Diplomatic text · First1KGreek clean (TLG critical edition) — PG column chips mark the printed columns.
NoticeNotitia
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2405Κεφάλαια τοῦ πρώτου τόμου τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου σχολαστικοῦ καὶ ἀπὸ ὑπάρχων τοῦ Ἐπιφανέως.
ΝΟΤΙΤΙΑ. ἐν τούτοις συμφωνοῦμεν, ἀλλήλοις, ἀναγκαῖόν ἐστι διαντιβληθῆναι περὶ τῶν τριῶν κεφαλαίων, περὶ ὧν τισι ζήτησις ἀνεφύη. Καὶ διὰ τοῦτο αἰτοῦμεν προκα- θημένης ἡμῶν τῆς ὑμετέρας μακαριότητος, αταράχως καὶ μετὰ ἱερατικῆς πραότητος, τῶν ἁγίων προκειμένων Εὐαγγελίων, τὰ αὐτὰ κεφάλαια ἐν μέσῳ προτιθέμενα κοινῷ τρακτάτῳ ζητηθῆναι, καὶ ἀντιβληθῆναι, καὶ πέ- ρας ἐπιτεθῆναι τῇ ζητήσει Θεῷ ἀρέσκον, καὶ σύμφω- νον τοῖς παρὰ τῶν ἁγίων τεσσάρων συνόδων ορισθεί σιν· ἐπειδὴ εἰς αὔξησιν τῆς εἰρήνης, καὶ εἰς ὁμόνοιαν τῶν Ἐκκλησιῶν συντείνει, τὸ πάσης διχονοίας ἐκ μέσου ἀναιρουμένης, τὰ ὑπὸ τῶν αγίων τεσσάρων συνοδων ὁρισθέντα, ἀσάλευτα τηρηθῆναι, τοῦ σεβάσματος τῶν ἁγίων συνόδων ἐν ἅπασι φυλαττομένου. Τούτοις δὲ καὶ ὑπεσημηνάμεθα. Καὶ ὑπογραφή. Ἐβρωμένος ἐν Κυρίῳ ὑπερεύχου ἡμῶν, ἀγιώτατε καὶ μακαριώτατε ἀδελφέ. Ἐγὼ Εὐτύχιος ἐλέει Θεοῦ ἐπίσκοπος Κωνσταντι- Β νουπόλεως νέας Ρώμης πᾶσι τοῖς προγεγραμμένοις ὑπέγραψα. Ὁ αὐτὸς λίβελλος ἐγένετο καὶ παρὰ ᾿Απολινα- ρίου τοῦ ὁσιωτάτου ἀρχιεπισκόπου τῆς ᾿Αλεξαν δρέων μεγαλοπόλεως, καὶ Δομνίνου τοῦ ὁσιωτά του αρχιεπισκόπου τῆς Θεουπολιτῶν, καὶ τῶν ὑπ' αὐτοὺς θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων, τῶν καὶ ἐνδημούντων ταύτῃ τῇ βασιλίδι πόλει, πρὸς τὸν σιώτατον Βιγίλιον. (α) Τὴν ἡμετέραν ἐπισκοπῶν Επιφάνειαν, ἢ τὸν Ορόντην σύνοικον ἔχει. Εὐάγριος ὁ ἐπιφανὴς, ὁ Ἐπιφανούς. στικοῦ, ἀπὸ Ἐπάρχων, πόλεως δὲ Ἐπιφανούς τῆς κατὰ τὴν κοίλην Συρίαν, ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία ἐν τόμοις ἐξ. Ἐμοῦ κατὰ τὴν ἔνην καὶ νέαν ἡμέραν τοῦ ὑπερβε ρεταίου μηνὸς κόρην παρθένον νυμφεύοντος, καὶ τῆς πόλεως ἑορταζούσης και δημοτελή πανήγυριν ἀγού- της περί τε την πομπὴν καὶ παστάδα. πα στὰς πομπή (α) EVAGRIUS SCHOLASTICUS. - quæstioni imponi Deo placitum (8), et convenien- tem his quæ a sanctis quatuor conciliis definita sunt: quoniam ad augmentum pacis et concordiam Ecclesiarum pertinet, ut omni de medio dissensione sublata, quæ a prædictis quatuor sanctis conciliis definita sunt, inconcussa serventur, sanctarum synodorum reverentia in omnibus custodita. His autem et subscripsi incolumis in Domino. Ora pro nobis, sanctissime et beatissime frater A medio proponenda, quæri et conservari (7), et frem Ego Eulychius misericordia Dei episcopus Con- stantinopolis nova Romæ omnibus suprascriptis subscripsi. Idem libellus scriptus est et ab Apollinario san· clissimo archiepiscopo magnæ civitatis Alexandriæ, et a Domnino sanctissimo archiepiscopo Theopoleos, et a Deo amantissimir episcopis qui sub ipsis sunt, qui et præsentes erant in hac regia civitate, ad eum dem sanctissimum Vigilium. ANNO DOMINI DXCIII. EVAGRIUS SCHOLASTICUS. NOTITIA. (FABRIC. Biblioth. Græc. edit. Harles. VII, 432.) Evagrius, Epiphaniensis (a), Syrus, scholasticus (6) et ipse, sive (perinde ut Socrates et Sozomenus), causarum in foro patronus (c), Antiochiæ vixit, atque Gregorio episcopo Antiocheno (d), clarus fuit, a Evagrius, !!!, : C Hine apud Nicephorum pro Vale- sius legit FABR. Conf. Hamberger, Zuverläss. Nachricht. tom. III, p. seq.; Saxii Onom. III, p. seq.,et quos illi duumviri laudant viros doctos; atque Henr. Vales. in Praefat. ad scriptor. H. E. de patria, vita, scriptis, stylo fide- que Evagrii, quem, in Adnotat. ad illius Historiam, lib. iv, cap. 29, ex ipsius testimonio demonstravit, natum esse a. Chr. vel 537. Idemque G. 1. Vossium De historicis Gr., p. 498, de Evagrio, corri- gil. HARL. (c) Antiochiæ vixisse ex pluribus Evagrii locis recte Valesius observat; quod vero ex primariis Antiochiæ civibus hunc scriptorem fuisse colligunt viri docti ex eo, quod lib. vi, cap. 8, refert, to- tam civitatem diem nuptiaruin ejus feriatum ha buisse, eique fausta apprecatam esse, hoe in Va- lesii quidem versione reperio, sed Graca alium puto habere sensum. Ait nempe Evagrius, nuptias se celebrasse cum virgine spousa die ne vilunii, quo tota civitas feriabatur, non certe propter Eva- grii nuptias, sed ob solemne novilunii tempus. Igitur non de thalamo nuptiali neque de nuptiali pompa intelligi debet, sed de epulis et pompa quibus novilunium celebrare mos erat. Evagr. lib. vi, cap. et ult., ubi propter re- lationes, nomine Gregorii, episcopi Antiocheni scriptas,ab imperatoribus duplici dignitate auctum se testatur. . (7) Paris., confiteri. Bellovac. et editiones omnes ante Labbeanam, conferri. (8) Paris., placitam. (6) Photius cod. 29: Ανεγνώσθη Εὐαγρίου Σχολα-
Preface of Henricus ValesiusPræfatio Henrici Valesii
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
α Προοίμιον τοῦ συγγραφέως, πῶς ἐπὶ τὸ γράφειν τὴν παροῦσαν πραγματείαν ἐλήλυθεν. Εἶτα πρῶτον κεφάλαιον, ὅτι μετὰ τὴν κατάλυσιν τοῦ ἀσεβοῦς Ἰουλιανοῦ τῶν αἱρέσεων μικρὸν παυθεισῶν, ὕστερον ὁ πονηρὸς διάβολος τὴν πίστιν πάλιν ἐτάραττεν.
ΝΟΤΙΤΙΑ. ἐν τούτοις συμφωνοῦμεν, ἀλλήλοις, ἀναγκαῖόν ἐστι διαντιβληθῆναι περὶ τῶν τριῶν κεφαλαίων, περὶ ὧν τισι ζήτησις ἀνεφύη. Καὶ διὰ τοῦτο αἰτοῦμεν προκα- θημένης ἡμῶν τῆς ὑμετέρας μακαριότητος, αταράχως καὶ μετὰ ἱερατικῆς πραότητος, τῶν ἁγίων προκειμένων Εὐαγγελίων, τὰ αὐτὰ κεφάλαια ἐν μέσῳ προτιθέμενα κοινῷ τρακτάτῳ ζητηθῆναι, καὶ ἀντιβληθῆναι, καὶ πέ- ρας ἐπιτεθῆναι τῇ ζητήσει Θεῷ ἀρέσκον, καὶ σύμφω- νον τοῖς παρὰ τῶν ἁγίων τεσσάρων συνόδων ορισθεί σιν· ἐπειδὴ εἰς αὔξησιν τῆς εἰρήνης, καὶ εἰς ὁμόνοιαν τῶν Ἐκκλησιῶν συντείνει, τὸ πάσης διχονοίας ἐκ μέσου ἀναιρουμένης, τὰ ὑπὸ τῶν αγίων τεσσάρων συνοδων ὁρισθέντα, ἀσάλευτα τηρηθῆναι, τοῦ σεβάσματος τῶν ἁγίων συνόδων ἐν ἅπασι φυλαττομένου. Τούτοις δὲ καὶ ὑπεσημηνάμεθα. Καὶ ὑπογραφή. Ἐβρωμένος ἐν Κυρίῳ ὑπερεύχου ἡμῶν, ἀγιώτατε καὶ μακαριώτατε ἀδελφέ. Ἐγὼ Εὐτύχιος ἐλέει Θεοῦ ἐπίσκοπος Κωνσταντι- Β νουπόλεως νέας Ρώμης πᾶσι τοῖς προγεγραμμένοις ὑπέγραψα. Ὁ αὐτὸς λίβελλος ἐγένετο καὶ παρὰ ᾿Απολινα- ρίου τοῦ ὁσιωτάτου ἀρχιεπισκόπου τῆς ᾿Αλεξαν δρέων μεγαλοπόλεως, καὶ Δομνίνου τοῦ ὁσιωτά του αρχιεπισκόπου τῆς Θεουπολιτῶν, καὶ τῶν ὑπ' αὐτοὺς θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων, τῶν καὶ ἐνδημούντων ταύτῃ τῇ βασιλίδι πόλει, πρὸς τὸν σιώτατον Βιγίλιον. (α) Τὴν ἡμετέραν ἐπισκοπῶν Επιφάνειαν, ἢ τὸν Ορόντην σύνοικον ἔχει. Εὐάγριος ὁ ἐπιφανὴς, ὁ Ἐπιφανούς. στικοῦ, ἀπὸ Ἐπάρχων, πόλεως δὲ Ἐπιφανούς τῆς κατὰ τὴν κοίλην Συρίαν, ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία ἐν τόμοις ἐξ. Ἐμοῦ κατὰ τὴν ἔνην καὶ νέαν ἡμέραν τοῦ ὑπερβε ρεταίου μηνὸς κόρην παρθένον νυμφεύοντος, καὶ τῆς πόλεως ἑορταζούσης και δημοτελή πανήγυριν ἀγού- της περί τε την πομπὴν καὶ παστάδα. πα στὰς πομπή (α) EVAGRIUS SCHOLASTICUS. - quæstioni imponi Deo placitum (8), et convenien- tem his quæ a sanctis quatuor conciliis definita sunt: quoniam ad augmentum pacis et concordiam Ecclesiarum pertinet, ut omni de medio dissensione sublata, quæ a prædictis quatuor sanctis conciliis definita sunt, inconcussa serventur, sanctarum synodorum reverentia in omnibus custodita. His autem et subscripsi incolumis in Domino. Ora pro nobis, sanctissime et beatissime frater A medio proponenda, quæri et conservari (7), et frem Ego Eulychius misericordia Dei episcopus Con- stantinopolis nova Romæ omnibus suprascriptis subscripsi. Idem libellus scriptus est et ab Apollinario san· clissimo archiepiscopo magnæ civitatis Alexandriæ, et a Domnino sanctissimo archiepiscopo Theopoleos, et a Deo amantissimir episcopis qui sub ipsis sunt, qui et præsentes erant in hac regia civitate, ad eum dem sanctissimum Vigilium. ANNO DOMINI DXCIII. EVAGRIUS SCHOLASTICUS. NOTITIA. (FABRIC. Biblioth. Græc. edit. Harles. VII, 432.) Evagrius, Epiphaniensis (a), Syrus, scholasticus (6) et ipse, sive (perinde ut Socrates et Sozomenus), causarum in foro patronus (c), Antiochiæ vixit, atque Gregorio episcopo Antiocheno (d), clarus fuit, a Evagrius, !!!, : C Hine apud Nicephorum pro Vale- sius legit FABR. Conf. Hamberger, Zuverläss. Nachricht. tom. III, p. seq.; Saxii Onom. III, p. seq.,et quos illi duumviri laudant viros doctos; atque Henr. Vales. in Praefat. ad scriptor. H. E. de patria, vita, scriptis, stylo fide- que Evagrii, quem, in Adnotat. ad illius Historiam, lib. iv, cap. 29, ex ipsius testimonio demonstravit, natum esse a. Chr. vel 537. Idemque G. 1. Vossium De historicis Gr., p. 498, de Evagrio, corri- gil. HARL. (c) Antiochiæ vixisse ex pluribus Evagrii locis recte Valesius observat; quod vero ex primariis Antiochiæ civibus hunc scriptorem fuisse colligunt viri docti ex eo, quod lib. vi, cap. 8, refert, to- tam civitatem diem nuptiaruin ejus feriatum ha buisse, eique fausta apprecatam esse, hoe in Va- lesii quidem versione reperio, sed Graca alium puto habere sensum. Ait nempe Evagrius, nuptias se celebrasse cum virgine spousa die ne vilunii, quo tota civitas feriabatur, non certe propter Eva- grii nuptias, sed ob solemne novilunii tempus. Igitur non de thalamo nuptiali neque de nuptiali pompa intelligi debet, sed de epulis et pompa quibus novilunium celebrare mos erat. Evagr. lib. vi, cap. et ult., ubi propter re- lationes, nomine Gregorii, episcopi Antiocheni scriptas,ab imperatoribus duplici dignitate auctum se testatur. . (7) Paris., confiteri. Bellovac. et editiones omnes ante Labbeanam, conferri. (8) Paris., placitam. (6) Photius cod. 29: Ανεγνώσθη Εὐαγρίου Σχολα-
β Ὅπως ἐφωράθη Νεστόριος δι’ Ἀναστασίου τοῦ μαθητοῦ διδάσκοντος μὴ θεοτόκον ἀλλὰ χριστοτόκον τὴν ἁγίαν καλῶν θεομήτορα, δι’ ἢν αἰτίαν καὶ αἱρετικὸς ὡμολόγηται.
ΝΟΤΙΤΙΑ. ἐν τούτοις συμφωνοῦμεν, ἀλλήλοις, ἀναγκαῖόν ἐστι διαντιβληθῆναι περὶ τῶν τριῶν κεφαλαίων, περὶ ὧν τισι ζήτησις ἀνεφύη. Καὶ διὰ τοῦτο αἰτοῦμεν προκα- θημένης ἡμῶν τῆς ὑμετέρας μακαριότητος, αταράχως καὶ μετὰ ἱερατικῆς πραότητος, τῶν ἁγίων προκειμένων Εὐαγγελίων, τὰ αὐτὰ κεφάλαια ἐν μέσῳ προτιθέμενα κοινῷ τρακτάτῳ ζητηθῆναι, καὶ ἀντιβληθῆναι, καὶ πέ- ρας ἐπιτεθῆναι τῇ ζητήσει Θεῷ ἀρέσκον, καὶ σύμφω- νον τοῖς παρὰ τῶν ἁγίων τεσσάρων συνόδων ορισθεί σιν· ἐπειδὴ εἰς αὔξησιν τῆς εἰρήνης, καὶ εἰς ὁμόνοιαν τῶν Ἐκκλησιῶν συντείνει, τὸ πάσης διχονοίας ἐκ μέσου ἀναιρουμένης, τὰ ὑπὸ τῶν αγίων τεσσάρων συνοδων ὁρισθέντα, ἀσάλευτα τηρηθῆναι, τοῦ σεβάσματος τῶν ἁγίων συνόδων ἐν ἅπασι φυλαττομένου. Τούτοις δὲ καὶ ὑπεσημηνάμεθα. Καὶ ὑπογραφή. Ἐβρωμένος ἐν Κυρίῳ ὑπερεύχου ἡμῶν, ἀγιώτατε καὶ μακαριώτατε ἀδελφέ. Ἐγὼ Εὐτύχιος ἐλέει Θεοῦ ἐπίσκοπος Κωνσταντι- Β νουπόλεως νέας Ρώμης πᾶσι τοῖς προγεγραμμένοις ὑπέγραψα. Ὁ αὐτὸς λίβελλος ἐγένετο καὶ παρὰ ᾿Απολινα- ρίου τοῦ ὁσιωτάτου ἀρχιεπισκόπου τῆς ᾿Αλεξαν δρέων μεγαλοπόλεως, καὶ Δομνίνου τοῦ ὁσιωτά του αρχιεπισκόπου τῆς Θεουπολιτῶν, καὶ τῶν ὑπ' αὐτοὺς θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων, τῶν καὶ ἐνδημούντων ταύτῃ τῇ βασιλίδι πόλει, πρὸς τὸν σιώτατον Βιγίλιον. (α) Τὴν ἡμετέραν ἐπισκοπῶν Επιφάνειαν, ἢ τὸν Ορόντην σύνοικον ἔχει. Εὐάγριος ὁ ἐπιφανὴς, ὁ Ἐπιφανούς. στικοῦ, ἀπὸ Ἐπάρχων, πόλεως δὲ Ἐπιφανούς τῆς κατὰ τὴν κοίλην Συρίαν, ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία ἐν τόμοις ἐξ. Ἐμοῦ κατὰ τὴν ἔνην καὶ νέαν ἡμέραν τοῦ ὑπερβε ρεταίου μηνὸς κόρην παρθένον νυμφεύοντος, καὶ τῆς πόλεως ἑορταζούσης και δημοτελή πανήγυριν ἀγού- της περί τε την πομπὴν καὶ παστάδα. πα στὰς πομπή (α) EVAGRIUS SCHOLASTICUS. - quæstioni imponi Deo placitum (8), et convenien- tem his quæ a sanctis quatuor conciliis definita sunt: quoniam ad augmentum pacis et concordiam Ecclesiarum pertinet, ut omni de medio dissensione sublata, quæ a prædictis quatuor sanctis conciliis definita sunt, inconcussa serventur, sanctarum synodorum reverentia in omnibus custodita. His autem et subscripsi incolumis in Domino. Ora pro nobis, sanctissime et beatissime frater A medio proponenda, quæri et conservari (7), et frem Ego Eulychius misericordia Dei episcopus Con- stantinopolis nova Romæ omnibus suprascriptis subscripsi. Idem libellus scriptus est et ab Apollinario san· clissimo archiepiscopo magnæ civitatis Alexandriæ, et a Domnino sanctissimo archiepiscopo Theopoleos, et a Deo amantissimir episcopis qui sub ipsis sunt, qui et præsentes erant in hac regia civitate, ad eum dem sanctissimum Vigilium. ANNO DOMINI DXCIII. EVAGRIUS SCHOLASTICUS. NOTITIA. (FABRIC. Biblioth. Græc. edit. Harles. VII, 432.) Evagrius, Epiphaniensis (a), Syrus, scholasticus (6) et ipse, sive (perinde ut Socrates et Sozomenus), causarum in foro patronus (c), Antiochiæ vixit, atque Gregorio episcopo Antiocheno (d), clarus fuit, a Evagrius, !!!, : C Hine apud Nicephorum pro Vale- sius legit FABR. Conf. Hamberger, Zuverläss. Nachricht. tom. III, p. seq.; Saxii Onom. III, p. seq.,et quos illi duumviri laudant viros doctos; atque Henr. Vales. in Praefat. ad scriptor. H. E. de patria, vita, scriptis, stylo fide- que Evagrii, quem, in Adnotat. ad illius Historiam, lib. iv, cap. 29, ex ipsius testimonio demonstravit, natum esse a. Chr. vel 537. Idemque G. 1. Vossium De historicis Gr., p. 498, de Evagrio, corri- gil. HARL. (c) Antiochiæ vixisse ex pluribus Evagrii locis recte Valesius observat; quod vero ex primariis Antiochiæ civibus hunc scriptorem fuisse colligunt viri docti ex eo, quod lib. vi, cap. 8, refert, to- tam civitatem diem nuptiaruin ejus feriatum ha buisse, eique fausta apprecatam esse, hoe in Va- lesii quidem versione reperio, sed Graca alium puto habere sensum. Ait nempe Evagrius, nuptias se celebrasse cum virgine spousa die ne vilunii, quo tota civitas feriabatur, non certe propter Eva- grii nuptias, sed ob solemne novilunii tempus. Igitur non de thalamo nuptiali neque de nuptiali pompa intelligi debet, sed de epulis et pompa quibus novilunium celebrare mos erat. Evagr. lib. vi, cap. et ult., ubi propter re- lationes, nomine Gregorii, episcopi Antiocheni scriptas,ab imperatoribus duplici dignitate auctum se testatur. . (7) Paris., confiteri. Bellovac. et editiones omnes ante Labbeanam, conferri. (8) Paris., placitam. (6) Photius cod. 29: Ανεγνώσθη Εὐαγρίου Σχολα-
PG 86:2407γ Οἷα ὁ μέγας Κύριλλος τῷ Νεστορίῳ ἔγραψε, καὶ ὅπως ἡ τρίτη σύνοδος ἐν Ἐφέσῳ ἠθροίσθη, ὑστερήσαντος Ἰωάννου τοῦ Ἀντιοχείας καὶ Θεοδωρήτου.
2407 EVAGRIUS SCHOLASTICUS. 2108 Tiberio Constantino, imp. etiam auctus quæstura, et a Mauricio Tiberio Codicillos honorariæ præte- cturæ (e) consecutus. Scripsit in eadem, ut credibile est, Antiochensi urbe, et sexagenario propior absolvit (f) Historiæ ecclesiastica libros sex a temporibus, in quibus Socrates et Theodoritus desierant, sive ab Ephesina synodo, qua damnatus est, a C. 431, Nestorius, ad annum usque Mauricii imp. duodecimum (g), qui annus cœpit ann. C. 593, die 13 Augusti. Citat subinde Historias, quibus usus est, rhetorum, Prisci, Eustathii, Epiphaniensis, Zachariæ, Procopii et Joannis, qui in Justini Senioris anno septimo Historiam suam clausit (vide IV, 5); nec non Zosimi (h). A fabulosis narrationibus non nimis alienum esse Evagrium, scribit Casaubonus, exerc. 13, 31, ad Baron. pag. 258. - De editionibus et Latinis interpretibus, Musculo, Christophorsono et Valesio [et Reading ], Galli- coque Cousino, videri possunt, quæ jam in Theodorito dixi, cujus Historia Evagrius subjungitur. Tantum addam quod Valesius ad Græca emendanda præter Regium codicem, quem Rob. Stephanus expressit, usus est variis lect. ms. optimi Florentini, in bibl. Laurentiana, in quo Socrates etiam continetur: et codice altero, non valde vetusto quidem, sed minime tamen contemnendo Dionysii Telleri, archiepiscopi Rhemensis. FABR. Florentiæ, in bibl. Medic. sunt Evagrii H. E. libri vi, in cod. 5, n. 2, plut. 69, cum Scholiis, að marginem positis; et in cod. 23, n. 1, plut. 70. · Tria, ex H. E. excerpta, n. cap. 24 libri v, et cap. 36 libri iv; et Descriptio templi Sophiæ, lib. iv, cap. 51, in cod. 5, D. 8 et 17, plut. 70. V. Bandin. Cat. codd. Gr. II, p. 625, 628, 661 et 662, qui etiam, tom. I, p. 52, 291, 99 et 254, notat Evagrium citari in Catena in Jobum, in Parabolas Salomonis, in Exposition. sacrorum præcept. et in Florileg. sentent., nisi is alius censendus sit Evagrius, n. Ponticus. — Venetiis in bibl. Marciana, cod. 337 Evagrii H. E. libri sex' (Cat. codd. Gr. pag.≥456). — In bibl. Leidens. sunt Bonavent. Vulcanii Emendatt. mss. in Eusebium, Evagrium, Sozomenum, Theodoretum, etc. (Cat. bibl. Leid. p. 345, n. 20). — In bibli. Escorial. duo codd. in quorum altero sunt VI libri H. E. in altero capita varia (teste Pliiero in Itiner. etc.,pag. 167). Inter Mendozæ codd. auctore Iriarto in Cat. codd. Gr. Matrit. p. 277. – Paris. in biblioth. publ. codd. 1444 et 1446. Secundum Catal. codd. Angliæ, etc., in cod. Barocc. 142 Evagrii H. E. In Christ, Frid. Ræssleri Biblioth. der Kirchenvater. part. vii, pag. 311. 478. Libri VI Evagrii in compendium veluti redacti, Germanice versi doctisque illustrati sunt animadversionibus. HARL. Scripsisse præterea se Evagrius lib. vi, cap. ult. testatur alterum volumen, Erepov truxoç, in quo ἀναφοραί, ἐπιστολαί, ψηφίσματα, λόγοι τε καὶ διαλέξεις· Relationes (Gregorii, episcopi Antiocheni, nomine scriptæ) Epistola, Decreta, Orationes et Disputationes, aliaque. In hoc opere puto etiam exstitisse Gratulationem (ejusdem forsan Gregorii scriptam nomine), ad Mauricium Tiberium de nato Theodosio filio. Evagr. lib. vi, cap. ult. - - - Lib. Iv, cap. 29, ait Evagrius, se ista scri- bere anno ætatis suæ 58. Idem libro ni, cap. 33, refert se scribere auno Antiochenorain 641. His si detrahas annos 48, quibus æra Antiochena Chri- stianam prævertit, babes ann. C. 593. Cœpit enim æra Antiochena a confirmata illis a Julio Cæsare autonomia mense Octobri anno V. C. 704. Vide Henr. Noris, De epochis Syro-Macedonum, pag. 159. (g) Conter Valesium in Evagrii Vita, et Henricum - - - Noris, Diss. de quinta synodo, § 3. (h) Alios historicos complures laudat v. c. alt: Characem, Theopompum, Ephorum, Dionysium Halic., Polybium Megapolitanum, Appianum, Dio- dorum Sic., Dionem Cassium, Herodianum, Nico- stratum Trapezuntium, sophistam, Dexippum, Eu- sebium, qui, ab Octaviani, Trajani et Marci rebus exorsus, Historiam ad imp. Cari obitum produxit ; Arrianum, Asinium Quadratum, Joannem civem ac cognatum suum, et Agathiam. HENRICI VALESII PRÆFATIO IN HISTORIAM ECCLESIASTICAM EVAGRII SCHOLASTICI. Evagrius Scholasticus Syrus fuit genere, perinde ac Theodoretus: ortus ex urbe Epiphaniæ, quæ civitas fuit Syriæ secundæ, ut ipse in titulo operis sui prodidit. Itaque miror Gerardum Vossium. qui in libro De historicis Græcis, pag. 498, Evagrium Antiochensem esse scribit. Atque Evagrius ipse, tum in titulo Historiæ, tum in lib. 1, cap. 34, diserte testatur se domo Epiphaniensem fuisse. Illic enim de Cosma episcopo Epiphaniæ loquens ita scribit: Comas, episcopus nostræ Epiphaniæ, quam Orontes fluvius alluit, › etc. Sed et Photius, in Bibliotheca, cap. 29, Evagrium oriundum fuisse dicit Epiphania, urbe Syriæ Cœles. Mirum tamen est Evagrium nostrum non Epiphaniensem, sed èrɩpavñ, id est, illustrem, duobus in locis appellari a Nicephoro Callisto. Nam in cap. 1, lib. 1, Nicephori ita scribitur . "O ye µh Ešáypios ó tripavis, etc. Et in lib. xvi, cap. 31, locum Evagrii adducens Nicephorus, ex lib. 111 cap. 34, cujus paulo ante mentionem feci, ita scribit ; Οἷα δὲ καὶ Εὐάγριος ὁ ἐπιφανὴς περὶ Σευήρου ιστόρησεν.
PG 86:2409δ Ὅπως παρὰ τῆς συνόδου καθῃρέθη Νεστόριος, τοῦ Ἀντιοχείας μὴ ἐνδημήσαντος.
2409 HENR. VALESII PRÆFATIO. 2410 Sed utrobique erratum esse censeo ab antiquariis, qui 'Extqavis scripserunt pro 'Empaved. Certe Nicephorus ex ipsius Evagrii verbis quæ illic adducit, et quæ superius a nobis prolata sunt, perspicue discere poterat Evagrium Epiphaniensem fuisse: Porro natus est Evagrius principatu Justiniani, anno natalis Dominici 536, vel 537, ut ex ipsius Evagrii testimonio demonstravi Annot. ad cep. 29 lib. 1v. Anno Christi K40 ludimagistro traditus est a parentibus, ut litteras disceret. Quo quidem tempore cum Thomas Apamensium episcopus finitimis urbibus denuntiasset, se vivificum crucis lignum quod Apamiæ servabatur, certo die ostensurum esse, deductus est Evagrius a parentibus in eam urbem, et miraculum illud quod tuin in Ecclesia factum est, oculis suis spectavit, ut testatur in lib. rv, cap. 26. Id autein contigit anno Christi 540, cum Persæ in Syriam irruptione facta Antiochiam incendissent : quod factum est Justino Juniore consule, ut Marcellinus Comes, et Marius in Chronico tradiderunt. Biennio post cum lues inguinaria in Oriente grassari cœpisset, Evagrius adhuc sub ludimagistro litteras discens, ea pestilentia correptus est, ut ipse testatur in cap. 29 lib. iv. Relictis deinde grammaticorum scholis, rhetoricæ operam dedit. Cumque magnos in hac arte progressus fecisset, advocatorum humero ascriptus est. Unde etiam cognomentum retulit Scholastici : quæ vox causidicum significat, ut docet Macarius in hom. 15, his verbis : Ο θέλων μαθεῖν γράμματα, ἀπέρχεται καὶ μανθάνει τὰ σημεῖα· καὶ ὅταν γέ- νηται ἐκεῖ πρῶτος, ἀπέρχεται εἰς τὴν σχολὴν τῶν Ῥωμαϊκῶν, καὶ ἔστιν ὅλων ἔσχατος. Πάλιν ἐκεῖ ὅταν γένηται πρῶτος, ἀπέρχεται πρὸς τὴν σχολὴν τῶν γραμμάτων, καὶ ἔστι πάλιν ἐκεῖ ὅλων ἔσχατος, ἀρχαριος. Εἶτα όταν γένηται σχολαστικός, ὅλων τῶν δικολόγων ἀρχάριο; καὶ ἔσχατός ἐστι. Πάλιν ὅταν ἐκεῖ γένηται πρῶτος, τότε γίνεται ἡγεμών. Καὶ ὅταν γένηται ἄρχων, λαμβάνει ἑαυτῷ βοηθὸν τὸν συγκάθειρον, id est, ut interpretor: Qui negotia forensia vult discere, abit primum et discit notas. Et postquam ibi primus eva- serit, vadis ad scholam Romanorum, el est omnium postremus. Deinde cum hic primus exstiterit, pergit ad scholam pragmaticorum; et hic rursus fit omnium postremus, novitius. Postea cum factus fuerit scholasti- cus, omnium causidicorum postremus est et novitius. Deinde cum ibi primus evaserit, tum fil præses; et postquam fuerit præses seu rector provinciæ, adjutorem sibi assumit consiliarium sive assessorem. In Græco textu Macarii emendavi ὁ θέλων μαθεῖν πράγματα, non ut vulgo legitur γράμματα. Porro qua in urbe Evagrius causidicinam exercuerit, incertum est. Suspicor tamen eum Antiochiæ causas egisse : qua in urbe „ria erant fora seu tribunalia, ac totidem advocatorum scholæ, ut ex Libanio observavi in meis ad Evagrium Adnotationibus, lib. 1, c. 18. Certe Epiphaniæ, quam ejus patriam fuisse supra docuimus, advocatus esse non potnit, cum ea civitas forum judiciarium non haberét, sed causas suas Apamiam deferret, quia in civitate consularis Syriæ Secundæ jus dicebat. Verum ut Antiochiæ potius quam Apamiæ advocatum fuisse credam Evagrium, hæc potissimum ratio facit, quod in ea´urbe plurimum versalus est, et uxorem ibi duxit, filiosque ex ea sustulit. Filiam quoque ca in urbe nuptui dedit, ut testatur ipse in libro quarto, capite tricesimo nono. Quæ cum pestilenti morbo exstincta fuisset una cum filio, anno imperatoris Mauricii decimo, Evagrius conjuge ac liberis suis orbatus ad secunda« nuptias transiliit, et virginem puellam matrimonii jure in eadem urbe sibi sociavit, uti refert in lib. vı, cap. 8. Ubi etiam testatur universam urbem ea de causa ferias egisse, ac publicam festivitatem, tum in pompa, tum circa thalamum celebrasse. Ex quo obiter apparet, quanta ejus fuerit auctoritas Antiochiæ. Præterea Historiam suam scripsit Antiochiæ, ut colligitur ex cap. 20 lib. 1. Ubi loquens de profectione Hierosoly- milana Eudociæ regina, ait eam venisse Antiochiam : χρόνοις ὕστερον ἐπὶ τὴν ἁγίαν επειγομένη πόλιν, ¿vtaūðá te ylvetat, id est, quæ diu postea ad sanctam perġens civitatem, huc venit (Antiochiam scilicet). Degebat igitur Antiochiæ tum cum ista scriberet Evagrius. Hinc est quod Evagrius opera et ædificia publica urbis Antiochiæ tam studiose recenset, ut viderc est in lib. 1, cap. 18, et lib. 111, cap. 28. Quibus in locis non obscure indicat, se, dum ista scriberet, Antiochiæ vixisse. Hinc etiam est, quod terræ molus quibus Antiochia subinde concussa est, tanta cura ac diligentia cominemorat: et quod in temporum notatione annis Antiochenorum perpetuo utitur. Denique istud etiam colligitur ex cap. 7, lib. vi, ubi scribit Gregorium patriarcham Antiochenum, cum apud Joannem comitem Orientis accusatus fuisset incesti a quodam argentario, ad imperatorem et ad synodum provocasse. Cumque Constantinopolim pergeret, coram imperatore ac synodo causam suam prosecuturus, Evagrium secum deduxisse, velut assessorem et consiliarium, ut ejus consilio uteretur. Quibus verbis Evagrius satis aperte significat se advocatum et jurisperitum fuisse. Ex horum enim corpore assessores sumi solebant a magistra- tibus, tam civilibus, quam militaribus. Non solum autem in hoc criminali negotio, verum etiam aliis in causis Gregorius consiliarium habuit Evagrium. Nam cum esset patriarcha Orientalis Ecclesiæ, et innumerabiles quotidie causas disceptare eum oporteret, omnino a-sessore aliquo opns habuit, qui juris et legum formulas ipsi suggereret. Certe verbə Evagrii prorsus significant id quod dixi. Ait enim : Népi τούτων οὖν ἐμοῦ παρεδρεύοντος καὶ παρόντος γε αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως γέγονε, τὴν ἀπολογίαν ὑφέξων. Verum hac de re studiosi pro arbitrio suo judicabunt. Mihi sufficit conjecturam meam lectoribus pro- posuisse. Caterum ¡dem Gregorius non solum in judiciis, sed etiam in scribendis epistolis et in rela- tionibus quas ad imperatorem subinde mittebat, in concionibus item et orationibus, ingenio utebatur Evagríi, quemadmodum testatur Evagrius in fine operis sui. Quod quidem volumen cum Evagrius non sine consensu Gregorii patriarchæ in lucem edidisset principatu Tiberii Constantini, questoria dignitate ab eodem imperatore donatus est. Nec multo post cum orationem composuisset de laudibus Manrici¡ PATROL GR. LXXXVI. 76 .
PG 86:2411ε Ὡς μετὰ πέντε ἡμέρας ἐλθὼν ὁ Ἀντιοχείας Ἰωάννης καθαιρεῖ Κύριλλον τὸν Ἀλεξανδρείας καὶ Μέμνονα τὸν Ἐφέσου· οὓς ἡ σύνοδος πάλιν ἠθῴωσεν καθελοῦσα Ἰωάννην καὶ τοὺς μετ’ αὐτοῦ. Καὶ ὅπως διὰ Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως συμβαίνουσι Κύριλλος καὶ Ἰωάννης, κυρώσαντες ἔτι καὶ τὴν Νεστορίου καθαίρεσιν.
2409 HENR. VALESII PRÆFATIO. 2410 Sed utrobique erratum esse censeo ab antiquariis, qui 'Extqavis scripserunt pro 'Empaved. Certe Nicephorus ex ipsius Evagrii verbis quæ illic adducit, et quæ superius a nobis prolata sunt, perspicue discere poterat Evagrium Epiphaniensem fuisse: Porro natus est Evagrius principatu Justiniani, anno natalis Dominici 536, vel 537, ut ex ipsius Evagrii testimonio demonstravi Annot. ad cep. 29 lib. 1v. Anno Christi K40 ludimagistro traditus est a parentibus, ut litteras disceret. Quo quidem tempore cum Thomas Apamensium episcopus finitimis urbibus denuntiasset, se vivificum crucis lignum quod Apamiæ servabatur, certo die ostensurum esse, deductus est Evagrius a parentibus in eam urbem, et miraculum illud quod tuin in Ecclesia factum est, oculis suis spectavit, ut testatur in lib. rv, cap. 26. Id autein contigit anno Christi 540, cum Persæ in Syriam irruptione facta Antiochiam incendissent : quod factum est Justino Juniore consule, ut Marcellinus Comes, et Marius in Chronico tradiderunt. Biennio post cum lues inguinaria in Oriente grassari cœpisset, Evagrius adhuc sub ludimagistro litteras discens, ea pestilentia correptus est, ut ipse testatur in cap. 29 lib. iv. Relictis deinde grammaticorum scholis, rhetoricæ operam dedit. Cumque magnos in hac arte progressus fecisset, advocatorum humero ascriptus est. Unde etiam cognomentum retulit Scholastici : quæ vox causidicum significat, ut docet Macarius in hom. 15, his verbis : Ο θέλων μαθεῖν γράμματα, ἀπέρχεται καὶ μανθάνει τὰ σημεῖα· καὶ ὅταν γέ- νηται ἐκεῖ πρῶτος, ἀπέρχεται εἰς τὴν σχολὴν τῶν Ῥωμαϊκῶν, καὶ ἔστιν ὅλων ἔσχατος. Πάλιν ἐκεῖ ὅταν γένηται πρῶτος, ἀπέρχεται πρὸς τὴν σχολὴν τῶν γραμμάτων, καὶ ἔστι πάλιν ἐκεῖ ὅλων ἔσχατος, ἀρχαριος. Εἶτα όταν γένηται σχολαστικός, ὅλων τῶν δικολόγων ἀρχάριο; καὶ ἔσχατός ἐστι. Πάλιν ὅταν ἐκεῖ γένηται πρῶτος, τότε γίνεται ἡγεμών. Καὶ ὅταν γένηται ἄρχων, λαμβάνει ἑαυτῷ βοηθὸν τὸν συγκάθειρον, id est, ut interpretor: Qui negotia forensia vult discere, abit primum et discit notas. Et postquam ibi primus eva- serit, vadis ad scholam Romanorum, el est omnium postremus. Deinde cum hic primus exstiterit, pergit ad scholam pragmaticorum; et hic rursus fit omnium postremus, novitius. Postea cum factus fuerit scholasti- cus, omnium causidicorum postremus est et novitius. Deinde cum ibi primus evaserit, tum fil præses; et postquam fuerit præses seu rector provinciæ, adjutorem sibi assumit consiliarium sive assessorem. In Græco textu Macarii emendavi ὁ θέλων μαθεῖν πράγματα, non ut vulgo legitur γράμματα. Porro qua in urbe Evagrius causidicinam exercuerit, incertum est. Suspicor tamen eum Antiochiæ causas egisse : qua in urbe „ria erant fora seu tribunalia, ac totidem advocatorum scholæ, ut ex Libanio observavi in meis ad Evagrium Adnotationibus, lib. 1, c. 18. Certe Epiphaniæ, quam ejus patriam fuisse supra docuimus, advocatus esse non potnit, cum ea civitas forum judiciarium non haberét, sed causas suas Apamiam deferret, quia in civitate consularis Syriæ Secundæ jus dicebat. Verum ut Antiochiæ potius quam Apamiæ advocatum fuisse credam Evagrium, hæc potissimum ratio facit, quod in ea´urbe plurimum versalus est, et uxorem ibi duxit, filiosque ex ea sustulit. Filiam quoque ca in urbe nuptui dedit, ut testatur ipse in libro quarto, capite tricesimo nono. Quæ cum pestilenti morbo exstincta fuisset una cum filio, anno imperatoris Mauricii decimo, Evagrius conjuge ac liberis suis orbatus ad secunda« nuptias transiliit, et virginem puellam matrimonii jure in eadem urbe sibi sociavit, uti refert in lib. vı, cap. 8. Ubi etiam testatur universam urbem ea de causa ferias egisse, ac publicam festivitatem, tum in pompa, tum circa thalamum celebrasse. Ex quo obiter apparet, quanta ejus fuerit auctoritas Antiochiæ. Præterea Historiam suam scripsit Antiochiæ, ut colligitur ex cap. 20 lib. 1. Ubi loquens de profectione Hierosoly- milana Eudociæ regina, ait eam venisse Antiochiam : χρόνοις ὕστερον ἐπὶ τὴν ἁγίαν επειγομένη πόλιν, ¿vtaūðá te ylvetat, id est, quæ diu postea ad sanctam perġens civitatem, huc venit (Antiochiam scilicet). Degebat igitur Antiochiæ tum cum ista scriberet Evagrius. Hinc est quod Evagrius opera et ædificia publica urbis Antiochiæ tam studiose recenset, ut viderc est in lib. 1, cap. 18, et lib. 111, cap. 28. Quibus in locis non obscure indicat, se, dum ista scriberet, Antiochiæ vixisse. Hinc etiam est, quod terræ molus quibus Antiochia subinde concussa est, tanta cura ac diligentia cominemorat: et quod in temporum notatione annis Antiochenorum perpetuo utitur. Denique istud etiam colligitur ex cap. 7, lib. vi, ubi scribit Gregorium patriarcham Antiochenum, cum apud Joannem comitem Orientis accusatus fuisset incesti a quodam argentario, ad imperatorem et ad synodum provocasse. Cumque Constantinopolim pergeret, coram imperatore ac synodo causam suam prosecuturus, Evagrium secum deduxisse, velut assessorem et consiliarium, ut ejus consilio uteretur. Quibus verbis Evagrius satis aperte significat se advocatum et jurisperitum fuisse. Ex horum enim corpore assessores sumi solebant a magistra- tibus, tam civilibus, quam militaribus. Non solum autem in hoc criminali negotio, verum etiam aliis in causis Gregorius consiliarium habuit Evagrium. Nam cum esset patriarcha Orientalis Ecclesiæ, et innumerabiles quotidie causas disceptare eum oporteret, omnino a-sessore aliquo opns habuit, qui juris et legum formulas ipsi suggereret. Certe verbə Evagrii prorsus significant id quod dixi. Ait enim : Népi τούτων οὖν ἐμοῦ παρεδρεύοντος καὶ παρόντος γε αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως γέγονε, τὴν ἀπολογίαν ὑφέξων. Verum hac de re studiosi pro arbitrio suo judicabunt. Mihi sufficit conjecturam meam lectoribus pro- posuisse. Caterum ¡dem Gregorius non solum in judiciis, sed etiam in scribendis epistolis et in rela- tionibus quas ad imperatorem subinde mittebat, in concionibus item et orationibus, ingenio utebatur Evagríi, quemadmodum testatur Evagrius in fine operis sui. Quod quidem volumen cum Evagrius non sine consensu Gregorii patriarchæ in lucem edidisset principatu Tiberii Constantini, questoria dignitate ab eodem imperatore donatus est. Nec multo post cum orationem composuisset de laudibus Manrici¡ PATROL GR. LXXXVI. 76 .
PG 86:2413ς Περὶ Παύλου τοῦ Ἐμέσης εἰς Ἀλεξάνδρειαν ἐλθόντος, καὶ ἔπαινος Κυρίλλου διὰ τὴν ἐπιστολήν.
Ἐκ τῆς Ἐκκλησιαστικής Ιστορίας Εὐαγρίου, ἐκ τοῦ τετάρτου λόγου. Μετὰ γὰρ τὸ προβαλεῖν τῇ πόλει τὸν Ανεγνώσθη Εὐαγρίου Σχολαστικοῦ, ἀπὸ ἐπάρ- Α χων, πόλεως δὲ Ἐπιφανοῦς τῆς κατὰ τὴν Κοίλην Συρίαν, Εκκλησιαστική Ιστορία ἐν τόμοις ἐξ, ἀρ- χὴν ποιουμένη τὸ τέλος τῆς Σωκράτους καὶ Θεοδω ρίτου Ιστορίας, καὶ κατιοῦσα μέχρι τῆς βασιλείας Μαυρικίου, ἔτος δωδέκατον ἐν τῇ βασιλείᾳ διανύοντος. Εστι δὲ τὴν φράσιν οὐκ ἄχαρις, εἰ και πως περιπ- τεύεσθαι ἐνίοτε δοκεῖ· ἐν δὲ τῇ τῶν δογμάτων όρ- θότητι ἀκριβὴς τῶν ἄλλων μᾶλλον ἱστορικῶν. Ἔχει δὲ καὶ χρήσεις περὶ εἰκόνων. VETERUM TESTIMONIA. VETERUM TESTIMONIA Ex actione quinta septimæ synodi œcumenicæ, pag. 613. Xospóny, et cætera quæ habentur in cap. 27, lib. iv. Ex Bibliotheca Photii, cap. 29. Lecta est Evagrii Scholastici expræfecti, nati Epiphania urbe Calesyriæ, Ecclesiastica Histo- ria libris sex : inchoans a fine Socratis et Theodoriti Historiarum, pertingensque ad Mauricii annum duodecimum imperii. Stylus huic non ingratus, La- metsi interdum redundare quodammodo videatur. Verun in dogmatum veritato cateris historicis ac- curatior est. Habet autem et de imaginibus quædam tcmimonia. Nicephorus Callistus in lib. 1. cap. 1. Deinceps vero Theodorus lector Byzantius, et Basilius Cilix, et expræfectus Evagrius, superiorum ante ipsos temporum res prætergressi, et tempora sua stylo prosecuti, eorum quos modo diximus Historiis suas conjunxerunt, difficultatem reformidantes. Nonnulli etiam e vita inter scribendum excedentes, institutum opus minime compleverunt. Ipse quidem Evagrius Epiphaniensis, Historiam usque ad Justini ætatem deducit, maxima ex parte res profanas tractans: quarum argumenta et materiam ex Eustathio Syro, Zosimo, Prisco, Joanne, Procopio Cæsariensi, Agathia, qui illis temporibus continua serie in- signes fuere oratores, et præterea ex aliis non pœnitendis historicis decerpsit. Idem in lib. xvi, cap. 31. Quæ vero de Severo Evagrius Epiphaniensis memorie mandaverit, verbis hic ejus apponam. Scribit enim ad hunc modum : Et caetera quæ exstant in lib. u Evagrii, cap. 34.
Testimonies of the ancientsVeterum testimonia
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ζ Οἷα ὁ δυσσεβὴς Νεστόριος πεπονθέναι περὶ αὐτοῦ γράφει, καὶ ὡς σκώληξι τὴν γλῶτταν τὸ τελευταῖον βρωθεὶς εἰς Ὄασιν ἀπέρρηξε τὴν ψυχήν.
Ἐκ τῆς Ἐκκλησιαστικής Ιστορίας Εὐαγρίου, ἐκ τοῦ τετάρτου λόγου. Μετὰ γὰρ τὸ προβαλεῖν τῇ πόλει τὸν Ανεγνώσθη Εὐαγρίου Σχολαστικοῦ, ἀπὸ ἐπάρ- Α χων, πόλεως δὲ Ἐπιφανοῦς τῆς κατὰ τὴν Κοίλην Συρίαν, Εκκλησιαστική Ιστορία ἐν τόμοις ἐξ, ἀρ- χὴν ποιουμένη τὸ τέλος τῆς Σωκράτους καὶ Θεοδω ρίτου Ιστορίας, καὶ κατιοῦσα μέχρι τῆς βασιλείας Μαυρικίου, ἔτος δωδέκατον ἐν τῇ βασιλείᾳ διανύοντος. Εστι δὲ τὴν φράσιν οὐκ ἄχαρις, εἰ και πως περιπ- τεύεσθαι ἐνίοτε δοκεῖ· ἐν δὲ τῇ τῶν δογμάτων όρ- θότητι ἀκριβὴς τῶν ἄλλων μᾶλλον ἱστορικῶν. Ἔχει δὲ καὶ χρήσεις περὶ εἰκόνων. VETERUM TESTIMONIA. VETERUM TESTIMONIA Ex actione quinta septimæ synodi œcumenicæ, pag. 613. Xospóny, et cætera quæ habentur in cap. 27, lib. iv. Ex Bibliotheca Photii, cap. 29. Lecta est Evagrii Scholastici expræfecti, nati Epiphania urbe Calesyriæ, Ecclesiastica Histo- ria libris sex : inchoans a fine Socratis et Theodoriti Historiarum, pertingensque ad Mauricii annum duodecimum imperii. Stylus huic non ingratus, La- metsi interdum redundare quodammodo videatur. Verun in dogmatum veritato cateris historicis ac- curatior est. Habet autem et de imaginibus quædam tcmimonia. Nicephorus Callistus in lib. 1. cap. 1. Deinceps vero Theodorus lector Byzantius, et Basilius Cilix, et expræfectus Evagrius, superiorum ante ipsos temporum res prætergressi, et tempora sua stylo prosecuti, eorum quos modo diximus Historiis suas conjunxerunt, difficultatem reformidantes. Nonnulli etiam e vita inter scribendum excedentes, institutum opus minime compleverunt. Ipse quidem Evagrius Epiphaniensis, Historiam usque ad Justini ætatem deducit, maxima ex parte res profanas tractans: quarum argumenta et materiam ex Eustathio Syro, Zosimo, Prisco, Joanne, Procopio Cæsariensi, Agathia, qui illis temporibus continua serie in- signes fuere oratores, et præterea ex aliis non pœnitendis historicis decerpsit. Idem in lib. xvi, cap. 31. Quæ vero de Severo Evagrius Epiphaniensis memorie mandaverit, verbis hic ejus apponam. Scribit enim ad hunc modum : Et caetera quæ exstant in lib. u Evagrii, cap. 34.
Ecclesiastical History, Six BooksHistoriæ Ecclesiasticæ libri sex
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2415η Ὡς μετὰ Νεστόριον Μαξιμιανός, καὶ μετὰ τοῦτον Πρόκλος, εἶτα Φλαβιανὸς γίνεται.
ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΩΣ, ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΧΩΝ, ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ική. ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Τοῦ πρώτου τόμου τῆς Ἐκκλησιαστικής Ιστο ρίας Εὐαγρίου Σχολαστικοῦ καὶ ἀπὸ ἐπάρχων, τοῦ Ἐπιφανέως. Νικηφόρου Καλλίστου τοῦ Ξανθοπούλου ὁ πίναξ (α). Προοίμιον τοῦ συγγραφέως, πῶς ἐπὶ τὸ γρά φειν τὴν παροῦσαν πραγματείαν ἐλήλυθεν. Α'. Εἶτα πρῶτον κεφάλαιον, ὅτι μετὰ τὴν κατάλυ σιν τοῦ ἀσεβοῦς Ἰουλιανοῦ τῶν αἱρέσεων μικρὸν παυθεισῶν, ὕστερον ὁ πονηρὸς διάβολος τὴν πίστιν πάλιν ετάραττεν. Β'. Οπως ἐφωράθη Νεστόριος, δι' ᾿Αναστασίου τοῦ μαθητοῦ διδάσκοντος, μὴ Θεοτόκον, ἀλλὰ Χριστοτό κον τὴν ἁγίαν καλῶν Θεομήτορα, δι' ἣν αἰτίαν καὶ αἱρετικὸς ὡμολόγηται. Γ΄. Οἷα ὁ μέγας Κύριλλος τῷ Νεστορίῳ ἔγραψε, καὶ ὅπως ἡ τρίτη σύνοδος ἐν Ἐφέσῳ ἡθροίσθη, ὑστερήσαντος Ἰωάννου τοῦ ᾿Αντιοχείας καὶ Θεοδικ ρίτου. Δ'. Όπως παρὰ τῆς συνόδου καθηρέθη Νεστόριος, τοῦ ᾿Αντιοχείας μὴ ἐνδημήσαντος. (α) Νικηφόρου Καλλίστου ὁ πίναξ. EVAGRII SCHOLASTICI TOMOI G'. EVAGRII SCHOLASTICI EPIPHANIENSIS ET EX PRÆFECTIS ECCLESIASTICÆ HISTORIE LIBRI SEX HENRICO VALESIO INTERPRETE. KDIDIT GULIELMUS READING CLERI LONDINENSIS BIBLIOTHECARIUS CUM THEODORETI EPISCOPI CYRI HISTORIA ECCLESIASTICA, ITEM ET EXCERPTIS EX HISTORIIS PHILOSTORGII ET THEODORI LECTORIS; CANTABRIGIÆ, CUBA CORNELII CROWNFIELD, 1720, IN-FOL. CAPITULA Libri primi Historiæ ecclesiastica Evagri Schola- stici et ex præfectis, patria Epiphaniensis. Auctor kujus Indicis est Nicephorus Callistus Xanthopa- Procemium scriptoris, in quo exponit qua ra- tione ad scribendam hanc historiam se contulerit. Cap. I. Quomodo post exitum impii Juliani, cum hæreses paulatim defecissent, iterum diabolus fidem nostram perturbaverit. H. Quomodo ex concione Anastasii presbyteri, deprehensus sit Nestorius quod Mariam non Dei- param vocaret, sed Christiparam: atque idcirco bæreticos pronuntiatus est. III. Quid magnus Cyrillus ad Nestorium scripserit, et quomodo tertia synodus Ephesi congregata sit, ad quam Joannes Antiochenus episcopus et Theo- doritus tardius accesserunt. IV. Qualiţer Nestorius a synodo depositus sit, cum episcopus Antiochiæ nondum advenisset. A B VALESII ANNOTATIONES. Hæc verba desunt in optimo codice illustrissimi antistitis Dionysii Telfarii, Remensis archiepiscopi. Parum- que abfuit quin ea ex editione nostra expunge- rem. Neque enim puto hujus indicis auctorem esse Nicephorum Callistum. Nam cum hic index habea- tur in vetustissimo codice Florentino, qui ante quingentos annos exaratus est, ut mihi affirmavit peritissimus ejus rei judex Emericus Bigotius. bu- jus auctor esse non potest Nicephorus, quippe qui Andronico imperante vixit.
θ Περὶ τοῦ δυστυχοῦς Εὐτυχοῦς, καὶ ὅπως παρὰ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως καθῃρέθη Φλαβιανοῦ, καὶ περὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ δευτέρας λῃστρικῆς συνόδου.
ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΩΣ, ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΧΩΝ, ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ική. ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Τοῦ πρώτου τόμου τῆς Ἐκκλησιαστικής Ιστο ρίας Εὐαγρίου Σχολαστικοῦ καὶ ἀπὸ ἐπάρχων, τοῦ Ἐπιφανέως. Νικηφόρου Καλλίστου τοῦ Ξανθοπούλου ὁ πίναξ (α). Προοίμιον τοῦ συγγραφέως, πῶς ἐπὶ τὸ γρά φειν τὴν παροῦσαν πραγματείαν ἐλήλυθεν. Α'. Εἶτα πρῶτον κεφάλαιον, ὅτι μετὰ τὴν κατάλυ σιν τοῦ ἀσεβοῦς Ἰουλιανοῦ τῶν αἱρέσεων μικρὸν παυθεισῶν, ὕστερον ὁ πονηρὸς διάβολος τὴν πίστιν πάλιν ετάραττεν. Β'. Οπως ἐφωράθη Νεστόριος, δι' ᾿Αναστασίου τοῦ μαθητοῦ διδάσκοντος, μὴ Θεοτόκον, ἀλλὰ Χριστοτό κον τὴν ἁγίαν καλῶν Θεομήτορα, δι' ἣν αἰτίαν καὶ αἱρετικὸς ὡμολόγηται. Γ΄. Οἷα ὁ μέγας Κύριλλος τῷ Νεστορίῳ ἔγραψε, καὶ ὅπως ἡ τρίτη σύνοδος ἐν Ἐφέσῳ ἡθροίσθη, ὑστερήσαντος Ἰωάννου τοῦ ᾿Αντιοχείας καὶ Θεοδικ ρίτου. Δ'. Όπως παρὰ τῆς συνόδου καθηρέθη Νεστόριος, τοῦ ᾿Αντιοχείας μὴ ἐνδημήσαντος. (α) Νικηφόρου Καλλίστου ὁ πίναξ. EVAGRII SCHOLASTICI TOMOI G'. EVAGRII SCHOLASTICI EPIPHANIENSIS ET EX PRÆFECTIS ECCLESIASTICÆ HISTORIE LIBRI SEX HENRICO VALESIO INTERPRETE. KDIDIT GULIELMUS READING CLERI LONDINENSIS BIBLIOTHECARIUS CUM THEODORETI EPISCOPI CYRI HISTORIA ECCLESIASTICA, ITEM ET EXCERPTIS EX HISTORIIS PHILOSTORGII ET THEODORI LECTORIS; CANTABRIGIÆ, CUBA CORNELII CROWNFIELD, 1720, IN-FOL. CAPITULA Libri primi Historiæ ecclesiastica Evagri Schola- stici et ex præfectis, patria Epiphaniensis. Auctor kujus Indicis est Nicephorus Callistus Xanthopa- Procemium scriptoris, in quo exponit qua ra- tione ad scribendam hanc historiam se contulerit. Cap. I. Quomodo post exitum impii Juliani, cum hæreses paulatim defecissent, iterum diabolus fidem nostram perturbaverit. H. Quomodo ex concione Anastasii presbyteri, deprehensus sit Nestorius quod Mariam non Dei- param vocaret, sed Christiparam: atque idcirco bæreticos pronuntiatus est. III. Quid magnus Cyrillus ad Nestorium scripserit, et quomodo tertia synodus Ephesi congregata sit, ad quam Joannes Antiochenus episcopus et Theo- doritus tardius accesserunt. IV. Qualiţer Nestorius a synodo depositus sit, cum episcopus Antiochiæ nondum advenisset. A B VALESII ANNOTATIONES. Hæc verba desunt in optimo codice illustrissimi antistitis Dionysii Telfarii, Remensis archiepiscopi. Parum- que abfuit quin ea ex editione nostra expunge- rem. Neque enim puto hujus indicis auctorem esse Nicephorum Callistum. Nam cum hic index habea- tur in vetustissimo codice Florentino, qui ante quingentos annos exaratus est, ut mihi affirmavit peritissimus ejus rei judex Emericus Bigotius. bu- jus auctor esse non potest Nicephorus, quippe qui Andronico imperante vixit.
PG 86:2417ι Ὅσα παρὰ τοῦ Διοσκόρου καὶ Χρυσαφίου τὸ παράλογον ἐν Ἐφέσῳ συνέδριον διεπράξατο.
2111. EVAGRIUS SCHOLASTICUS 2112 Augusti ob natalem Theodosii nobilissimi pueri, codicillos præfecturæ ab eodem Mauricio accepit, ut ¡pse in Epilogo Historiæ suæ testatur. Verba Evagrii sic interpretatus est Christof hɔrsonus : ‹ Pro quibus dues homeris gradus consecuti sumus: quæsturam a Tiberio Constantino, et munus tabularum servan- darum, in quibus præfectorum nomina inscribebantur, a Mauricio Tiberio. Quæ quidem prava inter- pretatio imposuit Gerardo Vossio et Philippo Labbeo. Nam Vossius quidem in libro De historicis Græcis, Christophorsoni vestigiis insistens, ita dicit : « Pro duobus autem hisce libris ait gemino sc honore esse affectum. Nam a Tiberio Constantino quæstura fuisse ornatum : sed a Mauricio consecutum esse, ut Tabulis publicis præesset. › Philippus autem Labbæus in Dissertatione de scriptoribus ecclesiasticis, versionem Christophorsoni sic interpolavit: Seque duos honoris gradus ait consecutum : et primum a Tiberio Constantino ad quæsturam evectum; tum a Mauricio munus adeptum servandarum Tabu- larum, in quibus non tam nomina, quam ipsa præfectorum acta inscribebantur. › Quanto melius Musculus, qui Evagrii locum ita vertit : « Quarum etiam gratia duas dignitates sumus consecuti : Tiberio Constantino quæstoratum largiente, Mauricio vero Tiberio litteras hyparchicas mittente.» Codi- cillos præfecturæ voluit dicere, quos Latini etiam literas appellant, ut jam pridem observavi in Adno- tationibus ad Ammianum Marcellinum. Hinc est quod Evagrius in titulo Historiarum suarum, se ånd trápxwy appellat, eo quod codicillis honorariæ præfecturæ ab imperatore donatus fuisset. Edidit postea ¡dem Evagrius sex libros Historiæ ecclesiasticæ, exorsus ab iis temporibus in quibus Theodoritus ac Socratės desierant, id est ab Ephesina synodo in qua damnatus ac depositus est Nestorius, ab auno scilicet Christi 431, eamque ad duodecimum Mauricil imperatoris annum perduxit, qui fuit annus natal.s Dominici 594. Certe in lib. шt, cap. 33, de Severo Antiochense episcopo loquens, quo tem- pore ista scribebat, annum Antiochenorum fuisse dicit 641. Cum igitur æra Antiochenorum octo et quadraginta annis natalem Christi antevertat, deductis ex hoc numero annis 48, remanet annus Christi illam inguinariam quæ totum orbem pervastavit, annis jam duobus et quinquaginta grassatam esse. Grassari autem cœperat bæc lues biennio post captam a Persis Autiochiam, hoc est anno Christi 542. Cui annorum numero si duos et quinquaginta annos adjeceris, fiet annus Christi 594. Cæterum laudanda est in primis Evagrii diligentia, qui cum Historiam Ecclesiasticam scribere aggressus esset, quæcunque ad id argumentum spectabant, ex optimis scriptoribus collegit, puta ex Prisco, Joanne, Zacharia, Eustathio, et Procopio rhetoribus. Stylus quoque ejus non improbandus est. Habet enim elegantiam et venustatem, ut testatur etiam Photius. Sed quod præcipue in Evagrio laudandum est, ex Græcis ecclesiasticæ Historiæ scriptoribus, solus hic rectæ fidei doetrinam integram atque illibatam servavit, ut post Photium observavit Baronius in Annalibus. Illud tamen in eo reprehensionem meretur, quod non tantam diligentiam adhibuit in conquirendis antiquitatis ecclesiastica monumentis, quantam in legendis profanis scriptoribus. Certe totus fere liber sextus in belli Persici narratione consumitur. Stylus præterea plerisque in locis redundat ac luxuriat, ut recte judicavit Photius in Bibliotheca. Cujus repiT TO Aoyla; exemplum babes in cap. 2, lib. 1, ubi de Nestorio ita dicit: 'H Ozoµáxo; rhwoaa, rò Kalápa deútepov auvédptov, etc.; et in cap. 3, lib. 11, ubi templum Sanctæ Euphemiæ describit quod erat Chalcedone, et aliis in locis quæ studiosus lector per se ipse facile observabit. Porro Historiam Evagrii primus omnium Robertas Stephanus Græce edidit ex unico codice ms. bibliothecæ Regiæ, admodum recente, nec valde bono. Pluribus enim in locis mancos est ac mutilus. Nos vero ex duobus mss. optimæ notæ codicibus, Historiam Evagrii tot in locis emendavimus ac supplevimus, ut nunc primum edita possit videri. Primus fuit codex Florentinus ex bibliotheca Sancti Laurentii, quem cum editione Genevensi contulit vir clarissimus Michael Erminius, et varias ejus lectiones manu sua descriptas ad me misit. Quo quidem nomine plurimum ei me debere profiteor. Hic codex omnium Evagrii exem- plarium optimus est ac vetustissimus. Scriptus est enim in membranis ante annos plus minus quingentos ut mihi retulit asróty; Emericus Bigotius, vir doctissimus ac de litteris optime meritus : cujus be- neficio atque interventu supra memoratas varias lectiones a Michaele Erminio V. C. missas aceepi. In eodem codice Florentino ascripta erant in margine scholia quædam non inerudita, quæ nos in Adno- tationibus nostris suo loco retulimus. Cæterum monendus est lector, in hoc codice Florentino Socratis Scholastici Historiam etiam contineri, cujus variantes lectiones manu sua adnòtatas idem Erminius ad me dudum transmisit, ut ante annos quatuor testatus sum in ea Præfatione quam Socratis ac Sozomeni editioni præfixi. Secundus codex depromptus est ex bibliotheca illustrissimi Antistitis Caroli Mauricil Telleríi, Remensis archiepiscopi : non valdė vetustus ille quidem; bonus tamen et docti hominis manu descriptus. Hic codex multis in locis magno nobis adjumento fuit, ut in Adnotationibus nostris subinde ostendimus. 594. Idem etiam conficitur ex cap. 29, lib. iv, ubi scribit Evagrius, dum ista litteris mandaret, luem
ια Ἀπολογία τοῦ συγγραφέως ὑπὲρ τῶν ἐν ἡμῖν διαφορῶν, καὶ κατάγελως τῶν Ἑλληνικῶν ὕθλων.
