480, in eoque cod. est fol. 224, Isaaci epistola ad amicum quemdam; et fol. 262, alia ad abbatem Sı ineonein. Florent. in cod. Laurent. 9, n. 13, plut. 11, sermo De renuntiatione et monastica disciplina. Vid. Bandin, catal. bibl, Laurent. I, p. 504, qui vero hunc Isaacum non curate distinguit ab Isaaco An tiocheno, et cumdem citari in expositione sacrorum præceptor. tum ab Joanne Cantacuzeno contra Pa lamam, et in Collectione capitum asceticorum, docet, ibid. p. 99, 348 et 495. - Ibid. în cod. 41, plut. 3, Isaaci Vita et Orat. undecim, quarum prima de Cleonymi hæreditate, teste Montfaucon in Bibl. bi bliothecar. mss. 1, p. 251 D. - Ibid. cod. teste p. 386 B, epistola ad Simeon. in cod. 13. plut. 74. In cod. Escorial. De ascetica conversatione capp. diversa, teste Pluero in Itinerar. per Hispan. p. 178. París. in bibl. publ. sermones ascetici modo plures, modo pauciores, in septem cod (v. indic. ad Cat. anss. regior. Paris. voc. Isaac Syrus. tom. II). Interrogata et responsa de doctrina morum in coď. 1074, in quo præterea sunt ejusdem Isaaci de obedientia atque institutis, et sermones viginti octo, et in cod. 1073, n. 1 (in Append. ad cit toni. Catal. p. 615), De vita monastica opus, in varias homilias divisum inc. 'Il quxh tòv Oedv ¿yanŵsa. - Ibid. in tom. 1 Catal. p. 52 et 58, in cod. Syriacis 10 ct 71, sunt Isaaci Ninivitæ et aliorum precationes variæ; et p. 120, in cod. Arabico 166, ejusdem de pœnitentia; atque p. 120, in cod. Syriaco 168 Isaaci Syri Homilia de peccatorum causis. Mcdiolani in codd. bibl. Ambrosianæ Isaaci Anachorita Orat. tres in Sina monte de abrenuntiatione et vita monastica, it. (sub nomine Isaaci presbyteri Antiocheni; Sermones ascetici 89, et ejusd. Interrogationes ac Respon siones; De contemplationis perfectione, V. Montfauc. Bibl. biblioth. mss. I, p. 500 E. et p. 548. D. Idem. cod. maltos, in quibus asservantur Isaaci Ninivi. Sermones ascetici, enumerat, n. Romæ in bibl. Vatic. p. 9 E, ubi Isaacus vocatur monachus Uras: - - p. 45; et p. 145 B. cod. 7496. D), cod. 636 olim reginæ Sueciæ. p. 134 A, inter cod. Claud. Stephani, Liber de contemptu mundi; p. 201 D, Isaaci Syri Sermones, p. 1313 D, in cod. Mazarin. p. 184 et E. inter codd. Ottobon. De precatione. ecloga ex Isaaco aliisque; p. 1320 A, in cod. Mazar. 103 Sermones et opuscula Isaaci Nin. asoctica. — p. 4375 B, in cod. S. Victoris Paris. Isaac abbatis De anima Deum amante; C, Florent. in cod. Laurent. 15, plat. 27, Il libro dell' abate Isaac dr Siria della vita monastica. HARL. p. 293 (GALLAND. Vet. Patrum Biblioth. t. XII, p. 3.) De operatione corporali et sui abjectione. Anima quæ Deum diligit, in solo Deo hæret. Anticipa solvere omnem colligationem extrinsecam a teipso, et tunc Deo corde colligare: præcedit enim colligari Deo, solutio a mundanis. Esus panis post aclactationem datur infanti: et homo qui vult deleotari in divinis, prius se debet a sæculo, velut infans ab uberibus maternis, alienare. Operatio corporalis operationem animæ, sicut in Adam li mus inspiratam animam, antecedit. Qui corpora lem actionem non acquisivit, nec animæ potest operationem habere, quia hæc ab illa nascitur, sic ut spica de nudo grano: et illis qui non habent operationem animæ, spiritualia dona desunt. La bores hujus sæculi qui pro vanitate fiunt, non com parantur divitiis quæ præparatæ sunt affligentibus se bonis. Sicut sequuntur seminantes in lacrymis manipuli exsultationis, ita consequitur lætitia ami ctionem, quæ sit propter Deum. Panis qui sudore acquiritur, dulcis apparet agricolæ et operationes quæ propter justitiam fiunt, cordi; quia cordi dant scientiam Dei. Sustine abjectionem et humilitatem bona voluntate, et securitatem habeas ante Deum. Omne verbum durum sustinens homo, sciens abs que malo aliquo esse quod processerit ab illo contra loquentem, coronam quidem spineam capiti suo superimponit; sed beatus est, quia tempore quo ignorat, incorruptibiliter coronabitur. Qui fu git gloriam scienter, hic in anima sua futurum sæ culum jam præsentit. Qui dicit se reliquisse mun dum et litigat cum hominibus pro usu rei alicujus, neque spectat ad quietem suam, minatur eidem excus est omnino hic, quia corpus quidem volun tarie penitus dereliquit; pro uno autem membro

ejus litigat atque pugnat. Qui fugit præsentis vitæ tiam et paupertatem, ut a dispersione tuus animus quietem, hujus mens futurum sæculum intuetur. Qui vero cupiditate ligatur servus vitiorum exsistit. Ne putes, quod sit cupiditas quæstus auri tantummodo et argenti, sed in cujuslibet, in qua voluntas tua dependet. Ne laudes illum qui cor poraliter se afligit, tamen est sensibus dissolutus, videlicet auditu et ore diffuso, ac oculis impudicis. Si quando animæ posueris terininos, ut per pœni tentiam ædifices temetipsum, et non quæras justi tiam in rebus alienis: in hoc animam tuam assue scas, ne videaris una quidem manu operans, aliaque dispergens. Illic enim sollicitudo nostra est, hic vero dilatatio cordis. Scias quod dimittere debito ribus debita, de operibus justitiæ est; et tunc vi debis tranquillitatem undique cum splendore. Cum ascenderis viam justitiæ, adhærebis tuæ in omni re libertati. colligatur. Affabilitatem odio habebis ut cogi tationes tuas sine turbatione conserves. Retrahe te ipsum a multis, et cura de anima tua, ut serves eam a dispersione tranquillitatis internæ. Dilige castitatem, ut non confundaris tempore orationis tua; et in memoria mortis accendatur lætitia in corde tuo. Ut a magnis non excidas, caveto tibi a parvis. Non sis lentus in operatione tua, ne con fundaris cum steteris in medio amicorum tuorum, et inveniaris sine viaticis, ac te solum in viæ medio derelinquant. Intelligibiliter confitere opera tua. ne a toto cursu tuo derelinquaris. Acquire liber tatem in conversatione tua, ut libereris a tempc state. Ne vincias libertatem in voluptate carnis, ne servus servorum fias. In vestitu tuo dilige vilia in dumenta, ut orientes in te cogitationes 4 abjicias, scilicet elationis: nam qui splendida diligit, humi les cogitationes habere non potest, quia cor exte rioribus figurationibus confirmatur. Quis diligens turpiloquia potest habere mundam mentein? Quis se fingit, ut ab hominibus glorietur, et potest eo gitationes humiles adipisci? Vel quis luxuriosus exsistens et dissolutus membris, potest fieri mente mundus et humilis corde? Cum mens a sensibus trahitur, tunc cum eis cibum comedit bestiarum. Cum vero sensus retrahuntur a mente, cum ipsa statim angelorum cibum assumunt. Abstinentia et retractio sequuntur humilitatem. Vana gloria vero opus est superbiæ, fornicationisque ministra. Hu militas propter continuam retractionem suam con templatione occurrit animamque ornat in castitate. Vana gloria propter continuam turbationem et fer mentationem cogitationum suarum quæ fiunt ex occursu rerum, thesauros continet exsceratos ct polluit. Cor ipsum vero naturas rerum luxurioso intuetur aspectu, et in turpibus imaginationibus facit mentem studere. Humilitas quoque per con templationem spiritualiter retrahitur et ad con templandum Deum monet acquisitorem suum. Quidam sanctorum dixit, quod misericors, nisi fiat justus, cæcus est, ut ex his det aliis, quæ labo ribus propriis acquisivit, non ex acquisitis per ma chinationes et mendacia, perjuria et falsitates. Si vis seminare in pauperibus, de propriis semina. Nam si de alienis seminaveris, erunt zizaniis ama riora. Ego vero dico, quod nisi fiat misericors su-. pra justitiam, non est misericors: id est, quod non solum hominibus misereatur de propriis, sed et sustineat cum kætitia injuriam ab eisdem, ac etiam misereatur ipsorum. Cum autem justitiam per etre mosynam vicit, coronatur non coronis quæ sunt c in lege justorum, sed coronis quæ sunt in Evange lio perfectorum. Nam quod aliquis det pauperibus, et nudum induat, et diligat proximum sicut semet ipsum, nec injustum faciat, nec etiam mentiatur; haec et in Testamento Veteri continentur. Sed per fectio evangelicæ dispensationis sic præcipit: Ab auferente tibi tua non exigas, et omni petenti te tribue. Et non solum injurias rerum et cæteros eventus extrinsecos decet sustinere cum gaudio, verum in optimo animam poni pro fratre: hic est enim misericors, et non ille qui tantummodo pro dono fratribus miseretur. Et quicunque audierit vel viderit quidquam contristans fratrem suum, et adustus fuerit corde, hic misericors est vere. Noli comparare facientes signa et prodigia et vir Similiter, qui percussus a fratre suo, motus non tutes in mundo, illis qui in solitudine sunt scienter. fuerit ad dicendum aliquid quod contristet cor ejus, misericors est. De vigiliae pretiositate. Operationem vigiliarum habeas pretiosam, ut inve nias consolationem appropinquantem in anima tua. Persevera legens in solitudine, ut semper mens tua ad Dei mirabilia deducatur. Dilige autem patien * Matth. v, 42. Cupid. ligatur. Editi, cupidit. ligatus. Adust. fuerit. Editi, adust. fuit. Aſſabilitatem odio habebit. Affabil. intellige, affamen, affatus, comitatem sermonis. Nimirum, hic De solitudine. Dilige otium solitudinis plus quam esurientes sæ culi saturare, et convertere multas gentes ad agni tionem supernam et ad honorem Dei. Melius est enim a peccati vinculo solvere temetipsum, quam liberare servos a servitute. Gregorius namque dixit Bonum est theologiam edere propter Deum, sed melius est quod seipsum mundet quis apud Deum. Melius est tibi pacificare in anima tua uni tatem Trinitatis quæ in te est, quam pacificare do secessum, solitudinem, silentium auctor suadere videtur. Fiunt. Al. eunt. Retrahitur. Al. retro agitur.

ctrina tua discordes. Melius est tibi breviloquum scientiæ, delectari promeruisti, contra spiritum esse, cum doctus sis et peritus, quam proferre in subtilitate mentis doctrinam, quasi torrentem. Ex pedit tibi sollicitum esse ad erigendum, quod de anima in vitiis est collapsum per motum cogitatio num tuarum in rebus divinis, quam mortuos susci tare. Multi operati sunt virtutes et mortuos susci tarunt, et postmodum ipsi qui vivificarunt alios, ad exsecrabilia et horribilia ceciderunt, et facti sunt aliis in scandalum; quia cum infirmitate animi la borarent, de sanitate propria non curarunt; sed exposuerunt se mari hujus sæculi ad sanandum ani mas aliorum, dum ipsi ægrotarent. Nam suorum infirmitas sensuum obstare non poterat flammæ re rum habentium ex consuetudine vitiorum difficul tatem. Adhuc egebant cavere sibi, ne viderent mulicres, aut pecunias possiderent, neque præes sent aliis, nec contra quemquam extollerentur. Melius est tibi existimari viris in peritum ob bre vitatem scientiæ ad disputandum, quam esse unum de sapientibus præsumptoribus. De modo arguendi peccatores. Argue contradicentes tibi in fide, virtutum tua rum potentia, non suggestibilitate verborum. In flexibilium quoque præsumptiones mansuetudine ac tranquillitate verborum tuorum refrena. Argue luxuriosas tuæ conversationis mobilitates, et sen sum impium ducas oculorum retentione tuorum. Peregrinum te sentias omnibus diebus vitæ tuæ quocunque ingrediaris, ut a damno possis erui quod a securitate contingit. In omni tempore te ipsum reputa nihil scire, ut culpam effugias quam facit suspicio volentis sistere contra alterius arbi trium disputantis. Persevera semper ore benedi cendo, et nunquam maledixeris. Nam benedictio benedictionem facit, et maledictio maledictionem. In omni re teipsum æstima egere doctrina, et inve nieris sapiens omnibus diebus vitæ tuæ. Ne tradas quidquam alicui, nondum quod comprehendisti. Ne verecunderis, si in ipso et ex comparatione tuæ conversationis ad illam, tuæ traditionis falsitas re veletur. Si quid tale loquaris, alicui non temet ipsum ostendes, quod sufficientior in co sis; ut et auditoribus ordineın humilitatis ostendas, et eos ad audiendum verba tua, ad currendum ad operatio nem inducas, et flas venerabilis in oculis eorum dem. De hujusmodi rebus loquere cum lacrymis, ut tibi prosint et audientibus, et gratia Dei erit tc cum. Biasphemiæ spiritui quomodo sit obviandum. Si ad Dei gratiam pervenisti et in contemplatione ereaturarum Dei visibilium, quod est primus ordo Prov. xxv, De hujusmodi rebus. Editi, De hujus rebus. blasphemiæ præpara teipsum et arma. Sine armis non stes in hac regione, ne ab insidiatoribus et decipientibus quam citius occidaris. Sint autem tibi pro armis lacrymæ jejuniumque frequens. Cave tibi ne documenta bæreticorum legas: hoc enim est quod blasphemiæ spiritum contra te amplius armat. Cum repleveris ventrein, non te pigeat ad scrutan dum aliquid de divinis rebus, ne movearis Nam in ventre repleto, secretorum Dei scientia non ex sistit intellige quod tibi dico. Lege continue et insatiabiliter in libris doctorum de providentia Dei; quia ipsi dirigunt mentem ad intuendum ordinem creaturarum Dei et operum ejus, et roborant eam ex ipsis, et aptant ad acquirendum intellectum illu minatum ex claritate ipsorum, et ad consideratio nem creaturarum Dei cum munditia faciunt ambu lare. Lege in Evangeliis, ut viaticum acquiras ex dispositis a Deo ad supernorum agnitionem in toto mundo, virtute providentiæ suæ. Peregrinationes singulas operare, ut mens tua in Dei mirabilibus profundetur, et hujusmodi idcirco tuo labori coa ptetur. Ne sint penes te sermones peritorum, sci licet falsariorum, et qui divina eloquia vendunt; út non remaneas in tenebris usque ad finem vitæ tuæ, et defectum patiaris incommoditatis ipsorum, ac sic fermentatus terrearis tempore pugnæ læ, et in foveam incidas occasione percipiendæ commo ditatis ex ipsis. In omnimoda tranquillitate lectio tibi fiat, et esto liber 5 a multa sollicitudine cor poris rerumque turbatione, ut delectabilem gusta tionem in anima tua gustes per dulcem considera tionem quæ superat omnem sensum, et sentiel eam anima tua perseverando in ipsa. Hæc tibi sit pro signo in rebus quas subire voluisti, ne de regione illa egrediaris. De contemplatione rerum. Cum inceperit gratia tuos oculos aperire ad per cipiendum contemplationem rerum in veritate, tune statim incipient oculi tui fundere lacrymas quasi flumen, ut multoties laventur ex abundantia genæ tuæ. Et tunc cessat pugna sensuum, et re trabitur intus. Si quis justorum docuerit contraria ne credas ipsi: nam præter lacrymas aliud signum non quæras a corpore. Quam cito enim mens creaturis attollitur, tum corpus tam a lacrymis quam a sensualitate recedit: Cum mel inveneris, ne inde repletus evomas, ex ipso comede moderate. Natura enim animæ tenuat res et levis exsistit. Aliquando enim psallens desiderat ascendere su pra naturam suam; multoties autem a lectione Scripturarum et contemplatione rerum aliqua comprehendit: cum vero comparatur his quæ com prehensa sunt, ab illa insufficientior et timidior Movearis. Alias, moveri.

apparet secundum suæ dispositionis mensuram, tur a lectione, quando stat in oratione, et ex ora respectu illorum ad quæ scientia ejus intravit. Sic et inducat in cogitationibus suis timorem atque tremorem, et festinet redire ad infimum sui pro pter formidinem, utpote quæ mota est, et de his quæ supra sunt, divinis rebus scrutari præsumpsit. Namn propter timiditatem rerum formido quædam fil ei, et discretio juvat intellectum animæ, ut si lentio vacet et non moveatur, ne pereat, nec exqui rat quæ sopra se sunt altiora *. Cum vero potestas tibi data fuerit considerandi, ne movearis contra mysteria, sed adora, glorifica, et silendo regratare. Nam sicut non expedit multum mellis comedere *, sic nec de divinis eloquiis perscrutari; ne volenti bus intueri res breviores, nec adhuc eas ex aspe ritate viæ valentibus, infirmetur visionis virtus et offendatur. Aliquando enim loco veritatis phan tasmata quædam videntur; et cum mens ab inqui sitione activa occupatur, obliviscitur suæ intentio. nis. Bene ergo ait sapiens Salomon quod homo sine sapientia est sicut civitas sine muro³. Munda igitur, o homo, animam tuam, et excute a te solli citudinem rerum quæ sunt extra naturam tuam, et apprehende humilitatis et castitatis velamina contra intellectus et motus tuos. Et per hoc inve nies id quod intra te est; humilibus enim mysteria revelantur. De oratione et lectione bene instituenda. Si vis animam tuam dare ad operationem ora tionis quæ mundat mentem, et perseverantiam in vigiliis noctis, elonga teipsum ab aspectu mundi, succide colloqui, et noli excipere ex consuetudine amicos in cella tua, nec etiam sub specie bonitatis, præter illos qui sunt tibi ejusdem moris et arbitrii ac societatis ejusdem. Et timeto fermentationem locutionis animæ, quæ consuevit invita moveri. Et postquam succideris et solveris exteriorem locu tionem, conjunge orationi tuæ misericordiam; et anima tua lumen veritatis videbit. Nam quanto magis cor ab extrinsecis rebus in tranquillitate manet, tanto magis mens potest recipere compre hensionem, quæ a consideratione intellectus habet esse. Est enim mos animæ cito mutare colloquium, si tamen laboraverimus parvam diligentiam adhi bere stude in lectionibus Scripturarum quæ de monstrant viam subtilitatis, contemplationis, et in vita sanctorum; quanquam a principio non sen tias dulcedinem, propter obtenebrantes propin quitates rerum ut mutes colloquium in colloquium. Et cum surrexeris adorationem et regulain, loco meditationis sæcularium quæ vidisti et audisti, invenies te meditatione Scripturarum quas le gisti, et recordationis illorum sæcularium oblivi sceris, et taliter ad munditiam mens accedit. Et hoc est illud quod scriptum est, quod anima juva Eccli. 111, 22. Prov. xxv, 27. ' ibid. 28. (S) Domine. Forte, Domino. tione illuminatur in lectione, ac eodem loco ex tersa fæce fermentationis, invenitur tota in forma orationis. Turpe est carnis amatores et gastrimar gos de rebus spiritualibus perscrutari. Corpus gra viter ægrotans, odit cibos asperos et repellit: et mens sæcularibus rebus intenta non potest appro pinquare scrutiniis divinorum. Ignis in humidis lignis non accenditur, et divinus calor in corde di ligentis quietem et otium, non gignitur. Meretri cis non manet amicitia penes unum: et anima quæ colligata est in rebus pluribus, in divinis non permanet documentis. Quemadmodum is qui non vidit oculis suis solem, ex auditu solo non potest recitare cuiquam lumen ejus, nec sentit; ita et ille cujus anima dulcedinem cœlestium non gustavit. De eleemosyna. Si babes quid ultra necessitatem tuam diurnam, pauperibus illud eroga, et eris cum securitate. Offer orationes tuas, id est, loquere cum Deo, si cut filius cum patre suo. Nihil facit ita appropin quare Deo, sicut eleemosyna. Nihil ita facit menti tranquillitatem, sicut paupertas quæ voluntarie sus tinetur. Melius est tibi a pluribus vocari idiotam, quam propter gloriam, sapientem atque perfe ctum. Si quis equum ascendens extendat ad to ma num ut accipiat a te eleemosynam, ne repellas eum, quia illo tempore, sicut unas de pauperibus egens erit. Cum autem dederis, cum magnanimitate da, et vultus hilaritate plus quam ille petierit præbe. Emitte namque, Domine panem tunc ante faciem pauperis, et post multum temporis retributionem videbis. Ne discernas pauperem a divite, noliquo scire dignum ab indigno. Sed sint apud te omnes homines æquales ad bonum. Hoc modo poteris in dignos trahere ad bonum, quia cito trahitur ani ma per temporalia in Del timorem. Nam et Domi nus publicanis et peccatoribus communicabat in mensis, nec separabat indignos, ut hoc modo tra heret ad Dei timorem universos et per corporalia spiritualibus propinquarent. Ob hoc in bono et ho nore omnes homines fac æquales, quamvis Judæus vel paganus sit; et maxime quia frater tuus est, et de natura tua et a veritate sine scientia deviavit. Quando feceris alieno bonum, retributionem non exspectes ab illo, et secundum utramque rem re tribuetur tibi a Deo. Et si tibi possibile fuerit, ne que propter retributionem futuram facias bonum, sed propter amorem Dei facias simpliciter. De paupertate. Si posueris animæ tuæ terminum paupertatis, et per gratiam Dei fueris a sollicitudinibus liberatus, et in tua paupertate factus fueris supra mundum;

cum eisdem tunc enim orietur tibi lux interius, et justitia tua eito fulgebit, et fiet sicut indefi ciens fons aquæ ac sicut florida paradisus. Vides qualia bona homini de certamine oriuntur: mul toties invenitur curvatus super genua in orationi bus, manus habens extensas ad cœlum, et respi ciens faciem in cruce Christi, et colligens omnes cogitationes suas in Deum in oratione. Et quan diu erit cum lacrymis et compunctione, in ipsa hora statim subito manat in corde suo fons pro ducens delectationem, et dissolvuntur membra ejus, et convelantur oculi ejus, et circuit facie in terram cogitationes autem ipsius alterantur ita, ut non possit facere genuflexionem præ gaudio, quod in toto corpore suo erit. cave ne propter amorem pauperum quæstum dueris in his quæ dicuntur, ac tibi aliud quæsieris diligas pro eleemosyna facienda, et ponas animam tuam in turbatione, ut accipias ab alio, ut aliis largiaris, et existimes honorem tuum subjectione petitionis rerum nomine aliorum, et excidas a li bertate et nobilitate intentionis tuæ in sollicitudi nes sæcularium rerum, quia gradus tuus sublimior est gradu misericordium: supplico tibi, ne subji ciaris eleemosynæ, quæ similis est nutrimento pue rorum. Sed solitudo perfectionis est caput. Si res habes, semel illas disperge. Quod si non habes, noli habere. Munda igitur cellam a superfluitati bus et deliciis. Quia hoc te adducit ad abstinen tiam etiam invitum et nolentem. Defectus rerum docet hominem abstinere. Quia cum opportunitatem rerum accipimus, nosmetipsos non possumus con tinere. Qui exteriorem pugnam superaverunt, so cietatem acceperunt de timore interiori, nec op portune instat in eis, nec ab ante nec a retro qua tiuntur in pugna. Pugnam autem dico, quæ ad versus animam a sensibus et negligentia suscitatur, sicut est dare et accipere; auditus et lingua, quæ superindicuntur animæ, sibi faciunt cæcitatem; ut propter superinductionem turbationis exterio ris non possit sibi ipsi attendere in latenti prælio quod movetur adversus eam, et cum tranquillitate illa videre quæ moventur ab intus. Quando quis clau serit ostia civitatis sensuum, tunc pugnat ab intus, et insidiatores qui sunt extra civitatem, non timet. De oratione et labore. Attende igitur hisce, o homo, quæ legis, quia nisi laboraveris, non invenies, et nisi cum ſer vore pulsaveris ac supervigilaveris ostio continue, non exaudieris. Quis audiens hoc, desiderabit justitiam extrinsecam? Ille scilicet qui non potest in solitudine instruere. Verumtamen si quis non potuerit vacare, pro eo quod gratia Dei est, esse hominem intra ostium, non derelinquat viam ne utriusque vitæ faciat se expertem. Donec mo riatur exterior homo a rebus mundi, non solum a peccato, sed ab omni actione corporali; similiter interior homo a pravis cogitationibus, et infirmne tur motus corporalis naturalis, ut non moveat in corde dulcedinem peccatorum; non movebitur in homine dulcedo Spiritus sancti, et membra ejus non purgabuntur in vita sua, et in anima Beatus, qui novit hoc et manet in solitudine, ejas intellectus divini non apparebunt. Et quous nec fluctuat in operum multitudine, sed omnes que destruat in corde suo sollicitudinem sæcula corporales operationes in laborem orationis con- rium, præter necessàrium usum naturæ, ac di vertit, et credit quandiu operatur cum Deo, et ha- mittat Deum curare de ipsis; spiritualis ebrietas bet sollicitudinem in ipso die 'ndetuque, quod non in ipso non movebitur, et consolationem illam non deffciat ei quidquam de necessariis usibus, quem- sentiet de qua erat Apostolus consolatus, quando admodum non cessat ab opere pro eodem. Si quis dicebat: Nostra conversatio in cœlis est *. Et ite autem non sustinuerit in solitudine sive øperetur rum: Vivo ego, jam non ego, sed vivit in me Chri utens quidem eo, tanquam adjutore; non tamen stus. Hoc autem dixi non succidens spem; ita avide propter lucrum. Nam illud positum est in- videlicet, quod 'nisi qui attingeret ad summitatem firmis, quia fortioribus turbamentam exsistit: perfectionis, non promereatur gratiam Dei, ant pauperibus et pigris patres exposuerunt; ut ope- sibi consolationem inveniat occurrentem. In veri rarentur, sed non sicut rem necessariam. In tem- tate cum aliquis commissa publicaverit et ab cis pore quo Deus compungit cor, da telpsum continuis extensionibus corporis in terra et genuflexionibus. Et cum ceperint in te dæmones suggérére, vacare in labiis, cor tuum sollicituin esse de aliquo; nou dimittas: et tunc vide et hvirare, quid debet ex hoc majus oriri. Nihil aliud majus est quam ali quein sternere sensum ante crucem Christi die ac nocte, et manus post 'terga ligare, id est a manuali opere quiescere. Vis non frigefleri tibi calorem et a lacrymis non pauperari? In his exerce te ipsum. Et beatus es o homo si die ac noctu stu × Philipp. m, 20. 7 Galat. i, 29. Sa Superinducuntur. Editi, semper inducuntur. elongaverit se omnino, et accesserit constanter ad bona; in modico tempore sentict auxilium: quod si superaverit aliquantulum, inveniet consolationem animæ suæ, remissionem consequenter, et abun dantiam bonorum recipiet, et gratia dignus fiet. Verumtamen minor est iste în comparatione apud perfectionem ius qui seipsum segregavit a seipsum´segregavit mundo, et invenit in anima sua beatitudinis secre tum, et comprehendit illam rem pro qua Chri stus advenit. Cui sit gratia in sæcula sæculorum. Amen. Non derelinquat riam. Liti, derelinquan vitam.

