quos adjutorio Dei de regione eorum est pulsa dissen- set nuntiare fidelibus: Omnia probate, quod bonum sio. De eissero probavimus prophetica Apostolum voce dixisse, in novissimis diebus instare tempora peri culosa, et fore homines sui tantum amatores, haben tes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes; itaque esse vitandos ***. Hæc ideo diectioni vestræ indicanda sub occasione credidimus, ne si illuc fuerint forte delati, ignorantes quemadmodum se in Romaną urbe gesserint, sub aliqua verborum simula tione possint aliquos decipere. Hi vero quos vos de Fausti cujusdam Galli antistitis consuluisse litteris indicastis, id sibi responsum habeant: Neque illum recipi neque quemquam, quos in auctoritatem Pa trum non recipit examen catholicæ fidei, aut eccle siasticæ disciplinæ ambiguitatem posse giguere, aut religiosis præjudicium comparare. Fixa sunt a Patribus quæ fideles sectari debeant instituta; sive interpretatio, sive prædicatio, seu verbum pro populi ædificatione compositum, si cum fide recta et doctrina sana concordat, admittitur: si discor dat, aboletur. Unum est fundamentum, extra quod quælibet fabrica si consurgit, infirma est; super illud quisquis superædificat, seu vilia șeu pretiosa, consideret. Errat autem is qui a via, quam Patrum electio monstravit, exorbitat. Nec tamen improbatur diligentia per multa dis currens, sed animus a veritate declinans. Sæpe de his necessaria providetur, de quibus ipsi æmuli convincantur, instructio. Nec vitio dari potest nosse quod fugias: atque ideo non legentes incon gua in culpam veniunt, sed sequentes. Quod si ita non esset, nunquam Doctor ille gentium acquievis est tenete. Non abs re est, etsi muudanum, non ta men a ratione discretum miscere sermonem. Fertur quidam nobilis arte pingendi, cum equum penicillo vellet explicare perfectum, asellum sibi proposuisse.. pingenti, asserens, non ut jumentum imitareturí deforme, sed ne in alicujus deformis lineamenti similitudinem lapsus incideret. Non improvide Pa trum veneranda sapientia fideli posteritati, quæ essent canonica dogmata definivit: certam in libro rum etiam veterum auctoritatem recipiendorum, sancto Spiritu instituente, summam præscribens, ne opinioni suæ lector indulgens, non quod ædifi cationi ecclesiasticæ conveniret, sed quod voluntas sua concepisset, assereret. Quid ergo calumnianti bus opus erat extra constitutos Ecclesiæ terminos porrigere quæstiones? et de his quæ habentur dicta, quasi dicta non sint, movere certamina? cum Christiana Gides canonicis libris, et synodalibus di sciplinis, et Patrum regularibus constitutis, stabili et inconcusso tramite limitetur. De arbitrio tamen libero et gratia Dei, quid Romana, hoe est, catholica sequatur et servet [asseveret] Ecclesia, licet ex va riis libris beati Augustini, et maxime ad Hilarium el Prosperum, abunde possit agnosci, tamen et in scriniis ecclesiasticis expressa capitula continentur, quæ, si tibi desunt, et necessaria creditis, desti nabimus, quanquam qui diligenter Apostoli dicta considerat, quid sequi debeat, evidenter agnoscat. Deus te incolumem custodiat, frater charissime, Datum Idibus Augusti, Rustico ac Olybrio consu¬ libus. Quamvis semper invicta maneat veritas, nunquam eos insano mentis judicio detractare quæ vera sunt、 tamen adversus eam se attollere desinit falsitas. Et quia aperta fronte contra eam non est ausa as surgere, ne mox validissimis ejus jaculis proster natur, ipsius adumbrata specie adversus eam di micat. Atque ita non solum leves et incautos, verum etiam aliquando prudentes, et graves decipit ani mos', quos cum suis oppleverit tenebris, cogit * II Tim. 1,4-5. "I Thess. v, 21. el approbare quæ sua sunt. Nam cum non sit vir tus cujus non est origo veritas, nec vitium quod non a mendacio sumit initium, nullatenus veraci ter vitiosum arguere posse credendus est auctor et defensor mendacii. Et ideo non est mirum, si apud eos virtus reputetur in vitium, qui deserto lumine veritatis, fallaciæ nebulis obcæcantur. Hinc (b) Apud Labb. Errat autem a via, qui ab eo quod Patrum electio, etc. Quam impudenter Maxentius mentiatur, ne gans Epistolam ad Possessorem esse Hormisdæ Ro mani Pontificis, quam impie auctorem Epistolæ appellet hæreticum, quam calumniose Dioscorum Romanæ Sedis legatum, et Possessorem episcopum, viros alioqui claros et orthodoxos, in crimen hære sis Nestorianæ accersat,quantis mendaciis, impostu ris, calumniis et falsitatibus sit tota hæc ejus rc sponsio referta, qui Epistolas sancti Hormisdæ et le gatorum ejus in causa ista monachorum Scytharum inspexerit facile cuncta deprehendet. Et quia nimis longum esset ea omnia hic inserere, et innumeros dolos Maxentii sigillatim enumerare, adito, lector, tom. VII Annal. Eccles.,anno Christi 520, cap. 23 et seq.,ubi omnia exacte exposita reperies. Quocirca quæ in causa Scytharum monachorum adversus Epistolam Hormisdæ ad Possessorem Maxentius disserit, tanquam {mendacia. ¡mpia, blasphema, ca lumniosa, et falsa, repudianda jure optimo cen sentur.

