PG 19:1153Γένος Ἀράτου καὶ βίος Ἄρατος ὁ ποιητὴς πατρὸς μὲν ἦν Ἀθηνοδώρου, μητρὸς δὲ Λητοφίλας. ἀδελφοὺς δὲ ἔσχε τρεῖς, Μύριν καὶ Καλιόνδαν καὶ Ἀθηνόδωρον ὁμώνυμον τῷ πατρί. μέμνηται δὲ αὑτοῦ τῶν ἀδελφῶν ἐν ταῖς εἰς αὐτὸν ἀναφερομέναις ἐπιστολαῖς. Ἀσκληπιάδης δὲ ὁ Μυρλεανὸς ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ περὶ γραμματικῶν Ταρσέα φησὶν αὐτὸν γεγονέναι, ἀλλ’ οὐ Σολέα, Καλλιμάχου πολυί̈στορος ἀνδρὸς καὶ ἀξιοπίστου Σολέα λέγοντος αὐτὸν γεγονέναι διὰ τούτων (επιγρ. ] · ἀλλ’ ὀκνέω μὴ τὸ μελιχρότατον τῶν ἐπέων ὁ Σολεὺς ἀπεμάξατο, καὶ τῶν ἄλλων σχεδὸν πάντων. οἱ δὲ Σόλοι πόλις ἐπιφανεστάτη τῆς Κιλικίας, ἀφ’ ἧς πολλοὶ κἀγαθοὶ γεγόνασιν ἄνδρες· καλεῖται δὲ νῦν Πομπηϊούπολις. εἰσὶ δὲ καὶ ἕτεροι Σόλοι τῆς Κύπρου· ἀλλ’ οἱ μὲν Κύπριοι Σόλιοι καλοῦνται, οἱ δὲ Κιλίκιοι Σολεῖς, ὡς καὶ διὰ τοῦ προκειμένου Καλλιμαχείου παραδείγματος δῆλον. οὐδὲν δὲ θαυμαστὸν εἰ ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ὀνόματος διάφορα τῶν πολιτῶν τὰ ὀνόματα. καὶ γὰρ Σάις πόλις ἐστὶν ἐν Θρᾴκῃ καὶ ἑτέρα ταύτῃ ὁμώνυμος ἐν Αἰγύπτῳ· ἀλλ’ ἀπὸ μὲν τῆς ἐν Αἰγύπτῳ οἱ πολῖται Σαῖται καλοῦνται, οἱ δὲ τῆς Θρᾴκης Σάιοι, ὡς καὶ Ἀρχίλοχός φησιν (φρ. 13 λασσερρε) · ἀσπίδι μὲν Σαί̈ων τις ἀγάλλεται, ἣν παρὰ θάμνῳ ἔντος ἀμώμητον κάλλιπον οὐκ ἐθέλων. καὶ πάλιν Ἀθῆναι μέν εἰσι τῆς Ἀττικῆς, εἰσὶ δὲ καὶ τῆς Εὐβοίας Ἀθῆναι αἱ Διάδες, ὧν μέμνηται ἐν Γλαύκῳ Ποντίῳ Αἰσχύλος (φρ. 61 μεττε) · κἄπειτ’ Ἀθήνας Διάδας παρεκπερῶν. ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἐν τῇ Ἀττικῇ οἱ πολῖται Ἀθηναῖοι, ἀπὸ δὲ τῶν ἐν Εὐβοίᾳ Ἀθηνῆται λέγονται, ὥσπερ Ἐρατοσθένης φησὶν ἐν τῷ πρώτῳ Γεωγραφουμένων (π. 352 βεργερ)
PG 19:1155. οὕτως οὖν καὶ ἀπὸ τῶν ἐν Κιλικίᾳ Σόλων οἱ πολῖται Σολεῖς, ἀπὸ δὲ τῶν ἐν Κύπρῳ Σόλιοι. μέμνηται δὲ τούτων Σόλων ἐν ταῖς ἐλεγείαις ταῖς πρὸς Κυπράνορα τὸν βασιλέα, ὃν συμβουλευθεὶς ὑπὸ Σόλωνος κτίσαι τὴν πόλιν χάρις τοῦ ἀνδρὸς Σόλους ὠνόμασεν ἀμοιβὴν ταύτην νέμων τῆς συμβουλῆς αὐτῷ. λέγει δὲ ὁ Σόλων οὕτως (φρ. 7 διεηλ) · νῦν δὲ σὺ μὲν Σολίοισι πολὺν χρόνον ἐνθάδ’ ἀνάσσων τήνδε πόλιν ναίοις καὶ γένος ὑμέτερον· αὐτὰρ ἐμὲ ξὺν νηὶ θοῇ κλεινῆς ἀπὸ νήσου ἀσκηθῆ πέμποι Κύπρις ἰοστέφανος. γέγονε δὲ ὁ Ἄρατος κατὰ Ἀντίγονον τὸν τῆς Μακεδονίας βασιλέα, ὃς ἐπεκαλεῖτο Γονατᾶς. ἦν δὲ υἱὸς Δημητρίου τοῦ Πολιορκητοῦ καὶ γυναῖκα εἶχε Φίλαν τὴν Σελεύκου καὶ Στρατονίκης θυγατέρα. ἦν δὲ φιλόλογος γενόμενος, καὶ περὶ ποιητικὴν ἐσπουδακὼς περὶ πολλοῦ ἐποιήσατο πολλοὺς μὲν καὶ ἄλλους τῶν πεπαιδευμένων ἔχειν παρ’ αὑτῷ καὶ δὴ καὶ τὸν Ἄρατον. ὃς παρὰ τῷ βασιλεῖ γενόμενος καὶ εὐδοκιμήσας ἔν τε τῇ ἄλλῃ πολυμαθείᾳ καὶ [τῇ] ποιητικῇ προετράπη ὑπ’ αὐτοῦ τὰ Φαινόμενα γράψαι, τοῦ βασιλέως Εὐδόξου ἐπιγραφόμενον βιβλίον Κάτοπτρον δόντος αὐτῷ καὶ ἀξιώσαντος τὰ ἐν αὐτῷ καταλογάδην λεχθέντα περὶ τῶν φαινομένων μέτρῳ ἐντεῖναι καὶ ἅμα εἰπόντος ὡς εὐδοξότερον ποιεῖς τὸν Εὔδοξον ἐντείνας τὰ παρ’ αὐτῷ κείμενα μέτρῳ. γέγονε δὲ Ἀντίγονος κατὰ τὴν ρκε Ὀλυμπιάδα, καθ’ ὃν χρόνον ἤκμασεν ὁ Ἄρατος καὶ Ἀλέξανδρος ὁ Αἰτωλός. μέμνηται δὲ τοῦ Κατόπτρου Εὐδόξου καὶ Ἀντιγόνου [καὶ] Ἀλεξάνδρου τοῦ Αἰτωλοῦ καὶ ὡς ἠξιώθη ὑπὸ τοῦ βασιλέως γράψαι ἐν ταῖς ἰδίαις ἐπιστολαῖς Ἄρατος. λέγεται δὲ ἐσχολακέναι Διονυσίῳ τῷ Ἡρα
PG 19:1157κλειώτῃ. καὶ τὴν Ὀδύσσειαν δὲ διώρθωσε, καὶ καλεῖταί τις διόρθωσις οὕτως Ἀράτειος ὡς Ἀριστάρχειος καὶ Ἀριστοφάνειος. τινὲς δὲ αὐτὸν εἰς Συρίαν ἐληλυθέναι φασὶ καὶ γεγονέναι παρ’ Ἀντιόχῳ καὶ ἠξιῶσθαι ὑπ’ αὐτοῦ ὥστε τὴν Ἰλιάδα διορθώσασθαι, διὰ τὸ ὑπὸ πολλῶν λελυμάνθαι. οἱ δὲ λέγοντες Νίκανδρον τὸν Κολοφώνιον μετὰ Ἀράτου Ἀντιγόνῳ συγκεχρονικέναι, καὶ Ἄρατον μὴ εἶναι ἐπιστήμονα τῶν οὐρανίων μήτε Νίκανδρον τῶν ἰατρικῶν (λέγουσι γὰρ ὡς ἄρα ὁ Ἀντίγονος Ἀράτῳ μὲν ὄντι ἰατρῷ ἐπέταξε τὰ Φαινόμενα γράψαι, Νικάνδρῳ δὲ ἀστρολόγῳ ὑπάρχοντι τὰ Θηριακὰ καὶ τὰ Ἀλεξιφάρμακα, ὅθεν καὶ ἑκάτερον αὐτῶν ἐσφάλθαι κατολισθαίνοντα ἐπὶ τὰ ἴδια τῆς τέχνης) ψεύδονται. ἀγνοοῦσι γὰρ ὡς οὐ συνήκμασε τῷ Ἀράτῳ Νίκανδρος, ἀλλ’ ἔστιν αὐτοῦ πολὺ νεώτερος. Ἀντίγονος γάρ, ᾧ συνεγένετο Ἄρατος, κατὰ τὸν πρῶτον καὶ δεύτερον γέγονε Πτολεμαῖον, Νίκανδρος δὲ κατὰ τὸν πέμπτον. μέμνηται γοῦν αὐτοῦ καὶ Καλλίμαχος ὡς πρεσβυτέρου οὐ μόνον ἐν τοῖς ἐπιγράμμασιν, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς πρὸς Πραξιφάνην (φρ. 460 πφ.), πάνυ ἐπαινῶν αὐτὸν ὡς πολυμαθῆ καὶ ἄριστον ποιητήν. γέγονε δὲ ὁ Ἄρατος ζηλωτὴς Ἡσιόδου, ὡς καὶ Καλλίμαχος παρεσημήνατο τοῦτο διὰ τοῦ εἰς αὐτὸν ἐπιγράμματος οὕτως (επιγρ. ] · Ἡσιόδου τόδ’ ἄεισμα καὶ ὁ τρόπος· οὐ τὸν ἀοιδὸν ἔσχατον, ἀλλ’ ὀκνέω μὴ τὸ μελιχρότατον τῶν ἐπέων ὁ Σολεὺς ἀπεμάξατο. χαίρετε λεπταὶ ῥήσιες Ἀρήτου σύγγονος ἀγρυπνίης. ἔγραψε δὲ καὶ ἄλλα [ποιήματα] περί τε Ὁμήρου καὶ Ἰλιάδος, [οὐ μόνον τὰ Φαινόμενα,] καὶ Ὀστολογίαν καὶ Ἰατρικὰς δυνάμεις καὶ εἰς Πᾶνα ὕμνον καὶ εἰς Μύριν τὸν ἀδελφὸν ἐπιAPPENDIX AD EUSEBI CHRONICON.