2111. EVAGRIUS SCHOLASTICUS 2112 Augusti ob natalem Theodosii nobilissimi pueri, codicillos præfecturæ ab eodem Mauricio accepit, ut ¡pse in Epilogo Historiæ suæ testatur. Verba Evagrii sic interpretatus est Christof hɔrsonus : ‹ Pro quibus dues homeris gradus consecuti sumus: quæsturam a Tiberio Constantino, et munus tabularum servan- darum, in quibus præfectorum nomina inscribebantur, a Mauricio Tiberio. Quæ quidem prava inter- pretatio imposuit Gerardo Vossio et Philippo Labbeo. Nam Vossius quidem in libro De historicis Græcis, Christophorsoni vestigiis insistens, ita dicit : « Pro duobus autem hisce libris ait gemino sc honore esse affectum. Nam a Tiberio Constantino quæstura fuisse ornatum : sed a Mauricio consecutum esse, ut Tabulis publicis præesset. › Philippus autem Labbæus in Dissertatione de scriptoribus ecclesiasticis, versionem Christophorsoni sic interpolavit: Seque duos honoris gradus ait consecutum : et primum a Tiberio Constantino ad quæsturam evectum; tum a Mauricio munus adeptum servandarum Tabu- larum, in quibus non tam nomina, quam ipsa præfectorum acta inscribebantur. › Quanto melius Musculus, qui Evagrii locum ita vertit : « Quarum etiam gratia duas dignitates sumus consecuti : Tiberio Constantino quæstoratum largiente, Mauricio vero Tiberio litteras hyparchicas mittente.» Codi- cillos præfecturæ voluit dicere, quos Latini etiam literas appellant, ut jam pridem observavi in Adno- tationibus ad Ammianum Marcellinum. Hinc est quod Evagrius in titulo Historiarum suarum, se ånd trápxwy appellat, eo quod codicillis honorariæ præfecturæ ab imperatore donatus fuisset. Edidit postea ¡dem Evagrius sex libros Historiæ ecclesiasticæ, exorsus ab iis temporibus in quibus Theodoritus ac Socratės desierant, id est ab Ephesina synodo in qua damnatus ac depositus est Nestorius, ab auno scilicet Christi 431, eamque ad duodecimum Mauricil imperatoris annum perduxit, qui fuit annus natal.s Dominici 594. Certe in lib. шt, cap. 33, de Severo Antiochense episcopo loquens, quo tem- pore ista scribebat, annum Antiochenorum fuisse dicit 641. Cum igitur æra Antiochenorum octo et quadraginta annis natalem Christi antevertat, deductis ex hoc numero annis 48, remanet annus Christi illam inguinariam quæ totum orbem pervastavit, annis jam duobus et quinquaginta grassatam esse. Grassari autem cœperat bæc lues biennio post captam a Persis Autiochiam, hoc est anno Christi 542. Cui annorum numero si duos et quinquaginta annos adjeceris, fiet annus Christi 594. Cæterum laudanda est in primis Evagrii diligentia, qui cum Historiam Ecclesiasticam scribere aggressus esset, quæcunque ad id argumentum spectabant, ex optimis scriptoribus collegit, puta ex Prisco, Joanne, Zacharia, Eustathio, et Procopio rhetoribus. Stylus quoque ejus non improbandus est. Habet enim elegantiam et venustatem, ut testatur etiam Photius. Sed quod præcipue in Evagrio laudandum est, ex Græcis ecclesiasticæ Historiæ scriptoribus, solus hic rectæ fidei doetrinam integram atque illibatam servavit, ut post Photium observavit Baronius in Annalibus. Illud tamen in eo reprehensionem meretur, quod non tantam diligentiam adhibuit in conquirendis antiquitatis ecclesiastica monumentis, quantam in legendis profanis scriptoribus. Certe totus fere liber sextus in belli Persici narratione consumitur. Stylus præterea plerisque in locis redundat ac luxuriat, ut recte judicavit Photius in Bibliotheca. Cujus repiT TO Aoyla; exemplum babes in cap. 2, lib. 1, ubi de Nestorio ita dicit: 'H Ozoµáxo; rhwoaa, rò Kalápa deútepov auvédptov, etc.; et in cap. 3, lib. 11, ubi templum Sanctæ Euphemiæ describit quod erat Chalcedone, et aliis in locis quæ studiosus lector per se ipse facile observabit. Porro Historiam Evagrii primus omnium Robertas Stephanus Græce edidit ex unico codice ms. bibliothecæ Regiæ, admodum recente, nec valde bono. Pluribus enim in locis mancos est ac mutilus. Nos vero ex duobus mss. optimæ notæ codicibus, Historiam Evagrii tot in locis emendavimus ac supplevimus, ut nunc primum edita possit videri. Primus fuit codex Florentinus ex bibliotheca Sancti Laurentii, quem cum editione Genevensi contulit vir clarissimus Michael Erminius, et varias ejus lectiones manu sua descriptas ad me misit. Quo quidem nomine plurimum ei me debere profiteor. Hic codex omnium Evagrii exem- plarium optimus est ac vetustissimus. Scriptus est enim in membranis ante annos plus minus quingentos ut mihi retulit asróty; Emericus Bigotius, vir doctissimus ac de litteris optime meritus : cujus be- neficio atque interventu supra memoratas varias lectiones a Michaele Erminio V. C. missas aceepi. In eodem codice Florentino ascripta erant in margine scholia quædam non inerudita, quæ nos in Adno- tationibus nostris suo loco retulimus. Cæterum monendus est lector, in hoc codice Florentino Socratis Scholastici Historiam etiam contineri, cujus variantes lectiones manu sua adnòtatas idem Erminius ad me dudum transmisit, ut ante annos quatuor testatus sum in ea Præfatione quam Socratis ac Sozomeni editioni præfixi. Secundus codex depromptus est ex bibliotheca illustrissimi Antistitis Caroli Mauricil Telleríi, Remensis archiepiscopi : non valdė vetustus ille quidem; bonus tamen et docti hominis manu descriptus. Hic codex multis in locis magno nobis adjumento fuit, ut in Adnotationibus nostris subinde ostendimus. 594. Idem etiam conficitur ex cap. 29, lib. iv, ubi scribit Evagrius, dum ista litteris mandaret, luem
Book ILiber Primus
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2419ιβ Ὅπως ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος τὴν Νεστορίου αἵρεσιν ἀπελαύνει.
ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ- Α Προοίμιον τοῦ συγγραφέως, πῶς ἐπὶ τὸ γράφειν τὴν παροῦσαν πραγματείαν ἐλήλυθεν. Εὐσεβίῳ τῷ Παμφίλου (ἀνὴρ δὴ ἐς τὰ μάλιστα λόγιος ὁ Παμφίλου τά τε άλλα, καὶ ὥστε πείθειν οἷός τε εἶναι τοὺς ἐντυγχάνοντας θρησκεύειν τὰ ἡμέ τερα, εἰ καὶ μὴ λίαν ἀκριβεῖς οἶδε ποιεῖν [1])· Εὐσε βίῳ τε οὖν τῷ Παμφίλου, Σωζομένῳ τε καὶ Θεοδω ρίτῳ, καὶ Σωκράτει, ἄριστα πάντων πεπόνηται, ἡ τε ἐς ἡμᾶς ἄφιξις του φιλανθρώπου Θεοῦ, ἡ τε ἐς οὐρανοὺς ἀνάβασις, ὅσα τε τοις θεσπεσίοις ἀποστόλοις, ἀτὰρ καὶ τοῖς ἄλλοις μάρτυσι διαθλεύουσι κατώρθωτη, ἢ εἴ τι καὶ ἄλλο ἀξιόλογον ἡμῖν, ἢ καὶ τηνάλλως ἔχον πέπρακται, μέχρι τινός μέρους (2) τῆς Θεοδο - σίου βασιλείας. Ἐπειδὴ δὲ τὰ ἑξῆς οὐ πολλῷ τούτων Β ἀποδέοντα, οὐδενός πω καθ' εἱρμὸν (α) τετύχηκε λό- μίαν ἀπέλιπον. γου · ἔδοξέ μοι, εἰ καὶ μὴ δεινὸς ἐγὼ τὰ τοιαῦτα, τὸν ὑπὲρ τούτων ἀνελέσθαι πόνον, συγγραφήν τε ταῦτα ποιήσασθαι, εὖ μάλα πιστεύσαντι, τῷ καὶ αλιέας σοφίσαντι, καὶ γλῶσσαν ἄλογον ἐς ἐναρθρον εὐφωνίαν κινήσαντι, ἀναστῆσαί τε τὰς ἤδη τῇ λήθη τεθνηκυίας πράξεις, ψυχῶσαί τε τῷ λόγῳ, καὶ ἀπο αθανατῆσαι τῇ μνήμῃ· ὡς ἂν ἔχοι τῶν ἐντυγχανόν των έκαστος μέχρις ἡμῶν εἰδέναι, τί τε καὶ ὅτε, καὶ ὅποι, καὶ ὅπως, καὶ πρὸς οὓς καὶ παρ' ὧν ἐγένοντο, καὶ μηδὲν τῶν τῆς μνήμης ἀξίων διαλάθοι ὑπὸ τῇ ἀνειμένῃ καὶ ἐκλύτῳ ῥᾳθυμίᾳ, καὶ τῇ ταύτης ἀγχι θύρῳ λήθη κρυπτόμενον. "Αρξομαι δὲ, τῆς θείας ἡγουμένης ροπῆς, ὅθεν οἱ λελεγμένοι μοι τὴν ἰστο. ἀπαθανατίσαι. λίαν ἀκριβεῖς ἀκριβεῖς ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς δόγμασιν οὐ λίαν εστὶν ἀκριβή. χρόνου. (α) Καθ' ειρμών. EVAGRII SCHOLASTICI LIBER PRIMUS. Proemium scriptoris, in quo exponit qua ra- tione ad scribendam hanc historiam se contu- lerit. Eusebius Pamphili, yir cum in aliis rebus diser- tissimus, tum in scribendo tantum valens, ut possit lectores suos, si non perfecte orthodoxos efficere, ita tamen impellere, ut nostra libenter amplectan- tur : Eusebius, inquam, Pamphili, et Sozomenus, ac Theodoritus et Socrates, benignissimi Servatoris nostri adventum in terras, ejusque ascensum in cœlum ; tum ea quæ a divinis apostolis et a fortis- simis martyribus pro fide certantibus præclare sunt gesta : quidquid præterea, aut laude, aut vitupera- tione dignum actum est a nostris usque ad principa- tum Theodosii, omnium optime ac diligentissime scriptis prodiderunt. Sed quoniam ea quæ posthac consecuta sunt, haudquaquam illis inferiora, nullus adhuc persequi aggressus est; ego,licet in ejusmodi rebus parum exercitatus, laborem hunc suscipere, et historiam earum rerum contexere decrevi. Et- enim eo, qui piscatoribus sapientiam indidit, et qui ex bruti animalis lingua articulatam vocem expres- sit, adjuvante, confido mne res oblivione intermor- tuas excitaturum, et oratione mea vitam eis reddi- turum, et immortalitatem donaturum esse commie- moratioue hominum sempiterna : quo a singulis cognosci possit, quid et quando; ubi locorum, et quomodo : adversus quos, et a quibus ad nostra uaque tempora sit gestum : nihilque eorum quæ C memoria digna sunt, per mollem ac solutam desi- diam, perque oblivionem quæ desidiæ proxima est, abditum delitescat. Divino igitur fretus auxilio, inde scribendi sumám exordium, ubi viri superius a me commemorati historiæ suæ finem fœcere. · VARIE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. probo interpretationem Christophorsoni, qui vertit perfecte Christianos. Ego vero ortho- doros interpretari malui ; enim proprie dicuntur rectorum dogmatum sectatores. Sic Pho- tius in Bibliotheca de Socrate Scholastico dicit, Sensus igitur hujus loci hic est: Eusebium, etsi maxime idoneus sit ad persuadendum lectoribus ut Christia- nam religionem amplectantur, non posse tamen eos efficere in Christianæ fidei doctrina valde accu- D ratos, cum ipse in Arianorum dogma videatur fuisse propensior. Fuit enim hæc multorum opinio de Eusebio Pamphili: quibus tamen in Præfatione quam scripsi ad Historiam ecclesiasticam ejusdem Eusebii, abunde respondi. codice Regio ac Florentino et Telleriano, nec habe- tur in editione Roberti Stephani. Primi Geneven- ses typographi eam addiderunt ex codice Christo- phorsoni, cujus variantes lectiones editæ sunt ad calcem editionis Coloniensis. Certe Christophor- sonus in interpretatione sua eam vocem expressit. Sic enim vertit, ad aliquam partem regni Theodosii. Mihi tamen elegantius videtur eam vocem suppri- mere quam adjicere. Quod si adjicienda esset dictio, mallein equidem addere VARIORUM. Verba hæc omnisit in versione sua Valesius. Vertenda sunt, scrialium, vel ordine. W. Loutu. (1) Εἰ καὶ μὴ λίαν ἀκριβεῖς οἶδε ποιεῖν. Non (2) Μέχρι τινός μέρους. Postrema vox deest in
PG 86:2421ιγ Περὶ τοῦ ἁγίου Συμεὼν τοῦ Στυλίτου.
ΚΕΦΑΛ. Δ'. Οτι, μετὰ τὴν κατάλυσιν τοῦ ἀσεβοῦς Ιουλιανοῦ, τῶν αἱρέσεων μικρόν παυθεισών, ὕστερον ὁ πονηρὸς διάβολος τὴν πίστιν πάλιν στά- ραττον. Αρτι τῆς Ἰουλιανοῦ δυσσεβείας τοῖς τῶν μαρτύ ρων αίμασι κατακλυσθείσης, καὶ τῆς ᾿Αρείου μανίας συνδεθείσης ταῖς ἐν Νικαίς χαλκευθείσαις πέδαις, Ευνομίου τε αὖ καὶ Μακεδονίου ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύματος κατὰ τὸν Βόσπορον ἐκβρασθέντων (3), και πρὸς τῇ Κωνσταντίνου ἱερᾷ θραυσθέντων πόλει, ἤδη τῆς ἁγίας Εκκλησίας τὸν πρόσφατον ἀποθε μένης ρύπον, καὶ πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἐπαναγομένης εὐπρέπειαν, ἐν ἱματισμῷ τε διαχρύσω περιβεβλη- μένης πεποικιλμένης, τῷ τε ἐραστῇ Νυμφίῳ συναρ μοζομένης, οὐκ ἐνεγκὼν ὁ μισόκαλος δαίμων, ξένον τινὰ καὶ ἀλλόκοτον ἡμῖν ἐπανίστησι πόλεμον· τήν τε πεπατημένην εἰδωλολατρεία» περιφρονήσας, καὶ τὴν δουλικὴν ᾿Αρείου μανίαν παραγκωνισάμενος · καὶ προσβαλεῖν μὲν ὡς ἐχθρὸς τῇ πίστει δέδοικεν, ὑπὸ τοσούτων ἁγίων Πατέρων πυργωθείσῃ, καὶ τὰ πολλὰ τῆς δυνάμεως ἐν τῇ ταύτης πολιορκία παρηρημένος λῃστρικῶς δὲ τὸ πρᾶγμα μέτεισι, πεύσεις τινὰς, ἀποκρίσεις τε αὖ μηχανώμενος, πρὸς Ἰουδαϊσμὸν καινοπρεπῶς ἐπανάγων τὸ πλανώμενον, οὐ συνιεὶς καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἦταν ὁ δείλαιος. Ο γὰρ πρότερον · μόνον ἀντίπαλον εἶχε (4), νῦν τέθηπέ τε καὶ περι πτύσσεται· καὶ οὐκ εἰ τοῦ παντὸς ἐξώσει γε φρυατο τόμενος, ἀλλ᾽ εἰ καὶ λέξιν τινὰ παραχαράττειν οἷός σε γένοιτο. Πολλάκις δὲ τῇ ἑαυτοῦ ἱλυσπώμενος κακίᾳ, καὶ γράμματος εναλλαγὴν ἐτέχνησε (5), πρὸς μὲν τὴν αὐτὴν ἕλκοντος διάνοιαν· ὅπως δὲ τὴν γνώ- μὴν τῆς γλώσσης ἀπομερίσῃ, ἵνα μὴ τὴν αὐτὴν ὁμο λογίαν τε καὶ δοξολογίαν όμοφρόνως ἄμφω τῷ Θεῷ προσάγοιεν. Όπως δὲ τούτων ἕκαστον ἐπράχθη, καὶ ὅποι τετελεύτηκεν, ἐν τοῖς ἰδίοις παραθήσομαι και ροῖς, παρυφαίνων εἴ τι καὶ ἄλλο πάρεργον μεν, Ιστο ρίας δὲ ἄξιον ἐξευρεῖν δυνηθείην, τὴν ἱστορίαν ἀπο- τιθέμενος * (6) ἔνθα τῷ φιλανθρώπῳ παρασταίν Θεῷ. . καί. * καταγκωνισάμενος. * ομοφώνως. * ἀποθέμενος. έκδιασθέντων. εκβρασθέντων. (α; Ο γὰρ πρότερον μόνον ἀντίπαλον εἶχε. ὁμοού- ετέχνασε, τὸ όμοιού στον. ἐξ αποθησόμενος, ἀποτι θέμενος ἀποτίθεσθαι την Ιστορίαν HISTORIA ECCLESIASTICE LIBER I. A B CAP. I. Quomodo post exitum impii Juliani, cum hæreses paulatim defecissent, iterum diabolus fidem no- stram perturbaverit. Cum Juliani impietas martyrum sanguine jam submersa esset, et Arii vesania fabricatis apud Ni- cæam çompedibus astrictà: Eunomius quoque ac Macedonius a sancto Spiritu quasi vento quodam expulsi, circa Bosporum, et ad sacram urbem Cor stantinopolim fracti obrutique essent : cum jam sacrosancta Ecclesia recenti sordium squalore de- posito, pristinum decorem recuperaret, et amictu aurato ac variegato induta, cœlesti Sponso atque amatori desponderetur: id moleste ferens dæmon – virtutis inimicus, novum quoddam et inusitatum belli genus adversus nos exeitavit : simulacrorum cultum qui jam oppressus jacebat, et servilem Arii vesaniam despectui habens. Ac fidem quidem no- stram aperte, ut hostis, oppugnare veritus est, quippe quæ tot ac tantorum patrum copiis munita esset, adeo ut ipse in ea oppugnanda maximaın partem suarum virium amisisset. Sed magis latro- num more id agere aggressus est, interrogationes quasdam ac responsiones commuentes, quibus er- rantes ad Judaismum novo more traduceret. Nec intellexit miser etiam inde se vincendum esse. Nam quod unum antea maxime impugnabat, id nunc miratur atque amplectitur: exsultans ac trium- phans gaudio, si non ex universo nos depulerit, sed vel unan dictionem adulterare potuerit. Ac saepe- numero sua se involvens malitia, unius litteræ im- mutationem commentus est, quæ ad eumdem qui- dem duceret sensum; intelligentiam tamen a lingua disjungeret: ne utraque Patrem et Filium ano eodemque modo confiterentur et glorificarent. Porro qua ratione singula ista perpetrata sint, et quem exitum habuerint, suo loco ac tempore exponemus. Attexam præterea quidquid memoratu dignum re- perire potuero, licet ab instituto nostro slienum esse videatur : finem scribendi facturus, ubi divino Numini placuerit. C VARIE LECTIONES. s add. VALESI ANNOTATIONES. emendarunt Sed longe rectior est scriptura quam exhibet codex Florentinus et Tel- lerianus, Metaphora est a naufragis qui tempestatis vi abripiuntur. Spiritum autem san- ctum vento cuidam comparat Evagrius, cujus vi expulsi Eunomius au Macedonius, tandem Con- stantinopoli naufragium fecerunt, damnati scilicet in synodo Constantinopolitana. In- telligit vocem consubstantialis quod Græci Gov dicunt. Hanc enim voce'n malignus dæmon præcipue impugnavit, utpote quæ everriculum esset omnium hæreseon, et rectæ fidei firmissimum propugnaculum. scribere ut legitur in codice Telleriano. Porro obscurum est quodnam hic vocabulum de- signet Evagrius. Posset quidem intelligi Sed quoniam in hoc vocabulo est polus ad - jectio unius litteræ quam immutatio, intelligende sunt potius prepositiones illæ et tv, quæ ob hæresim Eutychianam maximos motus excitaverunt, cum alii ex duabus naturis, alii in duabus Christum adorandum esse dicerent caret difficultate. Musculus quidem ita vertit: Ubi absolutam hanc historiam benigno Deo commen- davero. Verum hæc interpretatio ferri non potest. Itaque Christophorsonus aliter interpretatus est, hoc scilicet modo. Ibique finem scribendi faciam, ubi Deo clementi ac propilio visum fuerit. Sed neque hæc interpretatio inihi penitus satisfacit. Prino enim Evagrius non dicit sed in praesenti. Deinde pro finire historiam, nusquam memini lo (3) Εκβρασθέντων. Christophorsonus et Savilius D (5) Γράμματος εναλλαγὴν ἑτέχνωσε. Mallem (6) Τὴν ἱστορίαν ἀποτιθέμενος. Hic locus non
Chapter ICaput Primum
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιδ Περὶ τοῦ πολλάκις φαινομένου ἀστέρος ἐν τῇ περὶ τὸν κίονα στοᾷ τοῦ ὁσίου Συμεών, ὃν ἑωράκει ὁ συγγραφεὺς καὶ ἄλλοι, καὶ αὐτῆς τῆς κεφαλῆς τοῦ ἁγίου.
ΚΕΦΑΛ. Δ'. Οτι, μετὰ τὴν κατάλυσιν τοῦ ἀσεβοῦς Ιουλιανοῦ, τῶν αἱρέσεων μικρόν παυθεισών, ὕστερον ὁ πονηρὸς διάβολος τὴν πίστιν πάλιν στά- ραττον. Αρτι τῆς Ἰουλιανοῦ δυσσεβείας τοῖς τῶν μαρτύ ρων αίμασι κατακλυσθείσης, καὶ τῆς ᾿Αρείου μανίας συνδεθείσης ταῖς ἐν Νικαίς χαλκευθείσαις πέδαις, Ευνομίου τε αὖ καὶ Μακεδονίου ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύματος κατὰ τὸν Βόσπορον ἐκβρασθέντων (3), και πρὸς τῇ Κωνσταντίνου ἱερᾷ θραυσθέντων πόλει, ἤδη τῆς ἁγίας Εκκλησίας τὸν πρόσφατον ἀποθε μένης ρύπον, καὶ πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἐπαναγομένης εὐπρέπειαν, ἐν ἱματισμῷ τε διαχρύσω περιβεβλη- μένης πεποικιλμένης, τῷ τε ἐραστῇ Νυμφίῳ συναρ μοζομένης, οὐκ ἐνεγκὼν ὁ μισόκαλος δαίμων, ξένον τινὰ καὶ ἀλλόκοτον ἡμῖν ἐπανίστησι πόλεμον· τήν τε πεπατημένην εἰδωλολατρεία» περιφρονήσας, καὶ τὴν δουλικὴν ᾿Αρείου μανίαν παραγκωνισάμενος · καὶ προσβαλεῖν μὲν ὡς ἐχθρὸς τῇ πίστει δέδοικεν, ὑπὸ τοσούτων ἁγίων Πατέρων πυργωθείσῃ, καὶ τὰ πολλὰ τῆς δυνάμεως ἐν τῇ ταύτης πολιορκία παρηρημένος λῃστρικῶς δὲ τὸ πρᾶγμα μέτεισι, πεύσεις τινὰς, ἀποκρίσεις τε αὖ μηχανώμενος, πρὸς Ἰουδαϊσμὸν καινοπρεπῶς ἐπανάγων τὸ πλανώμενον, οὐ συνιεὶς καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἦταν ὁ δείλαιος. Ο γὰρ πρότερον · μόνον ἀντίπαλον εἶχε (4), νῦν τέθηπέ τε καὶ περι πτύσσεται· καὶ οὐκ εἰ τοῦ παντὸς ἐξώσει γε φρυατο τόμενος, ἀλλ᾽ εἰ καὶ λέξιν τινὰ παραχαράττειν οἷός σε γένοιτο. Πολλάκις δὲ τῇ ἑαυτοῦ ἱλυσπώμενος κακίᾳ, καὶ γράμματος εναλλαγὴν ἐτέχνησε (5), πρὸς μὲν τὴν αὐτὴν ἕλκοντος διάνοιαν· ὅπως δὲ τὴν γνώ- μὴν τῆς γλώσσης ἀπομερίσῃ, ἵνα μὴ τὴν αὐτὴν ὁμο λογίαν τε καὶ δοξολογίαν όμοφρόνως ἄμφω τῷ Θεῷ προσάγοιεν. Όπως δὲ τούτων ἕκαστον ἐπράχθη, καὶ ὅποι τετελεύτηκεν, ἐν τοῖς ἰδίοις παραθήσομαι και ροῖς, παρυφαίνων εἴ τι καὶ ἄλλο πάρεργον μεν, Ιστο ρίας δὲ ἄξιον ἐξευρεῖν δυνηθείην, τὴν ἱστορίαν ἀπο- τιθέμενος * (6) ἔνθα τῷ φιλανθρώπῳ παρασταίν Θεῷ. . καί. * καταγκωνισάμενος. * ομοφώνως. * ἀποθέμενος. έκδιασθέντων. εκβρασθέντων. (α; Ο γὰρ πρότερον μόνον ἀντίπαλον εἶχε. ὁμοού- ετέχνασε, τὸ όμοιού στον. ἐξ αποθησόμενος, ἀποτι θέμενος ἀποτίθεσθαι την Ιστορίαν HISTORIA ECCLESIASTICE LIBER I. A B CAP. I. Quomodo post exitum impii Juliani, cum hæreses paulatim defecissent, iterum diabolus fidem no- stram perturbaverit. Cum Juliani impietas martyrum sanguine jam submersa esset, et Arii vesania fabricatis apud Ni- cæam çompedibus astrictà: Eunomius quoque ac Macedonius a sancto Spiritu quasi vento quodam expulsi, circa Bosporum, et ad sacram urbem Cor stantinopolim fracti obrutique essent : cum jam sacrosancta Ecclesia recenti sordium squalore de- posito, pristinum decorem recuperaret, et amictu aurato ac variegato induta, cœlesti Sponso atque amatori desponderetur: id moleste ferens dæmon – virtutis inimicus, novum quoddam et inusitatum belli genus adversus nos exeitavit : simulacrorum cultum qui jam oppressus jacebat, et servilem Arii vesaniam despectui habens. Ac fidem quidem no- stram aperte, ut hostis, oppugnare veritus est, quippe quæ tot ac tantorum patrum copiis munita esset, adeo ut ipse in ea oppugnanda maximaın partem suarum virium amisisset. Sed magis latro- num more id agere aggressus est, interrogationes quasdam ac responsiones commuentes, quibus er- rantes ad Judaismum novo more traduceret. Nec intellexit miser etiam inde se vincendum esse. Nam quod unum antea maxime impugnabat, id nunc miratur atque amplectitur: exsultans ac trium- phans gaudio, si non ex universo nos depulerit, sed vel unan dictionem adulterare potuerit. Ac saepe- numero sua se involvens malitia, unius litteræ im- mutationem commentus est, quæ ad eumdem qui- dem duceret sensum; intelligentiam tamen a lingua disjungeret: ne utraque Patrem et Filium ano eodemque modo confiterentur et glorificarent. Porro qua ratione singula ista perpetrata sint, et quem exitum habuerint, suo loco ac tempore exponemus. Attexam præterea quidquid memoratu dignum re- perire potuero, licet ab instituto nostro slienum esse videatur : finem scribendi facturus, ubi divino Numini placuerit. C VARIE LECTIONES. s add. VALESI ANNOTATIONES. emendarunt Sed longe rectior est scriptura quam exhibet codex Florentinus et Tel- lerianus, Metaphora est a naufragis qui tempestatis vi abripiuntur. Spiritum autem san- ctum vento cuidam comparat Evagrius, cujus vi expulsi Eunomius au Macedonius, tandem Con- stantinopoli naufragium fecerunt, damnati scilicet in synodo Constantinopolitana. In- telligit vocem consubstantialis quod Græci Gov dicunt. Hanc enim voce'n malignus dæmon præcipue impugnavit, utpote quæ everriculum esset omnium hæreseon, et rectæ fidei firmissimum propugnaculum. scribere ut legitur in codice Telleriano. Porro obscurum est quodnam hic vocabulum de- signet Evagrius. Posset quidem intelligi Sed quoniam in hoc vocabulo est polus ad - jectio unius litteræ quam immutatio, intelligende sunt potius prepositiones illæ et tv, quæ ob hæresim Eutychianam maximos motus excitaverunt, cum alii ex duabus naturis, alii in duabus Christum adorandum esse dicerent caret difficultate. Musculus quidem ita vertit: Ubi absolutam hanc historiam benigno Deo commen- davero. Verum hæc interpretatio ferri non potest. Itaque Christophorsonus aliter interpretatus est, hoc scilicet modo. Ibique finem scribendi faciam, ubi Deo clementi ac propilio visum fuerit. Sed neque hæc interpretatio inihi penitus satisfacit. Prino enim Evagrius non dicit sed in praesenti. Deinde pro finire historiam, nusquam memini lo (3) Εκβρασθέντων. Christophorsonus et Savilius D (5) Γράμματος εναλλαγὴν ἑτέχνωσε. Mallem (6) Τὴν ἱστορίαν ἀποτιθέμενος. Hic locus non
Chapter IICaput II
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2423ιε Περὶ τοῦ ἁγίου Ἰσιδώρου τοῦ Πηλουσιώτου, καὶ Συνεσίου τοῦ Κυρήνης ἐπισκόπου.
Όπως έφωράθη Νεστόριος, δι' 'Αναστασίου τοῦ μαθητοῦ διδάσκοντος, μὴ Θεοτόκον, ἀλλὰ Χριστοτόκον τὴν ἁγίαν καλῶν Θεομήτορα, δι' ἣν αἰτίαν καὶ αἱρετικὸς ὡμολόγηται. Επειδή γε Νεστόριος (6) ἡ θεομάχος γλῶσσα, τὸ Καϊάφα δεύτερον συνέδριον, τὸ τῆς βλασφημίας ἐργαστήριον, ἐν ᾧ πάλιν Χριστὸς συμφωνείται (7) τε καὶ πιπράσκεται, τὰς φύσεις διαιρούμενός τε καὶ σπαραττόμενος, ὁ μηδὲ ἐν αὐτῷ τῷ σταυρῷ ὀστοῦν ὅλως συντριβείς, κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἢ τὴν ὑφαν· τὴν διόλου χιτῶνα παρὰ τῶν Θεοκτόνων περιῤῥαγείς, τὴν μὲν Θεοτόκος φωνὴν ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύμα τος ήδη χαλκευθεῖσαν διὰ πολλῶν ἐγκρίτων Πατέρων, ἐξώθησέ τε καὶ ἀπεβάλετο· τὴν δὲ Χριστοτόκος παρ ραχαράξας, ἀντεχάλκευσέ τε καὶ ἀνετύπωσε· μυρίων τε αὖ πολέμων τὴν Ἐκκλησίαν ἐνέπλησεν, αἷματιν εμφυλίοις ταύτην ἐπικλύσας· δοκῶ μὴ ἀπυρήσειν πρὸς εὔλογον διασκευὴν τῆς ἱστορίας καὶ τῆς ταύ- της τελευτῆς καταντήσειν, εἴ γε προοιμιασθείη . Χριστοῦ τοῦ ἐπὶ πάντων συνεργοῦντος Θεοῦ, ἐκ τῆς Νεστορίου τοῦ δυσσεβοῦς βλασφημίας. Πρξατο δὲ ὁ τῶν Ἐκκλησιῶν πόλεμο; ἐνθένδε· Αναστάσιος (8) τις πρεσβύτερος, τὴν γνώμην κακόδοξος, Νεστορίου καὶ τῶν Νεστορίου Ἰουδαϊκῶν δογμάτων διάπυρος ἀπόθετος ὁ κείμενος. ἀποτίθεσθαι ἐκτίθεσθαι. Γέγραφε δὲ καὶ λογίως ἀπέθετο, ἀπετέθη εξετέθη. ἀποθώμεθα εχθώμεθα. EVAGRII SCHOLASTICI CAP. II. Quomodo ex concione Anastasii presbyteri deprehen. sus sit Nestorius, quad Mariam non Deiparam vo- caret, sed Christiparam : atque idcirco hæreticus pronuntiatus sit. A Quandoquidem Nestorius', lingua illa Deo ini- mica, alterum Caiaphæ concilium, officina blasphe- miæ, in qua condicto pretio iterum venditur Chri- stus, divisis »tque discerptis ejus naturis, cui ne In ipsa quidem cruce ullum ex ossibus fuerat com- minutum, sicuti scriptum est', nec tunica illa textilis a Delcidis discerpta fuerat; ille, inquam, Nestorius vocem quidem Deipara quæ a multis probatissimis Patribus, sancti Spiritus afflatu fa- bricata fuerat, rejecit ac repudiavit : Christiparz autem vocabulum, tanquam adulterinam monetam, & a se cusum atque efformatum vice illius supposuit ; et innumeris bellis Ecclesiam replevit, civili san- guine eam inundans, materiam nequaquam mihi defuturam esse spero ad historiam apte et concinne disponendam, meque eam ad exitum usque perdu- clurum esse, si opitulanţe Christo qui super omnia est Deus, ab impiisɛimi Nestorii blasphemia exorsus fuero. Porro Ecclesiarum bellam hinc originem sumpsit…. Fuit quidam Anastasius presbyter, haud · Socr. l. vII, cap. 32. • Joan. xix, 23. KE AA. B'. VALES! ANNOTATIONES. gere. 'Aroticabat proprie dicitur recondere: unde C thecarius. Habebant enim patriarchæ syncellos, ànoßfixn est cella proinptuaria. Sumitur etiam pro deponere humi vel in monumento. Hesychius in Lexico inquit, Idem Hesychius significare ait Quæ quidem ´significatio priori contraria est. Occultare enim, et edere seu promulgare, inter se contraria sunt. Malim igitur hunc Evagrii locum ita interpretari: Historiam editurus, quando clementi placuerit Deo. Si quis tamen Christophorsoni versionem præferat, non magnopere repugnabo. Certe Evagrius in cap. decimo tertio hujus libri hoc verbum usurpat Eva grius pro referre seu exponere. Sic enim ait : etc. Et in cap. eodem sensu ponitur pro Item initio libri secundi dicit pro est in hujus loci interpretatione lapsos esse ambos interpretes. Nam Musculus quidem ita vertit: Of-D ficina blasphemiæ, in qua rursus ad judicium voca- tur et venditur Christus, Christophorsonus vero in- terpretatur hoc modo: Qui blasphemiæ officinam, in qua Christus denuo trucidatur et divenditur, in- struxit. Neuter bene. Nam nec ad judiciuni vocari convenit officina: Nec cuμpoveital Græce dicitur. Miror certe Henricum Savilium, qui hanc Christo- phorsoni ineptissimam emendationem ad marginem sui codicis ascripserit. Vertendum erat Officina blasphemiæ, in qua pactum initur de Christo, et pre- tio venditur Christus. Nam ouµwvw proprie est paciscor, el suμgwvov pactum conventum, pactio, ut legitur in veteribus Glossis. Quod verbum sæ- pius oecurrit in libris Jurisconsultorum Græcorum. lus Nestorii episcopi Constantinopolitani; ut testa- tur Theophanes in Chronico et Anastasius Biblio- quos sibi eligebant ex ordine presbyterorum, id est concellaneos seu cohabitatores. Sic in epistola synodi Constantinop. ad Hormisdam papam de electione Epiphanii patriarchæ Constantinopolitani, quam refert Baronius anno Christi 520, intet lega- los missos a synodo nominatur Heraclianus pre- sbyter sanctæ majoris Ecclesiæ,et cohabitator Epi- phanii patriarchæ. [Sic etiam Augustinus in Ser- mone 2do ad populuin Hipponensem De vita et mori- bus clericorum suorum, cohabitatores suos vocat clericos qui cum ipso manebant in domo episcopi.] Ipse quoque Epiphanius prius presbyter ac syncel- lus fuerat Joannis patriarchæ CP. ut testatur Dins- corus in epistola ad Hormisdam papam. Denique Joannes, presbyter quoque ac syncellus fuerat Ti- mothei patriarchæ CP. ut docet Victor Tunonen- sis in Chronico, Agapeto V. C. Cos. Timotheus CP. episcopus obtrectator synodi Chalcedonensis, quinta die Aprilis occubuit, et Joannes Cappadox in cella propria atque presbytero episcopatum tradidit, Scribo meo periculo, Et Joanni Cappadoci syncello proprio atque presbytero, etc. Nihil certius hac emendatione. Erant etiam syncelli ex ordine diaconorum. Sic in actione tertia concilii Chalcedonensis, Agorastus quidam diaconus dicitur syncellus Dioscori episcopi Alexandrini. Exstat denique apud Ennodium præ- ceptum, quando omnes episcopi jussi sunt cellu!a- nos habere. In quo ita legitur”: Nullum ergo sacer- dotem antiquis et modernis legibus obsequentem, mal- lumque Levitarum, sine bene probata volumus quo- cunque loci manere persona. Vel quem substantiæ exilitas non permiserit habere consortem, ipse con- cellaneus hat alterius. Non soli igitur patriarchæ syncellos habuerunt. Certe Stephanus syncellus Syncletici Tarsensis episcopi memoratur ab Ephre- mio apud Photium. VARIORUM. (b) Necrópios. De Nestorio vid. Soer. lib. VII, cap. 29; de Anastasio Socr. lib vn, cap. 32; de voce cotóxo; ibid. c. 32; de synodo Ephesina, ibid. c. 34. 7. Toy Blov ànéɛto dixit pro finire. In cap. tamen (7) Εν ᾧ πάλιν Χριστὸς συμφωνεῖται. Mirum (8) 'Aruotárioç. Erat hic Anastasius syncel-
ις Ὅπως ὁ θεοφόρος Ἰγνάτιος ἐκ Ῥώμης ἀνακομισθεὶς παρὰ Θεοδοσίου ἐν Ἀντιοχείᾳ κατετέθη.
Όπως έφωράθη Νεστόριος, δι' 'Αναστασίου τοῦ μαθητοῦ διδάσκοντος, μὴ Θεοτόκον, ἀλλὰ Χριστοτόκον τὴν ἁγίαν καλῶν Θεομήτορα, δι' ἣν αἰτίαν καὶ αἱρετικὸς ὡμολόγηται. Επειδή γε Νεστόριος (6) ἡ θεομάχος γλῶσσα, τὸ Καϊάφα δεύτερον συνέδριον, τὸ τῆς βλασφημίας ἐργαστήριον, ἐν ᾧ πάλιν Χριστὸς συμφωνείται (7) τε καὶ πιπράσκεται, τὰς φύσεις διαιρούμενός τε καὶ σπαραττόμενος, ὁ μηδὲ ἐν αὐτῷ τῷ σταυρῷ ὀστοῦν ὅλως συντριβείς, κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἢ τὴν ὑφαν· τὴν διόλου χιτῶνα παρὰ τῶν Θεοκτόνων περιῤῥαγείς, τὴν μὲν Θεοτόκος φωνὴν ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύμα τος ήδη χαλκευθεῖσαν διὰ πολλῶν ἐγκρίτων Πατέρων, ἐξώθησέ τε καὶ ἀπεβάλετο· τὴν δὲ Χριστοτόκος παρ ραχαράξας, ἀντεχάλκευσέ τε καὶ ἀνετύπωσε· μυρίων τε αὖ πολέμων τὴν Ἐκκλησίαν ἐνέπλησεν, αἷματιν εμφυλίοις ταύτην ἐπικλύσας· δοκῶ μὴ ἀπυρήσειν πρὸς εὔλογον διασκευὴν τῆς ἱστορίας καὶ τῆς ταύ- της τελευτῆς καταντήσειν, εἴ γε προοιμιασθείη . Χριστοῦ τοῦ ἐπὶ πάντων συνεργοῦντος Θεοῦ, ἐκ τῆς Νεστορίου τοῦ δυσσεβοῦς βλασφημίας. Πρξατο δὲ ὁ τῶν Ἐκκλησιῶν πόλεμο; ἐνθένδε· Αναστάσιος (8) τις πρεσβύτερος, τὴν γνώμην κακόδοξος, Νεστορίου καὶ τῶν Νεστορίου Ἰουδαϊκῶν δογμάτων διάπυρος ἀπόθετος ὁ κείμενος. ἀποτίθεσθαι ἐκτίθεσθαι. Γέγραφε δὲ καὶ λογίως ἀπέθετο, ἀπετέθη εξετέθη. ἀποθώμεθα εχθώμεθα. EVAGRII SCHOLASTICI CAP. II. Quomodo ex concione Anastasii presbyteri deprehen. sus sit Nestorius, quad Mariam non Deiparam vo- caret, sed Christiparam : atque idcirco hæreticus pronuntiatus sit. A Quandoquidem Nestorius', lingua illa Deo ini- mica, alterum Caiaphæ concilium, officina blasphe- miæ, in qua condicto pretio iterum venditur Chri- stus, divisis »tque discerptis ejus naturis, cui ne In ipsa quidem cruce ullum ex ossibus fuerat com- minutum, sicuti scriptum est', nec tunica illa textilis a Delcidis discerpta fuerat; ille, inquam, Nestorius vocem quidem Deipara quæ a multis probatissimis Patribus, sancti Spiritus afflatu fa- bricata fuerat, rejecit ac repudiavit : Christiparz autem vocabulum, tanquam adulterinam monetam, & a se cusum atque efformatum vice illius supposuit ; et innumeris bellis Ecclesiam replevit, civili san- guine eam inundans, materiam nequaquam mihi defuturam esse spero ad historiam apte et concinne disponendam, meque eam ad exitum usque perdu- clurum esse, si opitulanţe Christo qui super omnia est Deus, ab impiisɛimi Nestorii blasphemia exorsus fuero. Porro Ecclesiarum bellam hinc originem sumpsit…. Fuit quidam Anastasius presbyter, haud · Socr. l. vII, cap. 32. • Joan. xix, 23. KE AA. B'. VALES! ANNOTATIONES. gere. 'Aroticabat proprie dicitur recondere: unde C thecarius. Habebant enim patriarchæ syncellos, ànoßfixn est cella proinptuaria. Sumitur etiam pro deponere humi vel in monumento. Hesychius in Lexico inquit, Idem Hesychius significare ait Quæ quidem ´significatio priori contraria est. Occultare enim, et edere seu promulgare, inter se contraria sunt. Malim igitur hunc Evagrii locum ita interpretari: Historiam editurus, quando clementi placuerit Deo. Si quis tamen Christophorsoni versionem præferat, non magnopere repugnabo. Certe Evagrius in cap. decimo tertio hujus libri hoc verbum usurpat Eva grius pro referre seu exponere. Sic enim ait : etc. Et in cap. eodem sensu ponitur pro Item initio libri secundi dicit pro est in hujus loci interpretatione lapsos esse ambos interpretes. Nam Musculus quidem ita vertit: Of-D ficina blasphemiæ, in qua rursus ad judicium voca- tur et venditur Christus, Christophorsonus vero in- terpretatur hoc modo: Qui blasphemiæ officinam, in qua Christus denuo trucidatur et divenditur, in- struxit. Neuter bene. Nam nec ad judiciuni vocari convenit officina: Nec cuμpoveital Græce dicitur. Miror certe Henricum Savilium, qui hanc Christo- phorsoni ineptissimam emendationem ad marginem sui codicis ascripserit. Vertendum erat Officina blasphemiæ, in qua pactum initur de Christo, et pre- tio venditur Christus. Nam ouµwvw proprie est paciscor, el suμgwvov pactum conventum, pactio, ut legitur in veteribus Glossis. Quod verbum sæ- pius oecurrit in libris Jurisconsultorum Græcorum. lus Nestorii episcopi Constantinopolitani; ut testa- tur Theophanes in Chronico et Anastasius Biblio- quos sibi eligebant ex ordine presbyterorum, id est concellaneos seu cohabitatores. Sic in epistola synodi Constantinop. ad Hormisdam papam de electione Epiphanii patriarchæ Constantinopolitani, quam refert Baronius anno Christi 520, intet lega- los missos a synodo nominatur Heraclianus pre- sbyter sanctæ majoris Ecclesiæ,et cohabitator Epi- phanii patriarchæ. [Sic etiam Augustinus in Ser- mone 2do ad populuin Hipponensem De vita et mori- bus clericorum suorum, cohabitatores suos vocat clericos qui cum ipso manebant in domo episcopi.] Ipse quoque Epiphanius prius presbyter ac syncel- lus fuerat Joannis patriarchæ CP. ut testatur Dins- corus in epistola ad Hormisdam papam. Denique Joannes, presbyter quoque ac syncellus fuerat Ti- mothei patriarchæ CP. ut docet Victor Tunonen- sis in Chronico, Agapeto V. C. Cos. Timotheus CP. episcopus obtrectator synodi Chalcedonensis, quinta die Aprilis occubuit, et Joannes Cappadox in cella propria atque presbytero episcopatum tradidit, Scribo meo periculo, Et Joanni Cappadoci syncello proprio atque presbytero, etc. Nihil certius hac emendatione. Erant etiam syncelli ex ordine diaconorum. Sic in actione tertia concilii Chalcedonensis, Agorastus quidam diaconus dicitur syncellus Dioscori episcopi Alexandrini. Exstat denique apud Ennodium præ- ceptum, quando omnes episcopi jussi sunt cellu!a- nos habere. In quo ita legitur”: Nullum ergo sacer- dotem antiquis et modernis legibus obsequentem, mal- lumque Levitarum, sine bene probata volumus quo- cunque loci manere persona. Vel quem substantiæ exilitas non permiserit habere consortem, ipse con- cellaneus hat alterius. Non soli igitur patriarchæ syncellos habuerunt. Certe Stephanus syncellus Syncletici Tarsensis episcopi memoratur ab Ephre- mio apud Photium. VARIORUM. (b) Necrópios. De Nestorio vid. Soer. lib. VII, cap. 29; de Anastasio Socr. lib vn, cap. 32; de voce cotóxo; ibid. c. 32; de synodo Ephesina, ibid. c. 34. 7. Toy Blov ànéɛto dixit pro finire. In cap. tamen (7) Εν ᾧ πάλιν Χριστὸς συμφωνεῖται. Mirum (8) 'Aruotárioç. Erat hic Anastasius syncel-
PG 86:2425ιζ Περὶ Ἀττίλα τοῦ Σκυθῶν βασιλέως, καὶ ὅπως τὰ ἑῷα καὶ ἑσπέρια κατέστρεψε· καὶ περὶ τοῦ γενομένου ξένου σεισμοῦ καὶ τῶν ἄλλων ἐν κόσμῳ φοβερῶν σημείων.
ἐραστής, ὃς καὶ συνέκδημος οι γέγονε πρὸς τὴν ἐπι- σκοπὴν ἀπαίροντι, ὅτε καὶ Θεοδώρῳ κατὰ τὴν Μo- ψουεστίαν συντυχὼν ὁ Νεστόριος, τῆς εὐσεβείας παρ στράπη, τῶν ἐκείνου διδαγμάτων ἀκροασάμενος, ὡς Θεοδούλῳ (9) περὶ τούτων ἐπιστολικῶς γέγραπται, τὰς διαλέξεις τῷ φιλοχρίστῳ λεῷ ποιούμενος ἀνὰ τὴν Ἐκκλησίαν Κωνσταντινουπόλεως, ἀναφανδὲν ἐτόλ μησεν εἰπεῖν· Θεοτόκον τὴν Μαρίαν καλείτω μηδείς. Μαρία γὰρ ἄνθρωπος ἦν· ὑπὸ ἀνθρώπου δὲ Θεὸν τεχθῆναι ἀδύνατον. Πρὸς ταῦτα τοῦ φιλοχρίστου λεὼ δυσχεράναντος, καὶ βλασφημίαν εἰκότως ἡγουμένου τὴν διάλεξιν, Νεστόριος ὁ τῆς βλασφημίας καθηγητής, οὐ μόνον οὐ διεκώλυσεν, οὐδὲ τοῖς ὀρθοῖς προσετίθε- το δόγμασι· ἀλλὰ καὶ μάλα ἀτεχνῶς τοῖς εἰρημένοις ᾿Αναστασίῳ τὴν ροπὴν ἐδίδου, φιλονεικότερον ἐν τοῖς περὶ τούτων ενιστάμενος. Και που που καὶ ἰδίας παρεντιθείς τε καὶ παρεγγράφων δόξας, καὶ τὸν τῆς ψυχῆς δὲν ἀπερευγόμενος, βλασφημότερα διδάσκειν ἐπειρᾶτο· ὥστε κατὰ τῆς ἰδίας κεφαλῆς ἐπιφθέγ- γεσθαι · Τὸ γενόμενον διμηναῖον, ή τριμηναίον, οὐκ ἂν Θεὸν ὀνομάσαιμι · ὡς τὰ περὶ τούτων Σω κράτει τε καὶ τῇ ἐν Ἐφέσῳ προτέρα συνόδῳ σαφῶς ιστόρηται. ΚΕΦΑΛ. Γ'. στα ό μέγας Κύριλλος τῷ Νεστορίῳ ἔγραψε, καὶ ὅπως ἡ τρίτη σύνοδος ἐν Ἐφέσῳ ηθροίσθη ὑστερήσαντες Ιωάννου τοῦ ᾿Αντιοχείας, καὶ Θεοδωρίτου. Τῶν ἐπειδὴ Κύριλλος ὁ τῆς ἀοιδίμου μνήμης ἐπί- σκοπος τῆς ᾿Αλεξανδρέων, δι' οἰκείων ἐπελαμβάνετο συλλαβῶν, Νεστόριος τε αὖ τούτοις ἀντέπιπτε, και οὐδὲ τοῖς Κυρίλλῳ, οὐδὲ τοῖς Κελεστίνῳ τῷ τῆς πρε- σβυτέρας Ρώμης ἐπισκόπῳ γραφεῖσιν ἐπείθετο (10)· τὸν δὲ ἴδιον ἔμε τον κατὰ πάσης ἐξέχεε τῆς Ἐκκλη- σίας, μηδὲν εὐλαβούμενος· εἰκότως εδέησε νεύμασι τοῦ νέου Θεοδοσίου τὰ σκήπτρα τῆς Εύας διέπου τος, τὴν ἐν Ἐφέσῳ πρώτην • σύνοδον ἁλισθῆναι• γραμμάτων βασιλικῶν (11) γενομένων πρός τε Κύ ριλλον καὶ τοὺς ἀπανταχῆ τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν προεστηκότας · δς κυρίαν τῆς συνελεύσεως ἀπέφηνε λεγόμενον. ' τῷ Καιλεστίνῳ. · τρίτην. πιν θεῖον γράμμα ἀποστολὲν ἐν ᾿Αλεξανδρεία Κυρίλλῳ ἐπισκόπῳ, καὶ τοῖς κατὰ χώραν τῶν μητροπόλεων ἐπισκόπεις. Κ χώραν καθ' ἑκάστην χώραν. πρὸς τοὺς ἁπανταχοῦ τῶν μητροπόλεων ἐπισκόπους. Γραμμάτων βασιλι κῶν γενομένων πρός τε Κύριλλον καὶ τοὺς ἀπαν ταχὴ τῶν Ἐκκλησιῶν προεστηκότας. 2:25 HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I. Α.quaquam sanæ dei; Nestorii ejusque Judicorum dogmatum fautor acerrimus ; qui etiam Nesto rium ad episcopatum urbis Regiæ proficiscentem fuerat comitatus; quo quidem tempore Nestorius apud Mopsuestiam congressus cum Theodoro, au- dita illius doctrina, a recta pietate deflexit, sicut in Epistola quadam de his rebus agens scribit Theo- dulus. Hic igitur Anastasius cum in Ecclesia Con- stantinopolitana sermonem haberet ad populum Christi amantem, ausus est palam ac diserte dicere : Mariam nemo Deiparam vocet; nam Naria homo fuit. Fieri autem non potest, ut ex homine nasca- tur Deus. lis auditis, cum populus Dei graviter commotus esset, et sermonem illum, uti par erat, blasphemiam duceret, Nestorius auctor illius blas- B phemiæ, non modo Anastasium non prohibuit, nec rectæ sanæque doctrinæ patrocinium suscepit; ve- rum iis quæ ab Anastasio dicta erant, aperte robur addidit, in hujusmodi disputationibus pervicaciter insistens. Interdum etiam propria interserens alque intexens dogmata, et reconditum mentis suæ virus efundens, adhuc pejora et magis impia ducere co- natus est. Adeo ut in suam ipsius perniciem bæc diceret Ego illum qui bimestris ac trimestris factus est, nunquam Deum appellaverim; quem- admodum a Socrate, et in Actis prioris Ephesinæ synodi perspicue relatum est. • C CAP. III. Quid magnus Cyrillus ad Nestorium scripserit, et quomodo tertia synodus Ephesi congregata sit, ad quam Joannes Antiochenus episcopus et Theodori- tus tardius accesserunt. Quæ cum Cyrillus Alexandrinorum episcopus, vir celeberrimi nominis, per litteras suas reprehendis- set, iisdemque respondisset Nestorius, ac neque iis quæ a Cyrillo, neque his quæ a Cœlestino senioris Romæ episcopo scripta erant acquiesceret, sed nihil veritus, adversus universamn Ecclesiam pro- prium virus evomeret; merito Cyrillus petiit a Theodosio qui tunc Orientis imperium administra- bat, ut ejus mandato prima synodus Ephesi congre- garetur, imperialibus litteris, tum ad Cyrillum ipsum, tum að omnes ubique sanctissimarum Ec- clesiarum episcopos missis. Igitur Theodosius syno- VARIE LECTIONES. • VALESHI ANNOTATIONES. mentionem reperi. Nam quod Nicephorus in cap. lib. eum nominat, id hausium est ex fon- tibus Evagrii nostri. Videtur tamen bic esse Theo- dulus presbyter in Colesyria, qui regnante Zenone Augusto multa scripsit, ut testatur Gennadius Mas- siliensis, et Marcellinus Comes in Chronico. codice Florentino restitui, adjecto uno verbo quod ab antiquariis perperam emissum fuerat. Quod quidem idcirco admonendum esse duxi, ut sciant lectores nihil a nobis additum esse aut immuta- Luin, nisi ex ejus præstantissimi codicis auctoritate. Porro cum Flor. codice consentit codex Telle- rianus. dosii Junioris, quam vulgo sacram vocabant. Sic synodum Ephesinam. In versione quidem Latina hujus epistolæ titulus ita concipitur. Sacra impera- toria, missa Alexandriam ad Cyrillum episcopuni et episcopos metropolitanos ejus regionis. Verum Græca aliud sonant, quæ sic habent, est: Sacra epistola missa Alexandriam ad Cyrillum et ad omnes ubique metropolitanos episcopos; cath enim, idem valet ac Idque confirmat ipse Theodosius in eadem episto- la, ubi dicit scripsisse se eodem exemplo Evagrius autem noster pro codem dicit : (9) Θεοδούλῳ. Hujus Theoduli nullam alibi D enim eam appellat Theodosius ipse in epistola ad (40) Επισκόποις ἐπείθετο. Hunc locum ex optimo (11) Γραμμάτων βασιλικών. Εxstat epistola Theo-
Chapter IIICaput III
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιη Περὶ τῶν οἰκοδομιῶν τῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ, καὶ τίνες οἱ ἐργασάμενοι ταύτας.
ἐραστής, ὃς καὶ συνέκδημος οι γέγονε πρὸς τὴν ἐπι- σκοπὴν ἀπαίροντι, ὅτε καὶ Θεοδώρῳ κατὰ τὴν Μo- ψουεστίαν συντυχὼν ὁ Νεστόριος, τῆς εὐσεβείας παρ στράπη, τῶν ἐκείνου διδαγμάτων ἀκροασάμενος, ὡς Θεοδούλῳ (9) περὶ τούτων ἐπιστολικῶς γέγραπται, τὰς διαλέξεις τῷ φιλοχρίστῳ λεῷ ποιούμενος ἀνὰ τὴν Ἐκκλησίαν Κωνσταντινουπόλεως, ἀναφανδὲν ἐτόλ μησεν εἰπεῖν· Θεοτόκον τὴν Μαρίαν καλείτω μηδείς. Μαρία γὰρ ἄνθρωπος ἦν· ὑπὸ ἀνθρώπου δὲ Θεὸν τεχθῆναι ἀδύνατον. Πρὸς ταῦτα τοῦ φιλοχρίστου λεὼ δυσχεράναντος, καὶ βλασφημίαν εἰκότως ἡγουμένου τὴν διάλεξιν, Νεστόριος ὁ τῆς βλασφημίας καθηγητής, οὐ μόνον οὐ διεκώλυσεν, οὐδὲ τοῖς ὀρθοῖς προσετίθε- το δόγμασι· ἀλλὰ καὶ μάλα ἀτεχνῶς τοῖς εἰρημένοις ᾿Αναστασίῳ τὴν ροπὴν ἐδίδου, φιλονεικότερον ἐν τοῖς περὶ τούτων ενιστάμενος. Και που που καὶ ἰδίας παρεντιθείς τε καὶ παρεγγράφων δόξας, καὶ τὸν τῆς ψυχῆς δὲν ἀπερευγόμενος, βλασφημότερα διδάσκειν ἐπειρᾶτο· ὥστε κατὰ τῆς ἰδίας κεφαλῆς ἐπιφθέγ- γεσθαι · Τὸ γενόμενον διμηναῖον, ή τριμηναίον, οὐκ ἂν Θεὸν ὀνομάσαιμι · ὡς τὰ περὶ τούτων Σω κράτει τε καὶ τῇ ἐν Ἐφέσῳ προτέρα συνόδῳ σαφῶς ιστόρηται. ΚΕΦΑΛ. Γ'. στα ό μέγας Κύριλλος τῷ Νεστορίῳ ἔγραψε, καὶ ὅπως ἡ τρίτη σύνοδος ἐν Ἐφέσῳ ηθροίσθη ὑστερήσαντες Ιωάννου τοῦ ᾿Αντιοχείας, καὶ Θεοδωρίτου. Τῶν ἐπειδὴ Κύριλλος ὁ τῆς ἀοιδίμου μνήμης ἐπί- σκοπος τῆς ᾿Αλεξανδρέων, δι' οἰκείων ἐπελαμβάνετο συλλαβῶν, Νεστόριος τε αὖ τούτοις ἀντέπιπτε, και οὐδὲ τοῖς Κυρίλλῳ, οὐδὲ τοῖς Κελεστίνῳ τῷ τῆς πρε- σβυτέρας Ρώμης ἐπισκόπῳ γραφεῖσιν ἐπείθετο (10)· τὸν δὲ ἴδιον ἔμε τον κατὰ πάσης ἐξέχεε τῆς Ἐκκλη- σίας, μηδὲν εὐλαβούμενος· εἰκότως εδέησε νεύμασι τοῦ νέου Θεοδοσίου τὰ σκήπτρα τῆς Εύας διέπου τος, τὴν ἐν Ἐφέσῳ πρώτην • σύνοδον ἁλισθῆναι• γραμμάτων βασιλικῶν (11) γενομένων πρός τε Κύ ριλλον καὶ τοὺς ἀπανταχῆ τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν προεστηκότας · δς κυρίαν τῆς συνελεύσεως ἀπέφηνε λεγόμενον. ' τῷ Καιλεστίνῳ. · τρίτην. πιν θεῖον γράμμα ἀποστολὲν ἐν ᾿Αλεξανδρεία Κυρίλλῳ ἐπισκόπῳ, καὶ τοῖς κατὰ χώραν τῶν μητροπόλεων ἐπισκόπεις. Κ χώραν καθ' ἑκάστην χώραν. πρὸς τοὺς ἁπανταχοῦ τῶν μητροπόλεων ἐπισκόπους. Γραμμάτων βασιλι κῶν γενομένων πρός τε Κύριλλον καὶ τοὺς ἀπαν ταχὴ τῶν Ἐκκλησιῶν προεστηκότας. 2:25 HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I. Α.quaquam sanæ dei; Nestorii ejusque Judicorum dogmatum fautor acerrimus ; qui etiam Nesto rium ad episcopatum urbis Regiæ proficiscentem fuerat comitatus; quo quidem tempore Nestorius apud Mopsuestiam congressus cum Theodoro, au- dita illius doctrina, a recta pietate deflexit, sicut in Epistola quadam de his rebus agens scribit Theo- dulus. Hic igitur Anastasius cum in Ecclesia Con- stantinopolitana sermonem haberet ad populum Christi amantem, ausus est palam ac diserte dicere : Mariam nemo Deiparam vocet; nam Naria homo fuit. Fieri autem non potest, ut ex homine nasca- tur Deus. lis auditis, cum populus Dei graviter commotus esset, et sermonem illum, uti par erat, blasphemiam duceret, Nestorius auctor illius blas- B phemiæ, non modo Anastasium non prohibuit, nec rectæ sanæque doctrinæ patrocinium suscepit; ve- rum iis quæ ab Anastasio dicta erant, aperte robur addidit, in hujusmodi disputationibus pervicaciter insistens. Interdum etiam propria interserens alque intexens dogmata, et reconditum mentis suæ virus efundens, adhuc pejora et magis impia ducere co- natus est. Adeo ut in suam ipsius perniciem bæc diceret Ego illum qui bimestris ac trimestris factus est, nunquam Deum appellaverim; quem- admodum a Socrate, et in Actis prioris Ephesinæ synodi perspicue relatum est. • C CAP. III. Quid magnus Cyrillus ad Nestorium scripserit, et quomodo tertia synodus Ephesi congregata sit, ad quam Joannes Antiochenus episcopus et Theodori- tus tardius accesserunt. Quæ cum Cyrillus Alexandrinorum episcopus, vir celeberrimi nominis, per litteras suas reprehendis- set, iisdemque respondisset Nestorius, ac neque iis quæ a Cyrillo, neque his quæ a Cœlestino senioris Romæ episcopo scripta erant acquiesceret, sed nihil veritus, adversus universamn Ecclesiam pro- prium virus evomeret; merito Cyrillus petiit a Theodosio qui tunc Orientis imperium administra- bat, ut ejus mandato prima synodus Ephesi congre- garetur, imperialibus litteris, tum ad Cyrillum ipsum, tum að omnes ubique sanctissimarum Ec- clesiarum episcopos missis. Igitur Theodosius syno- VARIE LECTIONES. • VALESHI ANNOTATIONES. mentionem reperi. Nam quod Nicephorus in cap. lib. eum nominat, id hausium est ex fon- tibus Evagrii nostri. Videtur tamen bic esse Theo- dulus presbyter in Colesyria, qui regnante Zenone Augusto multa scripsit, ut testatur Gennadius Mas- siliensis, et Marcellinus Comes in Chronico. codice Florentino restitui, adjecto uno verbo quod ab antiquariis perperam emissum fuerat. Quod quidem idcirco admonendum esse duxi, ut sciant lectores nihil a nobis additum esse aut immuta- Luin, nisi ex ejus præstantissimi codicis auctoritate. Porro cum Flor. codice consentit codex Telle- rianus. dosii Junioris, quam vulgo sacram vocabant. Sic synodum Ephesinam. In versione quidem Latina hujus epistolæ titulus ita concipitur. Sacra impera- toria, missa Alexandriam ad Cyrillum episcopuni et episcopos metropolitanos ejus regionis. Verum Græca aliud sonant, quæ sic habent, est: Sacra epistola missa Alexandriam ad Cyrillum et ad omnes ubique metropolitanos episcopos; cath enim, idem valet ac Idque confirmat ipse Theodosius in eadem episto- la, ubi dicit scripsisse se eodem exemplo Evagrius autem noster pro codem dicit : (9) Θεοδούλῳ. Hujus Theoduli nullam alibi D enim eam appellat Theodosius ipse in epistola ad (40) Επισκόποις ἐπείθετο. Hunc locum ex optimo (11) Γραμμάτων βασιλικών. Εxstat epistola Theo-
Chapter IVCaput IV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2427ιθ Περὶ πολέμων διαφόρων Ἰταλικῶν καὶ Περσικῶν οἳ ἐπὶΘεοδοσίου γεγόνασι.