denique eos quos ad sui erroris dedecus inclinare ab hæreticis ficta, qui ad conturbandos fidelium nequiverint, irreligiosos, superbos et invidos accu sare non metuunt: cum hæc de illis potius integro et vero asseverentur judicio, qui erroris tenebris delectantur, non de illis qui fixis permanent in ve ritate vestigiis. Nam cum suæ perversitatis hære tici nequiverint reddere rationem, ad maledicta convertuntur, et propria in cos mala trajicientes, quos pravitati snæ sentiunt inimicos, aditum sibi per hoc ad decipiendos simplices æstimant aperire. Agunt enim omnia callide quo infamando et obtre ctando Catholicos, suam valeant tenere turpitudi nem, fingentes etiam adversus eos quædam scripta sub eorum nomine qui videntur in Ecclesia emi nere, quatenus omnium animos contra hos facile valeant concitare. Quapropter, quoniam quædam fertur ab inimicis ubique Epistola, quasi a Romano episcopo destinata, in qua multa inaniter contra Scytharum monachos digesta reperiuntur, necessa rio consideravi ipsius Epistolæ dictis respondere; eosdemque monachos omnium hujusmodi culpa li beros approbare. Nec me quilibet rite arguit, ad scribendum pro cis leviter prosiluisse, cum sciat nos debitores esse profratribus etiam animas ponere. Unde securus jam hunc laborem, Deo me adju vante, aggrediens, primo obsecro an eadem Epi stola a Pastore Ecclesiæ, an sit potius ab inimicis videamus, composita. Ambigo enim quomodo illæ sacerdotales litteræ approbandæ sint, quæ nulla luce radiant veritatis, nec aliquam in se doctrinæ continent rationem. Nam qui quemlibet quasi er rantem objurgat, nec instruit quid sequatur, non benevolus doctor ostenditur, sed incriminator in vidus denotatur. Unde non est facile credendum banc esse Epistolam cujus fertur nomine titulata, præsertim cum in ea nihil, ut diximus, rationis aut consequentiæ reperiatur, sed tota criminationi bus obtrectationibusque vanis (quæ solent cx ran core adversantis procedere animi) videatur referta. Nam si (ut hæretici volunt) vere ipsius est, ex ipso sui principio proprio auctori contraria penitus ap probat.Denique ita incipit: Sicut rationi congruit ut consulant ambigentes, ita par est respondere consultos, quia ipse impellit in errorem, qui non instruit ignorantem. Doctoris certe dieta factis ejus non debent esse contraria. Quia tunc magnam ad docendum probantur habere auctoritatem, quando invicem se non destruunt. Alioquin non ad aliorum instructionem proficiunt, sed sui potius confusio nem demonstrant. Quod monachis responsum quæ rentibus, Romanus episcopus dare omniuo dista lerit, eosdemque post multa maris pericula, longi que itineris vexationem, nec non etiam affictionem proliši temporis, quo eos apud se detinuit, vacuos et sine ullo effectu ad has partes venire compulerit, quod omnibus pene Catholicis notum est, nec ipsi queunt hæretici denegare, quomodo non sibi ipsi reperitur in hac Epistola 543 scripsisse contraria? si tamen non est (quod magis credendum æstimo) animos, et ad commovendam memorato viro invi diam, ipsam sub ejus nomine titulatam ubique pro ferunt, perpetuam volentes inter Ecclesias esse discordiam. Alioquin si (ut isti affirmant) hæc Romani episcopi scripta credenda sunt, qualis jam iste sit qui ad hæreticos Epistolam dirigit, et factis suis contraria scribere non confunditur, non jam a me volo quærat, sed proprio judicio prudens lector intelligat. Nam si, ut dicit, rationi congruit respon dere consultos, cur ipse nullatenus acquievit dare responsum interrogatus? Unde, juxta propriam definitionem, ipse ignorantes plenius impulisse con vincitur in errorem, qui reeti tramitis indicia nul Jatenus acquievit requirentibus demonstrare, cos que quos legatus suus Dioscorus. Nestorianæ per fidiæ laqueis compedivit, Filium Dei unum negando esse ex sancta et individua Trinitate, nullo salubris doctrinæ suffragio liberare. Rursus, si, ut sequens adjunxit, nihil est aptius studioso religionis, quam inquisitio veritatis, quomodo inferius novarum cu‐ pidos quæstionum accusat veritatis inquisitores? et si devia vitat (ut dicit) qui iter per quod graditur rogat, cur devia vitare volentes, iter per quod grade rentur, noluit edocere? An forte illis ideo dare re sponsum distulisse credendus est, qui percontanti in hac pollicetur Epistola respondere, quia suæ fidei eos judicavit?Sed utrum ita sit de Romano episcopo, suo videbimus loco. Nunc certe auctorem hujus Epistolæ hæreticum esse, quisquis ille est, et inimi cum catholicæ veritatis, non est dubium, quod mox ex ipsius dictis docebimus Denique ita sequitur: ‹ Sed priusquam respon dendi curam de his quæ dilectio tua percontatur aggrediar, libenter in litteris tuis fidei tuæ me fateor invenisse fervorem, cujus calore succensus, redivi vam in illis partibus infidelium perversitatem vi gere suspiras. Dignissimus dolor, qui dedita Deo corda contristat. Nec enim est apud eos lapsus illamentabilis, apud quos est igniculus charitatis, quia unum spiritalium votum est salus inconcussa cunctorum, › Catholicorum atque fidelium. In hac urbe, corum duntaxat qui vere fideles sunt, ambigit nemo, Possessorem, ad quem et de quo hæc iste scribit, non solum non confiteri Chri stum Filium Dei vivi unum ex individua Trinitate, sed et adversari eis qui hoc fiducialiter confitentur, atque infideles et perfidos nefanda accusare teme ritate. Unde denique ad hoc ubique hanc ipsam impudenter proferunt Epistolam, quatenus et Chri stus Filius Dei unus negetur esse ex sancta et ter ribili Trinitate, et Nestoriana pravitas a suis fauto ribus libere valeat prædicari. Quis ergo jam dubitet hunc, qui se hujus fidei fervorem libenter in ejus lit teris invenisse testatur, unum ex eorum numero esse qui huic sanctæ sententiæ impie contradicunt? Suspirat namque idem Possessor, non fidei (ut iste dicit), sed (ut veritas docet) hæretico calore suc census; nec quia infidelium perversitatem vigerė

in his videt, sed quia fidelium assertiones ferre amatorem, si in malis operibus conversetur, inter non potest, ingemiscit: unde jam non dignissimus, sed valde turpissimus dolor talium comprobatur, qui non Deo, sed errori dedita corda fidelium æmu latione contristat. Nec apud eos charitatis igniculus inveniri posse credendus est, qui pravitatis suæ ma litia excæcati, lapsos et lamentabiles indicant eos qui armis catholicæ veritatis instructi, hæretico rum inimica destruunt argumenta. Quare revera unum spiritalium, non autem hæreticorum, volum est salus inconcussa cunctorum. non necessarias paleas deputari. Nunquam autem fautorem falsæ professionis posse inter frumenti optima grana connumerari, etiamsi bonis videatur operibus decoratus; quia nullatenus illa opera bona sunt judicanda, quibus non est veritas funda mentum. His adjungit, et dicit: «Sed ubi terrarum non ista permistio? Nos fixis decet stare vestigiis. Pro ficiemus inter adversantes propriis bonis, si non involvamur erroribus alienis. Cum ubique ter rarum permistionem istam esse non ambigas, cur in qua parte fixis deceat stare vestigiis, omnino non explicas? præsertim cum hoc doctrinæ exigat ratio, ne minus instructi qui te audiunt alienis in Post hæc ita sequitur: ‹ Sed non est, inquit, ignota Ecclesiæ Dei de hujusmodi procellis, aut insueta tem pestas, et quamvis Rectoris sui gubernaculo incon cussa persistat, variis tamen incursantium fluctuum laborat vexata turbinibus. Nain unde est psalmidici volvantur erroribus, nisi quia callide tuam níteris vox prophetæ, qui ipsius Ecclesiæ personam Spi ritu quo implebatur assumens: Sæpe, inquit, ex pugnaverunt me a juventute mea, etenim non potue runt mihi ¹.Concutiunt, sed in nihilo prævalebunt,› Vera Dei Ecclesia, cui non sunt hæreticorum ignotæ procellæ, non est illa quæ Christum gratia, non na tura Deum confitetur, sed illa quæ Deum verum, et ob hoc unum ex Trinitate prædicat Emmanuel. Propterea denique variis incusantium fluctuum la borat quidem vexata turbinibus, sed nullo pacto subruitur. Manet nainque semper immobilis, quia a veri Dei regitur gubernaculo. Adversus hanc omnes hæretici, tam qui ab ea manifeste abscissi atque divisi sunt, quam hi qui intra eam positi, spiritualiter ab ea dissentiunt (quos fortiter sancta fidelium tolerat charitas), semper arma corripiunt, atque eos quos suis potuerint erroribus, in ejus ni tuntur invidiam concitare. Sed in nihilo prævalent, quia veraciter a Deo vero, quem colit et prædicat, illi promissum est nullatenus adversus eam portas inferi prævalituras 18. Huic denique illud procul du bio propheticum convenienter competit testimo nium, quod quasi ex persona ejusdem Ecclesiæ iste protulit, dicens: Sæpe expugnaverunt me a juven tute mea, etenim non potuerunt mihi. Sed jam nunc ea quæ sequuntur, consideremus. Adhuc,inquit, in area sumus, mista sunt frumenta cum paleis, gemunt boni consortia malorum: sed superest flamma non necessariis, et parata sunt borrea jam probatis. In re morari diutius super fluum æstimo. Quis enim nesciat, sicut frumentis horrea, ita paleis flammam esse paratam? Sed in hac area (hoc est in Ecclesia), in qua mista sunt frumenta cum paleis, et gemunt boni consortia malo rum, quis eos necessarios, aut certe non paleas perpetuo igni cremandos esse judicet, qui ore sa crilego, natura Deum negantes, a catholica veritate desciscunt, et apostatæ effecti, armis propriæ im pietatis adversus eam, quæ eos genuit, dimicant? Sciendum tamen posse etiam veræ professionis 17 Psal. CXXVIII, * P:al. xxxv, 12. 2. 18 Matth. xv, 18. occultare perfidiam? Sed te splendore suo detegit catholica veritas, et juxta cætera mala, etiam su perbissimæ Pelagianæ perfidiæ involutum erroribus cunctorum oculis anteponit, qui inter adversantes non Dei munere, sed propriis bonis proficere posse tumida elatione confidis. Quia si propriis bonis, et non Dei auxilio inter adversantes posset proficere natura humana, nunquam Propheta Spiritu Dei re pletus oraret dicens: Perfice gressus meos in semitis tuis, ut non moveantur vestigia mea". Adhuc sane antedictæ hæreseos spiritu animatus, sequeris e dicis: ‹ Probat enim virtutis suæ validum robur, qui cum impellitur, non movetur; cum non sem per, sed tunc quilibet utiliter et salubriter non mo veatur impulsus, quando a veritate fidei non deji citur diversis tentationibus inquietatus. Frequenter etenim imperiti errorem pro veritate defendunt, et in falsis bonis, seu potius in veris maſis pertina citer perseverant: quod non probatæ virtutis est validum robur, sed improbabilis vitii imbecilla te meritas. Sed quis sua virtute, et non auxilio Crucifixi in veritate fidei se immobiliter posse per severare confidit, nisi qui utique superbiæ spiritu excæcatus, evidenter divinis contradicit eloquiis? Quia Propheta non nisi divini muneris hoc opus esse testetur dicens: Impulsus versatus sum ut ca derem, et Dominus suscepit me. Fortitudo mea et laudatio mea Dominus, et factus est in salutem *. Et iterum Si dicebam, Motus est pes meus, miseri cordia tua, Domine, adjuvabat me ". Et rursus, ne contraria moveretur impulsione, orat dicens: Non veniat mihi pes superbiæ, et manus peccatoris non moveat me". His denique ita præmissis, specialiter jam contra eos, pro quibus agimus, monachos iracundiæ facibus accensus, et invidiæ stimulis incitatus, totus inten dit, et licet eos, publica veritatis 541 conscientia, manifeste hæreticos non audeat accusare, oblique tamen et callide hoc vult de eis intelligi, dumque ipsos iniquis imprudenter obtrectationibus lacerat, 19 Psal. xvt, 5. 20 Psal. cxvi, 13, 14. 11 Psal. xc, 18.

falsisque criminationibus nititur obfuscare, seipsum Nestorianæ perfidiæ tenebris excæcatus, quartum tetri erroris nigredine adopertum, cunctorum aspe etibus anteponit. el extrancum a sancta et ineffabili Trinitate, eum qui pro nobis crucem sustinuit, prædicare conten dat. Sed absit ut ex qualibet parte catholicæ pro fessioni Roman. episcopus contradicat! Nunquam etenim Scytharum monachos (quos non simplici sermone, sed etiam scriptis, Christum Filium Dei unum ex Trinitate noverat confiteri) per quatuor decim pene menses, quandiu eos ibi detinuit, sibi communicare permisisset, si, ut hæretici volunt, hanc prædicationem catholicæ fidei contrariain judicaret. Qui etiam ut se a pravitate proprii legati purificaret, multis idoneis viris præsentibus, Ro manum virum gloriosissimum magistrum militum deprecatus est, quatenus sua verba piissimo impe ratori insinuaret quæ fuere hujusmodi': Nisi Chri tum Filium Dei, qui prò nobis passus est in carne, unum esse ex sancta et individua Trinitate fuerit confessus Dioscorus, pelago demergatur. Unde quis facile credere audeat hanc a memerato viro (ut sæpe diximus) directam Epistolam? Nisi fortè (quod de tanto antistite credere importunum est) a memorato Dioscoro postea depravatus, contra suam ipsius sententiam hæc scripsisse credendus est. Verumtamen, sive ab hoc, sive a quolibet alio hæc sit scripta Epistola, non est dubium auctoren ejus esse hæreticum, qui contentionem verborum et subversionem audientium, judicat Christum Filium Dei vivi unum fateri ex Trinitate. Apostolus ´enim sanctus Paulus non veridicas assertiones (ex quibus fidelium animæ ædificantur, et bæretico rum pravitas confutatur), sed inanes et veritati contrarias, docet esse verborum contentionem, subversionemque audientium. Alioquin nunquam nos Scriptura divina admoneret, dicens: Ne con ſundaris loqui verbum pro anima tua, et pro veri> tate certa usque ad mortem **; nunquam etiam idem gentium doctor contradicentes Judæos sive genti les revincere potuisset, nisi legitime decertasset. Hinc denique, inter cætera, ubi de electione episcopi proprium in fide filium instruit, præcipit, dicens: Amplectere eum,qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sis exhortari in doctrină sana, et contradicentes revincere. Sunt enim mulsi inobedientes, vaniloqui, et seductores, maxime qui de circumcisione sunt, quos oportet redargui,' qui universas domos subvertunt, docentes quie non oportet, turpis lucri gratia *. Quocirca, non mi rum si catholica sanitas vulnus ab hæreticis æsti-* metur, sicut et ab hoc qui studium medicabilis patientiæ moderatione adhibuisse se jactat, quo Scytharum monachos a proprio sanaret vulnere. Adjungit namque et dicit: Ubi non variæ tenta tionis aculei? Quales per hunc fere jugem annum quorumdam Scytharum, qui monachos præfere bant specie, non veritate, professione, non opere, 、 subtili tectas calliditate versutias, et sub religionis ‘obtentu famulantia odiis suis venena pertulimus, studentes eos ab interno vulnere medicabilis pa tientiæ moderatione sanare, beati Pauli monita non tenentes: Noli verbis contendere: ad nihil enim ‘utile est, nisi ad subversionem audientium”¸ › Prin cipalis professio omnium in commune Christiano ruin est, viam veritatis et charitatis, duce Christo, vigilanter ingredi. Quapropter si professione sal tem, aut specie esset iste catholicus, qui specie et professione tantum (non opere et veritate) reli giosos