πολῖται Σαΐται καλοῦνται, οἱ δὲ τῆς Θράκης Σάΐοι·
ὡς καὶ ᾿Αρχιλοχός φησιν·
el Sais urbs est in Thracia, ei, quæ est in Egypto, μος ἐν Αἰγύπτῳ. Αλλ᾽ ἀπὸ μὲν τῆς ἐν Αἰγύπτῳ οἱ
cognominis. Sed ab Ægyptia, Saitæ: ab Threensi, Saii cives nominantur, ut testatur Archilochus:
Clypeo quidem Saiorum aliquis gloriatur: quem ad
[fruletum
Intus inculpatum reliqui ingratiis.
Rursus Athenæ aliæ sunt in Attica, aliæ in Euboa; quarum meminit in Glauco maritimo Æschylus:
Exinde Athenas Daidas e Persis.
Verum ab Athenis Atticis, Athenienses, ab Eubœensibus Athenetæ cognominantur: ut in primo
Geographic libro auctor est Eratosthenes. Sic igitur
ab Solis, qui sunt in Cilicia, Solenses: ab iis qui
sunt in Cypro, Solii nominantur. Horum mentio fit
a Solone in Elegiis, quas ad Cypranorem regem
scripsit qui de Solonis consilio cum urbem condidisset, eam in hujus gratiam Solos appellavit:
nt pro dato consilio id ei honoris tribueret. Verba
Solonis ejusmodi sunt:
Nunc vero tu quidem apud Solios diu istic regnans,
Hanc urbem incolas, genusque tuum.
Me vero cum navi celeri inclyta ab insula
Incolumem deducat Cypris viola redimita.
Vixit Aratus sub Antigono Macedoniæ rege, qui
Gonatas est dictus, Demetrii Poliorcetæ filio, qui
uxorem habuit Philam, Seleuco et Stratonica genitam. Qui cum litterarum studiosus esset, præsertimque poeticæ deditus, dedit operam, ut cum alios
complures apud se eruditos haberet homines, tum
in primis Aratum. Hic igitur ad regem cum venisset, atque et in alio genere doctrinæ, et in poetica
maxime sese illi probasset, ipsiusmet hortatu regis ad scribenda Phænomena animum adjecit: cum
ab eodem Eudoxi librum accepisset, quod Enopirum inscribitur, rogante uti quæ in eo libro
prosa oratione scripta essent, versibus redderentur: ac simul dicente: Εὐδοξότερον, id est 149
gloriosiorem, eo facto reddideris Eudoxum, si
ab eo tradita carminibus (exprimas. Vixit autem
Antigonus Olympiade cxxv: quo tempore floruit
Aratus, et Alexander Etolus. Meminit Speculi
illius Eudoxi, et Antigoni atque Alexandri Ætoli
in epistolis Aratus; utque rex ad scribendum eum
hortatus sit. Fertur et Dionysio Heracleota operam
dedisse. Idem Odysseam correxit; et emendatio
quædam illius nomine Aratea dicitur, velut Aristarchea et Aristophanea. Asserunt aliqui illum in
Syriam profectum apud Antiochum degisse, ab eoque rogatum esse, ut Iliadem corrigeret, quod depravata esset a multis. Nicandrum vero Colophonium cum Arato apud Antigonum vixisse qui dicunt; ac tam Aratum rerum cœlestium, quam Nicandrum medicinæ imperitos fuisse (aiunt enim
Antigonum Arato, qui professione medicus erat,
mandasse ut phænomena conscriberet; Nicandro
G
˙
Ασπίδι μέν Σαΐων τις ἀγάλλεται· ἦν παρὰ θάμνω
Ἐντὸς ἀμώμητον κάλλιπον, οὐκ ἐθέλων.
Καὶ πάλιν ᾿Αθῆναι μέν εἰσι τῆς Ἀττικῆς· εἰσὶ δὲ
καὶ τῆς Εὐβοίας 8. Αθηναίων Δαῖδαις μέμνητα: ἐν
Γλαύκῳ ποντίῳ Αἰσχύλος
Κάπειτ' Αθήνας Δάιδας παρ' ἐκ Περσῶν.
Ἀλλ᾿ ἀπὸ τῶν ἐν τῇ ᾿Αττικῇ οἱ πολῖται Ἀθηναῖοι,
ἀπὸ δὲ τῶν ἐν Εὐβοία ᾿Αθηνῆται λέγονται· ὥσπερ
Ερατοσθένης φησὶν ἐν τῷ πρώτῳ Γεωγραφουμέ
νων. Οὕτως οὖν καὶ ἀπὸ τῶν ἐν Κιλικίᾳ Σόλων οἱ
πολῖται Σολεῖς· ἀπὸ δὲ τῶν ἐν Κύπρῳ Σόλιοι. Μέμντ
ται δὲ τούτων Σόλων ἐν ταῖς Ἐλεγείαις ταῖς πρὸς
Κυπράνορα τον βασιλέα· ὅς, συμβουλευθεὶς ὑπὸ
Σόλωνος κτίσαι τὴν πόλιν, χάριν τοῦ ἀνδρὸς Σόλους
ὠνόμασεν· ἀμοιβὴν ταύτην νέμων τῆς συμβουλής
αὐτῷ. Λέγει δὲ ὁ Σόλων οὕτως·
Νῦν δὲ σὺ μὲν, Σολίοισι πολὺν χρόνον ἐνθάδ'
[ἀνάστων,
Τήνδε πόλιν ναίοις καὶ γένος ὑμέτερον
Αὐτὰρ ἐμὲ ξὺν τη θοῇ κλεινῆς ἀπὸ νήσου
Ασκηθῆ πέμποι Κύπρις ιοστέφανος.
Γέγονε δὲ ὁ ᾿Αρατος κατὰ ᾿Αντίγονον τὸν τῆς Μα
κεδονίας βασιλέα, ὃς ἐπεκαλεῖτο Γονατάς. Ην δὲ
υἱὸς Δημητρίου τοῦ Πολιορκητοῦ· καὶ γυναῖκα εἶχε
Φίλαν τὴν Σελεύκου καὶ Στρατονίκης θυγατέρα. "Ην
δὲ φιλολόγος γενόμενος· καὶ περὶ ποιητικὴν ἐσπου
δαχώς, περὶ πολλοῦ ἐποιήσατο πολλοὺς μὲν καὶ ἄλλους
τῶν πεπαιδευμένων ἔχειν παρ' αὐτῷ, καὶ δὴ καὶ τὸν
"Αρατον· ὅς, παρὰ τῷ βασιλεῖ γενόμενος, καὶ εὐδοκι
μήσας ἔν τε τῇ ἄλλῃ πολυμαθεία καὶ ποιητική, προ
ετράπη ὑπ' αὐτοῦ τὰ φαινόμενα γράψαι του βασιλέως,
Εὐδόξου ἐπιγραφόμενον βιβλίον Κατόπτρου δόντος
αὐτῷ, καὶ ἀξιώσαντος τὰ ἐν αὐτῷ καταλογάδην
λεχθέντα περὶ τῶν φαινομένων μέτρῳ * εἶναι· καὶ
ἅμα εἰπόντος, ὡς Εὐδοξότερον ποιεῖς τὸν Εύδοξον,
ἐκτείνας τὰ παρ' αὐτῷ κείμενα μέτρῳ. Γέγονε δε
Αντίγονος κατὰ τὴν ρκε' Ολυμπιάδα· καθ' όν χρ
νον ήκμασεν ὁ ᾿Αρατος, καὶ ᾿Αλέξανδρος ο Αιτωλός.