De honore a Deo dato. Multum honorem dedit Deus hominibus, doctri nam duplicem qua eis aperuit ostium intrandi ad supernam agnitionem. Vis autem testem fidelem super præmissis? Fac temet tu in te ipso: non peribis. Et si ab exterius vis hoc scire, habes alium magistrum et testem, qui ad viam te dirigit veri tatis. Mens fermentata oblivionem vitare non potest, et sapientia non aperit talibus portam suam. Qui poterit comprendere diligenti cogni tione, 7 ad quam æqualitatem finis omnium finia tur, abbreviatio temporalium, alio magistro non eget. Naturalis lex quæ primum homini data fuit a Deo, contemplatio est creaturarum suarum. ß Post prævaricationem vero addita est litteralis. Qui non elongat se a causis vitiorum voluntarie, invitus trahitur ad peccatum Hac sunt cau se peccandi vinum, mulieres, prospera corpori habitudo et divitiæ. Hæc naturaliter non sunt peccatum; sed per hæc declinatur ad passiones peccati: unde oportet studiose cavøre sibi. De occasionibus vitiorum vitandis. ▲ eo, ipsum acquirit procuratorem; et qui considerat voluntatem ejus, cœlestes angelos deductores habo bit. Qui timet peccata, inoffensibiliter transibit ti midum iter, et ante se lumen inveniet tempore tenc broso. Gressus custodit Dominus peccata timentis, et tempore ruinæ præveniet eum misericordia Dei. Qui delicta sua existimat parva, cadet in deteriora prioribus, et in semetipso solum vindictam. Sc mina eleemosynam in humilitate, et in misericordia judicium metes. In quibus perdidisti bonum, in illis iterum acquire illud ad te: non obolum des Deo, quod a te non pro te ipse recepit. Margari tam, videlicet castitatem, perdidisti; non recepit a te Deus eleemosynam. Castitatem corporis tui vult a te, ex quo prævaricatus es: mandatum putes acquisitionem mundi dereliquisse; pro aliis pugnes. Radicem dereliquisti, et alios venisti impugnare. Dixit beatus Ephrem, quia nullus repugnat æstui tempore messis hiemalibus indumentis indutus bic quilibet quod seminat, illud et metet; et quæ libet infirmitas medetur propriis medicinis. Et tu forsitan agitatus invidia, ut quid somnum impu gnare festinas? Quousque parvum habeas el inci piat florere delictum, exscinde illud prius quam amplificetur, et fructum faciat. Non sis negligens. quando parvum tibi videtur delictum; quoniam videbis illud primo dominum inhumanum, et coram illo ligatus, tanquam servus incides: sed ille qui repugnat a principio, dominabitur ejus cito. Si semper fragilitatis tuæ fueris memor, termi num custodiæ non excedes. Apud homines abo minabilis est paupertas; apud Deum vero plus ani ma corde sublimis. Apud homines sunt divitiæ pre tiosæ; sed apud Deum, anima humiliata. Cum vo lueris facere initium bonæ operationis, contra ven turas tibi tentationes prius præpara te ipsum, ne besites veritati. Nam consuetudo est inimici, ut cum videt aliquem accipicntem bonam conversa tionem fide ferventi et conscientia pura, obviat ci variis et diversis tentationibus, ut exinde in timore veniens, arescat a bono proposito, ne ha beat aliquatenus calorem appropinquandi Deo non quod talem virtutem habeat adversarius (nam nullus posset tangere bonum) sed permittitur a Deo, sicut in beato Job docti sumus ³. Tu vero præ para temetipsum viriliter ad obstandum tentatio nibus, quæ virtutibus inducuntur, ac deinde vir tutes incipe operari. Quia nisi prius te præpa raveris, a virtutum operatione recedes. Homo dubitans Deum esse adjutorem bonæ operationis, ab umbra sua terretur, et in tempore felicitatis et abundantiæ, fame laborat, et in tranquillitate spirituali tempestate repletur. Qui vero confidit in Deo, confortatur corde, et coram omnibus ap parebit pretiositas ejus, et in conspectu inimicorum suorum. Mandata Dei super onines thesauros mundi sunt, et qui acquisivit ea, invenit intra se Deum qui semper quando cubat, sollicitus est de 8 Job 11, 6. Invitus trahitur ad peccatum. Non vult dicere hominem coacte ac necessario peccare, cum sine usu liberi arbitrii non sit peccatum: sed hyperbo De patientiæ perfections. Qui potest injustitiam sustinere cum gaudio, ha bens utique præ manibus, quo resistere possit; hic recipit consolationem divinitus per charitatem quam gerit ad ipsum. Qui cum humilitate sustinet accusationes objectas, hic ad perfectionem venit, et a sanctis angelis admiratur. Nulla enim ita magna et difficilis ad obtinendum virtus exsistit. Ne credas tibimet quod sis fortis, quousque exa mineris, et invenias Le ipsum inalteratum: sic in omnibus proba temetipsum. Non habeas mentem elatam, nec confidas de virtute tua, ne permit. taris in fragilitate naturæ, ac tunc ex propria natura fragilitatem tuam addiscas. Ne credas tuo arbitrio, ne te vinculo suo illaqueet inimicus. Ac quire fidem rectam in temetipso, ut inimicos tuos valeas conculoare: habeas mansuetam linguam et omnino tibi dedecus non occurret. Acquire tibi dulcia labia, et habebis omnes amicos.. Ne glorie ris unquam in bonis operibus tuis, nè in lingua tua confundaris. Quamlibet rem in qua gloriatur homo, Deus alterari permittit ut humilictur hn mo: et omnia Providentia divina permittit. Ne lice ita indicat vim passionum et vitios: consue tudinis.

credas, quod sit tibi aliquid inalterabile in hac et transitus sui modum exponebaut. Ut quid ergo vita: talis autem affectus tuos oculos semper ad Deum extollat. Protectio Dei et providentia contra omnes ho mines est, nec videtur nisi ab his qui purgaverunt semetipsos a peccato, et meditationem habent a Deo. Specialiter autem manifestatur his provi dentia Dei, qui pro Deo incidunt in magnam tenta tionem tunc ipsam sentiunt et quasi oculis cor poris apparet, quibus vident eam juxta quantitatem et curam contingentis tentationis, ut ad extremita tem pugnatores jungat, sicut in Job, Jesu Nave, Petro et similibus, quibus in humana specie appa rebat confortans, et confirmans ad fidem. Si vero sanctis hic dispensatorie datum fuit, cum specia liter promeruissent hujusmodi visiones: in tenta tionibus sint tibi ad fortitudinis exemplum martyres Christi, quorum multi multoties aut singulariter unus, et unus in multis locis certaverunt in Chri sto, et in occulta virtute quæ in eis erat, viriliter sustinuerunt in luteis corporibus, campo, ferro et omnimoda tormenta, rem quidem supra natu ram. Talibus enim sancti angeli visibiliter appa rebant, ut addisceret quilibet, quod abundanter divina providentia proveniret ad illos qui modis omnibus sustinent omnem tentationem et omnem tribulationem pro ipso adjutorio fortitudinis eorum. Nam quanto sancti magis visionibus roborabantur, tanto plus adversarii propter ipsorum patientiam furebant. Quid necesse est dicere de monachis peregrinis et anachoretis, qui desertum inhabitabant et fece runt illud habitabile hospitium angelorum, ad quos sancti angeli sæpe accedebant propter conversatio nis sue suavitatem, et ut sub unius Domini pro tectione & statuti, invicem conveniebant ad tempus, quia omnibus diebus vitæ suæ vitam eremiticam amplexantes, in montibus et speluncis et cavernis terræ degebant propter dilectionem divinam? Unde sicut terrena dereliquerunt, cœlestia dilexe runt, angelorum imitatores facti sunt: ita de jure angeli suam eis voluntatem non absconderunt, sed ad tempus apparebant eis, qualiter oportebat eos conversari docentes; et aliquando quædam eis am bigua exponebant, et quandoque sanctos per devia errantes dirigebant. Aliquando vero in tentationi bus incidentes liberabant: et quandoque subita ruina lapidum et lapidum ictu, ab inimico sanctos manifeste impugnante, eripiebant, et se illis visi biliter ostendebant, et ad ipsorum consilium seu auxilium se dicebant transmissos, et confortatio nem et refrigerium et audaciam eis faciebant, et quandoque per ipsos sanitatem operabantur. Ali quando vero ipsos sanctos curabant in passiones in cidentes. Aliquando vero corpora eorum fame cor ruentia, tactu manus aut verbis naturalibus con fortainint, et fortitudinem apponebant; quandoque inulta enarramus, charitatem exprimendo, quam gratia nostri, el curam quam gratiajustorum sancti angeli gesserint et gerunt? Nam sicut majores fra tres minoribus fratribus, sic provident ipsi super no8. Sed hæc dicta sunt, ut sciat quilibet, quoniam Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate", et quantam providentiam faciat illis qui se beneplacitis ejus tradiderunt, et sequuntur ipsum ex toto corde suo: Si credis quod Deus procuret pro te, quare sollicitus es, et curas de temporalibus et necessariis carnis? Quod si non credis quod provideat tibi Deus, et ob hoc de ne cessariis tuis es sollicitus sine ipso, miserrimus es omnium hominum. Ut quid ergo vivis? Jacta ergo ad Dominum cogitatum tuum “, et a timore super veniente non formidabis. Qui seipsum semel obtulit Deo, in mentis quiete degit. Nisi aliquis fuerit sine proprio, a turbatione cogitationum non pote rit ejus anima liberari, et sine tranquillitate sen suum non sentiet pacem mentis. Et nisi intraverit in tentationem, sapientiam spiritus non acquiret; et sine laboriosa lectione subtilitatem cogitatio num, non sentiet. Sine tranquillitate cogitationum, mens in occultis mysteriis non movebitur: et sine confidentia quæ fit per fidem, anima audaciam contra tentationes sumere cum securitate non po test, Et sine experientia protectionis Dei, cor in ipso sperare non potest. Et nisi gustet anima pas siones Christi scienter, communionem non habebit cum ipso. Illum reputa hominem Dei esse, qui ob multam pietatem semetipsum mortificavit ne cessariæ utilitati. Nam qui miseretur pauperis, Deum habet pro se cogitantem. Et qui pro ipso pauper, indeficientes thesauros jam invenit. Deus non eget aliquo, sed lætatur cum videt aliquam suam imaginem, id est, hominem complectenteru et honorantem illam pro ipso. Quando quis postu lavit quid a te quod habes, non dicas corde: Di mittam hoc animæ meæ, ut requiescam in ipso: et Deus habet unde illi porrigat necessaria aliunde. Iniquorum certa sunt hæc et ignorantium Deum. Nam justus homo et bonus suum honorem non dat alii, neque permittit gratiæ tempus inaniter præ terire: pauper quidem et egenus fromo procuratur a Deo, quia nullum Dominus derelinquit. Tu auteni reliquisti honorem tuum procuratum tibi a Deo; et repellens pauperem, suam a te gratiam elonga sti: cum autem dederis, gaude, et dic: Gloria tibi, Deus, qui fecisti me dignum, ut aliquem in venirem ad complacendum. Quod si non habes quod des. gaude potius, et dic referens gates Deo Gratias tibi ago, Deus meus, qui dedisti mihi hune honorem, nt sim pro nomine tuo pauper, et fecisti me dignum gustare tribulationem positam in via mandatorum tuorum in infirmitate et paupertate, * Kebr. x1, 38, 1* Psal. extiv, 18. 11 Psal. tay, 23.

sicut gustaverunt sancti qui per hanc viam ambu- sine lucro et mercede, sicut sunt irrationabilibus laverunt. Cum infirmaveris, dic: Beatius est his qui inc ruerunt a Domino tentari in his quibus vitam hæ reditarie possidemus; infirmitates enim corporis adsunt pro animæ sanitate. Dixit quidam sancto rum, et illud notavi, quod monachus qui non servit Deo juxta beneplacitum ejus, nec studiose laborat pro salute animæ suæ, sed erga virtutum acquisi tionem se continet negligenter, permittitur a Domino in tentationes incidere, ne per nimiam otiositatem suam ad deteriora declinet. Ob hoc enim projicit Deus tentationes super pigros et negligentes, ut in ipsis, et non in vanitatibus meditentur. Facit hoc Deus diligentibus eum, nt castiget et faciat sapien tes, et ipsos doceat suain voluntatem; quos, quan do ad eum orant, citius non exaudit, quousque confessi sint et sciant pro certo, quod hoc sibi pro sua negligentia contingit. Scriptum est enim Cum extenderitis ad me manus vestras, avertam a vobis oculos meos. Etsi multiplicaveritis orationes, non exaudiam". Hoc licet pro alio sit dictum, tamen pro his scriptum est, quia viam Domini dereli querunt. Ex quo Deum misericordem multum dici mus, qu'a inter precationem postulantes et pulsan tes non exaudimur hæc autem docemur a pro pheta dicente: Non enim brevis manus Domini ud erudiendum, neque gravis auditu ad audiendum; sed peccata nostra diviserunt nos ab illo, et iniqui tates nostræ, ne exaudiat, qui suam faciem averte runt. Esto Dei memor in omni tempore; et cum incideris in mala, recordabitur ipse tui. Natura tua facta est receptibilis vitiorum: etiam præsentis sæ culi tentationes multæ sunt, nec longe sunt a te mala, sed intra te ipsum et subtus te et pedibus tuis oriuntur. De loco non exeas in quo manes, et ab ipsis liberaberis cum Deus annuerit tibi. Sicut propinqua tibi sunt supercilia, ita sunt et homini bus tentationes propinquæ. Hoc autem disposuit Dei sapientia pro utilitate tua, ut assidue ostium suum pulses: et timore tri bulantium, in mente tua ejus memoria inferatur, et appropinques ei per intercessiones, et sanctifice tur cor tuum per continuam memoriam, et te de precantem exaudiat, et addiscas quia Deus est qui te liberat; et senties creatorem tuum qui mundum duplicem pro te fecit, unum tanquam doctorem et castigatoren temporalem, alium tanquam pater nam domum et hæreditatem tuam æternam; unum in præsenti, alterum in futuro. Non fecit te Deus irreceptibilem tristium, ne ad divinitatem aspirans, hæreditares, quod hæreditavit prius Lucifer, qui propter elationem Satanas postmodum est effectus. Similiter nec indeclinabilem, nec immobilem, ne Geres simdis inanimatorum: et fierent tibi bona 1ª Isa. 1, 15. 13 Isa. Lix, 1, 2. Quousque. Editi, quosque, Quia….. non exaudimur. Quare. naturales effectus. Quanta utilitas et gratiarum actio, et humilitas oriuntur de superna inductiono 9 stimulorum, omnes facile scire possunt: mani festum est quod nobis est studere in bonis et de clinare a malis; et ad nos honor et dedecus quæ habent ex his fieri, referuntur: pro dedecore ve recundantes extendimur ad virtutes. Hac de causa permittit te Deus in constristationibus esse, no aliquando declines exasperans eum, et superindu ctione pœnæ destruat te a facie tua. Prætermitto enim doctrinæ impietatem et cæteras blasphemias, quæ nascuntur per prosperitatem et securitatem. Quoniam prædicta doctrinæ quis non præsumat? Hos magistros Deus tibi multiplicavit, ne si liber esses ex eis et non receptibilis contristan tium ac supra timorem exsistens, oblivisceris Do minum Deum tuum, et declinares ab ipso, et ad culturam multorum deorum recideres, sicut multi, qui utique tuæ conditionis consimiles exsistentes,. et ejusdem contristabilibus non flagellati, in uro momento temporis pro brevi potente, non solum ad multorum deorum inciderunt culturam, sed et seipsos vocari deos inaniter præsumpserunt. Hac igitur de causa per passiones et contristabilia multiplicavit Deus memoriam sui in corde tuo, et timore adversitatum éxcitavit te ad pulsandum ostium suæ pietatis, et pro liberatione tua ab ipsis et occasione eorum in te suam inseruit charitatem. Charitatem autem inserens honore tibi adoptionis appropinquavit, ostenditque tibi abundantiam suæ gratiæ, quanta esset. Unde scichas, o homo, hu jusmodi dispensationem et curam suam, nisi tibi contraria contigissent? Nam ex his impossibile est in anima tua doctrinam multiplicari per amplius charitatem, scilicet ex recordatione suorum cha rismatum et ex recordatione multitudinis provi dentiæ suæ. Hæc omnia bona de contristabilibus tibi oriuntur, ut discas regratiari. Memento Dei, ut salvans te, recordetur et ipse tui et omnem benedictionem largiatur. Ne obli viscaris ejus elatus in vanitatibus, ne obliviscatur et ipse tui tempore pugnæ ture. In abundantia tua obediens sibi esto, ut in tribulationibus præ cordialem habeas et assiduam deprecationem cum securitate apud eum. Munda teipsum coram Deo, semper habens memoriam ejus in corde tuo, ne moram protrahens extra memoriam ejus sine se. curitate fias cum accesseris ad eum; quia secu ritas apud Deum ex ipsius fit ferventi colloquio multaque oratione. Affectus qui fit erga homines. et frequentatio, fit per corpus; et affectus ad Deum fit per memoriam animæ ac supplica tionem, et orationem, et holocaustum. Ex multa enim recordationis ipsius assiduitate, quando ad dimur? Sie forte legendum interpungendunique.. Ad Deum. Edit, ad eum,

tione: nam quibus mundus mortuus est, hi susti nent adversitates gaudentes. Magistrorum est enim et potentum sustinere labores mundi inter suos, et illorum quibus mundus iste mortuus est, et om nis consolatio desperatur. Et quibus non est mor tuus, nequeunt injurias sustinere, sed a vana gloria moti ira turbantur, seu etiam a tristitia occu pantur. O quam difficile est, ut hæc acquiratur virtus et quantam gloriam obtinet apud Deum, qui vult banc virtutem acquirere, scilicet injurias sustinere! necesse habet se clongare a suis atque peregrinari, quia non potest eam acquirere in sua patria commorando: sicut appropinquant gratiæ humiliati, sic et superbiæ contristantes eventus. Oculi Domini super humiles ad lætifi candum eos; vultus autem Domini contra superbos ad humiliandum illos ". stuporem et admirationem transfertur, lætatur cor Cor bonum effundit lacrymas cum gaudio in ora quærentium Dominum. O condemnabiles conforta mini spe, quærite faciem ejus per pœnitentiam; et sanctificabimini sanctificatione vultus ejus, et a peccatis vestris mundabimini. Currite ad Deum, o vos, qui estis rei peccatis, quia potens est di mittere peccata, et potest delere delicta. Cum ju rejurando ait per prophetam dicens: Vivo ego, dicit Dominus, Nolo mortem peccatoris, sed ut converta tur et vivat ". Et iterum: Tota die expandi manus sneas ad populum contradicentem et rebellem ". Et nunc quare moriemini, domus Israel 16? Convertimini ad me, et ego convertar ad vos ". Et iterum Eze chiel In quacunque die peccator conversus fuerit a via sua prava ad Dominum, et fecerit judicium et justitiam; iniquitatum ejus non recordabor; vita vivet, dicit Dominus justus. Et si dereliquerit justitiam suam, et peccati injustitiam fecerit, justitiæ ejus non recordabor, sed ponam lubricum coram eo, et in obscuritate operum suorum morietur, perseverans in eis. Qua de causa peccator non obligabitur pec cato suo, quandocunque convertetur ad Dominum; et justitia justi non liberabit eum, quacunque die peccaverit, dummodo permanserit in peccato. Et Jeremiæ quoque sic ait Deus: Accipe pergame num et quæcunque dixero tibi, inducam huic populo; ut audiens et timens homo, derelinquat viam suam malam: sed conversi pœniteant et tollantur peccata eorum ". Et Sapientia dixit: Qui abscondit peccatum suum, inutilis erit; qui vero confitetur peccata sua et transcendit ea, misericordiam obti nebit a Deo ". Et Isaias ait: Quærite Dominum invenientes invocate eum, et appropinquantes: de relinquat propriam viam peccator, et iniquus vir cogitationes suas; et convertimini ad me, et ego mi serebor vestri ". Cum custodieris vias Domini, et feceris voluntatem ejus, tunc spera in eum, et Adhuc clamante te, dicet tibi: Ecce adsum ". Sed superveniente tentatione iniquus non habet con fidentiam invocandi Deum, nec de propria salute sperandi, quia in diebus quietis suæ elongatus est a voluntate ipsius. Priusquam pugnare inci pias, exquire impugnatores; et antequam infir meris, require medicum; et priusquam contingant tibi tribulationes, ora; et tempore tristitiæ invenies exsistentem hominem, virtutibus quidem fulgentem, eum, et exaudiet te ". Priusquam labores, invoca et supplica; et antequam volum emittas, præpara promissa viatica, scilicet ab hoc mundo. Arca Noe tempore pacis condita fuit: centum annis ante ligna ejus parata erant; tempore vero iræ perierunt injusti, et justo protectio fuit facta. Os iniquum per orationem obstruitur: nam redar gutio conscientiæ hominem facit formidolosum. ma Humilitas semper recepit a Deo misericordiam. Duritie vero cordis, et mordacitate fidei terribiles obviationes occurrunt. Parvipende te ipsum in omni bus apud omnes homines, et exaltaberis super prin cipes hujus mundi: præveni omnes inclinationa ad salutationem tuam, et honoraberis super illos qui offerunt munera auri ex Ophir: vili pende 10 teipsum, et videbis gloriam Dei in temet. ipso. Nam ubicunque humilitas nascitur, ibi glo ria oritur Dei. Si laboraveris manifeste contemni ab omnibus, faciet te Deus gloriari. Quod si habes humilitatem in corde tuo, ostendet tibi Deus gloriam in corde tuo. Esto contentus in gnitudine tua, et non magnus in parvitate tua studeas despici, et repleberis honore divino. Non quæras honorari, cum interius sis repletus ille cebris contemne honorem, ut honoreris: ne diligas illum, ut dedecus non incurras. Qui currit post honorem, fugiet ab co; et qui fugit illum, sequetur ab ipso, et de illius humilitate fiet omni bus hominibus prædicator. Si despicis teipsum, Deus te divulgabit si vero propter veritatem contempseris teipsum, præcipiet Deus creaturis om mibus ut te laudent. Aperiet ante conspectum tuum, ostium gloriæ creationis tuæ, et commendabit te quia secundum imaginem et similitudinem ejus hominibus vero contemptibilem apparentem, et vita splendentem, scientia quoque præclarum, humilem vero spiritu, quis vidit? Beatus qui hu miliat se in omnibus, quoniam exaltabitur. Nam qui propter Deum humiliat et parvipendet seipsum, glorificatur a Deo: et qui propter Deum esurit et sitit, Deus illum bonis suis inebriabit: et qui pro pter eum fit nudus, stolam incorruptionis et gloriæ 16 Ezech. xv, 31. 17 Zach. 1, 5. 18 Ezech. 11 Isa. LV, 6, 7. 22 Isa. LVIII, F. ** Ezech.xxxın, 11. "" Isa. xv. 2; Rom. x 21. xv, 21-24. 19 Jerem. XXXVI, 2, 3. 10 Prov. Eccli. XVIII, 20. * Gen. vi, 14. ** Psal. xxxm, 17. Accipe pergam. Al. Accipe in pergam. Eam acquir. Subaudi virtutém, que præ cedit. Eliti, ca acquir. Auri ex Ophir. Editi, auri et ophyr. Ostend. tibi. Editi, ostend sibi.

