ, cap. 5. Nec domini mei Eusebii pro tuenda veritate studium silentio mandatum est, nec tua, domine, in eadem re taciturnitas. Ad nos enim de utroque fama pervenit: et quod consequens erat, Eusebii domini mei causa lætitiam, tua vero dolorem cepimus. Ex libro Basilii ad Amphilochium De Spiritu sancto, cap. 29. Quod si cui Palæstinus Eusebius propter multarum rerum peritiam idoneus videtur, cui habeatur fides, illius quoque easdem voces ostendimus in quæstionibus De priscorum polygamia (a). Εἰ δέ τῳ καὶ ὁ Παλαιστινὸς Εὐσέβιος ἀξιόπιστος διὰ πολυπειρίαν, κἀκείνου τὰς αὐτὰς φωνὰς ἐπισ δείκνυμεν ἐν τοῖς ἐπαπορήμασι Περὶ τῆς τῶν ἀρ χαίων πολυγαμίας. (a) Hujus libri meminit Eusebius in lib. v Præparationis, cap. 8.

VETERUM TESTIMONIA PRO EUSEBIO. 70Ex libro Quæstionum Veteris ac Novi Testamenti qui inter Augustini Opera est editus, cap. 125. Neminimus in quodam libello Eusebii quondam egregii in reliquis viri legisse, quia nec Spiritus sanctus sciat mysterium Nativitatis Domini nostri Jesu Christi, et admiror tantæ doctrinæ virum hanc maculam Špiritui sancto inflixisse. Ex epistola 65 Hieronymi, ad Pammachium et Oceanum. Fortissimos libros contra Porphyrium scribit Apollinarius, ecclesiasticam pulchre Eusebius Historiam texuit. Alter eorum dimidiatam Christi introduxit acconomiam; alter impietatis Arii apertissimus propugnator est. Ex Apologetico ejusdem Hieronymi adversus Rufinum. Sex libros, ut ante jam dixi, Eusebius Cæsariensis episcopus, Arianæ quondam signifer factionis, pro Origene scripsit, latissimum et elaboratum opus: multis testimoniis approbavit, Originem juxta se Catholicum, id est, juxta nos, Arianum esse. Ex eodem libro. Ipse enim Eusebius, amator et præco et contubernalis Pamphili, tres libros scripsit elegantissimos, Vitam Pamphili continentes. In quibus cum cætera miris laudibus prædicaret, humilitatemque ejus ferret in cœlum, etiam hoc in tertio libro addidit, etc. Et post pauca in eodem libro: Laudavi Eusebium in Ecclesiastica Historia, in digestione temporum, in descriptione sanctæ terræ: et hæc ipsa opuscula in Latinum vertens, meæ linguæ hominibus dedi. Num ex eo Arianus sum, quia Eusebius qui hos libros condidit, Arianus est. Ex Hieronymi libro II adversus Rufinum. Vir doctissimus Eusebius (doctissimum dixi, non Catholicum, ne more solito mihi et in hoc calummam struas) per sex volumina nihil aliud agit, nisi ut originem suæ ostendat fidei, id est Arianæ perfidiæ. Ex Proœmio libri B. Hieronymi De locis Hebraicis. Eusebius, qui a beato Pamphilo martyre cognomentum sortitus est, post decem Ecclesiasticæ Historiæ Ebros, post temporum Canones, quos nos Latina lingua edidimus, post diversarum vocabula natioerm, quæ quo modo apud Hebræos olim dicta sint, et nunc dicantur, exposuit; post topographiam terræ Judææ, et distinctas tribuum sortes, ipsius quoque Ilierusalem, templique in ea cum brevissima expositione picturam, ad extremum in hoc opusculo laboravit, ut congregaret nobis de sancta Scriptura omnium pene urbium, montium, fluminum, viculorum et diversorum locorum vocabula: quæ vel eadem manent, vel immutata sunt postea, vel aliqua ex parte corrupta. Unde et nos admirabilis viri sequentes studium, etc. Ex libro B. Hieronymi De scriptoribus ecclesiasticis. Hippolytus, cujusdam Ecclesiæ episcopus (nomen quippe urbis scire non potui) rationem Paschæ, temporumque canones scripsit usque ad primum annum Alexandri imp. et sedecim annorum circulum quem Grzci èxxaɩdexaɛtηpida vocant, reperit; et Eusebio qui super eodem Pascha canonem decem et novem zanorum circulum, id est, érrɛadexaɛrnpida composuit, occasionem dedit. Ex eodem libro. Eusebius, Cæsareæ Palæstinæ episcopus, in Scripturis divinis studiosissimus, et Bibliothecæ divinæ cum Pamphilo martyre diligentissimus pervestigator, edidit infinita volumina. De quibus hæc sunt: Evar τελικῆς ἀποδείξεως libri viginti, εὐαγγελικῆς Προπαρασκευῆς libri quindecim, Θεοφανείας libri quinque. Ecclesiastica Historiæ libri decem. Chronicorum canonum omnimoda historia, et eorum ¿rɩtoµń. De Evangeliorum diaphonia. In Isaiam libri decem, et contra Porphyrium, qui eodem tempore scribebat ia Sicilia, ut quidam putant, libri triginta; de quibus ad me viginti tantum pervenerunt. Toxixar liber unus; 'Azoloriaç pro Origene libri sex; De vita Pamphili libri tres. De martyribus alia opuscula. Et in a Psalmos eruditissimi Commentarii. Et multa alia. Floruit maxime sub Constantino imp. et Constantio; et ob amicitiam Pamphili martyris, ab eo cognomentum sortitus est. Ex eodem libro. Eusebius, natione Sardus, et ex lectore urbis Romanæ, Vercellensis episcopus; ob confessionem fidei a Constantio principe Scythopolim et inde Cappadociam relegatus, sub Juliano imp. ad Ecclesiam reversus, edidit in Psalmos Commentarios Eusebii Cæsariensis, quos de Græco in Latinum verterat. Idem Hieronymus in Præfatione Commentariorum in Danielem. Contra prophetam Danielem duodecimum librum scribit Porphyrius, nolens eum ab ipso cujus inscri pus est nomine, esse compositum, etc.; cui solertissime responderunt Eusebius, Cæsariensis episcopus