eos contra quos, agit, audet dicere nona chos, credi forsitan poterat recto de eis et vero exaggerare judicio. At vero ubi inimicum eum ca tholicæ veritatis sua ipsius dicta redarguunt, quis ambigat hæretico eum spiritu exagitatum inique hæc omnia adversus eosdem monachos evomuisse? Neque enim illi qui catholica sequentes dogmata, Christum Filium Dei unum confitentur esse ex sancta et unius essentiæ Trinitate, sed iste potius qui hoc impie denegat, subtili tectas calliditate ‘quasdam versutias machinari, ac fidelium animos inquietare, et sub obtentu religionis famulantia non tantum odii, sed erroris sui vénena per omne corpus Ecclesiæ velle diffundere manifestissime confutatur. Præsertim qui hanc sanctam et catho licam vocem tentationis sibimet aculeum esse te statur. An forte non est catholicum, Christum Filium Dei vivi unum confiteri ex sancta et indi vidua Trinitate? Pro hac etenim sola sententia Scytharum monachos constat ad Romanum fuisse profectos episcopum, sicut omnibus pene, non solum in hac regia urbe, verum etiam in universa Italia Catholicis notum est. Nam et ipsi hæretici (ut superius dictum est) ad hoc ubique banc ipsam, cui respondimus, Epistolam proferunt, quatenus et sæpedictis monachis invidiam concitent, et om nes quasi ex auctoritate ejusdem Romani episcopi prohibeantur Christum Filium Dei unum confiteri ex Prinitate. Sed quis hanc sententiam catholicam non esse ausus est profiteri, quam universa venera tur et amplectitur Dei Ecclesia; confidenter et enim dicere audeo, non quod si per epistolam, sed quod si viva voce hic in præsenti positus idem Rom. prohiberet episcopus Christum Filium Dei unum confiteri ex sancta et individua Trinitate, nunquam eidem Dei Ecclesia acquiesceret; nun quam ut episcopum catholicum veneraretur, sed omnino ut hæreticum penitus exsecraretur. Quia quisquis hoc non confitetur, non est dubium quod ” ]] Tim. u, 14. Eccli. IV, 33. ** Tit. 1, 9-11. Unde sequitur: Sed quando, inquit, virus quod viscera penetravit, evellitur? quando corda male sibi credula, veritatis obtemperant institutis? quando induit obedientiæ humilitatem opinionibus suis vallata superbia? quando acquiescunt paci,

contentionum stimulis assueti, sola certamina hic Christus unus sit ex Trinitate, sed quia Deî Verbi in se habitantis personam habeat, quæ est una ex Trinitate, ut jam sic vicarius quodammo do sive minister sit Dei Verbi Christus, non au tem ipse Deus Verbum sit Christus: quod quam sit impium, etiam ipsi qui hoc asserunt, credo animadvertunt. Hac denique calliditate unam qui dem personam Christum fatentur ex Trinitate, unum autem ex Trinitate eum nolunt penitus con fiteri. Qui autem non Dei Verbi personam Chri stum habere fatentur, sed ipsum Deum Verbum Christum credunt et confitentur, sicut unam per sonam ex Trinitate, ita et unum ex Trinitate præ dicant Christum. Quia si Deus Verbum est Chri stus, et Christus Deus Verbum, sicut catholica credit sanitas, quomodo non est Christus unus ex Trinitate, si una persona est Deus Verbum ex Trinitate? Nisi forte Deum Verbum sive Christum aliquid præter naturalis personæ asserunt esse vocabulum, quod credo nullus unquam ausus fuit hæreticorum dicere. Si autem Deum Verbum sive Christum non aliud aliquid, sed naturalis per sonæ vocabulum esse intelligunt, quomodo non est Christus unus ex Trinitate, si una naturalis persona est idem Christus ex Trinitate? Sed in his tenebris ideo devolvuntur, quia non juxta compositum Deum Verbum, et ab eo susceptam naturam humanam, unum intelligunt Christum, sed juxta alterius in altero habitationem, sicut superius docuimus, sive secundum duarum personarum so cialem unitionem per gratiam unam personam intelligunt; secundum illud quod in Actibus aposto lorum propter concordem voluntatem legitur'multo rum discipulorum unum esse cor et unam animam **. aventes de religione captare, et mandata negligere?, Non est dubium catholica dogmata, sicut fidelibus salutifera, ita esse mortifera infidelibus. Hinc de nique beatus Apostolus quibusdam odorem se dicit esse vitæ in vitam, quibusdam vero odorem mor tis in mortem 2. Ex quibus unus iste esse omnino convincitur qui sanctam et veritati convenientem Scytharum, imo universæ Ecclesiæ, professionem virus noxium arbitratur. Nec immerito; videt namque propriæ perfidiæ hanc esse sententiam sine dubio peremptoriam, quæ illorum visceribus, quos divina custodit gratia. idco nunquam evellitur, quia ejus vitalis suavitudo nutrit et fovet corda fidelium. Hic autem idcirco nullatenus hujus gra tiæ suavitudini acquiescit, quia, sicut ipse ait, nun quam male sibi credula corda veritatis obtemperant institutis, nunquam induit obedientiæ humilitatem opinionibus suis vallata superbia.Unde non jam illi qui hæreticam pacem refugiunt, sed iste potius con tentionum stimulis assuetus penitus comprobatur, qui veritati impie resistens, a catholica pace dissen tit. Nec mandata Christi negligunt, sicut inique obloquitur, sed omnino custodiunt, qui non falsa, sed vera exercent pro catholica religione certa mina Adhuc odii sui veneno turbatus, nunquam charitatem novo præcepto commendatam, nunquam pacem Dominico discessu relictam apud Scytharum monachos esse, conqueritur: quia eos prospicit pro zelo catholicæ fidei non fidelium, sed infidelium vigilanter per Dei gratiam declinare consortia. Eosdem una pertinacis propositi cura deditos ra tioni velle imperare, non cedere impudenter ac cusat, cum eos veritas suis penitus approbat ra tionibus subjectos. An forte illos rationi cedere, non imperare judicat, qui Christum unam perso nam quidem ex Trinitate, non autem unum ex Trinitate esse fatentur? Sed hi qui hoc dicunt potius rationi velle imperare, non credere, penitus convincuntur. Quis enim tam stultus et vecors sit qui dicere audeat, Paulum ex apostolis unam esse personam, non autem unum esse ex apostolis Pau Aum? Loci opportunitas exigit ut demonstretur a nobis qualiter et cur hæretici, ex quibus unus Dioscorus, unam personam Christum prædicantes auctoritatum veterum comprobantur qui hanc ex Trinitate, unum ex Trinitate Christum confiteri nullatenus acquiescant. Personam igitur Dei Verbi habere asserunt Christum, non autem quod ipse Deus Verbum sit Christus, sicut personam Dei videbatur habere 542 propheta, qui dicebat ad Israelem: Audi, populus meus, et loquar, Israel; et testificabor tibi: Deus Deus tuus sum ego ", cum tamen non esset ipse Deus, sed ille qui hæc con testabatur Israel per eum, et tamen, quasi ipse esset Deus dicebat: Deus Deus tuus sum ego. Se cundum hunc ergo modum Christum unam perso nam asserunt hæretici esse ex Trinitate, non quod 26 II Cor. 11, 16. 27 Psal. XLIX, 7. 28 Act. IV, 32. Sed jam quod sequitur, videamus. ‹ Contempto res, ait, auctoritatum veterum, novarum cupidi quæstionum, solam putantes scientiæ rectam viam, qualibet susceptam facilitate sententiam.» O impu dens et stulta hæreticorum temeritas, quæ sub specie pietatis impietatem conatur astruere! Non enim putant, ut ais, o infelix perfidia! sed omnino rectam credunt esse sententiæ viam, qui Christum Deum Verbum, et ob hoc unum fatentur ex Tri nitate. Nec contemptores, sed potius veneratores 'sanctam et totius Ecclesiæ sententiam, non, sicut tu temere insultas, qualibet facilitate susceptam, sed juxta divinorum Eloquiorum et sanctorum Patrum traditionem ſideliter confitentur. Et ideo non illi, sed tu potius novarum cupidus quæstio num detegeris, qui Deum Christum quartum et alienum a sancta et individua Trinitate conaris asserere, quod nullus unquam, præter Nestorium sociosque ejus, prædicare in Ecclesia usurpavit, quem talia blasphemantem a fidelium numero, non immerito, sanctorum Patrum exclusit et ab jecit auctoritas. Exaggeras sane adhuc, et dicis i