inductur ab illo: et qui pauper efficitur propter custodi teipsum, nec aliquem in aliquo arguas, aut eum, miris ipsius divitiis consolabitur. Teipsum despice propter Deum, et multiplicabitur tibi gloria, te penitus ignorante. In tua vita te ipsum reputa peccatorem, ut semper justificeris. Fias idiota in sapientia tua; nec apparere te facias sapientem, idiota exsistens; et timeto superbiam et magnifl caberis. Fuge vanam gloriamı, et gloriaberis. Non est enim distributa filiis hominum vana gloria, neque nationi mulierum elatio. judices, aut culpes habemus enim in cœlis ju dicem non acceptantem personas. Quod si velis ipsum convertere ad veritatem, contristare pro ipso, et cum lacrymis loquere ipsi unum verbum aut duo, nec accendaris furore contra eum, ne inimicitiæ videat in te signum. Nam charitas non novit furere, aut exacerbare, aut aboininari ali quem vitiose. Signum charitatis et scientiæ est humilitas, quæ nascitur ex conscientia bona in Christo Jesu Domino nostro: cui est gloria et potestas cum Patre et Spiritu sancto, et nunc et in sæcula sæculorum. Amen. Appropinquare Deo quomodo debeamus, etc. Quando aliquis in aliquam ruinam labitur pec cati, significativum est naturalis frigiditatis, quia convenienter permisit Deus naturam humanam receptibilem esse vitiorum: non enim providit constituere ipsam super illa, ante regenerationem futuram. Ipsam autem esse receptibilem vitiorum, utile est ad conscientiæ pungimenta: sed perseve rantia in cisdem, imprudens est et turpis. Tres modi sunt, per quos omnis anima rationalis Deo potest appropinquare: Vel per fervorem Dei, vel timorem, vel Domini disciplinam. Nullus enim po test appropinquare charitati Dei, nisi præcesserit unus ex his tribus modis: sicut enim ab ingluvie ventris nascitur turbatio cogitationum; ita et a multiloquio et immoderantia locutionum, ignoran tia et mentis excessus: temporalium rerum solli citudo turbat animam, et fermentatio quæ fit ex ipsis, mentem corrumpit et exserit a quiete. Si sponte renuntiasti omnibus mundi rebus, ne velis aliquatenus cum aliquo litigare. Si vanam gloriam abominaris, ſuge venantes eam. Fuge tam amatores rerum, quam acquisitionem earum. Elonga te ipsum a prodigis, sicut a prodigalitate fuge luxuriosos, sicut a luxuria. Quia ubi sim pliciter memoratio peccatorum conturbat mentem, quanto magis aspectus et conversatio cum eisdem? Appropinqua justis, et Deo per ipsos appropinqua beris. Conversare cum habentibus humilitatem, et addisce mores eorum: si enim aspectus eorum est utilis, quanto magis doctrina oris corum? Dilige pauperes, quia per ipsos misericordiam obtinebis. Ne appropinques litigiosis, ne foras tranquillitatem compellas Ne feras abominabiliter infirmorum dolores, quia et tu carne indueris sicut et ipsi. Ne exacerbes contristatos corde, ne ipsorum Paculo flagelleris, et quæras, et non invenias con solantes. Ne irrideas mutilatos membris, quoniam ad mortem imus æqualiter universi. Dil ge pecca tores; sed ipsorum tibi sint opera insidiosa, ne quoniam in iis in quibus ipsi sunt, tu temneris. Memento, quoniam communionem habes cum ter rena substantia, et benefac universis, et ne exa cerbes egentes, et orationibus tuis et suavibus sermonibus et consolationibus ne prives illos ne pereant, et a te ipsorum animæ requirantur. Sed imitare medicos, qui calidiores passiones medicinis frigidioribus, et contrariis medentur frigidiora. Excita teipsum cum obviaveris proximo tuo, ut cum honores supra mensuram: osculare etiam pedes ejus et manus, et tene ipsas multoties cun multo honore, et superpone ipsas super oculos tuos, et commenda ipsum etiam in eo quod non habet. Cum vero recesseris ab illo, de ipso loquere super spinas, nihil metere potest; ita qui se odio omne bonum et quidquid est pretiosum. Per hæc et hujusmodi trabes eum ad bonum, et ita semen virtutis seminabis in ipso. Ex tali autem consue tudine formatur in te forma bona; inultam humi litatem acquires in te ipso; et magna obtinebis sine labore. Quinimo si habet etiam defectus ali quos, honoratus a te. recipiet sanitatem erubescens ex honore quem fecisti. Ilic modus salutationis et honoris fit tibi semper apud omnes: non exacerbes aliquem, neque turbes, neque invideas alieni; sed 28 Psal. 1, 2. 17 Isa. Lvin, 2, 3. Compells. Editi, compelles. Carrie. Editi, curve. Sanctus in otio. An factas in otio? ut paulo Decet enim religiosum qui se tradidit opera tioni cœlesti quotidie, extra omnem sollicitudinem temporalium semper esse, ut factus in semetipso,. nihil penitus in se inveniat de boc mundo, ab hujusmodi enim sanctus in otio irrevocabi liter, in lege Domini die ac nocte poterit mediari *** Corporalis labor sine meritis munditia est, sicut sterilis matrix et ubera sicca; quia scientiæ Dei appropinquare non potest: laboriosum quidem facit corpus, sed nibil acquirit Sicut qui seminat et cupiditate destruit, non potest aliquid adipisci, sed ex multis vigiliis et occupatione rerum infir matur in loco suo. Et hoc testatur Scriptura quæ dicit Sirut populus operans justitiam, et nullum 11 mandatum Domini negligens, veritatem et justi tiam quærunt a me, et nolunt miki appropin quare, dicentes: Quare jejunavimus, et non vidisti, et nos humiliavimus, et non novisti? In diebus euim jejuniorum vestrorum facitis voluntates vestras ", ot tanquam id dis sacrificia offerentes malignas ope ante factus in semetipso. Manditia. Forte, immanditia. Nolant, Valy, volunt,

cum rationes animæ, et cogitationes pravas, quas sicut non turbatur, nec excusat se super re in qua înju deos reputastis, vobis et corda vestrum omnium \ pretiosiora thymiamate immolantes eisdem: quæ vos oportebat offerre mihi per bonam operationem, et sinceram conscientiam vestram. Sicut nubes operiunt lumen lunæ; ita et vapores ventris in anima sapientiam Dei. Sicut est flamma ignis in siccis lignis; ita est in ventre repleto. Sicut au get pinguis materia flammam ignis; ita et diver sitas ciborum corporis motum. In corpore luxu rioso scientia Dei non habitat. Qui diligit corpus suum, Dei gratiam non acquiret. Sicut ex dolo ribus partus, fructus oritur lætificans parientem; ita ex labore nascitur in anima secretorum Dei scientia. Sicut pater curam gerit filii sui, ita Deus curam gerit corporis, quod pro ipso affli. gitur, juxta illud: Pretiosissima est corporis ac quisitio, quæ cum sapientia exercetur. riam est perpessus; sed recipit accusationem, ut virtutem; nec sollicitus est suggerere hominibus quod sit accusatus, sed veniam petit. Quidam enim infamiam luxuriæ sponte attraxerunt sibi, tales non essent: adulterii, alii longe exsistentes ab eo, sustinuerunt; et semet ipsos lacrymando, poena peccati quod non fecerant, honorabant; et indulgentiam de iniquitate quam non perpetrave runt, cum lacrymis ab injuriantibus expetebant, omni puritate et munditia exsistentes in anima co ronati. Alii quoque ne glorificarentur in virtuosa conversatione sua quæ occulta erat in ipsis, se in sanos ostendebant, cum essent divino sale conditi et tranquillitate formati, utpote qui ex conversa tione sua summa sanctos angelos opera operatio num suarum prædicatores habebant. Tu enim hu militatem putas habere, sed non poteris accusari. Si ergo scire volueris, utrum sis humilis, proba te ipsum in supradictis. Quomodo homo sit peregrinus et monachus. Peregrinus est, qui mente factus extra sæcularia universa, lugens est; qui in fame et siti vitam ducit omnibus diebus vitæ suæ propter spem futu rorum bonorum. Divitie religiosi sunt, consolatio quæ fit ex luctu, et lætitia quæ fit ex fide: quæ in cubilibus splendent. Monachus est, qui sedet extra sæculum, et semper supplicat Deo, ut adipiscatur futura bona. Misericors est, qui dat omnibus, et in mente aliquem ab aliquo non discernit. Virgo est, qui non custodivit corpus suum a pollutione tan tum; sed is qui quando solitarius est, verecunda tur in semetipso. Si diligis castitatem, turpes co gitationes per mediationem lectionis et attentam orationem expelle; et tunc armaberis contra cau sas naturæ, quia sine his impossibile est munditiam In anima inveniri. Si vis invenire gratiam vel mi sericordiam possidere, prius assuesce te ipsum con teinuere omnia, ne mens ipsorum pondere dissol vatur, el extra terminos suos fiat. Nam certificatio misericordiæ in injuriarum patientia demonstratur. Humilitatis perfectio est, accusationis flagella cum gaudio sustinere. Si in veritate misericors es, cum auferuntur tibi injuste tua, ne contristeris inte rius, nec exterius damnum recites; sed diluatur potius jactura injuriantium a misericordia tua, sicut vini austeritas per abundantiam aquæ: ostende cuique multitudinem misericordiæ tuæ in bonis, quæ tribais injuriatoribus tuis, et sicut beatus Eli sæus fecit inimicis suis ipsum volentibus captivare nam quando oravit et excæcavit eos caligine, vir tutem quæ erat in se, ostendit; et cum cibum et potum dedit eis, et eos abire dimisit, misericor diam Domini monstravit. De perfectione humilitatis. Qui in veritate humilis est, patiendo injuriam ** Joan. XIV, 2ª Matth, xxy, 31, 33. De mansionibus æternitatis. Multas mansiones " Patris sui Salvator vocat mensuras mentium in illa commorantium regione, videlicet discretiones et diversitates, quibus in animo perfruuntur. Non enim doctrina locorum, sed ordine charismatum multas fore mansiones ex pressit: sicut quilibet materiali sole juxta sinceri tatem virtutis visus et gratia fruitur; et sicut una lucerna in una domo lucente, fit cuilibet lux di versa in splendores plurimos lumine indiviso: ita in futuro sæculo justi omnes indivisi in una regione morabuntur: quilibet autem ab uno intelligibili sole illustrabitur, secundum mensuram suam; et pro meritis valet gaudium et lætitia: tanquam ab uno aere eris et loco et cathedra, et aspectu et forma: nec invidebit quis mensuris plus habenti; vel minus, nec videndo gratiam superabundantem amici sui propriuinque defectum, fiet sibi turba tionis et tristitiæ causa, quod absit, ubi non est tristitia neque gemitus. Quinimo quilibet secundum concessam sibi gratiam, juxta mensuram interius delectatur. Una est enim visio omnibus exterius et lætitia vera. Et ab istis duobus ordinibus altus ordo medius non est, videlicet unus superior, alius in ferior. In medio autem istorum veritas differens retributionum exsistit. Quod si verum est, sicut verum est; quid insipientius et amentius illis qui dicunt: Sufficit mibi vitare gehennam; si non in travero in regnum, non curo. Nam evitare gehen nam, nihil aliud est, quam intrare regnum; sicut et a regno excidere, est intrare gehennam. Non enim docuit nos Scriptura Tres regiones, sed quod cum venerit Filius hominis in sede majestatis suæ,ė, oves quidem a dextris, hædos autem statuel a sini stris "; et distinxit terminos eorum, et tabernacula

dicens: Ibunt isti in æternum supplicium, scilicet tionum insultum, quæ est causa superdictionis ser peccatores: Justi autem in vitam æternam, qui ful gebunt sicut sol ". Et iterum: Venient 12 ab oriente et occidente, et recumbent cum Abraham in regno cœlorum filii autem regni ejicientur in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium”, qui horribilior est omni igne. Quid ergo non intel lexisti, quod contrarium superioris ordinis est ipsa gebenna, quæ cruciat? Bonum est igitur instruere homines ad bonum, et trahere ipsos ad commoran dum sub dispensatione divina, et ab errore ad ve ritatis agnitionem transferre. Hic enim fuit Christi et apostolorum ordo, et est valde sublimis. Si vero se sentit homo ex hujusmodi continentia et assidua communicatione, quod in visione reruni sua continentia infirmetur et turbetur ejus tran quillitas, et scientia obscuretur, pro eo quod mens sua eget adhuc custodia et sensunm subjectione; et dum velit alios curare, suam destruit sanitatem, et exit a libertate propriæ voluntatis ad mentis turbationem: Iste recordetur apostolici verbi, esse cibum solidum perfectorum "; et revertetur retro, ne audiat tanquam in proverbio: Medice, cura te Ipsum ". Contemnat quoque seipsum conservet propriam sanitatem, et tam pro sensibilibus verbis suis quam vocibus suis, ministret et doceat con versatione bona. Cumque animam suɔm in sanitate senserit, tunc etiam prosit aliis, et de aliis curam gerat. Nam cum infirmus inventus fuerit ab homi nibus, elongatus poterit eis benefacere potius in cœlo bonorum operum quam in verbis, dum et ipse infirmus sit et egeat sanitate plus eis: Cacus enim, si cæcum duxerit, ambo in foveam cadunt ". Illi enim, qui sanas habent sensualitates, et exercitati sunt, qui etiam possunt sumere omnem cibum, ví delicet insultus omnium sensuum, nec ab omnibus quæ sibi occurrunt læsionem incurrunt cordis pro pter exercitationem perfectionis, prædicent et fru ctificent in humilitate. Oculi Domini super humites corde, et aures ejus ad preces eorum *. Quando diabolus vult mentem religiosorum con taininare, iıınemor fornicationis, prius in amore vanæ gloriæ probat mentem ipsorum, quia initium hujus cogitationis esse vitium non putatur. Ita enim facere consuevit custodientibus mentem suam, in quibus non potest seminare cogitationes iniquas; et postquam eduxerit eos annuntiatione sua, el cœ perit cum cogitatione pristina disputàre, et elonga verit eos; statim inde occurrit ei in forma fornica tionis, et subvertit mentem in rebus luxuriæ. Et primo quidem turbantur in subito eorum incursu propter præcedentem castitatem cogitationum, quæ occurrerat rebus a quibus mens fuerat separata. E: quamvis non contaminantur omnino, a propria tamen dignitate dejicit ipsos. Si vero mens conversa fuerit retrorsum, et conculcaverit primum cogita viendi; tunc de facili poterit vitium superari. Me lius est enim per virtutum memoriam, quam per impugnationem subripere vitia; quoniam cum vi tia a sua regione recedunt, et moventur per pu gnam, tunc menti imagines imprimunt atque formas potentium: namque magnam hic pugnam possi:let contra mentem, cogitationes vehementer contur bans et tumultum excitans. Sed secundum primam determinationem quam diximus, vestigia cuncto rum vitiorum nec apparent in mente post expul sionem. Corporalis labor et divinarum meditatio Scriptu rarum conservant munditism, laborem vero corro borant spes et timor. Spem et timorem in mente constituunt, elongatio ab omnibus, et oratio conti nuata. Quoadusque recipiat homo Paracletum, eget divinis Scripturis, ut in mente sua bonorum memo ria informetur, et ex continua lectione innovetur in ipso motus in bono, et custodiat animam suam, et ab omni subtilitate peccati, quia nondum acqui sivit virtutem Spiritus, quæ prolongat errorem ca ptivantem utiles animæ recordationes, et appro pinquantem frigiditati mentis quæ fit in consper sione ipsius. Nam quando virtus Spiritus super venit virtuti animæ quæ operatur per ipsum, tune pro lege Scripturarum mandata Spiritus adducun tur, et a sensuali materia auxilio nullo eget. Quan diu enim cor animalibus instruitur, doctrinam ni mirum error et oblivio comitantur: cum vero do. etrina Spiritus adest, tunc memoria custoditur illæsa. Sunt cogitationes bonæ atque malæ, simili ter et voluntates. Primus ordo scilicet cogitatio num, est motus transiens in mente; sicut ventus qui surgit in mari, et in undam se extollit. Secun. dus scilicet voluntatum ordo est quasi pavimentum et fundamentum, et secundum pavimentum termini non juxta cogitationum motus fit boni retributio atque mali. Anima ex motu cogitationum conver tibilium non quiescit: si vero unicuique illa rum mutationum dedecus inseveris in cordis fun damento non exsistente xx, es tu ad alteram dum quotidie adversus tua mala atque bona. Avis impennata est mens educta noviter a con nexione vitiorum per pœnitentiam, et in tempore orationis laborans extolli a terrenis rebus, et ne quiens: sed adhuc serpens super terræ faciem, et adhuc volare non potens. Verumtamen colligit co gitationes suas in lectione, et operatione, et timore, et cura veritatis. Nam præter hæc aliquid scire non potest, et hæc quoque conservant mentem impollu tam ad breve tempus: postea vero veniunt recor dationes, et conturbant et contaminant cor, quia nondum persentit tranquillum aerem libertatis, ad quem per oblivionem rerum post longum tempus colligit mentem, quoniam adhuc alas habet corpo 30 Matth. xxv, 46. 31 Matth. vi, 11, 12. 32 Hebr. v, 12. 33 Luc. IV, 23. ** Luc. vi, 39. "Psal. Si vero, etc. Locus implexus aliis extricandus relinquitur.

illud, calefacit corpus; sed verbum Dei ad futo rum sæculum mentes. Sicut illi qui inebriantur vino, figuras et formas alteratas imaginantur; sic et illi qui inebriantur spe et calefiunt, nec tribu lationem percipiunt, nec aliquid sæculare. reas, id est, virtutes quæ manifeste operantur. ritatem; sed calor ad animæ lætitiam: exhibe tibi Nam contemplationis virtutes nondum inspexit, nec ipsas sentire promeruit; quæ sunt ale mentis quibus elongatur a terrenis, et cœlestibus appropin quatur. Quandiu sensibilibus rebus ministraverit quis Domino, in figuris divina considerat, et formæ rerum ipsarum in suis cogitationibus informantur cum vero per interiora fiunt, tunc juxta mensuram sensualitatis suæ, mens erit ad tempus sublimior formis rerum. Quando anima tua appropinquaverit ut exeas a tenebris, hæc tibi sint pro signo: æstuat cor tuum et calefit, sicut ignis die ac nocte, ita ut totum mundum reputes tanquam stercora et cine rem, nec cibum appetas præ dulcedine mirabilium et ferventium cogitationum, quæ semper moventur in anima tua, et datur tibi fons subito lacrymarum sicut torrens montium absque violentia, quæ om nibus operibus tuis commiscentur. Cum autem hæc in anima tua videris, confortare, quia nare trans fretasti; et sic adjicias operibus tuis, et tene bene custodiam, ut multiplicetur in te gratia de die in diem, quousque hic obviaveris Nondum enim perfecisti viam tuam, nisi pertingas ad opus Dei. Quod si postquam veneris et acceperis gratiam lacrymarum, cessaverint lacrymæ, et calor tuus frigefactus fuerit sine alteratione alterius rei, sci licet infirmitate corporis, ne tibi quid quoniam 13 in elationem aut negligentiam pervenisti. Si opera non habes, de virtutibus non loquaris. Pre tiosæ in conspectu Domini tribulationes, quæ funt pro ipso et propter ipsum, et super omnem ora tionem et sacrificium et odorem, et sudor ipsarum super omnia aromata. Hæc autem contingunt simplicioribus corde et ferventioribus spe, et alia similia post assiduam operationem et munditiam: quæ omnia præparata sunt lis qui ambulant in semita mandatorum Dei hic utique gustat in principio viæ Dei pro pter fidem animæ suæ. Omnia enim quæcunque vult Deus, facit. Beati qui præcinxerunt lumbos suos ad mare tribulationum, in simplicitate, in scrutabili modo propter amorem Dei: nec dedi le runt terga, quoniam ad salutis portum quam citius dirigentur, et quiescent in tabernaculis corum qui bene laboraverunt, et consolabuntur a tribulatio nibus suis, et exsultabunt in lætitia cordis sui. Qui spe currunt, propter asperitatem vie non revertuntur, nec spectant ad inquirendum de hac asperitate; sed per hoc mare transcuntes et aspe ritatem videntes, Deo gratias offerunt, quoniam liberavit eos de angustiis et rupibus et hujusmodi asperitatibus, nescientibus ipsis. Illi vero qui multas cogitationes in mente revolvunt, volentes nimium esse sapientes; quia exponunt se cogita tionum subversionibus, præparant se pigritiæ: et prævidere volentes viam nocumenti, plures eorum ante portas domorum suarum semper sedentes inveniunt quasi dicentes, ut piger transmissus ad viam dici:: Leo est in via, et homicida in plateis **; et juxta illos dicentes: Filios gigantum vidimus, el eramus eis sicut locustæ ". Hi sunt qui in tem pore suo in via, qui semper volunt esse sapientes; scd ponere principium omnino non valent. Idiota vero transnatat in primo calore, de corpore nulla tenus curam gerens, nec cogitans in semet ipso, utrum lucretur aliquid nec de sua negotiatione. Quamlibet virtutem sine labore corporis fa ctam, reputa sicut abortivum exanime. Oblatio justorum, lacryinæ oculorum suorum; et sacrifi cium acceptabile, gemitus eoruin in vigiliis. Ora tio humilis tanquam ab ore ad aures Dei: Domine Deus meas, tu illumina tenebras meas in tempore tranquillitatis tuæ. Clama in operibus bonis hu miliatus: clamabunt ad Dominun justi, corporis pondere angustiati, et in dolore preces ad Deum emittent in clamore vocis suæ sancti ordines ad auxilium accedent, ut confortent cos et in spe consolentur. Communicant angeli sancti in pas- præstolatur, non seminabit sionibus et tribulationibus propter propinquitatem suan. Bona operatio et humilitas, hominem deum faciunt super terram: fides vero et misericordia cito faciunt ad munditiam transmeare. Calorem et contritionem in una anima ſieri impossibile est, sicut in uno homine ebrietatem et modestiam cognitionum: cum animæ datur hic calor, aufer tur ab eo contritio et luctus. Vinumque ad hila Non fiat tibi multitudo sapientiæ lubricum ani mæ et laqueus ante faciem tuam: sed in Deo con fisus, viriliter pone initium incedendi per viam quæ saginæ plena est: Ne semper videaris egenus et nudus a scientia Dei; timidus enim et qui ventos 38; melior est enim mors pro Deo, quam vita cum verecundia et pi gritia Cum volueris incipere opus Dei, prius conde testamentum, tanquani non habeas vivere in hac vita et sicut ille qui se paravit ad mortem desperans de vita sua, donec perveniat ad tempus termini sui. Et hæc habeas in mente tua, et ca veas ne impediaris spe poenitentis vitæ ad pugnan dum et vincendum. Nam spes hujus vitæ relaxat 36 Prov. xxvi, 43. 7 Num. xni, 34. 38 Eccle. x, 4. Obviaveris. Al., obviaverit. Ne tibi quid. Quis hæc mihi edisserat? Quamlibet virtutem, etc. Rite illud accipite. Certum est viros perfectos interdum in exercitio virtutum, quarum habitus alte defixos conservant, summa cum animi tum corporis voluptate affici Ac nec illud minus exploratum, actiones virtutum frequentes corpus extenuare, atterere, frangere, consumere præsertim cum corpus domandum, et retundenda effrenis superbia.

menfein: propter quod nihil excogites omnino, contermini etiam sapientiæ; quia usque adeo sed fidei da locum in mente tua, et hoc memo rare dierum qui erunt post mortem tuam, et nun quam laxatio veniet tibi juxta Sapientem, qui dicit, quod mille anni hujus sæculi non sunt sicut dies unus in sæculo justorum ". In fortitudine tua incipe omnem bonam operationem, nec in dupli citate animi accedas ad eam, nec hæsites in corde tuo super spe, ne labor tuus fiat inutilis, et one rosa oratio laboris tui: sed crede in corde tuo, quod misericors est Dominus, et exquirentibus eum dat gratiam, non secundum operationem no stram, sed secundum multitudinem et fidem ani marum nostrarum. Ait enim: Fiat tibi sicut credidisti *0. Diversitates operationum sunt. Quidam enim pertulit virtutem capitis sui pro collectis horarum tota die taliter agens. Alius genuflexionibus labo rans, et sic permanens colligit numerum orationum suarum. Alius multitudine lacrymarum supplet Jocum collectarum suarum, et contentus est eis. Alius sollicitus in meditatione intentionis suæ, et colligit regulam injunctam. Alius cruciat animam suan) in fame, ita ut etiam nequeat complere col lectas. Alius in ferventi cogitatione psalmorum permanens, continuam collectam facit ipsam. Alius studet lectioni, et calefit cor ejus. Alius abripitur, divinos considerans intellectus. Alius stupefactus ex admiratione sui, a silentio præpeditur a con sueta meditatione detentus. Alius gustans ex his omnibus et saturatus, conversus est retrorsum, et remansit inanis. Alius modicum ex his gustans tumefactus erravit. Alius multa infirmitate et de bilitate sua impeditus est conservare regolam suam. Et alius consuetudine alicujus concupi scentiæ occupatus, vel ambitionis, vel vanæ gloriæ, vel cogitationis etiam ruit. Alius corruit et sur rexit, nec convertit terga sua, donec accepit pretiosissimam margaritam. Cum gaudio et prom ptitudine semper incipe opus Dei; et si mundatus fueris a vitiis et hæsitatione cordis, ipse Deus ascendere te faciet ad virtutum summitatem, et auxiliabitur tibi, et prudentiorem te faciet, et se cundum voluntatem suam mirabiliter ad perfectio nem attinges. Cui sit gloria et potentia in sæcula sæculorum. Amen. Quid impediat cor, ne ad mala runt. QUEST. Quo vinculo tenetur cor, ne discurrat ad mala? RESP. Sapientiam sequi semper, et do ctrinæ in vita studere. Aliud enim vinculum effre nationi mentis fortius non resistit. Q. Usquequo 14 est terminus itineris sapientiam insequentis, et in quo finitur doctrina ejus? R. Ita est impos sibile invenire terminum istum, quod etiam sancti quoad profectionem ejus patiuntur defectum, 39 Pral LXXXIX, 4, 5. 4° Matth. v, sublimatur, donec insecutorem suum uniat Deo, et hoc est signum, quod ejus consideratio est sine fine, quia sapientia est ipse Deus. Q. Quæ est prima semita et initium eorum, quæ nos fa ciunt appropinquare sapientiæ? R. Quod quis totis viribus insequatur sapientiam, et insequendo tota mente sustineat, ut etiam, cum expedierit, exuat ipsam vitam, et projiciat a se, nec fiat ne gligens propter amorem sui. Q. Quis est ille, qui digne nominatur intelligens? R. Qui vere intel lexit quid sit terminus hujus vitæ: idem enim potens est ponere terminum delictis suis. Quæ namque scientia, quisve intellectus est major isto, videlicet, ut excogitet quis, qualiter exire possit de hac vita, cum in corruptione non habet mem brum aliquod concupiscentiæ fetore infectum, vel animæ maculam ab ipsius dulcedine sordescen tem? Homo enim qui acuit intellectus suos ut ingrediatur ad secreta omnium naturarum, et ditatus in adinventione et consideratione in omni scientia, et anima ejus exsistit sordibus peccati polluta, nec acquisivit testimonium in spe animæ suæ, sed putat bene ad portum confidentiæ per venire; insipientiorem eo mundus non habet. Nam neque ad spem hujusmodi adducunt eum opera sua, propter indeficientem cursum suum. Q. Quis est fortis in veritate? R. Qui prosperatur in tribulationibus temporalibus, in quibus abscon dita est gloria victoriæ suæ: nec desiderat delecta tionem in qua abscondita est vita confusionis, quæ calicem luctus propinat semper invenientibus eam. Q. Si læditur in itinere quo itur ad Deum, si quis de clinat a bonorum operum studio propter tentationes? R. Non decet aliquem appropinquare Christo sine tribulatione; nec sine ipsa conservatur justitia cujusquam inalterata: et si quis exigit opera quæ augent ipsam, recedit ab ea, nec conservat eam sed invenitur sicut thesaurus incustoditus, et tanquam athleta armis suis exspoliatus, quando circumdat eum acies inimicorum suorum, et sicut navis non habens apparatum suum, et tanquam pomarium irrigationis fonte privatum. Q. Quis est illuminatus in intellectibus suis? R. Quicunque pervenit ad amaritudinem quæ est absconsa in dulcedine mundi, et continet os suum, nec de calice hoc gustat, et semper scrutatur de salute animæ suæ, nec cessat a cursu sao donec dissol vatur a mundo isto: claudit quoque ostia sensuum suorum, ne subintret unquam in ipso concupiscen tia hujus mundi, et subripiat occulto thesauros ejus. Q. Quid est mundus, et quomodo cognoscimus 'eum, et in quo lædit diligentes se? R. Mundus ´est meretrix, quæ desiderio pulchritudinis suæ að concupiscentiam trahit videntes eam: qui autem particulariter ejus amore deceptus ipsum fuerit amplexatus, a manibus ejus non potest evadere,

donec spoliet eum vita sua: et cum exspoliaverit quoque vita, pro opere tuo repromissionem meam omnibus, ejiciet eum a domo sua, et in die obitus sui hɔpo cognoscit cum Quando vero laborat quis exire de mundo isto, quandiu absconsus est in ipso, non potest videre connexiones ejus et sic non solum condiscipulos suos et filios, et illos qui colligantur, in ipso detinet mundo; sed etiam illos qui proprium non habent, scilicet, religiosos, qui ejus vincula disrumpant si in unum facti erant supra eum, jam incipit quibus dam modis in operibus suis venari nec non etiam conculcare. et certitudinem futurorum bonorum ostendam tunc enim invenies æternam, cum neglexeris istam. Cumque interius intraveris in hujusmodi præepa rationem, tunc contemnentur in oculis tuis omnia quæ laboriosa et tribulantia reputantur. Nam cum mens ita fuerit præparata, non habet certamen neque tribulationem in tempore periculi mortis. Propter quod, pro certo, nisi habuerit homo odio vitam suam in hoc mundo propter affectionem futuræ vitæ, tribulationes non poterit sustinere. Q. Quomodo resecat homo primam consuetu:li nem, et assuescit seipsum in vita, religioni et egestati? R. Corpus vivere sine necessariis non acquiescit: sed in quantum possibile est, mens se Q. Quid faciemus corpori, quando circumdat id dolor et gravitas, quia conlaxatur cum eo volun tas prioris fortitudinis desiderio boni. R. Hoc fit multoties. pro eo, quod medietas eorum exivit ipsam a voluptatibus et laxatione, quandiu ab his c quæ laxationem operantur longe consistat. Nam quando videt materias rerum voluptatis, excitatur in ea concupiscentia cum fervore: propter quod Salvator sequenti eum, spoliari mandavit et exire de mundo, quia oportet hominem laxationis cau sas 15 abjicere a scipso, et sic appropinquare Jabori. Et ipse quoque Dominus, quando incepit pugnare cum diabolo, ipsum in deserto siccissimo expugnavit. Et Paulus etiam admonet tollentes crucem Christi, exire de civitate, dicens: Egre diamur cum eo, et assumamus opprobrium ejus 43 Quia Christus extra civitatem passus est, per se gregationem mundi et eorum quæ sua sunt. Cito quis tradit oblivioni primam consuetudinem suam, nec laboret in his tempore multo? Pro iniquitate vero mundi et rerum.ejus, mens a fortitudine sua quantocius relaxatur. Expedit namque monacho, quod in hoc certamine vivat, ut sit in necessitate et inopia status cellæ monachi, et ut sit cella ejus vacua, et ab omnibus otiosa quæ desiderium quie tis movent in ipso. Cum causæ relaxationis longe sunt ab homine, non periclitatur in duplici præ lio, interiori et exteriori. Nam quando homo est egens necessaria utilitate tabernaculi sui, tunc et utilitas ejus fit contemptibilis, nec in tempore necessitatis cum desiderio videt cibum, et modico quodam facit corpus esse contentum, et illud etiam tanquam contemptibile videt, nec propter post Devin, et reliqua medietas remansit in mun do; et corda eorum non sunt ab his quæ sunt hic, separata, sed divisa sunt sua; et quandoque respiciunt ante, retro vero quandoque. Et sicut ego puto, illos qui taliter sunt divisi et appropin quant Deo, monet Scriptura dicens: Ne accedas ad Deum in duplicitate cordis “; sed ad illum ac cede, sicut qui seminat et metit **. Et Dominus, illis qui abrenuntiant imperfecte, et sunt divisi, et redeunt mente retrorsum occasione timoris tribulationum, scies, quod nondum a se carnis desiderium abjecerant, cum abjicere illud voluit a mentibus eorumdem, dixit eis verbum determi natum: Quicuaque vult post me venire, prius abneget semetipsum; ut sicut ille qui paratus est ascendere crucem, assumit in mente sua mor tis intentionem ac sic egredietur, velut homo non cogitans habere partem iterum in hac vita: ita facere debet, qui perficere vult prædicta. Nam crux est, ad omnem tribulationem parata volun tas. Item cum Dominus dicere voluit, quare hoc esset, dixit: Qui vult vivere in hoc mundo, perdet semetipsum a vera vita. Qui vero perdel semel ipsum propter me hic, illic inveniet semetipsum Id est, qui transit per viam crucis, et ponit gressus suos in ipsa, et babet iterum sollicitudinem in hac vita, perdit se ipsum a spe, pro qua ut susti neret, exivit; quia hujusmodi sollicitudo non per mittit eum appropinquare tribulationibus quæ delectationem cibi comedit, sed ut naturam tan sustinentur pro Deo; sed propter moram quam trahit in eadem, trabit ipsum sollicitudo modi cum, et educit eum a certamine vitæ beatitudinis. Et augetur in ipso in tantum hæc cogitatio, ut superet eam; et: Qui perdit animam suum propter me in mente sua, ac propter dilectionem meam hic in vitam æternam illæsus et innocens custodi tur. Hic enim qui perdit animam suam propter me, inveniet eam deinceps. Ergo præpara animam tuain ad exterminationem ex hac vita totalem, et sicut repromisi, dabo tibi vitam æternam; et in bac Eccli. 1, 36. ** Eccli. VI, 19. * Matth. xv, 24. Cogn. eum. Mundum scilicet, de quo paulo ante. tum sustentet ac confortet. Occasiones enim bujus vitæ cito transformant hominem ad religionem sine tribulatione ac tristitia mentes: expedit autem monacho nullatenus commisceri impugnantibus eum, sed ab eorundem aspectibus abstinere, et elongare se a propinquitate eorumdem: et hoc dico non solum pro ventre, sed etiam pro omnibus in quibus examinatur et probatur libertas mona chorum. Quando homo accedit ad Deum, fœdus fuit cum Deo de his omnibus abstinere, quæ sunt hic: non * Joan. xu, 25. 45 Hebr. x, 43.

videre faciem mulieris, nec respicere formosa- cati et concupiscentiæ initium est, labor jejunii, rum aspectus, nec concupiscere quidquam, vel epulari, vel ornatum in vestibus: non videre nec respicere hominum sæcularium dignitates, eorum verba nunquam audire, nec ea quæ sunt de eis. Quia multas vires acquirunt vitia de propinquitate ipsorum, laxantium et alterantium athlete sapien tiam et propositum ejus. Et si aspectus bonorum movet arbitrium zelum habentis, ut inclinetur ad operationem eorum, manifestum est quod aspe ctus contrariorum potentiam habet captivandi ani mum ad seipsum. Et interdum plus fiat solitario ad infrenationem, cum prælium inducit eum. Et ideo quidam de certatoribus senibus religiosis vi dens quemdam imberbem similem mulieribus, re putavit hoc nocivum menti suæ, atque damnosum in pugna sua. Quis enim poterit se ingerere in aliis confidenter, postquam sanctus iste non ac ceptavit intrare, ut salutaret fratrem illum? Decre vit enim prudenter ille senex: Quia, inquit, si cogitavero hac nocte tantum, quod hic sit talis, fiet mihi jactura non parva. Propter quod dixit aliis Ego quidem, filii, non timeo; verumtamen cur volo mihi inducere pugnam in vanum? Nam recordatio taliumn infructuosam facit menti tribu lationem. Ad unumquodque membrum corporis habet pugnam homo, et debet custodire se ipsum, et dimittere pugnam in ipsis, tanquam si jam ap propinquasset: et quanquam homo sibi faciat violentiam ad bonum, tamen periclitatur videndo semper ac concupiscendo. Sicut medicinales herbæ multæ sunt in terra contectæ, et in æstate nemo cognoscit eas propter æstum; cum autem ex aqua fuerint humectatæ, ac perceperunt virtutem aerei frigoris, tunc apparet quælibet illarum, et spectes ubi fuerat in terra sepulta: ita et homo quando est in gratia tranquillitatis et fervore abstinentiæ, quiescit a multis vitiis; sed cum ad sæculares ac cedit, tunc videt quomodo quodlibet vitium exci tatur, et sublevat caput suum, maxime cum odo raverit quietis odorem. Hæc autem dixi, ne quis confidat in corpore suo, quandiu vivit, donec moriatur, et ut ostendam quantum fuga recessusque longus a sæculo juvant contra ea quæcunque ferunt nobis confusionem in recordatione sui. Expedit nobis timere, nec con culcare conscientiam et contemnere eam. In de sertum tentemus ducere corpus, et faciamus per quod patientiam acquiramus. Majus autem omni bus est, ut causas pugnæ prolongemus a nobis, quanquam ex hoc corpus angustiam patitur. Quia timeo ne, cum supervenerit occasio et necessitas, ruinam propter propinquitatem eorum incurrat. Q. Quicunque abjecerit a se tentationem, et intra verit ad pugnam, quod est initium ejus in pugna abstinentiæ, et unde incipit pugna? R. Illud no tum est omnibus, quod cujuslibet certaminis pec ** Matth. IV, 1, maxime pugnantium contra peccatum quod intra nos est. Signum quoque odii contra peccatum, er concupiscentiam ejus, apparet ex hoc in certatoribus invisibilis hujus pugnæ, si cum jejunio vigilia noctis cooperantur. Quicunque autem per totam vitam suam societatem hujus conjugii diligit, hic fit casti tatis amicus. Sicut enim quies ventris initium om nium malorum est, et laxatio somni quæ accendit luxuriæ concupiscentiam, ita via Dei sancta et omnis virtutis fundamentum jejunium est ac vigi lantia in servitio Dei, in crucifixione corporis per totam noctem contra dulcedinem somni. Jejunium protectio est omnis virtutis, et initium certaminis, et corona continentium, et pulchritudo virginitatis et sanctitatis, et splendor castitatis, et principium viæ christianitatis, et mater orationis, et fons sapientiæ, et magister tranquillitatis, quæ præcedit omnia bona. Sicut imitatur sanus oculus desiderium lucis, ita sequitur jejunium quod cum discretione fit, desiderium orationis. Cum quis cœperit jejunare, ex hoc, desiderium alloqui Deum, et pervenire ad eum incipit in mente sua. Jejunans corpus non exspectat in lecto suo ut dormiat tota nocte cum sigillum jejunii superponitur ori ho minis, mens compunctione meditatur, et cor ejus producit orationem, et moestitia jacet in vultu ejus, et pravæ cogitationes elongantur ab ipso. Hilaritas non invenitur in oculis ejus, et concupiscentiarum et vaniloquiorum non est amicus. Nunquam vidi aliquem jejunantem cum discretione, a mala con cupiscentia redactum in servitutem est enim hoc magnum donum ad omne bonum, quoniam illud est mandatum; et qui negligit illud, amovet omne bonum quod ab initio fuit impositum ad custodiam nostræ naturæ, et inde condit principium plasma tionis nostræ. Verumtamen unde facta est exter minatio prima, inde certatores veniunt ad Dei ti morem, postquam legem ejus cœperint custodire. Salvator etiam quando apparuit mundo huic, ince pit. Nam post baptismum, Eduxit eum Spiritus in desertum, et jejunavit quadraginta diebus **, Simili ter autem et omnes qui exeunt post eum et sequun tur eum, super hoc fundamentum ponunt initium pugnæ suæ. Armatura est enim operata per Deum quis negliget illam, et non culpabitur? Et si is qui edidit legem, jejunat, quis est ex observantibus legem, quem non oporteat jejunare? Propter quoà usque tunc genus humanum victoriam ignorabat, nec diabolus iniquam fuit expertus 16 superatio nem suam per naturam nostram, ante jejunium. In hac armatura ab ipso principio fuit homo formido losus; et Dominus noster Jesus Christus, princeps et primogenitus victoriæ factus est, ut daret pri mam coronam victoriæ super caput naturæ nostræ. Et diabolus quando videt hanc armaturam apud aliquem hominum, statim terretur, et venit ad

recordationem superationis suæ quam a Salvatore tia vicit, aliud est, quam evitare conversationes et passus est in deserto, et virtus ejus confunditur in armatura nobis data a principe nostro. Quæ igitur arma sunt iis fortiora et magis con fortationem exhibentia in pugna quæ fit contra spi ritus malignos, sicut experimentum factum a Chri sto? Nam quanto plus fatigatur et afligitur corpus, tanto magis tempore quo circumdat hominemn acies dæmonum, cor ipsius a confidentia defensa tur: et qui jejunii armatura vestitur, omni tem pore est accensus. Zelotes Elias cum zelavit pro lege Dei, in hac armatura vicit, reducens ad me moriam possessoris sui mandata Spiritus sancti. Mediatrix est jejunatio Veteris Testamenti, et gratiæ datæ nobis a Christo. Qui negligit jejunium, apud cætera propugnacula laxus est et infirmus, et signum laxationis animæ demonstrat, et dat locum victo riæ impugnanti eum. Quia nudus aggreditur pu gnam, manifestum est quia nudus egreditur ab ea, quia membra ejus non sunt induta fervore fa mis. Item per jejunium homo inconcussus mente servatur apud occursus difficilium vitiorum. Dici tur de multis martyribus, quod nihil gustabant in die in qua coronam præstolabantur martyrii, sed sicut ad nuptias præparati exspectabant occurrere gladio in jejunio, cum hymnis, psalmis et canticis. recedere a consuetudine. Ille qui actualiter in se m:etipso vel in aliis per sensus suos innovat ejusdem libertatis commemorationem, quæ est agnitio mali tiæ, non poterit animam suam ex hoc mundare, vel quando poterit cessare ab impugnatoribus exterio ribus, licet contempletur. Si enimo cor quotidie sordescit, quando mundatur a sordibus, et si exte. riorum effectui resistere nequit, quanto minus po test cor mundare? Et qui est in medio exercitus constitutus, et exspectat quotidie frequenter belii nuntiationem audire, quando præsumit pacisci in anima sua? Veruntamen cum ex hoc elongatus fuerit, tunc primo modicum quiescere poterit ab intus; quia quousque fluvius superne confluit, aquæ ipsius inferius minime desiccantur. Cum aliquis venit in quietem, tunc potest anima scrutari vitia et discernere sapientiam quæ est in ea; tunc inte rior homo expergefit ad opera spiritus, et de die in diem percipit sapientiam occultam quæ floret in anima sua; statim ad gratiam lacrymarum pertin git quæ sine violentia fluunt et perducit ipsum ad perfectionem dilectionis Dei. Q. Quæ sunt certa argumenta et signa appropin quantia incipienti videre fructum occultum in anima sua? R. Est quod quis promeruit gratiam lacrymarum multarum, quæ sine violentia fluunt. Nam sicut terminus positæ sunt lacrymæ menti inter corporalia et spiritualia, et inter vitiositatem et munditiem: quousque non recipit homo istud donum, adhuc in exteriore homine manet effica cia operis sui, nec persensit adhuc efficaciam occultorum spiritualis hominis. Nam cum quis inceperit a corporalibus hujus sæculi separari, et ita terminum qui est intra naturam, visus fuerit, transeundo ad hanc gratiam lacrymarum, statim pertigisse. Et sola prima occulta conversatione incipiunt lacrymæ istæ, quæ perducunt ipsum ad perfectionem dilectionis Dei; et quanto magis pro cedit illic, tanto magis ditatur in ipsa, donec bibat ipsas lacrymas in potu et cibo suo, propter multam perseverantiam earumdem et hoc signum certi tudinis, quod mens recessit de mundo isto, et per sentit mundum illum spiritualem. Quanto mag's Nos quoque qui ad invisibile martyrium vocati sumus ad percipiendas sanctificationis coronas, vigilemus, ne in aliqua parte negationis signum nostris inimicis exhibeamus. Sunt quidam habentes hæc opera, qui quærunt cogitationum pacem, et tranquillitatem non sentiunt vitiorum. O fratres, vitia absconsa sunt in anima, quæ non corrigun tur per labores tantummodo corporales, nec etiam per eas cogitationes arctantur apud illos qui a sen sibus semper expergefiunt; quia labores hujus modi a concupiscentia tuentur homines, ne ab eis et dæmonuin turbatione vincantur. Pacem vero et tranquillitatem animæ non impediunt; sed tunc membra quæ sunt in terra, mortificantur et præ stant cogitationum pacem, cum solitudinem com ruunicamus. Nam quanquam cito sensus exteriores cessaverint a turbatione, et permanserint in ope ratione scilicct bona, per aliquod tempus sentiet homo paceni; tamen quousque defecerit homini oc- quis appropinquat mente sua huic mundo, tanto cursus, et membra ejus cessaverint a diffusione cogitationum, et ad se collegerit semetipsum, non poterit cognoscere suam infirmitatem. Quietudo enim, sicut ait beatus Basilius, initium est mun ditiæ animæ. Cum exteriora membra cessaverint ab exteriori schismate et distractione ad exterio reni regionem, expergefit cor ad scrutationem in tentionum quæ intus in anima sunt; et si bene permanserint, homo hujusmodi incipiet ad mundi tiam animæ ambulare. R. Arbor quæ quotidie irvigatur, quando siccatur radix ejus et minuitur vas quotidie recipiens incrementum: et si mundi Fluunt. Editi, fiunt. Sic et paulo post. plus de his lacrymis defectum incurrit: et cum mens ejus omnino fuerit in mundo isto, totalem defectum patitur hujusmodi lacrymarum. Et est signum, quod in vitiis sit sepultus. Lacrymarum quædam adurentes, et quædam impinguantes. On nes autem lacrymæ quæ ex corde procedunt pro pter peccata, desiccant corpus et adurunt, et ip sum cerebrum lædunt. De primo quidem, per hune ordinem ex necessitate occurrit homo, et per eas aperitur sibi ostium intrandi in secundum ordi nem meliore:n, quod est gaudium, in quo recipit homo misericordiam. Hæ lacrymæ sunt, quæ ab

intellectu profluunt, quæ corpus decorant pariter ▲ et impinguant, et sine violentia per semet ipsas emanant. Et aspectus hominis alteratur: sicut dicitur, lætificati corde facies viret. Q. Quæ est resurrectio animæ, quam dicit Apo stolus Si consurrexistis cum Christo", etc.? R. Il lud quod dixit Apostolus: Deus qui dixit de tenebris lucem irradiari vere in cordibus vestris, resurre ctionem vocans, ostendit recessum a vetustale, videlicet, ut flat homo novus, nihil habens de ve tere. Dabo eis et cor meum et spiritum novum **. Tunc enim figuratur Christus in nobis per spiri tum sapientiæ et revelationis agnitionis Dei. Revelationes. Mundus corde quis sit. Q. Est idem revelatio et visio? R. Non; imo differentia est. Revelatio enim multoties dicitur de duobus:: nam quia revelatur occultum, omnis visio dicitur revelatio, sed non omnis revelatio dicitur visio. Nam revelatio ex magna parte defectis et a mente gustatis accipitur. Visio fit quasi imaginibus et formis, sicut olim fiebat antiquis vel in somno pro fundo, vel vigilando; et aliquando certius, ali quando vero in phantasmate, et quodam modo obscuro propter quod et ipse qui videt, multoties ignorat utrum vigilando videat, an dormiendo, aut per vocem audit susceptionem. Quandoque vero formam videt, aliquando magis scilicet facie ad dignis apparentes et revelationes facientes in de sertioribus locis et remotissimis ab hominibus. Hæc igitur funt cum ex necessitate homo eget eis, si non habet aliam susceptionem vel consolationem ex loco. Revelationes vero quæ sequuntur in mente per munditiam, acceptæ sunt et solummodo perfectorum et peritorum exsistunt. Q. Si pervenit aliquis ad munditiam cordis, quod est signum ejus; et quando cognoscit homo, quod pervenerit ad munditiam cor ipsius? R. Cum videt quis omnes bomines esse bonos, nec apparet ei quisquam im mundus vel contaminatus, tunc est mundus corde, quoniam enim perficitur verbum Apostoli: Reputate omnes potiores ex cordis sinceritate "; nisi perveniat ad illud quod dicitur, Oculus bonus non videt mala. 17 Q. Quid est breviloquium? R. Virtus opera tionis solitudinis: solitudo sensus mortificat exte riores, et suscitat motus interiores, sed extrin- faciem. Et visio et collocutio virtutes sunt sanctæ, seca operatio istorum contraria operatur. Q. Quæ est ista causa visionum et revelationum; quia quidam vident, quidam vero laborant: plus eis, et visio non operatur in eis? R. Causæ multæ sunt quædam enim fiunt per dispensationem gratiæ ge neralis utilitatis; quædam vero fiunt ad conforta tionem et doctrinam. Et primo quidem per mise ricordiam Dei dispensantur hæc omnia hominibus. Et tribus quoque modis ex maxima parte. Vel in simplicioribus qui sunt absque malitia penitus, vel in quibusdam perfecte sanctis, vel habentibus ze lum ignitum fidei, et de hoc sæculo desperatis, qui perfecte abrenuntiaverunt et a cohabitatione hominum recesserunt, et post Deum nudi egressi sunt, nullum auxilium a visibilibus exspectantes, super quos irruit aliquando formido propter soli tudinem: vel quando circumdat periculum mortis ex fame vel infirmitate, aut etiam ex aliquo incursu aut tribulatione, ita ut etiam appropinquet despe rationi. Consolationum ergo quæ fiunt talibus, nec flunt illis qui eos superant in labore: prima causa hæc est, quod quanto quis habet consolationem humanam ab aliquo visibilium, tanto sibi hujus modi consolationes non flunt nisi per dispensa tionem aliquam communitatis. Nobis autem sermo de solitariis; et hoc testatur unus de Patribus qui pro ipsa consolatione preces effudit et audivit Suffecit consolatio et colloquium hominum. Alius eodem modo cum esset in solitudine et viveret juxta consuetudinem solitariorum, epulabatur in omni hora gratia consolationis. Cum autem appropin quasset mundo, quæsivit eam juxta consuetudi nem, nec invenit: et supplicavit a Deo causam sibi significari, dicens: Nunquid, Domine, propter epi scopatum recessit a me gratia? Responsum est ei Non; sed quia Dominus dispensat cum his qui in eremo commorantur, ut eos hujus consolationis dignos faciat. Indecens est enim quemquam divi nam recipere consolationem, et istam, nisi sit ob dispensationem aliquam prædictorum. Q. Quid est munditia, et usquequo est termi nus ejus? R. Munditia est oblivio specierum scien tiæ, quæ sunt contra naturam, quas in mundo ad invenit natura: terminus autem quo quis libere tur ab eis, est, ut redeat homo ad primam sim plicitatem naturæ suæ et innocentiam, ut puer sine puerili defectu. Q. Decet aliquem ad hunc ordi nem pervenire? R. Sic: ecce abbas Sysois sic pervenit ad hanc mensuram, ut quæreret a suo discipulo, si comedisset annon? Et alius quidem de Patribus ad talem simplicitatem paulo minus puerilem devenit, ut omnium quæ hic sunt, esset oblitus, et comedisset ante communionem nisi a discipulis impediretur; et discipuli sui ducebant ipsum ad communionem, quasi puerum; et mundo quidem puer erat, sed in anima perfectus erat apud Deum. Q. Quam meditationem et exercitium habere debet solitarius in solitudine sua, ne stu deat mens in cogitationibus vanis? R. De medita tione et exercitio quibus mortificetur homo in cella sua. Nunquid homo pervigil et festinus, qui ad anımam eget interrogatione, quomodo conversetur, dummodo sit secum? Quid aliud est meditatio mo nachi, quam luctus in cella sua? Nunquid ob lu clum valeat etiam ad aliam cogitationem respicere? 80 Philipp. 11, 3. Coloss. I, 1. 48 II Cor. iv, 6. "Ezech. xxxvı, 26. Cor meum. Vulg., cor unum. LXX vertunt xapšlav érépav, cor alterum, id est, novum. Acceptæ. Editi, et acceptæ.

Quænam meditatio melior hac exsistit? Ipsa nam que sessio et solitudo monachi similis est conver santibus in sepulcris, quæ ab humano gaudio distat. Docet eum, quia luctus est operatio ejus, et ipsum cognomen nominis sui ad hæc inducit eum; lu ctuosus etenim appellatur, id est, amarus corde. Et omnes quoque sancti lugendo egressi sunt de hac vita. Ex quo sancti lugebant et eorum oculi pleni lacrymis semper erant: donec egrederentur de hac vita, omnes plorabant. Consolatio sane ino nachi de planctu nascitur; et ubique perfecti et triumphatores hic ploraverunt. Ille qui vulneri bus est repletus, quomodo sustinebit ut a planctu quiescat? Qui mortem suam habet ante se positam, eget doctrina, quo cogitatione utatur lacrymis. Anima tua mortificata est in peccatis, ut jacet ante conspectum tuum; quæ mater est apud te(32), quam totus mundus, et planctu non eget. Si ve niremus in solitudinem, possemus in planctu ma nere: propter quod assidua mente Domino suppli cemus, ut nobis hoc largiatur. Nam si gratiam hanc obtinuerimus, quæ cæteris donis est po tior et superior, ad munditiem ingrediemur: et cum ingressi fuerimus ad eamdem, non auferetur a nobis munditia usque ad nostrum exitum hujus vitæ. Beati mundo corde", " ætati; quoniam non est tempus in quo non percipiant delectationem hujusmodi lacrymarum, et ipsæ semper Dominum contemplantur: et exsistentibus adhuc lacrymis in oculis suis promerentur visionem revelationum ejus. In excellentia autem suarum orationum, nec est eis oratio sine lacrymis. Et hoc est quod Do minus ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consola buntur”. De 18 luctu quidem venit homo ad mi sericordiam animæ; propter quod dicit Dominus, quoniam ipsi consolabuntur. Non expressit quam consolationem. Nam cum monachus per lacrymnas regionem transire promeruerit vitiorum, et per venerit ad campum munditiæ animæ, tunc occur rit ei hujusmodi consolatio quæ non pertransitur ab his qui inveniunt eam, et in ista occurrit con solatio quæ hic nullatenus invenitur. Et tunc in telligit quam consolationem suscipit finis luctus, quam Deus per munditiam lugentibus elargitur. Quia indecens est continue lugentem aliquem vitiis molestari. Impossibilius enim est istud, quod si anentem lugentis ad tempus a commemoratione possunt.lacrymæ alterare. Quid dicemus de his qui experientia habent die noctuque hanc conso Jationem? Auxilium autem, quod fit ex lacrymis, nemo novit, nisi illi qui huic operationi suas ani mas tradiderunt. Omnes sancti introductionem hanc affectant; quia per lacrymas aperietur ostium coram eis, ut ad regionem consolationis ingredian tur: in qua regione vestigia Dei per revela tionem imaginantur. 31 Matth. v, 8. 8 ibid. 5. *³ ] Cor. xiv, 11. Mater. Sic editi. An major? Quomodo meditari debeat aliquis in solitudine. Ex operatione violenta oritur calor sine men sura, qui in corde ingeritur ex novis cogitationi bus quæ de novo superveniunt menti. Nain ope ratio et custodia mentem acuunt in ipsarum fer vore, et præstant visionem; et hæc visio parit ferventes cogitationes, quas prædixi in profundi tate visionis animæ, quæ contemplatio appellatur. Hæc autem contemplatio parit fervorem; et hoc fervore qui fit ex gratia contemplationis, dum fluxus gignitur lacrymarum; in principio quidem prius modica scilicet superveniunt homini per diem, et iterum deficiunt; et ex hoc proveniunt eidem indeficientes lacrymæ, et recipit anima pacem co‐ gitationum et ad mentis munditiam exaltatur. Per munditiam vero mentis pervenit ad videndum secreta; quia munditia est absconsa in pace, quæ pugnis successit. Post hoc autem contingit mens ad videndum revelationes et signa, sicut videt Ezechiel propheta, qui designat tres ordines per quos appropinquat anima Deo. Initium omnium horum est bonum propositum erga Deum, et spe cies inconvertibiles operum solitudinis, quæ na scuntur ex multa abstinentia et elongatione sæcu larium; nec est adeo necessarium species horum operum per singula recitare, quia sunt pluribus notæ: verumtamen quia indemnis est occurrentibus expositio eorumdem, quinimo utilis esse poterit, sicut ego duco, illas explicare non pigritabor. Quæ sunt istæ, fames, lectio, pervigiles totius noctis vigiliæ juxta posse uniuscujusque, multitudo genuflexionum, quæ ad faciendum sunt necessariæ in horis die ac nocte multoties. Fiant autem ad minus xxx qualibet vice et adoretur crux, et sic deinde recedatur. Sunt quidam qui addiderunt huic numero juxta posse suum. Alii in oratione faciunt ter triginta, habentes mentem pervigilem absque violentia et elatione, prostrati in faciem et hæ duæ species manifestant et exponunt multi tudinem divitiarum gratiæ quæ cuilibet homini dividuntur secundum sua necessaria. Quis vero sit modus alterius orationis et perseverantiæ in ipsa sine violentia, indignum reputavimus publicare, nec verbis linguæ aut exaratione calami; ne, si lector inveniretur comprehendere quod legeret, æstimaret inutilia et quæ scriberentur. Vel si in veniretur, et scire parvipenderet; utique nullum qui rerum ordinem ignoraret; etsi ex hoc ultimo contingeret vilipensio, ex præsidenti vero desi derio et hoc modo apparet ut barbarus in hujus modi rebus, juxta verbum Apostoli " qui ait de prophetante. Quicunque igitur homo adjicere cu pit, et viam ambulet supra dictam, et operationem menti faciat consonantem, et eum qui in his factus fuerit, ipse addiscet per semetipsumn. Unda Quæ, etc. Ita rescripsimus. Editi, præ, etc.