Μέμνηται δὲ τοῦ Κατόπτρου Εὐδόξου, καὶ ᾿Αντι
γόνου 'Αλεξάνδρου 35 τοῦ Αἰτωλοῦ, καὶ ὡς ἠξιώθη
ὑπὸ τοῦ βασιλέως γράψαι, ἐν ταῖς ἰδίαις ἐπιστολαίς
Αρατος. Λέγεται δὲ ἐσχολακέναι Διονυσίῳ τῷ Ηρα
κλειώτῃ. Καὶ τὴν Ὀδύσσειαν δὲ διώρθωσε· καὶ
καλεῖται τις διόρθωσις οὕτως Ἀράτειος, ὡς Ἀριστέρ
χειος, καὶ ᾿Αριστοφάνειος. Τινὲς δὲ αὐτὸν εἰς Συρίαν
ἐληλυθέναι φασί, καὶ γεγονέναι παρ' Αντιόχῳ, καὶ
ἠξιῶσθαι ὑπ' αὐτοῦ ὥστε τὴν Ιλιάδα διορθώσασθαι,
διὰ τὸ ὑπὸ πολλῶν λελυμάνθαι. Οἱ δὲ λέγοντες Νέ
κανδρον τὸν Κολοφώνιον μετὰ "Αράτου Αντιγόνα
συγκεχρονικέναι, καὶ ᾿Αρατον μὴ εἶναι ἐπιστήμονα
τῶν οὐρανίων, μήτε Νίκανδρον τῶν ἰατρικῶν (λέγουσι
γὰρ, ὡς ἄρα ὁ Ἀντίγονος Ἀράτῳ μὲν ὄντι ιατρο
ἐπέταξε τὰ φαινόμενα γράψαι, Νικάνδρῳ δὲ, άστρα
38 Leg. ᾿Αθῆναι, ὧν μέμνηται. 8ἰ. ἔμμετρα. 38 Γ. καὶ ᾿Αλεξ.
κήδειον καὶ Διοσημείας καὶ Σκυθικὸν καὶ κατὰ λεπτὸν ἄλλα, ἐπιτετευγμένως δὲ αὐτῷ ἐγράφη τὰ Φαινόμενα, ὡς παρευδοκιμηθῆναι πάντας ὑπ’ Ἀράτου. καὶ γὰρ Εὔδοξος ὁ Κνίδιος ἔγραψε Φαινόμενα καὶ Λᾶσος ὁ Μάγνης, οὐχὶ ὁ Ἑρμιονεὺς ἀλλ’ ὁμώνυμος ἄλλος [Λάσῳ τῷ Ἑρμιονεῖ], καὶ Ἕρμιππος καὶ Ἡγησιάναξ καὶ Ἀριστοφάνης ὁ Βυζάντιος καὶ ἄλλοι πολλοί, ὧν καὶ Πτολεμαῖος μέμνηται ὁ βασιλεὺς Ἰδιοφυέσιν οὕτως· πάνθ’ Ἡγησιάναξ τε καὶ Ἕρμιππος [τὰ] κατ’ αἴθρην τείρεα καὶ πολλοὶ ταῦτα τὰ φαινόμενα βίβλοις ἐγκατέθεντο ἀπὸ σκοποῦ δ’ ἀφάμαρτον· ἀλλ’ ὅ γε λεπτολόγος σκῆπτρον Ἄρατος ἔχει. καὶ ἄλλοι δὲ πολλοὶ γεγόνασιν Ἄρατοι ἄνδρες ἐλλόγιμοι, ἱστοριογράφοι, ὥσπερ ὁ Κνίδιος, οὗ φέρονται Αἰγυπτιακὰ ἱστορικὰ συγγράμματα, καὶ τρίτος ἐπισημότατος Σικυώνιος, οὗ ἐστιν ἡ Πολύβιβλος ἱστορία ὑπὲρ τὰ λ βιβλία ἔχουσα. τὰς δὲ Ἀράτου ἐπιστολάς, ὧν ἀνωτέρω ἐμνήσθημεν, πάντων σχεδὸν συμφωνούντων τὰς εἰς αὐτὸν ἀναφερομένας αὐτοῦ εἶναι καὶ ὁμολογούντων γνησίας αὐτάς, μόνος Ἀπολλωνίδης ὁ Κηφεὺς ἐν τῷ ὀγδόῳ περὶ κατεψευσμένης ἱστορίας οὐκ εἶναι αὐτὰς Ἀράτου φησίν, ἀλλὰ Σαβιρίου Πόλλωνος· τοῦ δὲ αὐτοῦ τούτου φησὶν εἶναι [τὰς] ἐπιγεγραμμένας Εὐριπίδου ἐπιστολάς.APPENDIX AD EUSEBI CHRONICON.
πολῖται Σαΐται καλοῦνται, οἱ δὲ τῆς Θράκης Σάΐοι·
ὡς καὶ ᾿Αρχιλοχός φησιν·
el Sais urbs est in Thracia, ei, quæ est in Egypto, μος ἐν Αἰγύπτῳ. Αλλ᾽ ἀπὸ μὲν τῆς ἐν Αἰγύπτῳ οἱ
cognominis. Sed ab Ægyptia, Saitæ: ab Threensi, Saii cives nominantur, ut testatur Archilochus:
Clypeo quidem Saiorum aliquis gloriatur: quem ad
[fruletum
Intus inculpatum reliqui ingratiis.
Rursus Athenæ aliæ sunt in Attica, aliæ in Euboa; quarum meminit in Glauco maritimo Æschylus:
Exinde Athenas Daidas e Persis.
Verum ab Athenis Atticis, Athenienses, ab Eubœensibus Athenetæ cognominantur: ut in primo
Geographic libro auctor est Eratosthenes. Sic igitur
ab Solis, qui sunt in Cilicia, Solenses: ab iis qui
sunt in Cypro, Solii nominantur. Horum mentio fit
a Solone in Elegiis, quas ad Cypranorem regem
scripsit qui de Solonis consilio cum urbem condidisset, eam in hujus gratiam Solos appellavit:
nt pro dato consilio id ei honoris tribueret. Verba
Solonis ejusmodi sunt:
Nunc vero tu quidem apud Solios diu istic regnans,
Hanc urbem incolas, genusque tuum.
Me vero cum navi celeri inclyta ab insula
Incolumem deducat Cypris viola redimita.
Vixit Aratus sub Antigono Macedoniæ rege, qui
Gonatas est dictus, Demetrii Poliorcetæ filio, qui
uxorem habuit Philam, Seleuco et Stratonica genitam. Qui cum litterarum studiosus esset, præsertimque poeticæ deditus, dedit operam, ut cum alios
complures apud se eruditos haberet homines, tum
in primis Aratum. Hic igitur ad regem cum venisset, atque et in alio genere doctrinæ, et in poetica
maxime sese illi probasset, ipsiusmet hortatu regis ad scribenda Phænomena animum adjecit: cum
ab eodem Eudoxi librum accepisset, quod Enopirum inscribitur, rogante uti quæ in eo libro
prosa oratione scripta essent, versibus redderentur: ac simul dicente: Εὐδοξότερον, id est 149
gloriosiorem, eo facto reddideris Eudoxum, si
ab eo tradita carminibus (exprimas. Vixit autem
Antigonus Olympiade cxxv: quo tempore floruit
Aratus, et Alexander Etolus. Meminit Speculi
illius Eudoxi, et Antigoni atque Alexandri Ætoli
in epistolis Aratus; utque rex ad scribendum eum
hortatus sit. Fertur et Dionysio Heracleota operam
dedisse. Idem Odysseam correxit; et emendatio
quædam illius nomine Aratea dicitur, velut Aristarchea et Aristophanea. Asserunt aliqui illum in
Syriam profectum apud Antiochum degisse, ab eoque rogatum esse, ut Iliadem corrigeret, quod depravata esset a multis. Nicandrum vero Colophonium cum Arato apud Antigonum vixisse qui dicunt; ac tam Aratum rerum cœlestium, quam Nicandrum medicinæ imperitos fuisse (aiunt enim
Antigonum Arato, qui professione medicus erat,
mandasse ut phænomena conscriberet; Nicandro
G
˙
Ασπίδι μέν Σαΐων τις ἀγάλλεται· ἦν παρὰ θάμνω
Ἐντὸς ἀμώμητον κάλλιπον, οὐκ ἐθέλων.
Καὶ πάλιν ᾿Αθῆναι μέν εἰσι τῆς Ἀττικῆς· εἰσὶ δὲ
καὶ τῆς Εὐβοίας 8. Αθηναίων Δαῖδαις μέμνητα: ἐν
Γλαύκῳ ποντίῳ Αἰσχύλος
Κάπειτ' Αθήνας Δάιδας παρ' ἐκ Περσῶν.
Ἀλλ᾿ ἀπὸ τῶν ἐν τῇ ᾿Αττικῇ οἱ πολῖται Ἀθηναῖοι,
ἀπὸ δὲ τῶν ἐν Εὐβοία ᾿Αθηνῆται λέγονται· ὥσπερ
Ερατοσθένης φησὶν ἐν τῷ πρώτῳ Γεωγραφουμέ
νων. Οὕτως οὖν καὶ ἀπὸ τῶν ἐν Κιλικίᾳ Σόλων οἱ
πολῖται Σολεῖς· ἀπὸ δὲ τῶν ἐν Κύπρῳ Σόλιοι. Μέμντ
ται δὲ τούτων Σόλων ἐν ταῖς Ἐλεγείαις ταῖς πρὸς
Κυπράνορα τον βασιλέα· ὅς, συμβουλευθεὶς ὑπὸ
Σόλωνος κτίσαι τὴν πόλιν, χάριν τοῦ ἀνδρὸς Σόλους
ὠνόμασεν· ἀμοιβὴν ταύτην νέμων τῆς συμβουλής
αὐτῷ. Λέγει δὲ ὁ Σόλων οὕτως·
Νῦν δὲ σὺ μὲν, Σολίοισι πολὺν χρόνον ἐνθάδ'
[ἀνάστων,
Τήνδε πόλιν ναίοις καὶ γένος ὑμέτερον
Αὐτὰρ ἐμὲ ξὺν τη θοῇ κλεινῆς ἀπὸ νήσου
Ασκηθῆ πέμποι Κύπρις ιοστέφανος.