eosdem monachos eousque tumoris elatos, ut ad primere. Sed a quo errore, a qua insolentia vo stris monitis, vestraque mansuetudine vel au ctoritate minime eos comprimere potueris, nullatenus exprimis. Quod ideo callide præter mittis, ne hoc faciens, temetipsum profanum et impium delegas. Et, o invicta veritas, quæ æmu. lorum obtrectationes in famulorum tuorum con vertis gloriain 1 Nunquam etenim reor, quamvis laudandi fideles cupidus, ad eorum præconia constantius hæc dicere potuisses, quæ nunc quasi in vituperationem monachorum, contra quos agere videris, conscripsisse te credis. Nam quomodo non in eorum laudem, et ad tuam confusionem hæc scripsisse veraciter intelligendus es, qui non mo nitis, non mansuetudine, non auctoritate eos ad tuam pravitatem potuisse detorqueri, propriis attestaris assertionibus? Nunc jam sequentia con sideranda sunt, ubi perverso ordine ea quæ Romæ contra ipsos acta sunt monachos dirigens, cuncta mentitus es. In publicum, inquis, usque prodiere conventum, et ad concussionem quietis circa re gum etiam statuas inclamantes, et nisi fidelis po puli constantia restitisset, per diabolicæ semina nefanda zizaniæ apud eos dissensionem et discor diam commovissent, per quos adjutorio Dei de regione eorum est pulsa dissensio. › arbitrium suum utriusque orbis putent inclinan dum judicium. Nec in numero fidelium deputent sequacem traditionis paternæ, quem suæ viderint credere nolle sententiæ. Tu hoc tunc vere de eis assereres, si eorum sententiam contrariam catho licis posses dogmatibus approbare. At vero cum hoc nulla valeas ratione edocere, inique omnino lan topere contra eos inveheris, qui juxta sanctorum Patrum traditionem Christum, quem super omnia Deum testatur Apostolus 29, unum confitentur ex sancta et unius essentiæ Trinitate. Quorum senten tiis non sequaces paternæ traditionis, sed illi a numero fidelium excluduntur, qui eorum, imo totius Ecclesiæ, confessioni exsistunt contrarii. Jam vero in consequentibus quis non videat quanta eos repletus dementia laceres? Docti, inquis, eri mina serere, obtrectationum venena componere, integrum Ecclesiæ corpus odisse, seditiones strue re, invidiam concitare, et pro obedientia (quæ in cœnobiis principatum regularis tenet discipli næ) obstinationem pertinacis amare superbiæ.> Cum hæc non nisi de illis vero, et certo ómnium asseverentur judicio, qui tenebris nefandi erroris cæcati catholicæ veritati resistunt, quapropter te potius criminatorem et obtrectatorem, seditiosum quoque et invidum alque amatorem pertinacis su perbiæ et inobedientem, non humanus error, sed ipsa veritas prodit, ejus te inimicum esse non du bium est, sicut superius sæpe probavimus. Levius etenim est cujuslibet hominis quam Dei esse cri minatorem. An non est adversus Deum crimina serere, et obtrectationum venena componere, de co quæ falsa sunt prædicare, adversariosque ejus defendere? Quis autem tam stultus et hebes sit, qui non eum inobedientem, superbum et pertina cem judicet, quem videt in proprio errore obsti nate persistere, et catholicis nolle dogmatibus cedere? Aut quis non eum potius certo et vero judicio seditiones struere, et invidiam concitare arguat, quem perspicit adversus Catholicos iniqua dilatare mendacia? Quomodo autem non integrum Ecclesiæ corpus odisse illi potius judicandi sunt, qui perfidiæ suæ venena in ejus membra conantur diffundere, eaque a propria et salutifera profes sione avertere? quod te et omnes qui tibi consen tiunt implere velle non dubium est, qui callida tergiversatione Christum Filium unum non esse ex Trinitate prædicare contenditis. Monachi au tem, quos inique laceras, 'in tantum ab hoc cri mine alieni sunt, ut nunquam per Dei gratiam a catholica communione discesserint, licet ad tem pus, nonnulla secunda in Orientis partibus orta, Occidentalibus Ecclesiis communicaverint. Adhuc sane non confunderis, sed impudentis sima fronte sequeris et dicis: Non potuimus illos monitis, non mansuetudine, non auctoritate com 2º Rom. 1x, 5. O mira furiosorum cæcitas, et a veritate aliena tarum mentium criminosa fallacia! Neque enim fas est tam aperte posse mentiri Rom. episcopum. Bene certum est omnibus Romæ degentibus, quod ipsi monachi de his quæ circa se acta sunt, tam memorato episcopo quam etiam senatoribus, nec non universæ Ecclesiæ scriptis contestata sunt. Humana namque tentatione præventus idem Rom. episcopus,utpote mortalitatis adhuc sarcina prægra vatus, postquam comperit reverti Dioscorum, vo lens ei præstare hoc beneficium, ne in publico ab eisdem monachis argueretur hæreticus, missis defensoribus cum ingenti violentia eos ab urbe Roma subito exire compulit, quanquam sæpius publice et privatim, tam în conventu ecclesiastico quam etiam omnium senatorum, eis veniente Dio scoro audientiam dare esset pollicitus. Qui cum ab ipsis defensoribus egredi urgerentur, compulsi sunt in locis publicis populum contestari, ne post suum discessum clam eos recessisse fautores Dio scori apud Ecclesiam diffamarent, unde factum est ut saltem eis parva dilatio præstaretur, quan diu se exinde egredi præpararent, sub quo tem pore scriptis, omnia quæ in 543 se gesta suni, facultas data est contestandi. Quod tamen nun quam facere potuissent, nisi hoc eis Romanus po pulus præstitisset, qui, licet pro eis minime pro clamaret, ipsa tamen sua tacita murmuratione de fensores, qui eos exinde egredi compellebant, deterrens, fecit ut eorum violenta expulsio uni versæ Ecclesiæ innotesceret. Non ergo (ut iste

mentitur) populus, sed defensores Ecclesiæ, eos Quod autem sero se probasse fatetur, hoc Aposto exinde egredi compulerunt. Neque enim sponte lum prophetica voce dixisse non est mirum, si sua in publico prodierunt, ut merito ad concus- hactenus surdis auribus eumdem audierit Aposto sionem quietis, sive ad dissipationem, et discor- lum hoc quotidie in Ecclesia clamantem, qui ne diam commovendam, hoc eos fecisse quilibet recte nunc quidem vim apostolicæ sententiæ intelle-i dijudicaret, sed violenter ad hoc sunt venire com xisse convincitur. Ecclesia autem Dei his olim mo pulsi. Nam ita hæc se habere, etiam ex ipsius nitis præmunita, sciens nunquam hæreticos posse istius verbis facile edocemur, quibus eos circa quiescere, vigilanter occurrens, eorum falsas de-. regum statuas asserit inclamasse, quod nullus, struit assertiones. nisi qui violentissime molestatur, facere compelli tur. Quamvis non quasi regiæ potestatis auxilium flagitantes (sicut hæretici jactitant) sæpe dicti monachi circa regum statuas inclamaverint, sed postquam a loco quemadmodum acceperant, pro mandato ejusdem Romani episcopi fuerant expulsi, in publico consistentes. Ubi casu regum imagines fuerant, quod petitioni suæ audientia denegaretur populo contestati sunt. Cur ergo eis fidelis populi constantia, ut iste dicit, resisteret, quos videbat pro sibi ingesta violentia progressos ad publicum? sed neque eis aliqua fuit in publico disceptatio, ut merito exasperatus populus, eos a suis expel leret regionibus. Verum si diligentius hæc istius verba consideres, invenies eum etiam Romanum populum quem fidelem asserit, non solum ut violentum, verum etiam, ut hæreticum accusare. Nam si de illa sen tentia, quam universa Dei