Jicitur: Sede in cella tua, et eadem omnia te docebit. rum referens actiones: hanc exponens, qui perfici De contemplatione et propriæ infirmitatis consideratione. Beatus est homo qui scit infirmitatem suam, quia hac scientia initium sibi fit et etiam funda mentum. Cum enim didicerit aliquis, et in veritate persenserit suam infirmitatem, tunc compescit ani mam suam a laxatione quæ denigrat scientiam et thesaurizat custodiam sibi ipsi. Nemo autem potest percipere infirmitatem, nisi tentari modicum-per mittatur in his, quæ sive animam opprimunt, sive corpus. Tunc enim comparationem faciens infirmi tatis suæ ad auxilium Dei, ejus magnitudinem scire potest. Et idem, cum perspexerit ad omnia arti ficia sua, videlicet ad custodiam, abstinentiam, protectionem animæ suæ, per quæ sperat confiden tiam invenire, nec invenit sibi portanti tranquilli tatem, propter timorem percipiat et cognoscat ex eo, quid timor cordis designat et manifestat, quod egeat utique consilio alicujus. Cor enim testatur interius ex timore, quoniam producit ab intus demonstrans, quod defectum alicujus patiatur, ob hoc confidentia nequeat habitare. Et quoniam auxi lium Dei est quod salvare potest; quando scit aliquis quod egeat auxilio Dei, orationes multipli cat; et quanto magis auget eas, tanto plus cor ejus bumiliatur. Nullus enim egens et postulans potest non humiliari: Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit". Igitur quousque humiliatur cor ab elationibus non cessare non potest, quia humilitas colligit cor. Cum autem humiliatus fuerit homo, statim circumdat eum misericordia et divinum auxilium: tunc enim sentit cor, quia invenerit vir tutem confidentiæ quæ movetur in ipso. tur in scientia Dei, id est, a Deo destinatur. Quo modo et ex tunc et in labore non erit homo, nec in ærumna, sicut fit in cæteris orationibus, quæ prius fiunt, quam ista percipiatur: sed cum gaudio cordis et admiratione producit regratiabiles motus con tinue cum genuflexionibus taciturnis; et præ mul titudine motus ejus ad scientiam, et admirationis et stupefactionis ad gratiam Dei, subito exaltat vo cem suam laudans et glorificans Deum, et gratias refert, et orans stupefactus, minimum non movet linguam. Quicunque igitur pervenit hucusque in veritate et non in phantasmate, et posuit hic si gnacula multa, et multas agnovit differentias pro pter multam probationem; ipsum hic novit, quia non est contrarium id quod dico. Igitur cesset de cætero talis cogitare vitia, et maneat in Deo per continuam orationem pavidus et timens, ne prive tur multitudine auxilii Dei. Hæc omnia nascuntur homini ex recogitatione infirmitatis suæ. Nam ex multo affectu ejus ad divinum auxilium appropinquat Deo, permanens in oratione; et quanto magis appropinquat Deo, tanto magis attingit eum Deus per charismata sua, nec aufert ab eo gratiam propter multam humi litatem: Quod Dominus differt aliquando, quia sicut illa vidua clamat " indesinenter ad judicem adversario suo judicanti Ob hoc enim miseri cors Dominus continet ab eo gratias, ut hæc sibi materia fiat appropinquandi eidem; et propter ne cessitatem suam permanet apud eum, a quo utilia producuntur; qui in quibusdam quasdam petitio, nes ejus exhibet festinanter, illas dico sine quibus salvari non potest. Continet, vero quasdam ab eo, et in quibusdam rebus quasdam inimici adustiones excutit et expellit ab ipso. In quibusdam vero eum. tentari permittit, ut illud sibi causa fiat appro pinquandi Deo, sicut prædixi, ut experientiam habeat tentationum et castigetur. Et hic est sermo Scripturæ, quod Dominus reliquit gentes multas ne dispergeret eas, nec tradidit eas in manus Jesu filii Nave, ut castigaret in eis filios Israel, et ut docerentur tribus filiorum Israel ac addiscerent bellum. Justus autem non recognoscens propriam infirmitatem suam, in arido loco res suas habet, nec recessit a lapsu, neque a corrumpente leone, scilicet dæmone superbiæ. Et item: Quicunque ignorat infirmitatem suam, deficit ab humilitate;. qui vero deficit ab ea, deficiens est etiam a per fectione. Et qui deficiens est ab ea, timidus est semper; quia civitas ejus non est fundata super columnas ferreas, neque super liminaria ærea, id est, humiliationem. Quod oratio est refugium, et fons salulis. Quando homo vere percipit divinum auxilium præstari sibi, statim fide repletur, et intelligit ex hoc, quoniam oratio refugium est auxilii, et fons salutis, et confidentiæ thesaurus, et lumen iis qui in tenebris sunt, et portus liberans a tempestate, et auxilium in ægritudinis violentia, et clypeus li berationis in prælio, et sagitta acuta contra ini micos. Et simpliciter dico: per orationem habet judicium tota multitudo bonorum; et ideo epulatur homo in oratione fider, et cor ejus decoratur ex confidentia, et nullatenus in priori cæcitate et oris locutione moratur: cum taliter animo percipit, tunc possidet orationem in anima sua, sieut the saurum, et præ multa lætitia formas orationis, in voces gratiarum commutat. Et hie 19 est sermo quem dixit ille, qui cuilibet rerum formam propriam diffinivit. Quoniam oratio gaudium est, gratia Psal. L, 19. 88 Luc. xvIII, 3. Quomodo acquiritur humilitas. Humilitatem autem acquirere nemo potest, ni Adversario suo judicanti. Legendum puto, DE adversario suo, ut habet sacer textus. Et mox, ju dicantem.

si per modos suos, per quos fit contritio cordis, ad refugium undique occurrant ad eum, et cornu et cogitationes elationis contemnuntur. Ob hoc enim multoties videt inimicus vestigia causarum ad hominem declinandum. Nam sine humilitate opus hominis perfici nequit, quia nullatenus est appositum instrumentum libertatis suæ, Spiritus sancti sigillum; imo servus adhuc exsistit. Et opus ejus nondum est a timore sublatum: sicut quis non corrigit opus suum sine humilitate, neque castigatur nisi per tentationes, ac sine castigatione non comprehendit humilitatem. Propter hoc di mittit Dominus sanctis causas humilitatis et con tritionis cordis ac laboriosa orationis; et multo ties perterret eos per passiones naturæ et lapsus pravarum cogitationum et exsecrabilium, multoties quoque per injurias et humana verba. Aliquando vero per ægritudines et corporales infirmitates, et quandoque per paupertatem et usus necessariorum egestatem; aliquando etiam per timorem diri do loris, ac derelictionem, necnon el pugnam dia boli manifestam; per quæ omnia timorem incur rere consuevit: aliquando per materiales et diver sas et terribiles. Ecclesiæ exaltetur contra inimicos suos, et multi moveantur ad virtutis zelum, et recedant a sæcu lo, ipse flat venerabilis ex pulchritudine conver sationis suæ. Conversatio etenim monastica, gloria est Ecclesiæ Jesu Christi. Decet utique pulchros babere gestus ex omni parte sui propter visionem visibilium, certissimam privationem rerum, omni modum carnis contemptum, altum jejunium, con stantium in quietudine temperantiam, sensuum visus custodiam, omnium conventionum in rebus hujus sæculi abstinentiam, brevitatem in verbis, in 20 multa recordatione munditiam, cum discretione simplicitatem: scire quod hæc vita superflua sit et inanis, et quod prope est illa spiritualis et vera, non ligare se ipsum amicitiis et unioni hominum, alicujus habere locum habitationis, auxilium fugere hominis, et indesinenter permanere in orationibus, non habere ambitionem, nec gaudere antennis, non ligare se ipsum huic vitæ, tentationes viriliter sus tinere, alleviari a mundanis affectibus et interro gatione rerum ipsarum, continue curare ac medi tari in regione veritatis', habere vultum pallidum et rugosum, lacrymari die noctuque, et plus his omnibus custodire castitatem, esse mundum ab in gluvie ventris, et a parvis etiam et a magnis. Hæ sunt virtutes monachi sub compendio dictæ, quæ sibi testimonium perhibent de omnimoda mortifi catione sua in mundo, et propinquare ejus ad Deum. Decet ergo nos de his semper curam gerere. Quod si quis dixerit: Quæ necessitas fuit exprimere sin gula et non dicere ea generaliter et universaliter? Dico, hoc necessario factum est, ut quomodo quæ sierit unum ex præmissis in anima sua, ille qui studet pro vita sua, et invenerit quod egeat uno istorum, cognoscat exinde defectum suum in omni virtute; et erit sibi odor iste in parte recordatio nis. Cum autem acquisierit ista omnia in semet ipso, tunc reliquorum scientia quam non expressi mus, largietur eidem; et erit hominibus materia glorificationis Dei, et exinde præparabit animæ suæ locum quietis, priusquam egrediatur de vita ista. Et hæc quidem omnia fiunt, ut habeat mate rias humiliationis, et ei negligentiæ somnolentia non contingat, vel ex rebus in quibus athleta vi sus est infirmari, vel etiam ex timore futuro. Necessario igitur tentationes utiles sunt homini bus. Hæc igitur non dico, quod deceat hominem in turpibus sponte laxari, ut fiat ei humilitatis oc casio ipsarum, neque ut festinet intrare ad alias tentationes; sed quia decet eum, dum in bono la borat, omni tempore vigilare et cogitare, quo niam creatus est: ob hoc etiam est caducus. Qui libet autem creatus eget virtute ac protectione di vina; et omnis qui eget protectione alterius, na turalem infirmitatem ostendit. Omnis vero qui suam infirmitatem agnoscit, necessario eget humiliari ad impetrandum humilitatem suam, ab illo qui po tens ei est subvenire: et si novisset a principio et vidisset infirmitatem suam, negligens non fuisset, nec obdormivisset, ut traderetur in manus tribu lantium eum, et expergefacerent eum. Unde decet ambulantem in via Dei gratias agere sibi in omnibus supervenientibus, et culpare et conviciari animam suam et cognoscere, quod nequaquam permissus fuisset a procuratore, nisi per negligentiam vel ela tionem, ut expergefieret; nec timeat ex hoc, nec recedat, nec ipsum excuset, ne duplicetur sibi ma Jum, quia non est apud producentem justitiam Deum iniquitas: absit. De perfectionibus, virtutibus et officiis monachorum. Decet monachum esse in omnibus rebus suis formam humilitatis videntibus eum, ut ex multis virtutibus ejus fulgentibus, sicut radios perspi cientes inimici veritatis, et invite confiteantur, quod sit Christianis spes certa salutis; et tanquam De privatione consolationis spiritalis. Non turbetur homo, sed legat in libris Patrum et sustineat pa tienter. Quicunque convenit in unum cum mente sua, et ut conversetur in solitudine, conformet se ipsum operationi, et secundum ordinem solitudi nis deducat residuum annorum suorum et dierum. Cum autem contigerit tibi, fili, sicut moris est in ordine solitudinis, a divina gratia constituente ut interius a tenebris anima confundatur, et sicut so lares radii velati super terram a caligine nubium, priveris modicum tempus consolatione spirituali, necnon et lumen gratiæ confundatur interius pro pter umbrantem vitiorum nubem, ac tibi modicum virtus lætifica subtrahatur et obumbret mentemn inconsueta caligo; ne turberis in anima, nec ad

in omni innovatione debet excipere naturam inte riorem. Obscure quodammodo, et sicut in ænigmate scripsi hæc ad recordationem vestram et omnium. secundum quod comprehendi potest a contempla tione Scripturarum et veracibus orationibus, et nondum ab experientia; ut fiat mihi auxilium per orationes eorum qui exinde fuerint utilitatem adepti, quia non modicum laborem in his impendi. Audi etiam ibidem quod debeo tibi dicere, quod ab ore non didici fallace. Cum ingressus fueris ad regio nem pacis cogitationum, tunc a te multitudo lacry marum auferetur, et postea provenient lacrymæ in. mensura convenienti. Hæc est pro certo veritas, sicut ab Ecclesia creditur generali. ignorantiam manum extendas, sed sustine patienter, excitat in eo; et ex hoc sentit alterationem quæ et lege in libris Patrum, et infer tibi violentiam ad orandum, et præstolare auxilium, et veniet tibi te ignorante. Nam sicut revelatur facies terræ per radios solares, obscuritate aeris occupante; ita potens est oratio solvere et annihilare ab anima ne bulas vitiorum, et irradiare mentem luce lætitiæ et consolationis, quod gignere consuevit in cogita tionibus nostris; et maxime cum habuerit pabulum a pagina sacra, et vigilantia quæ mentem illumi nat et illustrat. Continua enim lectio in Scripturis sanctorum replet animam incomprehensibili ad miratione ac lætificatione divina. Quod si quando homo venit ad lacrymas, tunc egredietur mens sua de carcere. Dico tibi rem, quam sicut mini mam non contemnes, nec hæsites in cæteris verbis meis, quia veraces sunt qui mihi eadem tradide runt. Si suspenderis teipsum a palpebris, ne putes quando perveneris ad lacrymas, quod perveneris ad continentiam conversationis tuæ. Hucusque mundo etenim servierunt occulta tua id est, stas in habitatione mundanorum, et opus Dei per exteriorem hominem operaris. Nam in terior adhuc infructuosus exsistit, pro eo quod ad lacrymas non pervenit fructus ejus. Cumque ad re gionem ipsarum perveneris, tunc scito quod egres sa est mens tua de carcere mundi hujus, et posuit pedem suum in itinere novi hominis, et cœpit ado rare aerem mirabilis auque novi; et tunc incipit offundere lacrymas, quia incipit dolor exitus pue ri spiritualis. Nam gratia quæ communis est inter omnes, traducitur ad animam, ut pariat divinam formam secreto ad futuri sæculi claritatem; cum que tempus partus advenit, statim moveri mens incipit in quibusdam, quæ inde sunt sicut spiramen, quo attrahitur infans intra membra in quibus nu tritur; et quoniam sustinet, quod consuetudini sibi non est, statim incipit movere corpus ad planctum mistum dulcedine mellis; et quanto magis nutri tur inſans interius, tanto plus habet augmentum lacrymarum. Hic autem ordo lacrymarum, dixi quod non est ille qui solitarius ex incitatione contingit; quia illa consolatio quæ de tempore fit ad tempus, ubique fit in solitudine commoranti cum Deo et cuilibet exsistenti in contemplatione mentis, quandoque in sermonibus Scripturarum, aliquando in orationum occursu. Sed de ordine isto dico, qui adest indesinenter lacrymanti noctu dieque. Quicunque autem pro certo veritatem formarum istarum invenit, fiunt autem oculi ejus ad instar ſontis aquarum, usque ad biennium vel ultra; postea vero ingreditur ad pacem cogitationum, et sic in greditur ad illam quietem de qua dicit beatus Paulus Sicut particulariter caput natura, a paci fica quoque quiete incipit mens contemplari my steria; et tunc Spiritus sanctus incipit ei revelare cœlestia, et Deus habitat in ipso et fructus Spiritus * Hebr. xi, 13. Adorare. An odorare? De tribus ordinibus quibus homo proficit. Tres sunt ordines in quibus proficit homo novitiorum, medius, et perfectorum. Qui est er go in primo ordine, quanquam intentio ejus ad bonum tendat, motus tamen suæ mentis iniquus est. Medius autem, medium quidem est inter pas sibilitatem et impassibilitatem, et cogitationes tam dextræ quam sinistræ æqualiter moventur in ipso, nec cessat omnino lumen in ipso producere tene bras, sicutjam dictum est. Si vero cessaverit mo dicum ab assidua lectione divinarum Scripturarum, ac desiderio utendi imagine formarum veritatis, et a posse suo, quod ad exteriorem custodiam ex qua fit interior custodia et sufficiens operatio ad initia, detrahetur. Quod si nutrierit naturale suum in his quæ dixi, nec dimisit mihi inquisitionem et scru tationem et affectum eorum de longo, quamvis non 21 viderit ea; sed ea nutu lectionis divinarum Scripturarum nutriat cogitationes suas, et contineat ne declinet ad sinistram, nec recipiat semen aliquod diabolicum sub specie veritatis, custodiat quoque animam suam cum desiderio in Deo, cum oratione laboriosa, et patientia: ipse præstabit ei petitionem suam, et aperiet ei ostium suum, et maxime pro utilitate ipsius. Secreta quoque humilibus revelan tur. Si vero mortuus fuerit in hujusmodi specie, et nunquam viderit terram illam de prope, puto quod hæreditas ejus erit cum antiquis justis, qui ad perfectionem venire sperabant. Nec videtur juxta verbum Apostoli **, quam in spe operati sunt omni bus diebus vitæ suæ, et dormierunt. Quod autem dicimus: Si non pervenerit homo ad terram pro missionis, quæ est figura perfectionis, id est, com prehensio veritatis manifesta, juxta mensuram vir tutis naturalis; nunquid prohibetur propter hoc ab isto, ut in extremo cordis maneat ei omne propo situm ad sinistram, et pro eo declinat quod non comprehendit omnem veritatem? nunquid perma net in fortitudine primi ordinis, qui nec novit hæc, nec desiderat, vel convenit eum exaltari ad Solitarius. Forte solitariis, vel solitario.

mediam viam? Dixi: Non enim vidit eam, nisi arctatur ab aliqua necessitate vel morte, seu tribu tanquam per speculum, sed speravit de longe, et propter hanc spem positus est cum patribus suis. Et non fuit dignus hac perfecta gratia factus. Sed qui semper alloquebatur eamdem, et eam reduce bat ad mentem, et quia movebatur in desiderio ejus in quantum poterat dum vixisset, et cogita tiones referebat: cor ejus repletum hac spe exit a mundo; nam omne quod habet humilitatem, deco rum videtur, quia incorporeum mentis exercitium circa desiderium quod dirigitur ex consideratione divinarum Scripturarum, animam interius coram malignis cogitationibus circumvallat, et conservat animum in recordatione futurorum bonorum, nec laxatur mens in negligentia sua ad commemoratio nem sæcularium rerum, quia ex his frigescunt calores motuum ejus, et ad concupiscentias cadit. latur a fructificatione suarum iniquitatum, dicat Sperabo in Deo, et ipse me sanet absque sollicitu dine, et auxilium mihi præstabit. Insipiens, usque modo non fuisti recordatus Dei, imo injuriatus es ei per vitia tuorum operum, per te blasphema tur a gentibus nomen Domini sicut scriptum est; et nunc præsumis ore pleno dicere: In ipso spera bo, et ipse auxiliabitur mihi, et sollicitus erit de me? Bene dictum est a Deo, confundendo tales, per prophetam dicentem: Quotidie exquirunt me, et volunt addiscere vias meas. Et sicut aliqui fa cientes justitiam, et justificationes Dei sui non relin quentes, quærunt judicium et justitiam *. De talibus enim est insipiens, qui etiam mente sit proximus Deo. Sed cum a tribulationibus circumdatur, ex tollit manus confidenter ad Deum. Hic utique ne cesse habet multoties ut disciplinetur hinc inde, quia non habet opus dignum, ut confidat in Deo. Nam propter pravas cogitationes et negligentiam in his quæ conveniunt, disciplina fit dignus. Deus vero propter misericordiam suam sustinet eum, ne decipiat Talis ergo se ipsum si obliviscatur et ordinem conversationis suæ, ac dicat se confidere in Deo, disciplinabitur enim, quia opera fidei nun quam habet. Non extendat in otio pedem suum; et dicat: Credo in Deum, qui dabit mihi neces saria, tanquam in Dei operibus conversanti, nec insipienter projiciat semetipsum in puteum, in mente non habens Deum, et dicat: Sperabo in . Domino nunc tandem per injuriam, et eruet me. De spe quæ fit per fidem præcordialem et dilectionem. Fit spes in Deo per fidem præcordialem; el quæ bona est, discretione et scientia fit. Homo qui penitus non curat de rebus temporalibus, sed commendat se Deo die noctuque, nec est solli citus de re aliqua sæculari propter studium quod gerit circa virtutes, et omnem curam suam pos sidet in divinis, et propter hoc negligit parari sibi cibos et indumenta et præparationem loci habita tionis et cætera cuncta: hic bene et magistraliter sperat in Deo, quod ipse debeat sibi necessaria præ parare: et hæc est prudentissima spes et vera. Justum est etenim talem sperare in Deo, quoniam servus ejus exsistit, et studio se incumbit operi ejus, absque omni negligentia quæ ab aliqua causa con tingat. Nam huic dignum est a Deo fieri provi dentiam specialem, quia servat mandatum ejus qui dixit: Quærite primum regnum Dei et justitiam ejus, et hæc omnia adjicientur vobis ". Cum autem sic disponimur, mundus tanquam servus nobis omnia præparabit, et tanquam dominis indubitanter obediet verbis nostris: et nostris voluntatibus pon resistet. Ne igitur cesset de statu suo continuo coram Deo, non tradit se ipsum ad curandum de necessaria utilitate corporis, nec quoque de alio cu rat nisi tantum otiosus fieri, propter timorem Dei, ab hujusmodi sollicitudine magna et parva: unde quæ spectant ad voluptatem, obtinebit. Verumta men hæc omnia mirabiliter, neque curat de eis, neque laborat in ipsis. Homo quippe qui cor suum sepultum habet penitus in terris, et semper terram comedit cum serpente, et in nullo studet compla cere Deo, sed in omnibus corporalibus distractus et dissolutus exsistit, et otiosus ab omni virtute propter assiduum colloquium et luxum elationis, et 'occasiones quasdam proponit: hic propter desidiam et otium excidit jam a bono; et contingit ut cum 87 Matth. v, 33. 88 Jsa. LVIII, 2. Decipiat. Forte, desipiat. Noli errare, o insipiens, quia labor et sudor qui pro Deo fiunt in agricultura sua, spem quæ in tem pore geritur, antecedunt. Si credis in Deum, be ne facis; sed fides eget operibus, et spes quæ de eo habetur eget afflictionibus ad virtutes. Credo quod Deus provideat creaturis suis, et sit in omni bus potens. Sed fidem tuam sequatur conveniens operatio, et tunc exaudiet te. Noli tenere ventum in pugno tuo, sine operibus videlicet fidem tuam. Multoties quis ignorans ambulat per viam haben tem malignam ſeram, vel homicidas, vel aliquid consimile et hoc communis est providentia Dei, ut eruat de hujusmodi incursu, vel præpediat im petum itineris per aliquas causas, quousque per transeat fera maligna, vel occurrat ei aliquis, ut ab itinere vertat eumdem. Item serpens nequam aliquando invenitur jacens in via et latens; et Deus nolens hominem exponere cladi huic, facit serpen tem subito sibilare et ab ipso loco recedere, vel serpere coram eo; ut ipse, videns illum, caveat si bi, ut eruatur ab ipso quem nobis infestum fecit super, propter occulta peccata sua quæ solus ipse novit. Eruit autem ipsum propter misericordiam 22 suam, et contingit cadere domum et labi fun ditus a loco suo, et tamen quandoque pro sua man

