gesserunt; hoc enim e verbis sancti Evangelii dili cimus. F. Quod autem et sancti Patres, sequentes inspiratas divinitus Scripturas, talem doctrinam condemnarunt, una cum Origene, qui hæc commentus est, jam quidem ex iis quæ illi dixerunt, aperte ostendimus: nihilo tamen secius et ex insequentibus Patrum testimoniis sumus demonstraturi. Ac primum sanctum Petrum, qui episcopus Alexandrie et martyr fuit, proponemus, testimonium nostris his sermonibus perhibentem. S. Petri episcopi Alexandriæ et martyris, ex primo sermone, quod nec præexstitit anima, nec, cum pec casset, propterea in corpus missa est: ‹ Duximus quæ dam de primo e terra terreno homine proponenda, ut demonstretur unum et eumdem eodem in tempore esse factum quamvis particulariter nonnunquam in terior et exterior homo dicatur. Nam etsi, secundum salutarem sermonem, qui interiora fecit, exteriora quoque fecit: tamen semel et eodem tempore, id est eadem die, cum dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; ex quo perspi cuum est, non ex congressu, quasi aliquid aliud ante cesserit, et ex alio loco convenerit, factum esse. Nani si congressus fuit, quamobrem descriptum est quod jam factum fuerat?» Et post alia: «Itaque non recipi tur, ante corpora in coelo peccare aiimas, quæ pror sus ne ante corpora quidem substiterunt; hæc enim doctrina a paganorum philosophia est, quæ peregrina est, et ab iis aliena, qui pie in Christo volunt vivere. ▸ Ejusdem ex mystagogia quam fecit ad Ecclesiam, cum martyrii coronam suscepturus esset: Propte rea obsecro, vigilate. Afflictionem enim rursum adi turi estis. Scitis quot subierit pericula qui me enu trivit pater meus et episcopus Theonas, ab iis qui in idola insanirent: in cujus ego sedem successi, utinam etiam in mores! scitis ut magnus se gesserit Diony sius, qui se e locis in loca abdebat, cum insuper Sa bellius affligeret. Quid porro dicam Heraclam et Demetrium beatos episcopos? quales tentationes sustinuerunt ab insano Origene, cum ipse dissidia in Ecclesia sereret, quæ ad hanc usque diem ei turbas excitant?. An igitur potest aliquis bene sentientium iis adversari, quæ in Origenem dicta sunt a sancto martyre et episcopo Alexandriæ Petro? qui egregium pro Christo certamen suscipiens, non solum Orige nem sceleratamque ejus doctrinam abdicavit, sed etiam testificatur sanctos qui ante ipsum fuerant Patres multas sustinuisse tentationes ab illius de mentia. Dixit quoque sanctus Athanasius, qui et ipse epi scopus fuit Alexandriæ, in sermone de beati Antonii vita: ‹ Quomodo nos irridere audetis, qui dicimus Christum hominem manifestatum esse? cum et vos demente animam esse definientes, eam crrasse dicatis, ac de apside coli in corpus cecidisse?» Attendant qui audiunt, sanctum Athanasium iis aperte adver

ortam, quæ peccato se contaminavit, ac e coeli coa. vexo in corpus decidisse. sari qui mentem præexistere dicunt, et ex ea animum Ejusdem S. Athanasii e sermone secundo contra Arianos Omnis creatura aspectabilis in sex diebns facta est; ac primo quidem die lux, quam vocavil diem; secundo antem firmamentum; tertio, collectis aquis ostendit aridam, variosque in ea produxit fru ctus; quarto, fecit solem et lunam, omnemque stel larum chorum; quinto, naris natalilium, aerisque volatilium generationem condidit; sexto, fecit in terra quadrupedes, ac demum hominem, qui ex animna ra tionali est et corpore. Ac invisibilia ejus a creatura mundi, per ea quæ facta sunt intellecta conspiciuntur (Rom. 1); et neque lux est ut nos, neque sol ut luisa, neque angeli sicut throni, neque bi ut potestates; sed creaturæ quidem omnes sunt, unumquodque au tem eorum quæ orta sunt, secundum genus in pro pria substantia, ut factum est, persistit ac manet. Ecce sanctus quoque Athanasius tradit, post omnes creaturas Deum fecisse hominem ex corpore et ani ma intelligente ac rationali. Neque enim dixit, corpus post omnia factum esse, ut præexistens anima in id ingrederetur: sed dixit, post omnes creaturas lomi uem esse factum, qui ex anima rationali est et cor pore: ostendens, utraque, id est corpus et animam Deum simul fabricatum esse. Quoniam autem Origenes ad cæteras blasphemias hoc adjunxit, Domini animam prius exstitisse, eiquo Deum Verbum esse unitum antequam e Virgine in carnaretur: hoc etiam deliramentum evertens ipse sanctus Athanasius in epistola ad Epictetum, sic dicit ‹ Merito sese damnabunt omnes qui existimant ante Mariam esse carnem, quæ ex ea est; ac ante ean habuisse animam humanam Deum Verbum, ac in ea ante adventum semper fuisse., Quare si ex iis quæ a sancto Athanasio dicta sunt, aninia Domini nostri Jesu Christi, qui per omnia nobis similis factus est absque peccato, non fuit ante ejus in carne ad ventum qualis insaniæ est, dicere alias bominum animas ante corpora esse? Audiamus præterea S. Basilium in sermone in illu. (Hom. In principio erαι Verbum, et Verbum erat apud Deum, ita dicentem: ‹ Vide ne quando te vocis ambiguitas fallat; quomodo enim in principio erat humana ratio, cum homo postremo principium generationis acceperit? Ante hominem fuere bestia, ante hominem jumenta; reptilia, tum terrestria, tu aquatilia; volatilia coli, stella, sol, luna; herba, terra, mare, cœlum.» Ecce Pater aperte nobis di nuntiat, ne Origenis fabulis de animarum præexisten tia inducamur. Docet enim nos, in principio fuisse humanam rationem, id est animam: sed aperte cla mat, omnibus Dei creaturis ortum hominibus poste. riorem esse. Si ergo creaturæ omnes ante hominent, quomodo prius animæ fuerunt: Pater enim non aple corpus, sed ante honinen, qui est anima et corpus,