Γέγονε δὲ ὁ ᾿Αρατος κατὰ ᾿Αντίγονον τὸν τῆς Μα
κεδονίας βασιλέα, ὃς ἐπεκαλεῖτο Γονατάς. Ην δὲ
υἱὸς Δημητρίου τοῦ Πολιορκητοῦ· καὶ γυναῖκα εἶχε
Φίλαν τὴν Σελεύκου καὶ Στρατονίκης θυγατέρα. "Ην
δὲ φιλολόγος γενόμενος· καὶ περὶ ποιητικὴν ἐσπου
δαχώς, περὶ πολλοῦ ἐποιήσατο πολλοὺς μὲν καὶ ἄλλους
τῶν πεπαιδευμένων ἔχειν παρ' αὐτῷ, καὶ δὴ καὶ τὸν
"Αρατον· ὅς, παρὰ τῷ βασιλεῖ γενόμενος, καὶ εὐδοκι
μήσας ἔν τε τῇ ἄλλῃ πολυμαθεία καὶ ποιητική, προ
ετράπη ὑπ' αὐτοῦ τὰ φαινόμενα γράψαι του βασιλέως,
Εὐδόξου ἐπιγραφόμενον βιβλίον Κατόπτρου δόντος
αὐτῷ, καὶ ἀξιώσαντος τὰ ἐν αὐτῷ καταλογάδην
λεχθέντα περὶ τῶν φαινομένων μέτρῳ * εἶναι· καὶ
ἅμα εἰπόντος, ὡς Εὐδοξότερον ποιεῖς τὸν Εύδοξον,
ἐκτείνας τὰ παρ' αὐτῷ κείμενα μέτρῳ. Γέγονε δε
Αντίγονος κατὰ τὴν ρκε' Ολυμπιάδα· καθ' όν χρ
νον ήκμασεν ὁ ᾿Αρατος, καὶ ᾿Αλέξανδρος ο Αιτωλός.
Μέμνηται δὲ τοῦ Κατόπτρου Εὐδόξου, καὶ ᾿Αντι
γόνου 'Αλεξάνδρου 35 τοῦ Αἰτωλοῦ, καὶ ὡς ἠξιώθη
ὑπὸ τοῦ βασιλέως γράψαι, ἐν ταῖς ἰδίαις ἐπιστολαίς
Αρατος. Λέγεται δὲ ἐσχολακέναι Διονυσίῳ τῷ Ηρα
κλειώτῃ. Καὶ τὴν Ὀδύσσειαν δὲ διώρθωσε· καὶ
καλεῖται τις διόρθωσις οὕτως Ἀράτειος, ὡς Ἀριστέρ
χειος, καὶ ᾿Αριστοφάνειος. Τινὲς δὲ αὐτὸν εἰς Συρίαν
ἐληλυθέναι φασί, καὶ γεγονέναι παρ' Αντιόχῳ, καὶ
ἠξιῶσθαι ὑπ' αὐτοῦ ὥστε τὴν Ιλιάδα διορθώσασθαι,
διὰ τὸ ὑπὸ πολλῶν λελυμάνθαι. Οἱ δὲ λέγοντες Νέ
κανδρον τὸν Κολοφώνιον μετὰ "Αράτου Αντιγόνα
συγκεχρονικέναι, καὶ ᾿Αρατον μὴ εἶναι ἐπιστήμονα
τῶν οὐρανίων, μήτε Νίκανδρον τῶν ἰατρικῶν (λέγουσι
γὰρ, ὡς ἄρα ὁ Ἀντίγονος Ἀράτῳ μὲν ὄντι ιατρο
ἐπέταξε τὰ φαινόμενα γράψαι, Νικάνδρῳ δὲ, άστρα
38 Leg. ᾿Αθῆναι, ὧν μέμνηται. 8ἰ. ἔμμετρα. 38 Γ. καὶ ᾿Αλεξ.
ab sphara consistente facto, de axe, polo, et iis si
deribus, quæ arctici circuli ambitu clauduntur,
sermonem instituit; cujusmodi sunt, Ursa, Draco,
et quæ ab cingulo ad pedes Cephei pertinent; tum
de iis quæ arcticum inter et zodiacum collocata
videntur. Ac de iis quidem, quæ inter arcticum et
zodiacum, atque antarcticum sita sunt, ita scribit
Atque alia quidem inter aquilonem et iter solis
In medio fusa sunt; alia ab inferiori parte incipiunt.
Verum conversam postea contemplatus eamdem
sphæram, 150 ortuum, ac simul orientium et occidentium enarrationem iniit ab oriente Cancro,
culminante Ariete, et occidente Capricorno. Orsus
autem ab exortu Cancri, cum eoque simul orientia
et occidentia ex adverso sidera persecutus, [deinceps eumdem ordinem non tenuit, sed variis modis
usus est: ut e regione interdum occidentia primum,
post simul orientia describeret; in aliis vice versa,
a coorientibus inciperet, iisque contrarium occasum facientia subjiceret.
Sed poeticum hoc opus plerique depravarunt,
pictores, astronomi, grammatici, geometræ; cum
ad suam quisque mentem ac voluntatem privatas
picturas et interpretationes exigeret.
Proferuntur a nonnullis Phænomena sine ullo
proœmio in hunc modum
Hæ quidem nihilominus multæ, et alibi aliæ posita;
quidam diversa procemia referunt, velut
De sole et insigni luna
Dicite mihi, Musa.
In aliis exemplaribus
Anclide hospitum sacrum germen, age tu mihi
Cœlestem attingas ad semitam;
alia,
Antigone, hospitum sacrum germen.
Verum omni prorsus carere proœmio opus istud,
indecorum est; ac cum hujus poetæ præstanti facultate, tum vero tanti argumenti majestate minus
dignum, sic enim initii ac velut capitis expers esset hoc poema. Ab iis autem exordiis inchoari, Anclide, et id genus cateris, non eo solum videtur
absurdum, quod propter cacozeliam ab Arati stylo
isti versus abhorreant; sed inest id in eo quoque
pugnans, quod annis septuaginta ad idem punctum
revocari solis curricula credantur. Tale est enim
commentitium illud exordium
Septies cum decenniis conversis annis.
Cum tamen Aratus novemdecim annorum spatio restitui solem in idem principium noverit, ita scribens
Jam enim celebrati sunt
Novemdecim circuli splendidi solis.
Tum quotcunque ab cingulo ad extremum Orionem
Nox evolvit, et ad canem audacem Orionis.
Unde si prooemium illud admiserimus, in eo septuaginta annorum orbem poeta constituerit: in
ts Deest nomen * Deest aliquid. 4
sequentibus, annorum novemdecim; ac secum ipse
pugnabit; quod est absurdum. Satius est igitur
initium illud adsciscere, quod in exemplaribus plerisque cernitur, nimirum
Ab Jove auspicemur: quem nunquam viri sinimus.
Est enim consentaneum inde illum auspicari, qui
de coelestibus rebus explicare instituit. Quinetiam
poetis maxime convenit hoc exordium. Nam in conviviis tres miscebant crateras: primum Jovis Olym
pii, secundum Castorum et heroum, tertium Jovis Sospitatoris. Unde Theocritus
Ab Jove, inquit, incipiamus, et in Jovem desinite,
11 Musa.
Orpheus vero tempus omne Jovi tribuit his verbis
Jupiter initium; Jupiter medium; ab Jove omnia faὉ
[cta sunt.
Quamobrem, ut et vetus consuetudo ferebat, et
proposito argumento congruebat, ab Jove cœpit
exordium.
Sunt qui reprehendant poetam, quod præpositionem sex polius, quam cab, usurpaverit. Dicendum enim fuerat, inquiunt, ‹ab Jove, › non
c ex Jove. Sed nesciunt nimirum eodem more
loquendi usum esse Pindarum ita scribentem: Unde
et Homeridæ, consutorum carminum poetæ, sæpius
incipiunt Jovis ex proæmio.» Item Alcman: Ego
vero semper tibi me ex Jove incipiens. Ac videtur præterea illa vox cab nescio quid male ominatum habere: quasi dicas: c procul ab.»
Cæterum Jovem alii cœlum interpretantur, alil
æthera, alii solem, alii ad fabulosum illum Jovem
referunt. Qui cœlum esse defendunt, pro se poetam
citant ita loquentem
151 Ac veluti cum crebræ nives ab Jove volitant;
id est, e ccelo. Necnon ipsummet Aratum,
qui in sequentibus de Equo sic scribit, In Jore
volvitur; sed qui de æthere Jovem accipiunt, testem
Euripidem adducunt, cujus hæc verba sunt
Vides hunc in sublimi immensum æthera;
Qui terram circum continet humidis in ulnis
Hunc tu puta Jovem: hunc arbitrare Deum.
Ac nescio annon Zijva propterea quis illum
dixerit, quod igneus sit æther. Quippe ab eo quod
est id est ardere, nominatus est @ther
ab eo vero, quod est ac propter fervorem,
dixerunt. Jam qui Jovem malunt esse solem,
aiunt Sophoclem eodem vocabulo solem appellasse,
cum scripsit
... Sol miserescat mei;
Quem sapientes aiunt genitorem deum,
Patremque omnium.