VETERUM TESTIMONIA PRO FUSEBIO. tribus voluminibus, id est, xvIII, xix et xx. Apollinarius quoque uno grandi libro, hoc est, vicesimo sexto, et ante hos ex parte Methodius. Idem Hieronymus in caput xxıv Matthæi. De hoc loco, id est de abominatione desolationis quæ dicta est a Daniele propheta, stante in loco saneto, multa Porphyrius tertio decimo operis sui volumine contra nos blasphemavit. Cui Eusebius, Cæsariensis episcopus, tribus respondit voluminibus xviii, xix el xx. Idem in epistola 84, ad Magnum. Scripserunt contra nos Celsus atque Porphyrius: priori Origenes; alteri Methodius, Eusebius et Apollinarius fortissime responderunt. Quorum Origenes octo scripsit libros: Methodius usque ad decem millia procedit versuum: Eusebius et Apollinarius viginti quinque et triginta volumina condiderunt. Idem in epistola 65, ad Pammachium et Oceanum. Quis prudentior, doctior, eloquentior Eusebio et Didymo, assertoribus Origenis inveniri potest? Quorum alter sex voluminibus τñ 'Axolorlaç ita eum, ut se, sensisse confirmat. Idem Hieronymus in Præfatione Commentariorum in Isaiam. Eusebius quoque Pamphili, juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina. Idem in Præfatione libri quinti Commentariorum in Isaiam. Subeamne opus, in quod viri eruditissimi sudaverunt? Origenem loquor et Eusebium Pamphili. Quorum alter liberis allegoriæ spatiis evagatur; et interpretatis nominibus singulorum, ingenium suum facit Ecclesiæ sacramenta. Alter historicam expositionem titulo repromittens, interdum obliviscitur popositi, et in Origenis scita concedit. Idem in libro quinto Commentariorum in Isaiam. Eusebius Cæsariensis historicam interpretationem titulo repromittens, diversis sensibus evagatur: Cujus cum libros legerem, aliud multo reperi quam indice promittebat. Ubicunque enim bistoria deſecerit, transit ad allegoriam; et ita separata consociat; ut mirer eum nova sermonis fabrica in unum corpus lapidem ferrumque conjungere. Item Hieronymus in caput 1 Matthæi. Super hoc et Africanus temporum scriptor; et Eusebius Cæsariensis in libris Acaywrlaç EbarysAlur plenius disputarunt. Rufinus in epistola ad Chromatium episcopum. Injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Cæsariensis Græco serinone conscripserat, in Latinum converterem. Augustinus in libro De hæresibus, cap. 83. Cum Eusebii Historiam perscrutatus essem, cui Rufinus a se in Latinam linguam translatæ subsequentium etiam temporum duos libros addidit, non inveni aliquam hæresim quam non legerim apud istos; nisi quam in sexto libro ponit Eusebius, narrans eam exstitisse in Arabia. Itaque hos hæreticos, quoniam nullum eorum ponit auctorem, Arabicos possumus nuncupare, qui dixerunt animas cum corporibus mori atque dissolvi, et in fine sæculi utrumque resurgere. Sed hos disputatione Origenis præsentis et eos alloquentis, celerrime dicit fuisse correctos. Antipater, Bostrensis episcopus, in libro primo adversus Nam quoniam vir ille (Eusebius scilicet) plurimarum rerum scientia instructus fuit, quippe qui omnes veterum scriptorum libros ac lucubrationes investigaverit, et omnium fere antiquorum opiniones ac sententias exposuerit: plurima etiam ingenii sui monumenta posteris reliquerit, quorum nonnulla ab omnibus jure merito comprobantur: hujusmodi de illo viro existimatione abutentes, quosdam in errorem inducere conantur; affirmantes scilicet, Eusebium nunquam hæc scribere aggressurum fuisse, nisi antiquos omnes idem sentire accuratissime cognovisset. Ego vero Eusebium quidem Apologeticum Eusebii Cæsariensis pro Origene. Ἐπειδὴ πολυΐστωρ ὁ ἀνὴρ γέγονε, πάσας τὰς τῶν ἀρχαιοτέρων βίβλους τε καὶ συγγράμματα εξερευνήσας καὶ ἀνιχνεύσας, καὶ τὰς πάντων μικροῦ δεῖν δόξας ἐκθέμενος, καὶ πλεῖστα συγγράμματα καταλείψας τῷ βίῳ, ὧν ἔνιὰ καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξια Eviá τυγχάνει· τῇ τοιαύτῃ τοῦ ἀνδρὸς ὑπολήψει χρώμενοι, συναρπάζειν ἐπιχειροῦσιν ενίους, ὡς ὅτι φασίν· Οὐκ ἂν εἴλετο Εὐσέβιος ἐπὶ τοῦτο ἰδεῖν, εἰ μὴ πάσας ἀκρι βῶς ἐπίστατο τῶν παλαιῶν τὰς δόξας τοῦτο βουλο μένας. Ἐγὼ δὲ, ὅτι μὲν πολυΐστωρ ὁ ἀνὴρ, καὶ οὐδέν τι τῶν παλαιοτέρων συγγραμμάτων τὴν ἐκείνου διέλαθε γνῶσιν, σύμφημι καὶ ὁμολογώ βασιλικὴ γὰρ