dicit omnia fuisse; ex quo ostendiur, simul utrum que fabricatum esse. i Dicit etiam sanctus Gregorius episcopus Nyssæ, in Disputatione de homine (Cap. 28): Ac fortasse alienum non est a disputationis nostræ proposito id expendere, quod in Ecclesiis de anima et corpore controversum est. Nonnullis enim qui ante nos fue runt, qui tractatum de principiis edidere, placet all mas veluti quemdam populum in propria urbe ante substitisse: atque ibi proposita esse exempla tum virtutis, tum malitiæ: eamque animamı, quæ in vir tute atque honestate perinanserit, congressum et conflictationem corporis minime experiri: si vero a boni participatione defluxerit, hanc in vitam delabi, sicque esse in corpore. Alii attendentes ex Moyee condendi hominis ordinem, animam corpore pote riorem tempore esse dicunt: quandoquidem primum Deus limum e terra sumens, finxit hominem, ac eum deinde inspiratione animavit.» Ac paulo post: «Qui primam rationem tuentur, et animarum quasi civi tatem antiquiorem vita corporea asserunt, non mihi videntur carere paganorum fabulis, quæ de anima rum ex aliis in alia corpora migratione proditæ sunt. Si quis enim subtiliter examinet, comperiet huc ne cessario rationem eorum devolvi. Aiunt, quemdam e sectæ suæ sapientibus dixisse, et virum fuisse se, et mulicbre corpus induisse, et subvolasse cum avibus, et fuisse arbusculam, et aquatilem vitam sortitum. Non longe, meo quidem judicio, a vero discedit, qui haec de se aflirmat. Vere enim, vel ranarum aut graculorum garrulo strepitu, vel irrationabilitate piscium, arborum insensibilitate ejusmodi disciplina digna est, quæ tot res permeare unam animam dicat. Harum autem ineptiarum hæc causa est, quod præexistere animas opinabantur. Consequenter enim talis doctri næ principium ad affinia et adjuncta progrediens, hucusque commenta sua propagat. Nam si per vitia animus a sublimiori vita abstractus, home fit, að si in confesso est, vitam corpoream passionibus magis obnoxian esse quam æternam atque incorpoream, necesse est animam in hac vita degentem, in qua plures facultates ad peccandum suppetunt, in pluri bus versari vitiis, magisque passionibus affici. Animæ autem humanæ passio, similitudo est ad irrationa bilia. Huic ergo vita devincta anima, in bestiarum naturam delabetur, ac semel vitia ingressa, inque ir rationabilitate versans, nullum finem ad malitiam progrediendi faciet. Ubi enim malitia sistitur, succedit impetus ad virtutem; atqui virtus iu irra tionabilibus nulla est; in deterius ergo necessa rio mutabitur, assidue ad pejora turpioraque pro grediens, ejusque natura, in qua est, deteriora quæque semper comminiscens. Porro quemadmodum rationabili sensibile subjacet, sic et ab hoc ad insen sibile fit prolapsio. Quamobrem huc ratio eorum evadens, a veritate aberrat, et per quandam conse quentiam ex absurdis ad absurda se confert. Exinde eorum doctrina per ea quæ inter se non cohærent, fabulose procedit. Consequentia vero ipsa ostendit

omnimodam animae corruptelam. Que enim semel a sublimi vita decidit, nullum modum statuit malitiæ suæ; sed propter passionum consuetudinem atque habitum a rationabili ad irrationabile deveniet, inde que in stirpium insensibilitatem mutabitur; insensi bili autem inanimum est consequens, inanimo id quod non subsistit. Itaque penitus ex hac consequentia, anima ipsis ad non ens tandem concedet. Sic nullam facultatem habitura est ad melicra redeundi. Verum enim vero ad hominem e frutice animam reducunt; igitur præstantiorem demonstrant esse vitam in fru tice, quam incorpoream vitam. Jam enim ostensum est, progressum animæ in deteriora, atque idcirco in inferiora esse; subjacet autem insensibili naturæ in animatum: quo per consequentiam principium eorum doctrina animam redigit. Sed quoniam hoc nolunt, aut insensibili animam concludunt, aut, si inde ad humanam vitam eam reducunt, eam vitam quæ in stirpe ducatur, ut dictum est, ostendunt antecellere primo animarum statui: siquidem inde ad malitiam fuit prolapsio, hinc vero ad virtutem est reditus. Quamobrem illa ratio convincitur esse sine capite, et sine fine, quæ vivere animas separatas ante corpo ream vitam