ήμῖν ἐπεφοίτησε Πνεῦμα (12). Καὶ Νεστόριος μέν, οὐ μακρὰν τῆς Ἐφέσου διεστώσης τῆς Κωνσταντίνου, φθάνει πάντως. Καὶ Κύριλλος δὲ καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν, πρὸ τῆς ἐπαγγελθείσης ἡμέρας ἀπηντήκασιν. Ἰωάν νης δὲ ὁ τῆς ᾿Αντιοχέων πρόεδρος, σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν ἀπελείφθη τῆς ὁρισθείσης ἡμέρας, οὔτε ἐκῶν, ὡς πολλοῖς ἀπολογούμενος δοκεῖ. (13)· ἀλλ' ὅτι μὲ ἀγεῖραι τάχιστα τοὺς ἀμφ' αὐτὸν ἐδυνήθη, διισταμέ νων τῶν αὐτῶν πόλεων τῆς πάλαι μεν Αντιόχου νυνὶ δὲ Θεοῦ προσαγορευομένης πόλεως, ὁδὸν ἀνδρὶ εὐζώνῳ ἡμερῶν δυοκαίδεκα, τισὶ δὲ, καὶ πλέον· δι- εστώσης δὲ καὶ τῆς Ἐφεσίων ἐκ τῆς ᾿Αντιόχου οδον ἡμερῶν μάλιστα τριάκοντα· ἐνισχυριζόμενος μή ποτε ἂν αὐτὸν φθῆναι τὴν κυρίαν, εἰ τὴν καλουμένην νέαν Κυριακὴν (14) οἱ ἀμφ' αὐτὸν ἀνὰ τοὺς οἰκείους ἐπ ετέλεσαν θρόνους. Α τὴν ἁγίαν Πεντηκοστὴν ἡμέραν, ἐν ᾗ τὸ ζωοποιών δεικνύει. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Οπως παρὰ τῆς συνόδου καθηρέθη Νεστόριος, τοῦ 'Αντιοχείας μὴ ἐκδημήσαντος. Ὡς οὖν ἡ κυρία παρώχηκεν ἡμέρας πεντεκαίδεκα, οἱ ἐπὶ τοῦτο συναθροισθέντες, ὡς οὐ φθησομένων τῶν ᾿Ανατολικῶν, ἡ εἰ καὶ φθαῖεν, μετὰ πολλοῦ χρόνου τριβὴν ἀλίζονται, Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου, διέποντος καὶ τὸν Κελεστίνου τόπον (15). τὴν ἐπι τοῖς ἱεροῖς ἀποστόλοις. ἡμῖν δοχεῖ Ελεγεν. ὡς πολλοῖς ἀπολογουμένοις δοχεῖ. νέαν καινὴν Κυριακήν Η καινὴ παρὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς, ἦν οὕτως ὀνομάζομεν, πρώτην Κυριακὴν μετὰ τὴν ἀνα- στάσιμον ταύτην ἔχοντες. καινὴν Κυριακήν ἀπὸ τῆς ἁγίας ἀναστασίμου Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἡμέρας, μέχρι τῆς καινῆς Κυριακής. νέα Κυριακή. νὴν εἰ νέαν οι διακαινήσιμον. διακαινίσιμον, διακαινίσιμος. τόπον. : EVAGRII SCHOLASTICI dum indixit die sancta Pentecostes, quo die vivid- cas Dei Spiritus in nos descendit. Ac Nestorius quidem, eo quod Ephesus haud procul abest Constantinopoli, primus illic adfuit. Cyrillus quoque una cum provincialibus episcopis, ante praestitutum diem advenit. Joannes vero Antiochensis episcopus, una cum suis ad constitutum diem non adfuit : non tamen sua sponte, sicut multis videtur dum moram suam excusat: sed propterea quod episcopos pro- vinciæ suæ citius colligere non potuerat. Quippe urbes quæ sub illo erant, ab urbe Antiochia quæ nunc Theopolis dieitur, homini quidem expedito distant duodecim dierum itinere : aliis vero amplius etiam quam duodecin. Ephesus autem distat ab urbe Antiochia itinere dierum triginta. Proinde affirmabat Joannes se ad constitutum diem occur- rere non potuisse, quando episcopi quos secum babebat, Dominicam illam quæ nova vulgo dicitur, in suis sedibus celebrassent. CAP. IV. Qualiter Nestorius a synodo depositus sit, cum episco- pus Antiochiæ nondum advenisset. Klapsis igitur diebus quindecim ultra præstitutum diem, episcopi qui ad id convenerant, quasi orien- tales omnino venturi non essent, aut certe post łongi temporis moram; in unum coeunt, divino Cyrillo Cœlestini quoque Romanæ urbis, uti supra * C. C. B VARIE LECTIONES. FALESI ANNOTATIONES. plicuit Nicephoro. Itaque loco illius substituit hæc verba : Sed nihil opus erat emendatione. Nam vox hoc loco ponitur pro Ecclesia Dei, quæ tunc temporis in apostolis resi- debat. Antea quidem Spiritus sanctus descenderat in Mariam, tunc cum illa Filium Dei concepit: et postea in Christuin, quando Christus baptizatus est in Jordane. Verum speciali privilegio id tunc illis contigit. Die vero Pentecostes Spiritus san- clus primum descendit in Ecclesiam Dei per apo- stolos, siquidem apostoli eumdem Spiritum quem tunc acceperant, postea successoribus suis per im- positionem manuum tradiderunt. cephorus pro verbo habet Christo- phorsonus vero legit Ita enim vertit hunc locum : Joannes pre- D sul Antiochiæ una cum suis ad diem dictum abfuit; nou quidem sua sponte, sicut multis videtur, qui ejus factum defendere volunt. Quam tamen emen- dationem icet Savilius ad oram sui codicis ascri- pserit, probare non possum. At Musculus locum hunc ita vertit: Verum præter animi sui sententiam, sicut et multis,moram illam excusans, ostendit. Ego vero nihil mutandum censeo, et locum sic inter- pretor: Joannes vero ad constitutum diem non ad- fuit: non quidem sua sponte, sicut multis videtur, dum factum suum excusat. Certe non potest alius esse sensus horum verborum. Dominicam primam post Pascha, seu olim vocabant. Ita Gregorius Nazianze- * C. C. Codicem Castellani designant. mus in oratione quam dixit in funere patris sui Gregorii : Εxstat ejusdem Gregorii Nazianzeni oratio in hane novam Dominicam : in qua rationem affert, cur hæc dies dicatur nova Dominica. Sed et synodus in Trullo hanc Dominic cam, quam nos vulgo Dominicam in albis vocamus, appellant. Sic enim dicunt in canone 76, etc. In actione synodi CP. sub Mena pag. dicitur Tho. Smithus in libro de Ecclesia Græca, pag. 32. Edit. Lond. narral, Græcos etiam hodie hanc Dominicam appellare xaɩ- Meursius contendit scribendum esse i.e. regenerantem aut renovantum Dominicam. Vid. Meursii Glossarium, voce M. SHORTING. Cyrillum in Ephesino concilio Célestini Rom. Pontificis vices gessisse satis constat. Certe in actis ejus concilii Cyrillus hoc titulo ubique de- coratur, etiam post adventum legatorum sedis Ro- manæ, patet ex actione quarta ejusdem con- cilii, ubi legati Romanistatim post Cyrillum Alexan- drinum ante reliquos omnes episcopos nominantur. Duplici igitur nomine Cyrillus Ephesino, concilio præsedit, videlicet tanquam episcopus Alexan- drinus, et tanquam Vicarius episcopi Romani. Nicephorus in lib. xiv, cap. 34, ait Cœlestinum Romanæ urbis episcopum, cum propter navigatio- nis pericula huic synodo interesse ininime potuis- (12) Ημῖν ἐπεφοίτησε Πνεῦμα. Vox ἡμῖν dis- C (13) Ὡς πολλοῖς ἀπολογούμενος δοκεῖ. Νι- (14) Εἰ τὴν καλουμένην νέαν Κυριακήν. Greci (15) Κυρίλλου διέποντος καὶ τὴν Κελεστίνου
κ Περὶ τῆς βασιλίσσης Εὐδοκίας καὶ Εὐδοξίας τῆς θυγατρός, καὶ ὅπως εἰς Ἀντιόχειαν καὶ Ἱεροσόλυμα ἀφίκετο.
ήμῖν ἐπεφοίτησε Πνεῦμα (12). Καὶ Νεστόριος μέν, οὐ μακρὰν τῆς Ἐφέσου διεστώσης τῆς Κωνσταντίνου, φθάνει πάντως. Καὶ Κύριλλος δὲ καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν, πρὸ τῆς ἐπαγγελθείσης ἡμέρας ἀπηντήκασιν. Ἰωάν νης δὲ ὁ τῆς ᾿Αντιοχέων πρόεδρος, σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν ἀπελείφθη τῆς ὁρισθείσης ἡμέρας, οὔτε ἐκῶν, ὡς πολλοῖς ἀπολογούμενος δοκεῖ. (13)· ἀλλ' ὅτι μὲ ἀγεῖραι τάχιστα τοὺς ἀμφ' αὐτὸν ἐδυνήθη, διισταμέ νων τῶν αὐτῶν πόλεων τῆς πάλαι μεν Αντιόχου νυνὶ δὲ Θεοῦ προσαγορευομένης πόλεως, ὁδὸν ἀνδρὶ εὐζώνῳ ἡμερῶν δυοκαίδεκα, τισὶ δὲ, καὶ πλέον· δι- εστώσης δὲ καὶ τῆς Ἐφεσίων ἐκ τῆς ᾿Αντιόχου οδον ἡμερῶν μάλιστα τριάκοντα· ἐνισχυριζόμενος μή ποτε ἂν αὐτὸν φθῆναι τὴν κυρίαν, εἰ τὴν καλουμένην νέαν Κυριακὴν (14) οἱ ἀμφ' αὐτὸν ἀνὰ τοὺς οἰκείους ἐπ ετέλεσαν θρόνους. Α τὴν ἁγίαν Πεντηκοστὴν ἡμέραν, ἐν ᾗ τὸ ζωοποιών δεικνύει. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Οπως παρὰ τῆς συνόδου καθηρέθη Νεστόριος, τοῦ 'Αντιοχείας μὴ ἐκδημήσαντος. Ὡς οὖν ἡ κυρία παρώχηκεν ἡμέρας πεντεκαίδεκα, οἱ ἐπὶ τοῦτο συναθροισθέντες, ὡς οὐ φθησομένων τῶν ᾿Ανατολικῶν, ἡ εἰ καὶ φθαῖεν, μετὰ πολλοῦ χρόνου τριβὴν ἀλίζονται, Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου, διέποντος καὶ τὸν Κελεστίνου τόπον (15). τὴν ἐπι τοῖς ἱεροῖς ἀποστόλοις. ἡμῖν δοχεῖ Ελεγεν. ὡς πολλοῖς ἀπολογουμένοις δοχεῖ. νέαν καινὴν Κυριακήν Η καινὴ παρὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς, ἦν οὕτως ὀνομάζομεν, πρώτην Κυριακὴν μετὰ τὴν ἀνα- στάσιμον ταύτην ἔχοντες. καινὴν Κυριακήν ἀπὸ τῆς ἁγίας ἀναστασίμου Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἡμέρας, μέχρι τῆς καινῆς Κυριακής. νέα Κυριακή. νὴν εἰ νέαν οι διακαινήσιμον. διακαινίσιμον, διακαινίσιμος. τόπον. : EVAGRII SCHOLASTICI dum indixit die sancta Pentecostes, quo die vivid- cas Dei Spiritus in nos descendit. Ac Nestorius quidem, eo quod Ephesus haud procul abest Constantinopoli, primus illic adfuit. Cyrillus quoque una cum provincialibus episcopis, ante praestitutum diem advenit. Joannes vero Antiochensis episcopus, una cum suis ad constitutum diem non adfuit : non tamen sua sponte, sicut multis videtur dum moram suam excusat: sed propterea quod episcopos pro- vinciæ suæ citius colligere non potuerat. Quippe urbes quæ sub illo erant, ab urbe Antiochia quæ nunc Theopolis dieitur, homini quidem expedito distant duodecim dierum itinere : aliis vero amplius etiam quam duodecin. Ephesus autem distat ab urbe Antiochia itinere dierum triginta. Proinde affirmabat Joannes se ad constitutum diem occur- rere non potuisse, quando episcopi quos secum babebat, Dominicam illam quæ nova vulgo dicitur, in suis sedibus celebrassent. CAP. IV. Qualiter Nestorius a synodo depositus sit, cum episco- pus Antiochiæ nondum advenisset. Klapsis igitur diebus quindecim ultra præstitutum diem, episcopi qui ad id convenerant, quasi orien- tales omnino venturi non essent, aut certe post łongi temporis moram; in unum coeunt, divino Cyrillo Cœlestini quoque Romanæ urbis, uti supra * C. C. B VARIE LECTIONES. FALESI ANNOTATIONES. plicuit Nicephoro. Itaque loco illius substituit hæc verba : Sed nihil opus erat emendatione. Nam vox hoc loco ponitur pro Ecclesia Dei, quæ tunc temporis in apostolis resi- debat. Antea quidem Spiritus sanctus descenderat in Mariam, tunc cum illa Filium Dei concepit: et postea in Christuin, quando Christus baptizatus est in Jordane. Verum speciali privilegio id tunc illis contigit. Die vero Pentecostes Spiritus san- clus primum descendit in Ecclesiam Dei per apo- stolos, siquidem apostoli eumdem Spiritum quem tunc acceperant, postea successoribus suis per im- positionem manuum tradiderunt. cephorus pro verbo habet Christo- phorsonus vero legit Ita enim vertit hunc locum : Joannes pre- D sul Antiochiæ una cum suis ad diem dictum abfuit; nou quidem sua sponte, sicut multis videtur, qui ejus factum defendere volunt. Quam tamen emen- dationem icet Savilius ad oram sui codicis ascri- pserit, probare non possum. At Musculus locum hunc ita vertit: Verum præter animi sui sententiam, sicut et multis,moram illam excusans, ostendit. Ego vero nihil mutandum censeo, et locum sic inter- pretor: Joannes vero ad constitutum diem non ad- fuit: non quidem sua sponte, sicut multis videtur, dum factum suum excusat. Certe non potest alius esse sensus horum verborum. Dominicam primam post Pascha, seu olim vocabant. Ita Gregorius Nazianze- * C. C. Codicem Castellani designant. mus in oratione quam dixit in funere patris sui Gregorii : Εxstat ejusdem Gregorii Nazianzeni oratio in hane novam Dominicam : in qua rationem affert, cur hæc dies dicatur nova Dominica. Sed et synodus in Trullo hanc Dominic cam, quam nos vulgo Dominicam in albis vocamus, appellant. Sic enim dicunt in canone 76, etc. In actione synodi CP. sub Mena pag. dicitur Tho. Smithus in libro de Ecclesia Græca, pag. 32. Edit. Lond. narral, Græcos etiam hodie hanc Dominicam appellare xaɩ- Meursius contendit scribendum esse i.e. regenerantem aut renovantum Dominicam. Vid. Meursii Glossarium, voce M. SHORTING. Cyrillum in Ephesino concilio Célestini Rom. Pontificis vices gessisse satis constat. Certe in actis ejus concilii Cyrillus hoc titulo ubique de- coratur, etiam post adventum legatorum sedis Ro- manæ, patet ex actione quarta ejusdem con- cilii, ubi legati Romanistatim post Cyrillum Alexan- drinum ante reliquos omnes episcopos nominantur. Duplici igitur nomine Cyrillus Ephesino, concilio præsedit, videlicet tanquam episcopus Alexan- drinus, et tanquam Vicarius episcopi Romani. Nicephorus in lib. xiv, cap. 34, ait Cœlestinum Romanæ urbis episcopum, cum propter navigatio- nis pericula huic synodo interesse ininime potuis- (12) Ημῖν ἐπεφοίτησε Πνεῦμα. Vox ἡμῖν dis- C (13) Ὡς πολλοῖς ἀπολογούμενος δοκεῖ. Νι- (14) Εἰ τὴν καλουμένην νέαν Κυριακήν. Greci (15) Κυρίλλου διέποντος καὶ τὴν Κελεστίνου
PG 86:2429κα Ὅτι καλῶς τὰ περὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ἡ Εὐδοκία διέθηκε· καὶ περὶ διαφόρου βιοτῆς καὶ διαίτης τῶν ἐν Παλαιστίνῃ μοναχῶν.
σκοπὴν 10, ὡς εἴρηται, τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης πρυτανεύοντος. Καλοῦσι δ' οὖν καὶ τὸν Νεστόριον, προτρέποντες τοῖς ἐπαγομένοις ἀπολογήσασθαι. Καὶ δῆτα κατὰ τὴν προτεραίαν υποσχόμενος ἀφικνεῖσθαι, εἴπερ δεήσει, καὶ τῶν ὑποσχεθέντων κατολιγωρή. σας, καὶ τρὶς κληθεῖς, ἐπειδὴ μὴ ὑπήντηκε, τῆς ζητήσεως οι συνελθόντες ἀντελάβοντο. Καὶ Μέμνου νος τοῦ τῆς Ἐφεσίων προέδρου τὴν διέλευσιν τῶν ἡμερῶν τῶν μετὰ τὴν κυρίαν διελθόντος (ἐτύγχα- νον δὲ ἐξκαίδεκα τὸν ἀριθμὸν οὖσαι), καὶ τῶν ἐπι- στολῶν ἀνεγνωσμένων Κυρίλλου· τοῦ θεσπεσίου τῶν πρὸς Νεστόριον εἰργασμένων αὐτῷ, καὶ πρός γε, τῶν Νεστορίου πρὸς αὐτὸν Κύριλλον· ἐγγραφείση· δὲ καὶ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης επιστολῆς Κελεστίνου τοῦ πάνυ, τῆς πρὸς αὐτὸν Νεστόριον γενομένης· εἰπόντων τε απ Θεοδότου ἐπισκόπου Αγκύρων, Ακακίου τε τὸν Με- λιτινῆς θρόνον διέποντος, καὶ ἅπερ κατὰ τὴν Ἐφε- σίων ἀναφανδόν βλασφημίας ἀπηρεύξατο ρήματα δ Νεστόριος· συνυφανθεισῶν δὲ καὶ πολλῶν ῥήσεων ἁγίων καὶ ἐγκρίτων Πατέρων, τὴν ὀρθὴν καὶ ἀμώ μητον εκθεμένων πίστιν· ἐνταγέντων γε μὴν καὶ διαφόρων εκφρόνως βλασφημηθέντων παρὰ τοῦ δυστ σε οῦ; Νεστορίου· ἡ ἁγία σύνοδος πρὸς λέξιν ἀπὸ εφήνατο ταῦτα· «Πρὸς τοῖς ἄλλοις μήτε ὑπακούσαι βουληθέντος τοῦ τιμιωτάτου Νεστορίου τῇ ἡμῶν κλήσει, μήτε μὴν τοὺς παρ' ἡμῶν ἀποσταλέντας ἀγιωτάτους καὶ θεοσεβεστάτους ἐπισκόπους προσ δεξαμένου, ἀναγκαίως ἐχωρήσαμεν ἐπὶ τὴν ἐξέτασιν τῶν δυσσεβηθέντων αὐτῷ· καὶ φωράσαντες αὐτὸν Εκ τε τῶν ἐπιστολῶν αὐτοῦ καὶ τῶν συγγραμμάτων, τῶν καὶ ἀναγνωσθέντων, καὶ ἐκ τῶν ἀρτίως παρ' αὐτοῦ ῥηθέντων κατὰ τήνδε την μητρόπολιν, καὶ προσμαρτυρηθέντων, δυσσεβῶς φρονοῦντα καὶ κη- ρύττοντα, ἀναγκαίως κατεπειχθέντες ἀπό τε τῶν κανόνων, καὶ ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ ἁγιωτάτου Πα τρὸς ἡμῶν καὶ συλλειτουργοῦ Κελεστίνου τοῦ ἐπι σκόπου τῆς Ῥωμαίων Ἐκκλησίας, δακρύσαντες πολ- λάκις, ἐπὶ ταύτην τὴν σκυθρωπὸν ἔχωρήσαμεν ἀπό- φασιν. Ὁ βλασφημηθεὶς τοίνυν παρ' αὐτοῦ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὥρισε διὰ τῆς παρούσης ἁγίας συνόδου, ἀλλότριον εἶναι τὸν αὐτὸν Νεστόριον τοῦ τα Επισκοπικοῦ ἀξιώματος, καὶ παντὸς συλλόγου ἱερατικού. τύπου τοῦ ἐπισκόπου. απ HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER I. A diximus, episcopi vices gerente. Accersunt itaque C Nestorium, bortantes ut objectis criminibus responderet. Qui cum prima die pollicitus se venturum si opus esset, promissumt exsequi negle- xisset, ac ter vocatus, sese in judicio non stelisset episcopi qui aderant, negotium examinare aggressi sunt. Cunque Memnon episcopus Ephesiorum, dies qui ultra præstitutum tempus effluxerant, percensuisset, erant autem dies illi numere sede- cim; lecteæque essent epistolæ divini Cyrilli ad Nestorium, et Nestorii vicissim ad Cyrillum date : cum adjecta etiam esset sacra illa epistola admira - bilis Coelestini ad eumdem Nestorium: cumque Theodotus Ancyræ et Acacius Melitinæ episcopi, verba impia quæ Nestorius Ephesi palam effuderat B exposuissent : collectis denique multis sententiis sanctorum et probatissimorum Patrum, qui rectam ac sinceram fidem exposuerant : insertis etiam variis blasphemiis quas impius Nestorius vesala mente profuderat : sancta synouus adversus Nesto- rium hæc ad verbum pronuntiavit: «Ad bæc quoniam reverendissimus Nestorius nec vocationi nostræ obtemperare voluit, nec sanctissimos et religiosissi– mos episcopos a nobis missos suscepit, necessitate compulsi, ea quæ ab illo impie dicta fuerant, examinare aggressi sumus. Cumque illum partiu ex epistolis ejus ac libris qui etiam recitati sunt : partim ex verbis ipsius quæ nuper in hac Metropoli dixit, et quæ multorum testimonio condirmata sunt, impie sentire ac prædicare deprehendissemus, adigente cauonum auctoritate et epistola sanctissi- mi Patris et collegæ nostri cœlestini Ecclesiæ Ro- manæ episcopi, post multos fletus ad hanc tristem sententiam tandem processimus. Igitur Dominus noster Jesus Christus, contra quem impie locutus est Nestorius, per hanc sacrosanctam synodum decrevit, eumdem Nestorium et ab episcopali digni- tate, et ab omni sacerdotali conventu extraneum C. G. esse.> VALESHI ANNOTATIONES. set, vices suas, Cyrillo mandasse. Atque ex eo tem- D Cyrillo ad tempus duntaxat indultus fuerat. Certè pore Cyrillum et successores ejus Alexandrinos episcopos, mitram sumpsisse, et papæ vocabulum sibi vindicasse, orbisque totius judices esse appel- latos. Sed hæc inepta sunt et falsissima. Liu enim ante Cyrillum, episcopi Alexandrini papæ voca- bantur. Namn Dionysius Alexandrinus in epistola tertia ad Philemonem, Heraclam beatissimum pa- pam appellat, ut legitur apud Eusebium in lib. VII Ecclesiastica Historia. Et Athanasius in Apologetico secundo refert epistolam Ischyræ ad se scriptam hoc titulo: Beatissimo papæ Athanasio Ischyras in Domino Salutem. Adde quod Coelestinus Cyrillum vicarium suum constituit in Nestorii duntaxat cau- sa, non in reliquis omnibus : isque honas Cyrilli personæ privatim concessus est, non autem sedi Alexandrinæ. Itaque successores Cyrilli eum hono- rem postea sibi vindicare minime potuerunt, qui Marcellinus Coines id diserte notat in Chronico con- sulatu Theodosii Junioris XIII el Valentiniani Au- gusti lll. Nestorius Constantinop. sedis perfidus listes, a quo Nestoriana perfidia pullulavit, apud Ephesum ducentorum sanctorum Patrum sententia in synodo condemnatus est, Cælestino Cyrillum Alexandrinæ civitatis episcopum pro tempore vica- rium renuntiante. Illud præterea notandum est in supradicto Nicephori loco, tam Nicephorum, quam eos a quibus id mutuatus est Nicephorus, non du- bitasse quin Romanus episcopus judex esset om- nium Ecclesiarum. Nam cum scribant Cyrillum posteaquam vicarius a Cœlestino episcopo Romano renuntiatus est, judicem Ecclesiarum totius orbis cognominatum fuisse, procul dubio existimarun! hanc fuisse prærogativam Rom. pontificis, ut 10- tius orbis Ecclesiarum judex habéretur.
Chapter V; Chapter VICaput V · Caput VI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2431κβ Ὅσα ἐδείματο ἡ βασιλὶς Εὐδοκία κατὰ Παλαιστίνην, καὶ περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ πρωτομάρτυρος Στεφάνου, ἔνθα καὶ ὁσίως ἐτάφη. Ἔτι δὲ καὶ περὶ τῆς τελευτῆς τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου.
ΚΕΦΑΛ. Ε'. Ως μετὰ πέντε ἡμέρας ἐλθὼν ὁ Ἀντιοχείας Ιωάννης, καθαιρεῖ Κύριλλον τὸν Ἀλεξαν δρείας καὶ Μέμνονα τὸν Ἐφέσου· οὓς ἡ σύνο οδος πάλιν ἠθώωσεν, καθελοῦσα Ἰωάννην καὶ τοὺς μετ' αὐτοῦ. Καὶ ὅπως διὰ Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως συμβαίνουσι Κύριλλος καὶ Ἰωάν. νης, κυρώσαντες ἔτι καὶ τὴν Νεστορίου καθαί- ρεσιν. Μετὰ γοῦν τὴν ἐννομωτάτην καὶ δικαίαν ταύτην ἀπόφασιν, ἐφίσταται τῇ Ἐφεσίων Ἰωάννης ὁ τῆς 'Αντιόχου μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων, ἡμέρας πέντε τῆς καθαιρέσεως ὑστερήσας· καὶ συναλίσας πάντας τοὺς ἀμφ' αὐτὸν, καθαιρεῖ Κύριλλον (13*) καὶ Μέμνονα. Ἐκ δὲ λιβέλλων ἐπιδεδομένων παρά Κυ- ρίλλου καὶ Μέμνονος τῇ ἅμα σφίσι συναθροισθείσῃ συνόδῳ, εἰ καὶ Σωκράτης ἀγνοήσας, ἑτέρως ἱστό- ρησε, μετακαλεῖται Ἰωάννης ἐφ᾽ ᾖ πεποίηκεν ἀπο- λογησόμενος καθαιρέσει. Οὗ μὴ συνεληλυθότος μετά τρεῖς τὰς γενομένας κλήσεις, ἀπολύονται μὲν τῆς καθαιρέσεως Κύριλλος καὶ Μέμνων· ἀποκρίνονται δὲ τῆς ἁγίας κοινωνίας καὶ πάσης αὐθεντίας Ιερατικῆς, Ἰωάννης καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν ἱερεῖς. Καὶ πρῶτα μὲν Θεοδοσίου μὴ προσιεμένου την Νεστορίου καθαίρεσιν, υστερον δὲ τὴν ἐκείνου βλασφημίαν έγνωκότος, εὐσεβέσι τε αὖ γράμμα- σε χρησαμένου προς το Κύριλλον καὶ Ἰωάν. την τοὺς ἐπισκόπους, συμβαίνουσι πρὸς ἀλλήλους, τὴν Νεστορίου καθαίρεσιν ἐπικυρώσαντες. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περί Παύλου τοῦ Ἐμέσης εἰς 'Αλεξάνδρειαν ἐλθόντος, καὶ ἔπαινος Κυρίλλου διὰ τὴν ἐπι στολήν. Παύλου τε τοῦ Ἐμέσης ἐπισκόπου πρὸς τὴν ᾿Αλε- ξάνδρου πόλιν γενομένου, ἐπί τε τῆς Ἐκκλησίας τὸν περὶ τούτου φερόμενον λόγον ὁμιλήσαντος, ὁπο ηνίκα καὶ Κύριλλος τὴν ἐπιστολὴν Ἰωάννου εὖ μάτ λα ἐπαινέσας, ἐπὶ ῥήματος γέγραφε ταῦτα· « Εύ- φραινέσθωσαν οἱ οὐρανοὶ, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. Λέλυται γὰρ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ, καὶ πέ- παυται τὸ λυποῦν, καὶ διχονοίας ἁπάσης ἀνῄρηται τρόπος, τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ ταῖς αὐτοῦ Ἐκκλησίαις τὴν εἰρήνην βραβεύσαντος - κε κληκότων δὲ πρὸς τοῦτο ἡμᾶς καὶ τῶν εὐσεβεστά των καὶ θεοφιλεστάτων βασιλέων, οἱ προγονικής εὐσεβείας ἄριστοι ζηλωταὶ γεγονότες, ἀσφαλῆ μὲν Θεοδοσίου μὴ προσιεμένου. Γράμμασι . . . . πρός τε Κύριλλον. CAP. V. EVAGRII SCHOLASTICI Quomodo Joannes Antiochensis episcopus cum post quintum diem advenisset, Cyrillum Alexandria et Memnonem Ephesi episcopos deposuit. Qui mox a synodo innocentes pronuntiati sunt, et Joannes una cum suis depositus. Et quomodo Cyrillus ac Joan- nes interventu imperatoris Theodosii, in gratiam redierint, et Nestorii depositionem confirmave- rint. Post legitimam hanc et justissimam sententiam, Joannes Antiochenus episcopus una cum antistitibus suis venit, quinto post die quam Nestorius fuerat destitutus. Et collecto episcoporum suorum conci- lio, Cyrillum deponit ac Memnonem. Sed cum Cyrillus ac Memnon libellos obtulissent synodo illi quæ cum ipsis fuerat congregata, licet Socrates per ignorationein id paulo aliter retulerit, accersi- tus est Joannes ut depositionis a se factæ rationem redderet. Qui cum post tres continuas vocationes non adfuisset, Cyrillus quidem ac Memnon a depo- sitionis sententia absoluti sunt : Joannes vero et qui cum illo erant episcopi, ab ecclesiastica com- munione et ab omni sacerdotali auctoritate submoti. Porro imperator Theodosius, initio quidem deposi- tionem Nestorii haudquaquam probavit postea vero cognita ejus impietate, cum litteras admodum pias ad Cyrillum et Joannem episcopos scripsisset, illi inter se conciliati sunt, et depositionem Nesto- rii confirmarunt. CAP. VI. De Paulo Em se episcopo qui Alexandriam missus est. Et qualiter Cyrillus Joannis epistolam laudavit. B C (c-d) (e) Cum Paulus Emisenorum episcopus Alexandriam venisset, et sermonem qui hodieque exstat, ea de re habuisset in ecclesia, quo quidem tempore Cy- rillus cun epistolam Joannis plurimum laudasset, hæc ad verbum scripsit: Lætentur coli, et exsullet terra.»Dirutus enim est paries intergerinus. Sedata est querela, omnisque occasio dissidii sublata : quippe cum Servator omnium nostrum Jesus Chri- stus Ecclesiis suis pacem reddiderit, et religiosis- simi Deoque charissimi Imperatores ad idem ipsum tos provocaverint. Qui utpote avitæ pietatis optimi æmulatores, in suis quidem ipsorum mentibus reclam fdem Armam atque inconcussam custodiunt: D VALESII ANNOTATIONES. præsentiam ejus Patres non diutius exspectassent. collecto ex suis Orientalibus, decemque Nestorii episcopis, episcoporum conciliabulo, depositio- is sententiamin Cyrillum et Memnonem Ephesinum, tanquam omnium malorum architectos, quique Nestorium temere nimis et inconsulto damnassent, intorquet; ceteris, ni resipiscant, et anathemati- smos Cyrilli damnent et rejiciant, anathemati sub- jectis. VARIORUM. (c-d) Joannes Antio- chenus et Orientales episcopi, assumpto sibi ve- nerandæ synodi Ephesinæ nomine, scripserant im- peratori, ipsum de Cyrillo et Memnone synodali sententia depositis, certiorem facientes: quam ille proinde magnæ synodi Ephesinæ sententiam existi- inans, Armam ralamque habuit. (c) Disside- bant hi antistites cum suis Ecclesiis toto pene triennio post solutam synodu: ; latiusque manas- set hoc malum, nisi imperatoris vigilantia repres- sum fuisset. Quare per Aristolaum tribunum ac notarium religiosissimis monitis ac severissimo jussu Joannem adegit, ut positis dissidiis recon- ciliaretur Cyrillo, et Acta Ephesine synodi sua suorumque subscriptionibus comprobaret. Cujus rei gratia Paulus Emisenus episcopus a Joanne missus Alexandriam. Vid. Concil. gen. tom. 111, part. uir, cap. 21, 27, 28, edit. per fil. Labbe. (15) Καθαιρεῖ Κύριλλον. Joannes offensus quod
Εὐαγρίου σχολαστικοῦ καὶ ἀπὸ ὑπάρχων τοῦ Ἐπιφανέως ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας λόγοι κ .
ΚΕΦΑΛ. Ε'. Ως μετὰ πέντε ἡμέρας ἐλθὼν ὁ Ἀντιοχείας Ιωάννης, καθαιρεῖ Κύριλλον τὸν Ἀλεξαν δρείας καὶ Μέμνονα τὸν Ἐφέσου· οὓς ἡ σύνο οδος πάλιν ἠθώωσεν, καθελοῦσα Ἰωάννην καὶ τοὺς μετ' αὐτοῦ. Καὶ ὅπως διὰ Θεοδοσίου τοῦ βασιλέως συμβαίνουσι Κύριλλος καὶ Ἰωάν. νης, κυρώσαντες ἔτι καὶ τὴν Νεστορίου καθαί- ρεσιν. Μετὰ γοῦν τὴν ἐννομωτάτην καὶ δικαίαν ταύτην ἀπόφασιν, ἐφίσταται τῇ Ἐφεσίων Ἰωάννης ὁ τῆς 'Αντιόχου μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων, ἡμέρας πέντε τῆς καθαιρέσεως ὑστερήσας· καὶ συναλίσας πάντας τοὺς ἀμφ' αὐτὸν, καθαιρεῖ Κύριλλον (13*) καὶ Μέμνονα. Ἐκ δὲ λιβέλλων ἐπιδεδομένων παρά Κυ- ρίλλου καὶ Μέμνονος τῇ ἅμα σφίσι συναθροισθείσῃ συνόδῳ, εἰ καὶ Σωκράτης ἀγνοήσας, ἑτέρως ἱστό- ρησε, μετακαλεῖται Ἰωάννης ἐφ᾽ ᾖ πεποίηκεν ἀπο- λογησόμενος καθαιρέσει. Οὗ μὴ συνεληλυθότος μετά τρεῖς τὰς γενομένας κλήσεις, ἀπολύονται μὲν τῆς καθαιρέσεως Κύριλλος καὶ Μέμνων· ἀποκρίνονται δὲ τῆς ἁγίας κοινωνίας καὶ πάσης αὐθεντίας Ιερατικῆς, Ἰωάννης καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν ἱερεῖς. Καὶ πρῶτα μὲν Θεοδοσίου μὴ προσιεμένου την Νεστορίου καθαίρεσιν, υστερον δὲ τὴν ἐκείνου βλασφημίαν έγνωκότος, εὐσεβέσι τε αὖ γράμμα- σε χρησαμένου προς το Κύριλλον καὶ Ἰωάν. την τοὺς ἐπισκόπους, συμβαίνουσι πρὸς ἀλλήλους, τὴν Νεστορίου καθαίρεσιν ἐπικυρώσαντες. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περί Παύλου τοῦ Ἐμέσης εἰς 'Αλεξάνδρειαν ἐλθόντος, καὶ ἔπαινος Κυρίλλου διὰ τὴν ἐπι στολήν. Παύλου τε τοῦ Ἐμέσης ἐπισκόπου πρὸς τὴν ᾿Αλε- ξάνδρου πόλιν γενομένου, ἐπί τε τῆς Ἐκκλησίας τὸν περὶ τούτου φερόμενον λόγον ὁμιλήσαντος, ὁπο ηνίκα καὶ Κύριλλος τὴν ἐπιστολὴν Ἰωάννου εὖ μάτ λα ἐπαινέσας, ἐπὶ ῥήματος γέγραφε ταῦτα· « Εύ- φραινέσθωσαν οἱ οὐρανοὶ, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. Λέλυται γὰρ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ, καὶ πέ- παυται τὸ λυποῦν, καὶ διχονοίας ἁπάσης ἀνῄρηται τρόπος, τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ ταῖς αὐτοῦ Ἐκκλησίαις τὴν εἰρήνην βραβεύσαντος - κε κληκότων δὲ πρὸς τοῦτο ἡμᾶς καὶ τῶν εὐσεβεστά των καὶ θεοφιλεστάτων βασιλέων, οἱ προγονικής εὐσεβείας ἄριστοι ζηλωταὶ γεγονότες, ἀσφαλῆ μὲν Θεοδοσίου μὴ προσιεμένου. Γράμμασι . . . . πρός τε Κύριλλον. CAP. V. EVAGRII SCHOLASTICI Quomodo Joannes Antiochensis episcopus cum post quintum diem advenisset, Cyrillum Alexandria et Memnonem Ephesi episcopos deposuit. Qui mox a synodo innocentes pronuntiati sunt, et Joannes una cum suis depositus. Et quomodo Cyrillus ac Joan- nes interventu imperatoris Theodosii, in gratiam redierint, et Nestorii depositionem confirmave- rint. Post legitimam hanc et justissimam sententiam, Joannes Antiochenus episcopus una cum antistitibus suis venit, quinto post die quam Nestorius fuerat destitutus. Et collecto episcoporum suorum conci- lio, Cyrillum deponit ac Memnonem. Sed cum Cyrillus ac Memnon libellos obtulissent synodo illi quæ cum ipsis fuerat congregata, licet Socrates per ignorationein id paulo aliter retulerit, accersi- tus est Joannes ut depositionis a se factæ rationem redderet. Qui cum post tres continuas vocationes non adfuisset, Cyrillus quidem ac Memnon a depo- sitionis sententia absoluti sunt : Joannes vero et qui cum illo erant episcopi, ab ecclesiastica com- munione et ab omni sacerdotali auctoritate submoti. Porro imperator Theodosius, initio quidem deposi- tionem Nestorii haudquaquam probavit postea vero cognita ejus impietate, cum litteras admodum pias ad Cyrillum et Joannem episcopos scripsisset, illi inter se conciliati sunt, et depositionem Nesto- rii confirmarunt. CAP. VI. De Paulo Em se episcopo qui Alexandriam missus est. Et qualiter Cyrillus Joannis epistolam laudavit. B C (c-d) (e) Cum Paulus Emisenorum episcopus Alexandriam venisset, et sermonem qui hodieque exstat, ea de re habuisset in ecclesia, quo quidem tempore Cy- rillus cun epistolam Joannis plurimum laudasset, hæc ad verbum scripsit: Lætentur coli, et exsullet terra.»Dirutus enim est paries intergerinus. Sedata est querela, omnisque occasio dissidii sublata : quippe cum Servator omnium nostrum Jesus Chri- stus Ecclesiis suis pacem reddiderit, et religiosis- simi Deoque charissimi Imperatores ad idem ipsum tos provocaverint. Qui utpote avitæ pietatis optimi æmulatores, in suis quidem ipsorum mentibus reclam fdem Armam atque inconcussam custodiunt: D VALESII ANNOTATIONES. præsentiam ejus Patres non diutius exspectassent. collecto ex suis Orientalibus, decemque Nestorii episcopis, episcoporum conciliabulo, depositio- is sententiamin Cyrillum et Memnonem Ephesinum, tanquam omnium malorum architectos, quique Nestorium temere nimis et inconsulto damnassent, intorquet; ceteris, ni resipiscant, et anathemati- smos Cyrilli damnent et rejiciant, anathemati sub- jectis. VARIORUM. (c-d) Joannes Antio- chenus et Orientales episcopi, assumpto sibi ve- nerandæ synodi Ephesinæ nomine, scripserant im- peratori, ipsum de Cyrillo et Memnone synodali sententia depositis, certiorem facientes: quam ille proinde magnæ synodi Ephesinæ sententiam existi- inans, Armam ralamque habuit. (c) Disside- bant hi antistites cum suis Ecclesiis toto pene triennio post solutam synodu: ; latiusque manas- set hoc malum, nisi imperatoris vigilantia repres- sum fuisset. Quare per Aristolaum tribunum ac notarium religiosissimis monitis ac severissimo jussu Joannem adegit, ut positis dissidiis recon- ciliaretur Cyrillo, et Acta Ephesine synodi sua suorumque subscriptionibus comprobaret. Cujus rei gratia Paulus Emisenus episcopus a Joanne missus Alexandriam. Vid. Concil. gen. tom. 111, part. uir, cap. 21, 27, 28, edit. per fil. Labbe. (15) Καθαιρεῖ Κύριλλον. Joannes offensus quod
PG 86:2433α Τὰ προοίμια, καὶ περὶ Ἀναστασίου πρεσβυτέρου συμπαραγενομένου Νεστορίῳ.
Εt καὶ ἀκατάσειστον ἐν ἰδίαις ψυχαῖς τὴν ὀρθὴν φυλάτ- τουσι πίστιν· ἐξαίρετον δὲ ποιοῦνται φροντίδα την ὑπὲρ τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν, ἵνα καὶ διαβόητον ἔχωσιν εἰς αἰῶνα τὴν δόξαν, καὶ εὐκλεεστάτην ἀπο- φήνωσι τὴν ἑαυτῶν βασιλείαν. Οἷς καὶ αὐτὸς ὁ τῶν δυνάμεων Κύριος πλουσίᾳ χειρὶ διανέμει τὰ ἀγαθὰ, καὶ δίδωσι μὲν κατακρατεῖν τῶν ἀνθεστηκότων, χαρίζεται δὲ τὸ νικᾶν. Οὐ γὰρ ἂν διαψεύσαιτο (16) ὁ λέγων· « Ζῶ ἐγώ, λέγει Κύριος, ὅτι τοὺς δοξά· ζοντάς με δοξάζω. » 'Αφικομένου τοίνυν εἰς τὴν Αλεξάνδρειαν τοῦ κυρίου μου τοῦ θεοσεβεστάτου ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ Παύλου, θυμηδίας ἐμ• πεπλήσμεθα, καὶ σφόδρα εἰκότως, ὡς ἀνδρὸς τοιούτου μεσιτεύοντος, καὶ τοῖς ὑπὲρ δύναμιν πόνοις ἑλομέ- νου προσομιλεῖν (17)· ἵνα τὸν τοῦ διαβόλου νικήσῃ φθόνον, καὶ συνάψῃ τὰ διῃρημένα, καὶ τὰ μεταξὺ Β σκάνδαλα περιελών, ὁμονοίᾳ καὶ εἰρήνῃ στεφανώσῃ τάς τε παρ' ἡμῖν καὶ παρ' ὑμῖν Εκκλησίας. Καὶ μεθ' ἕτερα· "Οτι δή περιττή παντελῶς, καὶ οὐκ εὐάφορμος (18) τῆς Ἐκκλησίας ή διχοστασία γέγονε, νυνὶ μάλιστα πεπληροφορήμεθα, τοῦ κυρίου μου τοῦ θεοσεβεστάτου Παύλου τοῦ ἐπισκόπου χάρτην προκομίσαντος, ἀδιάβλητον ἔχοντα τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν, καὶ ταύτην συντετάχθαι διαβεβαιωσαμένου παρά τε τῆς σῆς ὁσιότητος, καὶ τῶν αὐτόθι θεοσεβε στάτων ἐπισκόπων. Έχει δὲ οὕτως ἡ συγγραφή, καὶ αὐταῖς λέξεσιν ἐντέθειται τῇδε τῇ ἐπιστολῇ· Περί δὲ τῆς Θεοτόκου, καὶ τὰ ἑξῆς. Ταύται; ἡμῶν ενω τυχόντες (19) ταῖς ἱεραῖς φωναῖς, οὕτω τε καὶ ἐαυ τοὺς φρονοῦντας εὑρίσκοντες (« Εις γὰρ Κύριος, μία πίστις, ἐν βαπτισμα 1), ἐδοξάσαμεν τὸν τῶν ὅλων Σωτῆρα Θεόν, ἀλλήλοις συγχαίροντες, ὅτι ταῖς θεο πνεύστους Γραφαῖς καὶ παραδόσει τῶν ἁγίων ἡμῶν Πατέρων συμβαίνουσαν ἔχουσι πίστιν, αἵ τε παρ' ὑμῖν καὶ αἱ παρ' ἡμῖν Ἐκκλησίαι. Ταῦτα μὲν οὖν ἔστιν ἐλεῖν τὸν φιλοπόνω; τοῖς τὸ τηνικαῦτα γεγο νόσιν ἐπιστῆσαι βουλόμενον. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Ολα ὁ δυσσεβής Νεστόριος πεπονθέναι περὶ αὐτ τοῦ γράφει, καὶ ὡς σκώληξι τὴν γλῶτταν τὸ τελευταίον βρωθεὶς, εἰς "Οασιν ἀπέρρηξε τὴν ψυχήν. Ὅπως δὲ ὁ Νεστόριος ἐξηλάθη, ἢ τί μετὰ ταῦτα δέ. ύμων. διαψεύσαιτο, ψεύσηται. προσομιλεῖν πής ὁμιλεῖν τύχαις ὑπὲρ δύναμιν, ανθρωπίνην καὶ οὐκ εὐάρμοστος. ύμων, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I. siarum, ut et ipsi immortalem gloriam consequan- lur, et imperium suum celeberrimum reddant. Quibus et ipse Dominus exercituum, larga manu beneficia tribuit, donatque ut et superiores sint adversariis, et victoriam de bostibus reportent. Neque enim mentiri potest qui dixit : c Vivo ego. dicit Dominus, glorifcantes me glorifico '. . Cum › igitur dominus meus religiosissimus frater et com- minister Paulus Alexandriam venisset, gau- dio repleti sumus, idque jure optimo, quod talis tantusque internuntius accessisset, et labores qui humanas superant vires, sua sponte subire voluis- set, eo consilio ut diaboli invidiam vinceret, ot divisa conjungeret, et remotis utrinque offensioni- bus, nostras simul ac vestras Ecclesias concordia et pace coronaret. aliquanto post. Islam porro Ecclesiæ dissensionem inanem prorsus et levi de causa susceptam fuisse, plane nobis persuasum fuit, postquam dominus meus religiosissimus Paulus episcopus epistolam attulit qua: inculpatam fidei confessionem continebat, affirmans eam cum a tua sanctitate, tum a religiosissimis qui illic sunt episce- pis, conscriptam fuisse. Sic autem habet illa fidei expositio, el iisdem verbis inserta est huic epistolæ Cyrilli: De Deipara vero, et reliqua. Illas sacras voces vestras cum legeremus, et nosmetipsos ita sentire animadverteremus: ‹ Unus enim est Do- minus, una fides, unum baptisma³, › omnium Servatorem Dcum glorificavimus, invicem gratu- Jantes, quod tam vestræ quam nostræ Ecclesiæ ejusmodi fidem profiterentur, quæ et divinis Scri- pluris, et sanctorum Patrum traditioni consentiret. Atque hæc quidem cognosci possunt ab iis qui ea quæ tunc temporis gesta sunt, accurate perlegere voluerint. A præcipuam autcm curam gerunt sanclarum Eccle- Reg. ", 30. • Ephes. IV, 5. C. G. C. C. C CAP. VII. Quæ et quanta Nestorius se passum esse dicat: et quomodo lingua tundem vermibus erosa apud Ou- sim insulam perierit. Quonam autem modo relegatus sit Nestorius, et VARIE LECTIONES. VALES! ANNOTATIONES. Florentino scriptum inveni longe re- ctius. In actis autem Ephesini concilii pag. 428, ubi hæc Cyrilli epistola refertur, scriptum est dia- Verum Florentini codicis scripturam confirmant Niceph. et cod. Tel. Pessime hunc locum vertit Christophorsonus hoc modo, Et graviores quam vires ferebant suscepit in concionando labores. Musculus vero hunc locum sie verterat. Et laboribus vires excedentibus collo- cutionem suscepit. Neuter bene. vous idem valet ac labores ferre seu tolerare. Sic est fortune vicissitudines tolerare. Plutarchus in Mario de Jugurtha loquens ita scri- est, adeo vir ille vario erat ingenio, et ad fortune vicissitudines ferendas accommodato. Cæterum ver- ba illa duobus modis intelligi pos- sunt. Aut enim subaudire possumus, aut certe iõlav. Posteriorem sensum amplexi sunt Musculus et Christophorsonus, et is qui acta Ephe- sini concilii Latine interpretatus est. actis Ephesini concilii. In manuscripto tamen co- dice Telleriano scriptum inveni sini concilii et apud Nicephorum scribitur rectius procul dubio. (16) Οὐ γὰρ ἂν διεψεύσατο. In optimno codice D bit, οὕτω τις ἦν ποικίλος ἀνὴρ τύχαις ὁμιλῆσαι· ἱ (17) Τοῖς ὑπὲρ δύναμιν πόνοις προσομιλεῖν. (18) Καὶ οὐκ εὐάφορμος. Sic etiam legitur in (19) Ταύταις ἡμῶν ἐντύχοντες. In actis Bphe-
Chapter VIICaput VII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
β Περὶ Νεστορίου ἐξακολουθήσαντος αὐτῷ.
Εt καὶ ἀκατάσειστον ἐν ἰδίαις ψυχαῖς τὴν ὀρθὴν φυλάτ- τουσι πίστιν· ἐξαίρετον δὲ ποιοῦνται φροντίδα την ὑπὲρ τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν, ἵνα καὶ διαβόητον ἔχωσιν εἰς αἰῶνα τὴν δόξαν, καὶ εὐκλεεστάτην ἀπο- φήνωσι τὴν ἑαυτῶν βασιλείαν. Οἷς καὶ αὐτὸς ὁ τῶν δυνάμεων Κύριος πλουσίᾳ χειρὶ διανέμει τὰ ἀγαθὰ, καὶ δίδωσι μὲν κατακρατεῖν τῶν ἀνθεστηκότων, χαρίζεται δὲ τὸ νικᾶν. Οὐ γὰρ ἂν διαψεύσαιτο (16) ὁ λέγων· « Ζῶ ἐγώ, λέγει Κύριος, ὅτι τοὺς δοξά· ζοντάς με δοξάζω. » 'Αφικομένου τοίνυν εἰς τὴν Αλεξάνδρειαν τοῦ κυρίου μου τοῦ θεοσεβεστάτου ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ Παύλου, θυμηδίας ἐμ• πεπλήσμεθα, καὶ σφόδρα εἰκότως, ὡς ἀνδρὸς τοιούτου μεσιτεύοντος, καὶ τοῖς ὑπὲρ δύναμιν πόνοις ἑλομέ- νου προσομιλεῖν (17)· ἵνα τὸν τοῦ διαβόλου νικήσῃ φθόνον, καὶ συνάψῃ τὰ διῃρημένα, καὶ τὰ μεταξὺ Β σκάνδαλα περιελών, ὁμονοίᾳ καὶ εἰρήνῃ στεφανώσῃ τάς τε παρ' ἡμῖν καὶ παρ' ὑμῖν Εκκλησίας. Καὶ μεθ' ἕτερα· "Οτι δή περιττή παντελῶς, καὶ οὐκ εὐάφορμος (18) τῆς Ἐκκλησίας ή διχοστασία γέγονε, νυνὶ μάλιστα πεπληροφορήμεθα, τοῦ κυρίου μου τοῦ θεοσεβεστάτου Παύλου τοῦ ἐπισκόπου χάρτην προκομίσαντος, ἀδιάβλητον ἔχοντα τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν, καὶ ταύτην συντετάχθαι διαβεβαιωσαμένου παρά τε τῆς σῆς ὁσιότητος, καὶ τῶν αὐτόθι θεοσεβε στάτων ἐπισκόπων. Έχει δὲ οὕτως ἡ συγγραφή, καὶ αὐταῖς λέξεσιν ἐντέθειται τῇδε τῇ ἐπιστολῇ· Περί δὲ τῆς Θεοτόκου, καὶ τὰ ἑξῆς. Ταύται; ἡμῶν ενω τυχόντες (19) ταῖς ἱεραῖς φωναῖς, οὕτω τε καὶ ἐαυ τοὺς φρονοῦντας εὑρίσκοντες (« Εις γὰρ Κύριος, μία πίστις, ἐν βαπτισμα 1), ἐδοξάσαμεν τὸν τῶν ὅλων Σωτῆρα Θεόν, ἀλλήλοις συγχαίροντες, ὅτι ταῖς θεο πνεύστους Γραφαῖς καὶ παραδόσει τῶν ἁγίων ἡμῶν Πατέρων συμβαίνουσαν ἔχουσι πίστιν, αἵ τε παρ' ὑμῖν καὶ αἱ παρ' ἡμῖν Ἐκκλησίαι. Ταῦτα μὲν οὖν ἔστιν ἐλεῖν τὸν φιλοπόνω; τοῖς τὸ τηνικαῦτα γεγο νόσιν ἐπιστῆσαι βουλόμενον. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Ολα ὁ δυσσεβής Νεστόριος πεπονθέναι περὶ αὐτ τοῦ γράφει, καὶ ὡς σκώληξι τὴν γλῶτταν τὸ τελευταίον βρωθεὶς, εἰς "Οασιν ἀπέρρηξε τὴν ψυχήν. Ὅπως δὲ ὁ Νεστόριος ἐξηλάθη, ἢ τί μετὰ ταῦτα δέ. ύμων. διαψεύσαιτο, ψεύσηται. προσομιλεῖν πής ὁμιλεῖν τύχαις ὑπὲρ δύναμιν, ανθρωπίνην καὶ οὐκ εὐάρμοστος. ύμων, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I. siarum, ut et ipsi immortalem gloriam consequan- lur, et imperium suum celeberrimum reddant. Quibus et ipse Dominus exercituum, larga manu beneficia tribuit, donatque ut et superiores sint adversariis, et victoriam de bostibus reportent. Neque enim mentiri potest qui dixit : c Vivo ego. dicit Dominus, glorifcantes me glorifico '. . Cum › igitur dominus meus religiosissimus frater et com- minister Paulus Alexandriam venisset, gau- dio repleti sumus, idque jure optimo, quod talis tantusque internuntius accessisset, et labores qui humanas superant vires, sua sponte subire voluis- set, eo consilio ut diaboli invidiam vinceret, ot divisa conjungeret, et remotis utrinque offensioni- bus, nostras simul ac vestras Ecclesias concordia et pace coronaret. aliquanto post. Islam porro Ecclesiæ dissensionem inanem prorsus et levi de causa susceptam fuisse, plane nobis persuasum fuit, postquam dominus meus religiosissimus Paulus episcopus epistolam attulit qua: inculpatam fidei confessionem continebat, affirmans eam cum a tua sanctitate, tum a religiosissimis qui illic sunt episce- pis, conscriptam fuisse. Sic autem habet illa fidei expositio, el iisdem verbis inserta est huic epistolæ Cyrilli: De Deipara vero, et reliqua. Illas sacras voces vestras cum legeremus, et nosmetipsos ita sentire animadverteremus: ‹ Unus enim est Do- minus, una fides, unum baptisma³, › omnium Servatorem Dcum glorificavimus, invicem gratu- Jantes, quod tam vestræ quam nostræ Ecclesiæ ejusmodi fidem profiterentur, quæ et divinis Scri- pluris, et sanctorum Patrum traditioni consentiret. Atque hæc quidem cognosci possunt ab iis qui ea quæ tunc temporis gesta sunt, accurate perlegere voluerint. A præcipuam autcm curam gerunt sanclarum Eccle- Reg. ", 30. • Ephes. IV, 5. C. G. C. C. C CAP. VII. Quæ et quanta Nestorius se passum esse dicat: et quomodo lingua tundem vermibus erosa apud Ou- sim insulam perierit. Quonam autem modo relegatus sit Nestorius, et VARIE LECTIONES. VALES! ANNOTATIONES. Florentino scriptum inveni longe re- ctius. In actis autem Ephesini concilii pag. 428, ubi hæc Cyrilli epistola refertur, scriptum est dia- Verum Florentini codicis scripturam confirmant Niceph. et cod. Tel. Pessime hunc locum vertit Christophorsonus hoc modo, Et graviores quam vires ferebant suscepit in concionando labores. Musculus vero hunc locum sie verterat. Et laboribus vires excedentibus collo- cutionem suscepit. Neuter bene. vous idem valet ac labores ferre seu tolerare. Sic est fortune vicissitudines tolerare. Plutarchus in Mario de Jugurtha loquens ita scri- est, adeo vir ille vario erat ingenio, et ad fortune vicissitudines ferendas accommodato. Cæterum ver- ba illa duobus modis intelligi pos- sunt. Aut enim subaudire possumus, aut certe iõlav. Posteriorem sensum amplexi sunt Musculus et Christophorsonus, et is qui acta Ephe- sini concilii Latine interpretatus est. actis Ephesini concilii. In manuscripto tamen co- dice Telleriano scriptum inveni sini concilii et apud Nicephorum scribitur rectius procul dubio. (16) Οὐ γὰρ ἂν διεψεύσατο. In optimno codice D bit, οὕτω τις ἦν ποικίλος ἀνὴρ τύχαις ὁμιλῆσαι· ἱ (17) Τοῖς ὑπὲρ δύναμιν πόνοις προσομιλεῖν. (18) Καὶ οὐκ εὐάφορμος. Sic etiam legitur in (19) Ταύταις ἡμῶν ἐντύχοντες. In actis Bphe-
PG 86:2435γ Περὶ τῆς συναθροισθείσης ἐπ’ Ἐφέσῳ προτέρας συνόδου καὶ πάντων τῶν ἐν αὐτῇ.