Τ VETERUM TESTIMONIA PRO EUSEBIO. συνεργίᾳ χρώμενος, ῥᾳδίως τὰ πανταχοῦ πρὸς ἑαυτὸν plurimarum rerum scientia instructissimum fuisse συνάγειν ἐδύνατο. fateor, nec ex veterum scriptis quidquam illius subterfugisse notitiam. Usus enim imperatoris subsidio atque suffragio, cuncta quæ ubique erant, facillime potuit congregare. Ex libro primo excerptorum Historia Ecclesiasticæ Philostorgii. Ότι τά τε άλλα, καὶ ὅσα πρὸς Ἱστορίας ἥκει λόγων, ὁ Φιλοστόργιος, τον Παμφίλου Εὐσέβιον ἐπαινῶν, περὶ τὴν εὐσέβειαν διαμαρτάνειν φησί· καὶ τὸ ἁμάρτημα ὁ δυσσεβὴς διηγούμενος, διότι ἄγνωστον τὸ θεῖον καὶ ἀκατάληπτον ἡγοῖτο. ᾿Αλλὰ καὶ ἄλλα ταυτά φησιν αὐτὸν πλημμελεῖν. Καταπαῦσαι δὲ αὐτὸν τὰς οἰκείας τῆς Ἱστορίας μνήμας μέχρι τῆς των παίδων διαδοχῆς τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου συνεπιμαρτυρεί. Philostorgius Eusebium quidem Pamphili, tum ob alia multa, tum ob Historiam Ecclesiasticam laudibus afficit. Eumdem tamen in iis quæ ad religionem pertinent, lapsum esse dicit: quippe qui Deum cognosci et comprehendi non posse existimaverit. Hunc enim ejus errorem impius iste commemorat. Sed et hujusmodi alios errores ab illo commissos esse affirmat. Cæterum et ipse cum aliis testatur Eusebium Historiam suam usque ad tempora liberorum Constantini Magni perduxisse. Socrates in libro primo Historiæ Ecclesiasticæ. Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου, ἐν ὅλοις δέκα βιβλίοις τὴν Εκκλησιαστικὴν Ιστορίαν ἐκθέμενος, κατέπαυσεν εἰς τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου, ἐν οἷς καὶ ὁ παρὰ τοῦ Διοκλητιανοῦ κατὰ Χριστιανῶν γενόμενος πόλεμος ἀνεπαύσατο. Γράφων δὲ ὁ αὐτὸς Εἰς τὸν βίον Κωνσταντίνου, τῶν κατ' Αρειον μερικῶς μνήμην πεποίηται, τῶν ἐπαίνων τοῦ βασιλέως, καὶ της πανηγυρικῆς ὑψηγορίας τῶν λόγων μᾶλλον ὡς ἐν ἐγκωμίῳ φροντίσας, ἤπερ τοῦ ἀκριβῶς περιλαβεῖν τὰ γενόμενα. Eusebius Pamphili res in Ecclesia gestas decem libris complexus, principatu Constantini Historiam suam terminavit, quo tempore persecutio Diocletiani adversus Christianos finem accepit. Idem in libris quos De vita imp. Constantini conscripsit, ea quæ ad Arium pertinent, singillatim minime est exsecutus, quippe qui ut in encomiis fieri solet, imperatoris laudes et panegyricam orationem contexere magis in animo haberet, quam res gestas accurate commemorare. Hem Socrates in eodem libro, cap.7, de Sabino, Macedonianorum episcopo, loquens, qui Synodorum Historiam scripserat, ita dicit: Καὶ ἐπαινεῖ μὲν τὸν Παμφίλου Ευσέβιον ὡς ἀξιό Et Eusebium quidem Pamphili, tanquam testem Στον μάρτυρα· ἐπαινεῖ δὲ καὶ τὸν βασιλέα, ὡς τὰ fide dignissimum laudat imperatorem quoque Χριστιανών δογματίζειν δυνάμενον· μέμφεται δὲ τῇ ipsum præconiis afficit, utpote qui Christiana fidei ἐν Νικαίᾳ ἐκτεθείσῃ πίστει, ὡς ὑπὸ ἰδιωτῶν καὶ dogmata apprime calleret. Fidem vero Nicææ exοὐδὲν ἐπισταμένων ἐκδεδομένῃ· καὶ ὃν ὡς σοφὸν καὶ positam reprehendit, tanquam ab ignaris et impeξευτή καλεῖ μάρτυρα, τούτου τὰς φωνὰς ἑκουσίως ritis hominibus conscriptam. Et quem sapientem viὑπερορα. rum ac veracem testem nominat, ejus verba sciens ac prudens pro nihilo ducit. libro 11, cap. 21. Idem Socrates in Ἐπειδὴ δέ τινες ἐπεχείρησαν καὶ αὐτὸν λοιδορήκαι, φημὶ δὴ τὸν Παμφίλου Εὐσέβιον, ὡς ἀρειανίζοντα ἐν ὡς λόγος ἐξέδωκε, μικρὰ καὶ περὶ αὐτοῦ εἰπεῖν εὐκ ἄχαιρον ἡγοῦμαι. Πρῶτον μὲν γάρ, κ. τ. λ. Sed quoniam hunc quoque, Eusebium Pamphili intelligo, nonnulli criminari conati sunt, perinde quasi Arianum dogma in libris suis secutus fuerit, opportunum fore censeo pauca de eo disserere. Primum igitur concilio Nicæno quo Filium Patri consubstantialem fuisse decretum est, et interfuit et consensit. In tertio vero libro quem De vita Constantini scripsit, ita loquitur: «Omnes imperator ad concordiam incitavit, donec universos in iis de quibus antea dissentiebant, concordes atque unanimes præstitisset. Adeo ut fides omnium consona apud Nicæam obtinuerit. Cum igitur Eusebius illius concilii mentionem faciens, cunctas animorum dissensiones sopitas esse dicat, et universos in unam eandemque conspirasse sententiam, quid causæ est cur nonnulli eum existiment Ariano dogmati consentire? Falluntur etiam Ariani, qui illum opinioni suæ suffragari arbitrantur. Sed dicet fortasse aliquis, illum Ariani dogmatis assertorem videri, propterea quod in libris suis crebro dicere solet, PER CHRISTUM. Cui nos id respondemus, et hac loquendi ratione et aliis hujusmodi quæ dispensationem humanitatis Jesu Christi designant, ecclesiasticos scriptores uti consuevisse (a): et ante hos omnes Paulum apostolum iisder: vocibus usam fuisse, qui tamen perversi dogmatis magister nunquam est existimatus. Cæterum cum Aries Filium Dei creaturam perinde ac cætera quæ Deo creata sunt, ausus sit dicere, audi, si placet, quænam de hac re fuerit Eusebii sententia in libro primo De ecclesiastica theologia (cap. 9, 10). ‹ Unigemitus, inquit, Dei Filius solus ipse et non alius et prædicatur et est. Unde merito quis reprehenderit (α) Theodoritus in cap. 1 prima Epistola ad Corinth. PATROL. GR. ΧΙΧ.