asseverat, ac propter flagitia corporibus esse devinctas. Hæc Nyssenus. Cum igitur aperta sit Patris hujus doctrina, damnetque eos qui dicant, ani mas ante corpora fuisse: audiamus et sanctum Theo philum episcopum Alexandriæ, e sermone ad quos dam monachos scripto, qui Origeni assentirentur sic enim dicit: ‹ Quare anathematizantes Origenem, caterosque hæreticos, exemplo nostro, et Anastasii sanctæ Romanæ Ecclesiæ episcopi, qui ex veteribus certaminibus clarus nobilissimi populi dux creatus est, quem et universa beatorum Occidentis episco. porum sequitur synodus, quæ accepit ac probavit Alexandrinorum Ecclesiae sententiam in impium latam. › Ejusdem de epistola ad sanctos qui in Sceti erant, propter eos qui incusarent damnationem Origenis doctring: • Dicere nonnulli ausi sunt, Origenen Ec clesiæ esse doctorem. An hi, obsecro, ferendi sunt? Si Ecclesiæ doctor est Origenes, magnos sibi spiritus sumunt Ariani, et Eunomiani, et pagani: illi in Fi lium ac Spiritum blasphemantes; hi similiter, atque illi, impii, nec non resurrectionem mortuorum deri dentes.» Ex his perspicuum est, eum qui sanctos Patres sequitur, non dubitare quin ii qui cum Ori gene sentiunt, paganorum errorem Arianorumque insanianı sequantur. Hæc quoque sanctus Cyrillus dicit Alexandriæ episcopus, in epistola ad monachos qui in Phua, in eos qui affirmant corporum resurrectionem non esse ‹ Aiunt igitur, esse apud vos qui negent humanorum corporum resurrectionem: quæ pars confessionis nostræ est, quam fecimus salutare adeuntes baptisma. Fidem enim profitentes, adjunginius credere nos et carnis resurrectionem. Si hoc tollimus, nec credimus Christum resurrexisse a mortuis, ut nos sibi conre suscitaret, claudicantem habenus fidem, ac a via re

el vitæ venenum evomens, illic scriptis expressit, sieuti caupo Judaicus, boni specie ac simulatione, dulci amarum miscuit. Quid enim iste prave moliens alque insaniens dicit? Erat, inquit, anima ante cor pus, et præcexistebat in caelis eamque, cum ibi pec casset, in custodiam immersit Deus, id est in corpus demisit: ad purgationem, inquit, et castigationem admissorum in cœlis criminum. Hinc primum impiis simus protinus fabulatur, veritatemque oppugnare studet. Ac paulo post: «Si ante fuit anima in coelis, ibique prius deliquit, ut malesanus Origenes Deoque repugnans dixit, non oportuit dicere san: tissin.um prophetam Et fingens spiritum hominis in ipso (Zach. xu): sed potius, Demergens, quasi in utrem, spiritum hominis in ipso; vel fortasse, Demittens. Jam vero cum hoc non dicat, sed Fingens in ipso, ostendit hune lupum gravissimum esse, indutum ex trinsecus ovis pelle ad deceptionem perditionis. Quasi enim de cœlo veniens, ibique constituta aperte sciens, non solum vecors præcexstitisse, sed prius etiam pec casse animam dicit.Quare demonstratum est tum e divina Scriptura, tum e sanctis Patribus, nec veræ Christianorum fidei, nec rectæ rationi convenire ha reticorum de animarum præexistentia imaginationes. Præterea hoc quoque Origenis demonstrat amen tian, quod afirmat coelum, et solem, et lunam, et stellas, et aquas quæ super calos sunt, animata esse, et quasdam esse virtutes ratione utentes. Hæc vero aperte refellit sanctus Basilius in tertio serinone commentariorum in Hexaemeron, sic contra Orige nis doctrinam disputans (Prope finem): «Nobis porro de separatis aquis dicendum est, et ad eos qui ab Ecclesia exciderunt, qui sub obtentu sensus anago gici et sublimiorum videlicet sententiarum, ad alle goriam confugerunt, et asserunt virtutes quasdam spirituales et incorporeas tropice ab aquis,significari, ac sursum quidem in firmamento mansisse meliores, deorsum vero in terrestribus silvestribusque locis deteriores per titisse; ac idcirco aiunt, aquas quæ supra coelos sunt, laudare Dominum, id est bonas virtutes, quæ diguæ sunt propter potioris partis pu ritatem, decentem laudem reddere Creatori; aquas vero, quæ subter cœlos sunt, spiritualia esse nequi tiæ, quæ e naturali sublimitate in malitiæ profundum deciderunt; eaque ut turbulenta et seditiosa, passio Dnumque tumultibus fluctuantia, maria appellari, pro pter facilem mutationem atque instabilitatem volun⚫ tariorum motuum. At nos hujusmodi rationes, lan quam confusa somnia et aniles fabulas, repudiemus; aquam esse cogitemus *, separationemque a firma mento factam accipiamus secundum redditam ratio nem. Ac si quando ad communis universorum Do mini glorificationem aquæ quæ super cœlos sunt (Psalm. cxLvuli) assumuntur, non propterea eas du camus esse naturam ratione utentem. Nec enim cali idcirco animati sunt, quod enarrant gloriam Dei (Psal. xvm); nee firmamentumn animal est praeditum sensu, quoniam opera manuum ejus annuntiat. • Hane Basilius. Attendendum porro est auditoribus, Patrem illo raodo loquendi usura, Sermo quidam nobis est Consonantius Graco legeretur aquam esse crqilemus aquam. Fur.