γέγονεν ἐπ' αὐτῷ, ἢ ὅπως τὸν τῇδε κατέστρεψε βίον, . Β άνθρωπο τόκον, Θεοτόκον Χρισε τοτόκος καὶ ὧν ἔτυχεν ἀμοιβῶν τῆς βλασφημίας ένεκα, οὐ δεδήλωται τοῖς ἱστορήσασιν. "Α καὶ διέπεσεν ἂν, καὶ τέλεον διεῤῥύη τε καὶ κατεπόθη τῷ χρόνῳ μηδὲ ψιλῶς ἀκουόμενα, εἰ μὴ Νεστορίου βίβλω περιέτυ χον, τὴν περὶ τούτων ἱστορίαν παρεχομένῃ. Αὐτὸς τοίνυν ὁ τῆς βλασφημίας πατήρ Νεστόριος, μὴ κατὰ τοῦ τεθέντος θεμελίου τὴν οἰκοδομίαν ποιησά μενος, ἀλλ' ἐπὶ τῆς ψάμμου κτίσας, ἢ " καὶ ταχέως διελύθη κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου παραβολήν, πρὸς τοὺς ἐγκαλέσαντάς (19') ο, μὴ κατὰ τὸ δέον τι καινουρ γῆσαι, μηδὲ μὴν καλῶς αἰτῆσαι τὴν ἐν Ἐφέσῳ σύνοδον ἀλισθῆναι, γράφει πρὸς ἄλλοις οἷς ἐβουλήθη, ὑπὲρ τῆς ιδίας βλασφημίας ἀπολογούμενος ὡς ἐπ πάσης ἀνάγκης ἐς τοῦτο τάξεως ἐλήλυθεν ἀποκρι θείσης τῆς ἁγίας Εκκλησίας, καὶ τῶν μὲν λεγόν. των ανθρωποτόκον δεῖν τὴν Μαρίαν όνομάζεσθαι τῶν δὲ Θεοτόκον · ἵνα γε ", φησί, μὴ δυοῖν θάτε ρον ἁμαρτάνοιτο, ἡ ἀθάνατα συμπλεκομένων (20), Η προσχωροῦντος αὐτῷ θατέρου τῶν μερῶν τοῦ ἑτε που στερηθείη, τὴν Χριστοτόκος (ο) επενόησε φω νήν. Επισημαίνεταί τε ὡς τὰ μὲν πρῶτα Θεοδόσιος τῇ πρὸς αὐτὸν προσπαθείᾳ τὴν ἐπ' αὐτῷ γενομένην ἀποβολὴν οὐκ ἐκύρωσεν· εἶτα ὅτι τινῶν ἐπισκόπων ένθεν τε κἀκεῖθεν (21) πεμφθέντων πρὸς Θεοδόσιον ἐκ τῆς Ἐφεσίων πόλεως, αὐτοῦ τε αν δεηθέντος (22), επετράπη κατὰ τὸ οἰκεῖον ἐπαναζεύξαι μοναστή ριον, πρὸ τῶν πυλῶν τῆς νυνὶ Θεοπολιτῶν διάκει· ται, καὶ Νεστορίῳ μὲν ἐπὶ λέξεως οὐκ ὠνόμασται· φασὶ δὲ νῦν τὸ Εὐπρεπίου προσαγορεύεσθαι, όπερ ίσμεν ταῖς ἀληθείαις πρὸ τῆς Θεοπολιτών διακείμε νον, σταδίοις διεστηκὸς οὐ πλείοσι δύο. Φησὶ δ' οὖν αὐτὸς ὁ Νεστόριος, ὡς τετραετή χρόνον αὐτόθι δια- τρίψας, παντοίας έτυχε τιμῆς, καὶ παντοίων γερῶν ἀπέλαυσε, καὶ ὡς αὖθις Θεοδοσίου θεσπίσαντος, ἀνὰ την καλουμένην Νασιν φυγαδεύεται (6"). Το δέ γε πρὸς τοὺς ἐγκαλέ- σαντάς οι, αὐτῷ. Θεοτόκον άνθρωποτόκον. Χριστο τόχος Θεοτόκον ποτόκον Θεοτόκον ἢ τὰ θνητά καὶ ἀθάνατα συμπλέκων. ἢ ἀθανάτου συμπλεκο μένου, αὐτοῦ τε αὖ δεηθέντος. Εx νῦν τὸ Εὐπρεπίου πρ. νύντισα Χριστοτόκος. « Ανὰ τὴν καλουμένην "βασιν φυγαδεύεται. EVAGRII SCHOLASTICI quid postea de illo factum sit, et qualiter ex hac A lace migraverit, et quam blasphemiæ suæ mercedem retulerit, haudquaquam proditum est a scriptoribus historiarum. Quæ profecto intercidissent, et lon- ginquitate temporis penitus oblitterata essent atque obruta, adeo ut sola quidem auditione percipe- rentur, nisi librum quemdam Nestorii nactus es- sem, qui istarum rerum narrationem complecti tur. Ipse igitur blasphemiæ parens et auctor Nestorius, qui non super id fundamentum quod positum fuerat, sed super arenam difcavit do- mum, quæ et confestim collapsa est, juxta Domi- nicam parabolam: adversus eos qui ipsum incusa- verant, quod secus quam decebat novi aliquid invenisset, nec recte postulasset ut synodus Ephesi congregaretur: blasphemiam suam, ut voluit, defen- dens, præter alia ita scribit: se omnino necessitate compulsum að ejus partis defensionem venisse, cum sacrosancta Ecclesia duas in partes divisa esset, et alii quidem alii vero Mariam appellandam esse affirmarent. Ne igitur, in- quit, duorum alterum peccarem, aut immortalia copulans mortalibus, aut si ad alteram partem me adjunxissem, exciderem altera, vocem excogitavi. Addit etiam Theodosium initio ¡ quidem ob benevolentiam qua ipsum prosequeba- tur, depositioni ipsius minime consensisse : postca vero cum quidam episcopi utriusque partis ex Ephesiorum urbe missi essent ad Theodosium, et Nestorius ipse id rogasset, permissum ipsi esse ut ad monasterium suum reverteretur, situm ante C portas urbis Antiochiæ. Cujus nomen Nestorius quidem ibi non expressit : aiunt tamen monaste- rium Euprepii nunc appellari : quod quidem revera in suburbanis Antiochiæ situm esse cognovimus, duobus circiter stadiis distans ab urbe. Refert "C. C. R. " yóp. “ áðúvata. . VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES dice Florentino scriptum inveni recte procul dubio, cl vero idem valet ac sensus hujus loci, quem sic explanandum esse exi- stimo. Post concionem illam Anastasii presbyteri, qui syncellus erat Nestorii, gravis dissènsio exorta est in Ecclesia Constantinopolitana : cum alii qui- dem Mariam dicendam esse contenderent, alii vero Cumque seditio quotidie D ingravesceret, Nestorius cam sedare cupiens, vo- cem quamdam mediam excogitavit, ut Maria in posterum vocaretur: ne si dice- ret, mortalia immortalibus copulare videretur quod ipse quidem impium esse ducebat : ant si dvēpw- amplexus esset, altera pars, eorum scilicet qui defendebant, ab ipso defceret, et seorsum conventus celebraret. Hic est sensus hujus loci, quem nec Musculus, nec Christophorsonus intellexerunt. Scribendum est igitur In manuscripto codice Telleriano scriptum inveni etc. te, tam catholicorum, quam Nestorianorum. Male Musculus vertit, ultro citroque. dice Florentino et Telleriano legitur iisdem codicibus emendavi paulo post cum antea legeretur ineptissime. VARIORUM. (*) Duos esse vult flios Dei, duos Christos; unum Deum, alterum hominem; num qui ex Patre, alterum qui sit generatus ex matre. Atque ideo asserit sanctam Mariam non Theolocon, sed Christotocon esse dicendam : quia scilicet ex ea non ille Cbristus qui Deus, sed ille qui erat homo, natus sit. › Vincent. Lirinens. Commonit., cap. i7. (e) Nestorius ex edicto imperatoris Petras relegatus est, ut videre est in Actis concilii Ephesini, part. 101, Postea vero, ut videtur, Oasin deportatus. Vid. Pagi ad ann. 590, n. 4, etc. W. LOWTH. Guil. Caveus Nestorii exsilia sic enarrat. Primo (19) Πρὸς τοὺς ἐγκαλέσοντας. In optimo, co (20) ῾Η ἀθάνατα συμπλεκομένων. Obscurus est (21) Ενθεν τε κακεῖθεν. id est, ab utraque par (22) Αὐτοῦ τε αὐτοῦ δεηθέντος. Rectius in co
δ Περὶ Παύλου ἐπισκόπου Ἐμέσης καὶ τῶν ἐπιστολῶν Ἰωάννου καὶ Κυρίλλου καὶ τῆς αὐτῶν ἑνώσεως.
γέγονεν ἐπ' αὐτῷ, ἢ ὅπως τὸν τῇδε κατέστρεψε βίον, . Β άνθρωπο τόκον, Θεοτόκον Χρισε τοτόκος καὶ ὧν ἔτυχεν ἀμοιβῶν τῆς βλασφημίας ένεκα, οὐ δεδήλωται τοῖς ἱστορήσασιν. "Α καὶ διέπεσεν ἂν, καὶ τέλεον διεῤῥύη τε καὶ κατεπόθη τῷ χρόνῳ μηδὲ ψιλῶς ἀκουόμενα, εἰ μὴ Νεστορίου βίβλω περιέτυ χον, τὴν περὶ τούτων ἱστορίαν παρεχομένῃ. Αὐτὸς τοίνυν ὁ τῆς βλασφημίας πατήρ Νεστόριος, μὴ κατὰ τοῦ τεθέντος θεμελίου τὴν οἰκοδομίαν ποιησά μενος, ἀλλ' ἐπὶ τῆς ψάμμου κτίσας, ἢ " καὶ ταχέως διελύθη κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου παραβολήν, πρὸς τοὺς ἐγκαλέσαντάς (19') ο, μὴ κατὰ τὸ δέον τι καινουρ γῆσαι, μηδὲ μὴν καλῶς αἰτῆσαι τὴν ἐν Ἐφέσῳ σύνοδον ἀλισθῆναι, γράφει πρὸς ἄλλοις οἷς ἐβουλήθη, ὑπὲρ τῆς ιδίας βλασφημίας ἀπολογούμενος ὡς ἐπ πάσης ἀνάγκης ἐς τοῦτο τάξεως ἐλήλυθεν ἀποκρι θείσης τῆς ἁγίας Εκκλησίας, καὶ τῶν μὲν λεγόν. των ανθρωποτόκον δεῖν τὴν Μαρίαν όνομάζεσθαι τῶν δὲ Θεοτόκον · ἵνα γε ", φησί, μὴ δυοῖν θάτε ρον ἁμαρτάνοιτο, ἡ ἀθάνατα συμπλεκομένων (20), Η προσχωροῦντος αὐτῷ θατέρου τῶν μερῶν τοῦ ἑτε που στερηθείη, τὴν Χριστοτόκος (ο) επενόησε φω νήν. Επισημαίνεταί τε ὡς τὰ μὲν πρῶτα Θεοδόσιος τῇ πρὸς αὐτὸν προσπαθείᾳ τὴν ἐπ' αὐτῷ γενομένην ἀποβολὴν οὐκ ἐκύρωσεν· εἶτα ὅτι τινῶν ἐπισκόπων ένθεν τε κἀκεῖθεν (21) πεμφθέντων πρὸς Θεοδόσιον ἐκ τῆς Ἐφεσίων πόλεως, αὐτοῦ τε αν δεηθέντος (22), επετράπη κατὰ τὸ οἰκεῖον ἐπαναζεύξαι μοναστή ριον, πρὸ τῶν πυλῶν τῆς νυνὶ Θεοπολιτῶν διάκει· ται, καὶ Νεστορίῳ μὲν ἐπὶ λέξεως οὐκ ὠνόμασται· φασὶ δὲ νῦν τὸ Εὐπρεπίου προσαγορεύεσθαι, όπερ ίσμεν ταῖς ἀληθείαις πρὸ τῆς Θεοπολιτών διακείμε νον, σταδίοις διεστηκὸς οὐ πλείοσι δύο. Φησὶ δ' οὖν αὐτὸς ὁ Νεστόριος, ὡς τετραετή χρόνον αὐτόθι δια- τρίψας, παντοίας έτυχε τιμῆς, καὶ παντοίων γερῶν ἀπέλαυσε, καὶ ὡς αὖθις Θεοδοσίου θεσπίσαντος, ἀνὰ την καλουμένην Νασιν φυγαδεύεται (6"). Το δέ γε πρὸς τοὺς ἐγκαλέ- σαντάς οι, αὐτῷ. Θεοτόκον άνθρωποτόκον. Χριστο τόχος Θεοτόκον ποτόκον Θεοτόκον ἢ τὰ θνητά καὶ ἀθάνατα συμπλέκων. ἢ ἀθανάτου συμπλεκο μένου, αὐτοῦ τε αὖ δεηθέντος. Εx νῦν τὸ Εὐπρεπίου πρ. νύντισα Χριστοτόκος. « Ανὰ τὴν καλουμένην "βασιν φυγαδεύεται. EVAGRII SCHOLASTICI quid postea de illo factum sit, et qualiter ex hac A lace migraverit, et quam blasphemiæ suæ mercedem retulerit, haudquaquam proditum est a scriptoribus historiarum. Quæ profecto intercidissent, et lon- ginquitate temporis penitus oblitterata essent atque obruta, adeo ut sola quidem auditione percipe- rentur, nisi librum quemdam Nestorii nactus es- sem, qui istarum rerum narrationem complecti tur. Ipse igitur blasphemiæ parens et auctor Nestorius, qui non super id fundamentum quod positum fuerat, sed super arenam difcavit do- mum, quæ et confestim collapsa est, juxta Domi- nicam parabolam: adversus eos qui ipsum incusa- verant, quod secus quam decebat novi aliquid invenisset, nec recte postulasset ut synodus Ephesi congregaretur: blasphemiam suam, ut voluit, defen- dens, præter alia ita scribit: se omnino necessitate compulsum að ejus partis defensionem venisse, cum sacrosancta Ecclesia duas in partes divisa esset, et alii quidem alii vero Mariam appellandam esse affirmarent. Ne igitur, in- quit, duorum alterum peccarem, aut immortalia copulans mortalibus, aut si ad alteram partem me adjunxissem, exciderem altera, vocem excogitavi. Addit etiam Theodosium initio ¡ quidem ob benevolentiam qua ipsum prosequeba- tur, depositioni ipsius minime consensisse : postca vero cum quidam episcopi utriusque partis ex Ephesiorum urbe missi essent ad Theodosium, et Nestorius ipse id rogasset, permissum ipsi esse ut ad monasterium suum reverteretur, situm ante C portas urbis Antiochiæ. Cujus nomen Nestorius quidem ibi non expressit : aiunt tamen monaste- rium Euprepii nunc appellari : quod quidem revera in suburbanis Antiochiæ situm esse cognovimus, duobus circiter stadiis distans ab urbe. Refert "C. C. R. " yóp. “ áðúvata. . VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES dice Florentino scriptum inveni recte procul dubio, cl vero idem valet ac sensus hujus loci, quem sic explanandum esse exi- stimo. Post concionem illam Anastasii presbyteri, qui syncellus erat Nestorii, gravis dissènsio exorta est in Ecclesia Constantinopolitana : cum alii qui- dem Mariam dicendam esse contenderent, alii vero Cumque seditio quotidie D ingravesceret, Nestorius cam sedare cupiens, vo- cem quamdam mediam excogitavit, ut Maria in posterum vocaretur: ne si dice- ret, mortalia immortalibus copulare videretur quod ipse quidem impium esse ducebat : ant si dvēpw- amplexus esset, altera pars, eorum scilicet qui defendebant, ab ipso defceret, et seorsum conventus celebraret. Hic est sensus hujus loci, quem nec Musculus, nec Christophorsonus intellexerunt. Scribendum est igitur In manuscripto codice Telleriano scriptum inveni etc. te, tam catholicorum, quam Nestorianorum. Male Musculus vertit, ultro citroque. dice Florentino et Telleriano legitur iisdem codicibus emendavi paulo post cum antea legeretur ineptissime. VARIORUM. (*) Duos esse vult flios Dei, duos Christos; unum Deum, alterum hominem; num qui ex Patre, alterum qui sit generatus ex matre. Atque ideo asserit sanctam Mariam non Theolocon, sed Christotocon esse dicendam : quia scilicet ex ea non ille Cbristus qui Deus, sed ille qui erat homo, natus sit. › Vincent. Lirinens. Commonit., cap. i7. (e) Nestorius ex edicto imperatoris Petras relegatus est, ut videre est in Actis concilii Ephesini, part. 101, Postea vero, ut videtur, Oasin deportatus. Vid. Pagi ad ann. 590, n. 4, etc. W. LOWTH. Guil. Caveus Nestorii exsilia sic enarrat. Primo (19) Πρὸς τοὺς ἐγκαλέσοντας. In optimo, co (20) ῾Η ἀθάνατα συμπλεκομένων. Obscurus est (21) Ενθεν τε κακεῖθεν. id est, ab utraque par (22) Αὐτοῦ τε αὐτοῦ δεηθέντος. Rectius in co
PG 86:2437ε Περὶ τῶν ἐξοριῶν Νεστορίου καὶ τῶν ἐπιστολῶν αὐτοῦ τῶν περὶ τούτου.
καίριον ἀπεκρύψατο. Οὐδὲ γὰρ ἐνθαδι ών (25) τῆς οἰκείας βλασφημίας ηρέμησεν· ὡς καὶ Ἰωάννην τὸν τῆς ᾿Αντιόχου πρόεδρον ταῦτα μηνῦται, ἀειφυγίᾳ τε τὸν Νεστόριον καταδικασθῆναι. Γράφει δὲ καὶ διαλεκτικῶς (24) ἕτερον λόγον πρός τινα δῆθεν γύπτιον συγκείμενον περὶ τῆς αὐτοῦ ἐς Θασιν ἐξ- ορίας, ἔνθα τὰ περὶ τούτων πλατύτερον λέγει. Ων δὲ τετύχηκε διὰ τὰς παρ' αὐτοῦ κνηθείσας βλασφη- μίας τὸν πανόπτην μὴ λαθῶν ὀφθαλμὸν, ἐξ ἑτέρων γραμμάτων ἔστιν ἐλεῖν, γενομένων αὐτῷ πρὸς τὸν τῆς Θηβαίων ἡγούμενον. Ἐν ἐκείνοις γὰρ ἔστιν εδε μεῖν, ὡς ἐπειδὴ μὴ τῆς δεούσης ἔτυχεν ἐπεξελεύ- σεως (25), ἡ τοῦ Θεοῦ κρίσις αὐτὸν ἐκδεξαμένη, αι- χμαλωσία (96), τῇ πάντων ἐλεεινοτάτῃ συμφορά, περιβάλλει. Ἐπειδὴ γοῦν μειζόνων ἐδεῖτο ποινῶν, ἀφείθη μὲν ἐκ τῶν. Βλεμμύων (0), παρ' ὧν καὶ δο- ρυάλωτος ἔτυχε γεγονώς. Θεσπίσμασι δὲ Θεοδοσίου τὴν ἐπάνοδον ἐγνωκότος, τόπους ἐκ τόπων προς ταῖς ἐσχατιαῖς τῆς Θηβαίων ἀμείβων, τῇ τε γῇ προσρη- γνύμενος, ἀξίως τῆς οἰκείας βιοτῆς τὸν τῇδε βίον ἀπέθετο· δεύτερος "Αρειος διὰ τῆς καταστροφῆς δια ηγούμενός τε καὶ νομοθετῶν ποία ταπίχειρα καθε εστάσι τῆς εἰς Χριστὸν βλασφημίας. Αμφω γάρ παραπλησίως ἐς αὐτὸν ἐβλασφημήσαντο, ὁ μὲν, κτίσμα καλῶν· ὁ δὲ, ἄνθρωπον δοξάζων. Προς εν ἥδ:στα ἂν εἴποιμι, μεμφόμενον μὴ κατὰ τὸ δέον τὰ ἐν Ἐφέσῳ συντεθῆναι ὑπομνήματα, πανουργίᾳ δὲ καί τινι ἀθέσμῳ καινοτομία Κυρίλλου τεχνάζοντος· τί δή ποτε καὶ παρὰ Θεοδοσίου προσπάσχοντος οι, ἐξηλάθη, καὶ οὐδεμιᾶς φειδοῖς τετυχηκώς, τοσού- τοῖς ἐξοστρακισμοῖς κατεκρίθη, καὶ οὕτω τὸν τῇδε κατέλυσε βίον· ἢ τί δή ποτε, εἰ μὴ θεία κρίσις ἐγε γόνει, ἡ διὰ Κυρίλλου καὶ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων, ἀμφοτέρων αὐτῶν τοῖς ἀπελθοῦσι συναριθμηθέντων, ἡνίκα ὥς τινι τῶν θύραθεν σοφῶν εἴρηται, τὸ μὴ Β διαλεκτικώς συγκείμενον διαλογικώτερον. λογιώτερον. πιν, έπεξελεύσεως, αίχμα αλωσίᾳ τῇ πάντων ἐλεεινοτάτῃ συμφορά, Αἰγυπτίοις ἡμέρους HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER I. A eliam idem Nestorius, quadriennio se illic com Al- C moratum, omni honore ac reverentia affectum . fuisse : postea autem edicto imperatoris Theodosii in locum qui Oasis dicitur, esse relegatum. Sed quod precipuum est, relicuit. lllic enim degens Nestorius, a blasphemia sua nequaquam destitit. Adeo ut Joannes episcopus Antiochiæ hæc ad im- peratorem retulerit, et Nestorius perpetuo exsilio fuerit condemnatus. Scripsit etiam alium librum ad quemdam Ægyptium, instar disputationis de sna in Oasim relegatione: in quo de his rebus uberius disserit. Quas vero pœnas dederit ov bla- sphemias ab ipso editas, dum Dei oculum omnia intuentem latere non posset, ex aliis litteris perspici potest, quas ad præsidem Thebaidis scripsit. In illis enim cernere licet, quo pacto, quoniam congruas adhuc pœnas non dederat, divina ultio illum comprebendens captivitati subjecit, quæ cala- mitas est omnium luctuosissima. Sed quandoqui- dem gravioribus eum suppliciis aflici oportebat, dimissus est quidem a Blemmyis, apud quos cap- tivus fuerat. Verum edicto Theodosii qui redire illum decreverat, loca subinde mutans circa fines Thebaidis, et ad terram allisus. dignum anteacla vita exitum sortitus est: velut alter Arius, morte sua prædicans ac denuntians, cujusmodi merces maneat illos qui adversus Christum impie lo- quuntur. Uterque enim illorum similiter Christum blasphemavit : ille creaturam eum vocans : hic nu- dum hominem esse censens. Ac Nestorium quidem qui acta Ephesi non recte esse composita, sed fraude et illicita Cyrilli machinatione fabricata conqueritur, libenter interrogarim, qua de causa, cum Theodosius ipsi faveret, relegatus sit, et citra ullam misericordiam tot exsiliis condemna- VALESII ANNOTATIONES. sterio quod Euprepii dicebatur. terpretationem Christophorsoni et Musculi. Quorum hic quidem vertit: Scripsit et alium librum more dialectico, velut ad Ægyptium quemdam de exsilio suo compositum. Christophorsonus vero ita interpreta- tur, Scripsit præterea Nestorius alium libellum acute et subtiliter, etc. Quid enim opus fuit acumine et subtilitate dialectica in libello, in quo Nesto- rius agebat de sua in Oasin relegatione? Itaque magis placet interpretari librum in modum dialogi compositum. Atque ita Nicephorus hæc Evagrii verba exposuit. Pro illis enim posuit Quod Langus vertit, disertius : quasi Nicephorus dixisset cap. 36, rectius legitur atque ita in Telleriano codice scriptum inveni. mo codice Florentino, in quo ita legitur, qua emen datione nihil certius. Ita quoque legitur apud Nicephorum. VARIORUM. Historiam suam clausit, diserte testatur Socrates lib. vu, cap. 36. Guil. Car. in Nestorio. Scripla Nestorii vide apud Marium Mercatorem, Gr. Lat., ex editione Joannis Garnerii, fol. Paris. anno 1673. Petras, Arabiæ urbem, relegari cum jussit impera- D anno 436. Verum in Oasi vixisse anno 459, quo tor: verum precibus ipsius atque amicorum mox exoratus, mitigata sententia, permisit ut ad mona- sterium S. Euprepii, in Suburbanis Antiochia si- tumn, secederet. Ibi quadriennio commoralus, Lan- dem imperatoris edicto Oasim, Libyæ urbem, Ibin ètiam dictam, relegatus est. Quo in loco a Blem- myis urbem vastantibus captus, mox dimissus est; et Panopolin, Thebaidis oppidum, se contulit : Ex Panopoli Elephantinam ejusdem provinciæ op pidum a militibus abducitur. Dum in itinere autem adhuc esset, a præside revocatus Panopolin redire jubebatur. Inde etiam præsidis mandato in alium quemdam locum Panopoli vicinum deportatus est; recenti demum imperatoris edicto in quartum esilii locum ablegatus. Aliqui mortuum" volunt myas dixit. Zozimus, lib. 1. c. 71, Blemmyas socios dicit urbis Ptolemaidis in Thebaide contra Romanos. Olympiodorus apud Photium, pag. 112, Blemmyas juxta Talmin ponit, Ægypti urbem in extremis finibus. Procopius, lib. » Belli Pers. cap. 19, eos prope Elephantinen el Philas statuit.” Mira de ipsis eorumque forma cor- poris conficta sunt. Plin. 1. v. cap. 8; Vopiscus in Probo, cap. 17; Christ. Cellarius, Geogr., in Africa, pag. 151. (23) 'Erðaði Wr. In supradicto scilicet mona- (24) Γράφει δὲ καὶ διαλεκτικῶς. Non probo in- (23) Υπεξελεύσεως. Apud Nicephorum in lib. (26) Αιχμαλώσασα. Hunc locum correxi ex opti- (0) Βλεμμύων. Strabo ineunte libro vu Bem-
PG 86:2439ς Περὶ τῆς Μαξιμιανοῦ καὶ Πρόκλου μετὰ Νεστόριον χειροτονίας, καὶ Φλαβιανοῦ μετ’ αὐτούς.
ἐμποδὼν (27) ἀνανταγωνίστῳ εὐνοίᾳ τετίμηται, Β μὲν, ὡς βλάσφημος καὶ θεομάχος κατακέκριται· ὁ δὲ, ὡς μεγαλόφωνος κήρυξ καὶ μέγας τῶν ὀρθῶν δογμάτων πρόμαχος άδεταί τε καὶ κηρύσσεται. Ὡς ἂν τοίνυν μὴ ψεύδους γραφὴν ἀπενεγκώμεθα, φέρε, Νεστόριον αὐτὸν ἐς μέσον παραγάγωμεν τὰ περὶ τούτων διδάσκοντα. Καί μοι τῆς σῆς ἐπιστολή ἀνάγνωθι αὐτοῖς ἔνια τοῖς ὀνόμασιν, ή σοι συντέθει ται πρὸς τὸν τῆς Θηβαίων ἡγούμενον. Ἐκ τῶν πρώην περὶ τῆς ἁγιωτάτης θρησκείας ἐν Ἐφέσῳ κεκινημένων, βασιν τὴν καὶ διν ἐκ θεσπίσματος βασιλικού κατοικοῦμεν. Καί τινων ἐν μέσῳ λελεγμέ νων ἐπάγει· Ἐπειδὴ δὲ ἐκ βάθρων μὲν ἡ προειρη μένη καὶ βαρβαρικῆς αἰχμαλωσίας (28), καὶ πυρὶ καὶ σφαγαῖς ἐκλελίχμηται, ἡμεῖς δὲ παρὰ τῶν βαρ- βάρων, οἶκτον οὐκ οἶδ' ὅπως ἐξαίφνης ἐφ' ἡμῖν ἀνα λαβόντων, ἀπολελύμεθα, μετὰ τοῦ καὶ διαμαρτυ- ρίαις ἡμᾶς ἀπειλητικαῖς καταπλῆξαι διὰ τάχου; τὴν χώραν ἐκδραμεῖν, ὡς Μαζίκων (9) αὐτὴν μετ' αὐτ τοὺς ἀμελλητί παραληψομένων, ήκομεν ἐς τὴν Θη βαίων μετὰ τῶν αἰχμαλώτων λειψάνων, οὓς ἡμῖν οἱ Βάρβαροι κατ' οίκτον προσήγαγον, τί βουλόμενοι, λέγειν οὐκ ἔχω. Οἱ μὲν οὖν πρὸς τὰς καταθυμίους ἑκάστῳ διαγωγὰς ἀπολέλυνται· ἡμεῖς δὲ φανερώς ἑαυτοὺς ἐγκαθιστῶμεν τῇ Πανὸς ἐπιστάντες. Δεδο καμεν γὰρ μή τις ἡμῶν πραγματείαν τὴν αἰχμαλω σίαν ποιούμενος, ή φυγάδων καθ' ἡμῶν ἀναπλάστη διαβολήν, ή τινος άλλης μηχάνημα μέμψεω;· εὔπο ρος γὰρ διαβολῶν παντοδαπῶν ἡ κακία. Διὸ ἐξ ἀξιοῦμεν τὸ ὑμέτερον μέγεθος, τῆς ἡμετέρας αἰχμα αλωσίας φροντίσαι κατὰ τὸ τοῖς νόμοις δοκοῦν, καὶ μὴ ἐπιδοῦναι κακοτεχνίαις ἀνθρώπων αἰχμάλωτον εἰς κακίαν ἔκδοτον, ἵνα μὴ πάσαις ἐκ τούτου γενεαίς τραγῳδῆται, κρεῖττον εἶναι Βαρβάρων αἰχμάλωτον, Η πρόσφυγα βασιλείας Ρωμαϊκῆς. Καὶ ὅρκου; ἐπο αγαγών, ήτησεν οὕτως· ἀνενεγκεῖν τὴν ἡμετέραν ἐξ Θάσεως ἐνταῦθα διαγωγὴν ἐκ Βαρβαρικῆς γενομέ νην ἀφέσεως· ὥστε τὴν τῷ Θεῷ δοκοῦσαν καὶ νῦν ἐξενεχθῆναι περὶ ἡμῶν διατύπωσιν. Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τὸν αὐτὸν ἐπιστολῆς δευτέρας· Είτε ὡς φιλικὸν παρ' ἡμῶν πρὸς τὴν σὴν μεγαλοπρέπειαν γράμμα, είτε ὡς ὑπόμνησιν παρὰ Πατρὸς πρὸς Υἱὸν τὸ παρὸν ο ἐμποδών, ἐμποδὼν δίδου, διὰ βαρβαρικής αιχμαλωσίας. αἰχμαλωσία. EVAGRII SCHOLASTICI – tus, hoc modo vitam fnlerit : aut qua ratione, si À quidem sententia illa a Cyrillo et reliquis qui cum illo erant sacerdotibus lata, divina non fuit, nunc ambobus e medio sublatis, quo tempore, ut a quo- dam gentili Scriptore dictum est, quod amplius in medio nor est, nullo resistente, secura benevo- Jentia honoratur, ipse quidem, tanquam impius ac Dei hostis condemnatus sit : Cyrillus vero, tanquam eximius præco et rectæ doctrinæ strenuns propu- gator, laudatur ab omnibus et prædicatur. Sed ne forte accusemur mendacii, Nestorium ipsum ista narrantem in medium producamus. Agedum igitur, recita mihi quædam iisdem plane verbis ex epistola quarn ad præsidem Thebaidis scripsisti. Ob questiones quæ nuper Ephesi agitats sunt de sauctissima religione, imperatoris jussu Oasim in- colimus, quæ alio nomine Ibis dicitur. Et quibus dam interpositis haec addit. Postquam igitur supra dicta quidem Oasis barbarica captivitate, et igni ac ferro funditus vastata est, nos vero a Barbaris repente nescio quomodo misericordia erga nos com- ɔnotis dimissi sumus, qui minacibus etiam conte- stationibus nos terruerant, ut confestim ex nostra regione excederemus, cum Mazices post ipsos, eam protinus occupaturi essent, venimus in Thebaidem una cum reliquiis captivorum, quos Barbari mise- ratione adducti, ad nos nescio qua de causa addu- serunt. Et isti quidem, quo quisque voluit, abire permissi sunt. Nos vero palam Panopolim ingressi, nosmetipsos exhibemus. Veriti enim sumus, ne quis occasionem ex captivitate nostra abripiens, vel fugae, vel alterius cujuspiam culpa calumniam ad- versus nos confingeret. Ferax enim est omnis ge- neris calumniarum maiitia. Quamobrem magni- ficentiam tuam rogamus, ut captivitatis nostræ, sicut legibus cautum est, curam geras, nec capti- vum improborum hominum insidiis dedas, ne omnis deinceps posteritas proclamet, satius esse ut quis apud Barbaros captivus degat, quam ut ad Romanum imperium confugiat. Deinde addito jure- jurando, praesidem obtestatur, ut ad imperatorem referat de sua ab Oasi migratione ad Panopolim. VALESII ANNOTATIONES. C &ov, impedimentum perpetuo significare sibi per- suasissent, in varios errores prolapsi sunt. Nam Langus quidem ita vertit. Et ambo vos jam ex vita hac excessistis: quo tempore, sicut quidam ex pro- fanis sapientibus dixit, nihil obstat quominus libera quisque hominum benevolentia, nullo intercedente adversario, colatur. Christophorsonus vero sic in- terpretatur : Quando, ut sapienti inter gentiles scri- Į tori placet, quisque stabili et consentiente omnium benevolentia, modo nihil sit quod jure debeat esse impedimento, honorari solet. Atqui non semper impedimentum significat. Antiqui enim. tam rhetores, quam philosophi dicebant pro eo quod est tv most, id est in medio seu in propatulo, ut docet Suidas et Harpocration et au- ctor Etymologici. Posteriores vero, ac praecipue Hierocles philosophus, eam vocem usurparunt pro impedimente. Optime igitur Musculus hunc Evagrii locum interpretatus est hoc modo: Quando, sicut quidam exterorum philosophorum dixit, quod non est amplius superstes, sine ullius invidia et contradictione cum benevolentia honoratur. Porro in margine co- dicis Telleriani ad hunc locum àdnotatur Boux- id est ex Thucydide sumpta est hæc senten- tia. Exstat autem in libro ut Thucydidis, pag. 1:8, in oratione funebri quam babuit Pericles. videtur Certe in ma- nuscripto codice Florentino et Telleriano, et apud Nicephorum legitur VARIORUM. nem facit, lib. xxix, cap. 25, 26, 27. (27) Τὸ μὴ ἐμποδών. Interpretes cum vocem εμπο- D (28) Καὶ βαρβαρικῆς αἰχμαλώσεως. Scribendum (9) Μαζίκων. Maziccs, populi in Mauritania Caesariensi, de quibus Ammianus Marcellinus mentio-
ζ Περὶ τῶν κινηθέντων παρὰ Εὐσεβίου τοῦ ἐπισκόπου κατὰ Εὐτυχοῦς ἐν Κωνσταντινουπόλει.
ἐμποδὼν (27) ἀνανταγωνίστῳ εὐνοίᾳ τετίμηται, Β μὲν, ὡς βλάσφημος καὶ θεομάχος κατακέκριται· ὁ δὲ, ὡς μεγαλόφωνος κήρυξ καὶ μέγας τῶν ὀρθῶν δογμάτων πρόμαχος άδεταί τε καὶ κηρύσσεται. Ὡς ἂν τοίνυν μὴ ψεύδους γραφὴν ἀπενεγκώμεθα, φέρε, Νεστόριον αὐτὸν ἐς μέσον παραγάγωμεν τὰ περὶ τούτων διδάσκοντα. Καί μοι τῆς σῆς ἐπιστολή ἀνάγνωθι αὐτοῖς ἔνια τοῖς ὀνόμασιν, ή σοι συντέθει ται πρὸς τὸν τῆς Θηβαίων ἡγούμενον. Ἐκ τῶν πρώην περὶ τῆς ἁγιωτάτης θρησκείας ἐν Ἐφέσῳ κεκινημένων, βασιν τὴν καὶ διν ἐκ θεσπίσματος βασιλικού κατοικοῦμεν. Καί τινων ἐν μέσῳ λελεγμέ νων ἐπάγει· Ἐπειδὴ δὲ ἐκ βάθρων μὲν ἡ προειρη μένη καὶ βαρβαρικῆς αἰχμαλωσίας (28), καὶ πυρὶ καὶ σφαγαῖς ἐκλελίχμηται, ἡμεῖς δὲ παρὰ τῶν βαρ- βάρων, οἶκτον οὐκ οἶδ' ὅπως ἐξαίφνης ἐφ' ἡμῖν ἀνα λαβόντων, ἀπολελύμεθα, μετὰ τοῦ καὶ διαμαρτυ- ρίαις ἡμᾶς ἀπειλητικαῖς καταπλῆξαι διὰ τάχου; τὴν χώραν ἐκδραμεῖν, ὡς Μαζίκων (9) αὐτὴν μετ' αὐτ τοὺς ἀμελλητί παραληψομένων, ήκομεν ἐς τὴν Θη βαίων μετὰ τῶν αἰχμαλώτων λειψάνων, οὓς ἡμῖν οἱ Βάρβαροι κατ' οίκτον προσήγαγον, τί βουλόμενοι, λέγειν οὐκ ἔχω. Οἱ μὲν οὖν πρὸς τὰς καταθυμίους ἑκάστῳ διαγωγὰς ἀπολέλυνται· ἡμεῖς δὲ φανερώς ἑαυτοὺς ἐγκαθιστῶμεν τῇ Πανὸς ἐπιστάντες. Δεδο καμεν γὰρ μή τις ἡμῶν πραγματείαν τὴν αἰχμαλω σίαν ποιούμενος, ή φυγάδων καθ' ἡμῶν ἀναπλάστη διαβολήν, ή τινος άλλης μηχάνημα μέμψεω;· εὔπο ρος γὰρ διαβολῶν παντοδαπῶν ἡ κακία. Διὸ ἐξ ἀξιοῦμεν τὸ ὑμέτερον μέγεθος, τῆς ἡμετέρας αἰχμα αλωσίας φροντίσαι κατὰ τὸ τοῖς νόμοις δοκοῦν, καὶ μὴ ἐπιδοῦναι κακοτεχνίαις ἀνθρώπων αἰχμάλωτον εἰς κακίαν ἔκδοτον, ἵνα μὴ πάσαις ἐκ τούτου γενεαίς τραγῳδῆται, κρεῖττον εἶναι Βαρβάρων αἰχμάλωτον, Η πρόσφυγα βασιλείας Ρωμαϊκῆς. Καὶ ὅρκου; ἐπο αγαγών, ήτησεν οὕτως· ἀνενεγκεῖν τὴν ἡμετέραν ἐξ Θάσεως ἐνταῦθα διαγωγὴν ἐκ Βαρβαρικῆς γενομέ νην ἀφέσεως· ὥστε τὴν τῷ Θεῷ δοκοῦσαν καὶ νῦν ἐξενεχθῆναι περὶ ἡμῶν διατύπωσιν. Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τὸν αὐτὸν ἐπιστολῆς δευτέρας· Είτε ὡς φιλικὸν παρ' ἡμῶν πρὸς τὴν σὴν μεγαλοπρέπειαν γράμμα, είτε ὡς ὑπόμνησιν παρὰ Πατρὸς πρὸς Υἱὸν τὸ παρὸν ο ἐμποδών, ἐμποδὼν δίδου, διὰ βαρβαρικής αιχμαλωσίας. αἰχμαλωσία. EVAGRII SCHOLASTICI – tus, hoc modo vitam fnlerit : aut qua ratione, si À quidem sententia illa a Cyrillo et reliquis qui cum illo erant sacerdotibus lata, divina non fuit, nunc ambobus e medio sublatis, quo tempore, ut a quo- dam gentili Scriptore dictum est, quod amplius in medio nor est, nullo resistente, secura benevo- Jentia honoratur, ipse quidem, tanquam impius ac Dei hostis condemnatus sit : Cyrillus vero, tanquam eximius præco et rectæ doctrinæ strenuns propu- gator, laudatur ab omnibus et prædicatur. Sed ne forte accusemur mendacii, Nestorium ipsum ista narrantem in medium producamus. Agedum igitur, recita mihi quædam iisdem plane verbis ex epistola quarn ad præsidem Thebaidis scripsisti. Ob questiones quæ nuper Ephesi agitats sunt de sauctissima religione, imperatoris jussu Oasim in- colimus, quæ alio nomine Ibis dicitur. Et quibus dam interpositis haec addit. Postquam igitur supra dicta quidem Oasis barbarica captivitate, et igni ac ferro funditus vastata est, nos vero a Barbaris repente nescio quomodo misericordia erga nos com- ɔnotis dimissi sumus, qui minacibus etiam conte- stationibus nos terruerant, ut confestim ex nostra regione excederemus, cum Mazices post ipsos, eam protinus occupaturi essent, venimus in Thebaidem una cum reliquiis captivorum, quos Barbari mise- ratione adducti, ad nos nescio qua de causa addu- serunt. Et isti quidem, quo quisque voluit, abire permissi sunt. Nos vero palam Panopolim ingressi, nosmetipsos exhibemus. Veriti enim sumus, ne quis occasionem ex captivitate nostra abripiens, vel fugae, vel alterius cujuspiam culpa calumniam ad- versus nos confingeret. Ferax enim est omnis ge- neris calumniarum maiitia. Quamobrem magni- ficentiam tuam rogamus, ut captivitatis nostræ, sicut legibus cautum est, curam geras, nec capti- vum improborum hominum insidiis dedas, ne omnis deinceps posteritas proclamet, satius esse ut quis apud Barbaros captivus degat, quam ut ad Romanum imperium confugiat. Deinde addito jure- jurando, praesidem obtestatur, ut ad imperatorem referat de sua ab Oasi migratione ad Panopolim. VALESII ANNOTATIONES. C &ov, impedimentum perpetuo significare sibi per- suasissent, in varios errores prolapsi sunt. Nam Langus quidem ita vertit. Et ambo vos jam ex vita hac excessistis: quo tempore, sicut quidam ex pro- fanis sapientibus dixit, nihil obstat quominus libera quisque hominum benevolentia, nullo intercedente adversario, colatur. Christophorsonus vero sic in- terpretatur : Quando, ut sapienti inter gentiles scri- Į tori placet, quisque stabili et consentiente omnium benevolentia, modo nihil sit quod jure debeat esse impedimento, honorari solet. Atqui non semper impedimentum significat. Antiqui enim. tam rhetores, quam philosophi dicebant pro eo quod est tv most, id est in medio seu in propatulo, ut docet Suidas et Harpocration et au- ctor Etymologici. Posteriores vero, ac praecipue Hierocles philosophus, eam vocem usurparunt pro impedimente. Optime igitur Musculus hunc Evagrii locum interpretatus est hoc modo: Quando, sicut quidam exterorum philosophorum dixit, quod non est amplius superstes, sine ullius invidia et contradictione cum benevolentia honoratur. Porro in margine co- dicis Telleriani ad hunc locum àdnotatur Boux- id est ex Thucydide sumpta est hæc senten- tia. Exstat autem in libro ut Thucydidis, pag. 1:8, in oratione funebri quam babuit Pericles. videtur Certe in ma- nuscripto codice Florentino et Telleriano, et apud Nicephorum legitur VARIORUM. nem facit, lib. xxix, cap. 25, 26, 27. (27) Τὸ μὴ ἐμποδών. Interpretes cum vocem εμπο- D (28) Καὶ βαρβαρικῆς αἰχμαλώσεως. Scribendum (9) Μαζίκων. Maziccs, populi in Mauritania Caesariensi, de quibus Ammianus Marcellinus mentio-
PG 86:2441η Περὶ τῆς δευτέρας ἐν Ἐφέσῳ συνόδου ἧς ἐξῆρχε Διόσκορος ὁ μετὰ Κύριλλον.
τοῦτο λογισάμενος, ἀνάσχου, παρακαλῶ, τῆς ἐν αὐτῷ Δ διηγήσεων, περὶ πολλων καθόσον ἐνῆν γεγραμμένης παρ' ἡμῶν, βραχυλόγου ούσης. Οάσεως τῆς Ιδεως ἐκ πολλῶν πρώην ἀφανισθείσης, τοῦ τῶν Νομάδων πλήθους (29) ἐπ' αὐτὴν ἀναδραμόντος. Καὶ μεθ' ἕτερα· Τούτων δὲ οὕτως συμβάντων, οὐκ οἶδ᾽ ἐκ ποίας ὁρμῆς ἢ ποίαν ἀφορμὴν τῆς σῆς λαβούσης μετ γαλοπρεπείας, πρὸς Ἐλεφαντίνην τινὰ τῆς Θηβαίων ἐπαρχίας πέρας οὖσαν, Βαρβαρικῶν διὰ στρατιωτῶν ἐκ τῆς Πανὸς ἐπεμπόμεθα, συρόμενοι πρὸς αὐτὴν διὰ τῆς προῤῥηθείσης στρατιωτικής βοηθείας. Καὶ τῷ πλείονι τῆς ὁδοῦ συντριβέντες, πάλιν ἄγραφον τῆς σῆς ἀνδρείας καταλαμβάνομεν κέλευσμα, εἰς τὴν Πανὸς ὑποστρέψειν. Συγκοπέντες δὲ τοῖς τῆς σῆς οδοιπορίας (30) συμπτώμασιν, ἐν νοσοῦντι καὶ γης βάσαντι σώματι, καὶ τὴν χεῖρα καὶ τὴν πλευρὰν Β συντριβέντες, ἀφικόμεθα πάλιν εἰς τὴν Πανός, τρό- πον τινὰ ψυχορραγούντες, καὶ τοῖς συμπτώμασιν ἔτι τοῖς τῶν ἀλγηδόνων μαστιγούμενοι κακοῖς. Μετ ἦγε δὲ πάλιν ἡμᾶς ἐκ τῆς Πανὸς πρὸς τὴν ὑπ' αὐτ τὴν ἐνορίαν, ἕτερον τῆς σῆς ἀνδρείας ἔγγραφον Ιπτά μενον πρόσταγμα. Ταῦτα στήσεσθαι καθ᾿ ἡμῶν (31) λογιζομένων, καὶ τὸ τοῖς καλλινίκοις βασιλεῦσι δου κοῦν περὶ ἡμῶν ἀναμενόντων, ἐξαίφνης πρὸς ἄλλην ἐξορίαν καθ' ἡμῶν τετάρτην πάλιν ἀφειδῶς ἄλλο συνετίθετο. Καὶ μετ' ὀλίγα· Αλλ' ἀρκέσθητι τοῖς πεπραγμένοις, παρακαλῶ, καὶ τὸ τοσαύτας (53) καθ' ἑνὸς σώματος εξορίας ὁρίζειν· καὶ τῆς ἐπὶ τοῖς ἀνεχθεῖσι (53) παρὰ τῆς σῆς μεγαλοπρεπείας, καὶ το ἀρχθεῖσι. Νομάδες ψαμά- θους ἄχρις ὑπὲρ Νομάδων. ἐκ πολλῶν πρώην ἀφανισθεί- σης. ἐκ πολλῶν πρώην ἐκ πολ λων ἀφανισθείσης. της τάσης ὁδ. ἐνταῦθα στήσεσθαι ἡμῶν λογιζομένων. τοσαύτας, ἀρχέσθητι τό. ανενεχθείσι. Εt φέρειν αναφορά, Ωσπερ γὰρ, ἀδελφοί, οἱ ἀπὸ τῶν ἀναφορῶν ἄρχοντες τῷ βασιλεῖ πάντα μηνύουσιν, οὕτω καὶ οἱ ἄγγελοι τῷ Θεῷ, ἄρχοντες Εἰ ἀναφορά ώσπερ γὰρ διὰ τῶν ἀναφορῶν οἱ ἄρχον τις HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I. quo a Barbaris dimissus se contulerat: ut, inquit, quodcunque Dee placuerit, de nobis undem de- cernatur. Item ex epistola secunda ejusdem ad eumdem; sive has litteras tanquam ab homine amico ad sublimitatem tuam scriptas, sive tanquam ad- monitionem patris ad filium accipere volueris, audi quæso patienter narrationem plurimarum rerum, quas ego' in iisdem litteris breviter, quoad licuit, commemoravi. Cumn Oasis quæ et ibis dici- tur, Nomadum multitudine in eant impetum faciente, jamdudum vastata esset. Et aliquanto post. Hæc cum ita accidissent, nescio quo impulsu ant qua occasione commota magnificentia tua, ex Pa- nopoli Elephantinam, quod oppidum est in finibus provinciæ Thebaidis, per Barbaros milites abducti sumus, rapli eo tractique militari auxilio, ut jam dixi. Cumque majori itineris parte confecta attriti essemus, rursus magnanimitatis tuæ mandatum offendimus sine scripto, quo Panopolim redire jubebamur. Tot igitur casibus longi itineris confe-. cti, corpore et morbo et senectute languido, manu et lateribus contritis, iterum Panopolim venimus, animam quodammodo agentes. Cumque acerbitate casuum, et doloris molestia adhuc cruciaremur, rursus aliud mandatum a magnanimitate tua scri- ptum, ex Panopoli ad quemdam locum ei contri- bulum nos abduxit. Et cum talia adversus nos finem habitura esse existimaremus, et quid invictissimți principes de nobis statuerent exspectaremus, aliud VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. Nestorii supra relata Blemmyes dicuntur qui Oasim vastaverant; quare pro adjectivo hic sumi debet. Potest tamen esse nomen proprium Bar- barorum. Certe Nubæ Blemmyis proximi, qui cre- bras excursiones in agrum Oasis faciebant, ut docet Procopius in lib. Persicorum, Nomades etiam di- cebantur seu Numides, teste Stephano. Sic in veteri epigrammate de imp. Adriano, quod retuli in an- notationibus ad lib. v Hist. Eccl. Eus-bii, Sed objiciet aliquis, si de una eademque Oaseos captivitate hic loquitur Ne- storius, quomodo stare potest quod initio hujus epistolæ dicit, Oasim ea incursione jamdudum va- statam fuisse. Etenim incursio Blemmyarum in Oasim recens admodum contigerat, in qua Nesto- rius captus fuerat a Barbaris, ac statim dimissus, ut ipse testatur. Nomadum autem incursio jamn- dudum contigerat. Sic enim scribit Nestorius in hac ultima epistola, Respondeo, hæc verba non significare, jam dudum antea, ut putaverunt in- terpretes, Langus, Musculus et Christophorsonus. Nain adverbium mowry significat nuper, ut nemo nescil. Certe hæc incursio Barbarorum, paulo an- tequam hæc scriberet Nestorius, contigerat igitur referri debet ad verbum Idem ergo est ac si diceret: Cum Oasis multis modis nuper vastata esset; igne scilicet ac cædibus et Barbarica captivitate, ut supra dixit Nestorius. Nicephorum. Non dubito tamen quin scribendum sit ut legit Christophorsonus et Sa- vilius. PATROL GR. LXXXVI. D pulo Atque ita legisse videtur Musculus, qui sic vertit: Et cum illic hæsuros nos arbitraremur. etc., subauditur enim verbum quod proxime antecessit. In Telleriano codice deest articulus viderunt interpretes, quos leve mendum in erro rem gravissimum induxit. Scribendum est procuł dubio id est : post relationes quas ad principes misit tua magnificentia: ut per nos quo- que per quos id fieri decet, invictissimis principibus rei veritas indicetur, humaniter permitte. Solebant olim præsides provinciarum, de omnibus quæ apud ipsos acciderant, referre ad imperatorem. Quod ávz- dicebatur, et relatio ut notavi adl Ammianum Marcellinum. De his præsidum relatio- nibus loquitur Severianus in oratione prima in Hexaemeron, cujus locum hic adscribam, quem in- terpres non intellexit : etc. Id est, nam quem- admodum præsides missis relationibus, cuncta quæ geruntur imperatori significant, etc. At interpres magistros libellorum et suggestionum interpretatur, perperam ; enim apud Chrysostomum et reliquos ejus ævi scriptores nihil aliud_sunt quam presides seu rectores provinciarum. nil est aliud quam relatio. Quare in Severiano scri- bendum est, etc. (29) Τοῦ τῶν Νομάδων πλήθους. In epistola C (30) τῆς σῆς ὁδοιπορίας. Sic etiam legitur apud (31) Ταῦτα στήσεσθαι καθ' ἡμῶν. Scribendum (32) Καὶ τὸ τοσαύτας. Scribendum est καὶ τῷ (33) Καὶ τῆς ἐπὶ τοῖς ἀνεχθεῖσι. Nihil hoc loco
θ Περὶ τῆς ἀνακλήσεως Εὐτυχοῦς καὶ πάντων τῶν ἐν τῇ αὐτῇ συνόδῳ καθαιρεθέντων.
τοῦτο λογισάμενος, ἀνάσχου, παρακαλῶ, τῆς ἐν αὐτῷ Δ διηγήσεων, περὶ πολλων καθόσον ἐνῆν γεγραμμένης παρ' ἡμῶν, βραχυλόγου ούσης. Οάσεως τῆς Ιδεως ἐκ πολλῶν πρώην ἀφανισθείσης, τοῦ τῶν Νομάδων πλήθους (29) ἐπ' αὐτὴν ἀναδραμόντος. Καὶ μεθ' ἕτερα· Τούτων δὲ οὕτως συμβάντων, οὐκ οἶδ᾽ ἐκ ποίας ὁρμῆς ἢ ποίαν ἀφορμὴν τῆς σῆς λαβούσης μετ γαλοπρεπείας, πρὸς Ἐλεφαντίνην τινὰ τῆς Θηβαίων ἐπαρχίας πέρας οὖσαν, Βαρβαρικῶν διὰ στρατιωτῶν ἐκ τῆς Πανὸς ἐπεμπόμεθα, συρόμενοι πρὸς αὐτὴν διὰ τῆς προῤῥηθείσης στρατιωτικής βοηθείας. Καὶ τῷ πλείονι τῆς ὁδοῦ συντριβέντες, πάλιν ἄγραφον τῆς σῆς ἀνδρείας καταλαμβάνομεν κέλευσμα, εἰς τὴν Πανὸς ὑποστρέψειν. Συγκοπέντες δὲ τοῖς τῆς σῆς οδοιπορίας (30) συμπτώμασιν, ἐν νοσοῦντι καὶ γης βάσαντι σώματι, καὶ τὴν χεῖρα καὶ τὴν πλευρὰν Β συντριβέντες, ἀφικόμεθα πάλιν εἰς τὴν Πανός, τρό- πον τινὰ ψυχορραγούντες, καὶ τοῖς συμπτώμασιν ἔτι τοῖς τῶν ἀλγηδόνων μαστιγούμενοι κακοῖς. Μετ ἦγε δὲ πάλιν ἡμᾶς ἐκ τῆς Πανὸς πρὸς τὴν ὑπ' αὐτ τὴν ἐνορίαν, ἕτερον τῆς σῆς ἀνδρείας ἔγγραφον Ιπτά μενον πρόσταγμα. Ταῦτα στήσεσθαι καθ᾿ ἡμῶν (31) λογιζομένων, καὶ τὸ τοῖς καλλινίκοις βασιλεῦσι δου κοῦν περὶ ἡμῶν ἀναμενόντων, ἐξαίφνης πρὸς ἄλλην ἐξορίαν καθ' ἡμῶν τετάρτην πάλιν ἀφειδῶς ἄλλο συνετίθετο. Καὶ μετ' ὀλίγα· Αλλ' ἀρκέσθητι τοῖς πεπραγμένοις, παρακαλῶ, καὶ τὸ τοσαύτας (53) καθ' ἑνὸς σώματος εξορίας ὁρίζειν· καὶ τῆς ἐπὶ τοῖς ἀνεχθεῖσι (53) παρὰ τῆς σῆς μεγαλοπρεπείας, καὶ το ἀρχθεῖσι. Νομάδες ψαμά- θους ἄχρις ὑπὲρ Νομάδων. ἐκ πολλῶν πρώην ἀφανισθεί- σης. ἐκ πολλῶν πρώην ἐκ πολ λων ἀφανισθείσης. της τάσης ὁδ. ἐνταῦθα στήσεσθαι ἡμῶν λογιζομένων. τοσαύτας, ἀρχέσθητι τό. ανενεχθείσι. Εt φέρειν αναφορά, Ωσπερ γὰρ, ἀδελφοί, οἱ ἀπὸ τῶν ἀναφορῶν ἄρχοντες τῷ βασιλεῖ πάντα μηνύουσιν, οὕτω καὶ οἱ ἄγγελοι τῷ Θεῷ, ἄρχοντες Εἰ ἀναφορά ώσπερ γὰρ διὰ τῶν ἀναφορῶν οἱ ἄρχον τις HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I. quo a Barbaris dimissus se contulerat: ut, inquit, quodcunque Dee placuerit, de nobis undem de- cernatur. Item ex epistola secunda ejusdem ad eumdem; sive has litteras tanquam ab homine amico ad sublimitatem tuam scriptas, sive tanquam ad- monitionem patris ad filium accipere volueris, audi quæso patienter narrationem plurimarum rerum, quas ego' in iisdem litteris breviter, quoad licuit, commemoravi. Cumn Oasis quæ et ibis dici- tur, Nomadum multitudine in eant impetum faciente, jamdudum vastata esset. Et aliquanto post. Hæc cum ita accidissent, nescio quo impulsu ant qua occasione commota magnificentia tua, ex Pa- nopoli Elephantinam, quod oppidum est in finibus provinciæ Thebaidis, per Barbaros milites abducti sumus, rapli eo tractique militari auxilio, ut jam dixi. Cumque majori itineris parte confecta attriti essemus, rursus magnanimitatis tuæ mandatum offendimus sine scripto, quo Panopolim redire jubebamur. Tot igitur casibus longi itineris confe-. cti, corpore et morbo et senectute languido, manu et lateribus contritis, iterum Panopolim venimus, animam quodammodo agentes. Cumque acerbitate casuum, et doloris molestia adhuc cruciaremur, rursus aliud mandatum a magnanimitate tua scri- ptum, ex Panopoli ad quemdam locum ei contri- bulum nos abduxit. Et cum talia adversus nos finem habitura esse existimaremus, et quid invictissimți principes de nobis statuerent exspectaremus, aliud VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. Nestorii supra relata Blemmyes dicuntur qui Oasim vastaverant; quare pro adjectivo hic sumi debet. Potest tamen esse nomen proprium Bar- barorum. Certe Nubæ Blemmyis proximi, qui cre- bras excursiones in agrum Oasis faciebant, ut docet Procopius in lib. Persicorum, Nomades etiam di- cebantur seu Numides, teste Stephano. Sic in veteri epigrammate de imp. Adriano, quod retuli in an- notationibus ad lib. v Hist. Eccl. Eus-bii, Sed objiciet aliquis, si de una eademque Oaseos captivitate hic loquitur Ne- storius, quomodo stare potest quod initio hujus epistolæ dicit, Oasim ea incursione jamdudum va- statam fuisse. Etenim incursio Blemmyarum in Oasim recens admodum contigerat, in qua Nesto- rius captus fuerat a Barbaris, ac statim dimissus, ut ipse testatur. Nomadum autem incursio jamn- dudum contigerat. Sic enim scribit Nestorius in hac ultima epistola, Respondeo, hæc verba non significare, jam dudum antea, ut putaverunt in- terpretes, Langus, Musculus et Christophorsonus. Nain adverbium mowry significat nuper, ut nemo nescil. Certe hæc incursio Barbarorum, paulo an- tequam hæc scriberet Nestorius, contigerat igitur referri debet ad verbum Idem ergo est ac si diceret: Cum Oasis multis modis nuper vastata esset; igne scilicet ac cædibus et Barbarica captivitate, ut supra dixit Nestorius. Nicephorum. Non dubito tamen quin scribendum sit ut legit Christophorsonus et Sa- vilius. PATROL GR. LXXXVI. D pulo Atque ita legisse videtur Musculus, qui sic vertit: Et cum illic hæsuros nos arbitraremur. etc., subauditur enim verbum quod proxime antecessit. In Telleriano codice deest articulus viderunt interpretes, quos leve mendum in erro rem gravissimum induxit. Scribendum est procuł dubio id est : post relationes quas ad principes misit tua magnificentia: ut per nos quo- que per quos id fieri decet, invictissimis principibus rei veritas indicetur, humaniter permitte. Solebant olim præsides provinciarum, de omnibus quæ apud ipsos acciderant, referre ad imperatorem. Quod ávz- dicebatur, et relatio ut notavi adl Ammianum Marcellinum. De his præsidum relatio- nibus loquitur Severianus in oratione prima in Hexaemeron, cujus locum hic adscribam, quem in- terpres non intellexit : etc. Id est, nam quem- admodum præsides missis relationibus, cuncta quæ geruntur imperatori significant, etc. At interpres magistros libellorum et suggestionum interpretatur, perperam ; enim apud Chrysostomum et reliquos ejus ævi scriptores nihil aliud_sunt quam presides seu rectores provinciarum. nil est aliud quam relatio. Quare in Severiano scri- bendum est, etc. (29) Τοῦ τῶν Νομάδων πλήθους. In epistola C (30) τῆς σῆς ὁδοιπορίας. Sic etiam legitur apud (31) Ταῦτα στήσεσθαι καθ' ἡμῶν. Scribendum (32) Καὶ τὸ τοσαύτας. Scribendum est καὶ τῷ (33) Καὶ τῆς ἐπὶ τοῖς ἀνεχθεῖσι. Nihil hoc loco
Chapter VIII · Chapter IXCaput VIII · Caput IX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2443ι Καταδρομὴ κατὰ Ἑλλήνων καὶ τῶν σεβασμάτων αὐτῶν.
Δ παρ' ἡμῶν δὲ, δι' ὧν ἐχρῆν γνωρισθῆναι τοῖς καλλι νίκοις ἡμῶν βασιλεῦσι, δοκιμασίας "' ἐπιεικώς, και ρακαλώ, παραχώρησον. Ταῦτα παρ' ἡμῶν ὡς πρὸς υἱὸν παρὰ πατρὸς συμβουλεύματα. Εἰ δὲ ἀγανακτή σειας καὶ νῦν ὡς τὸ πρότερον, πρᾶττε τὸ δοκοῦν. εἴ γε τοῦ δοκοῦντος λόγος οὐδεὶς δυνατώτερος. Καὶ ὅδε μὲν οὕτω κάν τοῖς γράμμασι, πυξ λαξ, παίει, βαίνει, καὶ τὴν βασιλείαν καὶ τὴν ἀρχὴν βλασφη μῶν, ὁ μηδὲ ἐξ ὧν πέπονθε· σωφρονήσας. Ἐγὼ δὲ καί τινος γεγραφότος τὴν τελευταίαν ἐκείνου ροπὴν ακήκοα, λέγοντος ὡς τὴν γλῶσσαν σκώληξι διαβρω θεὶς, ἐπὶ τὰ μείζω τε καὶ ἀθάνατα κατ' αὐτοῦ δικαιω τήρια μετεχώρησε. δοκιμασία. ΚΕΦΑΛ. Β'. Ως μετὰ Νεστόριον Μαξιμιανὸς, καὶ μετὰ τοῦτον Πρόκλος, εἶτα Φλαβιανός γίνεται. Μετὰ δ' ουν τὸν Νεστόριον αὐτὸν τὸν ἀλάστορα, τῆς Κωνσταντίνου τοῦ ἀοιδίμου πόλεως τὴν ἐπισκοπ τὴν ἐπιτρέπεται Μαξιμιανός ἐφ' οὗ πάσης εἰρή τῆς ἡ τοῦ Θεοῦ τετύχηκεν Ἐκκλησία. Τούτου δὲ αὖ ἐξ ἀνθρώπων γενομένου, Πρόκλος τοὺς οἴακας τῆς καθέδρας ἐγχειρίζεται, ὃς πάλαι Κυζίκου ἐπίσκοπος εκεχειροτόνητο. Καὶ τοῦδε τὴν κοινὴν τῶν ἀνθρώ των στειλαμένου πορείαν, Φλαβιανὸς τὴν θρόνον διαδέχεται. ΚΕΦΑΛ. Θ. Περὶ τοῦ δυστυχούς Εὐτυχους, καὶ ὅπως παρά τοῦ Κωνσταντινουπόλεως καθηρέθη Φλαβιανού, καὶ περὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ δευτέρας ληστρικής συνόδου. Εφ' οὗ τὰ κατὰ Εὐτυχῆ τὸν δυσσεβῆ κινείται, μερικῆς κατὰ τὴν Κωνσταντίνου (34) ἁλισθείσης κατὰ τὴν Κωνσταντίνου, μοῦντας ἐπισκόπους συναχθείσης τῆς ἁγίας καὶ μετ γάλης συνόδου τῆς ἐνδημούσης ἐν τῇ προειρημένῃ μεγαλοπόλει, Μαξιμιανός. ν EVAGRII SCHOLASTICI repente adversus nos mandatum de quarto exsilio nostro absque ulla miseratione compositum est. Et paulo post : Verum contentus esto his quæ acta sunt. Sufficiat, quæso, tot exsilia contra unum cor- pusculum decrevisse, et post relationes quas ad principes misit tua magnificentia, ut a nobis quo- que per quos id fieri decet, invictissimis principi- bus rei veritas indicétur, humaniter permitte. Hæc nostra sunt consilia, tanquam parentis ad filium. Quod si nunc quoque, sicut antea, indignatus fueris, fac quodcumque tibi placuerit, si quidem animus tuus nulla ratione flecti potest. Hunc in modum Nestorius in suis litteris, quasi pugnis et calcibus feriens atque insultans, imperatores simul ac magistratus conviciis appetebat, ne iis quidem quæ perpessus fuerat malis prudentior factus. Ego vero scriptorem quemdam legi, de illius mórte ita narrantem, eum lingua vermibus erosa ad graviora et sempiterna migrasse supplicia. CAP. VIII. Quomodo post Nestorium Maximianus, et post hune Proclus, deinde Flavianus, episcopi facti sint. Post mortem exsecrandi Nestorii, episcopatum Constantinopoleos suscepit Maximianus, sub cujus administratione Ecclesia Dei tranquillissimam pacem consecuta est. Quo ex hac luce sublato, Proclus sedis illius capessit gubernacula, qui jam pridem episcopus Cyzici fuerat ordinatus. Hoc eliam fatali lege defuncto, Flavianus episcopatum regiæ urbis sortitus est. CAP. IX. De infortunato Eutyche: et quomodo a Flaviano CP. episcopo depositus est, et de latrocinali synodo Ephesina secunda. Hujus temporibus mota est quæstio de impio Eutyche; collecta particulari synodo apud Con- B C (h), (i) VARIE LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. dubie scribendum est quem- admodum legitur in codice Telleriano, et apud Nicephorum in lib. iv, cap. 47, ubi Langus vertit, Flavianus synodo provinciali apud Constantinopolim coacta, etc. Quem secutus est Christophorsonus. Ego tamen particularem synodum malui interpre- tari cum Musculo. Certe ea synodus fuit tantum episcoporum qui tunc forte Constantinopoli mora- bantur ob quædam negotia ecclesiastica. Quos ¿vôr- vulgo nominabant. Exstant acta hujus synodi Constantinop. sub Flaviano, relata in actione prima concilii Chalcedonensis, in qua le- guntur hac verba : etc. Quod si quis episcoporum qui tum convenerunt, nomina scire desiderat, habentur in actione prima synodi Chalcedonensis, pag. 93. VARIORUM. (h) Ordinatus est Maximianus D vt Idus Novembr. a præside Flaviano et episco- die Octobris, anno 431. Ei demortuo successit Proclus mense Aprili anni 434. Cui post annorum tredecim et mensium aliquot episcopatum fatis fun- cto, successit Flavianus, ejusdem Ecclesiæ presby- ter, anno 447, exeunte Octobri, ut testantur Ant. Pagi ad ann. 446, n. 41, et Guil. Cav. in Flaviano. De Maximiano et Proclo vid. Socr. lib. vul, cap. 40, 41. drita Constantinopolitanus, in concilio Ephesino strenue contra Nestorium decertavit, ac ſamai sibi non vulgarem peperit. Anno autem circiter 449, cum senex admodum esset, hæresin nefandam in vulgus propalare cœpit. Unicam enim in Christo naturam adinisit. (Guil. Cave in Eutyche. In causa ejus synodus Constantinopoli congregata, anno 448, - pis et archimandritis Eutyches damnatus est. Quo- niam autem apud imperatorem conquestus est, acta concilii inimicorum fraude fuisse falsata, synodus iterum ibidem anno 449, Idus April. convenit, triginta circiter constans episcopis : relectis prioris synodi actis, compertum est omnia integra esse. (fdem, ibid. et vol. II, pag. 165, 167.) — Jobus Ludolfus, in Comment. ad Historiam Ethiopicam, post prolixam disputationem de hæresi Eutychetis, concludit, sibi videri, ex sequela magis quam ex ipsis Eutychetis verbis, propositionem illam de dua- bus Christi ante incarnationem naturis promanasse. Ipsissima enim verba tam futilia et absurda esse putat, ut ab homine sanæ mentis proferri non possint. pag. 455, etc. (34) Μερικῆς κατὰ τοῦ Κωνσταντίνου. Haud (1) Ευτυχή. Eulyches, presbyter et Archiman-
ια Περὶ ὧν Θεοδόσιος ὁ βασιλεὺς ἐνομοθέτησε κατὰ Νεστορίου.