dat Deus misericordia angelo, quod eam detineat, sancti et fortis Dei. Et ego infirmus dico secundum ne labatur, quousque surgant et inde recedant, vel per quasdam causas educit eos, ut nullus inveniatur sub ea; statim autem pertimescentibus illis, saltem permittit eumdem quod si contigerit aliquem oc cupari, conservari facit illæsum, quoniam vult ex hoc fieri manifestam magnitudinem suæ virtutis. Igitur et hujusmodi communis et generalis provi dentia Dei sunt. Justus vero inseparabiliter habet eam: cæterisque hominibus cum discretione manda vit Deus dispositioni, quæ spectant ad eos, et com parare scientiam providentiæ Dei. Sed justus hujus modi scientia pro discretione suorum non eget, quia jam acquisivit pro scientia fidem, per quam depo net omnem elationem extollentem se contra scien tiam Dei, et de nullo supra dictorum timebit. Scriptum est enim, quod justus sicut leo confidit 89 in omnibus: præsumens fidem, non quasi tentando Deum, sed securius de ipso tanquam armatus quis, et indutus Spiritus sancti virtute. Et quanto ma gis habet assiduam cum Deo solitudinem, tanto plus et Deus dicit de ipso: Cum ipso sum in tribu latione, eripiam eum, et glorificabo eum: longitu dine dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum“. Qui vero lassus est et piger, non potest habere hanc spem in opere suo; sed qui manet continue cum Deo in omnibus, et appropinquat ei operum decore suorum, et affectum sui cordis ad ejus gratiam indesinenter extendit, sicut dixit bea tus David: Defecerunt oculi mei, dum sperarem in Deo meo ". De luctu et labore cum discretione. Paulum quod templum Dei sumus *. Mundemus ergo templum ejns, sicut ipse mundus est, ut ha bitare concupiscat in ipso. Sanctificemus illud, sicut et ipse sanctus est. Ornemus illud cunctis ope ribus bonis, et prætensi fumigemus illud thymia mate, in quo quiescit voluntas ejus, id est præcor diali et munda oratione, quæ propter sæcularium communionem acquiri non potest. Sic utique ob umbrabit animam nubes gloriæ Dei, et fulgebit splendor majestatis ejus in corde ipsius, et reple buntur gaudio et lætitia omnes habitatores taber naculi Dei effrontes vero et inverecundi deficient in flamma Spiritus sancti. Impropera tibi, o frater, semper dicens: 0 ani ma misera, dissolutio tua a corpore appropinquat; quare delectaris in iis quæ debes hodie derelin quere, et a quorum aspectu abstraheris in æter num? Attende quæ sunt ante te, et cogita quæ operata es, qualia sunt, et cum quo conversata es omnibus diebus vitæ tuæ; seu quis laborem ope rationis tuæ recepit, et quem in pugna tua læti ficasti, ut exeat in occursu tuo tempore exitus tui, et quem delectasti in occursu tuo, in partu ejus quiescas: cujus gratia laborando te afflixisti, ut pervenias ad eum cum gaudio, quam acquisisti mercedem solvere in occasu solis recessus tui. Tu sciscitare a temetipsa, o anima, et videas, ad quam terram est projectio tua. Quod si pertransisti agrum fructificantem in amaritudine cultoris tui, clama et vocifera in gemitu et anxietate, quæ super sacri ficia et holocausta placant Dominum Deum tuum. Producat dolorosas voces, quibus sancti angeli de lectantur. Unge genas tuas lacrymis, ut super te Spiritus sanctus requiescat, et abluat te a sordi bus malitiæ tuæ. Fac tibi propitium per lacrymas Deum, ut ad te veniat. Invita Mariam et Martham ut luctuosas voces te doceant,clama ad Dominum et dic Cum dilexerimus a mundo fugere et peregrini fieri a mundanis, nihil ita separat nos a mundo nec mortificat vitia nostra carnalia et vivificat spiritualia, sicut luctus et labor cum discretione præcordiali. Facies enim verecundi imitatur humi litatem dilecti. Nihil facit nos in sæculo conversari, et cum ebriis luxuriosis qui sunt in eo, et nihil sic nos separat a thesauris sapientiæ ac scientiæ Dei se cretorum, sicut risus, hoc est adinventio fornica tionis. Et quoniam percepi philosophiam tuam, amice, rogo te in charitate, ut caveas tibi ab amico- passiones meas sana, vulneribus tuis medere vul rum incursu, ne verborum effrenatione frigefacias animam tuam a calore charitatis Christi, qui pro te fel gustavit in ligno crucis, et loco illius dulcis meditationis et securitatis ad Deum, replearis mul torum phantasmatum obscuritate vigilante; te vero dormitante irrationabilibus somniis occupetur ani ma, quorum fœtorem sancti angeli sustinere non possunt, et sic fias aliis ludibrium et stimulus tibi. Compelle temetipsum ut imiteris humilitatem Christi, ut ignis accendatur qui est in te inspiratus ab ipso, in quo eradicantur hujusmodi sæculi motus qui interficiunt hominem novum, et polluunt atria Oratio devota. Domine, qui super Lazarum plorasti, et super eum lacrymas tuæ compassionis effudisti, suscipe lacrymas amaritudinis meæ, passionibus tuis neri meo, sanguine tuo sanguinem meum munda, et contempera corpori meo vivifici corporis tui odorem. Fel quo ab inimicis potatus es, dulcem reddat animam meam ab amaritudine, quam mi hi inimicus adversarius propinavit. Corpus tuum quod in ligno crucis extensum est, extollat ad te mentem meam quæ a dæmonibus est inferius tracta. Caput tuum quod in crucis patibulo reclinasti, erigat caput meum ab inimicis colaphizatum. Cru cifixæ clavis sanctissimæ manus tuæ sublevent me ad te de confusione perditionis, sicut os tuum san ctissimum repromisit". Facies tua quæ alapas re Prov. xxvIII, 1. 60 Psalm. xc, 15, 16. 61 Psalm. LXVII, A. 62 I Cor. u. 46: II Cor. vi, 16.. * Joan. xi, 32.

cepit et consputationes a maledictis, clarificet fa- clamat: Sitivit anima mea ad Deum fontem vivum ciem meam iniquitatibus sordidatam. Anima tua quam tradidisti primitus exsistens in cruce, dedu cat me ad te in gloria tua. Non habeo cor do lens ad quærendum te, non habeo pœnitentiam neque compunctionem, quæ reducunt filios ad suam hæreditatem. Non habeo, Domine, lacrymas depre cabiles: obtenebratus est in sæcularibus animus meus, nec potest ad te respicere in dolore, et aruit cor meum a multitudine tentationum, nec eo potest calefleri lacrymis tuæ dulcedinis. Sed, o Jesu Christe, thesaure bonorum, tribue mihi pœniten tiam perfectam, cor dolens, ut ex eo properem anima ad quærendum te: nam sine omni bono alienabor. Da mihi ergo, Jesu Christe, gratiam tuam. Pater qui te produxit de sinu suo æternaliter sine tempore, innovet in me lumen imaginis tuæ. De reliqui 23 te, non me derelinquas: exivi a te, exi ad quærendum me, et introduc me in pascua tua; connumera me ovibus electis ovilis tui, et con stituas me cum eis in partes divitiarum secretorum tuorum, quorum est habitaculum cor mundatum, et in ipso videatur splendor revelationum tuarum, quæ sunt consolatio et refrigerium eorum qui la boraverunt pro te in tribulationibus et omnimo dis afflictionibus; quibus digni constituamur gra tia et pietate Salvatoris nostri tunc et in futuro sæculo. Amen. quando veniam et apparebo ante faciem Dei "? Qui de hoc vino bibit, et postea privatus est eo, ipse solus novit quanta miseria occupatur, et quid est ablatum ab eo propter laxationem sui. O quam malum hominibus est aspectus et locu tio, illis omnibus qui conversantur veraciter in solitudine plus multo quam illis qui sunt a solitu dine colligati! Quia sicut vehemens glacies subito incidens summitatibus plantarum desiccat eas, ita colloquia hominum, quamvis omnino brevia sint, et putentur ad bonum prolata, desiccant tamen flores virtutum, quæ de novo floruerunt ex tempe rantia solitudinis; quæ etiam circumdant cum sim plicitate et temeritate plantam animæ, quæ plan tata est secus decursus aquarum pœnitentiæ. Et sicut vehemens gelu comprehendens novellas plan tarum productiones, urit eas, ita et colloquium hominum radices virtutum, quæ incipiunt sicut pascua pullulare. Quod si eorum colloquium, qui ex parte quidem abstinentes sunt, ex parte vero aliquem defectum patiuntur, consuevit animæ ja cturam inferre; quanto magis colloquium et aspe clus laicorum et stultorum, ne dicam potius mun danorum? Nam sicut nobilis et venerabilis homo cum inebriatur, obliviscitur suæ voluntatis, et sta tus ejus exhonoratur, et irridetur pretiositas ejus propter alienas cogitationes quæ supervenerunt eidem vini virtute, ita et castitas animæ turbatur Cab aspectu et incauta locutione, et eradicatur ab ista omne sustentaculum laudabilis status sui. Si ergo colloquium et dilatio et dispersio superve nientes in solitudine commoranti, vel ipsorum propinquitates ad videndum et audiendum sußi ciunt inferre menti turbationem et frigefactionem in divinis propter multa quæ fiunt ex visu et au ditu, et in brevi hora hoc faciunt: quid dicemus de continuo eorum occursu et de multa hora et diu turna in eisdem? Furiositas ventris obnubilat men tem in cognitione Dei, quemadmodum et vapor qui ex humiditate terræ producitur, ascendens, aerem reddit obscurum. Superbia vero non considerat quod in tenebris ambulat, quia propter prædictam obtenebrationem nesciens intentionem sapientiæ, Quod sollicitudo impedit quietem. Homo multæ sollicitudinis mitis et quietus esse non potest, quia necessario causæ rerum in quibus studet, compellunt eum invitum et renitentem in ipsis morari, et disperdunt tranquillitatem et quietudinem. Decet ergo in opposito vultus Dei statuere semetipsum, et ad eum extendere visum suum, si mentem suam vult vere custodire, ac pravos motus qui in ipsa pullulant, emundare, nec non addiscere cum cogitationum tranquillitate ut discernat ingredientia et egredientia, quia multæ occupationes sunt in argumentum laxationis mo machi contra operationem mandatorum Christi, et manifestatio suorum defectuum in divinis. Nisi sis sine sollicitudine, lumen in anima tua non quæras, extollitur super omnia, cum sit infima omnium, et neque tranquillitatem aut quietudinem in laxatione sensuum, vel ubicunque manet occupatio rerum. Ne multiplices tibi occupationes, et non invenies in oratione tua concussiones. Nam sine assidua oratione appropinquare Deo non potes: post labo rem vero orationis, si menti fuerit alia sollicitudo illata, operabitur in ipsa dispersionem: lacrymæ ar percussio capitis in orationem, nec non volun tatem in terra cum fervore expergefaciunt calorem dulcedinis suæ intus in corde, et cum laudabili mentis excessu transvolvat cor ad Deum et 6 Psal. XLI, Transvolvat. Forte, transvolat. 139) Satio. Forte, fit satio. Et mox, sed si caveris. addiscere vias Dei non potest. Nam et Dominus voluntates suas occultat ab ea, quæ in via bumi lium noluit ambulare. Quod non est major operatio monachorum vigiliis nocturnis cum discretione. Noli putare, o homo, quod inter omnes operatio nes monachorum sit alia quamlibet sancta conver satio, major vigiliis nocturnis. In veritate, fratres, si non fiat religio, salio dispersio, et turbatio in carnalibus rebus in sollicitudine temporalium

sed caverit sibi a mundo, et custodierit se ipsam tionem diurnam calore cordis, nec în medio do vigiliis mens ejus, quasi cum alis in brevi tempore volat, et exaltatur in dilectionem Dei, et cito per venit ad gloriam. Transit enim per levitatem suam et agilitatem ad scientiam quæ superat intellectum humanum. Monachum perseverantem in vigiliis eum mentis discretione, ne respicias illum sicut carne ferventem. Hoc utique angelici ordinis opus est, non humanum. Impossibile est autem quod illos qui semper in hujusmodi continentia conver santur, dimittat Deus sine magnis bonis propter eorum jejunium et vigilantiam cordis. Sed propter sollicitam conversationem cogitationum ipsorum in ipso, anima quæ in hujusmodi vigiliarum conver satione laborat et perseverat, quasi Cherubim ocu los suos habebit, quibus semper intueatur et per spiciat contemplationem cœlestem. Ego vero puto impossibile esse, ut ille qui cum scientia et disci plina præelegit sibi laborem istum magnum atque divinum, et arbitratus est ejus portare gravamen, et studiose laborat in hac gloriosa parte quam ele git, et in die sibi eavet a turbatione locutionum et sollicitudine pugnarum, fiat nudus et fatuus admi rabili fructificatione magnæ dilectionis, quæ colligi præstolatur ab ipso. Quicunque autem hoc negli gat, præsumo dicere quod ignorat ad quid laborat et somno abstinet, et in laudum collatione multa, et fatigatione linguæ et erecta statione totus ami gitur, non habens mentem suam in oratione et in cantu suo, sed quasi ductus est a consuetudine indiscrete. Et nisi sint hæc taliter ut prædixi, quo modo deficeret a merendo, ex continua semina tione sua in labore fructificationes maximas? Nam si vice sollicitudinum excitet semetipsum in le ctione divinæ Scripturæ quæ roborat mentem, cum orationis sit maxima fortitudo, et in vigiliis quibus conjungitur præstet auxilium, fiat ei lux mentis, et discretio in semitam rectam, et fertilis materia in contemplatione 24 orationis quæ ligat mentem a dispersione, ne in vanitatibus quatiatur; fiet quo que indeficiens sibi seminatrix divinæ recordationis in anima, et commemorationis viarum sanctorum vel sanctarum, qui Deo placuerunt, facietque men tem acquirere subtilitatem et sapientiam: invenerit utique operationum hujusmodi fructum maturum. Quare ergo, homo, indiscrete te tuaque dispo nis, quia totạm quidem noctem pervigilem erectus staudo deducis, et affligis te ipsum orationibus lau dibusque onerosum vero non modicum tibi vide tur per brevem in die curam te divinam gratiam promereri, ne quis forsitan pro te contristaretur? Ut quid te ipsum affligis, et de nocte quidem semi nas, de die vero spargis laborem tuum, et videris infructuosus? Quare dispergis vigilantiam et stu dium et calorem quem fuisti adeptus, et perdis inaniter lucrum ob turbabiles rerum cursus? Nam si nocturnæ meditationi concordem faceres opera ctrinam adhiberes; in brevi utique tempore am plexans pectus Jesu. Sed ex hoc manifestum est, quoniam indiscrete conversaris, nec scis qua liter oporteat monachos vigilare. Tu enim putas quod hæc omnia sunt ad hoc tantum statuta, ut labores, nec ob aliud quod oriatur ex eis. Illi vero qui promeruerunt a gratia, pro qua sæpe obstant athletæ somno, et naturæ violentiam inferunt tam per violentiam corporum quam cogitationum sua rum; cui singulis noctibus preces offerunt, ille solus novit virtutem quæ fit ex diurna custodia, et quale menti præstat auxilium in quietudine noctis, et qualem potestatem circa se contra cogitationes, et qualem munditiam, et qualem intelligentiam sine pugna et violentia sibi donat, et quod faciat ipsum intelligere cum libertate verborum nobilitatem. Amplexans. Forte, amplexares. Ego quoque dico, quod si corpus fessum fuerit propter infirmitatem suam, ut jejunare non possit, potest solis vigiliis mens acquirere statum animæ, et intellectum præstare cordi; virtutem spiritualem addiscat, dummodo non fiat sibi exterminatio a dilatatione divinarum causarum. Unde rogo te, qui affectas adipisci mentem studiosam apud Deum et agnitionem novæ vitæ, toto tempore vitæ tuæ noli negligere conversationem vigiliarum, quia per ipsam aperiuntur oculi ad intuendum totam gloriam con versationis et virtatem viæ justitiæ. Quod si fiat tibi (quod absit!) iterum laxationis cogitatio, et nidifi caverit in te forsitan propter probationem protecto ris tui, qui ex consuctudine te permittit in hujus modi alterari, sive in calore seu etiam in frigefa ctione, vel ex aliqua causa vel infirmitate corporis, ut non possis facere laborem multi cantus quem cantare consuevisti ac extense orationis ac multa rum genuflexionum quas facere consuevisti. Rogo in charitate, si derelictus fueris in hujusmodi, nec possis eadem operari; saltem sedendo vigila, nec dormias in corde tuo, et omni ingenio educ noctem sedens, et bonos cogitans intellectus; et ne indures cor tuum et obtenebres illud in somno, quia veniet iterum tibi primus ille calor et lenitas et virtus, et exsultans gaudebis, et referes Deo gratias. Nam fri gefactio et hujusmodi gravedo, ad examinationem et probationem hominis permittuntur; et si semet ipsum excitaverit cum fervore, ac excusserit cas a seipso, instans aliquantulum importune, statim appropinquat gratia sicut erat, et accedit ad eum alia virtus continens omne bonum occultum in semetipsa, et etiam spes protectionis; et homo ad miratur obstupefaciens de prima gravedine ac de superveniente lenitate ac virtute: necnon etiam quod tam subito bujusmodi alterationem recepit; et ex tunc instruitur, quod si venerit sibi talis gra vedo, cognoscat illam ex prima experientia. Nam si in primo tempore non certaverit, hanc scientiam non potest recipere nec haberc.

rum exsistens, cum iis qui intus sunt, conversari nullus quoque videre potest solem 25 sub nube, nec virtutes animæ, vitiorum adhuc turbatione manente. Ora Deum, ut tibi sentire det affectum spiritus et desiderium ejus. Cumque venerit tibi hæc sensualitas et desiderium spiritus, tunc debes a mundo discedere, et mundus a te discedet: nam sine istis, quietudinem, religionem et colloquium lectionis ad hoc segregato nullus sentire potest; et sine his illa non quæras: si vero quæ sieris, convertentur postmodum et corporalia fiunt qui intelligit, intelligat. Placuit sapienti Deo ut in sudore hic comedatur panis; nec pro malitia hoc fecit, sed ne fieret indigestioni nobis et morere mur: unaquæque virtus mater est secundæ. Si di miseris matrem quæ parit virtutes et abieris quæ rere filias, nee prius matrem ipsarum acquiras, ipsæ invenientur animæ sicut viperæ, si a te non projicias illas. Vides in quantum instruitur homo, quando com- teriora videri; quasi nec potest aliquis extra mu pellit seipsum aliquantulum et sustinet tempore pugnæ. Si virtus corporis infirmata est non ex pugna, sed ex infirmitate necessitatis; tunc etenim non est conveniens impugnare naturam. In reliquis vero bonum est, ut quis in omnibus quæ sibi pro sunt, importune incitet semetipsum. Continua enim quietudo conscientiæ, et moderata ciborum assum ptio cum vigiliis, cito expergefaciunt mentem a stupefactione rerum, nisi forte fiat aliqua causa, quæ quietudinem solvat: cogitationes autem quæ moventur in solitariis subito sine consensu, faciunt ambos oculos quasi lavacri fontem in lacrymarum effusione, atque sua multitudine genas lavant. Cum autem per abstinentiam domitum fuerit corpus tuum et per studiosam custodiam quietudinis, et percipis quod corpus tuum moveatur violenta pas sione fornicationis, et præstet naturalem motum scias quod cogitationibus superbiæ es tentatus. Appone ergo, quære in cibo tuo et cohibeas ven trem tuum, et scrutare quid cogistati, et adjice alterationem naturæ tuæ, et in naturalia opera tua; et forsitan Deus miserebitur tui, et emittet tibi lucem, ut adjicias humiliari, ne tua malitia augeatur. Ne cessemus ergo laborando et studendo, ut pœnitentiam videamus in nobis, et inveniamus humilitatem, et requiescant in Deo corda nostra cui sit honor et gloria in sæcula sæculorum. Amen. Quod homo debeat meditari prius et causas compun ctionis et futura gaudia. Signa charitatis. Charitas Dei naturaliter calida est, et quando cadit super aliquem, moderare facit illam animam excessivam, quia charitatem in se capi percepit et morari. Juxta mensuram vero qualitatis super venientis sibi, charitatis inconsueta videtur alte ratio in eodem, et hæc sunt sensibilia signa ejus. Fit facies hominis rubicunda, jocunda, corpus ejus calefit, recedunt ab eo timor et verecundia, et fit excessivus; et virtus quæ mentem colit, recedit ab ipso, et fit quasi demens, et terribilem mortem reputat gaudium. Nec cecidit contempla tio ejus a consideratione cœlestium, et absens tanquam præsens alloquitur, non visus ab aliquo. Scientia et visio ejus naturalis pertranseunt, nec percipit sensualiter motum qui est in rebus suis; et quasi esset cum aliquo, exercetur. In hac pas sione inebriati sunt apostoli et martyres, et qui dam eorum destruxerunt totum orbem, et labo raverunt, et sustinuerunt opprobria, similiter et martyres cum eisdem et in desertis erraverunt, et irregularitatibus compositis; et cum essent sa pientes, deputati sunt dementes: ad hanc demen Si singulariter manes in cella tua, meditare sem per super psalmos et causas compunctionis, et in memoria mortis et in spe futurorum, si nondum es veram contemplationem adeptus. Hæc etenim colli gunt mentem, nec permittunt eam discurrere, donec veniat contemplatio vera: nam potentia spiritus fortior est vitiis. Meditare etiam in spe futurorum cum recordatione Dei, et considera diligenter intel ligentiam prædictorum, et cave tibi a rebus extrin secis quæ te movent ad concupiscentias, et a pravis quæ facis in cella tua caveas tibi sicut ab ipsis, et scrutare cogitationes tuas, et ora ut oculos in omni conversatione acquiras, et exinde incipit oriri gau- tiam dignetur Deus nos pervenire. Amen. dium; tunc etenim invenies tribulationes dulciores melle. Nemo potest vitia superare, nisi per sensibi les visibilesque virtutes. Dispersionem vero mentis nullus vincere potest, nisi in exercitatione scientiæ spiritualis. Mens nostra levis est: nisi ligetur alicui cogitationi, a dispersione non cessat; ac sine perfe ctione virtutum impossibile est hanc virtutem adi pisci nisi quis devicerit inimicos, non potest in pace morari. Et si pax non regnat, quomodo potest invenire quæ sunt contra pacem? vitia quoque dia fragia virtutem animæ occultaverunt, et nisi prius diruantur per manifestas virtutes, non possunt in Antequam perveneris ad civitatem humilitatis, si videris te ipsum quod quievisti ab infestatione vitiorum, ne credas tibimet. Insidias quasdam tibi statuet inimicus, et exspecta post quietem turba tionem multam: postquam vero transieris hospi tia virtutum, non occurris quieti a fatigatione tua, ab adversariis respirationi, donec possis ad humilitatis habitaculum pervenire. Ad hoc segregato. Ista in mendo cubare videntur. Occurris. Forte, occurras. De spontanea tribulatione pro proximo. Religio mater est sanctitatis, ex qua oritur pri

Deo, nisi subjiciatur libertas arbitrii: tamen dith cile est exhiberi quædam alia illi qui novitius est et statu puer. Scriptum est utique: Væ civitati cujus rex puer vel junior est. Quicunque subje cerit se pro Deo, prope est ut subjiciatur sibi. Qui cognoscit seipsum, scientia omnium datur ei: nam cognitio suimet, scientiæ omnium est plenitudo, et in subjectione animæ suæ cuncta sibi subjiciun tur. Tempore quo humilitas in anima tua regnat, et in conversatione tua subjicitur anima tua, et cum ea cuncta subjicientur: quia gignitur in corde tuo pax a Deo. Cum tu extra eum fueris, non solum a vitiis, sed ab accedentibus etiam perseque ris. Vere, Domine, nisi humiliati fuerimus, non ces sas nos humiliare. Vera humilitas germen est scien tiæ, et scientia vera genimen est tentationum. ma perceptionis gustatio secretorum Dei, quæ corporis est regnum mentis; nec subjicitur mens vocatur primus ordo cognitionis spiritus. Nemo decipiat te ipsum phantasmate divinationis, quare videat anima. Anima enim infecta non ascendit ad regnum mundum, nec conjungitur spiritibus sanctorum. Clarifica decorem castitatis tuæ cum lacrymis et jejuniis et solitaria quietudine: tribu latio parva pro Deo facta melior est opere magno quod sine tribulatione perficitur. Quia spontanea tribulatio probationem fidei et charitatis facit oriri opus quietis ex saturitate conscientiæ fit. Et ideo in tribulationibus probati sunt sancti pro charitate Christi, sed non in refrigeriis; quoniam opus quod fit sine labore, justitia est personarum sæcularium quæ de exterioribus faciunt eleemosynam, nec lu crantur in semetipsis. Tu autem, o passionis co nator vel sectator, stude in temetipso ut dignus fias gustare gloriam ejus Quod si compatimur, et glorificabimur; id est, non glorificatur mens cum Jesu, nisi patitur corpus cum Christo: ergo qui contemnit humanam gloriam, hic est ille qui fit dignus gloria Dei, et glorificabitur corpus ejus cum anima. Gloria enim corporis subjectio cst castitatis cum Deo. Gloria vero mentis, contempla tio vera de Deo. Abrenuntiatio vero duplex est in operibus et opprobriis; nam quomodo patitur corpus, et coin patiatur cor. Si vero non nosti Deum, impossibile est in te moveri charitatem ejus, nec potes di ligere Deum, nisi videas eum: visio namque Dei De continuo silentio et quietudine. Continuum silentium et custodia quietudinis ex tribus his causis fiunt: vel propter gloriam ho minum, vel propter gloriam coeli virtutis, vel aliquem divinum occursum quem habet aliquis in tra se, ad quem trahitur animus ejus. Quicunque non habet ex alterius neutra, necessario ægrotat. In primo virtus est, non utique manifestatio mul tarum ac diversarum actionum quæ corporaliter exercentur, sed sapientissimum cor in spe sua. Copulat enim ipsum divinis operibus intentio, et fit ex ipsius scientia; non enim præcedit visio Canimus quidem multoties potest sine corporalibus scientiam. De ipso fac me, Domine, scire te, et diligere non In scientia dispersionis mentis, quæ fit ab exer citatione; sed fac me dignum illa scientia in qua mens te videns glorificat naturam suam, in con templatione quæ surripit sensualitatem mundi a mente fac me attolli ab aspectu voluntatis quæ phantasmata gignit, et videre te in violentia vin culi, cujus in parte secunda crucifixionis mentis, quæ in libertate constituta cessat ab efficacia intel lectuum per continuam contemplationem tuam quæ est supra naturam. Pone in me augmentum charitatis tuæ, ut post amorem tuum veniam a mundo isto exue considerationem humilitatis tuæ in qua conversatus es mundo in velamento quod induisti de membris nostris, ut in hac in deficienti ex inoblita recordatione assumam cum delectatione humilitatem naturæ meæ. De duabus ascensionibus in crucem. Duo sunt modi ascensionis in crucem: unus est crucifixio corporis, et alius est ascendere in con templationem et primus quidem fit a libertate tna, secundus vero ab effectu operum, cui non subjicitur mens, nisi corpus subjiciatur. Crucifixio * Rom, VIII, 17. 66 Eccle. x, 16. actionibus exercere bonum. Corpus sine sapientia cordis quamvis operetur, non potest prodesse verumtamen non sustinet homo Dei cuin opportu nitatem invenit bonam operandi, quia ostendit laborem bonum operationis suæ, charitatem quam habet ad Deum. Primus autem ordo semper pro speratur; secundus vero ordo quandoque prospe ratur, quandoque non. Non putes quod res ista parva sit, ut vitia carnis semper quiescant. Deo autem nostro sit gloria in sæcula sæculorum. Amen. De motu carnis. Motus autem inferiorum membrorum corporis, qui fit absque acutioribus cogitationibus irratio nabilibus delectationis quæ movetur cum immun dis, et trahit animam ad miseriam sine sponte, indubitanter est a ventris repletione: quod si forte venter moderatus est in diæta, membra quantumcunque moveantur sua sponte, noveris quod in corde oritur vitium; et armaturam fortem et inexpugnabilem æstima esse, in hoc agone di stare ab aspectibus mulierum; quoniam adversa rius nequit operari in nobis id, quod natura nequit agere sua virtute: ne putes, quod natura tradat