ad eos qui sunt ab Ecclesia, de Origene disserere, a Dei gratia et sancta Dei Ecclesia expulso, ejusque sequacibus: non enim dixit, aut cos qui sunt in Ec+ clesia, sed, «Sermo quidam nobis est ad cos qui sunt ab Ecclesia;» et per illud quidem quod dicit, c bis, Ecclesiæ homines significavit; per illud autem, qui sunt ab Ecclesia,» dejectos ab ipsa denotavit. Unum autem ac solum impio Origeni studium fuit, paganorum errorem confirmare, et imbecilliorum animis zizania inserere. Quamobrem hoc quoque risu sane dignum, ab eo tamen dictum, de hominum ex mortuis resurrectione, adjungere decrevimus. Amir mavit, in resurrectione corpora honinun orbiculata suscitari. O dementiam atque inscitiam hominis in sani, et paganorum disciplinæ explicatoris! qui mente cxcutiens, studensque Christianorum fidei miscere fabulas, ipsam Christianorum spem ac salutem, hoc est, promissam nobis resurrectionem, nixus est con tumelia violare, ne resurrectionem quidem Domini reveritus. Resurgens enim Dominus ex mortuis, et primitia dormientium factus (1 Cor,xv), discipulis vi sus est, cisque ostendit foramina manuum ac pedum, ct plagam lateris: et post resurrectionem comedit, non ut cibo indigens, sed ut eo modo resuscitati cor, poris naturain confirmaret, Et quidem cum Dominus ascenderet, angelus ad discipulos dixit: Hic Jesus qui assumptus est a vobis in cœlum, sic veniet quem admodum vidistis eum euntem in cœlum (Act. 1). Quod si, ut insanit Origenes, orbiculatum erat corpus Do mini, quomodo potuit demonstrare manuuin ac pe dum foramina, aut lateris plagam? aut quomodo co medere potuit, aut omnino a discipulis agnosci? Et quoniam modo sanctorum corpora quæ post Domini resurrectionem surrexerunt (Matth. xxvi), et in sancta civitate apparuerunt, potuere ab aliis agno sci, siquidem in alia erant figura atque fuerant in vita? In fidei ergo petra nullo modo stabilitus, sed hujusmodi, atque his multo atrociores blasphemias impius Origenes cum edidisset, nihil mirum est, eum in ipso martyrii articulo Christum abnegasse, cultam que a paganis deorum multitudinem, quam ipse in ducit, adorasse. Atque id Dei providentia factum est, ne in Ecclesia pro martyre acciperetur, atque inde gregi Christi inferretur aliquid detrimenti. Nam si etiam nunc sunt qui de ejus quidem ruina confitean tur, doctrinam vero asserant, an non eam tanquam martyris ac Patris erant defensuri, si contigisset eum, nulla idolis exhibita adoratione, consuminari? Nemo enim veritatis retinens excidit a Deo, ab eoque de seritur, juxta quod dicit divina Scriptura: Respicite, filii, naționes hominum, et scietis quia nullus speravit in Domino. et confusus est. Quis enim permansit in mandatis ejus, et derelictus est? aut quis invocavit eum, el despexit illum (Eccli. 11)? Impius autem Origenes blasphemias suas non seipso tenus statuit, se propriis scriptis in multos alios suum errorem transmisit, ut in eum valde conveniat sancti apostoli Pauli vos, quæ dicit: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt, præcedentia ad judicium; qucsdam * Certe legendum quonam modo, ut constet sensus. EDIT.

spectet. Verum improba sæculi hujus voluptates ab umbris somniisque nihil differunt; priusquain enim peccatum ad finem pervenerit, exstinguitur voluptas; suppliciorum vero, quæ pro flagitiis suscipiuntur, nullus est finis. Ejusdem ex commentariis in pri mam ad Corinthios Epistolam: Non levis nobis hine proposita quastio est, sed de rebus valde necessariis. Quærunt ounes bomines, ignis gehennæ sitne finem habiturus non habiturum pronuntiavit Dominus, cum diceret: Jynis eorum non exstinguetur, et vermis eorum yon morietur (Marc. 1x). Paulus vero eum pe rennem ostendens ait: Peccatores pœnas dabunt in interilu alernas (11 Thess. 1).» Quare cum divina nos Scriptura sanctique Patres edoceant, nullum finem quod quisquam ei deditus igni, supplicii fnem ex esse impiorum supplicii, damomumque qui ab illis coluntur: quain restitutionem imaginantur, qui cum Origene sentiunt, ubi suppliciorum nullus est exitus? Sancta enim Christi Ecclesia, quemadmodum justis indesinentem prædicat vitam æternam, ita impios perpetuo supplicia manere tradit. Atque haec:ilem in his. Nos porro paucas e multis divinæ Scripturæ sanctorumque Patrum auctoritatibus afferendas essa perspeximus, ad confutandam Origenistarum impie tatem. Cum autem velimus omne scandalum a sanctis sima Ecclesia propulsare, ut nulla in ea macula re linquatur; obsequentes divinis Scripturis sanctisque Patribus qui ipsum Origenem ac hujusmodi scelera tam impiamque ejus doctrinam profligarunt, ac jure anathemati subjecerunt, hanc epistolam ad tuanı bea titudinem dedimus, qua eam bortamur ut on.nium qui in hac regia urbe nunc degunt, sanctissimorum episcoporum conventum habeat, ac Deo amabilissi morum præfectorum sanctis, quæ hic sunt, mopaste riis, faciatque ut omnes in scriptis præfatum impium ac Deo repugnantem Origenem, qui et Adamantius, qui presbyter fuit sanctissimæ Ecclesiæ Alexan driæ, ac ejus nefaria impiaque dogmata, capitulaque omnia quæ inferius ponuntur, omnimodis anathema tizent exemplaque dimittas eorum quæ a beatitu dine tua ob hanc causam gesta fuerint, ad alios om nes sanctissimos episcopos præfectosque venerabi❤ lium monasteriorum: ut et ipši subscriptione pro pria anathematizent Origenem scelestaque ejus dogmata, cum omnibus qui declarabuntur, hæreticis. In posterum autem, ne aliter ordinentur episcopi, aut monasteriorum præfecti, nisi prius cum aliis om nibus hæreticis, qui de more in editis libellis ana thematizantur, id est, Sabellio, Ario, Apollinario, Nestorio, Eutyche, Dioscoro, Timotheo Æluro, et Petro Moggo, et Anthimo Trapezuntis, Theodosio Alexandriæ, Petro qui fuit Antiochiæ, et Petro qui Apamese, et Severo olim Antiochiæ, prædictum etiam Origenem, qui paganorum Arianorumque in sania laboravit, una cum exsecrabilibus impiisque ejus dogmatibus anathematizent. Omnibus enim pre dicendum est, ne omnino quisquam audeat talem Ut legatur perpetua syntaxis et Graecus textus postulant. Εur.