Δ παρ' ἡμῶν δὲ, δι' ὧν ἐχρῆν γνωρισθῆναι τοῖς καλλι νίκοις ἡμῶν βασιλεῦσι, δοκιμασίας "' ἐπιεικώς, και ρακαλώ, παραχώρησον. Ταῦτα παρ' ἡμῶν ὡς πρὸς υἱὸν παρὰ πατρὸς συμβουλεύματα. Εἰ δὲ ἀγανακτή σειας καὶ νῦν ὡς τὸ πρότερον, πρᾶττε τὸ δοκοῦν. εἴ γε τοῦ δοκοῦντος λόγος οὐδεὶς δυνατώτερος. Καὶ ὅδε μὲν οὕτω κάν τοῖς γράμμασι, πυξ λαξ, παίει, βαίνει, καὶ τὴν βασιλείαν καὶ τὴν ἀρχὴν βλασφη μῶν, ὁ μηδὲ ἐξ ὧν πέπονθε· σωφρονήσας. Ἐγὼ δὲ καί τινος γεγραφότος τὴν τελευταίαν ἐκείνου ροπὴν ακήκοα, λέγοντος ὡς τὴν γλῶσσαν σκώληξι διαβρω θεὶς, ἐπὶ τὰ μείζω τε καὶ ἀθάνατα κατ' αὐτοῦ δικαιω τήρια μετεχώρησε. δοκιμασία. ΚΕΦΑΛ. Β'. Ως μετὰ Νεστόριον Μαξιμιανὸς, καὶ μετὰ τοῦτον Πρόκλος, εἶτα Φλαβιανός γίνεται. Μετὰ δ' ουν τὸν Νεστόριον αὐτὸν τὸν ἀλάστορα, τῆς Κωνσταντίνου τοῦ ἀοιδίμου πόλεως τὴν ἐπισκοπ τὴν ἐπιτρέπεται Μαξιμιανός ἐφ' οὗ πάσης εἰρή τῆς ἡ τοῦ Θεοῦ τετύχηκεν Ἐκκλησία. Τούτου δὲ αὖ ἐξ ἀνθρώπων γενομένου, Πρόκλος τοὺς οἴακας τῆς καθέδρας ἐγχειρίζεται, ὃς πάλαι Κυζίκου ἐπίσκοπος εκεχειροτόνητο. Καὶ τοῦδε τὴν κοινὴν τῶν ἀνθρώ των στειλαμένου πορείαν, Φλαβιανὸς τὴν θρόνον διαδέχεται. ΚΕΦΑΛ. Θ. Περὶ τοῦ δυστυχούς Εὐτυχους, καὶ ὅπως παρά τοῦ Κωνσταντινουπόλεως καθηρέθη Φλαβιανού, καὶ περὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ δευτέρας ληστρικής συνόδου. Εφ' οὗ τὰ κατὰ Εὐτυχῆ τὸν δυσσεβῆ κινείται, μερικῆς κατὰ τὴν Κωνσταντίνου (34) ἁλισθείσης κατὰ τὴν Κωνσταντίνου, μοῦντας ἐπισκόπους συναχθείσης τῆς ἁγίας καὶ μετ γάλης συνόδου τῆς ἐνδημούσης ἐν τῇ προειρημένῃ μεγαλοπόλει, Μαξιμιανός. ν EVAGRII SCHOLASTICI repente adversus nos mandatum de quarto exsilio nostro absque ulla miseratione compositum est. Et paulo post : Verum contentus esto his quæ acta sunt. Sufficiat, quæso, tot exsilia contra unum cor- pusculum decrevisse, et post relationes quas ad principes misit tua magnificentia, ut a nobis quo- que per quos id fieri decet, invictissimis principi- bus rei veritas indicétur, humaniter permitte. Hæc nostra sunt consilia, tanquam parentis ad filium. Quod si nunc quoque, sicut antea, indignatus fueris, fac quodcumque tibi placuerit, si quidem animus tuus nulla ratione flecti potest. Hunc in modum Nestorius in suis litteris, quasi pugnis et calcibus feriens atque insultans, imperatores simul ac magistratus conviciis appetebat, ne iis quidem quæ perpessus fuerat malis prudentior factus. Ego vero scriptorem quemdam legi, de illius mórte ita narrantem, eum lingua vermibus erosa ad graviora et sempiterna migrasse supplicia. CAP. VIII. Quomodo post Nestorium Maximianus, et post hune Proclus, deinde Flavianus, episcopi facti sint. Post mortem exsecrandi Nestorii, episcopatum Constantinopoleos suscepit Maximianus, sub cujus administratione Ecclesia Dei tranquillissimam pacem consecuta est. Quo ex hac luce sublato, Proclus sedis illius capessit gubernacula, qui jam pridem episcopus Cyzici fuerat ordinatus. Hoc eliam fatali lege defuncto, Flavianus episcopatum regiæ urbis sortitus est. CAP. IX. De infortunato Eutyche: et quomodo a Flaviano CP. episcopo depositus est, et de latrocinali synodo Ephesina secunda. Hujus temporibus mota est quæstio de impio Eutyche; collecta particulari synodo apud Con- B C (h), (i) VARIE LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. dubie scribendum est quem- admodum legitur in codice Telleriano, et apud Nicephorum in lib. iv, cap. 47, ubi Langus vertit, Flavianus synodo provinciali apud Constantinopolim coacta, etc. Quem secutus est Christophorsonus. Ego tamen particularem synodum malui interpre- tari cum Musculo. Certe ea synodus fuit tantum episcoporum qui tunc forte Constantinopoli mora- bantur ob quædam negotia ecclesiastica. Quos ¿vôr- vulgo nominabant. Exstant acta hujus synodi Constantinop. sub Flaviano, relata in actione prima concilii Chalcedonensis, in qua le- guntur hac verba : etc. Quod si quis episcoporum qui tum convenerunt, nomina scire desiderat, habentur in actione prima synodi Chalcedonensis, pag. 93. VARIORUM. (h) Ordinatus est Maximianus D vt Idus Novembr. a præside Flaviano et episco- die Octobris, anno 431. Ei demortuo successit Proclus mense Aprili anni 434. Cui post annorum tredecim et mensium aliquot episcopatum fatis fun- cto, successit Flavianus, ejusdem Ecclesiæ presby- ter, anno 447, exeunte Octobri, ut testantur Ant. Pagi ad ann. 446, n. 41, et Guil. Cav. in Flaviano. De Maximiano et Proclo vid. Socr. lib. vul, cap. 40, 41. drita Constantinopolitanus, in concilio Ephesino strenue contra Nestorium decertavit, ac ſamai sibi non vulgarem peperit. Anno autem circiter 449, cum senex admodum esset, hæresin nefandam in vulgus propalare cœpit. Unicam enim in Christo naturam adinisit. (Guil. Cave in Eutyche. In causa ejus synodus Constantinopoli congregata, anno 448, - pis et archimandritis Eutyches damnatus est. Quo- niam autem apud imperatorem conquestus est, acta concilii inimicorum fraude fuisse falsata, synodus iterum ibidem anno 449, Idus April. convenit, triginta circiter constans episcopis : relectis prioris synodi actis, compertum est omnia integra esse. (fdem, ibid. et vol. II, pag. 165, 167.) — Jobus Ludolfus, in Comment. ad Historiam Ethiopicam, post prolixam disputationem de hæresi Eutychetis, concludit, sibi videri, ex sequela magis quam ex ipsis Eutychetis verbis, propositionem illam de dua- bus Christi ante incarnationem naturis promanasse. Ipsissima enim verba tam futilia et absurda esse putat, ut ab homine sanæ mentis proferri non possint. pag. 455, etc. (34) Μερικῆς κατὰ τοῦ Κωνσταντίνου. Haud (1) Ευτυχή. Eulyches, presbyter et Archiman-
PG 86:2445ιβ Περὶ Συμεὼν τοῦ ἐν ἁγίοις Στυλίτου, καὶ ἔκφρασις τῆς κατ’ αὐτὸν μάνδρας.
συνόδου, λιβέλλους τε αὖ ἐπιδεδωκότος Ευσεβίου τὴν ἐπισκοπὴν τοῦ Δορυλαίου διέποντος, ὃς καὶ ῥή τωρ ἔτι τυγχάνων, πρῶτος τὴν Νεστορίου βλαστ φημίαν διήλεγξεν. Ὡς δ' οὖν κληθεὶς Εὐτυχὴς οὐκ ἐλήλυθε, τὰ δὲ, καὶ παραγενόμενος κάλω. Εἰρήκει γὰρ Ομολογῶ ἐκ δύο φύσεων γεγενῆσθαι τὸν Κύ ριον ἡμῶν πρὸ τῆς ἑνώσεως· μετὰ δὲ τὴν ἔνωσιν, μίαν φύσιν ὁμολογῶ· ὃς οὐδὲ τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ὁμοούσιον ἡμῖν ἔλεγεν εἶναι· καθαιρεῖται μὲν, ἐκ δεήσεων δὲ αὐτοῦ πρὸς Θεοδόσιον γενομένων, οἷα τῶν συστάντων ὑπομνημάτων παρὰ Φλαβιανῷ πλα στουργηθέντων, πρῶτα μὲν ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου ἡ ἐκ γειτόνων σύνοδος ἀλίζεται, καὶ ὑπ' αὐτῇ καὶ τισι τῶν ἀρχόντων (35) Φλαβιανός κρίνεται· καὶ βεβαιωθέντων ὡς ἀληθῶν τῶν ὑπομνημάτων, ἡ ἐν Ἐφέσῳ δευτέρα συνοδός ἀθροίζεται. ΚΕΦΑΛ. Ι. Όσα παρὰ τοῦ Διοσκόρου και Χρυσαφίου το παράλογον ἐν Ἐφέσῳ συνέδριον διεπράξατο. Ης ἔξαρχος καθειστήκει Διόσκορος (1), δ μετὰ Κύριλλον τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοπος, πρὸς ἔχθρας Φλαβιανοῦ τοῦ τεχνάσαντος (36) Χρυσαφίου (57) τῶν βασιλέων τηνικαῦτα κρατοῦντος· συνδραμόντων ἐν Ἐφέσῳ Ἰουδεναλίου τοῦ Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου, τοῦ καὶ πρότερον ἐν Ἐφέσῳ (33) γενομένου μετὰ πολλῶν τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων. Συνῆν δὲ τούτοις καὶ Δόμνος ὁ μετὰ Ἰωάννην 'Αντιοχείας πρόεδρος καὶ μὴν καὶ Ἰούλιος (39) ἐπίσκοπος (Κ), τόπον πλη- πρὸς Έχθρας Εχθραν δι' ἔχθρας των Φλαυτανῷ. Ἐν ᾖ καὶ ἄλλοι τε τῶν ἱερέων παρῆσαν, καὶ τῶν τῆς συγκλήτου τινές. τεχνά- σαντος τοῦ Χρυσαφίου. τοῦτο τεχνάσαντος Χρυσαφίου. περὶ τοῦ δυσσεβοῦς Χρυσαφίου σημείωσαι, ὡς ἀεὶ κοιτωνικοί εὐνοῦχοι τοὺς ὀρθοδόξους ἀρχιερεῖς ἐκακούργουν. Τὰ Εξαρχος Διόσκορος. ληστρική. ιν. • HISTORIA ECCLESIASTICÆ LIBER I. A stantinopolim, cum Eusebius Doryizi episcopus B libellos porrexisset, is qui jam pridem, dum rhetor esset, impietatem Nestorii primus coarguerat. Eutyches igitur, cum ad synodum vocatus non venisset, ac deinde coram convictus esset bac dixisse: Fateor Dominum nostrum Jesum Christum, ante unitionem quidem duas habuisse naturas : post unitionem vero unam duntaxat naturam confi- teor. Sed et corpus Domini negabat ejusdem esse substantia, cujus sunt nostra : depositus est. Sed cum libellum precum obtulisset Theodosio, quasi acta synodi falsata fuissent a Flaviano, primum quidem collecta est Constantinopoli synodus vici- norum episcorum. In qua, praesentibus etiam qui- busdam magistratibus, Flavianus judicatus est. Cumque synodus acta vera esse confirmasset, se- cundum concilium Ephesi congregatum est. CAP. X. Quæ per Dioscorum et Chrysaphium gesta sint in illegitimo concilio Ephesino. Huic concilio præsidere jussus est Dioscorus, Alexandrinse Ecclesiae post Cyrillum episcopus : quod quidem ob inimicitias adversus Flavianum molitus fuerat Chrysaphius, qui tunc plu- rimum poterat in palatio, Interfuit eidem synodo Juvenalis Hierosolymorum episcopus, qui et priori apud Ephesum synodo interfuerat; una cum nullis aliis sacerdotibus quos circa se habebat. Erat cum illis etiam Domnus, Antiochenæ Ecclesiæ post VALESII ANNOTATIONES. distinctionem collocat. Vertit enim hoc modo : Præsidebat autem ei synodo Dioscorus post Cyrillum Alexandrinus episcopus, id quod ita odio Flaviani instituerat Chrysaphius. Pro verbis autem illis seu ut emendat Savilius, Nicepho rus habet sonus Ecclesiarum præsides interpretatur, cum magistratus potius vertere debuisset. Recte igitur Nicephorus in lib. xiv, cap. Evagrii verba ex- posuit hoc modo : Exstant acta hujus synodi secundæ Constantinopolitanæ sub Fla- viano, relata in actione prima concilii Chalcedo- nensis, pag. et sequentibus, ubi Florentius ma- gnificentissimus Patricius, et Mamas comes et proxi- mus scrinii libellorum et sacrarum cognitionum, Macedonius denique tribunus et notarius, ei synodo interfuisse dicuntur. in editione Roberti Stephani. Sed Christophorsonus et Savilius transpositis vocabulis emendarunt Ego vero non dubito quin Evagrius scripserit Cæterum ante hæc verba Christophorsonus et Sa- vilius subdistinctionem apponunt. Sic enim vertit D Christophorsonus: Hujus concilii Dioscorus, qui in Alexandria episcopatum post Cyrillum successil, quo odium in Flavianum incenderetur, præses designatus fuit. Chrysaphius enim hanc rem callide molitus fue- rat. Sed longe melior mihi videtur sententia Musculi, Florentini, hoc Scholium adnotatum est, est, nota de impio Chrysaphio, quod cubicularii eunuchi orthodoxos episcopos perpetuo impugna- runt. Cujus rei exemplum illustre est in Eusebio præposito cubiculi, qui Constantii temporibus Atha- nasium et reliquos catholicos antistites insectalus est. cepit Christophorsonus, quasi Evagrius diceret, Juvenalem príus fuisse episcopum Ephesi. Evagrius tamen id non dicit, sed tantum ait Juvenalem epi- scopum Hierosolymorum, jam antea versatum fuisse Ephesi, in priore scilicet Ephesina synodo, in qua Nestorius fuerat condemnatus. VARIORUM. () Synodus Ephesina ut, id est Latrocinalis dicta, ammo 449, Id. Augusti, a episcopis in Basilica B. Mariæ congregata, præsidente, vel tyrannicam potius vim exercente Dioscoro, qui Cyrillum in sede Alexan- drina exceperat anno 444. Absolutus est Eutyches. ct hæresis ejus confirmata : Flavianus, aliique epi- scopi catholici damnantur (Guil. Gav. vol. II, pag. 167) lanus, ut appellatur ab auctore Breviculi Historiæ Eutychiana. Quo nomine vocatur in omnibus mss. ubi acta hujusce latrocinalis synodi recitantur, teste Baluzio in praefat. ad concil. Chalced. n. 30. Hunc tamen alii Julianum vocant, notante Valesio. Erat quidem Julianus Coensis episcopus, ad quem exstant aliquot epistola Leonis: in quibus tamen nulla mentio fit de præsidentia ipsius in hac sy- nodo, ut recte observat Pagi ad ann. 449, n. 5. W. LOWTH. (35) Καί τισι τῶν ἀρχόντων. Male Christophor- C qui ante has voces πρὸς ἔχθρας Φλαυϊανού, sub. (36) Τοῦ τεχνάσαντος Χρυσαφίου. Ita legebatur (57) Χρυσαφίου. Ad latus manuscripti codicis (38) Πρότερον ἐν Ἐφέσῳ. Male hac verba ac- (39) Καὶ Ιούλιος. Sic etiam legitur apud Nice- (4) Ιούλιος ἐπίσκοπος. Julius episcopus Puteo-
Chapter XCaput X
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιγ Περὶ Ἰσιδώρου τοῦ Πηλουσιώτου, καὶ Συνεσίου τοῦ Κυρήνης ἐπισκόπου.
συνόδου, λιβέλλους τε αὖ ἐπιδεδωκότος Ευσεβίου τὴν ἐπισκοπὴν τοῦ Δορυλαίου διέποντος, ὃς καὶ ῥή τωρ ἔτι τυγχάνων, πρῶτος τὴν Νεστορίου βλαστ φημίαν διήλεγξεν. Ὡς δ' οὖν κληθεὶς Εὐτυχὴς οὐκ ἐλήλυθε, τὰ δὲ, καὶ παραγενόμενος κάλω. Εἰρήκει γὰρ Ομολογῶ ἐκ δύο φύσεων γεγενῆσθαι τὸν Κύ ριον ἡμῶν πρὸ τῆς ἑνώσεως· μετὰ δὲ τὴν ἔνωσιν, μίαν φύσιν ὁμολογῶ· ὃς οὐδὲ τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ὁμοούσιον ἡμῖν ἔλεγεν εἶναι· καθαιρεῖται μὲν, ἐκ δεήσεων δὲ αὐτοῦ πρὸς Θεοδόσιον γενομένων, οἷα τῶν συστάντων ὑπομνημάτων παρὰ Φλαβιανῷ πλα στουργηθέντων, πρῶτα μὲν ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου ἡ ἐκ γειτόνων σύνοδος ἀλίζεται, καὶ ὑπ' αὐτῇ καὶ τισι τῶν ἀρχόντων (35) Φλαβιανός κρίνεται· καὶ βεβαιωθέντων ὡς ἀληθῶν τῶν ὑπομνημάτων, ἡ ἐν Ἐφέσῳ δευτέρα συνοδός ἀθροίζεται. ΚΕΦΑΛ. Ι. Όσα παρὰ τοῦ Διοσκόρου και Χρυσαφίου το παράλογον ἐν Ἐφέσῳ συνέδριον διεπράξατο. Ης ἔξαρχος καθειστήκει Διόσκορος (1), δ μετὰ Κύριλλον τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοπος, πρὸς ἔχθρας Φλαβιανοῦ τοῦ τεχνάσαντος (36) Χρυσαφίου (57) τῶν βασιλέων τηνικαῦτα κρατοῦντος· συνδραμόντων ἐν Ἐφέσῳ Ἰουδεναλίου τοῦ Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου, τοῦ καὶ πρότερον ἐν Ἐφέσῳ (33) γενομένου μετὰ πολλῶν τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων. Συνῆν δὲ τούτοις καὶ Δόμνος ὁ μετὰ Ἰωάννην 'Αντιοχείας πρόεδρος καὶ μὴν καὶ Ἰούλιος (39) ἐπίσκοπος (Κ), τόπον πλη- πρὸς Έχθρας Εχθραν δι' ἔχθρας των Φλαυτανῷ. Ἐν ᾖ καὶ ἄλλοι τε τῶν ἱερέων παρῆσαν, καὶ τῶν τῆς συγκλήτου τινές. τεχνά- σαντος τοῦ Χρυσαφίου. τοῦτο τεχνάσαντος Χρυσαφίου. περὶ τοῦ δυσσεβοῦς Χρυσαφίου σημείωσαι, ὡς ἀεὶ κοιτωνικοί εὐνοῦχοι τοὺς ὀρθοδόξους ἀρχιερεῖς ἐκακούργουν. Τὰ Εξαρχος Διόσκορος. ληστρική. ιν. • HISTORIA ECCLESIASTICÆ LIBER I. A stantinopolim, cum Eusebius Doryizi episcopus B libellos porrexisset, is qui jam pridem, dum rhetor esset, impietatem Nestorii primus coarguerat. Eutyches igitur, cum ad synodum vocatus non venisset, ac deinde coram convictus esset bac dixisse: Fateor Dominum nostrum Jesum Christum, ante unitionem quidem duas habuisse naturas : post unitionem vero unam duntaxat naturam confi- teor. Sed et corpus Domini negabat ejusdem esse substantia, cujus sunt nostra : depositus est. Sed cum libellum precum obtulisset Theodosio, quasi acta synodi falsata fuissent a Flaviano, primum quidem collecta est Constantinopoli synodus vici- norum episcorum. In qua, praesentibus etiam qui- busdam magistratibus, Flavianus judicatus est. Cumque synodus acta vera esse confirmasset, se- cundum concilium Ephesi congregatum est. CAP. X. Quæ per Dioscorum et Chrysaphium gesta sint in illegitimo concilio Ephesino. Huic concilio præsidere jussus est Dioscorus, Alexandrinse Ecclesiae post Cyrillum episcopus : quod quidem ob inimicitias adversus Flavianum molitus fuerat Chrysaphius, qui tunc plu- rimum poterat in palatio, Interfuit eidem synodo Juvenalis Hierosolymorum episcopus, qui et priori apud Ephesum synodo interfuerat; una cum nullis aliis sacerdotibus quos circa se habebat. Erat cum illis etiam Domnus, Antiochenæ Ecclesiæ post VALESII ANNOTATIONES. distinctionem collocat. Vertit enim hoc modo : Præsidebat autem ei synodo Dioscorus post Cyrillum Alexandrinus episcopus, id quod ita odio Flaviani instituerat Chrysaphius. Pro verbis autem illis seu ut emendat Savilius, Nicepho rus habet sonus Ecclesiarum præsides interpretatur, cum magistratus potius vertere debuisset. Recte igitur Nicephorus in lib. xiv, cap. Evagrii verba ex- posuit hoc modo : Exstant acta hujus synodi secundæ Constantinopolitanæ sub Fla- viano, relata in actione prima concilii Chalcedo- nensis, pag. et sequentibus, ubi Florentius ma- gnificentissimus Patricius, et Mamas comes et proxi- mus scrinii libellorum et sacrarum cognitionum, Macedonius denique tribunus et notarius, ei synodo interfuisse dicuntur. in editione Roberti Stephani. Sed Christophorsonus et Savilius transpositis vocabulis emendarunt Ego vero non dubito quin Evagrius scripserit Cæterum ante hæc verba Christophorsonus et Sa- vilius subdistinctionem apponunt. Sic enim vertit D Christophorsonus: Hujus concilii Dioscorus, qui in Alexandria episcopatum post Cyrillum successil, quo odium in Flavianum incenderetur, præses designatus fuit. Chrysaphius enim hanc rem callide molitus fue- rat. Sed longe melior mihi videtur sententia Musculi, Florentini, hoc Scholium adnotatum est, est, nota de impio Chrysaphio, quod cubicularii eunuchi orthodoxos episcopos perpetuo impugna- runt. Cujus rei exemplum illustre est in Eusebio præposito cubiculi, qui Constantii temporibus Atha- nasium et reliquos catholicos antistites insectalus est. cepit Christophorsonus, quasi Evagrius diceret, Juvenalem príus fuisse episcopum Ephesi. Evagrius tamen id non dicit, sed tantum ait Juvenalem epi- scopum Hierosolymorum, jam antea versatum fuisse Ephesi, in priore scilicet Ephesina synodo, in qua Nestorius fuerat condemnatus. VARIORUM. () Synodus Ephesina ut, id est Latrocinalis dicta, ammo 449, Id. Augusti, a episcopis in Basilica B. Mariæ congregata, præsidente, vel tyrannicam potius vim exercente Dioscoro, qui Cyrillum in sede Alexan- drina exceperat anno 444. Absolutus est Eutyches. ct hæresis ejus confirmata : Flavianus, aliique epi- scopi catholici damnantur (Guil. Gav. vol. II, pag. 167) lanus, ut appellatur ab auctore Breviculi Historiæ Eutychiana. Quo nomine vocatur in omnibus mss. ubi acta hujusce latrocinalis synodi recitantur, teste Baluzio in praefat. ad concil. Chalced. n. 30. Hunc tamen alii Julianum vocant, notante Valesio. Erat quidem Julianus Coensis episcopus, ad quem exstant aliquot epistola Leonis: in quibus tamen nulla mentio fit de præsidentia ipsius in hac sy- nodo, ut recte observat Pagi ad ann. 449, n. 5. W. LOWTH. (35) Καί τισι τῶν ἀρχόντων. Male Christophor- C qui ante has voces πρὸς ἔχθρας Φλαυϊανού, sub. (36) Τοῦ τεχνάσαντος Χρυσαφίου. Ita legebatur (57) Χρυσαφίου. Ad latus manuscripti codicis (38) Πρότερον ἐν Ἐφέσῳ. Male hac verba ac- (39) Καὶ Ιούλιος. Sic etiam legitur apud Nice- (4) Ιούλιος ἐπίσκοπος. Julius episcopus Puteo-
ιδ Περὶ τοῦ ἐν ἁγίοις Ἰγνατίου, καὶ περὶ τοῦ ἐν ἁγίοις Βαβύλα.
συνόδου, λιβέλλους τε αὖ ἐπιδεδωκότος Ευσεβίου τὴν ἐπισκοπὴν τοῦ Δορυλαίου διέποντος, ὃς καὶ ῥή τωρ ἔτι τυγχάνων, πρῶτος τὴν Νεστορίου βλαστ φημίαν διήλεγξεν. Ὡς δ' οὖν κληθεὶς Εὐτυχὴς οὐκ ἐλήλυθε, τὰ δὲ, καὶ παραγενόμενος κάλω. Εἰρήκει γὰρ Ομολογῶ ἐκ δύο φύσεων γεγενῆσθαι τὸν Κύ ριον ἡμῶν πρὸ τῆς ἑνώσεως· μετὰ δὲ τὴν ἔνωσιν, μίαν φύσιν ὁμολογῶ· ὃς οὐδὲ τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ὁμοούσιον ἡμῖν ἔλεγεν εἶναι· καθαιρεῖται μὲν, ἐκ δεήσεων δὲ αὐτοῦ πρὸς Θεοδόσιον γενομένων, οἷα τῶν συστάντων ὑπομνημάτων παρὰ Φλαβιανῷ πλα στουργηθέντων, πρῶτα μὲν ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου ἡ ἐκ γειτόνων σύνοδος ἀλίζεται, καὶ ὑπ' αὐτῇ καὶ τισι τῶν ἀρχόντων (35) Φλαβιανός κρίνεται· καὶ βεβαιωθέντων ὡς ἀληθῶν τῶν ὑπομνημάτων, ἡ ἐν Ἐφέσῳ δευτέρα συνοδός ἀθροίζεται. ΚΕΦΑΛ. Ι. Όσα παρὰ τοῦ Διοσκόρου και Χρυσαφίου το παράλογον ἐν Ἐφέσῳ συνέδριον διεπράξατο. Ης ἔξαρχος καθειστήκει Διόσκορος (1), δ μετὰ Κύριλλον τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοπος, πρὸς ἔχθρας Φλαβιανοῦ τοῦ τεχνάσαντος (36) Χρυσαφίου (57) τῶν βασιλέων τηνικαῦτα κρατοῦντος· συνδραμόντων ἐν Ἐφέσῳ Ἰουδεναλίου τοῦ Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου, τοῦ καὶ πρότερον ἐν Ἐφέσῳ (33) γενομένου μετὰ πολλῶν τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων. Συνῆν δὲ τούτοις καὶ Δόμνος ὁ μετὰ Ἰωάννην 'Αντιοχείας πρόεδρος καὶ μὴν καὶ Ἰούλιος (39) ἐπίσκοπος (Κ), τόπον πλη- πρὸς Έχθρας Εχθραν δι' ἔχθρας των Φλαυτανῷ. Ἐν ᾖ καὶ ἄλλοι τε τῶν ἱερέων παρῆσαν, καὶ τῶν τῆς συγκλήτου τινές. τεχνά- σαντος τοῦ Χρυσαφίου. τοῦτο τεχνάσαντος Χρυσαφίου. περὶ τοῦ δυσσεβοῦς Χρυσαφίου σημείωσαι, ὡς ἀεὶ κοιτωνικοί εὐνοῦχοι τοὺς ὀρθοδόξους ἀρχιερεῖς ἐκακούργουν. Τὰ Εξαρχος Διόσκορος. ληστρική. ιν. • HISTORIA ECCLESIASTICÆ LIBER I. A stantinopolim, cum Eusebius Doryizi episcopus B libellos porrexisset, is qui jam pridem, dum rhetor esset, impietatem Nestorii primus coarguerat. Eutyches igitur, cum ad synodum vocatus non venisset, ac deinde coram convictus esset bac dixisse: Fateor Dominum nostrum Jesum Christum, ante unitionem quidem duas habuisse naturas : post unitionem vero unam duntaxat naturam confi- teor. Sed et corpus Domini negabat ejusdem esse substantia, cujus sunt nostra : depositus est. Sed cum libellum precum obtulisset Theodosio, quasi acta synodi falsata fuissent a Flaviano, primum quidem collecta est Constantinopoli synodus vici- norum episcorum. In qua, praesentibus etiam qui- busdam magistratibus, Flavianus judicatus est. Cumque synodus acta vera esse confirmasset, se- cundum concilium Ephesi congregatum est. CAP. X. Quæ per Dioscorum et Chrysaphium gesta sint in illegitimo concilio Ephesino. Huic concilio præsidere jussus est Dioscorus, Alexandrinse Ecclesiae post Cyrillum episcopus : quod quidem ob inimicitias adversus Flavianum molitus fuerat Chrysaphius, qui tunc plu- rimum poterat in palatio, Interfuit eidem synodo Juvenalis Hierosolymorum episcopus, qui et priori apud Ephesum synodo interfuerat; una cum nullis aliis sacerdotibus quos circa se habebat. Erat cum illis etiam Domnus, Antiochenæ Ecclesiæ post VALESII ANNOTATIONES. distinctionem collocat. Vertit enim hoc modo : Præsidebat autem ei synodo Dioscorus post Cyrillum Alexandrinus episcopus, id quod ita odio Flaviani instituerat Chrysaphius. Pro verbis autem illis seu ut emendat Savilius, Nicepho rus habet sonus Ecclesiarum præsides interpretatur, cum magistratus potius vertere debuisset. Recte igitur Nicephorus in lib. xiv, cap. Evagrii verba ex- posuit hoc modo : Exstant acta hujus synodi secundæ Constantinopolitanæ sub Fla- viano, relata in actione prima concilii Chalcedo- nensis, pag. et sequentibus, ubi Florentius ma- gnificentissimus Patricius, et Mamas comes et proxi- mus scrinii libellorum et sacrarum cognitionum, Macedonius denique tribunus et notarius, ei synodo interfuisse dicuntur. in editione Roberti Stephani. Sed Christophorsonus et Savilius transpositis vocabulis emendarunt Ego vero non dubito quin Evagrius scripserit Cæterum ante hæc verba Christophorsonus et Sa- vilius subdistinctionem apponunt. Sic enim vertit D Christophorsonus: Hujus concilii Dioscorus, qui in Alexandria episcopatum post Cyrillum successil, quo odium in Flavianum incenderetur, præses designatus fuit. Chrysaphius enim hanc rem callide molitus fue- rat. Sed longe melior mihi videtur sententia Musculi, Florentini, hoc Scholium adnotatum est, est, nota de impio Chrysaphio, quod cubicularii eunuchi orthodoxos episcopos perpetuo impugna- runt. Cujus rei exemplum illustre est in Eusebio præposito cubiculi, qui Constantii temporibus Atha- nasium et reliquos catholicos antistites insectalus est. cepit Christophorsonus, quasi Evagrius diceret, Juvenalem príus fuisse episcopum Ephesi. Evagrius tamen id non dicit, sed tantum ait Juvenalem epi- scopum Hierosolymorum, jam antea versatum fuisse Ephesi, in priore scilicet Ephesina synodo, in qua Nestorius fuerat condemnatus. VARIORUM. () Synodus Ephesina ut, id est Latrocinalis dicta, ammo 449, Id. Augusti, a episcopis in Basilica B. Mariæ congregata, præsidente, vel tyrannicam potius vim exercente Dioscoro, qui Cyrillum in sede Alexan- drina exceperat anno 444. Absolutus est Eutyches. ct hæresis ejus confirmata : Flavianus, aliique epi- scopi catholici damnantur (Guil. Gav. vol. II, pag. 167) lanus, ut appellatur ab auctore Breviculi Historiæ Eutychiana. Quo nomine vocatur in omnibus mss. ubi acta hujusce latrocinalis synodi recitantur, teste Baluzio in praefat. ad concil. Chalced. n. 30. Hunc tamen alii Julianum vocant, notante Valesio. Erat quidem Julianus Coensis episcopus, ad quem exstant aliquot epistola Leonis: in quibus tamen nulla mentio fit de præsidentia ipsius in hac sy- nodo, ut recte observat Pagi ad ann. 449, n. 5. W. LOWTH. (35) Καί τισι τῶν ἀρχόντων. Male Christophor- C qui ante has voces πρὸς ἔχθρας Φλαυϊανού, sub. (36) Τοῦ τεχνάσαντος Χρυσαφίου. Ita legebatur (57) Χρυσαφίου. Ad latus manuscripti codicis (38) Πρότερον ἐν Ἐφέσῳ. Male hac verba ac- (39) Καὶ Ιούλιος. Sic etiam legitur apud Nice- (4) Ιούλιος ἐπίσκοπος. Julius episcopus Puteo-
PG 86:2447ιε Περὶ τοῦ πολέμου τοῦ κατὰ Ἀττίλαν, καὶ σεισμῶν καθολικῶν.
Chapter XICaput XI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2449ις Περὶ Μεμνονίου, Ζωΐλου, καὶ Καλλίστου, καὶ Ἀνατολίου.
καὶ πρός γε 'Ακυλίνας Βύβλου. Ἐπράχθη καί τινα Α. Σωφρονίου χάριν τὴν Κωνσταντιναίων (43) ἐπισκοπή- σαντος. Καθαιρεῖται δὲ παρ᾽ αὐτῶν καὶ ὁ τῆς Κυ ρεστῶν ἐπισκοπήσας Θεοδώριτος, καὶ μὴν καὶ Δή.. μνος ὁ τῆς Ἀντιοχέων· ἐφ᾽ ᾧ τί λοιπόν γέγονεν (44), δ οὐκ ἔστιν εὑρεῖν. Καὶ οὕτω μὲν τὸ ἐν Ἐφέσῳ δεύ- τερον διελύθη συνέδριον. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Απολογία του συγγραφέως ὑπὲρ τῶν ἐν ἡμῖν διαφορῶν, καὶ κατάγελως τῶν ῾Ελληνικών ΰθλων. Μή μοι δέ τις τῶν εἰδωλομανούντων ἐπιγελάσῃ, ὡς τῶν δευτέρων τοὺς προτέρους καθαιρούντων, καὶ προσεφευρισκόντων ἀεί τι τῇ πίστει καινότερον. Ἡμεῖς μὲν γὰρ τὴν ἄφραστον καὶ ἀνεξιχνίαστον τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν ἐρευνῶντες, καὶ ἐς τὰ μά- Β λιστα σεμνύνειν καὶ ἐξαίρειν βουλόμενοι, ἢ τῇδε, ή ἐκεῖσε τρεπόμεθα. Καὶ οὐδεὶς ἀδυνατῶν τῶν αἱρέ σεις παρὰ Χριστιανοῖς ἐξευρηκότων, πρωτοτύπως βλασφημεῖν ἠθέλησεν, ἢ ἀτιμάσαι τὸ Θεῖον βουλό- μενος ἐξωλίσθησεν· ἀλλὰ μᾶλλον ὑπολαμβάνων κρείσσον τοῦ φθάσαντος λέγειν εἰ τόδε πρεσβεύσεις. Καὶ τὰ μὲν συνεκτικὰ καὶ κύρια (45) πᾶσι κοινῶς ὡμολόγηται. Τριὰς γὰρ ἡμῖν τὸ προσκυνούμενον, καὶ μονὰς τὰ δοξολογούμενα· ὅ τε πρὸ αἰώνων γεν νηθεὶς Θεὸς Λόγος, σαρχούμενος δευτέρα γεννήσει · φειδοῖ τοῦ πλάσματος. Εἰ δὲ περὶ ἕτερα ἄττα κεκαι- νούργηται, γεγόνασι καὶ ταῦτα τοῦ Σωτῆρος ἐνδόντος Θεοῦ τῷ αὐτεξουσίῳ καὶ περὶ τούτων, ἵνα μᾶλλον ἡ ἁγία καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ Ἐκκλησία, ἐνθένδε κἀκεῖθεν πρὸς τὸ δέον τε καὶ εὐσεβὲς αἰχμαλωτίσῃ τὰ λεγόμενα, καὶ πρὸς μίαν ἀπεξεσμένην καὶ εὐ θεῖαν ὁδὸν ὑπαντήσῃ. Διὸ καὶ τῷ ᾿Αποστόλῳ εὖ μάλα σαφῶς εἴρηται· « Δεῖ δὲ καὶ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι, ἵνα οι δόκιμοι φανεροί γένωνται. » Καὶ θαυμάσαι κάν τούτῳ ἔστι τὴν ἄῤῥητον τοῦ Θεοῦ σοφίαν, τοῦ καὶ πρὸς τὸν θεσπέσιον. Παῦλον εἰρηκότος· « Ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται. » Εξ ὧν γὰρ τῆς Ἐκκλησίας ἀπεῤῥάγη τὰ μέλη, ἐκ τούτων τὰ • οὐδεὶς οὐδ᾽ αὐτῶν. χιν, και καίρια, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I. et Daniel Carrarum episcopus est destitutus : C Cor. xi, 19. C. C. Irenaus item Tyri, et Aquilinus Bybli. Gesta sunt etiam quædam pro Sophronio Constantinensium epi- scopo. Depositus est ab iisdem etiam Theodoritus epi- scopus Cyri, et Domus Antiochensis episcopus. De quo quid postea factum fuerit, invenire non potui. His ita gestis, soluta est secunda synodus Ephesina. CAP. XI. Defensio varietatis opinionum quæ sunt apud Chri- stianos,jet derisio fabularum gentilium. Nemo porro gentilium nos derideat; propterea quod posteriores episcopi priores destituant, ac semper novi aliquid adjiciant fidei nostre. Nos enim inexplicabilem et investigabilem Dei erga homines benevolentiam scrutantes, dum eam maxi- me honorare et omnibus modis extollere cupimus, aut hanc, aut illam sententiam, sequimur. Nec quisquam eorum qui inter Christianos haereses excogitarunt, dedita opera impie loqui voluit : aut cum divino numini contumeliam facere decrevisset, in errorem delapsus est: sed potius unusquisque eorum existimavit, se qui hoc dogma assereret, melius dicere quam reliquos qui ipsum præcessis- sent. Et ea quidem quæ præcipua sunt ac funda- menta fidei nostræ, uno consensu omnes confite- mur. Trinitas enim est quam adoramus, et unitas quam glorificamus : et Deus idem ac Verbum, ante secula genitum, et propter homines secunda gene- ratione incarnatum. Quod autem in aliis capitibus quædam innovata sunt, id ex eo factum est quod Servator noster Deus liberam nobis facultatem reliquit de iis sentiendi, ut sancta catholica et apostolica Ecclesia, ea quæ ab utraque parte di- cuntur, ad rectam normam ac pietatem traducat, et ad unam planam rectamque semitam perveniat. Atque ob hanc causam sapienter admodum dixit apostolus Paulus: Oportet hæreses esse inter vos, ut qui probi sunt, manifesti fiant. › In quo adıni- VARIE LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. Antiochensis episcopi subrogatus est Maximus, ut scribit Liberatus in Breviario. Cujus episcopatum Leo papa postmodum confirmavit, ut legitur in actione x Chalcedonensis concilii. Idem tamen Maximus Domno, quoad vixit, certos sumptus ex Ecclesie suæ reditibus constituit, ut contentus ali- mentis in posterum quiesceret : quod quidem cæ- teri patriarchæ in Chalcedonensi synodo approba - runt, ut videre est in actione jam citata *. In hujus loci versione, mirum est quantopere aberra- rint interpretes. Nam Langus quidem interpres Nicephori ita vertit: Decrevit hæc synodus quoque de Sophronio quædam, qui tum Constantinopolim visende ejus gratia venerat. Christophorsonus vero sic interpretatur : Nonnulla ibidem acta fuere contra Sophronium episcopum Constantinopolitanum. Sed Constantiniensein dicere debuerat. Erat enim Sophronius episcopus Constantinæ, ut patet ex sy- nodo Antiochena sub Domno, quæ intexta est ac- tioni xiv, synodi Chalcedonensis. Interfuit idem Sophronius postea Chalcedonensi synodo ut legitur in actis ejusdem concilii. Est autem Constantina urbs Phoenices. [Ad hunc Sophronium episcopum Constantinæ scripta est epistola Theodoriti, 53.] phorum in lib. cap. 48, ubi hunc Evagrii locum transcribit, legitur minus recte ut opi- mor. Ita tamen diserte scriptum inveni in ms. co- dice Telleriano. VARIORUM. ⚫ Istam actionem concilti Chalcedonensis ut com- mentitiamn rejicit Quesnellus, dissert. 9, in Opera Leonis : e contra, eam ut genuinanı, defendit Balu- zius, Praefat. in Concil. Chalced. n. 32, etc. Ipse Domnus post depositionem suam in eremum sccessit ad Euthymium, si qua fides Cyrillo monacho scrip- tori Vita Euthymii. vid. Pagi ad ann. 451, n. 54, (43) Σωφρονίου χάριν την Κωνσταντιναίων. D (44) Ἐφ᾽ ᾧ τί λοιπὸν γέγονεν. In locum Domni (45) Τὰ μὲν συνεκτικὰ καὶ κύρια. Apud Nice- 55. W. LOWTH.
Chapter XIICaput XII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2451ιζ Περὶ ἐπαναστάσεων ἀνά τε Εὐρώπην καὶ τὴν Ἑῴαν, καὶ περὶ Κλαυδιανοῦ καὶ Κύρου τῶν ποιητῶν.
Α ὀρθὰ καὶ ἀμώμητα πλέον ἀπεξέσθη τε καὶ ἀπετέθη δόγματα, καὶ πρὸς αὔξησιν καὶ τὴν ἐς οὐρανοὺς ἀνάβασιν ἡ καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ τοῦ Θεοῦ ἐλή λυθεν Ἐκκλησία. Οἱ δέ γε τῆς Ἑλληνικῆς πλάνης τρόφιμοι, οὐ Θεὸν ἐξευρεῖν βουλόμενοι ἢ τὴν αὐτοῦ περὶ τοὺς ἀνθρώπους κηδεμονίαν, τά τε τῶν φθασάν των, τά τε ἀλλήλων καταλύουσιν· ἀλλὰ θεοὺς ἐπὶ θεοῖς ἐπινοοῦντες, καὶ τῶν οἰκείων παθῶν χειρο τονοῦντές τε καὶ ὀνομάζοντες, ἵνα συγγνώμην ταῖς οἰκείαις ἀκολασίαις πορίζοιντο, θεοὺς τοιούτους ἐπι γραφόμενοι. Ωστε ἀμέλει ὁ παρ' αὐτοῖς ὑπατος πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε, τὸν Φρύγα το μειράκιον ἐς όρνεον μετασχηματισθεὶς ἀσελγῶς διήρπασε· μισθόν τε τῆς αἰσχρουργίας, την κύλικα παρέσχετο, τὴν φιλοτησίαν προπίνειν ἐπιτρέψας, ὡς ἂν μετά Β τοῦ νέκταρος καὶ τὰ ὀνείδη κοινῶς πίνοιεν. Ὃς καὶ μυρίοις ἄλλοις ατοπήμασι, καὶ παρὰ τοῖς οὐδέσι τῶν ἀνθρώπων ἀπηγορευμένοις, καὶ πρὸς πᾶσαν ἀλόγων ἰδέαν ὁ πάντων ἀλογώτατος μεταβληθεὶς, ἀνδρόγυνος γίνεται, εἰ καὶ μὴ τὴν γαστέρα, ἀλλὰ γοῦν τὸν μηρὸν κυοφορῶν, ἵνα καὶ ταῦτα παρὰ φύσ σιν αὐτῷ πράττοιτο. Οὗ καὶ τὸ διθύραμβον κύημα ἀνδρόγυνον γενόμενον, εκατέραν ἐνύβρισε φύσιν, μέθης ἔξαρχον, οίνοφλυγίας τε αὖ καὶ κραιπάλης, καί γε έωλοκρασίας, καὶ τῶν ἐντεῦθεν δεινῶν. Τού τῳ τῷ αἰγιόχῳ τῷ ἐριβρεμέτῃ καί τι σεμνὸν (46) ἐκεῖνο περιτιθέασι, πατραλοίαν ἀποκαλοῦντες τὴν ἐσχάτην παρὰ πᾶσι ποινήν, οἷα τὸν Κρόνον τὸν κακῶς αὐτὸν φύσαντα τῆς βασιλείας έξωθήσαντα. Τί δ' ἂν φαίην καὶ περὶ τῆς θεουργηθείσης αὐτοῖς πορνείας, ᾖ τὴν ᾿Αφροδίτην τὴν κοχλογεννήτην Κυπρίαν ἐπ- έστησαν, τὴν μὲν σωφροσύνην, ὡς ἐναγές τι χρῆμα καὶ τηνάλλως Εκτοπον μυσαττομένην· πορνείαις δὲ καὶ πάσαις αἰσχρουργίαις ἡδομένην, καὶ τούτοις ἱλά- σκεσθαι βουλομένην. Μεθ' ης "Αρης ἀσχημονεί, τοῖς Ηφαίστου τεχνάσμασιν ὑπὸ τοῖς θεοῖς θεατριζόμε νός τε καὶ γελώμενος. Γελάσοι δὲ ἄν τις δικαίως καὶ φαλλοὺς αὐτῶν, καὶ ἰθυφάλλους, καὶ Φαλλαγώγια, καὶ Πρίαπον ὑπερμεγέθη, καὶ πᾶνα ασχήμονι μορίω τιμώμενον, καὶ τὰ ἐν Ἐλευσῖνι μυστήρια, καθ' ἂν μόνον ἐπαινετα, ὅτι γε ἥλιος οὐχ ὁρᾷ, ἀλλὰ τῷ σκότῳ συνοικεῖν κατεκρίθησαν. Τούτων τοῖς αἰσχρῶς τιμῶσι τε καὶ τιμωμένοις καταλιμπανομένων, ἐπὶ τὴν νύσσαν τὸν πῶλον εκκεντήσωμεν, καὶ τὰ λειπόμενα τῆς Θεοδοσίου βασιλείας εὐσυνόντως ἀποθώμεθα. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ. "Όπως ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος τὴν Νεστορίου απ ρεσιν ἀπελαύνει. Γέγραπται δ' οὖν αὐτῷ πανευσεβής διάταξις, ανα τὸ πρῶτον βιβλίον κειμένη, Ιουστινιανοῦ Κώδιξ ενό * καὶ ώς. EVAGRII SCHOLASTICI rari etiam licet ineffabilem Dei sapientiam, qui ad divinum apostolum Paulum dixit : ‹ Virtas enim mea in infirmitate perficitur. » Ex quibus enin causis Ecclesiæ divulsa sunt membra, ex iisdem recta et irreprehensibilis doctrina aocura- tius limata et exposita, est: et catholica atque apostolica Dei Ecclesia majus incrementum accepit, et ad ipsum usque cœlum sublata est. Gentilium vero superstitionis alumni, dum nec Dei naturam, nec ejus providentiam in rebus humanis investi- gare student, et majorum suorun, et suas invi- cem opiniones evertunt. Novos enim subinde deos excogitant, eosque ex propriis animi perturbatio- nibus designant ac nominant, quo scilicet libidini- bus suis impunitatem concilient, hujusmodi deos sibi adsciscendo. Sic certe apud illos is qui sum- mus habetur Deus, et pater hominum simul ac deorum vocatur, in avis speciem mutatus, adoles- centem Phrygem impudenter rapuit, et mercedem stupri poculum ei tribuit, permittens ut ipsi amoris gratia propinaret, quo uterque simul cum nectare dedecus ac probrum hauriret. Idem innu- meris aliis sceleribus, quæ ne vilissimis quidem hominibus permissa sunt, sese inquinavit. Et in omnes brutorum animantium species, ipse om- nium brutissimus mutatus, androgynus factus est, non in utero quidem, sed in femore fœtum gestans, ut et ista præter naturam ab eo committerentur. Unde ortus Bacchus ipse quoque androgynus, atrumque serum contumelia affecit: auctor temu- C lentia, ebrietatis, et crapulæ, et omnium quæ inde nascuntur malorum. Huic Ægioche et Altitonanti aliud quiddam ut magnifcum attribuunt, parrici- dam euni appellantes, quod extremum apud om- nes scelus existimatur: propterea quod Saturnum qui malo fato ipsum genuerat, ex regno expulisset. Jam vero quid de scortatione dicam ab ipsis conse- crata, cui Venerem Cypriam e concha genitam præfecerunt: quæ continentiam quidem, tanquam scelus quoddam ac piaculum aversatur : stupris vero et quibuslibet flagitiis delectatur, iisque ipsis coli sese ac placari cupit. Cum qua Mars congres- sus, astu Vulcani reliquis diis spectandus ac deri- dendus exponitur. Riserit etiam non immerito quispiam Phallos eorum, et Itbyphallos ac Phalla-D gogia, et enormem Priapum, ac Panem qui turpi colitur membro. Mysteria item quæ Eleusine cole- brantur, ob id solum laudanda, quod a sole non videntur, sed perpetuis tenebris damnata sunt. Verum hæc tam his qui ista turpiter colunt, quam iis qui coluntur relinquentes, equum ad metas in- citemus, et quæ supersunt de rebus gestis Theodosii, omnium oculis subjiciamus. CAP. XII. Quomodo imp. Theodosius hæresim Nestorii profli- gavit. Scripta est ab eodem imperatore constitutio ad- modum pia; quæ relata est in primo Justiniani libro II Cor. xII, 9. VALESII ANNOTATIONES. passim positum erat pro (46) Και τι σεμνύν. Non dubito quin scribendum sit ὥς τι σεμνόν, etc., in his cnim Evagrii libris
ιη Περὶ Εὐδοκίας καὶ Εὐδοξίας.
Α ὀρθὰ καὶ ἀμώμητα πλέον ἀπεξέσθη τε καὶ ἀπετέθη δόγματα, καὶ πρὸς αὔξησιν καὶ τὴν ἐς οὐρανοὺς ἀνάβασιν ἡ καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ τοῦ Θεοῦ ἐλή λυθεν Ἐκκλησία. Οἱ δέ γε τῆς Ἑλληνικῆς πλάνης τρόφιμοι, οὐ Θεὸν ἐξευρεῖν βουλόμενοι ἢ τὴν αὐτοῦ περὶ τοὺς ἀνθρώπους κηδεμονίαν, τά τε τῶν φθασάν των, τά τε ἀλλήλων καταλύουσιν· ἀλλὰ θεοὺς ἐπὶ θεοῖς ἐπινοοῦντες, καὶ τῶν οἰκείων παθῶν χειρο τονοῦντές τε καὶ ὀνομάζοντες, ἵνα συγγνώμην ταῖς οἰκείαις ἀκολασίαις πορίζοιντο, θεοὺς τοιούτους ἐπι γραφόμενοι. Ωστε ἀμέλει ὁ παρ' αὐτοῖς ὑπατος πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε, τὸν Φρύγα το μειράκιον ἐς όρνεον μετασχηματισθεὶς ἀσελγῶς διήρπασε· μισθόν τε τῆς αἰσχρουργίας, την κύλικα παρέσχετο, τὴν φιλοτησίαν προπίνειν ἐπιτρέψας, ὡς ἂν μετά Β τοῦ νέκταρος καὶ τὰ ὀνείδη κοινῶς πίνοιεν. Ὃς καὶ μυρίοις ἄλλοις ατοπήμασι, καὶ παρὰ τοῖς οὐδέσι τῶν ἀνθρώπων ἀπηγορευμένοις, καὶ πρὸς πᾶσαν ἀλόγων ἰδέαν ὁ πάντων ἀλογώτατος μεταβληθεὶς, ἀνδρόγυνος γίνεται, εἰ καὶ μὴ τὴν γαστέρα, ἀλλὰ γοῦν τὸν μηρὸν κυοφορῶν, ἵνα καὶ ταῦτα παρὰ φύσ σιν αὐτῷ πράττοιτο. Οὗ καὶ τὸ διθύραμβον κύημα ἀνδρόγυνον γενόμενον, εκατέραν ἐνύβρισε φύσιν, μέθης ἔξαρχον, οίνοφλυγίας τε αὖ καὶ κραιπάλης, καί γε έωλοκρασίας, καὶ τῶν ἐντεῦθεν δεινῶν. Τού τῳ τῷ αἰγιόχῳ τῷ ἐριβρεμέτῃ καί τι σεμνὸν (46) ἐκεῖνο περιτιθέασι, πατραλοίαν ἀποκαλοῦντες τὴν ἐσχάτην παρὰ πᾶσι ποινήν, οἷα τὸν Κρόνον τὸν κακῶς αὐτὸν φύσαντα τῆς βασιλείας έξωθήσαντα. Τί δ' ἂν φαίην καὶ περὶ τῆς θεουργηθείσης αὐτοῖς πορνείας, ᾖ τὴν ᾿Αφροδίτην τὴν κοχλογεννήτην Κυπρίαν ἐπ- έστησαν, τὴν μὲν σωφροσύνην, ὡς ἐναγές τι χρῆμα καὶ τηνάλλως Εκτοπον μυσαττομένην· πορνείαις δὲ καὶ πάσαις αἰσχρουργίαις ἡδομένην, καὶ τούτοις ἱλά- σκεσθαι βουλομένην. Μεθ' ης "Αρης ἀσχημονεί, τοῖς Ηφαίστου τεχνάσμασιν ὑπὸ τοῖς θεοῖς θεατριζόμε νός τε καὶ γελώμενος. Γελάσοι δὲ ἄν τις δικαίως καὶ φαλλοὺς αὐτῶν, καὶ ἰθυφάλλους, καὶ Φαλλαγώγια, καὶ Πρίαπον ὑπερμεγέθη, καὶ πᾶνα ασχήμονι μορίω τιμώμενον, καὶ τὰ ἐν Ἐλευσῖνι μυστήρια, καθ' ἂν μόνον ἐπαινετα, ὅτι γε ἥλιος οὐχ ὁρᾷ, ἀλλὰ τῷ σκότῳ συνοικεῖν κατεκρίθησαν. Τούτων τοῖς αἰσχρῶς τιμῶσι τε καὶ τιμωμένοις καταλιμπανομένων, ἐπὶ τὴν νύσσαν τὸν πῶλον εκκεντήσωμεν, καὶ τὰ λειπόμενα τῆς Θεοδοσίου βασιλείας εὐσυνόντως ἀποθώμεθα. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ. "Όπως ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος τὴν Νεστορίου απ ρεσιν ἀπελαύνει. Γέγραπται δ' οὖν αὐτῷ πανευσεβής διάταξις, ανα τὸ πρῶτον βιβλίον κειμένη, Ιουστινιανοῦ Κώδιξ ενό * καὶ ώς. EVAGRII SCHOLASTICI rari etiam licet ineffabilem Dei sapientiam, qui ad divinum apostolum Paulum dixit : ‹ Virtas enim mea in infirmitate perficitur. » Ex quibus enin causis Ecclesiæ divulsa sunt membra, ex iisdem recta et irreprehensibilis doctrina aocura- tius limata et exposita, est: et catholica atque apostolica Dei Ecclesia majus incrementum accepit, et ad ipsum usque cœlum sublata est. Gentilium vero superstitionis alumni, dum nec Dei naturam, nec ejus providentiam in rebus humanis investi- gare student, et majorum suorun, et suas invi- cem opiniones evertunt. Novos enim subinde deos excogitant, eosque ex propriis animi perturbatio- nibus designant ac nominant, quo scilicet libidini- bus suis impunitatem concilient, hujusmodi deos sibi adsciscendo. Sic certe apud illos is qui sum- mus habetur Deus, et pater hominum simul ac deorum vocatur, in avis speciem mutatus, adoles- centem Phrygem impudenter rapuit, et mercedem stupri poculum ei tribuit, permittens ut ipsi amoris gratia propinaret, quo uterque simul cum nectare dedecus ac probrum hauriret. Idem innu- meris aliis sceleribus, quæ ne vilissimis quidem hominibus permissa sunt, sese inquinavit. Et in omnes brutorum animantium species, ipse om- nium brutissimus mutatus, androgynus factus est, non in utero quidem, sed in femore fœtum gestans, ut et ista præter naturam ab eo committerentur. Unde ortus Bacchus ipse quoque androgynus, atrumque serum contumelia affecit: auctor temu- C lentia, ebrietatis, et crapulæ, et omnium quæ inde nascuntur malorum. Huic Ægioche et Altitonanti aliud quiddam ut magnifcum attribuunt, parrici- dam euni appellantes, quod extremum apud om- nes scelus existimatur: propterea quod Saturnum qui malo fato ipsum genuerat, ex regno expulisset. Jam vero quid de scortatione dicam ab ipsis conse- crata, cui Venerem Cypriam e concha genitam præfecerunt: quæ continentiam quidem, tanquam scelus quoddam ac piaculum aversatur : stupris vero et quibuslibet flagitiis delectatur, iisque ipsis coli sese ac placari cupit. Cum qua Mars congres- sus, astu Vulcani reliquis diis spectandus ac deri- dendus exponitur. Riserit etiam non immerito quispiam Phallos eorum, et Itbyphallos ac Phalla-D gogia, et enormem Priapum, ac Panem qui turpi colitur membro. Mysteria item quæ Eleusine cole- brantur, ob id solum laudanda, quod a sole non videntur, sed perpetuis tenebris damnata sunt. Verum hæc tam his qui ista turpiter colunt, quam iis qui coluntur relinquentes, equum ad metas in- citemus, et quæ supersunt de rebus gestis Theodosii, omnium oculis subjiciamus. CAP. XII. Quomodo imp. Theodosius hæresim Nestorii profli- gavit. Scripta est ab eodem imperatore constitutio ad- modum pia; quæ relata est in primo Justiniani libro II Cor. xII, 9. VALESII ANNOTATIONES. passim positum erat pro (46) Και τι σεμνύν. Non dubito quin scribendum sit ὥς τι σεμνόν, etc., in his cnim Evagrii libris
PG 86:2453ιθ Περὶ ὧν ἐδείματο μοναστηρίων ἡ Εὐδοκία ἐν Ἱεροσολύμοις, καὶ διαφόρου ἀσκήσεως μοναχῶν.