oblivioni quæ a Deo in ipsa naturaliter sunt in serta ad filiorum procreationem et examinationem illorum qui sunt in certamine. Sed distantia rerum concupiscentiam in membris mortificat, et obli vionem et perditionem operatur in ipsis. Aliæ sunt cogitationes rerum longe distantium, quæ simpliciter pertransierunt in animo, et parvum motum et modicum faciunt a se ipsis; et aliæ sunt cogitationes, quæ in aspectu materiæ submergunt animum sine oblivione, et ex propinquitate mo vent vitia et hominem nutriunt, sicut oleum ac censionem lucernæ, vitiumque quod mortuum est et exstinctum accendunt, et turbant pelagus cor poris per motus, in navicula mentis. Hic autem naturalis motus qui habitat in nobis, propter so lam creationem absque appositione vel operatione extrinseca, turbare munditiæ arbitrii castitatem non potest. Deus enim non condidit naturæ potentiam ad superandum arbitrium bonum, quod est in aliquo erga ipsum; sed quando aliquis movetur vel ab ira vel a desiderio, non compellit cum natura vel virtus de terminis exire naturæ et extra fieri quæ debentur, sed appositio quam faci mus super naturam per voluntatis actiones. Namı Deus omnia quæcunque fecit, bene fecit et men surate; et quanto mensuram proportionis natura lium in nobis recte servamus, tanto naturalis motus compellere nos possit ad declinandum a via Dei, sed tantummodo temperat. His motibus movetur corpus; ut sciamus tan tum, quod sit in nobis passio naturalis, non ad ti tillandum et infestandum quo charitas impediatur, aut ad obtenebrandum mentem a fervore, et a pace movendum ad viam. Si vero nos attracti fueri mus a sensualibus rebus per quas indignatio contra naturam consuevit impetum facere vel in esu vel in potu, vel in superabundantia quantitatis, seu in propinquitate mulierum, et accensio ipsarum aspe ctu aut collocutionibus quæ fiunt contra ipsas, ex quibus flamma concupiscentiæ accenditur, et ex sultat in corpore, committamus et ferocitatem exinde mansionem naturalem vel propter com plexionis abundantiam vel propter incurrentes rerum aspectus. Est aliquando ipsorum motus a permistione quæ propter opinionem nostram fit caste, et non est sicut ille: illas quidem pugnas libertatis vocemus, quæ sunt communis naturæ pugna vero quæ fit ex promissione, quæ fit ex causa naturæ: opinionis, scimus quod in laboribus et cautione per multa tempora facti su mus, et opinamur aliquid fecisse, permittimur impugnari, ut discamus humilitatem. Reliquæ vero pugnæ quæ propter hanc causam fiunt nobis ultra vires, a nostro tempore fiunt quam natura cum oppositione aliqua materialem per gastrimargiam recepit nec quiescit. Nos possit. Forte, non potest. Ex promissione, quæ fit. Forte, ex permis sione fit. Et paulo ante quoque legerit quis permis Deinde ordine suæ primæ plasmationis. Nam ille qui turbationes et recreationes deposuit, compel litur invitus peccatum diligere sine bis enim recedere a blandimento sensualitatis nequimus. Qui quanto plus multiplicantur dolores, tanto magis hæc minuuntur. Quoniam turbationes et pericula voluntatem vitiorum occidunt: quies vero nutrit et auget eam. Igitur notum est manifeste, quoniam Deus et angeli ejus in quiete; quod si in tribulationibns et angustiis perficiuntur mandata Dei, nos quia ipsa contemnimus, ipsum ideo qui mandavit machinamur contemnere propter vitia quæ a quiete nascuntur, et evacuamus virtutis causam, videlicet tribulationem et angustiam. Nam in quantum mensura quietis in nobis inducitur, in tantum vitiis aptamus locum in nobis, quia in corpore angustiato cogitationes in vanitatibus agitari non possunt. Cum autem quis in gaudio tribulationes sustinet et labores, potest utique cogitationes refrenare potenter, quia ipsæ cogita tiones in fatigationibus cessant. Quando vero re cordatus fuerit homo propriorum peccatorum suo rum, et cruciaverit se ipsum, tunc et Deus curam gerit, ut ipsum quiescere faciat; et gaudet Deus ex eo quod ipsemet sibi ipsi pœnam inflixit de prævaricatione viæ Dei; quod utique veræ pœni tentiæ signum exsistit: et quanto plus ipse pœni tentiam egerit animæ suæ, tanto magis ejus præ mium multiplicatur a Deo. Omne autem gaudium quod a virtute non habet causam, statim excitat motus concupiscentiarum inventori suo. Intellige quidem hæc de omni concupiscentia vitiosa. Non enim hoc dicimus de concupiscentia naturali. Quod virtutes invicem sibi succedunt. Virtutes invicem sibi succedunt; ne enim fiat via ipsarum onerosa gravisque et non ordiue peragatur et ex ea alleviatur, et ut facilia sint ea quæ sunt difficilia propter bonum, sicut et bona. Nemo enim potest acquirere inopiam virtute, nisi seipsum inducat et præparet ad sustinendum ten tationes, nisi qui credidit quod aliquid superans corporalem quietem pro tribulationibus ad exci piendas se præparavit primo dilectio tribulatio num 27 movetur in ipso, deinde supervenit et cogitatio inops fieri de his quæ sunt mundi, et omnis qui appropinquat tribulationibus.Quicunque privaverit se rebus materialibus, nec privaverit se ipsum etiam efficacia sensuum, visus videlicet et auditus, tribulationem duplicem sibi mendicabit, et duplex miser fiet et tribulabitur: quinimo quæ utilitas privari materialibus rebus, et in ipsis delectari per sensus? Nam illud idem patitur ex passionibus quæ in eis sunt, quod actualiter prius patiebatur pro eo quod memoria consuetudinis earum non recedit ab animo suo. Si enim imagines sione pro permistione. Tempore-quam. An tepore—quem?

ipsarum menti factæ dolorem ministrant homini tum est et ad magna charismata insufficiens; et sine rebus cisdem, quid habemus dicere de appro pinquante essentia? Bonus est ergo excessus: et enim valde operatur, cum cogitationes viriliter mansuescit, et potentiam in exercitatione imponit, necnon patientiam magnam imponit homini in supervenientibus sibi necessariis tribulationibus, a quo requirere est consilium. Ne homo consulat alienum. Ne quæras consilium ab aliquo qui non sit de conversatione tua, quamvis sit sapiens valde; et committe potius cogitationes tuas idiotæ in expe rientia rerum facto, quam eloquenti philosopho super scrutationem loquenti sine experientia rerum. Quid est igitur experientia rerum? Experientia est non quod aliquis ingrediatur et perspiciat, aliqua rum rerum nondum assumens in ipsis earumdem agnitionem in se ipso; sed quod excipiat illarum experientia utilitatem et damnum ipsarum opera biliter per moram quam fecit in eisdem. Quem. admodum videtur multoties res damnum, et ejus habitus invenitur merces utilitate repleta, eodem quoque modo intellectu et in hujusmodi contrario vidclicet videre, multoties res utilitatem habentes et habitus damno repletur. Unde plures homines ex rebus quæ videntur lucrabiles, inveniunt da mnum, et nec ex ipsis testimonium scientiæ verum exsistit. Illo ergo consiliario utere, qui novit pro bare in patientia res discretionis propter hoc autem non est quilibet fide dignus ad dandum con silium, nisi qui prius bene voluntatem propriam gubernaverit, et actores et detractores non perti mescet. Qued quanto magis homo vigiliis proficit, tanto ma jores tentationes habet. quemadmodum magnarum tentationum incursus præpeditus in ipsa sit, et magna charismata præ pediuntur in ea: quoniam non dat Deus magna charismata sine magnis tentationibus Nam ei ten tationes secundum charismata dinumerata sunt a Deo juxta sapientiam ejus, quoniam hi qui ab eo creati sunt non comprehendunt. Igitur a difficilibus tribulationibus contingentibus tibi ex dispensatione divina, comprehendis quantam consolationem re cepit anima tua de magnitudine ejus. Nam secun dum tristitiam, est consolatio. Quid ergo prius est, tentatio et deinde charisma, an prius charisma, et fit deinde tentatio? Responsio. Non venit tentatio, nisi prius recipiat anima tua in occulto etiam magnitudinem super primam suam mensuram et spiritum gratiæ, quoniam * recipiat prius et testatur ad ipsum tentatio Dei: similiter et tentationes apostolorum. Non enim permissi sunt in tentationes intrare, quousque Paracletum rece perunt. Nam qui communicabant bonis, convenit eos sustinere tentationes ipsorum; quia post bo‐ num est et tribulatio ejus. Ita enim placuit sapienti Deo in omnibus facere; et in hoc scit gratiam esse prius quam tentationem; verumtamen præcessit sensualitas tentationum sensualitatem gratiæ pro pter probationem libertatis. Nunquid etenim pro venit in aliquo gratia, prius quam gustet tentatio nem? præcedit etiam gratia mentem, in sensualitate vero retardat: unde decet nos habere in his ten tationum temporibus quædam duo contraria invi cem, et in nullo similia. Hæc autem sunt gaudium et timor. Gaudium quidem, quod in via sumus quam calcaverunt sancti; quin imo vivificator in ea inventus est ambulare: et hoc est manifestum ex agnitione tentationum. Timorem vero debemus habere, ne forte ex causa superbiæ tentemur. In istis autem humiles instruuntur a gratia, ut hoc discernere possint, et scire quid sit tentatio quæ fit ex fructu superbiæ, etiam quæ sit illa quæ fit ex alapis in illis qui verberantur ex charitate: dis .cretæ sunt enim ab invicem tentationes quæ sunt a conamine et augmento conversationis in bono et tentationibus promissionis, quæ sunt melius ad Quando enim inveneris in via tua pacem inal terabilem, tum pertimesce, quia longe distat recto tramite qui laboriosis pedibus sanctorum calcatur. Nam quanto progrederis in via civitatis regis, et appropinquas civitati, hoc tibi sibi sit signum, fortitudo tentationum occurret tibi; et quanto castigationem vel gustationem propter superbiam proficis, tantum tentationes multiplicantur contra te: cum autem persenseris in anima tua alium gra dum excelsum, in occulto recipe, et addita est gratia in statu in quo stabat. Nam secundum ma gnitudinem gratiæ tantum in tribulatione tentatio num Deus adducit animam, non in sæculares ten tationes quæ fiunt ad refrenandum malitiam; et res manifestas neque corporales turbationes intelligas eas esse, sed tentationes convenientes monachis in solitudine sua, quas postmodum distinguemus. Quod si anima infirmitatem habet, nec est sufficiens ad magnas tentationes, postulet non intrare in cas, et Deus exaudiet eam. Scito vere, quod in quan tum insufficiens est ad magnas tentationes, in tan coruis. Quæ suni tentationes quibus anima proficit. Tentationes quæ fiunt a virga spirituali ad pro fectum et augmentum animæ, in quibus exercitatur anima, et probatur atque mundatur, sunt istæ. Pi gritia, gravitas corporis, luxatio membrorum, ace dia, confusio mentis, dolores corporis, excisio spei ad horam, obtenebratio cogitationum, defectus hu mani auxilii ad horam, egestas corporalis usus, et his similia. Ex his tentationibus acquirit homo anımam so litariam, et sui protectionem, et humilitaten:, et cor

De pusillanimitate. Quando vult Deus peramplius tribulari, pro mittit etiam venire ad manus pusillanimitatis. Hæc autem parat in eo potentiam acediæ, in qua gustat suffocationem animæ, quæ est gustatio gehennæ, et ex hac superinducitur spiritus excessus ex quo nascuntur plurimæ tentationes, scilicet confusio, furor, blasphemia, fatua culpatio, perversæ cogita tiones, et de terra in terram transmigratio, et his similia. Quod si dixeris, Quæ est causa horum? dico tibi, quod Negligentia tua, quia non curasti medicinam eorum: una est enim omnium eorum medicina, per quam quis invenit statim in anima consolationes: hæc est, humilitas cordis; et præ ter hanc destruere terminum istorum malorum ne mo poterit, quinimo, invenit eum sub potentia contra eum. Ne indigneris contra me, quia dico tibi veritatem; non quæsisti eam ex tota anima tua unquam: idem scire si vis, fac te in regione sua, et videbis quomodo dabit malitiæ tuæ. Nam secundum mensuram humilitatis tuæ, datur tibi et patientia in adversitatibus tuis; et secundum pa tientiam tuam alleviatur gravitas tribulationis tuæ, et consolationem obtinebis. Secundum vero con solationem tuam magnificatur tua dilectio circa Deum, et secundum dilectionem tuam magnificatur gaudium in Spiritu sancto. Ab illis vero qui vere sint filii, Pater misericors quando placet ei effectum facere tentationum earum non aufert ab actione tentationes ipsorum, sed patientiam præstat eis in ipsis, et omnia bona hæc et in patientia eorum recipit ad perfectionem animarum ipsarum, Dignos nos igitur faciat Christus in gratia sua sustinendi mala cum amore suo, et cum regeneratione cordis. Amen. contritum: et ex his probatur quis veniat ad desi derium Creatoris. Hæc autem dispensator ordinat juxta possibilitatem et juxta necessitatem sapien tium ea. His contemperantur consolatio, et adver sitatis lux, et tenebræ, prælia et adversiones: et breviter dicere, angustant hoc atque hoc,est signum 28 profectus hominis per auxilium. Tentationes itaque quæ fiunt a promissione Dei contra impru dentes, et extollentes se in mentibus suis coram bonitate Dei in superbia sua: sunt istæ tentationes dæmonum manifestæ, quæ sunt supra potentiam animæ, defectus virtutum sapientiæ, quæ sunt in eis sensualitas acuta intentionis fornicandi, quæ permittitur contra eos ad humilitatem elationis eo rum: indignari cito, velle statuere et contemnere, error mentis totalis, blasphemia contra nomen Dei, intentiones fatuæ plenæ risu, imo planctu; contemni ab omnibus, destructio honoris sui, fieri confusio et opprobrium in modis multis a dæmb nibus occulto, manifesteque desiderium commisceri et conversari in mundo, loqui et nugari semper insipienter, adinvenire sibi renovationem, semper cum falsa prophetia promittere multa supra posse suum hæc quidem sunt animæ. In corporalibus vero contingunt dolorosi eventus: permanentes semper perplexi, vixque solubiles occursus malo rum, semper et impiorum hominum, incidere in manus hominum tribulantium in otio cordis sem per sine causa, et repentino timore parati multo ties minas magnas ex lapidibus et altis locis et his similia quæ fiunt et corporis fractione. Ultimo egestas sapientiæ nostrum cor ex divina virtute et spe fidei suæ; et, ut cito dicantur, quotquot im possibilia et supra vires sunt, inducuntur ei. Hæc autem quotquot superius notavimus et determina vimus, dæmonis sunt tentationum superbiæ: appa ret autem principium in homine, quando quis in cipit se habere sapientem in oculis suis, et sic transmutatur in omnibus malis, secundum mensu ram susceptionis hujusmodi cogitationum super biæ a speciebus ergo cogitationum tuarum com prehende viam subtilitatis mentis tuæ. Quod si vi deris aliquas ex his tentationibus commistas cum aliis tentationibus quæ superius ante dictæ sunt, scito quod in quantum habes ex istis, in tantum superbia tibi contingit vel incumbit. Quod patientia hominis repellit adversitates. Mens adversitates et tribulationes quæ non par ticipat, patientiæ duplex habet tormentum. Patien tia enim hominis repellit adversitates ejus. Pusil lanimitas enim mater est cruciatus. Patientia vero mater est consolationis. Et virtus quædam quæ a latitudine cordis habet oriri; quam virtutem diffi. cile est hominem invenire in tribulationibus suis absque divino charismate, quæ ex perseverantia orationis invenitur et lacrymarum effusione. De virtute corporali et virtute spirituali, quomodo purgant hominem. Virtus corporalis in solitudine mundat corpus a sordibus quæ sunt in ipso; virtus vero mentis humiliat animam et purgat eam a grossis et perni ciosis intellectibus, ut moveatur potius in contem platione sua. Hæc autem contemplatio propinquare facit eam ad nuditatem mentis, quæ vocatur con templatio immaterialis. Et hæc est spiritualis virtus; hoc enim extollit animam a terrenis, et appropin quare facit eam primæ contemplationi spiritus, et apud Deum constituit animum ad contemplationem gloriæ ineffabilis, quæ est motio intellectuum ma gnitudinis ipsius, et separat illum ab hoc sæculo et ejus sensualitate; et ex hoc, de spe nostra illa deposita certificamur, et ad certitudinem ejus or dinis pervenimus; et hæc perseverantia est certi ficatio, de qua dicit Apostolus: perseverantia est certificatio, in qua lætatur mens intelligibiliter, vi delicet in spe promissa nobis. Quid autem sint hæc, et quomodo quodlibet istorum est, audi. Conver

sationem corporalem quæ secundum corpus est, jusmodi rebus, et quantum deceat in ipsis morari, vocat corporalia opera quæ fiunt ex emendatione carnis in actione virtutis per opera manifesta in semetipsis in quibus purgantur ab immunditia carnis. Conversatio vero animi est operatio cordis quæ fit incessanter in solitudine judicii, scilicet justitiæ et judiciorum ejus, oratio indeficiens cor dis, consideratio dispensationis et curæ Dei in hoc mundo similiter facta spiritualiter et totaliter, nec non et cavere a vitiis collectis; ne occurrat quid ex eis in regione occulta et spirituali: hoc est opus cordis, quod vocat conversationem animi. De contemplatione materialium. In opere conversationis quod vocatur actus ani mæ, humiliatur cor, et separatur a communione confusæ vitæ, quæ est contra creaturam. Ex his incipit aliquando moveri ad intelligendum et intuen dum in contemplatione naturalium quæ creata sunt ad usum et augmentum corporis, et quomodo in ministratione eorum datur virtus quatuor 29 elementis, quæ sunt in actione vel in cor pore. per totam vitam hominis promissum esset, non haberet exire a contemplatione eorum et quanto potius ostendimus, ubi hæc omnia non sunt. Vir tus autem illa indefinita est, et eisdem rebus sub stantialiter erimus intra imperiales aulas, si digni fuerimus pro conversatione nostra. Quomodo po test ergo aliquis in tantum exire et elongari ab illa mirabili et divina contemplatione et in aliam rem incidere? Væ nobis! quia non cognoscimus nostra, neque ad quam conversationem vocati sumus: sed viam hujus infirmitatis, et statum vi tæ et tribulationes mundi et ipsum mundum et malitian ejus, et quietes ejus reputamus ali quid. Sed, o Christe, qui solus potens es, cujus susce ptio est apud te, et ascensiones in corde tuo dis posuit, tu, Domine, averte facies nostras a mun danis in desiderio tuo, donec videamus eum sic ut est, nec credamus malitiæ sicut veritati, neque simus increduli veritati sicut et umbræ. Innova in animo sollicitudines ante mortem, ut in hora exitus nostri cognoscamus, quomodo sint ingressus nostri et exitus in hoc mundo, quousque perfi ciamus opus in quo vocati sumus secundum vo luntatem tuam in hac vita prius: postea supera bimus in animo repleto confidentia recipere magna secundum promissionem Scripturarum, quæ præ paravit charitas tua in secunda renovatione quorum memoria conservatur in fide | secreto rum. De conversatione spirituali. Conversatio quoque spiritualis est actio sine sen sibus, et hæc est, quam descripserunt Patres; quam cum mentes sanctorum suscipiunt, substan tialis aspectus et pinguedo corporis tolluntur, ac deinde aspectus fit intelligibilis. Aspectum autem substantialem vocat orationem primæ naturæ, et ex hoc aspectu substantiali dehinc facile trans cendit ad agnitionem solitariæ conversationis, quæ est in expositione manifesta misericordiarum Do mini. Hic est magnus status futurorum bonorum, qui datur in libertate in mortalium vita, in con versatione quæ est post resurrectionem, qui non cessat in humana natura mirari Deum, nec con siderat omnino quid de creaturis: nam si esset aliquid substantiale Deo, habuisset utique mens memoriam in illo. Quod si omnis pulchritudo illo rum quæ fiet in resurrectione futura, inferior est pulchritudine ejus, quomodo potest aliquis exire in aspectu suo extra pulchritudinem Dei? Quid ergo mors contristat eum, vel gravitas carnis seu me moria consanguineorum ejus, sive necessitas naturæ ac diversitas vel contrarietas seu exsultatio ignota, seu naturæ imperfectio, aut circumdatio elemen torum, vel cum aliquo locutio, seu acedia labo riosissima, seu sollicitudo carnis? Sed hæc omnia quamvis in hoc mundo fiant, et in tempore illo quando ablatum fuerit velamen vitiorum ab oculis animi, et perspexerint ad illam gloriam, statim extollitur animus in obstupefactione: et nisi quem terminum Deus posuit in hac vita super hu- dum corporales oculi, substantialibus rebus, sic Quem---posuit. Forte, aliquem-posuerit.. De munditia corporis et animæ. Munditia corporis est sanctitas de pollutione carnis munditia vero animæ, liberatio ab occul tis passionibus quæ sistunt in animo. Munditis quoque mentis est in revelatione secretorum purgatur enim ex omnibus accidentibus sensuum in mundo pinguedinis eorum. Nam et infantes parvi, mundi sunt corde et innocentes anima, et nemo vocat eos mundos mente. Munditia enim mentis perfectio est in conversatione cœlesti, scilicet in contemplatione quæ ex sensu movetur in virtute spirituali superborum mundorum innumerabilium, quorum conversatio divisa est ab invicem subtili et invisibili mysterio ipsorum ex sistentium in intentione divinarum revelationum et contrariarum ipsarum in omni hora. Ipse auteni Deus noster nos faciat semper videre eum in nuditate mentis, et postea immediate in Spiritu sancto cui sit gloria in sæcula sæculorum. Amen. De ostio secretorum. Fides est ostium secretorum. Nam quemadmo Mundorum. Edit. Paris. 1644 mandatorum. At Lugdun. 1677, ut in textu.

est fides, oculis occultis et intelligibilibus the- vitam ex Deo fructificat, qui in charitate vivit; saurus. Oculos duos habemus animæ, sicut dicunt Patres, velut duos oculos corporis; nec est idem sus aspectus in utroque. In uno enim oculo in tuemur occulta gloriæ Dei, quæ occulta in naturis scilicet potentiam ejus, sapientiam ipsius, et dis pensationem ejusdem coæternam circa nos, quæ comprehenditur ex magnitudine regiminis ejus apud nos et in hoc oculo cœlestes ordines con servos nostros videmus: in oculo alio contempla mur gloriam naturæ ejus sanctæ, hoc est, ipsius Dei, beneplacitum quando fuerit Deo, inducere nos in secreta spiritualia, et mare fidei aperire in animo nostro. Gratia post gratiam data est homi nibus; pœnitentia ejus est regeneratio secunda ex Deo, et arrha quam ex fide recepimus, per poenitentiam recepimus donum ejus. Poenitentia est porta misericordiæ, quæ aperta est persequen ibus cam. Per hanc portam intramus ad divinam misericordiam, et absque introitu illo non inve mimus misericordiam; quia omnes peccaverunt, juxta divinam Scripturam, justificati gratis per gratiam ''jus: et oritur in corde a fide et timore. Timor autem est baculus spiritualis, nos gubernans quo usque perveniamus ad paradisum spiritualem bo norum; et cum ibi applicamus, dimittit nos ut revertamur. Paradisus est charitas Dei, in qua est delectatio cunctarum beatitudinum, ubi beatus Paulus nutritus est cibo supra naturam: ex quo gustavit in lignum vitæ, clamavit dicens: Oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quæ præparavit Deus diligentibus se 68. De hoc bono fuit prohibitus Adam, non con silium diaboli. Lignum vitæ est charitas ex qua excidit Adam, et ulterius non occurrit sibi gau dium, sed in terra spinarum operatur et laborat. Qui de charitate Dei separati sunt, panem sudoris comedunt in operibus suis, quanquam in recti tudine 30 ambulent, quem protoplastus visus est comedere post occasum. Donec inveniamus chari tatem, in terra spinarum est operatio nostra et inter spinas seminamus et metimus, quamvis se men nostrum fuit semen justitiæ, et in omni hora pungimur ab eis; et quantumcunque justifice mur, in sudore vivimus vultus nostri; et quando invenimus charitatem, pane cœlesti vescimur et confortamur sine opere et labore. Cœlestis panis est Christus, qui de cœlo descendit et vitam tribuit mundo “. Hic est cibus angelorum. Qui charita tem invenit, Christum manducat in unaquaque hora, et fit immortalis. Ait enim: Qui comederit panem quem ego dedero ei, mortem non gustabit, vel vivet in æternum 7º. Beatus autem qui comedit de pane charitatis, qui est Christus: Christum enim comedit qui est omnium Deus. Et testatur beatus Joannes dicens: Deus charitas est ". Igitur et in hoc mundo exsistens illum aerein resurre ctionis odoratur; ita isto namque delectantur justi in resurrectione. Charitas est regnum quod per misit Deus figuratim vel figurative apostolis comedere in regno suo. Quid enim comedetis et bibetis in mensa regni mei? Charitas enim suffi cicns est nutrire hominem pro cibo et potu: hoc est vinum quod lætificat cor hominis. Beatus qui bibit ex vino isto: ex hoc biberunt impudici, et facti sunt pudici: et ebrii, et facti sunt jejuni, seu jejunatores: et peccatores, et obliti sunt vias offensionum et divites, et affectarunt pauperta tem; et pauperes, et ditati sunt spe; et fragiles, et facti sunt robusti; et idiotæ, et facti sunt sa pientes. Sicut impossibile est transire magnum mare sine navi, sive vasculo, sic non potest ali quis sine timore transfretare ad charitatem. Mare fetidum quod statutum est inter nos et charitatem, intelliges. Paradisum cum vasculo pœnitentiæ trans fretare possumus, habentes pro remigatore ti morem; quod si isti remigatores timoris non gubernant hanc navem pœnitentiæ cum qua trans imus mare hujus mundi ad Deum, submerginıur in fetido mari. Pœnitentia est navis, timor vero gubernator ejus, charitas portus divinus: facit ergo timor nos sedere in navi pœnitentiæ, et transfretat nos mare nundi fetidum, et ad portum divinum qui est charitas, perducit nos, ad quem respiciunt omnes qui laborant et tribulantur in poenitentia. Cumque pervenimus ad charitatem, pervenimus ad Deum, et via nostra perficitur; et inde transimus insulam quæ est ultra mundum, ubi Pater, et Filius, et Spiritus sanctus facit nos dignos gloria sua charitateque per timorem: cui gloria in sæcula sæculorum. Amen. De duplici scientia, “scilicet naturali, et quæ est ex fide, et de mensura utriusque. Est scientia præcedens credulitatem, et scientia quæ nascitur ex credulitate. Scientia quidem præ cedit credulitatem in naturalibus; scientia vero quæ nascitur ex credulitate, est scientia spiritualis. Scientia naturalis'est, quæ discernit bonum a malo, et vocatur discretio naturalis, in qua novimus bo num, et discernimus bonum a malo. Naturalis, absque documento hanc posuit Deus in naturali natura, et a documento additamentum suscepit et augmentum, nec est aliquis qui hanc non habeat. Hæc autem virtus naturalis discretio est boni et mali quæ moventur incessanter in ipsa; et qui privati sunt ea, inferius naturali natura subsistunt; et qui habent eam in motu naturali, recte consistunt, nec habent aliquam confusionem in his quæ con tulit Deus naturæ ad honorem naturalium suorum. Illos vero qui hanc agnitionem perdiderunt quæ 71] Joan. IV, & 07 Rom. 1, 23, 24. 68 I Cor. 11, 9. " Joan. vi, 33. 70 ibid. 52. Permisit, Legendum videtur promisit.