hereticum, aut ejus expositiones defendere, sed eis unusquisque ex toto animo et tota cogitatione oder it et aversetur, et anathematizet, ut a Christiana tra ditione alienas, et simpliciorum animabus grave n afferentes luem ac pestem. Hæc porro eadem scripsimus non solum ad sanc titatem tuam, sed etiam ad sanctissimum et beatissi mum papam senioris Romæ et patriarcham Vigilium, et ad cæteros omnes sanctissimos episcopos et pa triarchas, id est, Alexandriæ, Theopoleos, et Hiero solymorum, ut et hi huic rei prospiciant, et hæc fi nem adipiscantur. Cum vero cupiamus, omnes Chris stianos cognoscere scripta Origenis prorsus a vera Christianorum fide aliena esse, ex multis immensis que ejus blasphemiis paucas ad verbum apponendas esse censuimus. Sic autem habent Quod minor sit Filius Patre, et Spiritus Fitto; e primo libro Peri archon. Quod Deus quidem et Pater omnia continens, að unumquodque entium pervenit, esse unicuique im pertiens de suo; " esse enim est minus: quoad verum Patrem Filius ad sola rationabilia pervenit; est enim secundus a Patre: adhuc etiam minor est Spiritus sanctus, ad solos sanctos perveniens. Ita ex hoc ma jor est potestas Patris præ Filio et Spiritu sancto ampliorque Filii præ Spiritu sancto, ac rursum præ stantior sancti Spiritus potestas præ aliis entibus sanctis. Quod finita est Dei et Patris potestas, e secundo libi o ejusdem voluminis. Finitam enim esse et potestatem Dei dicendum nec, prætextu laudis, circumscriptio ejus tollenda est. Et paulo post: Tanta enim fecit, quanta sub ma num comprehendere et habere poterat, et continere sub providentia sua: quemadmodum et tantam con struxit materiatu, quantam administrare et exornare poterat. Ejusdem ex quarto libro ejusdem voluminis. Nemo autem sermone offendatur, si modum statui mus Dei etiam potestati. Infinita enim complecti, natura impossibile est, nam cum semel finita sint ⚫ Legendum est, omnibus ex lib. 1 Periarchon c. 3. Sic reliqua quæ ex Origene hic afferuntur, in Greco quoque, qui ex Latino expressus est, sunt corrigenda. HARDUINUS. - Locus obscurus, et corruptus etiam in quæ Deus ipse comprehendit, necesse est terminum. esse ad quot usque finita ipse sufficiat. Quod creatura et factus Filius est, ex eodem libro. Hic Filius de voluntate Patris generatus, qui est imago Dei invisibilis, et splendor gloriæ ejus, et figuru substantia ejus, primogenitus omnis creature, crea tura, sapientia (Coloss. 1; Hebr. 1;.I Cor. v). Ipsa enim Sapientia dicit: Dominus creavit me initium viarum suarum in opera ipsius (Prov. viis). Græco; forte sic restituendus: Ipse enim est qui est; minor vero Putre Filius ad sola rationabiliu per vcniens,

tur, el Pater per omnia sit Filio major, cui sit etiam invisibilis, ex eodem Peri archon libro quarto. Quod Filius cum reliquis creaturis a Patre continea Si vero Pater omnia continet, et Filius est ex oin nium numero, liquet ipsum etiam contineri. Quærat alius quispiam, num verum sit æque Deum a se ipso cognosci, atque ab Unigenito; asseretque verumn esse in omnibus dictum illud: Qui misit me Pater, major me est (Joan. xiv,28). Quare intelligendo etiam Pater, amplius, clarius, perfectiusque a seipso intelligitur quam a Filio. Ex primo ejusdem libri volumine. Itaque nos facti ad imaginem habemus Filium, ut. pote veritatem, pulchrarum in nobis formationum exemplar. Quod porro nos sumus ad ipsum Filium, est ipse ad Patrem, qui veritas est. Ejusdem ex codem libro. Ita igitur censeo de Salvatore etiam commode dici posse, quod sit Dei bonitatis imago, non autem ipsa bonitas, fortassis etiam Filius bonus, sed non simpli citer bonus. Et quemadmodum Dei invisibilis est imago, et propterea Deus, non tamen is, de quo Christus ipse ait: Ut cognoscant te solum verum Perin (Joan. xvm): ita bonitatis imago, non tamen ut P. ter incommutabiliter. Quod Filium cum Spiritu sancto creaturam vocans, annumeraverit aliis creaturis; idcirco ministratoria vocaverit ipsos animalia, ex quarto Peri archon libre. Quod igitur quæcunque alia res præter Patrem ac Deum universorum, creata est, eadem consequentia suademur. Εt post pauca: Aiebat autem Hebimus, duo illa seraphim apud l.aiam sex alas habentia, clip mantia alterum ad alterum, et dicentia. Sunctus, sanctus, sanctus, Dominus Deus sabaoth (Isa. vi), esse Dei u..igenitumn, et Spiritum sanctumn. Nos autem ar bitramur, illud etiam quod habetur in cantico Hala euc: In medio duorum animalium cognosceris (Habac mi), referendum esse in Christum et Spiritum sanctumii. Ex secundo libro Peri archon: quod purum hominem Dominum vocet. Idcirco et homo factus est Christus, suo merito hoc sortitus, ut propheta testatur, inquiens: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit e Deus, Deus tuus oleo latitia præ participibus tuis (Psal. xLiv). Decebat siquidem illum, qui nunquam ab Unigenito separatus est, coexistere Unigenito, et una cum ipso conglorificari. Quod creature coæternæ sint Deo, ex primo libro Peri archon. Qui vero absurdum non sit, ut Deus ex non ha bente aliquid eorum quæ sibi conveniunt, fiat ha bens? Quoniam igitur nunquam non fuit omnipotens, æterna hæc esse decet, propter quæ omnipotens est. Erant igitur semper ipsius dominio subjecta, ipso utentia principe. Legendum id est Patrem et Filium, quod Latino ipsos consorabit. EpIT.