μασται, τρίτη τὸν ἀριθμὸν τοῦ πρώτου τίτλου τυγχάνουσα· ἐν ᾗ τὸν πάλαι ποθούμενον παρ' αὐτοῦ, ὡς αὐτῷ Νεστορίῳ γέγραπται, θεόθεν κινηθείς, ἀπάσαις, τὸ δὴ λεγόμενον, ψήφοις κατέκρινεν ἀνα θέματι περιβαλών, καὶ γέγραφεν ἐπὶ λέξεως ὧδε· • Έτι θεσπίζομεν τους ζηλούντας τὴν ἀσεβῆ Νεο στορίου πίστιν, ἢ τῇ ἀθεμίτῳ αὐτοῦ διδασκαλίᾳ ἀκο λουθοῦντας, εἰ μὲν ἐπίσκοποι εἶεν ἢ κληρικοί, τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν ἐκβάλλεσθαι· εἰ δὲ λαϊκοί, ἀνά θεματίζεσθαι. ο Τέθεινται δὲ αὐτῷ καὶ ἕτεραι νομο θεσίας τῆς ἡμετέρας ένεκα θρησκείας τὸν διάπυρον αὐτοῦ ζῆλον δεικνῦσαι. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ. Περὶ τοῦ ἁγίου Συμεών του Στυλίτου. Εν τούτοις τοῖς χρόνοις ήκμασέ τε καὶ διεφάνη Β καὶ Συμεώνης ὁ τῆς ὁσίας καὶ πάντα ἀοιδίμου δ μνήμης (47), πρῶτος τὴν ἐπὶ κίονος στάσιν ἐπιτη- δεύσας, δίπηχυ μόλις ενδιαίτημα τὸ περίμετρον, Δήμνου τηνικάδε τὴν ᾿Αντιοχέων ἐπισκοποῦντος. Ὃς ἐπειδὴ παρ' αὐτὸν γέγονεν, ἐκπλαγεὶς τὴν στάσιν καὶ τὴν δίαιταν, τῶν μυστικωτέρων ἐγλίχετο. "Αμ- φω δ' οὖν συνηλθέτην, καὶ τὸ ἄχραντον ιερουργή σαντες (48) σώμα, τῆς ζωοποιοῦ κοινωνίας ἀλλήλοις μετέδοσαν. Οὗτος ἐν σαρκὶ τὴν τῶν οὐρανίων δυνά μεων πολιτείαν ζηλώσας, εξαίρει μὲν ἑαυτὸν τῶν ἐπὶ γῆς πραγμάτων, καὶ τὴν φύσιν βιασάμενος την τέως κάτω βρίθουσαν, τὰ μετέωρα διώκει· καὶ μέσ σον οὐρανοῦ καὶ τῶν ἐπὶ γῆς γενόμενος, ἐντυγχάνει τε τῷ Θεῷ μετὰ τῶν ἀγγέλων (1) δοξολογεῖ 10· ἐκ μὲν τῆς γῆς τὰς ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων πρεσβείας τῷ Θεῷ προσάγων· ἐξ οὐρανοῦ δὲ τοῖς ἀνθρώποις τὴν ἄνωθεν εὐμένειαν καταπραττόμενος. Τούτου τὰς θεο- σημείας γέγραφε μὲν καί τις τῶν αὐτοπτῶν γενο μένων· γέγραφε δὲ καὶ λογίως ἀπέθετο καὶ Θεοδώ ριτος, ὁ τὴν Κυρεστῶν ἐπισκοπήσας. Ἐν ῳ τὰ μά- λιστα παραλελοιπότες (49), δ μέχρι νῦν σωζόμενον το ζητοῦντας. δοξολογών. πανταοιδίμου. παναοιδίμου. πανεύφημον, πανάγιον, Γρή γορίου τοῦ παναοιδίμου, τῇ δὲ αὔριον ἡμέρᾳ λειτουργήσαντες πάντες ὁμοῦ, Εt Στέφανος πρεσβύτερος μου ἦν τέσ σαρα έτη, μετ' ἐμοῦ ἐλειτούργει, μετ᾿ ἐμοῦ ἐκοι- νώνει παρ' ἐμοῦ, ὡς παρ' ἐπισκόπου. Συμεώνης. (η) Μετὰ τῶν ἀγγέλων. καὶ μετὰ τ HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER I. tituli. In qua Theodosius, eum quem prius in de- liciis habuerat, sicut ipse Nestorius scribit, divi- nitus incitatus, omnibus, ut ita dicam, calculis con- demnavit, anathema ei denuntians his verbis. Præterea sancimus, ut quicumque impiam Nestorii fidem æmulantur, vel nefariam ejus doctrinam sectantur, si quidem episcopi vel clerici sint, sacris Ecclesiis ejiciantur: si vero laici, anathemate ſe- riantur. Sunt et aliæ leges pro nostra religione ab eodem date, quæ ardentissimum ejus velum abunde A qui Codex dicitur, estque numero tertia primi (m), G. G. testantur. CAP. XIII. De sancto Symeone Stylita. Iisdem temporibus floruit atque inclaruit Sy- meones, vir sauctæ ac percelebris memoriæ. Hic primus stationem super columna instituit, cujus domicilii ambitus vix duorum erat cubitorum quo tempore Domnus Antiochenæ urbis episcopa- tum administrabat. Qui cum ad Symeonem venisset, stationem ejus ac vivendi rationem admiratus, sc- cretiora quædam concupivit. Ambo igitur in unum convenerunt, et cum immaculatum corpus sacri- ficassent, vivificam communionem sibi mutuo im- pertierunt. Hic angelorum conversationem in carne æmulatus, a terrenis quidem rebus sese abduxit : et vim inferens naturæ quæ deorsum vergit, su- blimia appetiit. Ac medius inter cœlum et res terrenas constitutus, Deum allocutus est, et una cum angelis Deum glorificavit: ex terris quidem supplicationes pro hominibus oferens Deo: ex cœlis vero supernam benevolentiam hominibus concilians. Hujus miracula conscripta sunt quodam qui hominem viderat, et rebus ab illo gestis interfuerat. Sed et Theodoritus, episcopus Cyri, ejusdem viri miracula admodumn diserte comnic- VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. vilius in suo cod. scribit una voce Ego tamen mallem scribere Sic enim Græci loqui solent, ut cum dicunt et similia. Certe Evagrius noster infra de Gregorio loquens Antiocheno episcopo, habet. teri olim una Episcopo Missas celebrabant, et de manu ejus Eucharistiam accipiebant. Sic in actione D decima concilii Chalcedonensis, Bassianus episc. Ephesi in libello precum ad Martianum imp. ait, inter cetera etc. multo post pag. 303, idem Bassianus dicit : id est, Stepha nus presbyter meus fuit annis quatuor, mecum Mis- sas celebravit, mecum communicavit, et a me lan- quam episcopo communionem accepit. Idem quoque olim mos fuit in Ecclesia Romana, ut presbyteri quotidie cum episcopo urbis Romæ Missas celebra- rent, et communionem de manu ejus acciperent. Diebus vero Dominicis, cum presbyteri separatim in suis titulis Missarum solemnia celebrare necesse haberent propter plebem ipsis commissam, fer- mentum sive corpus Dominicum per acolythos transmissum ab episcopo urbis Romæ accipiebant, ne a communione episcopi sui eo præsertim die separati esse viderentur, ut scribi Innocentius papa in epist. ad Decentium. hunc locum correxerunt viri docti, Christophor- sonus scilicet et Curterius, vel potius ii ex quorum VARIORUM. (m) Cognominatus Senior, ut a ju- niore Symeone, vitæ ejus æmulo, distinguatur; gente Syrus; ex vico Susan oriundus, claruit præ- cipue círca ann. 448. Incunte ætate ovibus pascen- dis operam dedit (Guil. Cave, vol. 1, pag. 352, qui multa de eo refert ex Theodoriti Philotheo, cap. 96.) Legendum W. LOWTH. - (67) Καὶ πάντα ἀοιδίμου μνήμης. Henricus S2- (48) Καὶ τὸ ἄχραντον ἱερονγήσαντες. Presby- (49) Εν ᾧ τὰ μάλιστα παραλελοιπότες. Varie
Chapter XIIICaput XIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
κ Περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Στεφάνου ἐν ᾧ ἐτέθη, καὶ τῆς μετ’ αὐτὴν τελευτῆς Θεοδοσίου.
μασται, τρίτη τὸν ἀριθμὸν τοῦ πρώτου τίτλου τυγχάνουσα· ἐν ᾗ τὸν πάλαι ποθούμενον παρ' αὐτοῦ, ὡς αὐτῷ Νεστορίῳ γέγραπται, θεόθεν κινηθείς, ἀπάσαις, τὸ δὴ λεγόμενον, ψήφοις κατέκρινεν ἀνα θέματι περιβαλών, καὶ γέγραφεν ἐπὶ λέξεως ὧδε· • Έτι θεσπίζομεν τους ζηλούντας τὴν ἀσεβῆ Νεο στορίου πίστιν, ἢ τῇ ἀθεμίτῳ αὐτοῦ διδασκαλίᾳ ἀκο λουθοῦντας, εἰ μὲν ἐπίσκοποι εἶεν ἢ κληρικοί, τῶν ἁγίων Ἐκκλησιῶν ἐκβάλλεσθαι· εἰ δὲ λαϊκοί, ἀνά θεματίζεσθαι. ο Τέθεινται δὲ αὐτῷ καὶ ἕτεραι νομο θεσίας τῆς ἡμετέρας ένεκα θρησκείας τὸν διάπυρον αὐτοῦ ζῆλον δεικνῦσαι. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ. Περὶ τοῦ ἁγίου Συμεών του Στυλίτου. Εν τούτοις τοῖς χρόνοις ήκμασέ τε καὶ διεφάνη Β καὶ Συμεώνης ὁ τῆς ὁσίας καὶ πάντα ἀοιδίμου δ μνήμης (47), πρῶτος τὴν ἐπὶ κίονος στάσιν ἐπιτη- δεύσας, δίπηχυ μόλις ενδιαίτημα τὸ περίμετρον, Δήμνου τηνικάδε τὴν ᾿Αντιοχέων ἐπισκοποῦντος. Ὃς ἐπειδὴ παρ' αὐτὸν γέγονεν, ἐκπλαγεὶς τὴν στάσιν καὶ τὴν δίαιταν, τῶν μυστικωτέρων ἐγλίχετο. "Αμ- φω δ' οὖν συνηλθέτην, καὶ τὸ ἄχραντον ιερουργή σαντες (48) σώμα, τῆς ζωοποιοῦ κοινωνίας ἀλλήλοις μετέδοσαν. Οὗτος ἐν σαρκὶ τὴν τῶν οὐρανίων δυνά μεων πολιτείαν ζηλώσας, εξαίρει μὲν ἑαυτὸν τῶν ἐπὶ γῆς πραγμάτων, καὶ τὴν φύσιν βιασάμενος την τέως κάτω βρίθουσαν, τὰ μετέωρα διώκει· καὶ μέσ σον οὐρανοῦ καὶ τῶν ἐπὶ γῆς γενόμενος, ἐντυγχάνει τε τῷ Θεῷ μετὰ τῶν ἀγγέλων (1) δοξολογεῖ 10· ἐκ μὲν τῆς γῆς τὰς ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων πρεσβείας τῷ Θεῷ προσάγων· ἐξ οὐρανοῦ δὲ τοῖς ἀνθρώποις τὴν ἄνωθεν εὐμένειαν καταπραττόμενος. Τούτου τὰς θεο- σημείας γέγραφε μὲν καί τις τῶν αὐτοπτῶν γενο μένων· γέγραφε δὲ καὶ λογίως ἀπέθετο καὶ Θεοδώ ριτος, ὁ τὴν Κυρεστῶν ἐπισκοπήσας. Ἐν ῳ τὰ μά- λιστα παραλελοιπότες (49), δ μέχρι νῦν σωζόμενον το ζητοῦντας. δοξολογών. πανταοιδίμου. παναοιδίμου. πανεύφημον, πανάγιον, Γρή γορίου τοῦ παναοιδίμου, τῇ δὲ αὔριον ἡμέρᾳ λειτουργήσαντες πάντες ὁμοῦ, Εt Στέφανος πρεσβύτερος μου ἦν τέσ σαρα έτη, μετ' ἐμοῦ ἐλειτούργει, μετ᾿ ἐμοῦ ἐκοι- νώνει παρ' ἐμοῦ, ὡς παρ' ἐπισκόπου. Συμεώνης. (η) Μετὰ τῶν ἀγγέλων. καὶ μετὰ τ HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER I. tituli. In qua Theodosius, eum quem prius in de- liciis habuerat, sicut ipse Nestorius scribit, divi- nitus incitatus, omnibus, ut ita dicam, calculis con- demnavit, anathema ei denuntians his verbis. Præterea sancimus, ut quicumque impiam Nestorii fidem æmulantur, vel nefariam ejus doctrinam sectantur, si quidem episcopi vel clerici sint, sacris Ecclesiis ejiciantur: si vero laici, anathemate ſe- riantur. Sunt et aliæ leges pro nostra religione ab eodem date, quæ ardentissimum ejus velum abunde A qui Codex dicitur, estque numero tertia primi (m), G. G. testantur. CAP. XIII. De sancto Symeone Stylita. Iisdem temporibus floruit atque inclaruit Sy- meones, vir sauctæ ac percelebris memoriæ. Hic primus stationem super columna instituit, cujus domicilii ambitus vix duorum erat cubitorum quo tempore Domnus Antiochenæ urbis episcopa- tum administrabat. Qui cum ad Symeonem venisset, stationem ejus ac vivendi rationem admiratus, sc- cretiora quædam concupivit. Ambo igitur in unum convenerunt, et cum immaculatum corpus sacri- ficassent, vivificam communionem sibi mutuo im- pertierunt. Hic angelorum conversationem in carne æmulatus, a terrenis quidem rebus sese abduxit : et vim inferens naturæ quæ deorsum vergit, su- blimia appetiit. Ac medius inter cœlum et res terrenas constitutus, Deum allocutus est, et una cum angelis Deum glorificavit: ex terris quidem supplicationes pro hominibus oferens Deo: ex cœlis vero supernam benevolentiam hominibus concilians. Hujus miracula conscripta sunt quodam qui hominem viderat, et rebus ab illo gestis interfuerat. Sed et Theodoritus, episcopus Cyri, ejusdem viri miracula admodumn diserte comnic- VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. vilius in suo cod. scribit una voce Ego tamen mallem scribere Sic enim Græci loqui solent, ut cum dicunt et similia. Certe Evagrius noster infra de Gregorio loquens Antiocheno episcopo, habet. teri olim una Episcopo Missas celebrabant, et de manu ejus Eucharistiam accipiebant. Sic in actione D decima concilii Chalcedonensis, Bassianus episc. Ephesi in libello precum ad Martianum imp. ait, inter cetera etc. multo post pag. 303, idem Bassianus dicit : id est, Stepha nus presbyter meus fuit annis quatuor, mecum Mis- sas celebravit, mecum communicavit, et a me lan- quam episcopo communionem accepit. Idem quoque olim mos fuit in Ecclesia Romana, ut presbyteri quotidie cum episcopo urbis Romæ Missas celebra- rent, et communionem de manu ejus acciperent. Diebus vero Dominicis, cum presbyteri separatim in suis titulis Missarum solemnia celebrare necesse haberent propter plebem ipsis commissam, fer- mentum sive corpus Dominicum per acolythos transmissum ab episcopo urbis Romæ accipiebant, ne a communione episcopi sui eo præsertim die separati esse viderentur, ut scribi Innocentius papa in epist. ad Decentium. hunc locum correxerunt viri docti, Christophor- sonus scilicet et Curterius, vel potius ii ex quorum VARIORUM. (m) Cognominatus Senior, ut a ju- niore Symeone, vitæ ejus æmulo, distinguatur; gente Syrus; ex vico Susan oriundus, claruit præ- cipue círca ann. 448. Incunte ætate ovibus pascen- dis operam dedit (Guil. Cave, vol. 1, pag. 352, qui multa de eo refert ex Theodoriti Philotheo, cap. 96.) Legendum W. LOWTH. - (67) Καὶ πάντα ἀοιδίμου μνήμης. Henricus S2- (48) Καὶ τὸ ἄχραντον ἱερονγήσαντες. Presby- (49) Εν ᾧ τὰ μάλιστα παραλελοιπότες. Varie
PG 86:2455ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΧΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Α Εὐσεβίῳ τῷ Παμφίλου — ἀνὴρ δὲ ἐς τὰ μάλιστα λόγιος ὁ Παμφίλου τά τε ἄλλα καὶ ὥστε πείθειν οἷός τε εἶναι τοὺς ἐντυγχάνοντας θρησκεύειν τὰ ἡμέτερα, εἰ καὶ μὴ λίαν ἀκριβεῖς οἶδε ποιεῖν — Εὐσεβίῳ τε οὖν τῷ Παμφίλου, Σωζομενῷ τε καὶ Θεοδωρήτῳ καὶ Σωκράτει ἄριστα πάντων πεπόνηται ἥ τε εἰς ἡμᾶς ἄφιξις τοῦ φιλανθρώπου θεοῦ, ἥ τε εἰς οὐρανοὺς ἀνάβασις, ὅσα τε τοῖς θεσπεσίοις ἀποστόλοις ἀτὰρ καὶ μάρτυσι διαθλεύουσι κατώρθωτο, ἢ εἴ τι καὶ τοῖς ἄλλοις, ἀξιόλογον ἡμῖν ἢ καὶ τηνάλλως ἔχον, πέπρακται, μέχρι τινὸς τῆς Θεοδοσίου βασιλείας. Ἐπειδὴ δὲ τὰ ἑξῆς οὐ πολὺ τούτων ἀποδέοντα οὐδενός που καθ’ εἱρμὸν τετύχηκε λόγου, ἔδοξέ μοι, εἰ καὶ μὴ δεινὸς ἐγὼ τὰ τοιαῦτα, τὸν ὑπὲρ τούτων ἀνελέσθαι πόνον συγγραφήν τε ταῦτα ποιήσασθαι, εὖ μάλα πιστεύσαντι τῷ καὶ ἁλιέας σοφίσαντι καὶ γλῶσσαν ἄλογον εἰς ἔναρθρον εὐφωνίαν κινήσαντι, ἀναστῆσαί τε τὰς ἤδη τῇ λήθῃ τεθνηκυίας πράξεις, ψυχῶσαί τε τῷ λόγῳ καὶ ἀπαθανατίσαι τῇ μνήμῃ, ὡς ἂν ἔχοιεν τῶν ἐντυγχανόντων ἕκαστος μέχρις ἡμῶν εἰδέναι τί τε καὶ ὅτε, καὶ ὅποι καὶ ὅπως, καὶ πρὸς οὓς καὶ παρ’ ὧν ἐγένοντο, καὶ μηδὲν τῶν μνήμης ἀξίων διαλάθοι ὑπὸ τῇ ἀνειμένῃ καὶ ἐκλύτῳ ῥαθυμίᾳ καὶ τῇ ταύτης ἀγχιθύρῳ λήθῃ κρυπτόμενον. Ἄρξομαι δέ, τῆς θείας ἡγουμένης ῥοπῆς, ὅθεν οἱ λελεγμένοι μοι τὴν ἱστορίαν ἀπέλιπον.
Α παρὰ τοῖς τῆς ἁγίας ἐρήμου κατειλήφαμεν, καὶ παρ' Β αὐτῶν παρειλήφαμεν. Ὅτε δ' οὖν Συμεώνης οὗτος ὁ ἐπὶ τῆς γῆς ἄγγελος, ὁ ἐν σαρκὶ τῆς ἄνω Ἱερουσα λήμ πολίτης, την ξένην ταύτην καὶ τοῖς ἀνθρώποις ἀγνῶτα τρίβον ἐπετήδευσε, στέλλουσί τινα παρ' αὐτ τὸν οἱ τῆς ἁγίας ἐρήμου, εντειλάμενοι φάναι τίς ἡ ξενοπρεπής αύτη πολιτεία· τί τὴν τετριμμένην καὶ τοῖς ἁγίοις πεπατημένην ὁδὸν ἀφεὶς, ἄλλην τινὰ ξέ νην καὶ τοῖς ἀνθρώποις καθάπαξ ἀγνοουμένην &δεύει· καὶ ὡς ἐπιτετράφασιν αὐτῷ καταβῆναι, καὶ τὴν τῶν ἐκλεκτῶν Πατέρων ὁδὸν ἀνύειν. Οἴπερ, εἰ μὲν ἐκθύμως (50) ἑαυτὸν πρὸς τὴν κατάβασιν δοίη, συγχωρεῖν ἐκέλευσαν αὐτῷ τὴν ἰδίαν ἐκτρέχειν· ἐκ γὰρ τῆς ὑπακοῆς δῆλον εἶναι, ὡς ἐκ Θεοῦ ποδηγη- θεὶς ὧδε διαθλεύει. Εἰ δέ γε ἀντισταίη, ἢ καὶ τοῦ ιδίου θελήματος δοῦλος γένοιτο, καὶ μὴ πρὸς τὴν έπιτροπὴν ἰθυδρομήσοι, καὶ πρὸς βίαν αὐτὸν καθέλ χειν. ὓς ἐπειδήπερ παρ' αὐτὸν ἐγένετο, καὶ τὴν τῶν Πατέρων ἀπήγγειλεν ἐντολὴν, εὐθέως τε θάτε ρον τοῖν ποδοῖν προπεμψε, τῶν Πατέρων τὴν ἐπι- τροπὴν ἐκπληρῶσαι βουλόμενος, ἀφίει αὐτὸν τὴν ἰδίαν ὁδὸν ἐκπληροῦν, ἐπιφθεγξάμενος· Ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου· ἡ στάσις σου παρὰ Θεοῦ ἐστιν. "Ο μοι ἀξιόλογον δν ἐξετέθη, τοῖς περὶ αὐτοῦ γραφεῖσι παρ- ειμένον. Τούτῳ τοσοῦτον ἡ τῆς θείας χάριτος εν έσκηψε δύναμις, ὡς καὶ Θεοδοσίου τοῦ αὐτοκράτορος τεθεσπικότος τοῖς κατὰ τὴν Αντιόχου Ιουδαίοις ἀποδοθῆναι τὰς σφῶν συναγωγός, ἄσπερ ἔφθησαν παρὰ Χριστιανῶν ἀφῃρημένοι, οὕτω παρρησίᾳ γέ γραφεν, οὕτω σφοδρῶς ἐπετίμησε, μόνον τὸν ἴδιον βασιλέα εὐλαβούμενος, ὡς καὶ τὸν βασιλέα Θεοδόσιον τὰς ἰδίας ἀνακαλεσάμενον κελεύσεις, πάντα πρὸς χάριν Χριστιανῶν ἐκπληρῶσαι· - παραλῦσαι δὲ καὶ τὸν ὕπαρχον τὸν ταῦτα διδάξαντα τῆς ἀρχῆς· δεηθῆ ναί τε τοῦ παναγίου καὶ ἀερίου μάρτυρος ἐπὶ ῥή- ματος (51), ἱκετεύειν τε καὶ εὔχεσθαι ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ τῆς οἰκείας ευλογίας μεταδιδόναι. Διέτριψε το νυν ἐν σαρκὶ τόνδε τὸν βίον διαθλεύων ἔτη ἓξ καὶ πεντήκοντα· ἐν μὲν τῷ πρώτῳ φροντιστηρίῳ ἔνθα τὰ θεῖα κατηχήθη, ἔτη ἐννέα· ἐν δὲ αὖ τῇ καλουμέ νη Μάνδρα (ο), ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα· ἔν τινι μὲν στενωπῷ ἔτεσι δέκα τὸν ἀγῶνα διανύσας· ἐν δὲ κίοσι βραχυτέροις ἑπτὰ, καὶ ἐπὶ τεσσαρακοντάπηχυν, ἔτη παραλελοιπότες εἰσίν. παραλέλοιπεν, Ἐν ᾧ τὰ μάλιστα παρα λελοιπότας κατειλήφαμεν, ὃ μέχρι νῦν σωζόμενον παρὰ τοῖς τῆς ἁγίας ἐρήμου, παρ' αὐτῶν παρειλή φαμεν. Πνευματικὴ ὡς σληθῶς ἐν τῷ Χριστῷ ἡ Πατέρων περὶ τοῦ μεγάλου Συμεώνος κρίσις. Τῷ παναγίῳ καὶ ἀερίῳ μάρτυρι. ἐπὶ ῥήματος, (α) Μάνδρα. Μανδρίαν. EVAGRII SCHOLASTICI moravit. Verum deprehendimus, id ab illis prae- cipue omissum esse, cujus memoria apud sanctæ solitudinis incolas etiamnum servatur, et quod nos ab illis accepimus. Cum igitur Symeones iste qui in terris angelus, et in carne civis cœlestis Hieru- salem fuit, novam hanc et mortalibus bactenus ignotam vivendi rationem instituisset, sanctae soli tudinis incolæ quemdam ad eum miserunt, man- dantes ut ex illo sciscitaretur, quænam esset hæc nova ac peregrina conversatio, et cur viam jam tritam et sanctorum vestigiis impressam relinquens, aliam ipse novam nullique mortalium adhuc co- gnitam inivisset: simul præcipientes ei ut descen- deret, et electorum Patrum viam insisteret. Quod si ille paratum se ostendisset ad descendendum, fusserunt ut suo more vivere sineretur. Obedientia enim ejus satis declarari, quod Deo duce atque auctore hujusmodi exercitationem suscepisset; Si vero detrectaret, ac propriæ voluntati inservire mallet, nec ipsorum monitis illico obsequeretur, mandarunt ut eum vi abreptum detraheret. Qui cum ad illum venisset, et Patrum ei mandatum exposuisset, et confestim Symeon alterum pedem demisisset ut præceptis Patrum obtemperaret: is qui ad illum missus fuerat, permisit ei, ut cursum quem instituerat teneret, his eum verbis compel- lans: Fortis esto, et viriliter age. Statio tua a Deo est. Hoc Symeonis factum prorsus memorabile, hoc loco commemoravi, quod tamen ab iis qui de illo scripserunt, praetermissum est. Tanta porro diving gratiae virtus in eo inerat, ut cum Impe- rator Theodosius Judæis Antiochiam incolentibus synagogas quas Christiani illis ademerant, restitui jussisset, Symeon tanta cum fiducia ac libertate ad eum scripserit, tamque acriter eum objurgaverit, solum imperatorem suum Deum reveritus, ut im- perator Theodosius, revocata jussione sua, cuncta in gratiam Christianorum fecerit; et præfecto prætorii qui hæc ipsi suggesserat, potestatem abro- gaverit : petieritque nominatim a sanctissimo atque aerio martyre, ut pro ipso Deum precaretur, suamque ipsi benedictionem impertiret. Porro Symeon in hac exercitatione sex et quinquaginta C VALESI ANNOTATIONES. codicibus bas emendationes transcripserant. Alii D tur esse verba imp. Theodosii, ex epistola, quam enim post addunt verbum Alii vero legunt ut de Theodorito solo id intelligatur. Ego vero hunc locum ita re- stituendum esse existimo : Nec dubito quin Evagrius ita scripserit. tino hæc ad latus ad scripta sunt : Id est, Patrum de magno Symeone judicium prorsus spirituale in Christo. scripsit ad beatum Symeonem. Hunc igitur titulum præfixerat epistolæ suæ : Ubi martyrem quidem eum appellat ob gravissimas ærumnas quibus ille corpus suum afflictabat; aerium vero eo quod sublimis staret in columna. Certe voces illæ omnino in- dicant id quod dixi : verba illa scilicet, aut ea quæ proxime sequuntur, esse imperatoris Theodosii. Christophorsonus tamen hunc locum aliter distin- xit, ut ex interpretatione ejus apparet. Sic enim vertit Et sanctissimum ac aerium orarel martyrem, uti nominatim pro ipso Deum obsecraret. Quam distinctionem equidem probare non possum. VARIORUM. De hujus vocis significatu vide Valesii notam in sequens caput, voce (50) Εἰ μὲν ἐκθύμως. In optimo codice Floren- (51) Καὶ αερίου μάρτυρος ἐπὶ ῥήματος. Viden-
PG 86:2457Ἄρτι τῆς Ἰουλιανοῦ δυσσεβείας τοῖς τῶν μαρτύρων αἵμασι κατακλυσθείσης καὶ τῆς Ἀρείου μανίας συνδεθείσης ταῖς ἐν Νικαίᾳ χαλκευθείσαις πέδαις, Εὐνομίου τε αὖ καὶ Μακεδονίου ὑπὸ τοῦ παναγίου πνεύματος κατὰ τὸν Βόσπορον ἐκβρασθέντων καὶ πρὸς τῇ Κωνσταντίνου ἱερᾷ θραυσθέντων πόλει, ἤδη τε τῆς ἁγίας ἐκκλησίας τὸν πρόσφατον ἀποθεμένης ῥύπον καὶ πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἐπαναγομένης εὐπρέπειαν, ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημένης καὶ πεποικιλμένης τῷ τε ἐραστῇ νυμφίῳ συναρμοζομένης, οὐκ ἐνεγκὼν ὁ μισόκαλος δαίμων ξένον τινὰ καὶ ἀλλόκοτον ἡμῖν ἐπανίστησι πόλεμον, τήν τε πεπατημένην εἰδωλολατρίαν περιφρονήσας καὶ τὴν δουλικὴν Ἀρείου μανίαν παραγκωνισάμενος. Καὶ προσβαλεῖν μὲν ὡς ἐχθρὸς τῇ πίστει δέδοικεν ὑπὸ τοσούτων ἁγίων πατέρων πυργωθείσῃ καὶ τὰ πολλὰ τῆς δυνάμεως ἐν τῇ ταύτης πολιορκίᾳ παρῃρημένος,λῃστρικῶς δὲ τὸ πρᾶγμα μέτεισι πεύσεις τινὰς ἀποκρίσεις τε αὖ μηχανώμενος, πρὸς Ἰουδαϊσμὸν καινοπρεπῶς ἐπανάγων τὸν πλανώμενον, οὐ συνιεὶς καὶ τὴν ἐντεῦθεν ἧτταν ὁ δείλαιος — ὃ γὰρ πρότερον μόνον ἀντίπαλον εἶχε, νῦν τέθηπέ τε καὶ περιπτύσσεται — , καὶ οὐκ εἰ τοῦ παντὸς ἐξώσει γε φρυαττόμενος, ἀλλ’ εἰ καὶ λέξιν τινὰ παραχαράττειν οἷός τε γένοιτο· πολλάκις δὲ τῇ ἑαυτοῦ ἰλυσπώμενος κακίᾳ, καὶ γράμματος ἐναλλαγὴν ἐτέχνασε πρὸς μὲν τὴν αὐτὴν ἕλκοντος διάνοιαν, ὅπως δὲ τὴν γνώμην τῆς γλώσσης ἀπομερίσῃ, ἵνα μὴ τὴν αὐτὴν ὁμολογίαν τε καὶ δοξολογίαν ὁμοφώνως ἄμφω τῷ θεῷ προσάγοιεν. Ὅπως δὲ τούτων ἕκαστον ἐπράχθη καὶ ὅποι τετελεύτηκεν, ἐν τοῖς ἰδίοις παραθήσομαι καιροῖς, παρυφαίνων εἴ τι καὶ ἄλλο πάρεργον μὲν ἱστορίας δὲ ἄξιον ἐξευρεῖν δυνηθείην, τὴν ἱστορίαν ἀποτιθέμενος ἔνθα τῷ φιλανθρώπῳ παρασταίη θεῷ.
θένδε ἐκδημίαν κατὰ τὴν Ἀντιοχέων ύστερον ἐσήχθη, Λέοντος τὰ σκῆπτρα διέποντος, Μαρτυρίου τηνικαῦτα τῆς ᾿Αντιόχου προεδρεύοντος, Αρδαβου ρίου δὲ αὖ τῶν ἐῴων στρατηγοῦντος ταγμάτων, μετά τῶν ἀμφ' αὐτοὺς στρατιωτικών τελῶν τε καὶ λοι πῶν, κατὰ τὴν αὐτοῦ μάνδραν γενομένων, καὶ τὸν πάνσεπτον διασωσάντων νεκρὸν Συμεώνου τοῦ μα- καρίου, ὡς ἂν μὴ αἱ γειτνιῶσαι πόλεις συνελθοῦσαι τοῦτον διαρπάζοιεν. Θαυμάτων τοίνυν μεγίστων καὶ κατὰ τὴν ὁδοιπορίαν γενομένων, κομίζεται κατὰ τὴν Ἀντιόχου τὸ αὐτοῦ πανάγιον σῶμα· δ καὶ Λέων ὁ αὐτοκράτωρ ἐξητήσατο παρὰ τῶν ᾿Αντιοχέων λα βεῖν. Καὶ δεήσεις οἱ τῆς Αντιόχου πρὸς αὐτὸν ἀνα- τεινάμενοι γεγράφασιν οὕτως· Διὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν τεῖχος τῇ πόλει (πέπτωκε γὰρ ἐν ὀργῇ [52]), Αγά- " γομεν τὸ πανάγιον σῶμα, ὅπως ἡμῖν γένηται τεῖχος καὶ ὀχύρωμα. Οἷς καὶ πεισθεὶς, ἐνδούς τε ταῖς δεή - σεσι, τὸ σεπτὸν αὐτοῖς εἴασε σῶμα. Τούτου τὰ πολ λὰ μέχρις ἡμῶν ἐφυλάχθη, οὗ καὶ τὴν ἁγίαν κορυ τὴν μετὰ πολλῶν ἱερέων τεθέαμαι, ἐπισκοποῦντος τηνικάδε Γρηγορίου τοῦ παναοιδίμου, Φιλιππικοῦ δεηθέντος παραφυλακῆς ἕνεκα τῶν ἔῴων εκστρατευ μάτων, τίμια λείψανα αγίων οἱ ἐκπεμφθῆναι. Καὶ τὸ παράδοξον, αἱ κατὰ τῆς κεφαλῆς ἐπικείμεναι τρί- χες οὐ διεφθάρησαν, ὡς δ᾽ αὖ ζῶντος καὶ τοῖς ἀνα θρώποις συναυλιζομένου, διασώζονται. Καὶ τὸ κατὰ τοῦ μετώπου δέρμα, ἐῤῥυτίδωτο μὲν, καὶ ἀπὸ ἐσκληκε· σώζεται δ' οὖν ὅμως, καὶ τῶν ὀδόντων δ' οἱ πλείους, οἱ μηδὲ ὅσοι ει (53) χερσὶν ἀνθρώπων πιστῶν βιαίως ἀφηρέθησαν, διὰ τοῦ σχήματος κη- ρύσσοντες, οἷός τε καὶ ὁπόσος καὶ πηλίκος ὁ ἄνθρω πος τοῦ Θεοῦ γέγονε Συμεώνης. Ταύτῃ καὶ ὁ ἐκ σι δήρου πεποιημένος κλοιός παράκειται, μεθ' οὐ τὸ πολυύμνητον καὶ διαθλεῦσαν σῶμα (54) τῶν ἐκ Θεοῦ γερῶν μεταδέδωκεν. Οὐδὲ γὰρ ἀποθανόντα τὸν Συν μεώνην, ὁ ἐραστὴς ἀπέλιπε σίδηρος. Οὕτω τὸ καθ' ἕκαστον (55) ἂν διεξεληθύθειν, ἐμοί τε τῆς διηγή σεως ὠφέλειαν παρέξων, καὶ τοῖς ἐντυγχάνουσιν, εἰ μὴ πλατύτερον ταῦτα Θεοδωρίτῳ, ὡς ἔφθην εἰ πὼν (56), ἐπεπόνητο. τριάκοντα. Τούτου τὸ πανάγιον σῶμα μετὰ τὴν ἐν- Εt εἰ μή γε ὅσοι. σεισμοῦ μεγάλου γεγενη μένου. ὅσοι μὴ χερσίν, Εἰ μὴ ὅσοι, πλὴν ὅσοι. συνδιαθεῦσαν, οὗ τὸ καθέκαστον, ὡς ἔφθην εἰς πών. (ρ) Μετὰ τὴν ἐνθένδε ἐκδημίαν. Διὰ τοῦ σχήματος, HISTORIA ECCLESIASTICA LIBER I. (p) c A annos vixit. Novem quidem annos in primo mo nasterio in quo divinæ vitæ præceptis fuerat im- butus. Septem vero et quadraginta, in eo loco qui dicitnr Mandra : decem videlicet annos in quo- dam angiportu, in brevioribus autem columnis, septem: triginta autein annos in columna quadra- ginta cubitorum laborioso certamine perfunctus. Hujus sacratissimum corpus post obitum Antiochiam deportatum est, Leone imperium tum gerente, et Martyrio Antiochenæ urbis episcopatum adminis- trante: cum Ardaburius magister orientalis militiæ, una cum militaribus numeris quos circa se habebat, et cum reliqua omni multitudine ad Symeonis mandram venisset, et sanctum beatissimi viri corpus servasset, ne a lnitimis civitatibus subri- B peretur. Igitur sacrum ejus corpus, non sine in- gentibus miraculis quæ per totum iter facta sunt, delatum est Antiochiam. Quod et imperator Leo ab Antiochensibus sibi dari poposcit. Verum An- tiocheni misso ad principem supplice libello, his verbis sunt usi. Quoniam civitas nostra muros non babet: corruerunt enim ob indignationem divini numinis : sanctissimum corpus huc importavimus, ut nobis pro muro munimentoque esset. Quibus permotus Leo, precibus eorum cessit, et sacro- sanctum corpus eis reliquit. Hujus complures re- liquiæ ad nostra usque tempora asservata sunt. sanctissimum ejus caput ipse prasentibus multis sacerdotibus vidi, celeberrimo Gregorio episcopa- tum Antiochenæ urbis gubernante : cum Philippicus ad custodiam ac præsidium orientalis militiæ, pre- tiosas sanctorum reliquias ad se mitti postulavisset. Et quod mirandum est, capilli capitis nequaquam diffluxerunt: sed perinde ac si ille adhuc viveret atque inter homines versaretur, integri manent. Cutis item in fronte rugosa quidem est atque obdu- rata; manet tamen adhuc incolumis : sicut et den- tium plerique, exceptis his quos pii quidam ac fideles viri per vim abstulerunt. Qui quidem dentes* magnitudine sua abunde testantur, qualis quantusque fuerit vir Dei Symeones. Adjacet capiti VARIE LECTIONES. C. C. VALESI ANNOTATIONES. cephorus hac addit, et Savilius hunc locum ita emendarunt, etc. ; sed leviori mutatione locus corrigi potest hoc modo : etc. Nicephorus pro his verbis habet, Quod est elegan- tius. conjunctio, utpote otiosa et superflua. Ac fortasse Fragrius scripserat quemadmodum D legitur apud Nicephorum. bere etc. Quæ emendatio prorsus necessaria mihi videtur, licet Nicephorus vulgatam scripturam tueatur. Certe Christophorsonus ita le- gisse videtur, ut dixi. qui in margine sui codicis emendavit Idem mendum supra correctum est in loc capite, ubi agitur de Synagogis quas Antiocheni Ju- deis olim ademerant. Atque ita diserte scriptum est in codice Telleriano. VARIORUM. Theophanes anno incarnationis secundum Alexandrinos 455, qni Kalend. Septemb. æræ vulg. incipit, ait : Eodem anno quievit Symeon magnus Stylita. Unde Joannes Garnerius concludit eum columnam ascen- disse anno 419, quippe in ea perstiterit annos 41. GARNERICS in tom. V Operum Theodoriti, dissert. 2, cap. 5, pag. 197.) Magnitudine suα : potius red- deretur forma vel figura sua, ut observavit M. Shor- ting in locum. (52) Πέπτωκε γὰρ ἐν ὀργῇ. Post has voces Ni- (53) Οι μηδὲ ὅσοι. Christophorsonus quidem (54) Καὶ διαθλοῦσαν σῶμα. Delenda videtur (55) Οὕτω τὸ καθέκαστον. Malim omnino scri (56) Ὡς ἔφην εἰπών. Assentior Henrico Savilio,
Ἐπειδή γε Νεστόριος, ἡ θεομάχος γλῶσσα, τὸ Καϊάφα δεύτερον συνέδριον, τὸ τῆς βλασφημίας ἐργαστήριον, ἐν ᾧ πάλιν Χριστὸς συμφωνεῖταί τε καὶ πιπράσκεται, τὰς φύσεις διαιρούμενός τε καὶ σπαραττόμενος, ὁ μηδὲ ἐν αὐτῷ τῷ σταυρῷ ὀστοῦν ὅλως συντριβεὶς κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἢ τὸν ὑφαντὸν διόλου χιτῶνα παρὰ τῶν θεοκτόνων περιρραγείς, τὴν μὲν θεοτόκος φωνὴν ὑπὸ τοῦ παναγίου πνεύματος ἤδη χαλκευθεῖσαν διὰ πολλῶν ἐγκρίτων πατέρων ἐξώθησέ τε καὶ ἀπεβάλετο, τὴν δὲ χριστοτόκος παραχαράξας ἀντεχάλκευσέ τε καὶ ἀνετύπωσε, μυρίων τε αὖ πολέμων τὴν ἐκκλησίαν ἐνέπλησεν αἵμασιν ἐμφυλίοις ταύτην ἐπικλύσας, δοκῶ μὴ ἀπορήσειν πρὸς εὔλογον διασκευὴν τῆς ἱστορίας καὶ τῆς ταύτης τελευτῆς καταντήσειν, εἴ γε προοιμιασθείη, Χριστοῦ τοῦ ἐπὶ πάντων συνεργοῦντος θεοῦ, ἐκ τῆς Νεστορίου τοῦ δυσσεβοῦς βλασφημίας. Ἤρξατο δὲ ὁ τῶν ἐκκλησιῶν πόλεμος ἐνθένδε. Ἀναστάσιός τις πρεσβύτερος τὴν γνώμην κακόδοξος Νεστορίου καὶ τῶν Νεστορίου Ἰουδαϊκῶν δογμάτων διάπυρος ἐραστής, ὃς καὶ συνέκδημός οἱ γέγονε πρὸς τὴν ἐπισκοπὴν ἀπαίροντι, ὅτε καὶ Θεοδώρῳ κατὰ τὴν Μοψουεστίαν συντυχὼν ὁ Νεστόριος τῆς εὐσεβείας παρετράπη τῶν ἐκείνου διδαγμάτων ἀκροασάμενος, ὡς Θεοδούλῳ περὶ τούτων ἐπιστολικῶς γέγραπται, τὰς διαλέξεις τῷ φιλοχρίστῳ λεῲ ποιούμενος ἀνὰ τὴν ἐκκλησίαν Κωνσταντινουπόλεως ἀναφανδὸν ἐτόλμησεν εἰπεῖν· Θεοτόκον τὴν Μαρίαν καλείτω μηδείς. Μαρία γὰρ ἄνθρωπος ἦν· ὑπὸ ἀνθρώπου δὲ θεὸν τεχθῆναι ἀδύνατον. Πρὸς τούτοις τοῦ φιλοχρίστου λεὼ δυσχεράναντος καὶ βλασφημίαν εἰκότως ἡγουμένου τὴν διάλεξιν, Νεστόριος ὁ τῆς βλασφημίας καθηγητὴς οὐ μόνον οὐ διεκώλυεν οὐδὲ τοῖς ὀρθοῖς προσετίθετο δόγμασιν, ἀλλὰ καὶ μάλα ἀτεχνῶς τοῖς εἰρημένοις Ἀναστασίῳ τὴν ῥοπὴν ἐδίδου φιλονεικότερον ἐν τοῖς περὶ τούτων ἐνιστάμενος. Καί που καὶ ἰδίας παρεντιθείς τε καὶ παρεγγράφων δόξας καὶ τὸν τῆς ψυχῆς ἰὸν ἀπερευγόμενος, βλασφημότερα διδάσκειν ἐπειρᾶτο, ὥστε κατὰ τῆς ἰδίας κεφαλῆς ἐπιφθέγγεσθαι· Τὸν γενόμενον διμηναῖον ἢ τριμηναῖον οὐκ ἂν θεὸν ὀνομάσαιμι, ὡς τὰ περὶ τούτου Σωκράτει τε καὶ τῇ ἐν Ἐφέσῳ προτέρᾳ συνόδῳ σαφῶς ἱστόρηται.
θένδε ἐκδημίαν κατὰ τὴν Ἀντιοχέων ύστερον ἐσήχθη, Λέοντος τὰ σκῆπτρα διέποντος, Μαρτυρίου τηνικαῦτα τῆς ᾿Αντιόχου προεδρεύοντος, Αρδαβου ρίου δὲ αὖ τῶν ἐῴων στρατηγοῦντος ταγμάτων, μετά τῶν ἀμφ' αὐτοὺς στρατιωτικών τελῶν τε καὶ λοι πῶν, κατὰ τὴν αὐτοῦ μάνδραν γενομένων, καὶ τὸν πάνσεπτον διασωσάντων νεκρὸν Συμεώνου τοῦ μα- καρίου, ὡς ἂν μὴ αἱ γειτνιῶσαι πόλεις συνελθοῦσαι τοῦτον διαρπάζοιεν. Θαυμάτων τοίνυν μεγίστων καὶ κατὰ τὴν ὁδοιπορίαν γενομένων, κομίζεται κατὰ τὴν Ἀντιόχου τὸ αὐτοῦ πανάγιον σῶμα· δ καὶ Λέων ὁ αὐτοκράτωρ ἐξητήσατο παρὰ τῶν ᾿Αντιοχέων λα βεῖν. Καὶ δεήσεις οἱ τῆς Αντιόχου πρὸς αὐτὸν ἀνα- τεινάμενοι γεγράφασιν οὕτως· Διὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν τεῖχος τῇ πόλει (πέπτωκε γὰρ ἐν ὀργῇ [52]), Αγά- " γομεν τὸ πανάγιον σῶμα, ὅπως ἡμῖν γένηται τεῖχος καὶ ὀχύρωμα. Οἷς καὶ πεισθεὶς, ἐνδούς τε ταῖς δεή - σεσι, τὸ σεπτὸν αὐτοῖς εἴασε σῶμα. Τούτου τὰ πολ λὰ μέχρις ἡμῶν ἐφυλάχθη, οὗ καὶ τὴν ἁγίαν κορυ τὴν μετὰ πολλῶν ἱερέων τεθέαμαι, ἐπισκοποῦντος τηνικάδε Γρηγορίου τοῦ παναοιδίμου, Φιλιππικοῦ δεηθέντος παραφυλακῆς ἕνεκα τῶν ἔῴων εκστρατευ μάτων, τίμια λείψανα αγίων οἱ ἐκπεμφθῆναι. Καὶ τὸ παράδοξον, αἱ κατὰ τῆς κεφαλῆς ἐπικείμεναι τρί- χες οὐ διεφθάρησαν, ὡς δ᾽ αὖ ζῶντος καὶ τοῖς ἀνα θρώποις συναυλιζομένου, διασώζονται. Καὶ τὸ κατὰ τοῦ μετώπου δέρμα, ἐῤῥυτίδωτο μὲν, καὶ ἀπὸ ἐσκληκε· σώζεται δ' οὖν ὅμως, καὶ τῶν ὀδόντων δ' οἱ πλείους, οἱ μηδὲ ὅσοι ει (53) χερσὶν ἀνθρώπων πιστῶν βιαίως ἀφηρέθησαν, διὰ τοῦ σχήματος κη- ρύσσοντες, οἷός τε καὶ ὁπόσος καὶ πηλίκος ὁ ἄνθρω πος τοῦ Θεοῦ γέγονε Συμεώνης. Ταύτῃ καὶ ὁ ἐκ σι δήρου πεποιημένος κλοιός παράκειται, μεθ' οὐ τὸ πολυύμνητον καὶ διαθλεῦσαν σῶμα (54) τῶν ἐκ Θεοῦ γερῶν μεταδέδωκεν. Οὐδὲ γὰρ ἀποθανόντα τὸν Συν μεώνην, ὁ ἐραστὴς ἀπέλιπε σίδηρος. Οὕτω τὸ καθ' ἕκαστον (55) ἂν διεξεληθύθειν, ἐμοί τε τῆς διηγή σεως ὠφέλειαν παρέξων, καὶ τοῖς ἐντυγχάνουσιν, εἰ μὴ πλατύτερον ταῦτα Θεοδωρίτῳ, ὡς ἔφθην εἰ πὼν (56), ἐπεπόνητο. τριάκοντα. Τούτου τὸ πανάγιον σῶμα μετὰ τὴν ἐν- Εt εἰ μή γε ὅσοι. σεισμοῦ μεγάλου γεγενη μένου. ὅσοι μὴ χερσίν, Εἰ μὴ ὅσοι, πλὴν ὅσοι. συνδιαθεῦσαν, οὗ τὸ καθέκαστον, ὡς ἔφθην εἰς πών. (ρ) Μετὰ τὴν ἐνθένδε ἐκδημίαν. Διὰ τοῦ σχήματος, HISTORIA ECCLESIASTICA LIBER I. (p) c A annos vixit. Novem quidem annos in primo mo nasterio in quo divinæ vitæ præceptis fuerat im- butus. Septem vero et quadraginta, in eo loco qui dicitnr Mandra : decem videlicet annos in quo- dam angiportu, in brevioribus autem columnis, septem: triginta autein annos in columna quadra- ginta cubitorum laborioso certamine perfunctus. Hujus sacratissimum corpus post obitum Antiochiam deportatum est, Leone imperium tum gerente, et Martyrio Antiochenæ urbis episcopatum adminis- trante: cum Ardaburius magister orientalis militiæ, una cum militaribus numeris quos circa se habebat, et cum reliqua omni multitudine ad Symeonis mandram venisset, et sanctum beatissimi viri corpus servasset, ne a lnitimis civitatibus subri- B peretur. Igitur sacrum ejus corpus, non sine in- gentibus miraculis quæ per totum iter facta sunt, delatum est Antiochiam. Quod et imperator Leo ab Antiochensibus sibi dari poposcit. Verum An- tiocheni misso ad principem supplice libello, his verbis sunt usi. Quoniam civitas nostra muros non babet: corruerunt enim ob indignationem divini numinis : sanctissimum corpus huc importavimus, ut nobis pro muro munimentoque esset. Quibus permotus Leo, precibus eorum cessit, et sacro- sanctum corpus eis reliquit. Hujus complures re- liquiæ ad nostra usque tempora asservata sunt. sanctissimum ejus caput ipse prasentibus multis sacerdotibus vidi, celeberrimo Gregorio episcopa- tum Antiochenæ urbis gubernante : cum Philippicus ad custodiam ac præsidium orientalis militiæ, pre- tiosas sanctorum reliquias ad se mitti postulavisset. Et quod mirandum est, capilli capitis nequaquam diffluxerunt: sed perinde ac si ille adhuc viveret atque inter homines versaretur, integri manent. Cutis item in fronte rugosa quidem est atque obdu- rata; manet tamen adhuc incolumis : sicut et den- tium plerique, exceptis his quos pii quidam ac fideles viri per vim abstulerunt. Qui quidem dentes* magnitudine sua abunde testantur, qualis quantusque fuerit vir Dei Symeones. Adjacet capiti VARIE LECTIONES. C. C. VALESI ANNOTATIONES. cephorus hac addit, et Savilius hunc locum ita emendarunt, etc. ; sed leviori mutatione locus corrigi potest hoc modo : etc. Nicephorus pro his verbis habet, Quod est elegan- tius. conjunctio, utpote otiosa et superflua. Ac fortasse Fragrius scripserat quemadmodum D legitur apud Nicephorum. bere etc. Quæ emendatio prorsus necessaria mihi videtur, licet Nicephorus vulgatam scripturam tueatur. Certe Christophorsonus ita le- gisse videtur, ut dixi. qui in margine sui codicis emendavit Idem mendum supra correctum est in loc capite, ubi agitur de Synagogis quas Antiocheni Ju- deis olim ademerant. Atque ita diserte scriptum est in codice Telleriano. VARIORUM. Theophanes anno incarnationis secundum Alexandrinos 455, qni Kalend. Septemb. æræ vulg. incipit, ait : Eodem anno quievit Symeon magnus Stylita. Unde Joannes Garnerius concludit eum columnam ascen- disse anno 419, quippe in ea perstiterit annos 41. GARNERICS in tom. V Operum Theodoriti, dissert. 2, cap. 5, pag. 197.) Magnitudine suα : potius red- deretur forma vel figura sua, ut observavit M. Shor- ting in locum. (52) Πέπτωκε γὰρ ἐν ὀργῇ. Post has voces Ni- (53) Οι μηδὲ ὅσοι. Christophorsonus quidem (54) Καὶ διαθλοῦσαν σῶμα. Delenda videtur (55) Οὕτω τὸ καθέκαστον. Malim omnino scri (56) Ὡς ἔφην εἰπών. Assentior Henrico Savilio,
Chapter XIVCaput XIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ὧν ἐπειδὴ Κύριλλος, ὁ τῆς ἀοιδίμου μνήμης ἐπίσκοπος τῆς Ἀλεξανδρέων, δι’ οἰκείων ἐπελαμβάνετο συλλαβῶν, Νεστόριός τε αὖ τούτοις ἀντέπιπτε, καὶ οὐδὲ τοῖς Κυρίλλῳ οὐδὲ τοῖς Κελεστίνῳ τῷ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐπισκόπῳ γραφεῖσιν ἐπείθετο, τὸν δὲ ἴδιον ἔμετον κατὰ πάσης ἐξέχεε τῆς ἐκκλησίας μηδὲν εὐλαβούμενος, εἰκότως ἐδέησε νεύμασι τοῦ νέου Θεοδοσίου τὰ σκῆπτρα τῆς ἑῴας διέποντος τὴν ἐν Ἐφέσῳ πρώτην σύνοδον ἁλισθῆναι, γραμμάτων βασιλικῶν γενομένων πρός τε Κύριλλον καὶ τοὺς ἁπανταχῆ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν προεστηκότας· ὃς κυρίαν τῆς συνελεύσεως ἀπέφηνε τὴν ἁγίαν Πεντηκοστὴν ἡμέραν, ἐν ᾗ τὸ ζωοποιὸν ἡμῖν ἐπεφοίτησε πνεῦμα. Καὶ Νεστόριος μὲν οὐ μακρὰν τῆς Ἐφέσου διεστώσης τῆς Κωνσταντίνου φθάνει πάντας. Καὶ Κύριλλος δὲ καὶ οἱ ἀμφ’ αὐτὸν πρὸ τῆς ἐπαγγελθείσης ἡμέρας ἀπηντήκασιν. Ἰωάννης δὲ ὁ τῆς Ἀντιοχέων πρόεδρος σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν ἀπελείφθη τῆς ὁρισθείσης ἡμέρας, οὔτι ἑκών, ὡς πολλοῖς ἀπολογουμένοις δοκεῖ, ἀλλ’ ὅτι μὴ ἀγεῖραι τάχιστα τοὺς ἀμφ’ αὐτὸν ἠδυνήθη, διϊσταμένων τῶν αὐτῶν πόλεων τῆς πάλαι μὲν Ἀντιόχου, νυνὶ δὲ θεοῦ προσαγορευομένης πόλεως, ὁδὸν ἀνδρὶ εὐζώνῳ ἡμερῶν δυοκαίδεκα, τισὶ δὲ καὶ πλέον, διεστώσης δὲ καὶ τῆς Ἐφεσίων ἐκ τῆς Ἀντιόχου ὁδὸν ἡμερῶν μάλιστα τριάκοντα, ἐνισχυριζόμενος μή ποτε ἂν αὐτὸν φθῆναι τὴν κυρίαν, εἰ τὴν καλουμένην νέαν κυριακὴν οἱ ἀμφ’ αὐτὸν ἀνὰ τοὺς οἰκείους ἐπετέλεσαν θρόνους.
θένδε ἐκδημίαν κατὰ τὴν Ἀντιοχέων ύστερον ἐσήχθη, Λέοντος τὰ σκῆπτρα διέποντος, Μαρτυρίου τηνικαῦτα τῆς ᾿Αντιόχου προεδρεύοντος, Αρδαβου ρίου δὲ αὖ τῶν ἐῴων στρατηγοῦντος ταγμάτων, μετά τῶν ἀμφ' αὐτοὺς στρατιωτικών τελῶν τε καὶ λοι πῶν, κατὰ τὴν αὐτοῦ μάνδραν γενομένων, καὶ τὸν πάνσεπτον διασωσάντων νεκρὸν Συμεώνου τοῦ μα- καρίου, ὡς ἂν μὴ αἱ γειτνιῶσαι πόλεις συνελθοῦσαι τοῦτον διαρπάζοιεν. Θαυμάτων τοίνυν μεγίστων καὶ κατὰ τὴν ὁδοιπορίαν γενομένων, κομίζεται κατὰ τὴν Ἀντιόχου τὸ αὐτοῦ πανάγιον σῶμα· δ καὶ Λέων ὁ αὐτοκράτωρ ἐξητήσατο παρὰ τῶν ᾿Αντιοχέων λα βεῖν. Καὶ δεήσεις οἱ τῆς Αντιόχου πρὸς αὐτὸν ἀνα- τεινάμενοι γεγράφασιν οὕτως· Διὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν τεῖχος τῇ πόλει (πέπτωκε γὰρ ἐν ὀργῇ [52]), Αγά- " γομεν τὸ πανάγιον σῶμα, ὅπως ἡμῖν γένηται τεῖχος καὶ ὀχύρωμα. Οἷς καὶ πεισθεὶς, ἐνδούς τε ταῖς δεή - σεσι, τὸ σεπτὸν αὐτοῖς εἴασε σῶμα. Τούτου τὰ πολ λὰ μέχρις ἡμῶν ἐφυλάχθη, οὗ καὶ τὴν ἁγίαν κορυ τὴν μετὰ πολλῶν ἱερέων τεθέαμαι, ἐπισκοποῦντος τηνικάδε Γρηγορίου τοῦ παναοιδίμου, Φιλιππικοῦ δεηθέντος παραφυλακῆς ἕνεκα τῶν ἔῴων εκστρατευ μάτων, τίμια λείψανα αγίων οἱ ἐκπεμφθῆναι. Καὶ τὸ παράδοξον, αἱ κατὰ τῆς κεφαλῆς ἐπικείμεναι τρί- χες οὐ διεφθάρησαν, ὡς δ᾽ αὖ ζῶντος καὶ τοῖς ἀνα θρώποις συναυλιζομένου, διασώζονται. Καὶ τὸ κατὰ τοῦ μετώπου δέρμα, ἐῤῥυτίδωτο μὲν, καὶ ἀπὸ ἐσκληκε· σώζεται δ' οὖν ὅμως, καὶ τῶν ὀδόντων δ' οἱ πλείους, οἱ μηδὲ ὅσοι ει (53) χερσὶν ἀνθρώπων πιστῶν βιαίως ἀφηρέθησαν, διὰ τοῦ σχήματος κη- ρύσσοντες, οἷός τε καὶ ὁπόσος καὶ πηλίκος ὁ ἄνθρω πος τοῦ Θεοῦ γέγονε Συμεώνης. Ταύτῃ καὶ ὁ ἐκ σι δήρου πεποιημένος κλοιός παράκειται, μεθ' οὐ τὸ πολυύμνητον καὶ διαθλεῦσαν σῶμα (54) τῶν ἐκ Θεοῦ γερῶν μεταδέδωκεν. Οὐδὲ γὰρ ἀποθανόντα τὸν Συν μεώνην, ὁ ἐραστὴς ἀπέλιπε σίδηρος. Οὕτω τὸ καθ' ἕκαστον (55) ἂν διεξεληθύθειν, ἐμοί τε τῆς διηγή σεως ὠφέλειαν παρέξων, καὶ τοῖς ἐντυγχάνουσιν, εἰ μὴ πλατύτερον ταῦτα Θεοδωρίτῳ, ὡς ἔφθην εἰ πὼν (56), ἐπεπόνητο. τριάκοντα. Τούτου τὸ πανάγιον σῶμα μετὰ τὴν ἐν- Εt εἰ μή γε ὅσοι. σεισμοῦ μεγάλου γεγενη μένου. ὅσοι μὴ χερσίν, Εἰ μὴ ὅσοι, πλὴν ὅσοι. συνδιαθεῦσαν, οὗ τὸ καθέκαστον, ὡς ἔφθην εἰς πών. (ρ) Μετὰ τὴν ἐνθένδε ἐκδημίαν. Διὰ τοῦ σχήματος, HISTORIA ECCLESIASTICA LIBER I. (p) c A annos vixit. Novem quidem annos in primo mo nasterio in quo divinæ vitæ præceptis fuerat im- butus. Septem vero et quadraginta, in eo loco qui dicitnr Mandra : decem videlicet annos in quo- dam angiportu, in brevioribus autem columnis, septem: triginta autein annos in columna quadra- ginta cubitorum laborioso certamine perfunctus. Hujus sacratissimum corpus post obitum Antiochiam deportatum est, Leone imperium tum gerente, et Martyrio Antiochenæ urbis episcopatum adminis- trante: cum Ardaburius magister orientalis militiæ, una cum militaribus numeris quos circa se habebat, et cum reliqua omni multitudine ad Symeonis mandram venisset, et sanctum beatissimi viri corpus servasset, ne a lnitimis civitatibus subri- B peretur. Igitur sacrum ejus corpus, non sine in- gentibus miraculis quæ per totum iter facta sunt, delatum est Antiochiam. Quod et imperator Leo ab Antiochensibus sibi dari poposcit. Verum An- tiocheni misso ad principem supplice libello, his verbis sunt usi. Quoniam civitas nostra muros non babet: corruerunt enim ob indignationem divini numinis : sanctissimum corpus huc importavimus, ut nobis pro muro munimentoque esset. Quibus permotus Leo, precibus eorum cessit, et sacro- sanctum corpus eis reliquit. Hujus complures re- liquiæ ad nostra usque tempora asservata sunt. sanctissimum ejus caput ipse prasentibus multis sacerdotibus vidi, celeberrimo Gregorio episcopa- tum Antiochenæ urbis gubernante : cum Philippicus ad custodiam ac præsidium orientalis militiæ, pre- tiosas sanctorum reliquias ad se mitti postulavisset. Et quod mirandum est, capilli capitis nequaquam diffluxerunt: sed perinde ac si ille adhuc viveret atque inter homines versaretur, integri manent. Cutis item in fronte rugosa quidem est atque obdu- rata; manet tamen adhuc incolumis : sicut et den- tium plerique, exceptis his quos pii quidam ac fideles viri per vim abstulerunt. Qui quidem dentes* magnitudine sua abunde testantur, qualis quantusque fuerit vir Dei Symeones. Adjacet capiti VARIE LECTIONES. C. C. VALESI ANNOTATIONES. cephorus hac addit, et Savilius hunc locum ita emendarunt, etc. ; sed leviori mutatione locus corrigi potest hoc modo : etc. Nicephorus pro his verbis habet, Quod est elegan- tius. conjunctio, utpote otiosa et superflua. Ac fortasse Fragrius scripserat quemadmodum D legitur apud Nicephorum. bere etc. Quæ emendatio prorsus necessaria mihi videtur, licet Nicephorus vulgatam scripturam tueatur. Certe Christophorsonus ita le- gisse videtur, ut dixi. qui in margine sui codicis emendavit Idem mendum supra correctum est in loc capite, ubi agitur de Synagogis quas Antiocheni Ju- deis olim ademerant. Atque ita diserte scriptum est in codice Telleriano. VARIORUM. Theophanes anno incarnationis secundum Alexandrinos 455, qni Kalend. Septemb. æræ vulg. incipit, ait : Eodem anno quievit Symeon magnus Stylita. Unde Joannes Garnerius concludit eum columnam ascen- disse anno 419, quippe in ea perstiterit annos 41. GARNERICS in tom. V Operum Theodoriti, dissert. 2, cap. 5, pag. 197.) Magnitudine suα : potius red- deretur forma vel figura sua, ut observavit M. Shor- ting in locum. (52) Πέπτωκε γὰρ ἐν ὀργῇ. Post has voces Ni- (53) Οι μηδὲ ὅσοι. Christophorsonus quidem (54) Καὶ διαθλοῦσαν σῶμα. Delenda videtur (55) Οὕτω τὸ καθέκαστον. Malim omnino scri (56) Ὡς ἔφην εἰπών. Assentior Henrico Savilio,
PG 86:2459Ὡς οὖν ἡ κυρία παρῴχηκεν ἡμέρας πεντεκαίδεκα, οἱ ἐπὶ τούτῳ συναθροισθέντες, ὡς οὐ φθησομένων τῶν ἀνατολικῶν, ἢ εἰ καὶ φθαῖεν, μετὰ πολλοῦ χρόνου τριβήν, συναλίζονται, Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου διέποντος καὶ τὸν Κελεστίνου τόπον τὴν ἐπισκοπήν, ὡς εἴρηται, τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης πρυτανεύοντος. Καλοῦσι δ’ οὖν τὸν Νεστόριον, προτρέποντες τοῖς ἐπαγομένοις ἀπολογήσασθαι. Καὶ δῆτα κατὰ τὴν προτεραίαν ὑποσχόμενος ἀφικνεῖσθαι εἴπερ δεήσοι, καὶ τῶν ὑποσχεθέντων κατολιγωρήσας, καὶ τρὶς κληθεὶς ἐπειδὴ μὴ ἀπήντηκε, τῆς ζητήσεως οἱ συνελθόντες ἀντελαμβάνοντο. Καὶ Μέμνονος τοῦ τῆς Ἐφεσίων προέδρου τὴν διέλευσιν τῶν ἡμερῶν τῶν μετὰ τὴν κυρίαν διελθόντος — ἐτύγχανον δὲ ἑξκαίδεκα τὸν ἀριθμὸν οὖσαι — καὶ τῶν ἐπιστολῶν ἀνεγνωσμένων Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου τῶν πρὸς Νεστόριον εἰργασμένων αὐτῷ, καὶ πρός γε τῶν Νεστορίου πρὸς αὐτὸν Κύριλλον, ἐγγραφείσης δὲ καὶ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης ἐπιστολῆς Κελεστίνου τοῦ πάνυ, τῆς πρὸς αὐτὸν Νεστόριον γενομένης, εἰπόντων τε αὖ Θεοδότου ἐπισκόπου Ἀγκύρας Ἀκακίου τε τὸν Μελιτινῆς θρόνον διέποντος καὶ ἅπερ κατὰ τὴν Ἐφεσίων ἀναφανδὸν βλασφημίας ἀπηρεύξατο ῥήματα ὁ Νεστόριος, συνυφανθεισῶν δὲ καὶ πολλῶν ῥήσεων ἁγίων καὶ ἐγκρίτων πατέρων τὴν ὀρθὴν καὶ ἀμώμητον ἐκθεμένων πίστιν, ἐνταγέντων γε μὴν καὶ διαφόρων ἐκφρόνως βλασφημηθέντων παρὰ τοῦ δυσσεβοῦς Νεστορίου, ἡ ἁγία σύνοδος πρὸς λέξιν ἀπεφήνατο ταῦτα· Πρὸς τοῖς ἄλλοις μήτε ὑπακοῦσαι βουληθέντος τοῦ τιμιωτάτου Νεστορίου τῇ ἡμῶν κλήσει, μήτε μὴν τοὺς παρ’ ἡμῶν ἀποσταλέντας ἁγιωτάτους καὶ θεοσεβεστάτους ἐπισκόπους προσδεξαμένου, ἀναγκαίως ἐχωρήσαμεν ἐπὶ τὴν ἐξέτασιν τῶν δυσσεβηθέντων αὐτῷ· καὶ φωράσαντες αὐτὸν ἔκ τε τῶν ἐπιστολῶν αὐτοῦ καὶ τῶν συγγραμμάτων τῶν καὶ ἀναγνωσθέντων, καὶ ἐκ τῶν ἀρτίως παρ’ αὐτοῦ ῥηθέντων κατὰ τήνδε τὴν μητρόπολιν καὶ προσμαρτυρηθέντων, δυσσεβῶς φρονοῦντα καὶ κηρύττοντα, ἀναγκαίως κατεπειχθέντες ἀπό τε τῶν κανόνων καὶ ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ ἁγιωτάτου πατρὸς ἡμῶν καὶ συλλειτουργοῦ Κελεστίνου τοῦ ἐπισκόπου τῆς Ῥωμαίων ἐκκλησίας,δακρύσαντες πολλάκις, ἐπὶ ταύτην τὴν σκυθρωπὸν ἐχωρήσαμεν ἀπόφασιν. Ὁ βλασφημηθεὶς τοίνυν παρ’ αὐτοῦ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὥρισε διὰ τῆς παρούσης ἁγίας συνόδου, ἀλλότριον εἶναι τὸν αὐτὸν Νεστόριον τοῦ τε ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος καὶ παντὸς συλλόγου ἱερατικοῦ.