Cujus opinionis in mentem venisse poetæ volunt;
cum ita loquitur:.
Sonus amborum pervenit in æthera, Jovisque splan
[dorem;
item
et mox etc. Μox,
Forte Epir
PATROL. GR.
Solque, qui cuncta vides, audisque cuncta.
Propterea quod omnia conspicit Jovis oculus, et
omnia cognoscit. Qui Jovem aerem interpretantur,
testimonio comici Philemonis utuntur; cujus hæc
verba sunt: Quem nemo latet, neque bonum, neque
malum... hic sum aer quem merito quis appellaverit et Jovem. Hinc Aratum addidisse volunt
Pleni autem Jovis sunt omnes vici,
Omniaque hominum fora.
Nam in omnibus Jove opus habemus. Quippe
baurientes aerem respiranus. Quin communi inter
homines usu loquendi dicimus, ‹ pluere Jovem; ›
item quasi e Jovis ostenta, nominamus; et • Nubicogum, apud poetas invenimus.
Quæ omnia, et horum similia in aere contingunt.
Alii Jovem illum e fabulis Saturno genitum intelligunt. Nos trifariam ab Arato proferri Jovem
arbitramur: primum fabulose, ut cum ait
Si revera certe
Creta illæ utique Jovis magni consilio;
licet enim et ex rerum natura, et ex fabularum
commentis enarrare proœmium; jam illud
Ut autem cum crebræ nives ex Jove volitant,
sic accipere, quasi idem sit atque • e colo,» penitus est confictum. Siquidem Homerus imbrium
auctorem facit Jovem. Sic illud quoque: ‹ In Jovis volvitur; eodem interpretari sensu, stolidum
est. Non enim scripsit: c in Jove,» sed: In Jovis
tractu vel domicilio; nimirum in cœlo, per subauditionem; quemadmodum dicimus, apud pædotriba,» vel c fidicinis.
Aptissime porro ab Jove orsus est, velut opifice,
ac rerum omnium domino. Quocirca cætera proœmpia repudianda sunt. Etenim Hesiodus, quem
unum ex omnibus æmulatumn maxime esse dicimus
Aratum, ab Jove cepit.
Fuere qui poetam castigarent, quod litteram
inseruerit vocabulo Sed huic simile est
apud poetam Tum vero,
Tecum omnes certamus,
dizit, tanquam communia omnibus dicens; non, ut
Apollonio visum est, ex propria tantummodo persona.
Orsus a te, Phabe, quem nunquam...
Articulus præpositivus pro sul·junctivo öv, ad vitandam collisionem. vocabulo, id est viri,
quod particulare est, pro generali, hominis, uti voluit; cui simile istud est
Alii quidem dii, et viri ex equis pugnantes.
Plena autem Jove sunt omnes quidem viæ. Poetæ
omnnituentem 152 ubique Jovem nominant, ut
O Jupiter omnituens; item, Sol qui omnia lustras.
sunt vici, per quæ membra, movemus; at fora sunt conciones. Nam et Bulæus, id
ss Deest participium aut simile aliud. Videntur autem senarii.
est Consiliarius, appellatur Jupiter; sicut Hospitalis,
Socialis, Amicus, Serius, Frugifer.
Plenum est mare, et portus. Dicitur enim Portumnus et Lucrio negotiatoribus. Hic vero mitis homɩnibus, quoniam pater est virumque deumque. Ob
id et mitis dicitur.
Pater vero ceu milis erat.
Admonet autem quandonam gleba optima est. Alias
id est r arabilis. Sed non congruit. Nam
subjieit: bobus et ligonibus. At ligonibus arat nemo.Circumvallare est «circumfodere.» Quippe rotundum omne appellatur, ut, rotundus in humeris. Sequitur: Ipse enim hae signa in celo firmavit,
nempe stellas et imagines. Itaque ab eo quod est
id est stellas, vocavit. Alii ab
Astræo dictas volunt. Atque hoc firmandi verbo,
ad fixarum immobilitatem allusit; facta, præterito
usus est pro futuro; ut apud poetam
Si quidem possum perficere, et si perfectum est.
Hoc est, si potest perfici. Pergit: Ut stata omnia
nascantur; hoc est, ut tuto conserant, passivum
pro activo; aut ut videatur, tanquam funes dissoluti
sunt. Viris tempestatum, pro Salve, pater,
magnum miraculum, magna hominibus utilitas. Nou
dicit, et magna. Salve tu ipse, et prior generatio.
Jupiter, tu et progenies tua: nempe Titanes.
Velut apud Antimachum
Terrigenasque deos, antiquioresque origine Titanas.
Sic Homerus,
Oceanumque Deum originem, et matrem Tethyn.
Quodsi ad homines vox illa, prior, referenda
sit, de quarta ab aureo genere semideorum progenie loquetur. Nam nos in quinta progenie censemur. Ac propterea Titanas salvere jubet, quoniam in sequentibus Astræum, unum de Titanibus,
prædicat his verbis
Sive igitur Astræi illius proles: quem aiunt
Astrorum antiquum patrem esse.
Hoc ipsum vero tam cum præcedentibus, quam
cum sequentibus copulari potest, quemadmodum
istud: Salvete, Musa, per seipsum: deinde, admo
dum omnes, conjunctim
D..... Mihi quidem ad stellas dicendas
Si fas est, precanti promite omnem cantum.
Vox illa, fas, ambigua est. Nam aut antecedentibus, aut sequentibus annectenda est. Videlicet ut
ita construatur: ad stellas dicendas, ut decet, promite; vel: precanti ut decentia date mihi dicere, a
Musa. Est autem ad fnem usque dicite;
téxµwp enim ‹ finem» significat.
40 " Deest aliquid. Quod nos supplendo e versione, uncis inclusimus. Epirτ.)
PG 19:1159ἐντὸς τοῦ ἀρκτικοῦ κύκλου ἄστρων τὸν λόγον ποιεί
ται. Λέγω δὲ ᾿Αρκτων, καὶ Δράκοντος, καὶ τῶν ἀπὸ
τῆς ζώνης μέχρι ποδῶν τοῦ Κηφέως· εἶτα περὶ τῶν
μεταξὺ τοῦ ἀρκτικοῦ καὶ ζωδιακοῦ εἶναι νομιζομένων. Λέγει δὲ περὶ τῶν μεταξὺ τοῦ ἀρχτικοῦ καὶ
ζωδιακού, καὶ ἀνταρκτικοῦ οὕτως·
ab sphara consistente facto, de axe, polo, et iis si- σης της σφαίρας περὶ ἄξονος καὶ πόλων, καὶ τῶν
deribus, quæ arctici circuli ambitu clauduntur,
sermonem instituit; cujusmodi sunt, Ursa, Draco,
et quæ ab cingulo ad pedes Cephei pertinent; tum
de iis quæ arcticum inter et zodiacum collocata
videntur. Ac de iis quidem, quæ inter arcticum et
zodiacum, atque antarcticum sita sunt, ita scribit:
Atque alia quidem inter aquilonem et iter solis
In medio fusa sunt; alia ab inferiori parte incipiunt.
Verum conversam postea contemplatus eamdem
sphæram, 150 ortuum, ac simul orientium et occidentium enarrationem iniit ab oriente Cancro,
culminante Ariete, et occidente Capricorno. Orsus
autem ab exortu Cancri, cum eoque simul orientia
et occidentia ex adverso sidera persecutus, [deinceps eumdem ordinem non tenuit, sed variis modis
usus est: ut e regione interdum occidentia primum,
post simul orientia describeret; in aliis vice versa,
a coorientibus inciperet, iisque contrarium occasum facientia subjiceret.
Sed poeticum hoc opus plerique depravarunt,
pictores, astronomi, grammatici, geometræ; cum
ad suam quisque mentem ac voluntatem privatas
picturas et interpretationes exigeret.
Proferuntur a nonnullis Phænomena sine ullo
proœmio in hunc modum:
Hæ quidem nihilominus multæ, et alibi aliæ posita;
quidam diversa procemia referunt, velut:
De sole et insigni luna
Dicite mihi, Musa.
In aliis exemplaribus:
Anclide hospitum sacrum germen, age tu mihi
Cœlestem attingas ad semitam;
alia,
Antigone, hospitum sacrum germen.
Verum omni prorsus carere proœmio opus istud,
indecorum est; ac cum hujus poetæ præstanti facultate, tum vero tanti argumenti majestate minus
dignum, sic enim initii ac velut capitis expers esset hoc poema. Ab iis autem exordiis inchoari, Anclide, et id genus cateris, non eo solum videtur
absurdum, quod propter cacozeliam ab Arati stylo
isti versus abhorreant; sed inest id in eo quoque
pugnans, quod annis septuaginta ad idem punctum
revocari solis curricula credantur. Tale est enim
commentitium illud exordium:
Septies cum decenniis conversis annis.
Cum tamen Aratus novemdecim annorum spatio restitui solem in idem principium noverit, ita scribens:
Jam enim celebrati sunt
Novemdecim circuli splendidi solis.
Tum quotcunque ab cingulo ad extremum Orionem
Nox evolvit, et ad canem audacem Orionis.
Unde si prooemium illud admiserimus, in eo septuaginta annorum orbem poeta constituerit: in
Καὶ τὰ μὲν οὖν βορέω καὶ ἀλήσιος ήελίοιο
Μεσσηγύς κέχυται· τὰ δὲ νειόθεν ἄρχεται ἄλλα.