ad portam 31 istam, quæ est omnis naturæ istius conceptus mundi, et multum pro virtute certa men. discernit bonum a malo, et inter illos qui perdi- studium, etiam omnia communis vitæ et solitudo derunt eam, assimilavit insipientibus jumentis non divinitatis ejus, petitio cum gemitu a Deo intrandi habentibus rationem nec discretionem. In hac im possibile est invenire viam Dei et scientiæ natu ralis; et hæc præcedit credulitatem. llæc etiam ductrix est ad Deum, quia in eo cognoscimus bo num a malo. Hanc recipere credulitatem testatur utique virtus naturæ, quod deceat hominem credere illi qui perducit ad Creatorem. Hæc omnia et cre dere verbis mandatorum eorum et facere ea quæ ex credulitate nascuntur. Naturalis vero scientia quæ est discretio boni et mali, quæ ex Deo est imposita naturæ, nec suggerit nobis quæ debeat credere Deo qui produ cit omnia. Et credulitas facit in nobis timorem; et timor compellit nos pœnitere ac operari; et Deus est dator spiritualis scientiæ hominum quæ est perceptio secretorum, quæ parit fidem veræ contemplationis. Diximus et non simpliciter, ex credulitate tantum nuda nascitur spiritualis scien tia, sicut dixit sanctus Joannes Chrysostomus. Quod quando quis acquisierit voluntatem sequendi ti morem Dei et secretam prudentiam, cito recipit revelationem secretorum, id est, spiritualem scien tian hominis. Timor autem Dei parit hanc spi ritualem scientiam: quia in natura non est adji ciens, nasci non potest: sed accidentatur scientia hæc, dum fit operatio in timore Dei; et invenis, quia pœnitentia et scientia spiritualis hæc est. Hæc siquidem quam diximus, quod ejus arrham recepi mus in baptismate, pœnitentiam vero recepimus, donum ejus; et donum quoque quod diximus quando per poenitentiam recepimus, est hæc scien tia, spirituale donum scilicet, quod per efficaciam timoris Dei datur. De scientia spirituali. Spiritualis scientia est occultorum perceptio et quando quis hujusmodi invisibilia, et valde superacuta assumit, ex his spiritualis scientiæ no men nascitur in ipsius perceptione, et credulitas alia quæ non est contraria primæ, sed certificans credulitatem illam quæ est, et vocavi eam credu litatem contemplationis usque illuc est auditus, aspectus vero certior est auditu. Hæc ergo omnia ex illa scientia discernente bonum malo quæ est in natura, nascuntur; et semen bonum virtutis est, quod jam dictum est. Quando vero hanc na turalem scientiam revelaverimus in voluntate nostra voluptuosa, ex omnibus his bonis excedit sequitur ergo hanc scientiam continua scientia, memoria mortis, indeficiens sollicitudo quædam tormentum exsistens, usque ad exitum istum post hanc tristitiam et mœstitiam, timor Dei; quæ est a natura tristitia pro prioribus peccatis decens ” Psal. xlviii, 13, 21. Et cred. Forte, est cred. Excedit. Al., excedis. Hæc omnia inveniuntur in scientia naturali: fa ciat ergo collationem de spiritualibus operibus suis et ista; et cum inventus fuerit in istis, in via na turali ambulet; et quando de his fuerit elatus, et ad charitatem pervenit extollens supra naturam, et recedit ab eo certamen et timor et labor et fatiga tio quæ consistit in cunctis. Hæc sunt sequentia scientiam naturalem, et hæc eadem invenimus in nobis, quando revelamus eam voluntate nostra vo luptuosa; et in his donis pertingimus ad charitatem quæ nos liberat ab omnibus his. Ex supra dictis ergo consolationem faciat quis, et perscrutetur se metipsum in quibus ambulat, utrum in illis quæ sunt contra naturam. Ex modis perfecte prædictis, cito quis invenire potest regimen totius viæ suæ; et cum non fuerit inventus in his quæ secundum naturam dicta sunt a nobis quæ distinximus, nec est in his quæ sunt supra; manifestum est, quod in illis quæ contra naturam sunt, detectis. De tentationibus. Non est enim tentatio bona quæ non fit a gratia divina incidente in corde, nec cogitatio mala pro pinqua est animæ, nisi ad tentationem et probatio nem. Homo qui pervenit ad agnitionem mensuræ infirmitatis, hic ad humilitatis perfectionem perve nit. Qui conducit charismata Dei ad hominem cordis et quod ad indeficientem negationem move tur, qui conducit tentationem ad animam, cogita tus est murmurationis qui novetur semper in corde omnes infirmitates hominis sustinet Deus, hominem murmurantem non sustinet nisi corrigat: cum anima enim omni caret illuminatione scientiæ, in hujusmodi tentatione invenitur. Os vero semper laudans Deum, benedictionem accipit a Deo, et perseverans in actionibus gratiarum, in ipsum su pervenit gratiam præcurrit humilitas, et cogita tionem præcedit operatio. Qui superbit, in blasphe mia cadere permittitur, et qui de operatione vir tutum extollitur, et qui Deum præ oculis non habet, contra Deum vel contra proximum semper pensat, in fornicationem permittitur cadere, et de sapientia elevatur tenebrosos ignorantiæ laqueos patie tur. Qui ignorat omnem hominem memoria Dei, auxilium invenit ab omni homine in occulto vultu Dei. Qui se objicit pro injuria patienter, Deum in veniet auxiliatorem sibi. Qui pro malitia fratrem suum accusat, Deum inveniet accusatorem suum. Qui occulte proximum corrigit, malitiam ejus sentit. Qui vero in conventu accusat delicta, vulnera exa Elevatur. An elevatus?

nec descendat de mari et ad sanctitatem veram perveniat via sua, in qua habitantes non ampiius negotiantur, sed unusquisque in suis deliciis requie scit. Beatus homo cujus via non est confusa in hoc mundo magno, id est, in mari magno. Cum gaudio ad portum qui natat nudus, mergitur in mari, do nec inveniat margaritam: et sapiens monachus nudus perambulat in hac vita, donec inveniat sibi monachorum margaritam Jesum Christum; et cum invenerit ipsum, non amplius possidet cum ipso aliquod antruin. Margarita in penetralibus custodi tur: et voluptas monachi intus quietudine conser vatur. In congregatione et multitudine virgo macula tur: et mens monachi multorum locutione violatur. cerbat. Qui occulte corrigit fratrem suum, affectum ad scientiam, et profectu scientiarum proficit, ao charitatis ostendit: amicus in occulto redarguens, sapiens medicus es:. Signum compassionis est de biti indulgentia et signum malæ operationis, cul panti contradicere. Qui ad sanitatem reprehendit, in charitate corrigit: qui autem quærit vindictam, in animo sine charitate. Deus in charitate corrigit non ulciscens, sed quærit ut sanetur imago ejus, et ad tempus non servat iram usque: hic modus cha nitatis ex rectitudine est, et malitiose ad conimu nicationem non declinat. Justus sapiens similis est Deo non corrigit ulciscens malitiam, sed ut cor reclus dirigatur, ut cæteri caveant. Correctio huic correctioni non est dissimilis. Qui vero in fortitu dine suæ scientiæ admirans in contemplatione di vinæ scientiæ, contemplatur magnitudinem carnis inquisitione, a virtute non derivat, et in corde suo elevatur. Qui dirigit mentem suam ad dignam Dei retributionem, ipse ad profundum humilitatis cor pore et anima descendit in conversatione sua: cum vero scientiæ proximus totus elevatione elevatur, et quantumcunque elevatus fuerit, ascensio suæ scientiæ non perficitur, donec gloriæ sæculum per se quæratur. Quantum quis proficit apud Deum, tantum ejus vestigiis adhærebit; et in secundo sæ culo faciem ostendit illi, non quod est: quia justi in sæculo etiam fidem Dei in ænigmate conspiciunt, in futuro vero manifestationem veritatis contem plantur. Ignis in siccis lignis accensus difficilius exstingue tur. Et calor Dei qui fit et incidit ad cor renuntians sæculo, ejus ignitio non exstinguitur, et est acutior igne. Vel vinum membra subjectans oinnibus, obli vionem inducit fortitudine sua; et cum memoria Dei usum tenet in mente, visibilium memoriam tollit a corde. Mens quæ invenit sapientiam spiri tus, similis est illi qui naviculam paratam ad trans fretandum invenit; et cum sedet in ca, transducit de mari mundi, et facit applicari insulam futuri sæculi: sic est sensus futuri sæculi in hoc mundo, sicut navicula parva in mari; et qui appropinquat ilii, non ulterius laborat in fluctibus phantasiæ hu jus mundi. Negotiator sorte sua finita properat ire domum suam, et monachus residuo vitæ suæ futu rum sæculum desiderat; quoniam redemit tempus suum, et arrham recipit suam. Quandiu est negotia tio in mari, timor possidet mentem suam, ne forte fluctus surgant in eum, et submergatur spes ope rationis suæ. Et monachus quandiu est in mundo, timor detinet conversationem suam, ne forte insur gat in eum hiems, et amittat quod est operatus. Negotiator autem et monachus inspicit horain mortis; nauta consideratione dirigit navem suam; et monachus orationem respicit, quia corrigit se met ipsum et dirigit viam suami ad qualemcunque portum tendit conversatio sua. Monachus in ora tione quæ fit per horam, vidit insulam in qua alli gabit naviculam suam, et inde transit ad aliam in sulam. Hac est via monachi transeuntis de scientia Avis ab omni loco currit ad nidum suum, ut pa scat pullos suos; et monachus discretus accelerat ad habitaculum suum, ut in se ipso faciat fructum vitæ. Serpens cum tactum fuerit totum corpus cjus, custodit caput et monachus ab omni malo filem suam, quæ principium est vitæ suæ. Nubes operit solem: et multa verba operiunt aniınam in cipientem illuminari in contemplatione orationis. Herodius secundum dicta sapientum tunc exsultat et lætatur, quando est in deserto: et anima nostra tunc gaudium accipit cœleste, cum elongaverit se ab 32 omnibus, et vadens habitat in regione quie tis, et exspectat tempus exitus sui. Dicitur de Sy rene quod audiens vocem ipsius modulationis, proprii obliviscitur itineris, et cantus dulcedine captus cadens moritur; sic et res animæ, cum per venerit in ipsam dulcedo ccclestis præ modulatione suavitatis verborum Dei, quæ subintrant cum sensu intellectum; sie tota abiit post ipsam, ut oblivisca tur ipsius vitæ temporalis, et destruat corpus de lectationibus suis, et exaltatur ad Deum de vita sua. Arbor nisi projiciat folia priora, non producit recentes ramos: et monachus nisi prius projiciat a corde suo memoriam priorum, non producit recen tes ramos et fructus in Christo Jesu. Ventrem im pinguat fructus et sollicitudo Dei fructus animæ. Canis qui lingit ulcera, prius sanguinem bibit, et nocumentum non sentit propter dulcedinem quæ ad horam: sic et monachus vanam gloriam bibens propriam vitam consumit, et non sentit nocumen tum, propter dulcedinem quæ ad horam fit gloriæ sæcularis. De abstinentia spirituali. Dixerunt Patres: In animam gulosam vitia re vertuntur, quæ prius subjecta fuerant et expulsa. Nubes parva cooperit circulum solis, et sol cum nube fovet multum, et mæstitia modica cooperit animam: si tamen cjus gaudium exsistit magnum verbis mysteriorum divinæ Scripturæ sine petitione et oratione et adjutorio Dei, nec appropies, sed dic Domine, da mihi sensus virtutis, et quæ in ipsa est. Cavem intellectum verborum verorum quæ sunt in

divinis Scripturis orationem existima esse. Cum exsistentem in tabernaculo suo, divitem vero in mi volueris appropinquare Deo corde tuo, prius in temporalibus ostende laborem tuum. Ex his enim principiump conversionis est: multum enim appro pinquat cor Deo, in subtractione necessitatis in abstinentia unius specialis cibi, et sequitur operi bus, et Dominus ex hoc facit fundamentum humi litatis. Existima otiositatem, principium obtene brationis animæ. Sunt obtenebrationes autem super tenebrationes collocutionis sermonum sæcularium, primum occasio secundi et secundum primi. Et utiles sermones sine mensura probati obtenebra tionem etiam faciunt: vilificatur enim anima mul titudine collocutionum, quamvis præparatio ejus sit in timore Dei. Obtenebratio animæ ex inordinatione conversationis fit mensura, et tempus in conversa tione illuminat mentem et confusionem expellit. Confusio mentis quæ est ab inordinatione, obtene brationem facit in anima, et obtenebratio turbatio nem. Pax ex ordinatione fit, et lux ex pace nascitur in anima, et ex luce et pace Mundus aer in mentem secundum mensuram appropinquationis cordis ad sapientiam, sic suscipit gratiam a Deo. Discretio sapientiæ occupationum spiritus est ex tramundanarum; sicut sentis in anima tua, quia in sapientia spiritus silentium tenet in anima. In sapientia autem mundi fons occupationis actus est post inventionem autem primæ sapientiæ, imple veris humilitate multa et mansuetudine et pace re gnante super omnes cogitationes tuas; et membra tua cessabunt et requiescent ex turbatione et in quietudine. Post inventionem autem sapientiæ se cundæ, id est, mundanæ, possides superbiam in sensu tuo, et cogitationes immundas indicibiles et turbationem intellectus, dominationem et obdura tionem sensuum et levationem. Non existimes bo minem in oratione fiducialiter agere coram Deo, temporalibus obligatus. Anima fraudulenta defraudatur sapientia: mise ricors autem sapientia et spiritu adjuvatur. Sicut oleum splendorem lampadis, sic eleemosyna nutrit animæ cognitionem. Clavis cordis divinorum do norum in charitate proximorum datur, et secundum mensuram solutionis cordis ex vinculis cordis ape ritur coram ipso ostium cognitionis. Transitus ani inæ a mundo in mundum, susceptio intellectus est. Quam pulchra et laudabilis est dilectio proximi, si non sollicitudo ejus extrabat nos a dilectione Dei. Quam speciosa est collocutio spiritualis fratrum nostrorum, si possumus custodire, cum dat, collo cutionem Dei. Ergo bonum est nomen tacere probet bonæ operationis sive boni operis et con versionis occasionem indeficienter ad Deum. Con fusio enim secundi ex stabilitate primi. Non sufficit autem mens ad duas collocutiones: unum tantum habet collocutorem constitutum et timentem Deum, et semet ipsum custodientem; pauperem quidem Et ex luce et pace. Forte, et ex luce pax. nisteriis Deo. Visio sæcularium confusionem facit animæ, rem mentitam propter opus Dei equidem. Spiritualium fratrum assidua locutio nocet, sæcu larium autem et sola exterior visio operationeni corporalem impedit. Qui vult ex parte mentis vin demiare gaudium, est in operatione absconditorum, et vices sine visione turbant requiem cordis: e converso, mortificatio super operatione sensuum non firmatur. Corporalis conversio evigilationem sensuum quærit: conversatio autem scientiæ evi gilationem cordis. Sicut in natura melior est anima corpore, et sicut plasmatio prævenit animationem, sic et corporalia coram eo opus animæ. Magna est virtus, parva conversatio perseverans: petram du ram volvit. Quando incipit in te spiritualis homo surgere, mortificatio ex hominibus evigilet in te, et ferveat in gaudio anima tua supernæ similitudine creatio nis, et non pacificantur cogitationes pro delecta tione cordis tui. Et quando incipit mundus surgere in te, occupatio mentis tuæ inultiplicatur, et pru dentia sæcularis et inordinata: sæculum autem. voco vitia quæ pavit occupatio; et quando conce pta fuerint et perfecta, perficiuntur peccata, et interficiunt hominem. Sic non funt vitia sine oc cupatione mentis, nec consummatio peccati sine multiloquio vitiorum. Cum remultiplicata fuerit pa tientia in animabus nostris, signum est, quod rece pimus in occulto gratiam consolationis. Fortitudo patientiæ, fortior est passionum cadentium in cor pore vita in Deo directa sensuum: quando autemi vixerit cor, cadunt sensus. Resurrectio sensuum est mortificatio cordis a Deo ex virtutibus: quando sine homine fiunt, non recipit conscientia rectitu dinem. Virtus quæ per alios operatur, quæ scilicet valet mundare animam ad mercedem enim opus æstimatur et perficit virtutem; utrumque et mun ditiam facit: propter hoc sapere primo, et secun dum quæritur præter sollicitudinem quæ in hoc re linquitur aliquid, manifestus animus a Deo; secun dum autem et locum primi adimpletur sine opera tione ejus. Requies et otiositas est perditio animæ, et magna quam dæmones possunt nocere. Corpus infirmum si supra virtutem suam operari cogis, obtenebrationem imponis animæ, et confusionem magis superinducis. Corpus vero forte si otiositati et requiei dederis, omnis malitia animæ habitabit in eo. Et qui bonum desiderat, sed tepide, et illud bonum a seipso tollit. Cum anima inebriata fuerit in gaudio spei supernæ lætitiæ Dei, insensibile fit corpus ejus ad tribulationem; quamvis 33 infir mum sit. Sustinet enim duplex onus: scilicet in firmitatis et tribulationis. Et non intelligit, sed con cupiscit in deliciis animæ. Si custodieris linguam tuam, o frater, datur tibi gratia a Deo compunctionis cordis, ut in ipsam

animam tuam intres, et in hoc in gaudium spiritus. et Christi qui hunc donavit. Ne respicias loca, in Si lingua tua te vicerit, crede mihi in hoc quod dico tibi, numquam poteris exsilire a tenebris. Si non habes cor mundum, saltem habe cor purga tum, sicut beatus Hieronymus dixit. Cum volue ris aliquem admonere ad bonum, prius da sibi quietem corporalem, et honora eum in sermone charitatis. Nil sic verecundari facit hominem et commutari a malitia sua ad meliora, sicut et cor poralia bona et honor quem sibi videt exhiberi. Quantum agonem aggreditur quis pro Deo, tantum cordi ejus in oratione fiducialius operatur. Et quantum a multis occupatur, tantum fundatur ad jutorio Dei. Ne tristeris, nec conturberis in cale factionibus corporis mors enim accipiet eas a te perfecte. Ne timeas mortem, quia Deus te fecit super mortem. De sobrietate et continentia. Hic est ergo sobrius et Deo amabilis, non respi cere oculis hinc inde, sed semper ante se otiosa verba loqui, sed tantum necessaria. Indumentis vilibus contectum esse ad necessitatem corporis, et sic cibis ad sustentationem corporis uti, ut non gastrimargiæ, et participare parum de omnibus, et non hæc reprobare et hæc eligere, nec impleat ex ipsis ventrem: major est enim omni virtute discretio, vinum propter infirmitatem et debi litatem non sumere. Non præscindas verbum loquentis. Nec sicut indoctus respondeas, sed sicut prudens tacitus esto. Ubicunque inventus fueris, minorem te ipsum æstima et servum fratrum tuo rum. Ne denudes aliquid tuorum coram aliquo membrorum tuorum, nec appropies corpori alicu jus præter necessitatis causam, nec corpori tuo permittas aliquem appropinquare, nisi, ut dixi, de causa rationabili. Declina a fiducia mulierum sicut a morte: posce sobrium ordinem et sanctum, ne elongetur a te virtus quæ te custodit. In quocun que loco dormieris, si possibile est, nullus te videat. Spiritum coram aliquo non projicias: si evenerit tibi tussis sedenti ad mensam, verte faciem tuanı retro, et tussi. Cum sobrietate comede et bibe, sicut decet filios Dei. Ne extendas manum tuam ut accipias a con spectu ita coram aliquo, quid proximi tui invere cunde vel præsumptuose. Si autem sederit tecum extraneus, admone cum semel et bis ut comedat; et ordinate ponas te ad inensam, non turbulente; et ornate sedeas et honeste, non denudans quid membrorum tuorum. Cum oscitas, operi os tuum ne videaris; retines enim aspirationes transiens si potes. Si intraveris præceptoris tui cellam, aut amici aut discipuli, cave ne videas aliquid ibi. Si non vero fueris coactus, hoc non facias. Quia qui in nis assiduus est, alienus est monastici habitus quibus abscondita sunt vasa amici tui. Cum tran quillitate aperi ostium proximi tui, et claude simi liter. Non subito ad aliquen introeas, sed pulsans ut externus, permissus ingredere. Ne sis velox in gressu tuo præter causam necessariam te compel lentem. Esto omnibus obediens in omni tempore præter avaros et amatores: possessionem autem non sequeris, ut non fiat opus diabolicum. Man suete cum omnibus tracta, et cum sobrietate, et honestate omnes aspice, et ne impleas oculos tuos aspectu alicujus rei Ambulans in via, ne prævenias majorem te. Si autem tardaverit so cius tuus parum dum progrederis, exspecta eum qui enim hoc non facit, insipiens est. Quando lo quitur socius obvianti, exspecta eum. Sanus dicat infirmanti. Ante tempus faciamus necessitatem. Ne arguas aliquem in aliquo delicto: sed teipsum in omnibus æstima culpabilem et delicti causam. Omne opus vile cum omni humilitate facere non recuses. Si coactus fueris ridere, non appareant dentes tui. Compulsus loqui cum muliere, averte faciem tuam a visione ejus, et sic cum ea loquere. mo nialibus fuge, sicut ab igne et laqueo diaboli; fuge obviationem earum et collocutionein et visionem, ne colorent cor tuum sordibus vitiorum; quamvis sint sorores tuæ secundum carnem, sicut ab extraneis te custodi. fiducia juvenum et allocu tione fuge, sicut ab amicitia diaboli. Unum habe collocutorem et consortem timentem Deum, et semet ipsum custodientem: pauperem quidem exsistentem in tabernaculo suo, divitem vero in ministeriis Dei. Ab omnibus absconde mysteria tua, et tuas operationes serva. Ne sedeas coram aliquo sine habitu tuo, præter necessitatem. Cum sobrie tate ad necessaria tua egredere sicut verecundans custodiente te angelo, et timorem Dei perfice. Me lius est tibi comedere venenum mortiferum, quam cum muliere comedere, quamvis sit mater tua vel soror tua. Melius est habitare cum dracone quam dormire cum aliquo, et cooperiri cum eo, quamvis sit tibi frater secundum carnem. Si dixerit tibi, quis major te, tibi ambulanti in itinere: Veni, psallamus: noli esse inobediens ei. Si autem non dixerit, lingua quidem tace, corde vero Deum glo rifica. Non resistas alicui pro aliquo, nec certes, nec mentiaris, nec jures per nomen Dei. Despice teipsum, et alios non despicias. Injuriam sustine, et alii injuriam non eroges. Melius est corporalia corrumpi cum corpore, quam damnificare quid animæ. In judicio cum aliquo non introeas, sed' sustine condemnatus vel condemnabilis exsistens. Ne diligas animæ tuæ quid sæculare, sed subditus esto ducibus et principibus, et a conjunctione ipsorum te ipsum abstine: ipsa namque illaquea tio est illaqueans negligentiores in perditionem. O Vinum propter. Forte, vinum uisi propter.

gulose, qui propriam quæris curare gulam, melius tium ne transcas, ut non impleatur cor tuum furore, est tibi mittere in ventrem tuum carbones ignis, quam frixaturas divitum et principum. Superfunde tibi semper omne oleum misericordiæ, et esto ob servans te ab omnibus. multiloquio te ipsum custodi: illud enim exstinguit in corde motiones intellectuales a Deo pullulantes. Fuge dominari cum prælatis Ecclesiæ, ac cum aliis, sicut a leone audaci. Et in plateis iracundorum aut compugnan et detur animæ tuæ erroris obscuritas. Ne babites cum superbo, ut enim sancti sancta operatio au feratur ab anima tua, et efliciatur habitaculum omnium vitiorum. Has depositiones si servaveris, o homo, et custodieris te ipsum in meditatione Dei in veritate, videbit anima tua in semet ipsa lumen et in sæculum non tenebrescet: ipsi honor et glo ria in saecula. Amen. (PETR. POSSIN. Thesaur. asc. 308.) Motio cogitationum e quatuor causis oritur ho mini. Primum quidem e naturali voluntate carnis; deinde ex imaginatione per sensus ingesta rerum mundi quas audit et spectat; tertio ex anticipatis opinionibus, et ex vocatione animæ, quas habet præ mente; quarto ex insultibus dæmonum impu gnantium nos, et valide impellentium in vitia, utentiumque ad hoc cunctis cogitationum specie bus e quadruplici, quod exposuimus, genere pro gnatis. Propter hoc fieri non potest, ut homo natus, quoad moriatur, pacem habeat a bello ipsi per cogitationes illato, perpetuoque inferendo denec in hac carne vivet. An enim ante hinc migratio nem et mortem fieri possit ut quisquam perfecte liberetur a quatuor enumeratis cogitationum scatu-. riginibus, tu judica. Si autem nemo prudens in ducere in animum id queat, utique cum videat, egere omnino naturam nostram ut duret, his quasi a quatuor elementis, esseque prorsus necesse ut perturbationes ex iis oriundas patiatur quicunque corpus humanum gestat, arbitrii compos et puber; propter hoc est necessarium invigilare acriter sui custodie unumquemque hominem, ut se praser vet, non dico ab uno aut a duobus, sed a.pluribus vitiis quibus eo ipso est obnoxius, quod corpus habeat. Qui enim vitia per virtutes ipsis oppositas vicerunt, etsi molestiam patiuntur, a cogitationi bus quas quatuor indicati fontes producunt, et ab cas. secutis impulsibus in malum: non tanen supe rantur, sed invicti prævalent, subnisi copiis invi ctis gratiæ divinæ, quarum ope abripitur eorum mens in salubres sensus Dei animæ ipsorum inti Digilized by Google