VETERUM TESTIMONIA PRO EUSEBIO. eos qui creaturam illum dicere non dubitarunt, ex nibilo conditum perinde ac reliquas creaturas. Quomodo enim Filius fuerit, quomodo Unigenitus, si eamdem cum cæteris creaturis naturam sortitus est, unusque est e numero rerum creatarum, utpote qui una cum illis ortus sit ex nihilo. Verum divina oracula non ita de illo prædicant. Deinde paucis interjectis hæc subjicit: «Quisquis igitur Filium Dei ex nihilo genitum, et creaturam e non exstante productam esse asserit, is non animadvertit, se nudum quidem nomen Filii ei concedere, revera tamen eum Filium pernegare. Qui enim ex nihilo genitus est, vere Filius Dei esse non potest, sicut nec quidvis aliud quod genitum sit. Verus autem Filius Dei, utpote qui ex illo tanquam ex Patre genitus est, unigenitus et dilectus Patris merito dicitur. Ob eamdem etiam causam Deus ipse est. Quis enim alius Dei fetus esse possit, quam illi ipsi per omnia simillimus? Condit quidem urbem imperator, sed eam non gignit: filium autem gignere dicitur, non condere. Artifex autem, faber dicitur ejus quod fabricatus est, non pater. Filii vero sui nequaquam faber dicitur. Ita quoque summus hujus universi Deus, Filii quidem sui pater, mundi vero faber et conditor merito dicitur. Quod si semel in Scripturis inveniatur dictum, Dominus creavit me initium viarum suarum ad opera sua, sonsum ipsum verborum inspicere debemus, quem paulo post exponam: nec, ut Marcellus facit, ob unicum testimonium, præcipuum Ecclesiæ dogma convellere. Hæc et alia plurima ab Eusebio Pamphili dicta sunt in libro adversus Marcellum. In tertio autem ejusdem operis libro, docens quomodo intelligenda sit hæc vox xɩlsµa, ita loquitur: «His ita constitutis, consequens est, ut, quemadmodum illa quæ præcesserunt, sic etiam hæc verba: Dominus condidit me initium viarum suarum ad opera sua ¹, de eadem persona dicta sint. Quod si creatum se esse dicit, non ita accipiendum est, quasi dicat, se de non exstantibus ad id quod est pervenisse, et perinde ac reliquas creaturas ex nihilo conditum esse, sicut nonnulli perperam existimarunt. Sed id dicit, utpote qui subsistat ac præexsistat ante constitutionem totius mundi; a Patre autem suo ac Dourino Princeps ac Rector bujus universi constitutus sit: adeo ut verbum hoc Extissy, positum sit hoc loco pro constituit. Certe apostolus Petrus, principes et rectores qui hominibus præsunt, diserte creaturam appellat, his verbis: Subjecti estote omni humanæ creaturæ propter Dominum, sive regi quasi præcellenti, sive rectoribus tanquam ab illo missis'. Propheta quoque cum dicit: Præpara te, Israel, ad invocandum Deum tuum, quoniam ecce qui firmat tonitru, et qui creat Spiritum, qui annuntiat hominibus Christum suum ³; hoc verbum xtizwv, non accepit pro eo quod factum est cum antea non esset. Neque enim tunc Deus creavit Spiritum, cum Christum suum per illum cunctis hominibus annuntiavit. Nihil quippe sub sole novum est. Sed erat quidem antea Spiritus et subsistebat: Missus est autem tunc cum apostoli congregati essent, quando sonus instar tonitrui fac:us est de cœlo tanquam ingruentis Spiritus vehementis: et repleti sunt Spiritu sancto. Atque ita Christum Dei hominibus prædicarunt, juxta prophetiam quæ dicit: Eace is qui firmat tonitru et qui creat Spiritum, et qui annuntiat kominivus Christum suum. Ubi vocabulum illud ereans positum est pro mittens, vel pro disponens atque constituens. Touitru vero similiter Evangelii prædicationem significat. David quoque cum dicit: Cor mundum crea in me, Deus", non hoc dixit quasi cor antea non haberet: sed orabat ut mens pura in seipso perficeretur. Eadem ratione dictum est illud, ut duos in unum novum hominem crearet, id est conjungeret. Vide autem annon ejusdem generis sit et illud: Induamini novum hominem qui est secundum Deum creatus³. Item illud: Si qua igitur in Christo nova creatura; et quæcunque alia ejusmodi reperiri possunt ab iis qui Scripturas divinitus inspiratas curiose scrutantur. Ne mireris erge si in hoc loco, Dominus creavit me initium viarum suarum, verbum creavit translative positum est pro constituit et rectorem ordinavit,»Hæc Eusebius