καταλιπούσης. Περὶ τοῦ πολλάκις φαινομένου ἀστέρος ἐν τῇ περὶ τὸν κίονα στοᾷ τοῦ ὁσίου Συμεών, δι δωράκει ὁ συγγραφεὺς καὶ ἄλλοι· καὶ αὐτῆς τῆς κεφαλῆς τοῦ ἁγίου. Φέρε δὲ καὶ ἕτερον δ τεθέαμαι, τῇ ἱστορία παρα δῶ. Επόθουν τὸ τέμενος τούτου δὴ τοῦ ἁγίου θεάτ σασθαι. Διέστηκε δὲ Θεουπόλεως σταδίοις μάλιστα τριακοσίοις, κείμενον πρὸς αὐτὴν τοῦ ὄρους τὴν και ρυφήν. Μανδρίαν οἱ ἐπιχώριοι καλοῦσι (57), τῆς ἀσκήσεως, οἶμαι, τοῦ παναγίου Συμεώνου τὴν προς- ηγορίαν τῷ χώρῳ καταλιπόντος 39. Διήκει δὲ τὸ πρόσ αντες τοῦ ὄρους σταδίους είκοσι. Ἡ δὲ τοῦ νεὼ οἱ- κοδομία, σύγκειται μὲν σταυροῦ δίκην, ἐκ τῶν τεσσάρων πλευρῶν στοαῖς κοσμουμένη παρατετά χαται (58) δὲ ταῖς στοαῖς κίονες ἐκ λίθου ξεστοῦ πιο ποιημένοι εὐπρεπώς, εὖ μάλα τὴν ὀροφὴν εἰς ὕψος ἐπαίροντες. Τὸ δέ γε μέσον, αὐλὴ (59) ὑπαίθριος ἐστι μετὰ πλείστης εξειργασμένη τῆς τέχνης· ἔνθα τῆς ἀσκήσεως, οἶμαι, τοῦ Παναγίου Συ μεῶνος τὴν προσηγορίαν τῷ χώρῳ καταλιπόντος. τοῦ παναγίου τὴν προσηγορίαν καταλιπόντος τῷ χώρῳ τῆς ἀσκήσεως. μὲν, ὡς εἴρηται, τὸν χῶρον καλοῦσιν οἱ ἐπιχώριοι τῆς ἀσκήσεως, τοῦ ὁσίου τὴν κλῆσιν αὐτῷ ἐπιδεδωκότος. Δανιήλ ὁ θαυμάσιος ἐκ τῆς Συμεώνος μάνδρας ελθών, τῷ στύλῳ ἐπέβη τῷ ἐν καταλιπούσης. παρατετάχαται τὸ εὐώνυμον κίονες αὐτοῖς παρατετάχαται. EVAGRII SCHOLASTICI catena ferrea quam ille collo gestaverat : cui utpote laborum sociæ gloriosum corpus honores ipsi Deo concessos communicavit. Nam ne mortuum quidem Symeonem, charum illud ferrum deseruit. Hujus porro viri res gestas singillatim percenserem, tum mihi narranti, tum legentibus non medio- crem fructum allaturas, nisi Theodoritus, ut jam dixi, eas fusius exposuisset. CAP. XIV. De stella quæ sæpe cernitur in porticu juxta colum- nam Symeonis, quam scriptor hic, et alii complures riderunt: et de capite ejusdem sancti Symeonis. A Jam vero aliud quidpiam quod ipsemet vidi, huic historiæ inseram. Ardebam incredibili cupi- ditate visendi delubrum sancti illius viri. Distat autem illud ab urbe Antiochia stadiis fere trecentis situm in ipso montis vertice. Mandram indigena vocant: quod nomen a sanctissimo Symeone ei loco inditum videtur, eo quod illic asperiori dis- ciplina sese exercuisset. Et montis quidem accli- vitas ad viginti usque stadia protenditur. Templi autem fabrica formam crucis refert ex quatuor late- ribus porticibus ornata. Ex adverso autem illis B opposita sunt columnæ, e lapide polito pulchre fabrefactæ, quibus tectum venuste admodum in sublime attollitur. In medio atrium est subdivale, KE♣AA. JA'. VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. In Telleriano codice et apud Nicephorum scribitur µávôpav. Sic enim Evagrius ipse in superiori ca- pite sæpius nominat. Quod autem addit Evagrius, Sanctum Symeonem id vocabulum loco in quo ar- etioris philosophiæ studiis sese exercuerat, indi- disse, amplius inquirendum est. Verba Evagrii sunt haec : Christophorsonus quidem et Savilius emendant C xatalinovons, gravi errore. Scilicet non animad- verterunt, Evagrium voces interdum trajicere so- lere. Sic igitur construendus erat hic Evagrii locus: lta certe Nicephorus hunc Evagrii locum intellexit. Sic enim babet: Mávöpav Id est, Mandram, sicuti dictum est, monastici exer- citii ejus locum incolæ nominant, appellatione tali ei a sancto ipso viro imposita. Suspicari tamen quis possit, id vocabulum post Symeonis mortem ei loco impositum fuisse, cum plures monachi eo con- fluxissent, et monasterium illic ædificassent. Man- dra enim monasterium significat, metaphora sumpta a caulis ovium seu caprarum quæ mandræ dicuntur. Hinc archimandritæ dicti sunt abbates monasteriorum, ut videre est in concilio Chalcedo- nensi et in novellis imperatorum. De boc Symeonis D monasterio loquitur Theodorus lector in lib. 1. Collectaneorum, ubi ait, Avány. Symeon quoque Metaphrastes in vita Da- nielis Stylitæ, cap. 7, bujus monasterii mentionem facit. Et venit ad mandram illam in qua erat sila columna R. Symeonis. Infra enim circa illam erat quoddam monasterium. In quo cum totos quatuorde- cim dies transegisset, volebat Symeon Danielem ad- huc apud se manere. Quibus verbis indicat Meta- phrastes Symeone adhuc superstite monasterium illud exstructum fuisse. De quo tamen tam Theodo- ritus, quam Evagrius nihil dicunt. Cæterum non dissimulabo Tellerianum codicem hoc loco scrip- um habere phorsonus hunc locum ita interpretatur : Portici– bus vero columnæ adjunctæ sunt. Nec aliter Mus- culus, qui sic vertit : Insunt autem porticibus colum- na. Sed Græca vox aliquid amplius significare videtur. Utitur eodem verbo Evagrius, in lib. v, cap. 31, ubi ecclesiam Sanctæ Sophiæ describit; locus sic habet: 'Ev deĘɩ& &è xal xatd Quem locum ita verti : In dextro autem ac sinistro latere, ex adverso fornicum positæ sunt columnæ. Certe hoc verbum omnino significat aut id quod dixi, aut juxta ponere. Langus quidem, interpres Nicephori, hæc Evagrii verba quæ initio retulimus, ita inter- pretatur : Juxta porticus has ex saxo polito columnæ decentissime constructæ sunt. accepit Christophorsonus. Sic enim vertit: Versus medium templum, atrium est sub dio. Non hoc dicit Evagrius, sed in medio harum porticuum fuisse atrium sive aream. Atria enim fere quatuor porti- cibus circumdari solebant, ut notavi ad libros Eu- sebii De vita Constantini. Fefellit Christophorsonum id quod paulo ante dixit Evagrius, templum porti- cibus ex quatuor lateribus circumdatum fuisse. Itaque existimavit templum illud medium fuisse inter quatuor porticus. In quo longe falsus est. Atrium enim erat in medio quatuor illarum porti- cuum. Idque primum occurrebat intrantibus, post- quam vestibulum transgressi erant. Post atrium vero templum erat, contiguum uni ex porticibus. Hanc fuisse figuram hujus templi, sequentia satis declarant. Ait enim Evagrius, nefas fuisse mulie- ribus in eam ædem intrare : Eas tamen miracolum illius stellæ spectasse ex porta quæ erat în vesti- bulo. Atrium igitur statim occurrebat post vesti - bulum, nec templum erat in medio. Alioqui templi ipsius parietes aspectum stellæ ademissent. (57) Μανδρίαν οἱ ἐπιχώριοι καλοῦσι. Rectius (58) Παρατετάχαται δὲ ταῖς στοας. Christo- (59) Το δέ γε μέσον, αὐλή. Pessime hunc locum
PG 86:2461Μετὰ γοῦν τὴν ἐννομωτάτην καὶ δικαίαν ταύτην ἀπόφασιν ἐφίσταται τῇ Ἐφεσίων Ἰωάννης ὁ τῆς Ἀντιόχου μετὰ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν ἱερέων, ἡμέρας πέντε τῆς καθαιρέσεως ὑστερήσας· καὶ συναλίσας πάντας τοὺς ἀμφ’ αὐτὸν καθαιρεῖ Κύριλλον καὶ Μέμνονα. Ἐκ δὲ λιβέλλων ἐπιδεδομένων παρὰ Κυρίλλου καὶ Μέμνονος τῇ ἅμα σφίσι συναθροισθείσῃ συνόδῳ, εἰ καὶ Σωκράτης ἀγνοήσας ἑτέρως ἱστόρησε, μετακαλεῖται Ἰωάννης ἐφ’ ᾗ πεποίηκεν ἀπολογησόμενος καθαιρέσει. Οὗ μὴ συνεληλυθότος μετὰ τρεῖς τὰς γενομένας κλήσεις, ἀπολύονται μὲν τῆς καθαιρέσεως Κύριλλος καὶ Μέμνων, ἀποκρίνονται δὲ τῆς ἁγίας κοινωνίας καὶ πάσης αὐθεντίας ἱερατικῆς Ἰωάννης καὶ οἱ ἀμφ’ αὐτὸν ἱερεῖς. Καὶ πρῶτα μὲν Θεοδοσίου οὐ προσιεμένου τὴν Νεστορίου καθαίρεσιν, ὕστερον δὲ τὴν ἐκείνου βλασφημίαν ἐγνωκότος εὐσεβέσι τε αὖ γράμμασι χρησαμένου πρός τε Κύριλλον καὶ Ἰωάννην τοὺς ἐπισκόπους, συμβαίνουσι πρὸς ἀλλήλους, τὴν Νεστορίου καθαίρεσιν ἐπικυρώσαντες,
ὁ τεσσαρακοντάπηχυς ἵσταται κίων, ἐν ᾧ τὸν οὐρά- νιον διήνυσε βίον ὁ ἐπὶ γῆς ἔνσαρκος ἄγγελος. Πρὸς τῇ ὀροφῇ τοίνυν τῶν λεγομένων στοών, κλειθρί- δια (60) καθεστᾶσι· (θυρίδας ἔνιοι καλοῦσι,) πρός τε τὸ λελεγμένον ὑπαίθριον, πρός τε τὰς στοὺς ἀπο κρινόμενα (61). Κατὰ τὸ λαιὸν τοίνυν μέρος τοῦ κίο- νος, ἐν αὐτῷ τῷ κλειθριδίῳ τεθέαμαι μετὰ παντὸς τοῦ ἁλισθέντος αὐτόθι λεω, τῶν ἀγροίκων περὶ τὸν χίονα χορευόντων (62), ἀστέρα ὑπερμεγέθη κατά πᾶν τὸ κλειθρίδιον διαθέοντά τε καὶ σελαγίζοντα, οὐχ ἅπαξ, οὐ δις, οὐ τρὶς, ἀλλὰ καὶ πολλάκις· πανό- μενόν τε αὖ συχνῶς καὶ πάλιν ἐξαπίνης φαινόμενον δ δὴ γίνεται μόνον ἐν τοῖς τοῦ παναγίου μνημείοις. Εἰσὶ δὲ οἱ λέγουσι, καὶ οὐκ ἀπιστητέον τῷ θαύμα τι, ἔκ τε τῆς τῶν λεγόντων εὐπιστίας, καὶ τῶν ἄλλων ὧνπερ τεθεάμεθα, ὅτι καὶ αὐτὸ δὴ τὸ προσωπεῖον (63) αὐτοῦ τεθέανται, ὧδέ τε κἀκεῖσε περιἱπτάμενον, τὴν ὑπήνην καθειμένον, τὴν κεφαλὴν τιάρα κεκαλυμ μένον, ὥσπερ εἰώθει. Ωδε τοῦ χώρου γινόμενοι ἄνο δρες ἀφυλάκτως ἐσίασι, μετὰ τῶν σφῶν νωτοφόρων τὸν κίονα πολλάκις περινοστούντες. Φυλακὴ δέ τις ἐς τὸ ἀκριβέστατον, οὐκ ἔχω ἀνθ᾽ ὅτου λέγειν, ὡς ἂν γυνὴ μὴ φοιτῴη τῶν ἀνακτόρων ἔσω. Εξω δὲ περὶ τὰς φλιὰς ἑστῶσαι τεθήπασι τὸ θαῦμα· ἀντικρὺ γὰρ τοῦ σελαγίζοντος ἀστέρος, ἡ μία τῶν θυρῶν (64) ἐστιν. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Περὶ τοῦ ἁγίου Ισιδώρου του Πηλουσιώτου, καὶ Συνεσίου τοῦ Κυρήνης ἐπισκόπου. Ἐπὶ τῆς αὐτῆς βασιλείας διέπρεπε καὶ Ἰσίδω Β ρος (9), οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ τὴν ποίησιν, ἔργῳ τε καὶ κιγκλίδες. κανόνες, οἱ ἐν ταῖς θυρίσιν οβελίσκοι. κλειδοῦν. ἀποκλινόμενα "Απερ πρὸς αὐταῖς δὴ ταῖς στραῖς καὶ τὸ ῥηθὲν προαύλιον υπαιθρον ἀπο- κρίνεται, καὶ χώραν δίδωσι τοῖς ᾑρημένοις ἐκτὸς ὁρᾷν ἀπὸ τῶν ἔσωθεν, καὶ ἔσω πάλιν ἀπὸ τῶν Εξωθεν. πρόσωπον. προσώπειον θυρίδων, (α) Ισίδωρος. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER 1. A summo artificio elaboratum: in quo columna illa mine consistentes, miraculum aspectant. Una enim stat quadraginta cubitorum, in qua terrenus ille angelus coelestem vitam exegit. In tecto supra dictarum porticuum cancelli sunt, quos nonnulli fenestras vocant, tum ad atrium superius memo- ratum, tum ad porticus vergentes. Ad lævum igitur columnæ latus, ipse cum reliqua populi mul- titudine ibi collecta, saltantibus circa columnam rusticis, vidi in fenestra stellam immensæ magnitu- diuis, per totam fenestram discurrentem atque ra- diantem : neque il semel, aut iterum ac tertio, sed sæpius: eamdemque crebro evanescentein, atque iterum subito apparentem. Quod quidemn nonnisi diebus festis, quibus sancti viri memoria quotannis recolitur, feri solet. Sunt etiam qui dicant : Nec Ades deroganda est miraculo, tum ob auctoritatem eorum qui id affirmant, tum propter alia quæ nos vidimus, se ipsam illius personanı vidisse, huc atque illuc volitantem, promissa barba, et capite tiara obvoluto sicuti consueverat. Ac viri quidem qui eo loci venerint, libere ingrediuntur, una cum jumentis suis columnaın sæpius circum- euntes. Cavetur autem diligentissime, qua de causa equidem nescio, ne mulier ulla in templum ingrediatur. Itaque illa extra templum in ipso li- ex portis delubri sita est e regione stellæ radiantis. ' CAP. XV. De suncto Isidoro Pelusiota, et de Synesio Cyrena- rum Episcopo. Ejusdem Theodosii principatu claruit Isidorus, C cujus, ut poetico verbo ular, latissima est gloria, VALESII ANNOTATIONES. Cancellos verterunt, quod probare nullo modo pos- sum. Nam Cancelli sunt Clathros itaque malim vertere. Glossae veteres, Clathri, Id est regulæ seu ve- rucula quæ sunt in fenestris. In aliis vero Glossis Clathrare exponitur Εst igitur eadem origo Latinæ vocis et Græcæ. et Savilio, qui emendarunt. Nicepho- rus addit nonnulla quæ in Evagrio nostro hodie non leguntur. Sic enim habet: Quem Nicephori locum Langus ita vertit: Cancelli sunt : fenestras quidam appellare consue- vere, porticibus ipsis et subdiali quæ dicta est aulæ respondentes, locumque volentibus dantes, ut ex ipso templo extra, et rursum ab exteriori templi parte in templum prospicere possint. Quæ quidem nescio unde hauserit Nicephorus. Utrum ex Symeone Me- taphraste qui vitam Symeonis Stylite conscripse- rat? Eam certe a se lectam fuisse testatur idem Nicephorus. Neque enim verisimile est bæc Nice- phorum de suo addidisse. Quam autem ob causam adjecta sint, deprehendisse mihi videor. Existi- mavit scilicet Metaphrastes, aut Nicephorus ipse, si mavis, mulieres quæ in sacram illain ædem in- gredi minime sinebantur, ex fenestris illis stellam D quam diximus, spectavisse. Sed longe falsus est, ut mox dicemus. Musculus vertit: Cum universo collecto illic agre- stium circa co̟lumnam saltantium populo. Quem se- cutus est Christophorsonus, expuncta subdistin- ctione quæ apposita est post vocem λsw. Verum hæc interpretatio ferri non potest. Neque enim soli rustici tunc erant in templo sancti Symeonis. cum bæc stella visa est ab Evagrio; sed plurimı etiam urbani, ex quorum numero erat Evagrius. Deinde populus quein tunc congregatum illic fuisse dicit Evagrius, erat in porticu ad lævam ipsius columnæ. Rustici vero erant in atrio, circa colum- nam sallantes. legitur Quod rectius puto. In Telle- riano codice scriptum inveni mutalo accentu. phorus perperam, ut supra admonui. Ne- que enim mulieres per fenestram spectare pote- rant, cum ipsæ quidem essent in vestibulo. fc- nestræ vero sitæ essent in ipso porticuum culmine, a quarum ¡ingressu mulieres arcebantur. Merito igitur Joannes Langus Evagrium nostrum seell- tus, Nicephorum eniendavit. Sic enim vertit: Mu- lieres quoque, sed extra templum ad postes stantes, miraculum hoc speciant. Janua enim una ex adverso stellæ fulgentis locata est. VARIORUM. Isidorus, gente Ægyptius, ortu forsan Alexandrinus, sancti Chrysostomi discipulus, cujus memoriam impense coluit, claruit circa aun. Vitam egit monasticam juxta Pelusium, (60) Κλειθρίδια. Langus et Christophorsonus (61) Αποκρινόμενα. Αssentior Christophorsono (62) Αγροίκων περὶ τὸν κίονα χορευόντων. (63) Αὐτὸ δὴ τὸ προσωπεῖον. In Nicephoro (64) 'Η μία τῶν θυρῶν. Pro voce θυρῶν Nice-
Chapter XVCaput XV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Παύλου τε τοῦ Ἐμεσηνῶν ἐπισκόπου πρὸς τὴν Ἀλεξάνδρου πόλιν γενομένου, ἐπί τε τῆς ἐκκλησίας τὸν περὶ τούτου φερόμενον λόγον ὁμιλήσαντος, ὁπηνίκα καὶ Κύριλλος τὴν ἐπιστολὴν Ἰωάννου εὖ μάλα ἐπαινέσας ἐπὶ ῥήματος γέγραφε ταῦτα· Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοὶ καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ· λέλυται γὰρ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ, καὶ πέπαυται τὸ λυποῦν, καὶ διχονοίας ἁπάσης ἀνῄρηται τρόπος, τοῦ πάντων ἡμῶν σωτῆρος Χριστοῦ ταῖς αὐτοῦ ἐκκλησίαις τὴν εἰρήνην βραβεύσαντος, κεκληκότων δὲ πρὸς τοῦτο ἡμᾶς καὶ τῶν εὐσεβεστάτων καὶ θεοφιλεστάτων βασιλέων, οἳ προγονικῆς εὐσεβείας ἄριστοι ζηλωταὶ γεγονότες ἀσφαλῆ μὲν καὶ ἀκατάσειστον ἐν ἰδίαις ψυχαῖς τὴν ὀρθὴν φυλάττουσι πίστιν, ἐξαίρετον δὲ ποιοῦνται φροντίδα τὴν ὑπὲρ τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν, ἵνα καὶ διαβόητον ἔχωσιν εἰς αἰῶνα τὴν δόξαν καὶ εὐκλεεστάτην ἀποφήνωσι τὴν ἑαυτῶν βασιλείαν· οἷς καὶ αὐτὸς ὁ τῶν δυνάμεων Κύριος πλουσίᾳ χειρὶ διανέμει τὰ ἀγαθά, καὶ δίδωσι μὲν κατακρατεῖν τῶν ἀνθεστηκότων, χαρίζεται δὲ τὸ νικᾶν. Οὐ γὰρ ἂν διαψεύσαιτο ὁ λέγων· Ζῶ ἐγώ, λέγει Κύριος, ὅτι τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω. Ἀφικομένου τοίνυν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν τοῦ κυρίου μου τοῦ θεοσεβεστάτου ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ Παύλου, θυμηδίας ἐμπεπλήσμεθα, καὶ σφόδρα εἰκότως, ὡς ἀνδρὸς τοιούτου μεσιτεύοντος καὶ τοῖς ὑπὲρ δύναμιν πόνοις ἑλομένου προσομιλεῖν, ἵνα τὸν τοῦ διαβόλου νικήσῃ φθόνον καὶ συνάψῃ τὰ διῃρημένα, καὶ τὰ μεταξὺ σκάνδαλα περιελὼν ὁμονοίᾳ καὶ εἰρήνῃ στεφανώσῃ τάς τε παρ’ ἡμῖν καὶ παρ’ ὑμῖν ἐκκλησίας. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Ὅτι δὲ περιττὴ παντελῶς καὶ οὐκ εὐάφορμος τῆς ἐκκλησίας ἡ διχοστασία γέγονε, νυνὶ μάλιστα πεπληροφορήμεθα, τοῦ κυρίου μου τοῦ θεοσεβεστάτου Παύλου τοῦ ἐπισκόπου χάρτην προκομίσαντος ἀδιάβλητον ἔχοντα τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν, καὶ ταύτην συντετάχθαι διαβεβαιωσαμένου παρά τε τῆς σῆς ὁσιότητος καὶ τῶν αὐτόθι θεοσεβεστάτων ἐπισκόπων. Ἔχει δὲ οὕτως ἡ συγγραφή, καὶ αὐταῖς λέξεσιν ἐντέθειται τῇδε τῇ ἐπιστολῇ· Περὶ δὲ τῆς θεοτόκου, καὶ τὰ ἑξῆς. Ταύταις ὑμῶν ἐντυχόντες ταῖς ἱεραῖς φωναῖς οὕτω τε καὶ ἑαυτοὺς φρονοῦντας εὑρίσκοντες — εἷς γὰρ Κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα — , ἐδοξάσαμεν τὸν τῶν ὅλων δεσπότην θεόν, ἀλλήλοις συγχαίροντες, ὅτι ταῖς θεοπνεύστοις γραφαῖς καὶ παραδόσει τῶν ἁγίων ἡμῶν πατέρων συμβαίνουσαν ἔχουσι πίστιν αἵ τε παρ’ ὑμῖν καὶ αἱ παρ’ ἡμῖν ἐκκλησίαι. Ταῦτα μὲν οὖν ἔστιν ἑλεῖν τὸν φιλοπόνως τοῖς τὸ τηνικαῦτα γεγονόσιν ἐπιστῆσαι βουλόμενον.
ὁ τεσσαρακοντάπηχυς ἵσταται κίων, ἐν ᾧ τὸν οὐρά- νιον διήνυσε βίον ὁ ἐπὶ γῆς ἔνσαρκος ἄγγελος. Πρὸς τῇ ὀροφῇ τοίνυν τῶν λεγομένων στοών, κλειθρί- δια (60) καθεστᾶσι· (θυρίδας ἔνιοι καλοῦσι,) πρός τε τὸ λελεγμένον ὑπαίθριον, πρός τε τὰς στοὺς ἀπο κρινόμενα (61). Κατὰ τὸ λαιὸν τοίνυν μέρος τοῦ κίο- νος, ἐν αὐτῷ τῷ κλειθριδίῳ τεθέαμαι μετὰ παντὸς τοῦ ἁλισθέντος αὐτόθι λεω, τῶν ἀγροίκων περὶ τὸν χίονα χορευόντων (62), ἀστέρα ὑπερμεγέθη κατά πᾶν τὸ κλειθρίδιον διαθέοντά τε καὶ σελαγίζοντα, οὐχ ἅπαξ, οὐ δις, οὐ τρὶς, ἀλλὰ καὶ πολλάκις· πανό- μενόν τε αὖ συχνῶς καὶ πάλιν ἐξαπίνης φαινόμενον δ δὴ γίνεται μόνον ἐν τοῖς τοῦ παναγίου μνημείοις. Εἰσὶ δὲ οἱ λέγουσι, καὶ οὐκ ἀπιστητέον τῷ θαύμα τι, ἔκ τε τῆς τῶν λεγόντων εὐπιστίας, καὶ τῶν ἄλλων ὧνπερ τεθεάμεθα, ὅτι καὶ αὐτὸ δὴ τὸ προσωπεῖον (63) αὐτοῦ τεθέανται, ὧδέ τε κἀκεῖσε περιἱπτάμενον, τὴν ὑπήνην καθειμένον, τὴν κεφαλὴν τιάρα κεκαλυμ μένον, ὥσπερ εἰώθει. Ωδε τοῦ χώρου γινόμενοι ἄνο δρες ἀφυλάκτως ἐσίασι, μετὰ τῶν σφῶν νωτοφόρων τὸν κίονα πολλάκις περινοστούντες. Φυλακὴ δέ τις ἐς τὸ ἀκριβέστατον, οὐκ ἔχω ἀνθ᾽ ὅτου λέγειν, ὡς ἂν γυνὴ μὴ φοιτῴη τῶν ἀνακτόρων ἔσω. Εξω δὲ περὶ τὰς φλιὰς ἑστῶσαι τεθήπασι τὸ θαῦμα· ἀντικρὺ γὰρ τοῦ σελαγίζοντος ἀστέρος, ἡ μία τῶν θυρῶν (64) ἐστιν. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Περὶ τοῦ ἁγίου Ισιδώρου του Πηλουσιώτου, καὶ Συνεσίου τοῦ Κυρήνης ἐπισκόπου. Ἐπὶ τῆς αὐτῆς βασιλείας διέπρεπε καὶ Ἰσίδω Β ρος (9), οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ τὴν ποίησιν, ἔργῳ τε καὶ κιγκλίδες. κανόνες, οἱ ἐν ταῖς θυρίσιν οβελίσκοι. κλειδοῦν. ἀποκλινόμενα "Απερ πρὸς αὐταῖς δὴ ταῖς στραῖς καὶ τὸ ῥηθὲν προαύλιον υπαιθρον ἀπο- κρίνεται, καὶ χώραν δίδωσι τοῖς ᾑρημένοις ἐκτὸς ὁρᾷν ἀπὸ τῶν ἔσωθεν, καὶ ἔσω πάλιν ἀπὸ τῶν Εξωθεν. πρόσωπον. προσώπειον θυρίδων, (α) Ισίδωρος. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER 1. A summo artificio elaboratum: in quo columna illa mine consistentes, miraculum aspectant. Una enim stat quadraginta cubitorum, in qua terrenus ille angelus coelestem vitam exegit. In tecto supra dictarum porticuum cancelli sunt, quos nonnulli fenestras vocant, tum ad atrium superius memo- ratum, tum ad porticus vergentes. Ad lævum igitur columnæ latus, ipse cum reliqua populi mul- titudine ibi collecta, saltantibus circa columnam rusticis, vidi in fenestra stellam immensæ magnitu- diuis, per totam fenestram discurrentem atque ra- diantem : neque il semel, aut iterum ac tertio, sed sæpius: eamdemque crebro evanescentein, atque iterum subito apparentem. Quod quidemn nonnisi diebus festis, quibus sancti viri memoria quotannis recolitur, feri solet. Sunt etiam qui dicant : Nec Ades deroganda est miraculo, tum ob auctoritatem eorum qui id affirmant, tum propter alia quæ nos vidimus, se ipsam illius personanı vidisse, huc atque illuc volitantem, promissa barba, et capite tiara obvoluto sicuti consueverat. Ac viri quidem qui eo loci venerint, libere ingrediuntur, una cum jumentis suis columnaın sæpius circum- euntes. Cavetur autem diligentissime, qua de causa equidem nescio, ne mulier ulla in templum ingrediatur. Itaque illa extra templum in ipso li- ex portis delubri sita est e regione stellæ radiantis. ' CAP. XV. De suncto Isidoro Pelusiota, et de Synesio Cyrena- rum Episcopo. Ejusdem Theodosii principatu claruit Isidorus, C cujus, ut poetico verbo ular, latissima est gloria, VALESII ANNOTATIONES. Cancellos verterunt, quod probare nullo modo pos- sum. Nam Cancelli sunt Clathros itaque malim vertere. Glossae veteres, Clathri, Id est regulæ seu ve- rucula quæ sunt in fenestris. In aliis vero Glossis Clathrare exponitur Εst igitur eadem origo Latinæ vocis et Græcæ. et Savilio, qui emendarunt. Nicepho- rus addit nonnulla quæ in Evagrio nostro hodie non leguntur. Sic enim habet: Quem Nicephori locum Langus ita vertit: Cancelli sunt : fenestras quidam appellare consue- vere, porticibus ipsis et subdiali quæ dicta est aulæ respondentes, locumque volentibus dantes, ut ex ipso templo extra, et rursum ab exteriori templi parte in templum prospicere possint. Quæ quidem nescio unde hauserit Nicephorus. Utrum ex Symeone Me- taphraste qui vitam Symeonis Stylite conscripse- rat? Eam certe a se lectam fuisse testatur idem Nicephorus. Neque enim verisimile est bæc Nice- phorum de suo addidisse. Quam autem ob causam adjecta sint, deprehendisse mihi videor. Existi- mavit scilicet Metaphrastes, aut Nicephorus ipse, si mavis, mulieres quæ in sacram illain ædem in- gredi minime sinebantur, ex fenestris illis stellam D quam diximus, spectavisse. Sed longe falsus est, ut mox dicemus. Musculus vertit: Cum universo collecto illic agre- stium circa co̟lumnam saltantium populo. Quem se- cutus est Christophorsonus, expuncta subdistin- ctione quæ apposita est post vocem λsw. Verum hæc interpretatio ferri non potest. Neque enim soli rustici tunc erant in templo sancti Symeonis. cum bæc stella visa est ab Evagrio; sed plurimı etiam urbani, ex quorum numero erat Evagrius. Deinde populus quein tunc congregatum illic fuisse dicit Evagrius, erat in porticu ad lævam ipsius columnæ. Rustici vero erant in atrio, circa colum- nam sallantes. legitur Quod rectius puto. In Telle- riano codice scriptum inveni mutalo accentu. phorus perperam, ut supra admonui. Ne- que enim mulieres per fenestram spectare pote- rant, cum ipsæ quidem essent in vestibulo. fc- nestræ vero sitæ essent in ipso porticuum culmine, a quarum ¡ingressu mulieres arcebantur. Merito igitur Joannes Langus Evagrium nostrum seell- tus, Nicephorum eniendavit. Sic enim vertit: Mu- lieres quoque, sed extra templum ad postes stantes, miraculum hoc speciant. Janua enim una ex adverso stellæ fulgentis locata est. VARIORUM. Isidorus, gente Ægyptius, ortu forsan Alexandrinus, sancti Chrysostomi discipulus, cujus memoriam impense coluit, claruit circa aun. Vitam egit monasticam juxta Pelusium, (60) Κλειθρίδια. Langus et Christophorsonus (61) Αποκρινόμενα. Αssentior Christophorsono (62) Αγροίκων περὶ τὸν κίονα χορευόντων. (63) Αὐτὸ δὴ τὸ προσωπεῖον. In Nicephoro (64) 'Η μία τῶν θυρῶν. Pro voce θυρῶν Nice-
PG 86:2463Ὅπως δὲ ὁ Νεστόριος ἐξηλάθη, ἢ τί μετὰ ταῦτα γέγονεν ἐπ’ αὐτῷ, ἢ ὅπως τὸν τῇδε κατέστρεψε βίον, καὶ ὧν ἔτυχεν ἀμοιβῶν τῆς βλασφημίας ἕνεκα, οὐ δεδήλωται τοῖς ἱστορήσασιν· ἃ καὶ διέπεσεν ἄν, καὶ τέλεον διερρύη τε καὶ κατεπόθη τῷ χρόνῳ μηδὲ ψιλῶς ἀκουόμενα, εἰ μὴ Νεστορίου βίβλῳ περιέτυχον τὴν περὶ τούτων ἱστορίαν παρεχομένῃ. Αὐτὸς τοίνυν ὁ τῆς βλασφημίας πατὴρ Νεστόριος, ὁ μὴ κατὰ τοῦ τεθέντος θεμελίου τὴν οἰκοδομίαν ποιησάμενος ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ψάμμου κτίσας, ἢ καὶ ταχέως διελύθη κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου παραβολήν, πρὸς τοὺς ἐγκαλέσαντάς οἱ μὴ κατὰ τὸ δέον τι καινουργῆσαι, μηδὲ μὴν καλῶς αἰτῆσαι τὴν ἐν Ἐφέσῳ σύνοδον ἁλισθῆναι,γράφει, πρὸς ἄλλοις οἷς ἐβουλήθη, ὑπὲρ τῆς ἰδίας βλασφημίας ἀπολογούμενος, ὡς ἐκ πάσης ἀνάγκης εἰς τοῦτο τάξεως ἐλήλυθεν ἀποκριθείσης τῆς ἁγίας ἐκκλησίας, καὶ τῶν μὲν λεγόντων ἀνθρωποτόκον δεῖν τὴν Μαρίαν ὀνομάζεσθαι, τῶν δὲ θεοτόκον· ἵνα γέ φησι μὴ δυοῖν θάτερον ἁμαρτάνοιτο, ἢ ἀθάνατα συμπλεκομένων, ἢ προσχωροῦντος αὐτῷ θἀτέρου τῶν μερῶν τοῦ ἑτέρου στερηθείη, τὴν χριστοτόκος ἐπενόησε φωνήν. Ἐπισημαίνεταί τε ὡς τὰ μὲν πρῶτα Θεοδόσιος τῇ πρὸς αὐτὸν προσπαθείᾳ τὴν ἐπ’ αὐτῷ γενομένην ἀποβολὴν οὐκ ἐκύρωσεν· εἶτα ὅτι τινῶν ἐπισκόπων ἔνθεν τε κἀκεῖθεν πεμφθέντων πρὸς Θεοδόσιον ἐκ τῆς Ἐφεσίων πόλεως, αὐτοῦ τε αὖ δεηθέντος, ἐπετράπη κατὰ τὸ οἰκεῖον ἐπαναζεῦξαι μοναστήριον, ὃ πρὸ τῶν πυλῶν τῆς νῦν Θεουπολιτῶν διάκειται καὶ Νεστορίῳ μὲν ἐπὶ λέξεως οὐκ ὠνόμασται· φασὶ δὲ νῦν τὸ Εὐπρεπίου προσαγορεύεσθαι, ὅπερ ἴσμεν ταῖς ἀληθείαις πρὸ τῆς Θεουπολιτῶν διακείμενον, σταδίοις διεστηκὸς οὐ πλείοσι δύο. Φησὶ γοῦν αὐτὸς ὁ Νεστόριος ὡς τετραετῆ χρόνον αὐτόθι διατρίψας παντοίας ἔτυχε τιμῆς καὶ παντοίων γερῶν ἀπέλαυσε, καὶ ὡς αὖθις Θεοδοσίου θεσπίσαντος ἀνὰ τὴν καλουμένην Ὄασιν φυγαδεύεται. Τὸ δέ γε καίριον ἀπεκρύψατο. Οὐδὲ γὰρ ἐνθαδὶ ὢν τῆς οἰκείας βλασφημίας ἠρέμησεν, ὡς καὶ Ἰωάννην τὸν τῆς Ἀντιόχου πρόεδρον ταῦτα μηνύσαι, ἀειφυγίᾳ τε τὸν Νεστόριον καταδικασθῆναι Γράφει δὲ καὶ διαλεκτικῶς ἕτερον λόγον πρός τινα δῆθεν Αἰγύπτιον συγκείμενον περὶ τῆς αὐτοῦ εἰς Ὄασιν ἐξορίας, ἔνθα τὰ περὶ τούτων πλατύτερον λέγει. Ὧν δὲ τετύχηκε διὰ τὰς παρ’ αὐτοῦ κυηθείσας βλασφημίας τὸν πανόπτην μὴ λαθὼν ὀφθαλμόν, ἐξ ἑτέρων γραμμάτων ἔστιν ἑλεῖν, γενομένων αὐτῷ πρὸς τὸν τῆς Θηβαίων ἡγούμενον. Ἐν ἐκείνοις γὰρ ἔστιν εὑρεῖν ὡς ἐπειδὴ μὴ τῆς δεούσης ἔτυχεν ἐπεξελεύσεως, ἡ τοῦ θεοῦ κρίσις αὐτὸν ἐκδεξαμένη αἰχμαλωσίᾳ τῇ πάντων ἐλεεινοτάτῃ συμφορᾷ περιβάλλει. Ἐπειδὴ γοῦν μειζόνων ἐδεῖτο ποινῶν, ἀφείθη μὲν ἐκ τῶν Βλεμμύων, παρ’ ὧν καὶ δορυάλωτος ἔτυχε γεγονώς, θεσπίσμασι δὲ Θεοδοσίου τὴν ἐπάνοδον ἐγνωκότος, τόπους ἐκ τόπων πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖς τῆς Θηβαίων ἀμείβων, τῇ τε γῇ προσρηγνύμενος ἀξίως τῆς οἰκείας βιοτῆς τὸν τῇδε βίον ἀπέθετο· δεύτερος Ἄρειος, διὰ τῆς καταστροφῆς διηγούμενός τε καὶ νομοθετῶν ποῖα τὰ ἐπίχειρα καθεστᾶσι τῆς εἰς Χριστὸν βλασφημίας. Ἄμφω γὰρ παραπλησίως εἰς αὐτὸν ἐβλασφημησάτην, ὁ μὲν κτίσμα καλῶν, ὁ δὲ ἄνθρωπον δοξάζων. Πρὸς ὃν ἥδιστα ἂν εἴποιμι, μεμφόμενον μὴ κατὰ τὸ δέον τὰ ἐν Ἐφέσῳ συντεθῆναι ὑπομνήματα, πανουργίᾳ δὲ καί τινι ἀθέσμῳ καινοτομίᾳ Κυρίλλου τεχνάζοντος, τί δή ποτε καὶ παρὰ Θεοδοσίου προσπάσχοντός οἱ ἐξηλάθη, καὶ οὐδεμιᾶς φειδοῦς τετυχηκὼς τοσούτοις ἐξοστρακισμοῖς κατεκρίθη, καὶ οὕτω τὸν τῇδε κατέλυσε βίον· ἢ τί δή ποτε, εἰ μὴ θεία κρίσις ἐγεγόνει ἡ διὰ Κυρίλλου καὶ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν ἱερέων, ἀμφοτέρων αὐτῶν τοῖς ἀπελθοῦσι συναριθμηθέντων, ἡνίκα, ὥς τινι τῶν θύραθε σοφῶν εἴρηται, τὸ μὴ ἐμποδὼν ἀνανταγωνίστῳ εὐνοίᾳ τετίμηται, ὁ μὲν ὡς βλάσφημος καὶ θεομάχος κατακέκριται, ὁ δὲ ὡς μεγαλόφωνος κῆρυξ καὶ μέγας τῶν ὀρθῶν δογμάτων πρόμαχος ᾄδεταί τε καὶ κηρύσσεται; Ὡς ἂν τοίνυν μὴ ψεύδους γραφὴν ἀπενεγκώμεθα, φέρε, Νεστόριον αὐτὸν εἰς μέσον παραγάγωμεν τὰ περὶ τούτων διδάσκοντα. Καί μοι τῆς σῆς ἐπιστολῆς ἀνάγνωθι αὐτοῖς ἔνια τοῖς ὀνόμασιν, ἥ σοι συντέθειται πρὸς τὸν τῆς Θηβαίων ἡγούμενον· Ἐκ τῶν πρώην περὶ τῆς ἁγιωτάτης θρησκείας ἐν Ἐφέσῳ κεκινημένων, Ὄασιν τὴν καὶ Ἴβιν ἐκ θεσπίσματος βασιλικοῦ κατοικοῦμεν. Καί τινων ἐν μέσῳ λελεγμένων ἐπάγει· Ἐπειδὴ δὲ ἐκ βάθρων μὲν ἡ προειρημένη καὶ† βαρβαρικῆς αἰχμαλωσίας καὶ πυρὶ καὶ σφαγαῖς ἐκλελίκμηται, ἡμεῖς δὲ παρὰ τῶν βαρβάρων οἶκτον οὐκ οἶδ’ ὅπως ἐξαίφνης ἐφ’ ἡμῖν ἀναλαβόντων ἀπολελύμεθα, μετὰ τοῦ καὶ διαμαρτυρίαις ἡμᾶς ἀπειλητικαῖς καταπλῆξαι διὰ τάχους τὴν χώραν ἐκδραμεῖν, ὡς Μαζίκων αὐτὴν μετ’ αὐτοὺς ἀμελλητὶ παραληψομένων, ἥκομεν ἐς τὴν Θηβαίων μετὰ τῶν αἰχμαλώτων λειψάνων, οὓς ἡμῖν οἱ βάρβαροι κατ’ οἶκτον προσήγαγον, τί βουλόμενοι, λέγειν οὐκ ἔχω. Οἱ μὲν οὖν πρὸς τὰς καταθυμίους ἑκάστῳ διαγωγὰς ἀπολέλυνται. Ἡμεῖς δὲ φανεροὺς ἑαυτοὺς ἐγκαθιστῶμεν τῇ Πανὸς ἐπιστάντες. Δεδοίκαμεν γὰρ μή τις ἡμῶν πραγματείαν τὴν αἰχμαλωσίαν ποιούμενος ἢ φυγάδων καθ’ ἡμῶν ἀναπλάσῃ διαβολὴν ἤ τινος ἄλλης μηχάνημα μέμψεως· εὔπορος γὰρ διαβολῶν παντοδαπῶν ἡ κακία. Διὸ δὴ ἀξιοῦμεν τὸ ὑμέτερον μέγεθος τῆς ἡμετέρας αἰχμαλωσίας φροντίσαι κατὰ τὸ τοῖς νόμοις δοκοῦν, καὶ μὴ ἐπιδοῦναι κακοτεχνίαις ἀνθρώπων αἰχμάλωτον εἰς κακίαν ἔκδοτον, ἵνα μὴ πάσαις ἐκ τούτου γενεαῖς τραγῳδῆται κρεῖττον εἶναι βαρβάρων αἰχμάλωτον ἢ πρόσφυγα βασιλείας ῥωμαϊκῆς. Καὶ ὅρκους ἐπαγαγὼν ᾔτησεν οὕτως· Ἀνενεγκεῖν τὴν ἡμετέραν ἐξ Ὀάσεως ἐνταῦθα διαγωγὴν ἐκ βαρβαρικῆς γενομένην ἀφέσεως, ὥστε τὴν τῷ θεῷ δοκοῦσαν καὶ νῦν ἐξενεχθῆναι περὶ ἡμῶν διατύπωσιν. Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τὸν αὐτὸν ἐπιστολῆς δευτέρας· εἴτε ὡς φιλικὸν παρ’ ἡμῶν πρὸς τὴν σὴν μεγαλοπρέπειαν γράμμα, εἴτε ὡς ὑπόμνησιν παρὰ πατρὸς πρὸς υἱὸν τὸ παρὸν τοῦτο λογισάμενος ἀνάσχου, παρακαλῶ, τῆς ἐν αὐτῷ διηγήσεως, περὶ πολλῶν, καθ’ ὅσον ἐνῆν, γεγραμμένης παρ’ ἡμῶν βραχυλόγου οὔσης. Ὀάσεως τῆς Ἴβεως ἐκ πολλῶν πρώην ἀφανισθείσης, τοῦ τῶν Νουβαδῶν πλήθους ἐπ’ αὐτὴν ἀναδραμόντος... Καὶ μεθ’ ἕτερα· Τούτων δὲ οὕτως συμβάντων, οὐκ οἶδ’ ἐκ ποίας ὁρμῆς ἢ ποίαν ἀφορμὴν τῆς σῆς λαβούσης μεγαλοπρεπείας, πρὸς Ἐλεφαντίνην τινὰ τῆς Θηβαίων ἐπαρχίας πέρας οὖσαν βαρβαρικῶν διὰ στρατιωτῶν ἐκ τῆς Πανὸς ἐπεμπόμεθα, συρόμενοι πρὸς αὐτὴν διὰ τῆς προρρηθείσης στρατιωτικῆς βοηθείας. Καὶ τῷ πλείονι τῆς ὁδοῦ συντριβέντες πάλιν ἄγραφον τῆς σῆς ἀνδρείας καταλαμβάνομεν κέλευσμα εἰς τὴν Πανὸς ὑποστρέψειν. Συγκοπέντες δὲ τοῖς τῆς ὁδοιπορίας συμπτώμασιν ἐν νοσοῦντι καὶ γηράσαντι σώματι, καὶ τὴν χεῖρα καὶ τὴν πλευρὰν συντριβέντες ἀφικόμεθα πάλιν εἰς τὴν Πανός, τρόπον τινὰ ψυχορραγοῦντες καὶ τοῖς συμπτώμασιν ἔτι τοῖς τῶν ἀλγηδόνων μαστιγούμενοι κακοῖς. Μετῆγε δὲ πάλιν ἡμᾶς ἐκ τῆς Πανὸς πρὸς τὴν ὑπ’ αὐτὴν ἐνορίαν ἕτερον τῆς σῆς ἀνδρείας ἔγγραφον ἱπτάμενον πρόσταγμα. Ταῦτα στήσεσθαι καθ’ ἡμῶν λογιζομένων καὶ τὸ τοῖς καλλινίκοις βασιλεῦσι δοκοῦν περὶ ἡμῶν ἀναμενόντων, ἐξαίφνης πρὸς ἄλλην ἐξορίαν καθ’ ἡμῶν τετάρτην πάλιν ἀφειδῶς ἄλλο συνετίθετο. Καὶ μετ’ ὀλίγα· Ἀλλ’ ἀρκέσθητι τοῖς πεπραγμένοις, παρακαλῶ, καὶ τῷ τοσαύτας καθ’ ἑνὸς σώματος ἐξορίας ὁρίζειν· καὶ τῆς ἐπὶ τοῖς ἀνενεχθεῖσι παρὰ τῆς σῆς μεγαλοπρεπείας καὶ παρ’ ἡμῶν δὲ δι’ ὧν ἐχρῆν γνωρισθῆναι τοῖς καλλινίκοις ἡμῶν βασιλεῦσι δοκιμασίας ἐπιεικῶς, παρακαλῶ, παραχώρησον. Ταῦτα παρ’ ἡμῶν ὡς πρὸς υἱὸν παρὰ πατρὸς συμβουλεύματα. Εἰ δὲ ἀγανακτήσειας καὶ νῦν ὡς τὸ πρότερον, πρᾶττε τὸ δοκοῦν, εἴ γε τοῦ δοκοῦντος λόγος οὐδεὶς δυνατώτερος. Καὶ ὅδε μὲν οὕτω κἀν τοῖς γράμμασι, πύξ, λάξ, παίει, βαίνει, καὶ τὴν βασιλείαν καὶ τὴν ἀρχὴν βλασφημῶν, ὁ μηδὲ ἐξ ὧν πέπονθε σωφρονήσας. Ἐγὼ δὲ καί τινος γεγραφότος τὴν τελευταίαν ἐκείνου ῥοπὴν ἀκήκοα λέγοντος ὡς τὴν γλῶσσαν σκώληξι διαβρωθεὶς ἐπὶ τὰ μείζω τε καὶ ἀθάνατα κατ’ αὐτοῦ δικαιωτήρια μετεχώρει.
Α λόγῳ παρὰ πᾶσι διαβόητος. Ος οὕτω μὲν τὴν σάρκα δὲ καὶ πρός. τοῖς πόνοις ἐξέτηξεν, οὕτω δὲ τὴν ψυχὴν τοῖς ἀναγω γικοῖς ἐπιανε λόγοις, ὡς ἀγγελικὸν ἐπὶ γῆς μετελ θεῖν βίον, στήλην τε ζῶσαν διαπαντὸς εἶναι, βίου τε μοναδικοῦ καὶ τῆς ἐς Θεὸν θεωρίας (65). Γέγραπται δ' οὖν αὐτῷ πολλὰ μὲν καὶ ἕτερα, πάσης ὠφελείας έμπλεα • γέγραπται δὲ πρὸς Κύριλλον τὸν ἀοίδι- μον, ἐξ ὧν μάλιστα δείκνυται τοῦ θεσπεσίου συν ακμάσαι τοῖς χρόνοις. Ταύτά μοι κομψῶς ὡς δυνατὸν πονουμένῳ, φέρε καὶ Συνέσιος ὁ Κυρηναῖος ἐς μέσον ἡκέτω, τῇ οἰκείᾳ μνήμῃ κοσμήσων τὴν διά λεξιν. Οὗτος ὁ Συνέσιος ἦν μὲν τὰ ἄλλα πάντα λή- γιος · φιλοσοφίαν δὲ οὕτως ἐς τὸ ἀκρότατον ἐξήσκη- σεν, ὡς καὶ παρὰ Χριστιανῶν θαυμασθῆναι, τῶν μὴ προσπαθείᾳ ἡ ἀντιπαθείᾳ κρινόντων τὰ δρώμενα. Β Πείθουσι δ᾽ οὖν αὐτὸν τῆς σωτηριώδους παλιγγενε σίας ἀξιωθῆναι (66), καὶ τὸν ζυγὸν τῆς ἱερωσύνης ὑπελθεῖν, οὔπω τὸν λόγον τῆς ἀναστάσεως παραδε χόμενον (67), οὐδὲ δοξάζειν ἐθέλοντα· εὐθυβόλως εν μάλα στοχασάμενοι, ὡς ταῖς ἄλλαις τἀνδρὸς ἀρεταῖς ἔψεται καὶ ταῦτα, τῆς θείας χάριτος μηδὲν ἐλλειπὲς ἔχειν ἀνεχομένης · καὶ οὐκ ἐψεύσθησαν τῆς ἐλπίδος. Οἷος γὰρ καὶ ὅσος γέγονε, τεκμηριοῦσι μὲν αἱ κομ ψῶς αὐτῷ καὶ λογίως μετὰ τὴν ἱερωσύνην πεποιημέν τῆς ἐς Θεὸν θεωρίας. τῆς ἐνθέου θεωρίας. ᾿Αλεξανδρεὺς δὲ οὗτος ἦν τὸ γένος, καὶ τοῖς ἀρχιερεῦσιν αἰδέσιμος. Σιν. Επειτα ἐπειρᾶτο καὶ τὸ τῆς ἱερωσύ νης ἐκεῖνον δέξασθαι χρίσμα. . δεχόμενον. Τὴν καθωμιλημένην ἀνάστασιν ἱερόν τι καὶ ἀπόλ ρητον ἤγημαι καὶ πολλοῦ δέω ταῖς τοῦ πλήθους υπολήψεσιν ὁμολογήσα:, (γ) Συνέσιος. EVAGRII SCHOLASTICI et qui cum ob res gestas, tum eloquentiæ causa, ubique celebratur. Hic usque adeo corpus suum laboribus maceraverat, et animum arcanis ac su- blimioribus doctrinis saginaverat, ut angelorum vitam in terris duceret, et spirans quædam imago perpetuo esset, tam vitæ monasticæ, quam divinæ cou- templationis. Scripsit autem cum alia plurima, multiplici utilitate referta; tum ad celeberrimum Cyrillum nonnulla, ex quibus manifeste colligitur, illum iisdem temporibus quibus admirandum Cy- rillum, foruisse. Sed quoniam hæc, quantum fieri potest, exornare contendo, prodeat jam in mediuin Synesius Cyrenensis, qui sui nominis claritate historiam nostram illustret. Hic igitur Synesius tum reliquis disciplinis excultus fuit, tum in phi- losophia adeo excelluit, ut admirationi esset etiam Christianis, his scilicet qui neque odio, neque gratia adducti, de rebus judicare solent. Persuadent igitur illi, ut salutaris regenerationis lavacrum perciperet, et sacerdotii jugum subiret, tametsi resurrectionis doctrinam nondum suscepisset, neque ita sentire vellet : recte omnino conjicientes, ad reliquas ejus viri virtutes ista esse accessura, cum divina gratia nihil imperfectum habere sustineat. Nec spes eos (r) VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. lib. xiv, cap. 53, ubi hæc Evagrii verba transcri- bit, habet Quomodo etiam in Telleriano codice scriptum inveni. Posset etiam cmendari Hujus porro Isidori Pelusiotæ illustre exstat Elogium apud Ephremium episcopum Antiochenum in epistola ad Zenobium C Scholasticum, quam refert Photius in Bibliotheca. Ubi enm Alexandrinum genere fuisse dicit, et apud episcopos ipsos venerabilem: dem ex his et sequentibus verbis colligitur, exi- stimasse videtur Evagrius Synesium uno eodemque tempore baptizatum et ad episcopale munus pro- motum fuisse. Quod tamen falsum esse, multis argumentis convincit Petavius in notis ad Syne- sium, pag. et 3. Evagrium tamen secutus est Photius in Bibliotheca, et Nicephorus in lib. Quanquam Nicephorus non uno eodemque tempore utrunique sacramentum a Synesio perceptum esse dicit; sed cum jam ei persuasisset Theophilus ut baptismum Christianorum susciperet, postea co natum esse eidem persuadere ut episcopale munus capesseret : Plerosque id sibi persuasisse video, Synesium tunc cuin a Ptolemaidensibus electus est episcopus, resurrectionem corporuin nequa- quam credidisse. Id tamen verum non esse testatur ipse Synesius in epist. 105, quam scripsit ad Evo- D plium fratrem, qui tum erat Alexandriæ. Ubi cau- sas affert cur episcopatum sibi delatum suscipere non possit. Príma est uxor, a cujus consortio divelli non poterat. Altera est corporum resur- rectio. De qua quid sentiat, declarat his verbis : id est: Decantatam illam resurrectionem sacrum quidpiam et arcanum arbi- tror, longeque absum ab vulgi comprobandis opi- nionibus. Non igitur resurrectionem mortuorum negabat penitus Synesius : sed eam cum Platonicis atque Origene exponebat. Cæterum Baronius ad annum Christi 410, cuncta illa quæ a Synesio di- cuntur in hac epistola, tamn de uxore retinenda, quam de inortuorum resurrectione, non serio dici censet, sed ficte atque simulate, ut episcopatus onus declinaret. Verum hanc Baronii sententiam merito improbavit Petavius. Multo enim verisimi- lius esse dicit, Synesium hæc ad fratrem suum scripsisse, sicut tunc sentiebat. Postea vero a Theophilo aut aliis sacerdotibus edoctum, ante- quam episcopus fieret, veram de resurrectione sententiam amplexuin esse. Verum hanc quæstio- nem fuse examinavit Lucas llolstenius peculiari dissertatione, quam in gratiam studiosorum, ad calcem Adnotationum nostrarum edidimus. Inte- rim monendus est lector, in hujus capitis titulo et in Bibliotheca Photii errorem esse, ubi Synesius Cyrenarum episcopus dicitur. Fuit quidem Syne- sius patria Cyrenæus, sed episcopus fuit Ptolemai- dis, quæ urbs est in Cyrenaica. VARIORUM. ex septem Nili ostiis maximum; inde Pelusiota dictus. In vivis adhuc erat anno 431, quod ex ejus epistola 341, lib. 1, constat. (Guil. Čave. vol. I, pag. 300.) Non videtur dubitandum quin Pelusii montis monachis præfuerit, inquit Pagius ad an- num, 433, n. 24, qui ibidem observat, n. 23, post dictum annum nullam amplius occurrere sancti Isidori mentionėm. Synesius natione Ægyptius, genere Pentapolitanus, urbe Cyrenæus, cultu primum gen- tilis, schola philosophus Platonicus, ordinatus est episcopus Ptolemaidis a Theophilo patriarcha Alexandrino, circa ann. 410. (Guil. Cav. vol. 1, pag. 299.) Quo anno obierit incompertum. Philoso- phiæ magistra usus est in primis Hypatia, de qua Socrates, lib. vii, cap. 15. (65) Καὶ τῆς ἐς ἐνθεωρίας. Nicephorus in (66) Παλιγγενεσίας ἀξιωθῆναι. Quantum qui (67) Οὔπω τὸν λόγον τῆς ἀναστάσεως παρα-
Μετὰ δ’ οὖν αὐτὸν Νεστόριον τὸν ἀλάστορα τῆς Κωνσταντίνου τοῦ ἀοιδίμου πόλεως τὴν ἐπισκοπὴν ἐπιτρέπεται Μαξιμιανός, ὑφ’ οὖ πάσης εἰρήνης ἡ τοῦ Χριστοῦ τετύχηκεν ἐκκλησία. Τούτου δὲ αὖ ἐξ ἀνθρώπων γεγενημένου,Πρόκλος τοὺς οἴακας τῆς καθέδρας ἐγχειρίζεται, ὃς πάλαι Κυζίκου ἐπίσκοπος ἐκεχειροτόνητο. Καὶ τοῦδε τὴν κοινὴν τῶν ἀνθρώπων στειλαμένου πορείαν, Φλαβιανὸς τὸν θρόνον διαδέχεται.
Α λόγῳ παρὰ πᾶσι διαβόητος. Ος οὕτω μὲν τὴν σάρκα δὲ καὶ πρός. τοῖς πόνοις ἐξέτηξεν, οὕτω δὲ τὴν ψυχὴν τοῖς ἀναγω γικοῖς ἐπιανε λόγοις, ὡς ἀγγελικὸν ἐπὶ γῆς μετελ θεῖν βίον, στήλην τε ζῶσαν διαπαντὸς εἶναι, βίου τε μοναδικοῦ καὶ τῆς ἐς Θεὸν θεωρίας (65). Γέγραπται δ' οὖν αὐτῷ πολλὰ μὲν καὶ ἕτερα, πάσης ὠφελείας έμπλεα • γέγραπται δὲ πρὸς Κύριλλον τὸν ἀοίδι- μον, ἐξ ὧν μάλιστα δείκνυται τοῦ θεσπεσίου συν ακμάσαι τοῖς χρόνοις. Ταύτά μοι κομψῶς ὡς δυνατὸν πονουμένῳ, φέρε καὶ Συνέσιος ὁ Κυρηναῖος ἐς μέσον ἡκέτω, τῇ οἰκείᾳ μνήμῃ κοσμήσων τὴν διά λεξιν. Οὗτος ὁ Συνέσιος ἦν μὲν τὰ ἄλλα πάντα λή- γιος · φιλοσοφίαν δὲ οὕτως ἐς τὸ ἀκρότατον ἐξήσκη- σεν, ὡς καὶ παρὰ Χριστιανῶν θαυμασθῆναι, τῶν μὴ προσπαθείᾳ ἡ ἀντιπαθείᾳ κρινόντων τὰ δρώμενα. Β Πείθουσι δ᾽ οὖν αὐτὸν τῆς σωτηριώδους παλιγγενε σίας ἀξιωθῆναι (66), καὶ τὸν ζυγὸν τῆς ἱερωσύνης ὑπελθεῖν, οὔπω τὸν λόγον τῆς ἀναστάσεως παραδε χόμενον (67), οὐδὲ δοξάζειν ἐθέλοντα· εὐθυβόλως εν μάλα στοχασάμενοι, ὡς ταῖς ἄλλαις τἀνδρὸς ἀρεταῖς ἔψεται καὶ ταῦτα, τῆς θείας χάριτος μηδὲν ἐλλειπὲς ἔχειν ἀνεχομένης · καὶ οὐκ ἐψεύσθησαν τῆς ἐλπίδος. Οἷος γὰρ καὶ ὅσος γέγονε, τεκμηριοῦσι μὲν αἱ κομ ψῶς αὐτῷ καὶ λογίως μετὰ τὴν ἱερωσύνην πεποιημέν τῆς ἐς Θεὸν θεωρίας. τῆς ἐνθέου θεωρίας. ᾿Αλεξανδρεὺς δὲ οὗτος ἦν τὸ γένος, καὶ τοῖς ἀρχιερεῦσιν αἰδέσιμος. Σιν. Επειτα ἐπειρᾶτο καὶ τὸ τῆς ἱερωσύ νης ἐκεῖνον δέξασθαι χρίσμα. . δεχόμενον. Τὴν καθωμιλημένην ἀνάστασιν ἱερόν τι καὶ ἀπόλ ρητον ἤγημαι καὶ πολλοῦ δέω ταῖς τοῦ πλήθους υπολήψεσιν ὁμολογήσα:, (γ) Συνέσιος. EVAGRII SCHOLASTICI et qui cum ob res gestas, tum eloquentiæ causa, ubique celebratur. Hic usque adeo corpus suum laboribus maceraverat, et animum arcanis ac su- blimioribus doctrinis saginaverat, ut angelorum vitam in terris duceret, et spirans quædam imago perpetuo esset, tam vitæ monasticæ, quam divinæ cou- templationis. Scripsit autem cum alia plurima, multiplici utilitate referta; tum ad celeberrimum Cyrillum nonnulla, ex quibus manifeste colligitur, illum iisdem temporibus quibus admirandum Cy- rillum, foruisse. Sed quoniam hæc, quantum fieri potest, exornare contendo, prodeat jam in mediuin Synesius Cyrenensis, qui sui nominis claritate historiam nostram illustret. Hic igitur Synesius tum reliquis disciplinis excultus fuit, tum in phi- losophia adeo excelluit, ut admirationi esset etiam Christianis, his scilicet qui neque odio, neque gratia adducti, de rebus judicare solent. Persuadent igitur illi, ut salutaris regenerationis lavacrum perciperet, et sacerdotii jugum subiret, tametsi resurrectionis doctrinam nondum suscepisset, neque ita sentire vellet : recte omnino conjicientes, ad reliquas ejus viri virtutes ista esse accessura, cum divina gratia nihil imperfectum habere sustineat. Nec spes eos (r) VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. lib. xiv, cap. 53, ubi hæc Evagrii verba transcri- bit, habet Quomodo etiam in Telleriano codice scriptum inveni. Posset etiam cmendari Hujus porro Isidori Pelusiotæ illustre exstat Elogium apud Ephremium episcopum Antiochenum in epistola ad Zenobium C Scholasticum, quam refert Photius in Bibliotheca. Ubi enm Alexandrinum genere fuisse dicit, et apud episcopos ipsos venerabilem: dem ex his et sequentibus verbis colligitur, exi- stimasse videtur Evagrius Synesium uno eodemque tempore baptizatum et ad episcopale munus pro- motum fuisse. Quod tamen falsum esse, multis argumentis convincit Petavius in notis ad Syne- sium, pag. et 3. Evagrium tamen secutus est Photius in Bibliotheca, et Nicephorus in lib. Quanquam Nicephorus non uno eodemque tempore utrunique sacramentum a Synesio perceptum esse dicit; sed cum jam ei persuasisset Theophilus ut baptismum Christianorum susciperet, postea co natum esse eidem persuadere ut episcopale munus capesseret : Plerosque id sibi persuasisse video, Synesium tunc cuin a Ptolemaidensibus electus est episcopus, resurrectionem corporuin nequa- quam credidisse. Id tamen verum non esse testatur ipse Synesius in epist. 105, quam scripsit ad Evo- D plium fratrem, qui tum erat Alexandriæ. Ubi cau- sas affert cur episcopatum sibi delatum suscipere non possit. Príma est uxor, a cujus consortio divelli non poterat. Altera est corporum resur- rectio. De qua quid sentiat, declarat his verbis : id est: Decantatam illam resurrectionem sacrum quidpiam et arcanum arbi- tror, longeque absum ab vulgi comprobandis opi- nionibus. Non igitur resurrectionem mortuorum negabat penitus Synesius : sed eam cum Platonicis atque Origene exponebat. Cæterum Baronius ad annum Christi 410, cuncta illa quæ a Synesio di- cuntur in hac epistola, tamn de uxore retinenda, quam de inortuorum resurrectione, non serio dici censet, sed ficte atque simulate, ut episcopatus onus declinaret. Verum hanc Baronii sententiam merito improbavit Petavius. Multo enim verisimi- lius esse dicit, Synesium hæc ad fratrem suum scripsisse, sicut tunc sentiebat. Postea vero a Theophilo aut aliis sacerdotibus edoctum, ante- quam episcopus fieret, veram de resurrectione sententiam amplexuin esse. Verum hanc quæstio- nem fuse examinavit Lucas llolstenius peculiari dissertatione, quam in gratiam studiosorum, ad calcem Adnotationum nostrarum edidimus. Inte- rim monendus est lector, in hujus capitis titulo et in Bibliotheca Photii errorem esse, ubi Synesius Cyrenarum episcopus dicitur. Fuit quidem Syne- sius patria Cyrenæus, sed episcopus fuit Ptolemai- dis, quæ urbs est in Cyrenaica. VARIORUM. ex septem Nili ostiis maximum; inde Pelusiota dictus. In vivis adhuc erat anno 431, quod ex ejus epistola 341, lib. 1, constat. (Guil. Čave. vol. I, pag. 300.) Non videtur dubitandum quin Pelusii montis monachis præfuerit, inquit Pagius ad an- num, 433, n. 24, qui ibidem observat, n. 23, post dictum annum nullam amplius occurrere sancti Isidori mentionėm. Synesius natione Ægyptius, genere Pentapolitanus, urbe Cyrenæus, cultu primum gen- tilis, schola philosophus Platonicus, ordinatus est episcopus Ptolemaidis a Theophilo patriarcha Alexandrino, circa ann. 410. (Guil. Cav. vol. 1, pag. 299.) Quo anno obierit incompertum. Philoso- phiæ magistra usus est in primis Hypatia, de qua Socrates, lib. vii, cap. 15. (65) Καὶ τῆς ἐς ἐνθεωρίας. Nicephorus in (66) Παλιγγενεσίας ἀξιωθῆναι. Quantum qui (67) Οὔπω τὸν λόγον τῆς ἀναστάσεως παρα-
Chapter XVICaput XVI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2465Ὑφ’ οὗ τὰ κατὰ Εὐτυχῆ τὸν δυσσεβῆ κινεῖται,μερικῆς κατὰ τὴν Κωνσταντίνου ἁλισθείσης συνόδου, λιβέλλους τε αὖ ἐπιδεδωκότος Εὐσεβίου τὴν ἐπισκοπὴν τοῦ Δορυλαίου διέποντος, ὃς καὶ ῥήτωρ ἔτι τυγχάνων πρῶτος τὴν Νεστορίου βλασφημίαν διήλεγξεν. Ὡς δ’ οὖν κληθεὶς Εὐτυχὴς οὐκ ἐλήλυθε, τάδε καὶ παραγενόμενος ἑάλω· εἰρήκει γάρ· Ὁμολογῶ ἐκ δύο φύσεων γεγενῆσθαι τὸν Κύριον ἡμῶν πρὸ τῆς ἑνώσεως, μετὰ δὲ τὴν ἕνωσιν μίαν φύσιν ὁμολογῶ· ὃς οὐδὲ τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ὁμοούσιον ἡμῖν ἔλεγεν εἶναι· καθαιρεῖται μέν, ἐκδεήσεων δὲ αὐτοῦ πρὸς Θεοδόσιον γενομένων, οἷα τῶν συστάντων ὑπομνημάτων παρὰ Φλαβιανῷ πλαστουργηθέντων, πρῶτα μὲν ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου ἡ ἐκ γειτόνων σύνοδος ἁλίζεται, καὶ ὑπ’ αὐτῇ καί τισι τῶν ἀρχόντων Φλαβιανὸς κρίνεται· καὶ βεβαιωθέντων ὡς ἀληθῶν τῶν ὑπομνημάτων, ἡ ἐν Ἐφέσῳ δευτέρα σύνοδος ἀθροίζεται.