Ex eodem libro. Genera omnia et species semper erant: non ita de singularibus differentibus numero dixerit quis. piam. Verumtamen utrinque declarantur, Deu non fecisse creandi initium, cum aliquando fuerit i.a otio a. De animarum praexistentia, ex primo libro Peri ar hon, Ex propria culpa minime sibi vigilanter attenden tum fiunt citius aut serius delapsiones, idque vel ad longiora tempora, vel ad breviora; quod judicium divinum propter hanc causam bonis aut malis uniu cujusque motionibus dignam comme. saret retribu tionem. Hic quidem in futura mundi dispositione ba. bebit ordinem angelicum, aut virtutem principatus, aut potestatem in aliquos, aut thronum regno subdi torum, aut dominationem in servos. Qui vero non multum exciderunt, habebunt, quam diximus, œco nomiam, et adjumentum. Atque ita ut plurimum ex iis qui sunt sub principatibus, et potestatibus, et thronis et dominationibus, forte etiam aliquando loco ipsorum constituetur genus humanum uno in mundo. Ex eodem libro: Quod si dæmones mutentur iu melius, naturam aliquando complebunt humanam. Puto autem posse ex iis qui subditi sunt pejoribu, principatibus et potestatibus, mundique rectoribus per singulos mundos, aut mentes alicujus mundi ci tius beneficium accipientes, volentesque in posteruni ab ipsis mutari, complere aliquando genus huma De eo qui desuper factus est in corpus delupsu. Ita cum mundus ex summa constat varietate, tan tamque ratione utentium contineat differentiam, quil aliud dicendum est fuisse cau.æ ut subsistat, quam varios delabendi modos eorum qui non similiter de fluunt ab unitate? Et aquaticam nonnunquam anima eligit vitam. Ex secundo Periarchon libro. Anima defluens a bono, et vergens ad nequitiam, diutiusque ipsam amplectens, nisi se ab insipientia reducat, transit ad jumenta, atque ob pravitatem efferatur. Et paulo post: Eligitque ut brutescat, vitam etiam, ut ita dicam, aquatilem. Et forte pro merito majoris ad vitiositatem prolapsionis induit corpora aquatica talis bruti animalis. Ex eodem libro Quod erit perfecta corporum depo sirio. Quod si subjecta Christo tandem subjicientur et Deo, corpora deponentur ab omnibus (I Cor. xv) arbitrorque futuram tunc in non ens resolutionem; natura corporum rursus incœptura, si ratione uten tia iterum descendant. Ex tertio ejusdem tractatus libro, de eodem. Cum Deus dicatur fieri omnia in omnibus (Ibidem). Quasi aliq ando furt oriosus Vide Pagan. Gaudentiur,cap. 35.