Κινουμένης δὲ τῆς σφαίρας, “τῶν ἀνατολῶν, καὶ συν
ανατελλόντων καὶ ἀντιδυνόντων πεποίηται ἀπὸ Καρ
κίνου ἀνατέλλοντος, καὶ μεσουρανοῦντος Κριοῦ, καὶ
Αιγόκερω δύνοντος. Αρξάμενος μέντοι ἀπὸ Καρκί
νου ἀνατέλλοντος, καὶ “προσέτι τὰ συνανατέλλοντα
αὐτῷ ἄστρα, καὶ ἀντιδύνοντα ἐν τοῖς ἑξῆς οὐκ ἐτή
ρησε ταύτην τὴν τάξιν· ἀλλὰ διαφόρως, ποτὲ μὲν
τὰ ἀντιδύνοντα πρῶτα λέγει, ὕστερον δὲ τὰ συνανατέλλοντα· ἐπὶ δέ τινων ἀνάπαλιν· πρῶτα μὲν τὰ
συνανατέλλοντα, ὕστερον τὰ ἀντιδύνοντα.
Ελύμηναν δὲ πολλοὶ τοῦτο τὸ ποίημα ζωγράφοι
καὶ ἀστρονόμοι, καὶ γραμματικοὶ, καὶ γεωμέτραι,
Έκαστος αὐτῶν πρὸς τὸ βούλημα τὸ ἴδιον γραφὰς καὶ
Εξηγήσεις ιδίας ποιούμενοι.
Φέρεται δὴ τὰ φαινόμενα ὑπὸ μέν τινων ἀπρο
οιμίαστα -
Οἱ μὲν ὁμῶς πολέες τε καὶ ἄλλυδις ἄλλοι ἐόντες·
ὑπὸ δέ τινων διάφορα προοίμια, ἀρχὴν ἔχοντα·
Αμφί μοι ηελίοιο περικλειτοῖς τε μήνης
Εσπετέ μοι, Μοῦσαι
τινὰ δὲ τῶν ἀντιγράφων·
Αγκλείδη ξείνων ἱερὸν θάλος, εἰ δ' άγε σύ μοι
Οὐρανίην ψαύσειας ἐπὶ τρίβον
Ένια δέ·
Αντίγονε, ξείνων ἱερὸν θάλος.
Τὸ μὲν οὖν ἀπροοιμία τον φέρεσθαι τὸ ποίημα παν
τελῶς ἐστιν ἀπρεπὲς καὶ ἀνάξιον τῆς τοῦ ποιητοῦ
ἀρετῆς καὶ τῆς τηλικαύτης ὑποθέσεως· ἄναρχον
γὰρ καὶ ἀκέφαλον ἔσται τὸ ποίημα· τὸ δὲ ἀπὸ τοῦ
Αγκλείδη, καὶ τῶν ἑξῆς ἄρχεσθαι, πρὸς τῷ διὰ
κακοζηλίαν ἐκφυγεῖν ταῦτα τὰ ἔπη τὸν ᾿Αράτειον
χαρακτῆρα, ἔτι καὶ ἐναντίωμα ἔχει τὸ οἴεσθαι εβδο
μηκονταετηρίδα εἶναι, ἐν ᾗ ἀποκαθίσταται ὁ ἥλιος
ἀπὸ σημείου ἐπὶ σημεῖον. Ἔχει γὰρ τὸ κατεψευσμέ
τον προοίμιον οὕτως·
Επταχα σὺν δεκάδεσι περιπλομένων ενιαυτών.
Τοῦ ᾿Αράτου ἐννεακαιδεκαετηρίδα εἰδότος ἀποκατα
στατικὴν τοῦ ἡλίου διὰ τούτων·
Τὰ γὰρ συναγείρεται ο ήδη
Εννεακαίδεκα κύκλα φαεινοῦ ἠελίοιο·
Οσσα τ' ἀπὸ ζώνης εἰς ἔσχατον Ωρίωνα
Νὺξ ἐπιδινεῖται, Κύνα τε θρασὺν Ωρίωνος.
Ὥστε εἰ προσδεχθείημεν τὸ προοίμιον, ἐν αὐτῷ μὲν
ἑβδομηκονταετηρίδα ἔσται λέγων ὁ ποιητὴς, ἐν δὲ
ts Deest nomen ἀρχήν. * Deest aliquid. 4 γ. συναείδεται.
'
PG 19:1161ARATI VITA.
τοῖς ἑξῆς ἐννεακαιδεκαετηρίδα· καὶ αὐτὸς ἑαυτῷ sequentibus, annorum novemdecim; ac secum ipse
ἐναντιούμενος· ὅπερ ἄτοπον. "Αμεινον οὖν τὸ διὰ
τῶν πλείστων ἀντιγράφων φερόμενον προσίεσθαι, οὗ
ἡ ἀρχή·
Ἐκ Διὸς ἀρχώμεσθα· τὸν οὐδέποτ' ἄνδρες ἐῶμεν.
Αρμόττον γὰρ ἂν εἴη ἀπ' αὐτοῦ τὴν ἀρχὴν ποιήσασθαι τὸν περὶ τῶν οὐρανίων ἐξηγούμενον. Πρέπει δὲ
καὶ ποιηταῖς μάλιστα αὕτη ἡ ἀρχή· ἐπεὶ καὶ ἐν τοῖς
συμποσίοις τρεῖς κρατῆρας ἐκίρνων· καὶ τὸν μὲν
πρῶτον Διός Ολυμπίου, τὸν δὲ δεύτερον Διοσκούρων
καὶ ἡρώων, τὸν δὲ τρίτον Διὸς σωτῆρος. Διὸ καὶ ὁ
Θεόκριτος·
pugnabit; quod est absurdum. Satius est igitur
initium illud adsciscere, quod in exemplaribus plerisque cernitur, nimirum:
Ab Jove auspicemur: quem nunquam viri sinimus.
Est enim consentaneum inde illum auspicari, qui
de coelestibus rebus explicare instituit. Quinetiam
poetis maxime convenit hoc exordium. Nam in conviviis tres miscebant crateras: primum Jovis Olym
pii, secundum Castorum et heroum, tertium Jovis Sospitatoris. Unde Theocritus:
Ἐκ Διὸς ἀρχώμεσθα, φησὶ, καὶ ἐς Δία λήγετε, Ab Jove, inquit, incipiamus, et in Jovem desinite,
[Μούσαι.
11 Musa.
Orpheus vero tempus omne Jovi tribuit his verbis:
Jupiter initium; Jupiter medium; ab Jove omnia faὉ δὲ Ορφεύς πάντα καιρὸν ἀνατίθησι Διὶ, λέγων·
Ζεὺς ἀρχή· Ζεὺς μέσσα· Διὸς δ᾽ ἐκ πάντα τέτυ
[κται.
Οθεν ἀκολούθως καὶ τῷ ἔθει τῷ παλαιῷ καὶ τῇ ὑποκειμένῃ ὑποθέσει ἀπὸ Διὸς πεποίηται τὴν ἀρχήν.
Ἐπικαλοῦσι δὲ αὐτῷ τὴν «ἐκ ο πρόθεσιν ἀντὶ
τῆς • ἀπὸ ο παρειληφότι. Εδε: γὰρ, φασὶν, εἰπεῖν,
«ἀπὸ Διός. ο 'Αγνοοῦσι δὲ, ὅτι καὶ Πίνδαρος κατ
εχρήσατο τῷ ἔθει τούτῳ, λέγων· "Οθεν περ καὶ Ὅμη
ρίδαι, ῥαπτῶν ἐπέων τὰ πολλὰ ἀοιδοὶ, ἄρχονται
Διὸς ἐκ προοιμίου· καὶ ᾿Αλκμάν· Ἐγὼ δὲ ἀεί
σοί (α) με ἐκ Διὸς ἀρχόμενα. Αλλως δὲ καὶ τὸ
«ἀπὸ ο δύσφημόν ἐστιν· ὡς εἴ τις λέγοι, «ἄποθεν.»
Δία δὲ οἱ μὲν τὸν οὐρανὸν, οἱ δὲ τὸν ἥλιον, οἱ δὲ
τὸν μυθικὸν ἐξεδέξαντο. Οἱ μὲν οὖν τὸν οὐρανὸν λέγοντες, παρατίθενται τὸν ποιητὴν λέγοντα·
Ως δ' ότε ταρφειαὶ νιφάδες Διὸς ἐκποτέονται·
τουτέστιν < ἐξ οὐρανοῦ·» καὶ "Αρατον αὐτὸν ἐν τοῖς
ἑξῆς λέγοντα περὶ τοῦ ἵππου· Ἐν Διὸς εἰλεῖται·
δ ἐστιν ι ἐν τῷ οὐρανῷ· οἱ δὲ Δία τὸν αἰθέρα παραλαβόντες παρατίθενται Εὐριπίδην λέγοντα·
Ορᾷς τόνδ' ὑψοῦ, τόνδ' ἄπειρον αιθέρα,
Καὶ γῆν πέριξ ἔχονθ' ὑγραῖς ἐν ἀγκάλαις·
Τοῦτον νόμιζε Ζῆνα, τόνδ' ἡγοῦ Θεόν.