scribit in libris contra Marcellum. Quæ nos hic adduximus propter eos qui illum frustra criminari et traducere conantur. Neque enim prohare possunt, Eusebium initium essentiæ Filio tribuisse, tametsi dispensationis vocabulis passim in libris suis utatur: præsertim cum scriptorum Origenis imitator et admirator exstiterit, in quibus Filium ex Patre genitum semper prædicari reperient, quicunque reconditam Origenis doctrinam intelligentia assequi possunt. Atque hæc obiter dicta sint, ut Eusebii ob:rectatoribus respondean. Sozomenus in libro 1 Historiæ ecclesiasticæ. Atque animus quidem erat, hoc opus ab ipso Christianæ religionis exordio repetere. Sed cum animadverterem alios scriptores, Clementem dico et legesippum, viros sapientissimos, qui apostoloram temporibus proxime successerunt, Africanum præterea historicum, et Eusebium, cognomento Pamphilum (virum tum in sacris litteris, tum in poetis aliisque scriptoribus gentilibus exercitatissimum), idem ipsum ad sua ipsorum tempora scribere aggressos, etc. › Prov. viii, 22. 11 Petr, 11, 14. Amos iv, 13. Ὡρμήθην δὲ τὸ ἀπαρχῆς ταύτην συγγράψαι τὴν πραγματείαν· λογισάμενος δὲ ὡς καὶ ἄλλος ταύτης ἐπειράθησαν μέχρι τῶν κατ' αὐτοὺς χρόνων, Κλήμης τε καὶ Ἡγήσιππος, ἄνδρες σοφώτατοι, τῇ τῶν ἀποστόλων διαδοχῇ παρακολουθήσαντες, καὶ Αφρικανός ὁ συγγραφεύς, καὶ Εὐσέβιος ὁ ἐπίκλην Παμφίλου, ἀνὴρ τῶν θείων Γραφῶν καὶ τῶν παρ' Έλλησι ποιητῶν καὶ συγγραφέων πολυμαθέστατος ἵστωρ. * Psal. L, 12.` ' Ephes. iv, 24.

VETERUM TESTIMONIA PRO EUSEBIO. Victorius in Canone Paschali. Recensitis igitur delibus historiis veterum, beati scilicet Eusebii Cæsariensis Palæstinæ civitatis episcopi, viri in primis eruditissimi atque doctissimi, Chronicis prologoque; ac perinde his quæ a sanctæ memoriæ Hicronymo hisdem Chronicis sunt adjecta. Hieronymus in Epistola ad Chromatium et Heliodorum, quæ præfigitur Martyrologio quod B. Hieronymi inscriptum est nomine. Constat Dominum nostrum Jesum Christum omni die martyrum suorum triumphos excipere, quorum passiones a sancto Eusebio Cæsariensi episcopo scriptas reperimus. Nam Constantinus Augustus, cum Cæsaream fuisset ingressus, et diceret memorato antistiti, ut peteret aliqua beneficia Cæsariensi Ecclesiæ profutura, legitur respondisse Eusebium Opibus suis Ecclesiam ditatam, nuHa petendi beneficia necessitate compelli: sibi tamen desiderium immobile exstitisse, ut quidquid in republica Romana gestum sit erga sanctos Dei per judices judicibus succedentes in universo orbe Romano, sollicita perscrutatione monumenta publica discutiendo perquirerent; et qui martyrum a quo judice, in qua provincia vel civitate, qua die quave perseverantia, passionis suæ obtinuerint palmam, de ipsis archivis sublata, ipsi Ensebio regio jussu dirigerent. Unde factum est, ut idoneus relator exsistens, et Ecclesiasticam Historiam texeret, et omnium pene martyrum provinciarum omnium Romanarum tropæa diligens historiographus Gelasius papa in decreto de libris apocryphis. declararet. Item Chronica Eusebii Cæsariensis, et ejusdem Ecclesiastica historiæ libros, quamvis in primo narrationis suæ libro tepuerit, et postea in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum, propter rerum tamen notitiam singularem, quæ ad instructionem pertinent, usquequaque non cimus renuendos. Idem in libro De duabus naturis. Ut idipsum dicentes uno corde, unoque ore, et credamus quod a majoribus nostris accepimus, et donante Domino tradamus posteris confitendum, cum quibus unitam fidem Deo propitio perdurare Catholicorum subjecta testimonia magistrorum recensita testantur. Et paulo post: Eusebii episcopi Palæstinensis, cognomento Pamphili, ex expositione psalmi septimi, etc. Item ejusdem ex Evangelica præparatione, lib. VII. Pelagius 11 papa in Epistola 3, ad Eliam Aquileiensem et alios episcopos Istria. Quid namque in hæresiarchis Origene deterius, et quid in historiographis inveniri Eusebio honorabilius potest? Et quis nostrum nescit, in libris suis quantis Origenem Eusebius præconiis attollat? Sed quia sancta Ecclesia suorum fidelium corda benignius quam verba districtius pensat, nec in hæreticis sensum proprium testatio Eusebii