quemadmodum non possumus deserere nequitiam, (sic) ita neque Deus fit omnia in omnibus, neque quod sunt bruta, ne Deus fiat quod nequitia est, et quod bruta; sed neque quod inanimata sunt, ne curi fit omnia Deus, fiat etiam quod ipsa: ita neque quod corpora, quæ propria ipsorum natura inanimua sunt. Ex secundo Peri archon libro. Ex eo quod decidit et refrixit, påssa scilicet Græce vocatam psyxin a spiritali vita, facta est quæ nunc anima, Græce psyche: quæ reditum quoque in id quod ab initio fuit, admittit. Quod a propheta signi ficari arbitror, dum ait: Revertere, anima mea, in requiem tuam (Psal. cxx), ut totum hoc sit mens. Mens igitur facta est anima, anima vero recte factis Bintegrata fit mens. Ex eodem libro, de eodem. Quemadmodum ad salvandum quod perierat venit Salvator (Luc. xix); idque quod perierat, ubi salvum est, non dicitur amplius periisse: ita anima quamn. salvare venit, ut salvaret quod perierat, non est amplius anima jam salvata, neque dici potest periisse quod prius dici poterat. Expendendum adhuc. Si quemadmodum quod periit, fuit aliquando res que non perierit, et erit aliquando cum non erit res quæ perierit; ita et anima non fuerit olim anima et erit quaudo non erit anima. Ex quarto libro. Necesse est non præexistentem esse corporum na turam, sed per intervalla subsistere propter aliquos casus, ambientium res, quæ ratione utuntur, corpo ribus indigentes: facta vero emendatione perfecta, Literum hæc resolvi in nihilum, ita ut hoc fiat seniper. Ex primo ejusdem libri volumine: Quod sol et luna et stellæ animata sunt. Quod porro solis anima antíquior sit alligatione ipsius ad corpus, conclusum jam est ex comparatione hominis ad ipsum verum et e Scripturis arbitror passe hoc demonstrari. Ex eodem libro. Præstat dissolvi, et esse cum Christo (Phil. 1): multɔ enim hoc melius. Sol quoque hoc ipsum, puto, dixe rit: Trestat dissolvi, et esse cum Christo, multo enin hoc melius. Ceterum Paulus quidem, Sed ma nere, inquit, in carne magis necessarium propter vos (Ibidem); Sol vero dixerit: Sed permanere in hoc ce lesti corpore magis necessarium est propter revela tionem filiorum Dei. Hæc eadem de luna cæterisque stellis dicendumn. Ex quarto ejusdem libri volumine: Quod pro dæmo nibus etiam oportet Christum crucifigi, idque sæpe numero per sæcula futura. Atqui si vel de passione ipsa quæstionem quis moveat, audacter profecto videbitur circa loca cœ lestia id quærere. Verum si in cœlestibus sunt spiri tualia nequitiæ, sicut certe hic non erubescimus fateri crucifixum ad demolienda quæ patiendo demolitus

Oneill F 1 kind o sunt sp imus ble est; ita ibi quoque simile fieri concedentes, et reliqua usque ad totius sæculi consummationem nihil formi dabimus. ut bene observavit Paganinus Gaudentius | [leg. I Sunt qui hic legi velint,: sed nihil mutandum. HARDUINUS. Ex eodem libro. Quis sana mente statuat primum, et secundum, et tertium diem, vespereque et inane fuisse sine sole, luna, et stellis? His igitur ita se habentibus, fictisque omnibus palam Origenis blasphemiis, anathematismum in ipsum sic fieri convenit. I. Si quis dicit aut sentit præexistere homintia animas, utpote qua antea mentes fuerint et sancte virtutes, satietatemque cepisse diving contemplatio nis, et in deterius conversas esse, atque idcirco re frixisse a Dei charitate, et inde Græce, id est animas esse nuncupatas, demissasque esse in corpora supplicii causa: anathema sit. II. Si quis dicit aut sentit Domini animam prius exstitisse, atque unitam fuisse Deo Verbo ante incar nationem et generationem ex Virgine: anathema siť. III. Si quis dicit aut sentit primum conformatam esse corpus Domini nostri Jesu Christi in utero beat Virginis, ac postea unitum ei esse Deum Verbum, et animam utpote quæ ante fuisset: anathema sit. IV. Si quis dicit aut sentit omnibus cœlestibus or dinibus assimilatum esse Deum Verbum, cherubin que factum esse ipsis cherubim, et seraphim ipsis seraphim, ac omnibus plane supernis virtutibus simi lem esse factum: anathema sit. V. Si quis dicit aut sentit, in resurrectione corpora hominum orbiculata suscitari, nec conftetur nos suscitari rectos: anathema sit. VI. Si quis dicit coelum, et solem, et lunam, et stellas, et aquas que super coelos sunt, animatas et materiales [ratione præditas] esse quasdam virtutes anathema sit. VII. Si quis dicit aut sentit Dominum Christum in futuro sæculo crucifixum iri pro dæmonibus, sicuti et pro hominibus: anathema sit. VIII. Si quis dicit aut sentit, vel finitam esse Dci potestatem, vel eum tanta fecisse, quanta compre bendere potuit: anathema sit. IX. Si quis dicit aut sentit, ad tempus esse demo num et impiorum hominum supplicium, ejusque finem aliquando futurum,sive restitutionem et redintegratio nem fore dæmonum aut impiorum bontinue: ana thema sit. Anathema et Origeni, qui et Adamantius, qui hæc exposuit una cum nefaria atque exsecrabili scelesta que ejus doctrina, et cuivis qui ea sentiat, aut de fendat aut ullo modo prorsus quocunque temporc tueri presumat. Litteræ Justiniani imperatoris ad sanctam synodum C.P. de Origene et sectatoribus ejus. Studium nostrum fuit et est, sanctam Dei et apo stolicam Ecclesiam a turbis securam custodire, prout * Pertinent hæ litteræ ad synodum a Menna cele→ bratam cir. an. Ch. 543.