Καὶ ἴσως Ζῆνά τις αὐτὸν καλοίη, διὰ τὸ πυρώδη
εἶναι τὸν αἰθέρα· ἀπὸ μὲν τοῦ αἴθεσθαι, αιθέρα· η
ἀπὸ δὲ τοῦ ζῇν 48 καὶ παρὰ τὴν ζήτησιν, Ζῆνα· οἱ
δὲ Δία τὸν ἥλιον νοήσαντες λέγουσιν, ὅτι καὶ Σοφο
κλῆς Δία τὸν ἥλιον καλεῖ λέγων·
Πελίοιο κτείρειε ἐμέ·
$7
Οι σοφοί " λέγουσι γεννητήν θεῶν,
Πατέρα πάντων.
Καὶ ἔννοιαν τῆς δόξης ταύτης φασὶν ἔχειν τὸν ποιη -
τὴν, ὅταν λέγῃ
Ἠχὴ δ' ἀμφοτέρων ίκετ' αιθέρα καὶ Διὸς αὐγάς·
καὶ τὸν
[cta sunt.
Quamobrem, ut et vetus consuetudo ferebat, et
proposito argumento congruebat, ab Jove cœpit
exordium.
Sunt qui reprehendant poetam, quod præpositionem sex polius, quam cab, usurpaverit. Dicendum enim fuerat, inquiunt, ‹ab Jove, › non
c ex Jove. Sed nesciunt nimirum eodem more
loquendi usum esse Pindarum ita scribentem: Unde
et Homeridæ, consutorum carminum poetæ, sæpius
incipiunt Jovis ex proæmio.» Item Alcman: Ego
vero semper tibi me ex Jove incipiens. Ac videtur præterea illa vox cab nescio quid male ominatum habere: quasi dicas: c procul ab.»
Cæterum Jovem alii cœlum interpretantur, alil
æthera, alii solem, alii ad fabulosum illum Jovem
referunt. Qui cœlum esse defendunt, pro se poetam
citant ita loquentem:
151 Ac veluti cum crebræ nives ab Jove volitant;
id est, e ccelo. Necnon ipsummet Aratum,
qui in sequentibus de Equo sic scribit, In Jore
volvitur; sed qui de æthere Jovem accipiunt, testem
Euripidem adducunt, cujus hæc verba sunt:
Vides hunc in sublimi immensum æthera;
Qui terram circum continet humidis in ulnis:
Hunc tu puta Jovem: hunc arbitrare Deum.
Ac nescio annon Zijva propterea quis illum
dixerit, quod igneus sit æther. Quippe ab eo quod
est αίθεσθαι, id est ardere, nominatus est @ther:
ab eo vero, quod est ζειν, ac propter fervorem,
Ζῆνα dixerunt. Jam qui Jovem malunt esse solem,
aiunt Sophoclem eodem vocabulo solem appellasse,
cum scripsit:
... Sol miserescat mei;
Quem sapientes aiunt genitorem deum,
Patremque omnium.
Cujus opinionis in mentem venisse poetæ volunt;
cum ita loquitur:.
Sonus amborum pervenit in æthera, Jovisque splan-
[dorem;
item:
4 γ. ζεῖν, et mox ζέσιν. σ' γ. ήέλιος οἰκτείρειέ με· ὃν οἱ σοφοί, etc. Μox, καὶ πατέρα.
(α) 'λεί σοί με. Forte ἀείσομαι. Epir
PATROL. GR. ΧΙΧ.
PG 19:1163Solque, qui cuncta vides, audisque cuncta.
Propterea quod omnia conspicit Jovis oculus, et
omnia cognoscit. Qui Jovem aerem interpretantur,
testimonio comici Philemonis utuntur; cujus hæc
verba sunt: Quem nemo latet, neque bonum, neque
malum... hic sum aer quem merito quis appellaverit et Jovem. Hinc Aratum addidisse volunt:
Pleni autem Jovis sunt omnes vici,
Omniaque hominum fora.
Nam in omnibus Jove opus habemus. Quippe
baurientes aerem respiranus. Quin communi inter
homines usu loquendi dicimus, ‹ pluere Jovem; ›
item Διοσημείας, quasi e Jovis ostenta, nominamus; et • Nubicogum, apud poetas invenimus.
Quæ omnia, et horum similia in aere contingunt.
Alii Jovem illum e fabulis Saturno genitum intelligunt. Nos trifariam ab Arato proferri Jovem
arbitramur: primum fabulose, ut cum ait:
Si revera certe
Creta illæ utique Jovis magni consilio;
Ηέλιός θ', ός πάντ ἐφορᾷς, καὶ πάντ' ἐπακούεις.
Παρό ἐστι πάντα εἰδὼς ὁ τοῦ Διὸς ὀφθαλμός, καὶ
πάντα νοῶν. Οἱ δὲ Δία τὸν ἀέρα ἀκούσαντες, φέ
ρουσι μάρτυν Φιλήμονα τον κωμικόν φησί γάρ
Ὃν οὐδὲ εἰς λέληθεν, οὔτε κακόν, οὔτε ἐσθλόν
οὗτός εἰμι ἐγὼ ἀὴρ, δν ἄν τις ὀνομάσεις καὶ Δία.
Διὸ καὶ τὸν ᾿Αρατον ἐπάγειν·
licet enim et ex rerum natura, et ex fabularum
commentis enarrare proœmium; jam illud:
Ut autem cum crebræ nives ex Jove volitant,
sic accipere, quasi idem sit atque • e colo,» penitus est confictum. Siquidem Homerus imbrium
auctorem facit Jovem. Sic illud quoque: ‹ In Jovis volvitur; eodem interpretari sensu, stolidum
est. Non enim scripsit: c in Jove,» sed: In Jovis
tractu vel domicilio; nimirum in cœlo, per subauditionem; quemadmodum dicimus, apud pædotriba,» vel c fidicinis.
Aptissime porro ab Jove orsus est, velut opifice,
ac rerum omnium domino. Quocirca cætera proœmpia repudianda sunt. Etenim Hesiodus, quem
unum ex omnibus æmulatumn maxime esse dicimus
Aratum, ab Jove cepit.
Fuere qui poetam castigarent, quod litteram σ
inseruerit vocabulo ἀρχώμεσθα. Sed huic simile est
apud poetam χαζώμεσθα. Tum vero,
Tecum omnes certamus,
dizit, tanquam communia omnibus dicens; non, ut
Apollonio visum est, ex propria tantummodo persona.
Orsus a te, Phabe, quem nunquam...
Articulus præpositivus pro sul·junctivo öv, ad vitandam collisionem. ᾿Ανδρός vocabulo, id est viri,
quod particulare est, pro generali, hominis, uti voluit; cui simile istud est:
Alii quidem dii, et viri ex equis pugnantes.
Plena autem Jove sunt omnes quidem viæ. Poetæ
omnnituentem 152 ubique Jovem nominant, ut:
O Jupiter omnituens; item, Sol qui omnia lustras.
Αγυιαί sunt vici, per quæ γυῖα, membra, movemus; at fora sunt conciones. Nam et Bulæus, id
Μεσταὶ δὲ Διὸς πᾶσαι μὲν ἀγυια,
Πᾶσαι δ᾽ ἀνθρώπων αγοραί.
Πάντη γὰρ Διός κεχρήμεθα. Σπῶντες γὰρ τὸν
αέρα ἀναπνέομεν. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ ἐν τῷ βίῳ φαμέν
< τὸν Διὰ ὕειν·» καὶ «Διοσημείας ο καλοῦμεν· καὶ
• Νεφεληγερέτην, παρὰ τοῖς ποιηταῖς εὑρίσκομεν.
Ταῦτα δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα πάντα ἐν τῷ ἀέρι. Οἱ δὲ
Δία τὸν μυθικὸν τὸν Κρόνου παῖδα νοοῦσιν. Ἡμῖν δὲ
δοκεῖ τριχῶς ὑπὸ τοῦ ᾿Αράτου τὸν Δία προφέρεσθα:·
μυθικῶς μὲν, ὡς ὅταν λέγῃ·
Εἰ ἐτεὸν δὴ
Κρήτηθεν κεῖναί γε Διὸς μεγάλου ιότητι·
ἔστι γὰρ καὶ φυσικῶς καὶ μυθικῶς ἐξηγήσασθαι τὸ
προοίμιον· τὸ δὲ,
'Ως δ' ότε ταρφειαὶ νιφάδες Διὸς ἐκποτέονται,
ἐξ οὐρανοῦ νοῆσαι, ὅλον ἐστὶ πλάσμα. Ὅμηρος γὰρ
οἶδε τὸν Δία ὄμβρων παραίτιον. Καὶ πάλιν τὸ, ο Εν
Διὸς εἰλεῖται, ὡσαύτως παραλαβεῖν ἀνόητον. Οὐ
γὰρ εἶπεν, «Ἐν Διῖ, ἀλλ', Ἐν τῷ τοῦ Διὸς κλίματα
ἢ οἰκητηρίῳ, οὐρανῷ κατὰ παράλειψιν· ὡς «ἐν παι
δοτρίβου,» ή «κιθαριστοῦ.»
Οἰκειότατα δὲ ἀπὸ Διὸς ἤρξατο, ὡς ποιητοῦ, καὶ
τῶν ὅλων δεσπότου. Ὥστε τὰ λοιπὰ προοίμια παραιτητέον. Καὶ γὰρ Ησίοδος, οὗ μάλιστα ζηλωτὴν τὸν
"Αρατόν φαμεν γεγονέναι, ἀπὸ Διὸς. ἤρξατο.