absolvere potuit: nec rursum Eusebium laudati Origenis culpa damnavit. Evagrius, lib. 1 Εὐσεβίῳ τῷ Παμφίλου, ἀνὴρ δὲ ἐς τὰ μάλιστα λόγιος ὁ Παμφίλου τά τε ἄλλα, καὶ ὥστε οἷός τε είναι πείθειν (α) τοὺς ἐντυγχάνοντας θρησκεύειν τὰ ἡμέτερα, εἰ καὶ μὴ λίαν ἀκριβεῖς οἶδε ποιεῖν. Historiæ, cap. 1. Eusebius Pamphili, vir cum in aliis rebus disertissimus, tum in scribendo tantum valens, ut possit lectores suos, si non perfecte efficere Christianos, ita tamen impellere, ut nostra libenter amplectantur. Gregorius Magnus in epistola ad Eulogium Alexandrinum episcopum. Ex audientium numero nunc factus sum, cui sanctissima vestra beatitudo scribere studuit, ut cunctorum martyrum gesta quæ piæ memoriæ Constantini temporibus ab Eusebio Cæsariensi collecta sunt, transmittere debeamus. Sed hæc neque si collecta non sint, neque si sint, ante vestræ beatitudinis scripta cognovi. Ago ergo gratlas, quia sanctissimæ vestræ doctrinæ scriptis eruditus, cœpi scire quod nesciebam. Præter illa enim quæ in ejusdem Eusebii libris De gestis sanctorum martyrum continentur, nulla in archivo hujus nostræ Ecclesiæ, vel in Romanæ urbis bibliothecis esse cognovi, nisi pauca quædam iu unius codicis volumine collecta. Gelasius Cyzicenus in libro secundo De synodo Nicæna, cap. 1. Audiamus sane quid hic dicat præstantissimus ecclesiastici fundi arator, ille veri studiosissimus Eusebius, celeberrimi Pamphili cognomento insignis. Licinius quidem, inquit, eamdem quam superiores illi viam impietatis insistens, merito in eumdem cum illis exitii gurgitem est delapsus, etc. Hactenus veterum ecclesiasticæ historiæ scri- 'Ακούσωμεν δὴ τί ἐνταῦθα λέγει καὶ ὁ ἀροτὴρ ὁ κάλλιστος τῆς ἐκκλησιαστικῆς γεωργίας, ὁ φιλαληθέστατος Εὐσέβιος ὁ τοῦ παμφήμου Παμφίλου. Ο μὲν οὖν Λικίνιος, φησί, τὴν ὁμοίαν τοῖς ἀθέοις τυράννας τῆς ἀσεβείας μετελθὼν ὁδὸν, ἐπὶ τὸν ἴσον αὐτοῖς ἐνδίκως περιηνέχθη κρημνόν, etc., quæ leguntur in fine libri decimi Historiæ ecclesiasticæ. Tocxūta ó (α) Πείθειν τούς. Sic mutatione emendavimus quod prius male legebatur τοὺς πείθειν. EDIT. PATA.

VETERUM TESTIMONIA PRO EUSEBIO. ptorum fide dignissimus Eusebius Pamphili, qui τῶν ἀρχαίων ἐκκλησιαστικῶν συγγραφέων ἀξιοπιστό quamplurimis martyrum certaminibus conquisitis atque investigatis, ex iis quæ simplici ac rudi stylo scripta fuerant eligens atque excerpens, Ecclesiasticam historiam decem omnino libris accurate conscriptam nobis reliquit, incipiens quidem ab adventu Domini, progressus vero ad ea quæ dixi tempora, non sine ingenti labore. Quomodo enim aliter fieri potuit ab eo, qui tantam curam suscepit, ut hujusmodi collectionis harmoniam nobis conservaret? imo vero summum, ut dixi, studium, et incredibilem laboris copiam ad id contulit. Nemo porro existimet ex iis quæ de illo circumferuntur, virum hunc in Arii impietatem unquam concessissc: sed credat, si quæpiam protulit aut scripsit, Arii dogma tantillum subolentia, ea non ex impio illius sensu protulisse unquam aut scripsisse, sed ex minus curiosa parumque sollicita simplicitate, ut ipse in libro Apologetico quem ad orthodoxos omnes episcopos misit, plenius approbavit. τατος Εὐσέβιος ὁ τοῦ Παμφίλου, πλείστους ὅσους ἀγῶνας θέμενος καὶ διερευνησάμενος, ἐκ τῶν ἁπλῶς ἐχόντων τὴν ἀναλογὴν ποιησάμενος, ἐν δέκα τόμοις ὅλοις τὰ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἡμῖν ἱστορίας ἀκριβῶς καταλέλοιπεν· ἀρξάμενος μὲν ἀπὸ τῆς τοῦ Κυρίου παρουσίας, πληρώσας δὲ εἰς τούσδε τοὺς χρόνους οὐκ ἀπόνως· πῶς γὰρ οἷόν τε ἦν τοσαύτην ἀναδεξάμενον φροντίδα τοῦ διασώσασθαι τῆς τοιᾶσδε συλλογῆς τὴν ἁρμονίαν; ἀλλ᾽ ὡς ἀρτίως ἔφην, πολλὴν εἰσενεγκάμενος τὴν σπουδὴν καὶ πλοῦτον ἄφατον πόνου. Αλλά μηδεὶς οἰέσθω τὸν ἄνδρα ἐκ τῶν περὶ αὐτοῦ ἐπιπεφημισμένων, ὡς τῆς ᾿Αρείου βλασφημίας ποτέ τι πεφρονήκει· ἀλλὰ πεπείσθω, ὡς εἴ καί τιν' ἂν ἐλάλησεν, ἢ ἔγραψε μικρόν τι τὰ ᾿Αρείου ὑπονοούμενα, οὐ μὴν κατὰ τὴν ἀσεβῆ ἐκείνου ἔννοιαν, ἀλλ᾽ ἐξ ἀπεριέργου ἁπλότητος, καθὼς καὶ αὐτὸς ἐν τῷ Ἀπολογητικῷ, ᾧ διεπέμψατο πρὸς τὸ τῶν ὀρθοδόξων ἐπισκόπων κοινὸν, μαρτυράμενος ταῦτα ἐπληροφόρησε. Auctor Chronici Alexandrini, pag. 582. Eusebius vero Pamphili et ipse prudentissimus scriptor in hunc modum narrat: Quoniam