par est et ea quæ quocunque modo contra villa Plato in Phaedre, post tria annorum millia, doxam Bidem enascuntur, condemnare. Cum ergo compertum habeamus, esse Hierosolymis quosdam nimirum monachos qui Pythagoræ, Plato nis Origenisque Adamantii impios errores sectenvær ac doceant; existimavimus curam et inquisitionem de iis adhibendam, ne ii tandem paganicis et Manichai eis suis imposturis multos perdant. Dicunt enim (ut de multis pauca commemoremus) mentes fuisse pror sus et numeri et nominis expertes; omniaque ratio nalia unum esse identitate substantiæ et operationis, et virtute apud Deum Verbum per unitionem et co gnitionem. Has vero mentes, ubi susceperint juxta uniuscujusque captum satietatem divinæ dilectionis et contemplationis, per mutationem ipsarum in de terius, vel crassiora, vel tenuiora corpora induere et nomina sortiri, ac inde cœlestes et administras sub stitisse virtutes. Imo et solem, et lunain, et stellas, ut pote quæ et ipsa in rationabilium unitate sint, ex mutatione in deterius facta, hoc esse cœpisse quod sunt. Ea vero rationabilia, in quibus magis Dei amor refrixerit, hoc est animas nuncupari, et crassioribus, qualia nostra sunt corpora, immitti. Quæ autem ad extremum perversitatis venerint, ea frigidis ac caliginosis inseri corporibus, et demones heri et nuncupari; ac proinde ex angelico quidem statu fieri animalem, ex animali vero dæmoniacum et humanum. Unam autein duntaxat mentein, ex tota unitate rationalium, imperturbatam perstitisse, el i. notam a dilectione divina et contemplatione, cam que fuisse Christum regem, Deum et hominem. Affir mant etiam, corpora penitus interire: ipso Domino primum, deinde reliquis omnibus suum corpus ahji cientibus: et quod rursum omnes redeuntes ad ipsam veritatem, mentes fiunt juxta illud esse quod prius habebant: ac videlicet ipsum etian diabolum resti tuendum esse, et reliquos dæmones in ipsam unita tem, atque impios et nefarios homines una cum di vinis ac Deo plenis viris, cœlestibusque virtutibus, eodemque modo, quo et Christus, cum Deo esse uniendos, sicuti et prius uniti erant, atque adeo Chri stum plane nihil a reliquis ratione præditis differre, neque substantia, neque cognitione, neque virtute, neque operatione. Pythagoras etenim principium omnium rerum unitatem esse dixit, et rursum Pytha goras et Plato multitudinem quamdam animarum in corporearum esse dicentes, dicunt etiam, quod si in peccatum aliquod inciderint, in pœnani demittuntur in corpora. Quocirca Plato corpus appellavit (hoc est vinculum), et (hoc est sepulcrum), en quod anima in ipso corpore quasi vincta et sepulta sit; deinde de futuro judicio et retributione anima ruin rursus inquit: Anima illius qui una cum sapien tiæ studio puerorum amore et flagitiosa vita se pol luit, per tres millenarias circuitiones pœnas luet et sic recuperatis alis post annorum millia ^ educi tur et abit reliquæ vero cum ex hac vita discesse rint, aliæ quidem sub terra in judicii locum delatæ

penas simul et rationen dabunt aliæ in calestem quemdam locum per judicium elatæ, felicitate fruen tur pro vitæ meritis. Est autem in promptu hujus sententiæ absurditatem perspicere. Quis enim eum do cuit millenarias istas annorum conversiones, et quod post millium annorum decursum * unaquæque anima ad suum perveniat locum? Quæ vero his interserit, ne a procacibus ipsis, quamvis libidinosis, congruum esset dici, nedum a tali ac tanto philosopho quippe eos qui vitam puritate plenam ad extremum usque duxe runt, cum intemperantibus et puerorum amatoribus conjunxit, eisdem bonis utrosque frui dixit. Pythago ras ergo, et Plato, et Plotinus, aliique horum scela tores, qui unico consensu animas immortales esse fatentur, eas corporibus priores affirmant, et esse quandam animarum multitudinem, et quæ deli quunt, in corpora demitti, ut dixi, et pigrorum qui dem animas abire in asinos, rapacium vero in lupos, dolosorum in vulpes, mulierum amore fruentium in equos. Sed Ecclesia divinis astipulans Scripturis, animam una cum corpore creatam affirmat, non al terum altero prius, ut vecordi Origeni visum est. Propier has igitur nefarias et perniciosas opiniones, imo potius nugas, vos hortamur, sanctissimi Patres, ut in unum collecti, subjectam expositionem diligenter perlegatis, et singula ejus capita damnetis, el anathematizetis una cum Origene omnes qui idem sentiunt, aut sentient ad finem, Plato, post trium millium annorum decursum. a CONFESSIO RECTÆ FIDEI Cb In cod. Bohierii: Edictum piissimi imperatoris Justiniani rectæ fidei confessionem continens et refuta tionem hæresium quæ adversantur catholicæ Dei Eccle sim. At pag. 794 Chronici Alexandrini, ut vocant, & Radero nostro edili In nomine Dei Patris, et unigeniti ipsius Filii Jesu Christi Domini nostri, et sancti Spiritus. Imperator Cesar Christi amans, Justinianus, Alamanicus, Got chicus, Francicus, Germanicus, Anticus, Alanicus, Vandalicus, Africanus, pius, felix, inclytus, victor, triumphutor, semper venerabilis, Augustus, universo cœtui catholicæ et apostolicæ Ecclesiæ. Scientes quod nihil aliud sic potest misericordem Deua placare, quain ut omnes Christiani unum idem que sapiant in recta et immaculata fide, nec sint dis sensiones in sancta Dei Ecclesia: necessarium puta vimus, omnem occasionem interimentes eis qui scandalizantur vel qui scandalizant, rectæ fidei con fessionem, quæ in sancta Dei Ecclesia prædicatur, præsenti edicto facere manifestam: ut et illi qui rectam fidem confitentur, firmiter eam custodiant; et illi qui adversus illam contendunt, discentes veri tatem, festinent semetipsos unire sanctæ Dei Ec clesia. Confitemur igitur credere in Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, Spiritum sanctum, Trinitatem consubstantialeın, ubi et alia versio a sequente distincta. ↳ Est hæc versio veteris interpretis, quam ex ms. cod. Colbertino emendatiorem edidit vir clarus Du cangius. Græce primus edidit Leuctavius ex Chronisp Alexandrino, tunc nondun edito. HARDUINUS,