Ητιάσαντο δέ τινες, ὅτι ἔγκειται τὸ σ' τῷ ὁ ἀρχώ
μεσθα.» Ομοιον δέ ἐστι τῷ παρὰ τῷ ποιητῇ «χαζώμεσθα.» Και,
Σοὶ πάντες μαχόμεσθα,
δὲ εἶπεν, ὡς κοινὰ πᾶσι γράφων· οὐχ, ὡς Ἀπολλώ
νιος, ἐξ ἰδίου μόνου προσώπου.
Αρχόμενος σέο, Φοῖβε, τὸν οὐδέποτε....
Αρθρον προτακτικὸν ἀντὶ ὑποτακτικοῦ «ὄν, ο διὰ
τὸν συγκρουσμόν. • ᾿Ανδρὸς ο δὲ ἰδικὴν ἀντὶ γενι
κοῦ, κ τοῦ ἀνθρώπου·» καὶ ὅμοιον τῷ
*Αλλοι μέν ρα θεοί τε καὶ ἀνέρες ἱπποκορυσταί.
Μεσταὶ δὲ Διὸς πᾶσαι μὲν ἀγυιαί. Ότι καὶ οἱ
ποιηταὶ πανόπτην καλοῦσι πανταχοῦ· Ω Ζευ παν
ὀπτα· καὶ, 'Ηέλιος, δς πάντ' ἐφοράς, ο Αγυιαίο
δὲ τὰ ἄμφοδα, δι' ὧν ι τὰ γυῖα» φέρομεν· ο άγοραὶ ν δὲ καὶ ἐκκλησίαι» καὶ αἱ σύνοδοι. Λέγεται γὰρ
ss Deest participium δράσας, aut simile aliud. Videntur autem senarii.
PG 19:1165ARATI VITA.
καὶ Βουλαῖος Ζεύς, ὡς Ξένιος· καὶ Ἑταιρεῖος, est Consiliarius, appellatur Jupiter; sicut Hospitalis,
Φίλος, Φυτάλιμος, Επικάρπιος.
Socialis, Amicus, Serius, Frugifer.
Μεστὴ δὲ θάλασσα, καὶ λιμένες. Επιπόριος 4,
καὶ Λιμένιος, καὶ Κερδῷος τοῖς ἐμπόροις. Ὁ δ'
ἤπιος ἀνθρώποισιν· ἐπεὶ πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν
τε. Διὰ τοῦτο καὶ ἤπιος·
Πατὴρ δ' ὡς ήπιος ήεν.
Λέγει δ' ότε βώλος ἀρίστη. Γράφεται καὶ ἀροστὴ ἡ «ἀροσίμη·, σ· [οὐχ ἁρμόττει δέ·] ἐπιλέγει γὰρ,
βουσί τε καὶ μακέλῃσι. Μακέλαις δὲ οὐκ ἀροῦται
τις. Γυρώσαι, κύκλῳ περισκάψαι. Πᾶν γὰρ τὸ
κυκλοτερές γυρόν· Γυρὸς ἐν ὤμοισιν. Αὐτὸς γὰρ
τάδε σήματ' ἐν οὐρανῷ ἐστήριξε, τοὺς ἀστέρας
καὶ τὰ εἴδωλα. Παρὰ δὲ τὸ ἑστηρίχθαι ήτυμολόγησε
τῶν ἀστέρων τὸ ὄνομα. Αλλοι δέ φασιν ἀπὸ Αστραίου.
Διὰ δὲ τὸ, Ἑστήριξε, τὸ ἀκίνητον τῶν ἀπλανῶν
ἐδήλωσε· τετυγμένα, παρωχημένου χρόνου ἀντὶ
μέλλοντος· ὡς παρὰ τῷ ποιητῇ·
Ει δύναμαι τελέσαι γε, καὶ εἰ τετελεσμένον ἐστίν·
ἀντὶ τοῦ «τελεσθησόμενον.» Οφρ' ἔμπεδα πάντα
φύωνται, ἀσφαλῶς φυτεύσωσι, ο παθητικῷ ἀντὶ ἐνερ
γητικού, ἢ ἵνα φαίνηται, ὡς ο σπάρτα λέλυνται.
Ανδράσιν ὡράων· ἀντὶ τοῦ, ὡρῶν.» Χαῖρε, πάτερ,
μέγα θαῦμα, μέγ' ἀνθρώποισιν ὄνειαρ. Οὐ λέγει,
• καὶ μέγα. Χαῖρε αὐτὸς, καὶ προτέρη γενεή. Ο
Ζεῦ, σὺ καὶ ἡ σὴ γενεά ἤτοι οἱ Τιτάνες. Ἴσως καὶ
παρὰ Ἀντιμάχῳ·
Plenum est mare, et portus. Dicitur enim Portumnus et Lucrio negotiatoribus. Hic vero mitis homɩnibus, quoniam pater est virumque deumque. Ob
id et mitis dicitur.
Pater vero ceu milis erat.
Admonet autem quandonam gleba optima est. Alias
ἀροστή, id est r arabilis. Sed non congruit. Nam
subjieit: bobus et ligonibus. At ligonibus arat nemo.Circumvallare est «circumfodere.» Quippe rotundum omne γυρόν appellatur, ut, rotundus in humeris. Sequitur: Ipse enim hae signa in celo firmavit,
nempe stellas et imagines. Itaque ab eo quod est
ἐστηρίχθαι, ἀστέρας, id est stellas, vocavit. Alii ab
Astræo dictas volunt. Atque hoc firmandi verbo,
ad fixarum immobilitatem allusit; facta, præterito
usus est pro futuro; ut apud poetam:
Si quidem possum perficere, et si perfectum est.
Hoc est, si potest perfici. Pergit: Ut stata omnia
nascantur; hoc est, ut tuto conserant, passivum
pro activo; aut ut videatur, tanquam funes dissoluti
sunt. Viris tempestatum, pro ώρῶν. Salve, pater,
magnum miraculum, magna hominibus utilitas. Nou
dicit, et magna. Salve tu ipse, et prior generatio.
Ο Jupiter, tu et progenies tua: nempe Titanes.
Velut apud Antimachum:
Γηγενέας τε θεούς, προτερηγενέας τε Τιτήνας. Terrigenasque deos, antiquioresque origine Titanas.
Καὶ "Ομηρος -
'Ωκεανόν τε θεῶν γένεσιν, και μητέρα Τηθύν.
Εἰ δὲ ὡς πρὸς ἀνθρώπους προτέρα νοήσομεν, λέγοι
ἂν τὴν τετάρτην ἀπὸ τοῦ χρυσοῦ γένους τὴν τῶν
ἡμιθέων. Ἡμεῖς γὰρ τῆς πέμπτης γενεάς. Τιτήνας
δὲ διὰ τοῦτο λέγει χαίρειν, ἐπειδὴ καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς
Αστραίον, ἕνα τῶν Τιτάνων ὄντα, ὑμνεῖ, λέγων·
Εἶτ᾽ οὖν Αστραίου κείνου γένος· ὅν ῥά τέ φασιν
Αστρων ἀρχαῖον πατέρ' ἔμμεναι.
Δύναται δὲ τὸ αὐτὸ καὶ τοῖς προειρημένοις, καὶ
τοῖς ἐπιφερομένοις συνάπτεσθαι· ὥσπερ καὶ, Χαίρετε
δὲ, Μοῦσαι, καθ' εαυτό· εἶτα, μάλα πᾶσαι, ὑφ᾽ ἕνα
Εμοί γε ἀστέρας εἰπεῖν
Εἰ θέμις, ευχομένῳ τεκμήρατε πᾶσαν ἀοιδήν.
Τὸ, θέμις, ἀμφίβολον. Ητοι γὰρ τῷ προτέρῳ συν
απτέον, ἢ τῷ ἑξῆς· ἤτοι, ἀστέρας εἰπεῖν, ὡς προσἧκον, τεκμήρατε· ἦ, εὐχομένῳ ὡς προσήκοντα
παράσχετε εἰπεῖν, ὦ Μοῦσαι. Τεκμήρατε, ο μέχρι
τέλους εἴπατε· ο τέκμωρ γὰρ τὸ «τέλος.»
Sic Homerus,
Oceanumque Deum originem, et matrem Tethyn.
Quodsi ad homines vox illa, prior, referenda
sit, de quarta ab aureo genere semideorum progenie loquetur. Nam nos in quinta progenie censemur. Ac propterea Titanas salvere jubet, quoniam in sequentibus Astræum, unum de Titanibus,
prædicat his verbis:
Sive igitur Astræi illius proles: quem aiunt
Astrorum antiquum patrem esse.
Hoc ipsum vero tam cum præcedentibus, quam
cum sequentibus copulari potest, quemadmodum
istud: Salvete, Musa, per seipsum: deinde, admo
dum omnes, conjunctim:
D..... Mihi quidem ad stellas dicendas
Si fas est, precanti promite omnem cantum.
Vox illa, fas, ambigua est. Nam aut antecedentibus, aut sequentibus annectenda est. Videlicet ut
ita construatur: ad stellas dicendas, ut decet, promite; vel: precanti ut decentia date mihi dicere, a
Musa. Est autem τεκμήρατε, ad fnem usque dicite;
téxµwp enim ‹ finem» significat.
40 β. ἐμπέριος. " Deest aliquid. Quod nos supplendo e versione, uncis inclusimus. Epirτ.)