tenet et defendit Eccle sia, monachis in publico disputantibus, hoc est, qua Christus Filius Dei unus esse creditur ex c sancta et ineffabili Trinitate, Romanus populus resistit; jam non tantum iste, qui erroris sui tene. bris excæcatus, diabolicæ semina nefanda zizaniæ hanc sanctam sententiam asserit, verumetiam omnis antedictus populus hæreticus (quod absit!) esse convincitur. Si autem usque ad æmuli sui præsentiam eisdem monachis ibidem remorari volentibus, quo ipso præsente causa eorum æquo ordine terminaretur, populus restitit, stultus, et iniquus erat idem populus, qui audientiam jure petentibus denegavit eosque a suis violenter repulit regionibus. Huc attendant et confundantur hi qui exinde eos fuisse jactitant. Nunc quæ sint sequentia videamus. Sero, in Post hæc tandem satiatus nec habens, creda, quod adversus eosdem monachos sua sibi fallacia sug gerat, adjungit dicens: Hæc ideo dilectioni vestræ indicanda sub occasione credimus, ne si illuc fue rint forte delati, ignorantes quemadmodum se in Romana urbe gesserint, aliqua verborum simula tione aliquos possint decipere. Qui vere scire deside rat, ex eorum contestationibus quas in eadem urbe locis publicis defixerunt, magis agnoscet, quam ex istius scriptis, qui non est eorum tantum, sed et totius Ecclesiæ inimicus agnoscitur. Nam et ipsius Romanæ Ecclesiæ, cujus se quasi defensorem si mulat, in tantum adversarius denotatur, ut si me morati monachi, quos quasi eidem Ecclesiæ con trarios æstimat, inique adversus eam in his par tibus aliqua fingere voluissent, nunquam credo ita ejusdem Ecclesiæ fidem derogare prævaluissent, quemadmodum iste, qui ex persona ipsius Ecclesias ideo inique eos obtrectat et lacerat, quia juxta divina eloquia, et sanctorum Patrum traditiones Christum Filium Dei, quem in duabus naturis essentialiter, sive juxta compositionem unitionis et inconfusionis docet fides catholica, confitentur, et illis quidem hu jus falsitas, non solum auferet nihil, verum etiam multam spem beatitudinis confert, Domino dicente Beati estis cum vos exprobraverint homines, et per secuti fuerint, et dixerint omne verbum malum ad versus vos mentientes propter me ", sibi autem per petuam sine dubio contulit mortem; quia falsus testis non erit impunitus ". His ita finitis, multa et non necessaria de libris Fausti cujusdam Galli episcopi in consequentibus loquitur, nec ad id quod quæ ritur, respondens, sed alia nescio quæ ad rem non pertinentia inani et prolixo sermone digerit. Nam cum de ipsis libris, non utrum legendi sint, quit, probavimus prophetica Apostolum voce dixis- sed utrum sint catholici, vertatur quæstio, iste se ** in novissimis diebus instare tempora peri culosa et fore. homines sui tantum amatores, habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes, et ita esse vitandos. Si formam pietatis non virtutem judicantur habere, qui fideliter ca tholicis dogmatibus acquiescunt: quanto magis oec ipsam formam pietatis habere, sed evidenter ¡mpii judicandi sunt, qui Christum Filium Dei unum esse negant ex sancta et terribili Trinitate? Unde non ílli, sed isti potius sui amatores, et vitandi juxta Apostolum verissime edocentur, qui propriis decepti opinionibus, resistunt apertissima veritati. 1 Tim. IH, 1-5. ³¹ Matth. v, 11.» Prov. xix, 5. non de ipsis quid sentiendum sit, sed eos quamvis non auctoritate habendos, tamen legendos esse de cernit. Verumtamen, quia eos libros quos beatus Augustinus episcopus ad Hilarium scripsit et Pro sperum in fine hujus epistolæ Romanam testatur suscipere Ecclesiam, et quid de gratia Dei, et libero humano arbitrio eadem teneat et servet Ecclesia, ex ipsis libris abunde posse sciri asserit, omitten tes ea quæ superflue et prolixe in ipsa digesta probantur epistola, conveniens credidi aliqua tam de Fausti quam de antedictis libris ejusdem san→ cti Augustini certa capitula decerpere, et hula

nostro opusculo inserere, ut cum in brevi collata ad invicem contraria sibi reperta fuerint, eviden 、er clareat, libros Fausti esse bæreticos. Sicque confundantur omnes, qui eos hactenus defendunt catholicos. Quorum princeps et auctor est pos sessor Africanus episcopus, si tamen in hae parte nen hujus reputat sententiam, cujus, ut Christus Filius Dei vivi, qui pro humana salute in carne est crucifixus unus negetur ex Trinitate, magnam prædicat auctoritatem. Sed antequam ipsa a nobis inserantur capitula, quid beatus Augustinus ipsis libris defendat et statuat, quid e contra Faustus in suis conetur astruere, breviter lectorem præ monere necessarium credidi, quo facile eorum in tentiones discernere valeat. Denique post aliquanta quæ ibi de initio fidei, quod nobis nisi desuper dari certissimis approbat documentis, exprobrans hunc sensum, infert et dicit Nolens ergo tam claris testimoniis repu gnare, et tamen volens a seipso sibi esse quod credit, quasi componit homo cum Deo, ut partem sibi fidei vindicet, atque illi partem relinquat: et quod est elatius, primam sibi, sequentem dat illi, et in eo quod esse dicat amborum primum se facit, posteriorem Deum. Sed Faustus (inquiunt hi qui eum catholicum conantur defendere), primas parles non homini, sed gratiæ Dei tribuit. Nam in sexto ejusdem libri capite cum Apostoli sententiam dis sereret, ita ait: Gratia Dei,, inquit, sum id, quod sum ". Primas partes soli gratiæ pie subjectus ascribit, media quæque laboris magisterio et obe dientiæ deputat, utrumque in consummatione mo deratus gratiam laboremque conjungit. Non dicit, Ego sine gratia, aut gratia sine me, sed Gratia Dei mecum **. Sed gratiam, cui hoc loco Faustus primas partes tribuit, non eám quæ per Spiritum sanctum fit, ut Verbum Dei forinsecus intonanti assensum præbeamus, et obedientes efficiamur, sed prædi cationem divinorum asserit eloquiorum, ut vide licet gratiæ sit quod nobis divina eloquia prædi cantur: nostrum autem sit, ut eidem prædicationi consentiamus. Denique in capite vigesimo octavo ejusdem libri primi disserens Dominicam senten tiam, qua ait: Nemo venit ad me nisi Puter altra xerit eum 36 ita inter cætera loquitur. Clamat, inquit, voluntas, quia sola per se elevari nescit infirmitas. Ita Dominus attrahit desiderantem, erigit adnitentem. Quid est autem attrahere, nisi prædicare, nisi Scripturam consolationibus ex citare, increpationibus deterrere, desideranda proponere, intentare metuenda, judicium commi nari, præmium polliceri? Quod si sola prædicatio, sicut iste vult, gratia Dei credenda est, quæ per Jesum Christum facta est; ergo jam non Salva tor, sed prædicator tantummodo idem Deus ct Dominus noster Jesus Christus, (quod absit!) cre dendus est. Igitur idem sanctus Augustinus ita humanum arbitrium liberum docet, ut illuminatio, virtus et salus illi a Christo et per Christum et cum Chri sto sit. Faustus vero ita liberum Christianum ar bitrium docere conatus, ut illuminatio, virtus, et salus, non a Christo, sed natura sit. Et ut planum fiat quod dicimus, ille nos Christianos, fideles atque obedientes Deo salubriter per gratiam Chri sti, quam nobis per Incarnationis suæ donavit præsentiam, esse definit: iste, juxta profana com menta Pelagii naturaliter esse discernit. Refutans namque callide ejusdem Pelagii sensum, et quasi exprobrans, quod omnino Christi negaverit gra tiam, necnon et illos, qui nullis præcedentibus meritis juxta Apostolum gratiam Dei hominibus dari fatentur ", ipse quasi sapientissimus et pru dentissimus novus novæ pravitatis apostolus gra tiam Dei secundum meritum fidei et