Judæi Christum die festo in crucem egerunt, vicissim ipsi eodem die periere. Nicephorus in libro vi Ὁ δὲ σοφώτατος Ευσέβιος ὁ Παμφίλου συνεγράψατο οὕτως· Ὅτι ἐν τῇ ἑορτῇ τὸν Χριστὸν ἐσταύρω σαν οἱ Ἰουδαῖοι, ἐν τῇ αὐτῶν ἑορτῇ πάντες ἀπο ώλοντο. Historia, cap. 37. Eodem tempore, eruditione juxta et vitæ instituto Ἐφ᾽ οὗ λόγῳ καὶ φιλοσόφῳ βίῳ διαζῶντα, καὶ τοῦ philosophum Christianum, et presbyteri dignitate c αὐτόθι πρεσβείου ἠξιωμένον, τὸν θεῖον Πάμφιλον ἔγνωμεν· οὗ τὸν βίον καὶ τὰ καθ᾿ ἕκαστον αὐτῷ πεπραγμένα, ἔτι δὲ καὶ περὶ ἧς συνεστήσατο ἐκεῖσε λόγων θείων καὶ φιλοσόφων διατριβής, πρὸς δὲ τούτοις καὶ τὴν ὑπὲρ εὐσεβείας τούτου ἐν διαφόροις διωγμοῖς ὁμολογίαν· τούς τε ἀγῶνας αὐτοῦ, καὶ τὸ τελευταῖον ὡς τὸν τοῦ μαρτυρίου ἀνεδήσατο στέφα νον, Εὐσέβιος ὁ τούτου ἀδελφιδούς, καὶ τοσοῦτον ἐκείνῳ φιλούμενος, ὡς καὶ τὴν ἐκείνου κλῆσιν ἐπίθετον σχεῖν, εἰς λεπτὸν ἐν ἰδίῳ συντάγματι περιέλαβε καὶ τοὺς ἀκριβῶς βουλομένους τὰ ἐκείνου εἰδέναι, αὐτῷ παραπέμπομεν. Ος δῆτα Εὐσέβιος διὰ πάντων ἐλθὼν, μάλιστα τῇ περὶ τὰ θεῖα σπουδῇ ἐνακμάζει. Αχρι δὲ καὶ Κωνσταντίου τὸν τῆς ζωῆς παρείλκυσε χρόνον. Χριστιανὸς δὲ τὰ μάλιστα ῶν, καὶ πολὺν τὸν auctum, divinum Pamphilum foruisse scimus. Cujus vitam et actus omnes, celebrem etiam quam ibi instituit profanæ divinæque philosophiæ scholam, præterea constanteni in variis persecutionibus confessionem, et certamina egregiumque pro Christi nomine martyrium, Eusebius sororis ejus filius, eidemque adeo charus ut ab eo cognomen acceperit, peculiari scripto copiose est prosecutus: ad quem eos qui accuratius hæc cognoscere voluerint, rejicimus. Eusebius iste disciplinis omnibus perceptis, sacrarum maxime litterarum scientia enituit, et ad Constantii usque tempora vixit. Et cum Christianæ professionis studiosissimus esset, egregiamque pro Christi honore æmulationem spiraret, quindecim tomis Evangelicam præparationem, et de- ζῆλον ὑπὲρ Χριστοῦ πνέων, ἐν δεκαπέντε τόμοις την cem aliis Evangelicam demonstrationem est complexus. Et primus ipse manum præsenti argumento admovit, primusque libros eos Ecclesiasticam histo riam appellavit, decemque eam tomis absolvit. Est et aliud ejus volumen, in quo temporum certam accuratamque rationem digessit, et quem Canonem appellavit. Scripsit quoque De Constantini vita libros quinque. Edidit et alium ad eumdem quem Tricennalem inscripsit. Ad Stephanum item alium, de iis quæ in Evangeliis in dubium seu disputationem vocantur. Sed et alia varia reliquit scripta, quæ multum Ecclesiæ afferunt utilitatis. Verum enimvero etiamsi talis fuerit, in multis tamen apparet, eum Arii sententiam comprobasse, etc. Εὐαγγελικὴν συγγράφει προπαρασκευὴν, καὶ ἐν δέκα πάλιν τὴν Εὐαγγελικὴν ἀπόδειξιν. Καὶ πρῶ τος οὗτος τῇ μετὰ χεῖρας ὑποθέσει ἐπέβαλεν, Ἐκκλησιαστικὴν ἱστορίαν πρῶτος ὀνομάσας τὴν βίβλον· δέκα δ' ἐν τόμοις τοῦτο τὸ σύνταγμα περικλείεται. Καὶ ἄλλη δὲ αὐτοῦ βίβλος ἐμφέρεται, ἣν Και νόνα ἐπέγραψε, τὰς τῶν χρόνων ἀκριβουμένη γραφάς. Καὶ Εἰς τὸν βίον δὲ Κωνσταντίνου πέντε λόγους ἐξέδωκε· καὶ ἕτερον δὲ πρὸς αὐτὸν, ὃν Τριακονταετηρικὸν ἐπιγράφει· καὶ Στεφάνῳ περὶ τῶν ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίοις ἀπορουμένων ἕτερον ἀνατίθησι· καὶ ἄλλα διάφορα συγγράμματα καταλέλοιπε, πολλήν ὄνησιν τῇ Ἐκκλησίᾳ εἰσφέροντα. Πλὴν τοιοῦτος ων, ἐν πολλοῖς φαίνεται τὰ ᾿Αρείου πρεσβεύων, κ. τ.λ

zw, ¡VETERUM TESTIMONIA PRO EUSEBIO. Ex Actis manuscriptis suncti Silvestri papæ. Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου, τὴν Ἐκκλησιαστικὴν συγ- Historiographus noster Eusebius Cæsariensis Paγράφων Ιστορίαν, παρέλιπε περὶ ἑκάστου ταῦτα εἶν læstinæ urbis episcopus, cum Historiam ecclesiastiδεῖν, ἀπερὲν ἄλλοις συντάγμασιν ἔφρασεν· ἐνέθεικενία) cam scriberet, prætermisit ea quæ sunt in aliis γὰρ ἔνδεκα λόγοις τὰ παθήματα σχεδὸν τῶν ἐν πάσαις opusculis, vel quæ se meminit retulisse. Nam viταῖς ἐπαρχίαις ἀθλησάντων μαρτύρων καὶ ἐπισκό ginti libros, id est duas decadas, omnium pene πιν, καὶ ὁμολογητῶν· οὐ μὴν ἀλλὰ γυναικῶν καὶ provinciarum passiones martyrum, episcoporum et παρθένων, ὅσαι ἀνδρεία φρονήματι διὰ τὸν Δεσπότην confessorum et sacrarum mulierum ac virginum. Αγωνίσαντο Χριστόν, ἀνεγράψατο. Καὶ οὗτος μόνος continere fecit. Deinde secutus et ab apostolo Peτῶν ἐπισκόπων ἀπὸ τοῦ ἀποστόλου Πέτρου, καὶ και tre, omnium episcoporum nomina et gesta conθεξής, τὰ παθήματα κατὰ τάξιν ἐξηγήσατο. Τούτων scripsit: et earum urbium quæ arcem pontificatus δὲ τῶν πόλεων καὶ ἀποστολικῶν θρόνων τὴν ἀρχιερω- per apostolicas sedes tenere noscuntur, urbs Roma, σύνην ἐπεσπάσατο, τουτέστι τῆς μεγάλης τῶν πόλεων Antiochia, Hierosolyma, Ephesus, Alexandria, haΡώμης, Αλεξανδρείας τε καὶ ᾿Αντιοχείας, τῆς κοι rum urbium episcoporum omnium præteritorum νῆς ἕνεκεν ὠφελείας. Ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τοίνυν τούτων usque ad tempus suum Græco sermone conscripsit. ἐν μέχρι τοῦ δεῦρο χρόνου ὁ προῤῥηθεὶς τῇ Ἑλλη Ex quorum numero unum episcoporum urbis Romæ, νική συνεγράψατο φωνῇ, τούτου τὸν βίον οὐκ ἐξίσχυσεν sanctum Silvestrum me de Græco in Latinum μεταφράσαι, τουτέστι τοῦ ἁγίου Σιλβέστρου, κ. το λο transferre præcepisti. Vetus auctor in Passione sancti Valeriani, quæ est decimo Kal. Januarii, ut habetur in veteri codice Mosciacensi. Beatissimorum martyrum gloriosa certamina, ob honorem Christi Domini ac Dei nostri assiduis cultibus et solemnitate annua celebrantur, ut dum fidem martyrum plebs devota cognoscit et illos triumphasse gaudeat, et se patrocinio eorum protegendam esse confidat. Celebre enim habetur, sanctæ recordationis Eusebium historicum, Cæsariensis urbis episcopum, egregiæ vitæ beatissimum sacerdotem, ecclesiastica quoque institutione doctissimum et præcipua sollicitudine venerandum, per omnem orbem, in quantum divino annuntiante Spiritu, ut gestum est, rei veritas decursa valuit reperiri, prout singularum provinciarum urbes, loca vel oppida illustrari triumpbis martyrum cœlestibus meruerunt, quorumque principum tempore ordinata officiorum instantia innumeræ persecutiones factæ fuerant, declarasse. Qui, elsi martyrum singulorum integras non explicuit passiones, tamen Christianis devotis atque fidelibus, unde describi vel celebrari debeant veraciter intimavit. Dei itaque gratiam toto orbe diffusam fidelis culfor excoluit, dum velut exiguo tritici semine copiosæ messes agri fertilitate gignuntur, et multiplicata ubertate proficiunt. Ita per supradicti viri relationem ab unius codicis fonte diffusam, scriptis manantiius fidelium, totum orbem celebrandæ passiones martyrum rigaverunt. Usuardus in Martyrologio. Die 21 mensis Junii. Palæstinæ, sancti Eusebii episcopi et confessoris, viri excellentissimi ingenii et historiographi. Notkerus in Martyrologio. Die 21 mensis Junii. In Cæsarea depositio sancti Eusebii episcopi. Venecharius in epistola ad Ceraunium Parisiensem episcopum, quam præfixit Passioni sanctorum martyrum Speusippi, Elasippi et Meleusippi. Præcipuis beatissimorum episcoporum personis assidue coæquari meritis non desistens, in omni conversatione sacerdotii, sancta quotidie exornari religione festinans, divinarum Scripturarum legendi studio universa dogmata peragraṣti. Nunc sanctorum martyrum gesta ad laudis tuæ cumulum pro amore religionis congregare in urbe Parisiaca devotus intendis. Unde sancto Eusebio Cæsariensi in æmulationis stadio coæquandus es, et pari gloriæ dono perpetualiter memorandus. Ex veteri Breviario manuscripto Ecclesiæ Lemovicensis. Sancti Eusebii episcopi confessoris. LECTIO 1. Eusebius Cæsareæ Palæstinæ episcopus ob Pamphili martyris amicitiam Pamphili nomen accepit, eo quod cum eodem Pamphilo divinæ Bibliothecæ investigator diligentissimus exstiterit. Vir quidem eral memoratu dignissimus per hæc tempora, tum multarum rerum peritia, tum ingenio mirabili,et apud. gentiles et apud Christianos, inter philosophos præcipuus et nobilissimus habitus est. Hic cum aliquando Ariana hæresi laborasset, ad synodum Nicænam accedens, Spiritu sancto inspiratus, Patrum sen.entiam secutus est, ac deinceps usque ad mortem sanctissime cum orthodoxa fide vixit. LECTIO 2. Fuit autem in divinis Scripturis studiosissimus, ac Bibliothecæ divinæ cum Pamphilo martyre diligentissimus investigator. Multa eisdem temporibus scripsit, maxime vero libros Evangelica (α) 'Ενέθεικεν. Legendum videtur ἐνέθηκεν vel ἐντέθεικεν. ΕDIT. PATR