laboris da ri, nititur edocere, ut jam sic Dei gratia non sit gratia. Nam cum nemo obediat sive la boret nisi volens, nemo velit, nisi scierit quod ei conveniat laborare, iste post scientiam el vo luntatem seu obedientiam humano labori adjungit gratiæ adjutorium, ut videlicet gratia et labor humanus, cujus possibilitatem non per eamdem gratiam, sed naturaliter inesse omnibus asserit, pariter sociati, reliqua perficiant opera, et hoc quidem se pollicetur defendere. Postea autem im memor sui promissi, totam plenius gratiam eva cuare convincitur, denique in Præfatione sua inter illam sententiam, cujus superius fecimus mentio cætera ita loquitur: Studium (inquit) asserendæ gratiæ competenter et salubriter suscipit, qui obe dientiam famuli labori adjungit. Sed hunc nefarium ejus sensum ita exprobrat et refutat beatus Augustinus, denique mox post nem, sequitur et dicit: Non sic pius atque humi lis doctor ille sapiebat (Cyprianum beatissimum loquor) qui dicit in nullo gloriandum, quando no strum nihil sit. Quod ut ostenderet, adhibuit Apostolum testem dicentem: Quid autem habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis "? Quo præcipuo testimonio etiam ipse convictus sum, cum similiter errarem, putans fidem, qua in Deum credimus, non esse do num Dei, sed a nobis esse in nobis, et per illam nos impetrare Dei dona quibus temperanter, et juste, et, pie vivamus in hoc sæculo. Neque enim fidem pu-) ** Joan. vi, 44. 971 Cor. iv, 7. Et iterum in capite 1 primi libri: Si ergo par tibus, inquit, proprietates suas reddas, et Chri 1 stum Deum et hominem credas et asseras, perinde est ac si gratiam cum tabore conjungas, et ab adjutorio Dei conatum hominis non repellas. Cui assertioni in primo eorum libro quos supra me moravit ita contradicit 544 Augustinus, ut credas cum tunc nonnisi contra scripta Fausti respon dere. *³ Rom. xi, 6 seqq. "1 Cor. xv, 10. 88 jbid.

tabam Dei gratia præveniri, ut per illam nobis asserunt donum esse credulitatis, ita inter cætera daretur quod utiliter posceremus, nisi quia cre dere non possemus, si non præcederet præconium veritatis. Ut autem prædicato nobis Evangelio consentiremus, nostrum esse proprium, et nobis ex nobis esse arbitrabar. Quem meum errore m nonnulla opuscula mea indicant, ante episcopa tum meum scripta; iste errorem dicit, fidem non Dei donum credere, sed a nobis esse in nobis. Fau stus autem non Dei donum, sed a nobis in nobis esse affirmare conatur. In capite namque septimo ibri primi exponens illud Apostoli: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est 38, post aliquanta sequitur: Tempus, in quit, gratiæ quo redempti sumus, meritum homi ps non exspectavit, opera non quæsivit, sola fidei nostræ devotione contentus fuit. Et contra sanctus Augustinus inter initia antedicti primi libri sui Sed nunc, inquit, istis respondendum esse video, qui divina testimonia, quæ de hac re adhibuimus, ad hoc dicunt valere, ut noverimus, ex nobis qui dem nos habere ipsam fidem, sed incrementum ejus ex Deo, tanquam fides non ab ipso donetur, sed ab ipso tamen augeatur in nobis, eo merito quo coepit a nobis. Non ergo receditur ab ea sententia, quam Pelagius ipse in episcopali judicio Palestino, sicut eadem gesta testantur, damnare compulsus est. Gratia Dei secundum merita nostra posset dari, si non pertineat ad gratiam Dei, quod credere coepimus, sed illud potius quod propter hoc nobis c additur, ut plenius perfectiusque credamus: ac per boc initia fidei nostræ priores damus Deo, ut retribuatur nobis supplementum ejus, et si quid aliud fideliter prospicimus. Sed contra hæc cur non potius audimus: Quis prior dedit ei, et retribuetur illi, quoniam ex ipso, el per ipsum, et in ipso sunt omnia **? Et ipsum igi tur initium fidei nostræ ex quo nisi ex ipso et per ipsum, et in ipso sunt omnia? Quis autem dicat eum qui jam cœpit credere ab illo in quem credidit, nil mereri? Unde fit, ut jam credenti cætera dicantur addi retributione divina, ac per hoc gratiam Dei secundum merita nostra dari, quod objectum sibi Pelagius, ne damnaretur ipse, damnavit; " Sed Faustus qui superius dixerat: Tempus grà tiæ quo redempti sumus, merita hominum non ex spectavit, opera penitus non quæsivit, sed sola fidei nostræ devotione contentus fuit; mox in eodem capite, post paululum sequitur, suamque ipse sen tentiam destruens șicut fidem, ita etiam opera dicit ad hominem pertinere Sicut enim, inquit, ad Deum largitio munerandi, ita ad hominem devotio respicit inquirendi. Sed dices fidem ipsam non omnibus posse competere. Non mirum, si homini ad quem denegas opera pertinere, etiam fidem stu deas derogare. Rursus in capite ejusdem libri xv, agens contra eos qui non generale, sed speciale » Ephes. 11, 8.”Romª x1, 35, 36. *º II Thess. III, 2. loquitur Sed dicis, inquit, quia non omnibus detur, sed donum sit personale credulitas et illis tantum credere suppetat, quibus Deus specialiter donavit ut crederent. Non ita est. Nondum cam Dominus etiam ab incredulis exigit, omnibus eam insertam esse demonstrat. Cui autem etiam ipsa naturæ lege non suppetat credere, quando et dæmones credunt, et contremiscunt? Hic jam non Augustino tantum, verum etiam Apostolo omnino Faustus contrarius approbatur. Nam cum idem Apostolus dicat: Non enim omnium est fides 4º, iste omnibus eam naturaliter dicit esse insertam. Cui si acquiescatur, non solum hæretici et gentiles, verum etiam dæmones fideles esse credendi sunt quia in quo est fides, infidelis dici nullo pacto potest. Sed longe aliter sanctus Augustinus ad Hilarium scribens et Prosperum, docet, qui non tantum ut fideliter operemur, verum etiam ipsam fidem a Deo nobis donari, sicut superius edocuimus, in eodem libro penitus protestatur, ita dicens: Cavendum est, fratres dilecti a Deo, ne bomo se extollat adversus Deum cum se dicit facere, quod promisit Deus. Nonne fides gentium promissa est Abrahæ, et ille dans gloriam Deo plenissime credidit, quoniam quæ promisit, potens est et facere? Ipse igitur fidem gentium facit, qui potens est facere quod promisit. Porro si Deus operatur' fidem nostram, miro modo agens in nostris cordibus ut credamus: nunquid metuendum est, ne totum facere non possit, et ideo sibi bomo primas ejus vindicat partes, ut novissi mas ab illo accipere mereatur? Videte si aliquid agatur isto modo, nisi ut gratia secundum merita nostra detur quolibet modo, ac si gratia non eit gratia. Redditur namque hoc pacto debita, non donatur gratis. Datur enim credenti, ut a Domino ipsa fides augeatur, et sit merces fidei cœptæ fides aucta. Nee attenditur cum hoc dicitur, non secun dum gratiam, sed secundum debitum istam merce dem credentibus imputari. Cur autem non totum tribuatur homini, ut qui sibi potuit instituere quod non habebat, ipse quod instituit, augeat omnino mom video, nisi quia resisti non potest divinis ma Dnifestis testimoniis, quibus et fides (unde pietatis exordium sumitur) donum Dei esse monstratur. Quale est illud: Quod unichique Deus partitus est mensuram fidei. Et illud: Pax fratribus et charitas cum fide a Deo Patre, et Domino Jesu Christo **, et cætera talia. Et rursus idem beatus Augustinus post aliquanta Utrumque enim nostrum est, inquit, propter arbi trium voluntatis, et utrumque tamen datum est per Spiritum fidei et charitatis. Neque enim sola chari tas, sed sicut scriptum est, charitas cum fide a Deo Patre et Domino Jesu Christo. Evacuans namque donum Dei Faustus, omneque 545 gratiæ adjuto "Rom. xu, 3. * Ephes. vi, 23.

trium, mox in præfatione sua misericordiam. Dei, ▲ sumpta, pro humano genere mori? Sed nunquid qua gratis justificamur, nonnisi fide et operibus Apostolus tacuit, unde Enoch et Noe Deo placere promerendam docere nititur, dicens: Asserentibus uobis, quod Dei misericordia, fide et operibus pro merenda est, catholicam vocem ad Pelagii sensum discretionis nescius quilibet adjudicet. Unde et in libro undecimo per naturalem vigorem absque gratiæ adjutorio multos non solum ante adventum Domini, verum étiam et ante legem litteræ salva tos, atque ad plenam cordis puritatem perfectam que justitiam pervenisse, filios Dei fieri meruisse impudenter et procaciter asseverat. potuerunt, dicens: Fide Enoch translatus est, ne videret mortem, et non inveniebatur, quia transtulig illum Deus? Ante translationem enim testimonium habebat placuisse Deo; et reliqua: Fide Noe responso accepto, de his quæ adhuc non videbantur, metuens aptavit arcam in salutem domus suæ, per quam dam naviţ mundum, et justitiæ quæ per fidem est, hæres est institutus ". Fidem Apostolus non ut delirat Faustus generalem sed specialem docet, dicens: Non enim omnium est ſides;neque naturaliter omnibus inesse, sed a Deo donari, qui operatur omnia in omnibus **. Sicut et alibi idem Apostolus dicit, illud quod su perius beatissimus posuit Augustinus: Pax fratri bus et charitas cum fide a Deo Patre, et Domino Jesu Christo ". Non ergo per legem naturæ, sed per gra tiam omnes sancti ante adventum Domini Deo pla cuerunt. Secundum id quod et beatissimus Petrus in Actibus testatur Apostolorum, dicens: Nolite jugum imponere super cervices discipulorum, quod neque nos, neque patres nostri portare potuimus, sed per gratiam Christi speramus salvi fieri quemadmo dum et illi. Eat nunc Possessor, et adhuc in per nicie propria, et eorum qui sibi consentiunt, de fendat Fausti libros catholicos, quos non solum scriptis sanctissimi viri Augustini, verum etiam sum morum et præcipuorum Christi apostolorum sen ¡tentiis contrarios penitus veritas docet, sicut hoc loco manifesta ratione probavimus. Nam ideo cer tas sententias tam ex præfatione errorum Fausti, quam etiam ex capituli primi et septimi prioris libri inserere, hoc loco necessarium consideravi quia se idem Possessor ita solet callide excusare, quod non amplius nisi octo capitula libri primi le gerit, ut sic saltem confusus aliquando resipiscat, ea quæ proprio ore legisse se asserit, catholica ne fario ausus pronuntiare. Denique in nono capite ejusdem libri, inter cæ tera, dicit Cum homines ita fuerint ad imaginem et similitudinem Dei præditi, ut multi etiam filii Dei meruerint nuncupari, vel paucis adhuc exem 'plis præstringere nos oportet, quanti ante legem lit-, teræ, erudiente lege naturæ quæ prima (ut dixi mus) gratia Dei est ut vestibula salutis intraverit.' Et iterum post pauca: Unde Enoch, inquit, cum Deo ambulare, vel Deo placere potuisset, nisi eum lex visceribus infusa secreto magisterio illuminas set, in tantum ut nihil terrenum sapiens, mirabi liter a terra, Deo assumente, raperetur? Qui cum fidei merito in prima sæculi illius ætate cæteros antecellit, fidem ipsam cum lege naturæ sibi tradi-, tam fuisse perdocuit. Et iterum post aliquanta Qualem quantamque, inquit, legem prima condi tione susceperit, perfecta etiam Noe justitia decla ravit, qui generalia fidei dona speciali in studio virtutum sectator excoluit. Si secundum hujus im pium sensum, et Enoch omni ſæce terrena in tan tum purgari potuit per maturæ vigorem, ut nihil terrenum saperet, et Noe ad perfectam justitiam perveniret, ergo Christus gratis mortuus est **. Si eum per naturæ vigorem carnis sapientia (quæ Deo ini mica est) plenius expurgare potuit, et perfecta justitia adimplere, quid necesse erat Deo, carne as 5. ibid. 7. Galat. 11, 21. Act. xv, 10, 11. Hebr. XI, ** II Thess. 111, 2; 11 Cor. x1, 6. * Ephes. vI, 25. Catholicæ fidei professione breviter exposita, post adunationem in Christo natura est, ergo nec pergimus nunc illorum respondere definitionibus, qui lapsu miserabili corruentes, novis et exquisitis argumentationibus nefarium dogma Christi Eccle siis moliuntur inferre, et Deum et hominem, Ver bum et carnem confitentes, unam post adunatio nem in Christo naturam, stulte nimis impudenter que conantur astruere, quia, inquiunt, non esse na turam sine persona, quibus respondetur Si una adunatio carnis facta est: quod si coadunatio carnis facta non est, cur adunationis fit mentio? si vero adunatio carnis facta est, jam non tantum divina, sed et carnis natura in Christo est, duæ igitur na turæ sine ulla dubitatione post adunationem in Christo sunt. Si autem adunatione facta, una, et sola manet in Christo divinitas, ergo non simplex, sed composita passibilisque est eadem Verbi divi