2465 HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I. 2466 ναι ἐπιστολαί, ὅ τε πρὸς αὐτὸν Θεοδόσιον (68) προσ- A fefellit. Qualis enim et quantus exstiterit, abunde φωνητικός λόγος, καὶ ὅσα τῶν ἐκείνου χρηστῶν testantur, tum epistolæ post susceptam sacerdotii φέρεται πόνων. dignitatem eleganter et docte ab eo conscriptæ, tum oratio quam dixit eidem imperatori Theodosio, tum quicunque ejus libri admodum utiles circum- feruntur. KE♣AA. IG'. Όπως ο Θεοφόρος Ιγνάτιος ἐκ Ρώμης ἀνακο- μισθεὶς, παρὰ Θεοδοσίου ἐν ᾿Αντιοχεία κατ- ετέθη. Τότε καὶ Ἰγνάτιος (4) ὁ θεσπέσιος, ὡς Ιωάννῃ τῷ βήτορι (69) σὺν ἑτέροις ἱστόρηται, ἐπειδή γε ὡς ἐδούλετο τάφων (ε) τὰς τῶν θηρίων ἐσχηκώς γαστές ρας ἐν τῷ τῆς Ῥώμης ἀμφιθεάτρῳ, καὶ διὰ τῶν ὑπολειφθέντων άδροτέρων ὀστῶν, ἃ πρὸς τὴν ᾿Αντιό χου ἀπεκομίσθη, ἐν τῷ καλουμένῳ κοιμητηρίῳ (70) μετατίθεται πολλοῖς ὕστερον χρόνοις, ὑποθεμένου τοῦ παναγάθου Θεοῦ Θεοδοσίῳ, τὸν Θεοφόρον (71) μεί- ζοσι τιμῆσαι τιμαῖς, ἱερόν τε πάλαι τοῖς δαίμοσιν ἀνειμένον (Τυχαῖον (72) τοῖς ἐπιχωρίοις ὠνόμαστο), τῷ ἀθλοφόρῳ καὶ μάρτυρι ἀναθεῖναι· καὶ σηκὸς εὐαγὴς, καὶ τέμενος ἅγιον τῷ Ἰγνατίῳ τὸ πάλαι Τυ χαῖον γέγονε, τῶν ἱερῶν αὐτοῦ λειψάνων μετά που CAP. XVI. Quomodo divinus Ignatius ab urbe Roma deportatus, Antiochiæ depositus sit. Eodem tempore, ut Joannes rhetor cum aliis plu ribus scriptum reliquit, 271 divinus Ignatius, qui si- cut optaverat, ferarum ventres in amphitheatro urbis Romæ pro tumulo habuit : cum robustiora ejus ossa quæ superfuerant, Antiochiam deportata et in cœ- Β meterio collocata fuissent, multis post annis trans- latus est: cum Deus optimus maximus Theodosio id suggessisset, ut Deiferum martyrem majori ho- nore afficerct, utque templum jampridem dæmoniis consecratum, quod incolæ Tychæum nominabant, fortissimo victori ac martyri dedicaret. Itaque quod olim fuerat delubrum genii publici, factum est templum et sacra ædes beati Ignatii, cum sacræ VALESII ANNOTATIONES. xóc. Intelligit orationem de regno. Quæ tamen non Theodosio Juniori, sed Arcadio dicta est, anno Christi quadringentesimo, hoc est decem annis antequam Synesius episcopatum suscepisset, ut recte observavit Dionysius Petavius in notis ad ora- tionem illam Synesii. rhetoris Historiam sæpius laudal Evagrius in se- quentibus libris, verbi gratia in cap. 12 libri se- cundi, et in cap, 10 ac 23 libri, et in cap. 6 libri v. Longe autem diversus est ab illo Joanne cujus mentionem facit Evagrius in cap. ultimo libri quinti. Hic enim Historiam rerum gestarum scripserat ab extremis temporibus Justiniani us- que ad principatum Mauritii, ut ibidem testatur Evagrius. Prior autem ille Joannes, res Theodosii Junioris et Leonis ac Zenonis principatu gestas exposuerat, ut colligitur ex iis quæ ex Joanne illo desumpsit Evagrius. Et in ruina Antiochiæ quæ contigit anno Justini Senioris nono, Historiam suain clauserat, ut scribit Evagrius. Præterea Joaunes ille quem posteriore loco nominavi, patria fuit Epiphaniensis. Evagrius enim in cap. citato lib. v, eum civem suum et _cognatum appellat. Fuit autem Evagrius, domo Epiphaniensis, ut in prolegomenis ostendimus. Joannes vero rhetor, cujus hoc loco meminit Evagrius, si conjicere licet, videtur mihi fuisse Antiochenus. Etenim quæcun- que ex illo citat Evagrius noster, ad Antiochenam urbem pertinent. Hæc idcirco fusius annotavi, ut errorem Joannis Vossii emendarem, qui in Com- mentario suo de historicis Græcis, hos duos Joan- nes inter se confudit. et prava distinctio hujus loci, prinio Nicephorum, ac deinde Christophorsonum in errorem induxit. Obscuritas autem ex eo nata est, quod Evagrius noster more suo, nimis multa in unam eamdemque periodum inclusit, quæ in plures periodos erant dividenda. Deinde post vocein xoturtąpiw ponenda est distinctio, quod non viderunt Nicephorus et c D Christophorsonus. Putavit igitor Nicephorus Igna- tii reliquias Theodosii Junioris temporibus Roma Constantinopolim perlatas faisse, et jussu. ejus- dem imperatoris Antiochiam deportatas, illic in cœmeterio esse depositas. Quod est falsissimum). Diu enim ante Theodosii Junioris principatum, reliquiæ Ignatii martyris depositæ erant in cœme- terio urbis Antiochiæ, ut diserte testatur Hiero- nymus in libro De scriptoribus ecclesiasticis, ubi de Ignatio hæc habet. Reliquiæ corporis ejus Antiochiæ jacent extra portam Daphniticam in cœmeterio. Non igitur Roma Constantinopolim, ac deinde Autio- chiam reliquias Ignatii transtulit Theodosius Ju- nior, sed ex cœmeterio quod erat extra portas urbis Antiochiæ, eas in urbem deportavit. Ità certe bune Evagrii locum intellexit Musculus, ut ex interpre- tatione ejus apparet. Sic enim vertit: Tunc et di- vinus Ignatius, posteaquam sicuti voluerat, bestia- rum ventres sepulturæ loco in amphitheatro Romano conseculus, et ossa illius quæ tanquam robustiora relicta fuerant a bestiis, Antiochiam deportata, el in cœmeterio condita essent, multo post tempore per Theodosium transfertur, etc. Videtur autem Mu- sculus expunxisse articulum &, ut totus locus con struatur hoc modo: ἐπειδὴ τάφων ἐσχηκὼς ἀπεκο- plan, etc. Quod equidem valde proho. fuisse beati Ignatii. Idque ex eo colligitur, quod omnibus ejus epistolis hunc titulum præfixum le- gimus, Ιγνάτιος ὁ καὶ Θεοφόρος. Ignatius qui et Theophorus. In Martyrio beati Ignatii quod edidit Jacobus Usserius Armachanus, ipse Ignatius sese Theophorum appellat coram imperatore Trajano. Et interrogatus, qui esset Theophorus, respondit: Is qui Christum gestat in pectore. ▸ genios tribuebant, eisque templa exstruebant, quæ Græce Tuxala vel Tuzɛia dicebantur, ut notavi að librum nonum Historiæ ecclesiastica Eusebii. Tem- plum Genii publici urbis Antiochiæ memorat Am- mianus Marcellinus in lib. xxı, p. 238, quod Ju- lianus in Misopogone, to the tun lepov, appellat. VARIORUM. rum sancti Ignatii Antiocheni, facta est anno 458, ut scribit Ant. Pagi ad eum annum, n. 3. (68) O te poc avtor @sodóσior spoorne (69) Ὡς Ιωάννῃ τῷ ρήτορι. Hujus Joannis (70) Ἐν τῷ καλουμένῳ κοιμητηρίῳ. Obscuritas (71) Tor Bɛopópor. Cognomentum hoc videtur (72) Tvxaïor. Gentiles singulis civitatibus suos (4) Τότε καὶ Ἰγνάτιος. Translatio hæc reliquia- (1) Tázwr. Legendumi ráçov. W. Lowтu
Chapter XVIICaput XVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2467Ἧς ἔξαρχος καθειστήκει Διόσκορος, ὁ μετὰ Κύριλλον τῆς Ἀλεξανδρέων ἐπίσκοπος, πρὸς ἔχθρας Φλαβιανοῦ τοῦτο τεχνάσαντος Χρυσαφίου τῶν βασιλείων τηνικαῦτα κρατοῦντος, συνδραμόντων ἐν Ἐφέσῳ Ἰουβεναλίου τοῦ Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου, τοῦ καὶ πρότερον ἐν Ἐφέσῳ γενομένου, μετὰ πολλῶν τῶν ἀμφ’ αὐτὸν ἱερέων. Συνῆν δὲ τούτοις καὶ Δόμνος ὁ μετὰ Ἰωάννην Ἀντιοχείας πρόεδρος, καὶ μὴν καὶ Ἰούλιος ἐπίσκοπος, τόπον πληρῶν Λέοντος τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐπισκόπου. Παρῆν δὲ αὐτοῖς καὶ Φλαβιανὸς μετὰ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν ἐπισκόπων, Θεοδοσίου θεσπίσαντος πρὸς Ἐλπίδιον ἐπὶ ῥήματος ταῦτα·
καὶ κατὰ τὸ τέμενος τεθέντων. Οθεν καὶ δημοτελής ἑορτὴ καὶ πάνδημος εὐφροσύνη μέχρις ἡμῶν τελεί ται, πρὸς τὸ μεγαλοπρεπέστερον τοῦ ἱεράρχου Γρη γορίου ταύτην ἐξάραντος. Γέγονε δὲ ταῦτα ἐκεῖθεν, ἔνθεν (75) τοῦ Θεοῦ τὰς ὁσίας τῶν ἁγίων τιμῶντος μνήμας. Ἰουλιανὸς μὲν γὰρ ὁ ἀλιτήριος, ἡ θεοστυ γης τυραννίς, ἄκων καὶ μαστιζόμενος, ἐπειδὴ μὴ δ Δαφναίος Απόλλων, ὁ φωνὴν καὶ προφητείαν τὴν Κασταλίαν (74) ἔχων, ἀνελεῖν τι ηδύνατο τῷ βασιλεί χρηστηριαζομένῳ, Βαβύλα τοῦ ἁγίου παντοίως ἐκ γειτόνων επιστομίζοντος, τιμή μεταθέσει τὸν ἅγιον ὅτε καὶ νεὼς αὐτῷ πρὸ τῆς πόλεως παμμεγέθης ἀνίστατο, ὁ καὶ μέχρις ἡμῶν σωζόμενος· ἵνα λοιπὸν οἱ δαίμονες ἐπ' ἀδείας τὰ οἰκεῖα δρῷεν, ὡς φασιν Ἰουλιανῷ φθῆναι τούτους επαγγείλασθαι. Τοῦτο δ' ἄρα ἦν τὸ οἰκονομούμενον παρὰ τοῦ Σωτῆρος Θεού, ὡς ἂν καὶ τῶν μεμαρτυρηκότων ἡ δύναμις ἔκδηλος ᾖ, καὶ τοῦ ἁγίου μάρτυρος τὰ εὐαγή λείψανα, εύ αγεί μετενεχθεῖον χώρο, καλλίστῳ τεμένει τιμών μενα. Α πῆς ἱερᾶς ἀνὰ τὴν πόλιν ἐπ' ὀχήματος ενεχθέντων Β τὰ ἁγίων αὐτοῦ τιμῶντος. ἐν εὐαγεῖ. . ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ 'Αττίλα του Σκυθῶν βασιλέως, καὶ ὅπως τὰ έψα καὶ ἑσπέρια κατέστρεψε καὶ περὶ τοῦ γε νομένου ξένου σημείου, καὶ τῶν ἄλλων ἐν κόσμῳ φοβερών σημείων. Ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις ὁ πολὺς τῷ λόγῳ πόλε μος (κ) εκεκίνητο, Αττίλα τοῦ τῶν Σκυθῶν βασι- λέως · ὃν περιέργως καὶ ἐς τὰ μάλιστα λογίους Πρίσκος ὁ Ρήτωρ γράφει, μετὰ πολλῆς τῆς κομ ψείας διηγούμενος, ὅπως τε κατὰ τῶν ἔῴων καὶ ἐστ περίων ἐπεστράτευε μερῶν, οίας τε καὶ ὅσας πόλεις Ελὼν κατήγαγε, καὶ ὅσα πεπραχώς, τῶν ἐντεῦθεν μετέστη. Τοῦ αὐτοῦ τοίνυν Θεοδοσίου τὰ σκήπτρα διέποντος, μέγιστος καὶ ἐξαίσιος καὶ τοὺς προλα ένθεν, ένθεν ἐνθένδε ήδη ἔνθεν αὐτόθεν έκ τούτου. ἐκεῖθεν ἔνθεν ΧΙ, Πάλιν ή Κασταλία σεσίγηται καὶ σιγᾷ, καὶ ὕδωρ ἐστὶν οὐ μαντευόμενον, ἀλλὰ γελώμενον· πάλιν ἀν- δριὰς ἄφωνος ο Απόλλων, πάλιν ἡ Δάφνη φυτόν, Ο πολὺς τῷ λόγῳ πόλεμος. Ἐπὶ δὲ τοῦ παρόντος, καὶ τὴν γῆν κλονεί καθ' ἡμῶν, καὶ τα φύλα τῶν βαρβάρων πάντοθεν ἡμῖν ἐπέστησεν· EVAGRII SCHOLASTICI ejus reliquia ingenti pompa curru in urbem in- vectæ et in templo depositæ essent. Quam ob cau- sam publica festivitas quotannis ad nostra usque tempora communi totius populi lætitia celebratur, quama Gregorius ejusdem loci episcopus, longe ad- huc magnificentiorem reddidit. Hæc idcirco illic facta sunt, quod Deus sanctorum reliquias jam ex- hine honore afficiat. Nam Julianus quidem scelera- tus ille ac Deo invisus tyrannus, cum Daphnzus Apollo, qui Castalium fontem pro voce atque ora- culo habebat, consulenti imperatori respondere non posset, eo quod sanctissimus Babyla de proximo os ei penitus obturaret : invitus et quasi ver- bere adactus, martyrem transferendo honoraverat : quando et maximum ei templum juxta urbem ex- structum est, quod etiamnum manet : eo consilio, ut drmones deinceps libere sua ipsorum perage- rent, quemadmodum Juliano, ut aiunt, polliciti fuerant. Hæc scilicet Servator noster Deus bunc in modum dispensavit, ut eorum qui martyrio perfun- cti erant, vis ac potentia declararetur, et sancti martyris reliquiæ in sanctum transferrentur locum, ac pulcherrimo delubro honorarentur. CAP. XVII. De Attila Hunnorum rege; et quomodo Orientis atque Occidentis provincias vastaverit; item de horrendo terræ motu, aliisque terribilibus signis quæ toto orbe contigerunt. B lisdem temporibus, bellum illud multorum ser- mone celebratum, ab Attila Hunnorum rege exci- tatum est. Quod quidem Priscus rhetor accurate C siniul ac diserte conscripsit, singulari elegantia nobis exponens, quomodo ille adversus orientalis et occidentalis imperii partes expeditionem susce- perit, quotque et quantas urbes captas sub ditionem suam redegerit: quibus denique rebus gestis ex hac luce migraverit. Eodem Theodosio Romanum VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. tiuo scriptum est quod magis placet, quan- quam alterutra vox videtur superflua. Utrumque enim vocabulum idem significat. Quamobrem Chri- stophorsonus utrumque adverbium in versione sua exposuit hoc modo : Ista propterea in eo loco facta fuerunt, quod Deus sacras sanctorum suorum memorias ibi coli honorarique voluit. Ego vero aliquid amplius significare existimo: Abhinc scili- cet, quasi diceres. Certe Hesychius exponit et Sensus igitur est Deum velle, ut sanctorum reliquiæ jam ab hoc sæculo honorentur. Certe Evagrius hæc adverbia D simul jungere solet, ut in libro cap. 5, sub finem. git. De quo Ammianus Marcellinus, Gregorius Na- zianzenus aliique multa scripserunt. Verba Gre- gorii ex secunda invectiva in Julianum, hæc sunt: eic. Ad quæ Gregorii verba, vide, si placet, ea quæ notat scholiastes Nonnus, cap. 14. Hæc non monerem, nisi animadvertissem utrumque inter- pretem id non vidisse. VARIORUM. (*) De bello et terræ motu hoc capite memoratis, Theodoritus epistola 41, ad Claudianum, hæc habet: In præsens vero el lerrum contra nos concutit [Deus] et barbaras undiquaque nationes in nos immisit. Hanc epistolam Joannes Garnerius, scriptam putat post diem natalem Christi, anno 147, quo anno, in- quit, totus fere orbis terræ molu concussus esi, et multas Attila Orientis provincias vastavil, coegitque Theodosium imp. tributo pacem de hoc redimere. De hoc Attila, qui se flagellum Dei appellavit, videan- tur Cassiodorus, Prosper, Isidorus in Chronicis, Jornandes, De origine Gothorum ; Paulus diaconus, lib. xv. (73) ᾽Εκεῖθεν ένθα. In optimo codice Floren- (74) Την Κασταλίαν. Castalium fontem intelli-
Τῶν πρὶν δικασάντων Εὐτυχεῖ τῷ εὐλαβεστάτῳ ἀρχιμανδρίτῃ παρόντων μὲν καὶ ἡσυχαζόντων, τάξιν δὲ δικαστῶν μὴ ἐπεχόντων, ἀλλὰ τὴν κοινὴν πάντων τῶν ἁγιωτάτων πατέρων περιμενόντων ψῆφον, ἐπειδὴ τὰ παρ’ αὐτῶν κεκριμένα νῦν δοκιμάζεται... Ἐν τούτῳ τῷ συνεδρίῳ ἀνακαλεῖται μὲν τῆς καθαιρέσεως Εὐτυχὴς παρὰ Διοσκόρου καὶ τῶν ἀμφ’ αὐτόν, ὅπως δὴ τοῖς πεπραγμένοις ἀνείληπται· κατακρίνεται δὲ καθαιρέσεως Φλαβιανὸς καὶ Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου πρόεδρος. Κατὰ ταύτην καὶ Ἴβας τῶν Ἐδεσηνῶν ἐπισκοπήσας ἀποκηρύσσεται· καθαιρεῖται δὲ καὶ Δανιὴλ ἐπίσκοπος Καρρῶν, Εἰρηναῖός τε αὖ Τύρου, καὶ πρός γε Ἀκυλίνιος Βύβλου. Ἐπράχθη δὲ καί τινα Σωφρονίου χάριν τὴν Κωνσταντιναίων ἐπισκοπήσαντος. Καθαιρεῖται δὲ παρ’ αὐτῶν καὶ ὁ τῆς Κυρεστῶν ἐπισκοπήσας Θεοδώρητος, καὶ μὴν καὶ Δόμνος ὁ τῆς Ἀντιοχέων. Ἐφ’ ᾧ τί λοιπὸν γέγονεν οὐκ ἔστιν εὑρεῖν. Καὶ οὕτω μὲν τὸ ἐν Ἐφέσῳ δεύτερον διελύθη συνέδριον.
καὶ κατὰ τὸ τέμενος τεθέντων. Οθεν καὶ δημοτελής ἑορτὴ καὶ πάνδημος εὐφροσύνη μέχρις ἡμῶν τελεί ται, πρὸς τὸ μεγαλοπρεπέστερον τοῦ ἱεράρχου Γρη γορίου ταύτην ἐξάραντος. Γέγονε δὲ ταῦτα ἐκεῖθεν, ἔνθεν (75) τοῦ Θεοῦ τὰς ὁσίας τῶν ἁγίων τιμῶντος μνήμας. Ἰουλιανὸς μὲν γὰρ ὁ ἀλιτήριος, ἡ θεοστυ γης τυραννίς, ἄκων καὶ μαστιζόμενος, ἐπειδὴ μὴ δ Δαφναίος Απόλλων, ὁ φωνὴν καὶ προφητείαν τὴν Κασταλίαν (74) ἔχων, ἀνελεῖν τι ηδύνατο τῷ βασιλεί χρηστηριαζομένῳ, Βαβύλα τοῦ ἁγίου παντοίως ἐκ γειτόνων επιστομίζοντος, τιμή μεταθέσει τὸν ἅγιον ὅτε καὶ νεὼς αὐτῷ πρὸ τῆς πόλεως παμμεγέθης ἀνίστατο, ὁ καὶ μέχρις ἡμῶν σωζόμενος· ἵνα λοιπὸν οἱ δαίμονες ἐπ' ἀδείας τὰ οἰκεῖα δρῷεν, ὡς φασιν Ἰουλιανῷ φθῆναι τούτους επαγγείλασθαι. Τοῦτο δ' ἄρα ἦν τὸ οἰκονομούμενον παρὰ τοῦ Σωτῆρος Θεού, ὡς ἂν καὶ τῶν μεμαρτυρηκότων ἡ δύναμις ἔκδηλος ᾖ, καὶ τοῦ ἁγίου μάρτυρος τὰ εὐαγή λείψανα, εύ αγεί μετενεχθεῖον χώρο, καλλίστῳ τεμένει τιμών μενα. Α πῆς ἱερᾶς ἀνὰ τὴν πόλιν ἐπ' ὀχήματος ενεχθέντων Β τὰ ἁγίων αὐτοῦ τιμῶντος. ἐν εὐαγεῖ. . ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ 'Αττίλα του Σκυθῶν βασιλέως, καὶ ὅπως τὰ έψα καὶ ἑσπέρια κατέστρεψε καὶ περὶ τοῦ γε νομένου ξένου σημείου, καὶ τῶν ἄλλων ἐν κόσμῳ φοβερών σημείων. Ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις ὁ πολὺς τῷ λόγῳ πόλε μος (κ) εκεκίνητο, Αττίλα τοῦ τῶν Σκυθῶν βασι- λέως · ὃν περιέργως καὶ ἐς τὰ μάλιστα λογίους Πρίσκος ὁ Ρήτωρ γράφει, μετὰ πολλῆς τῆς κομ ψείας διηγούμενος, ὅπως τε κατὰ τῶν ἔῴων καὶ ἐστ περίων ἐπεστράτευε μερῶν, οίας τε καὶ ὅσας πόλεις Ελὼν κατήγαγε, καὶ ὅσα πεπραχώς, τῶν ἐντεῦθεν μετέστη. Τοῦ αὐτοῦ τοίνυν Θεοδοσίου τὰ σκήπτρα διέποντος, μέγιστος καὶ ἐξαίσιος καὶ τοὺς προλα ένθεν, ένθεν ἐνθένδε ήδη ἔνθεν αὐτόθεν έκ τούτου. ἐκεῖθεν ἔνθεν ΧΙ, Πάλιν ή Κασταλία σεσίγηται καὶ σιγᾷ, καὶ ὕδωρ ἐστὶν οὐ μαντευόμενον, ἀλλὰ γελώμενον· πάλιν ἀν- δριὰς ἄφωνος ο Απόλλων, πάλιν ἡ Δάφνη φυτόν, Ο πολὺς τῷ λόγῳ πόλεμος. Ἐπὶ δὲ τοῦ παρόντος, καὶ τὴν γῆν κλονεί καθ' ἡμῶν, καὶ τα φύλα τῶν βαρβάρων πάντοθεν ἡμῖν ἐπέστησεν· EVAGRII SCHOLASTICI ejus reliquia ingenti pompa curru in urbem in- vectæ et in templo depositæ essent. Quam ob cau- sam publica festivitas quotannis ad nostra usque tempora communi totius populi lætitia celebratur, quama Gregorius ejusdem loci episcopus, longe ad- huc magnificentiorem reddidit. Hæc idcirco illic facta sunt, quod Deus sanctorum reliquias jam ex- hine honore afficiat. Nam Julianus quidem scelera- tus ille ac Deo invisus tyrannus, cum Daphnzus Apollo, qui Castalium fontem pro voce atque ora- culo habebat, consulenti imperatori respondere non posset, eo quod sanctissimus Babyla de proximo os ei penitus obturaret : invitus et quasi ver- bere adactus, martyrem transferendo honoraverat : quando et maximum ei templum juxta urbem ex- structum est, quod etiamnum manet : eo consilio, ut drmones deinceps libere sua ipsorum perage- rent, quemadmodum Juliano, ut aiunt, polliciti fuerant. Hæc scilicet Servator noster Deus bunc in modum dispensavit, ut eorum qui martyrio perfun- cti erant, vis ac potentia declararetur, et sancti martyris reliquiæ in sanctum transferrentur locum, ac pulcherrimo delubro honorarentur. CAP. XVII. De Attila Hunnorum rege; et quomodo Orientis atque Occidentis provincias vastaverit; item de horrendo terræ motu, aliisque terribilibus signis quæ toto orbe contigerunt. B lisdem temporibus, bellum illud multorum ser- mone celebratum, ab Attila Hunnorum rege exci- tatum est. Quod quidem Priscus rhetor accurate C siniul ac diserte conscripsit, singulari elegantia nobis exponens, quomodo ille adversus orientalis et occidentalis imperii partes expeditionem susce- perit, quotque et quantas urbes captas sub ditionem suam redegerit: quibus denique rebus gestis ex hac luce migraverit. Eodem Theodosio Romanum VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. tiuo scriptum est quod magis placet, quan- quam alterutra vox videtur superflua. Utrumque enim vocabulum idem significat. Quamobrem Chri- stophorsonus utrumque adverbium in versione sua exposuit hoc modo : Ista propterea in eo loco facta fuerunt, quod Deus sacras sanctorum suorum memorias ibi coli honorarique voluit. Ego vero aliquid amplius significare existimo: Abhinc scili- cet, quasi diceres. Certe Hesychius exponit et Sensus igitur est Deum velle, ut sanctorum reliquiæ jam ab hoc sæculo honorentur. Certe Evagrius hæc adverbia D simul jungere solet, ut in libro cap. 5, sub finem. git. De quo Ammianus Marcellinus, Gregorius Na- zianzenus aliique multa scripserunt. Verba Gre- gorii ex secunda invectiva in Julianum, hæc sunt: eic. Ad quæ Gregorii verba, vide, si placet, ea quæ notat scholiastes Nonnus, cap. 14. Hæc non monerem, nisi animadvertissem utrumque inter- pretem id non vidisse. VARIORUM. (*) De bello et terræ motu hoc capite memoratis, Theodoritus epistola 41, ad Claudianum, hæc habet: In præsens vero el lerrum contra nos concutit [Deus] et barbaras undiquaque nationes in nos immisit. Hanc epistolam Joannes Garnerius, scriptam putat post diem natalem Christi, anno 147, quo anno, in- quit, totus fere orbis terræ molu concussus esi, et multas Attila Orientis provincias vastavil, coegitque Theodosium imp. tributo pacem de hoc redimere. De hoc Attila, qui se flagellum Dei appellavit, videan- tur Cassiodorus, Prosper, Isidorus in Chronicis, Jornandes, De origine Gothorum ; Paulus diaconus, lib. xv. (73) ᾽Εκεῖθεν ένθα. In optimo codice Floren- (74) Την Κασταλίαν. Castalium fontem intelli-
PG 86:2469Μή μοι δέ τις τῶν εἰδωλομανούντων ἐπιγελάσῃ, ὡς τῶν δευτέρων τοὺς προτέρους καθαιρούντων, καὶ προσεφευρισκόντων ἀεί τι τῇ πίστει καινότερον. Ἡμεῖς μὲν γὰρ τὴν ἄφραστον καὶ ἀνεξιχνίαστον τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίαν ἐρευνῶντες καὶ ἐς τὰ μάλιστα σεμνύνειν καὶ ἐξαίρειν βουλόμενοι ἢ τῇδε ἢ ἐκεῖσε τρεπόμεθα. Καὶ οὐδεὶς [ἀδύνατον] τῶν αἱρέσεις παρὰ Χριστιανοῖς ἐξευρηκότων πρωτοτύπως βλασφημεῖν ἠθέλησεν, ἢ ἀτιμάσαι τὸ θεῖον βουλόμενος ἐξωλίσθησεν, ἀλλὰ μᾶλλον ὑπολαμβάνων κρεῖσσον τοῦ φθάσαντος λέγειν εἰ τόδε πρεσβεύσειε.Καὶ τὰ μὲν συνεκτικὰ καὶ καίρια πᾶσι κοινῶς ὡμολόγηται. Τριὰς γὰρ ἡμῖν τὸ προσκυνούμενον, καὶ μονὰς τὰ δοξολογούμενα, ὅ τε πρὸ αἰώνων γεννηθεὶς θεὸς Λόγος σαρκούμενος δευτέρᾳ γεννήσει φειδοῖ τοῦ πλάσματος. Εἰ δὲ περὶ ἕτερά τινα ἄττα κεκαινούργηται, γεγόνασι καὶ ταῦτα τοῦ σωτῆρος ἐνδόντος θεοῦ τῷ αὐτεξουσίῳ καὶ περὶ τούτων, ἵνα μᾶλλον ἡ ἁγία καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ ἐκκλησία ἐνθένδε κἀκεῖθεν πρὸς τὸ δέον τε καὶ εὐσεβὲς αἰχμαλωτίσῃ τὰ λεγόμενα, καὶ πρὸς μίαν ἀπεξεσμένην καὶ εὐθεῖαν ὁδὸν ὑπαντήσῃ. Διὸ καὶ τῷ ἀποστόλῳ εὖ μάλα σαφῶς εἴρηται· Δεῖ δὲ καὶ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι, ἵνα οἱ δόκιμοι φανεροὶ γένωνται. Καὶ θαυμάσαι κἀν τούτῳ ἔστι τὴν ἄρρητον τοῦ θεοῦ σοφίαν, τοῦ καὶ πρὸς τὸν θεσπέσιον Παῦλον εἰρηκότος· Ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται. Ἐξ ὧν γὰρ τῆς ἐκκλησίας ἀπερράγη τὰ μέλη, ἐκ τούτων τὰ ὀρθὰ καὶ ἀμώμητα πλέον ἀπεξέσθη τε καὶ ἀπετέθη δόγματα, καὶ πρὸς αὔξησιν καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς ἀνάβασιν ἡ καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ τοῦ θεοῦ ἐλήλυθεν ἐκκλησία. Οἱ δέ γε τῆς Ἑλληνικῆς πλάνης τρόφιμοι, οὐ θεὸν εὑρεῖν βουλόμενοι ἢ τὴν αὐτοῦ περὶ τοὺς ἀνθρώπους κηδεμονίαν, τά τε τῶν φθασάντων τά τε ἀλλήλων καταλύουσιν, ἀλλὰ θεοὺς ἐπὶ θεοῖς ἐπινοοῦντες καὶ τῶν οἰκείων παθῶν χειροτονοῦντές τε καὶ ὀνομάζοντες, ἵνα συγγνώμην ταῖς οἰκείαις ἀκολασίαις πορίζοιντο θεοὺς τοιούτους ἐπιγραφόμενοι. Ὥστε ἀμέλει ὁ παρ’ αὐτοῖς ὕπατος πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε τὸν Φρύγα τὸ μειράκιον εἰς ὄρνεον μετασχηματισθεὶς ἀσελγῶς διήρπασεν, μισθόν τε τῆς αἰσχρουργίας τὴν κύλικα παρέσχετο, τὴν φιλοτησίαν προπίνειν ἐπιτρέψας, ὡς ἂν μετὰ τοῦ νέκταρος καὶ τὰ ὀνείδη κοινῶς πίνοιεν. Ὃς καὶ μυρίοις ἄλλοις ἀτοπήμασι καὶ παρὰ τοῖς οὐδέσι τῶν ἀνθρώπων ἀπηγορευμένοις καὶ πᾶσαν ἀλόγων ἰδέαν ὁ πάντων ἀλογώτατος μεταβληθείς, ἀνδρόγυνος γίνεται, εἰ καὶ μὴ τὴν γαστέρα, ἀλλὰ γοῦν τὸν μηρὸν κυοφορῶν, ἵνα καὶ ταῦτα παρὰ φύσιν αὐτῷ πράττοιτο. Οὗ καὶ τὸ διθύραμβον κύημα ἀνδρόγυνον γενόμενον ἑκατέραν ἐνύβρισε φύσιν, μέθης ἔξαρχον οἰνοφλυγίας τε αὖ καὶ κραιπάλης καί γε ἑωλοκρασίας, καὶ τῶν ἐντεῦθεν δεινῶν. Τούτῳ τῷ Αἰγιόχῳ τῷ ὑψιβρεμέτῃ καί τι σεμνὸν ἐκεῖνο περιτιθέασι, πατραλοίαν ἀποκαλοῦντες, τὴν ἐσχάτην παρὰ πᾶσι ποινήν, οἷα τὸν Κρόνον τὸν κακῶς αὐτὸν φύσαντα τῆς βασιλείας ἐξωθήσαντα. Τί δὲ ἂν φαίην καὶ περὶ τῆς θεουργηθείσης αὐτοῖς πορνείας, ᾗ τὴν Ἀφροδίτην τὴν κοχλογεννήτην Κυπρίαν ἐπέστησαν, τὴν μὲν σωφροσύνην ὡς ἐναγές τι χρῆμα καί τι τῶν ἄλλως ἐκτόπων μυσαττομένην, πορνείαις δὲ καὶ πάσαις αἰσχρουργίαις ἡδομένην, καὶ τούτοις ἱλάσκεσθαι βουλομένην; Μεθ’ ἧς Ἄρης ἀσχημονεῖ τοῖς Ἡφαίστου τεχνάσμασιν ὑπὸ τοῖς θεοῖς θεατριζόμενός τε καὶ γελώμενος. Γελάσοι δὲ ἄν τις δικαίως καὶ Φαλλοὺς αὐτῶν καὶ Ἰθυφάλλους καὶ Φαλλαγώγια καὶ Πρίαπον ὑπερμεγέθη καὶ Πᾶνα ἀσχήμονι μορίῳ τιμώμενον καὶ τὰ ἐν Ἐλευσῖνι μυστήρια, καθ’ ἓν μόνον ἐπαινετὰ ὅτι γε ἥλιος οὐχ ὁρᾷ,ἀλλὰ τῷ σκότῳ συνοικεῖν κατεκρίθησαν. Τούτων τοῖς αἰσχρῶς τιμῶσί τε καὶ τιμωμένοις καταλιμπανομένων, ἐπὶ τὴν νύσσαν τὸν πῶλον ἐκκεντήσωμεν, καὶ τὰ λειπόμενα τῆς Θεοδοσίου βασιλείας εὐσυνόπτως ἀποθώμεθα.
δόντας ἅπαντας ἀποκρυπτόμενος γέγονε σεισμός (75) ἀνὰ πᾶσαν, ὡς εἰπεῖν, τὴν οἰκουμένην· ὥστε καὶ πολλοὺς τῶν πύργων τῶν ἀνὰ τὴν βασιλίδα πρηνεῖς ἐνεχθῆναι, συμπεσεῖν τε καὶ τὸ Χερρονήσου καλού- μενον μακρὸν τείχος, διαχῆναι δὲ τὴν γῆν, καὶ πολλὰς κώμας ἐν αὐτῇ καταδύναι· πολλά τε αὖ καὶ ἀναρίθμητα γενέσθαι πάθη ἀνά τε γῆν καὶ κατὰ θά- λασσαν· καὶ ἐνίας μὲν τῶν πηγών ξηρὰς ἀναδειχθῆ ναι· ἑτέρωθι δὲ, ὑδάτων πλῆθος ἀναδοθῆναι, μή πρότερον δν · δένδρα σε αυτόπρεμνα σὺν τοῖς σφίσι ῥίζαις (76) αναβρασθῆναι · καὶ χώματα πλεῖστα ἐς • ὄρη σχεδιασθῆναι· τὴν δὲ θάλασσαν, ἰχθύς νεκρούς ἀποσφενδονήσασθαι, καὶ πολλὰς τῶν ἐν αὐτῇ νήσων ἐπικλυσθῆναι· πλοιά τε αὖ θαλάττια ἐπὶ τῆς ξηράς ὀφθῆναι, τῶν ὑδάτων ἐς τοὐπίσω νοστησάντων παθεῖν τε καὶ πολλὰ Βιθυνίας τε καὶ Ἑλλησπόν του, Φρυγίας τε ἑκατέρας. Ο δὴ πάθος καὶ ἐπὶ χρό- νον τῆς γῆς ἐπεκράτησεν, οὐχ ὥσπερ ήρξατο οὕτω σφοδρῶς διαμένον· ἀλλὰ κατὰ μικρὸν λήγον, μέχρις οὗ καθάπαξ ἐπέπαυστο. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ. Περὶ τῶν οἰκοδομιῶν τῶν ἐν ᾿Αντιοχείᾳ, καὶ τίνες οι εργασάμενοι ταύτας. • Κατὰ τούτους τους χρόνους, Μεμνόνιος, καὶ Ζωι λος καὶ Κάλλιστος παρὰ Θεοδοσίου κατὰ τὴν ᾿Αντιο- χέων άρξοντες (77) ἐξεπέμφθησαν, τὴν ἡμετέραν θρησκείαν (78) διαπρέποντες. Καὶ Μεμνόνιος μὲν εὐπρεπῶς τε καὶ περιέργως τὸ καὶ πρὸς ἡμῶν ψη-C φίον (υ) όνομαζόμενον, ἐξ ἐδάφους ἀνοικοδομεί, ὑπαί διαστῆναι. • καὶ τὰ πολλά. ἀνὰ τὴν βασιλίδα, σὺν ταῖς σφῶν ῥίζαις. διαχῆναι τὴν γῆν διαστῆναι. Οὐ δὴ θαυμαστὸν εἰ τοῖς μὲν ἄλλοις κρατοῦσα τῶν ἄλλων, τῇ δὲ τῆς σοφίας ἀσκήσει μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τὰ αὐτῆς νικώσα, τους ἐπὶ ἀρχὰς ἰόντας ἐραστὰς ἑαυτῇ καθίστησιν. Των ἑκάστῳ καὶ προοίμιον τῆς διοικήσεως, καὶ μέσα, καὶ τελευταία τὸ τί προσθεῖναι τῇ πόλει. "Ανευ γὰρ τῆς ἐν τοῖς πολιτευομένοις παιδείας, τρεῖς χοροὶ μητόρων, ίσω άριθμοι τοῖς δικαστηρίοις ἀγείρονται. τῇ ἡμετέρᾳ θρησκεία διαπρέποντες. ψηφίδες, HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER I. A imperium administrante, ingens et gravissimus, et xal qui cunctos superiores magnitudine superavit, per universum propemodum terrarum orbem factus est terræ motus, adeo ut multæ ex turribus regiæ urbis collapse sint, et longus murus Chersonesi simul corruerit: terræque hiatu multis in locis facto, complures pagi absorpti fuerint : multi quoque ac prope innumerabiles casus terra marique contige- rint. Nam et fontes aliquot penitus exaruerunt; et aliis in locis aquarum in copia subito erupit, in quibus antea nulli fuerant fontes. Alibi arbores in- legre cum suis radicibus in sublime vibrata sunt, multisque molibus coacervatis montes subito ex- stiterunt. Mare vero pisces mortuos ad terram pro- jecit, multaque ejus insulæ superfusis aquis inun- datæ sunt. Naves quoque in arido destitutæ sunt, aquis videlicet retrocedentibus. Multa porro loca in Bithynia atque Hellesponto, et in utraque Phrygia gravibus damnis affecta sunt. Hæc clades satis diu per orbem terrarum grassata est : non tanta vehementia perseveravit, quanta cœperat. Sed paulatim minuebatur, donec penitus desiit. B CAP. XVIII. De operibus publicis Antiochiæ, et de eorum conditoribus. Per idem tempus Memnonius, Zoitus et Callistus, viri religionis nostræ studiosissimi, ab imperatore Theodosio missi sunt ut Antiochiæ præessent. Ac Memnonius quidem, opus quod a nobis quoque psephium dicitur, venuste ac magnifce a solo in - stauravit, atrium relinquens in medio. Zoilus vero VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. anno Christi 447, Ardabure et Callepio coss. ut scribit Marcellinus in Chronico, et auctor Chronici Alexandrini. Verba Marcelli hæc sunt: Ingenti ter- ra motu per loca varia imminente, plurimi urbis Augustæ muri recenti adhuc reædificatione constru- cti, cum quinquaginta septem turribus corruerunt. Quæ verba idcirco hic apposui, ut ostenderem verba Evagrii male intellecta esse ab interpretibus, qui verterunt in palatio, cum ver- tere debuissent in urbe regia. Sic autem Constan- tinopolim nominare solet Evagrius. jubent ut scribamus Certe in codice Telleriano legitur cùy tale. Paulo ante ubi D legitur idem codex scriptum habet essent consulares Syriæ. Consularis enim Syriæ regebat urbem Antiochiam et reliquas urbes Syriæ Carles. Cave porro intelligas hos tres viros, Mem- nonium scilicet, Zoilum, ac Callistum,simul missos esse a Theodosio, ut Antiochenæ jurisdictioni præessent. Neque enim hic mos erat Romanorum. Singulos igitur variis temporibus subinde missos a Theodosio intelligere debemus. Sciendum præte- rea est moris fuisse ut consulares Syriæ, ad con- ciliandam sibi Antiochensium gratiam, aliquod opus publicum conderent. Docet id Libanius in Antio- chico, pag. 370, his verbis : Id est: Nou itaque mirundum, si urbs quæ aliis quidem in rebus reliquas vincit, in studio vero alque exercitatione sapientiæ, non aliarum solum, verum etiam sua ipsius decora superat, rectores provinciæ in sui amo- rem rapit. Quorum singulis et initium administra- tionis et medium et exitus hic est, adjicere aliquid civilali. Iden Libanius paulo ante in eadem pagina' tria fuisse dicit tribunalia in urbe Antiochia, ac totidem advocatorum scholas, pro numero scilicet tribunalium. Primum tribunal fuisse videtur præ- fecti prætorio Orientis, cujus sedes erat Antio- chiæ. Secundum tribunal fuit comitis Orientis. Tertia fuit jurisdictio consularis Syriæ Cæles. Verba Libanii sunt hæc : Quæ sic ver tenda sunt: Nam præter eruditionem quæ est in decurionibus, tres advocatorum scholæ illic congre- gantur, totidem numero quot sunt fora. Id enim postu lant leges grammaticæ. VARIORUM. est hoc ædificium, quod in eo lapilli pretiosiores, vel certe ad opus musivum distrahcrentur. Glossar. med. et inf. Grac. (75) Γέγονε σεισμός. Hic terrae motus contigit (76) Σὺν τοῖς σφίσι ρίζαις. Leges grammatica (77) Κατὰ τὴν ᾿Αντιοχέων άρξοντες. id est ut (78) Τὴν ἡμετέραν θρησκείαν. Scribendum puto (1) Ψηφίον. Forte, inquit Ducangius, sic dictum
Chapter XVIIICaput XVIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Γέγραπται δ’ οὖν αὐτῷ πανευσεβὴς διάταξις ἀνὰ τὸ πρῶτον βιβλίον κειμένη — Ἰουστινιανοῦ κῶδιξ ὠνόμασται — τρίτη τὸν ἀριθμὸν τοῦ πρώτου τίτλου τυγχάνουσα· ἐν ᾗ τὸν πάλαι ποθούμενον παρ’ αὐτοῦ, ὡς αὐτῷ Νεστορίῳ γέγραπται, θεόθεν κινηθείς, ἁπάσαις τὸ δὴ λεγόμενον ψήφοις κατέκρινεν ἀναθέματι περιβαλών, καὶ γέγραφεν ἐπὶ λέξεως ὧδε· Ἔτι θεσπίζομεν τοὺς ζηλοῦντας τὴν ἀσεβῆ Νεστορίου πίστιν ἢ τῇ ἀθεμίτῳ αὐτοῦ διδασκαλίᾳ ἀκολουθοῦντας, εἰ μὲν ἐπίσκοποι εἶεν ἢ κληρικοί, τῶν ἁγίων ἐκκλησιῶν ἐκβάλλεσθαι, εἰ δὲ λαϊκοί, ἀναθεματίζεσθαι. Τέθεινται δὲ αὐτῷ καὶ ἕτεραι νομοθεσίαι τῆς ἡμετέρας ἕνεκα θρησκείας, τὸν διάπυρον αὐτοῦ ζῆλον δεικνῦσαι.
δόντας ἅπαντας ἀποκρυπτόμενος γέγονε σεισμός (75) ἀνὰ πᾶσαν, ὡς εἰπεῖν, τὴν οἰκουμένην· ὥστε καὶ πολλοὺς τῶν πύργων τῶν ἀνὰ τὴν βασιλίδα πρηνεῖς ἐνεχθῆναι, συμπεσεῖν τε καὶ τὸ Χερρονήσου καλού- μενον μακρὸν τείχος, διαχῆναι δὲ τὴν γῆν, καὶ πολλὰς κώμας ἐν αὐτῇ καταδύναι· πολλά τε αὖ καὶ ἀναρίθμητα γενέσθαι πάθη ἀνά τε γῆν καὶ κατὰ θά- λασσαν· καὶ ἐνίας μὲν τῶν πηγών ξηρὰς ἀναδειχθῆ ναι· ἑτέρωθι δὲ, ὑδάτων πλῆθος ἀναδοθῆναι, μή πρότερον δν · δένδρα σε αυτόπρεμνα σὺν τοῖς σφίσι ῥίζαις (76) αναβρασθῆναι · καὶ χώματα πλεῖστα ἐς • ὄρη σχεδιασθῆναι· τὴν δὲ θάλασσαν, ἰχθύς νεκρούς ἀποσφενδονήσασθαι, καὶ πολλὰς τῶν ἐν αὐτῇ νήσων ἐπικλυσθῆναι· πλοιά τε αὖ θαλάττια ἐπὶ τῆς ξηράς ὀφθῆναι, τῶν ὑδάτων ἐς τοὐπίσω νοστησάντων παθεῖν τε καὶ πολλὰ Βιθυνίας τε καὶ Ἑλλησπόν του, Φρυγίας τε ἑκατέρας. Ο δὴ πάθος καὶ ἐπὶ χρό- νον τῆς γῆς ἐπεκράτησεν, οὐχ ὥσπερ ήρξατο οὕτω σφοδρῶς διαμένον· ἀλλὰ κατὰ μικρὸν λήγον, μέχρις οὗ καθάπαξ ἐπέπαυστο. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ. Περὶ τῶν οἰκοδομιῶν τῶν ἐν ᾿Αντιοχείᾳ, καὶ τίνες οι εργασάμενοι ταύτας. • Κατὰ τούτους τους χρόνους, Μεμνόνιος, καὶ Ζωι λος καὶ Κάλλιστος παρὰ Θεοδοσίου κατὰ τὴν ᾿Αντιο- χέων άρξοντες (77) ἐξεπέμφθησαν, τὴν ἡμετέραν θρησκείαν (78) διαπρέποντες. Καὶ Μεμνόνιος μὲν εὐπρεπῶς τε καὶ περιέργως τὸ καὶ πρὸς ἡμῶν ψη-C φίον (υ) όνομαζόμενον, ἐξ ἐδάφους ἀνοικοδομεί, ὑπαί διαστῆναι. • καὶ τὰ πολλά. ἀνὰ τὴν βασιλίδα, σὺν ταῖς σφῶν ῥίζαις. διαχῆναι τὴν γῆν διαστῆναι. Οὐ δὴ θαυμαστὸν εἰ τοῖς μὲν ἄλλοις κρατοῦσα τῶν ἄλλων, τῇ δὲ τῆς σοφίας ἀσκήσει μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τὰ αὐτῆς νικώσα, τους ἐπὶ ἀρχὰς ἰόντας ἐραστὰς ἑαυτῇ καθίστησιν. Των ἑκάστῳ καὶ προοίμιον τῆς διοικήσεως, καὶ μέσα, καὶ τελευταία τὸ τί προσθεῖναι τῇ πόλει. "Ανευ γὰρ τῆς ἐν τοῖς πολιτευομένοις παιδείας, τρεῖς χοροὶ μητόρων, ίσω άριθμοι τοῖς δικαστηρίοις ἀγείρονται. τῇ ἡμετέρᾳ θρησκεία διαπρέποντες. ψηφίδες, HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER I. A imperium administrante, ingens et gravissimus, et xal qui cunctos superiores magnitudine superavit, per universum propemodum terrarum orbem factus est terræ motus, adeo ut multæ ex turribus regiæ urbis collapse sint, et longus murus Chersonesi simul corruerit: terræque hiatu multis in locis facto, complures pagi absorpti fuerint : multi quoque ac prope innumerabiles casus terra marique contige- rint. Nam et fontes aliquot penitus exaruerunt; et aliis in locis aquarum in copia subito erupit, in quibus antea nulli fuerant fontes. Alibi arbores in- legre cum suis radicibus in sublime vibrata sunt, multisque molibus coacervatis montes subito ex- stiterunt. Mare vero pisces mortuos ad terram pro- jecit, multaque ejus insulæ superfusis aquis inun- datæ sunt. Naves quoque in arido destitutæ sunt, aquis videlicet retrocedentibus. Multa porro loca in Bithynia atque Hellesponto, et in utraque Phrygia gravibus damnis affecta sunt. Hæc clades satis diu per orbem terrarum grassata est : non tanta vehementia perseveravit, quanta cœperat. Sed paulatim minuebatur, donec penitus desiit. B CAP. XVIII. De operibus publicis Antiochiæ, et de eorum conditoribus. Per idem tempus Memnonius, Zoitus et Callistus, viri religionis nostræ studiosissimi, ab imperatore Theodosio missi sunt ut Antiochiæ præessent. Ac Memnonius quidem, opus quod a nobis quoque psephium dicitur, venuste ac magnifce a solo in - stauravit, atrium relinquens in medio. Zoilus vero VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. anno Christi 447, Ardabure et Callepio coss. ut scribit Marcellinus in Chronico, et auctor Chronici Alexandrini. Verba Marcelli hæc sunt: Ingenti ter- ra motu per loca varia imminente, plurimi urbis Augustæ muri recenti adhuc reædificatione constru- cti, cum quinquaginta septem turribus corruerunt. Quæ verba idcirco hic apposui, ut ostenderem verba Evagrii male intellecta esse ab interpretibus, qui verterunt in palatio, cum ver- tere debuissent in urbe regia. Sic autem Constan- tinopolim nominare solet Evagrius. jubent ut scribamus Certe in codice Telleriano legitur cùy tale. Paulo ante ubi D legitur idem codex scriptum habet essent consulares Syriæ. Consularis enim Syriæ regebat urbem Antiochiam et reliquas urbes Syriæ Carles. Cave porro intelligas hos tres viros, Mem- nonium scilicet, Zoilum, ac Callistum,simul missos esse a Theodosio, ut Antiochenæ jurisdictioni præessent. Neque enim hic mos erat Romanorum. Singulos igitur variis temporibus subinde missos a Theodosio intelligere debemus. Sciendum præte- rea est moris fuisse ut consulares Syriæ, ad con- ciliandam sibi Antiochensium gratiam, aliquod opus publicum conderent. Docet id Libanius in Antio- chico, pag. 370, his verbis : Id est: Nou itaque mirundum, si urbs quæ aliis quidem in rebus reliquas vincit, in studio vero alque exercitatione sapientiæ, non aliarum solum, verum etiam sua ipsius decora superat, rectores provinciæ in sui amo- rem rapit. Quorum singulis et initium administra- tionis et medium et exitus hic est, adjicere aliquid civilali. Iden Libanius paulo ante in eadem pagina' tria fuisse dicit tribunalia in urbe Antiochia, ac totidem advocatorum scholas, pro numero scilicet tribunalium. Primum tribunal fuisse videtur præ- fecti prætorio Orientis, cujus sedes erat Antio- chiæ. Secundum tribunal fuit comitis Orientis. Tertia fuit jurisdictio consularis Syriæ Cæles. Verba Libanii sunt hæc : Quæ sic ver tenda sunt: Nam præter eruditionem quæ est in decurionibus, tres advocatorum scholæ illic congre- gantur, totidem numero quot sunt fora. Id enim postu lant leges grammaticæ. VARIORUM. est hoc ædificium, quod in eo lapilli pretiosiores, vel certe ad opus musivum distrahcrentur. Glossar. med. et inf. Grac. (75) Γέγονε σεισμός. Hic terrae motus contigit (76) Σὺν τοῖς σφίσι ρίζαις. Leges grammatica (77) Κατὰ τὴν ᾿Αντιοχέων άρξοντες. id est ut (78) Τὴν ἡμετέραν θρησκείαν. Scribendum puto (1) Ψηφίον. Forte, inquit Ducangius, sic dictum
Chapter XIXCaput XIX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2471Ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις ἤκμασέ τε καὶ διεφάνη καὶ Συμεώνης, ὁ τῆς ὁσίας καὶ πάντα ἀοιδίμου μνήμης, πρῶτος τὴν ἐπὶ κίονος στάσιν ἐπιτηδεύσας, δίπηχυ μόλις ἐνδιαίτημα τὸ περίμετρον, Δόμνου τηνικάδε τὴν Ἀντιοχέων ἐπισκοποῦντος. Ὃς ἐπειδὴ παρ’ αὐτὸν γέγονεν, ἐκπλαγεὶς τὴν στάσιν καὶ τὴν δίαιταν, τῶν μυστικωτέρων ἐγλίχετο· ἄμφω δ’ οὖν συνηλθέτην, καὶ τὸ ἄχραντον ἱερουργήσαντες σῶμα τῆς ζωοποιοῦ κοινωνίας ἀλλήλοις μετέδοσαν. Οὗτος ἐν σαρκὶ τὴν τῶν οὐρανίων δυνάμεων πολιτείαν ζηλώσας, ἐξαίρει μὲν ἑαυτὸν τῶν ἐπὶ γῆς πραγμάτων, καὶ τὴν φύσιν βιασάμενος τὴν τέως κάτω βρίθουσαν τὰ μετέωρα διώκει· καὶ μέσον οὐρανοῦ καὶ τῶν ἐπὶ γῆς γενόμενος ἐντυγχάνει τε τῷ θεῷ καὶ μετὰ τῶν ἀγγέλων δοξολογεῖ, ἐκ μὲν τῆς γῆς τὰς ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων πρεσβείας τῷ θεῷ προσάγων, ἐξ οὐρανοῦ δὲ τοῖς ἀνθρώποις τὴν ἄνωθεν εὐμένειαν καταπραττόμενος. Τούτου τὰς θεοσημείας γέγραφε μὲν καί τις τῶν αὐτοπτῶν γενομένων· γέγραφε δὲ καὶ λογίως ἀπέθετο καὶ Θεοδώρητος, ὁ τὴν Κυρεστῶν ἐπισκοπήσας, ἐν ᾧ τὰ μάλιστα παραλελοιπότες, ὃ μέχρι νῦν σωζόμενον παρὰ τοῖς τῆς ἁγίας ἐρήμου κατειλήφαμεν, καὶ παρ’ αὐτῶν παρειλήφαμεν. Ὅτε δ’ οὖν Συμεώνης οὗτος ὁ ἐπὶ γῆς ἄγγελος, ὁ ἐν σαρκὶ τῆς ἄνω Ἱερουσαλὴμ πολίτης, τὴν ξένην ταύτην καὶ τοῖς ἀνθρώποις ἀγνῶτα τρίβον ἐπετήδευσε, στέλλουσί τινα παρ’ αὐτὸν οἱ τῆς ἁγίας ἐρήμου, ἐντειλάμενοι φάναι· τίς ἡ ξενοπρεπὴς αὕτη πολιτεία, τί τὴν τετριμμένην καὶ τοῖς ἁγίοις πεπατημένην ὁδὸν ἀφείς, ἄλλην τινὰ ξένην καὶ τοῖς ἀνθρώποις καθάπαξ ἀγνοουμένην ὁδεύει· καὶ ὡς ἐπιτετράφασιν αὐτῷ καταβῆναι καὶ τὴν τῶν ἐκλεκτῶν πατέρων ὁδὸν ἀνύειν. Οἵπερ, εἰ μὲν ἐκθύμως ἑαυτὸν πρὸς τὴν κατάβασιν δοίη, συγχωρεῖν ἐκέλευσαν αὐτῷ τὴν ἰδίαν ἐκτρέχειν· ἐκ γὰρ τῆς ὑπακοῆς δῆλον εἶναι ὡς ἐκ θεοῦ ποδηγηθεὶς ὧδε διαθλεύει· εἰ δέ γε ἀντισταίη, ἢ καὶ τοῦ ἰδίου θελήματος δοῦλος γένοιτο καὶ μὴ πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν ἰθυδρομήσοι, καὶ πρὸς βίας αὐτὸν καθέλκειν. Ὃς ἐπειδή περ παρ’ αὐτὸν ἐγένετο καὶ τὴν τῶν πατέρων ἀπήγγειλεν ἐντολήν, εὐθέως τε θάτερον τοῖν ποδοῖν προέπεμψε τῶν πατέρων τὴν ἐπιτροπὴν ἐκπληρῶσαι βουλόμενος, ἀφίει αὐτὸν τὴν ἰδίαν ὁδὸν ἐκπληροῦν, ἐπιφθεγξάμενος· Ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου· ἡ στάσις σου παρὰ θεοῦ ἐστιν. Ὅ μοι ἀξιόλογον ὂν ἐξετέθη, τοῖς περὶ αὐτοῦ γραφεῖσι παρειμένον. Τούτῳ τοσοῦτον ἡ τῆς θείας χάριτος ἐνέσκηψε δύναμις, ὡς καὶ Θεοδοσίου τοῦ αὐτοκράτορος τεθεσπικότος τοῖς κατὰ τὴν Ἀντιόχου Ἰουδαίοις ἀποδοθῆναι τὰς σφῶν συναγωγάς, ἅσπερ ἔφθησαν παρὰ Χριστιανῶν ἀφῃρημένοι, οὕτω παρρησίᾳ γέγραφεν, οὕτω σφοδρῶς ἐπετίμησε μόνον τὸν ἴδιον βασιλέα εὐλαβούμενος, ὡς καὶ τὸν βασιλέα Θεοδόσιον τὰς ἰδίας ἀνακαλεσάμενον κελεύσεις πάντα πρὸς χάριν Χριστιανῶν ἐκπληρῶσαι, παραλῦσαι δὲ καὶ τὸν ὕπαρχον τὸν ταῦτα διδάξαντα τῆς ἀρχῆς δεηθῆναί τε τοῦ παναγίου καὶ ἀερίου μάρτυρος ἐπὶ ῥήματος ἱκετεύειν τε καὶ εὔχεσθαι ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ τῆς οἰκείας εὐλογίας μεταδιδόναι. Διέτριψε τοίνυν ἐν σαρκὶ τόνδε τὸν βίον διαθλεύων ἔτη ἓξ καὶ πεντήκοντα· ἐν μὲν τῷ πρώτῳ φροντιστηρίῳ ἔνθα τὰ θεῖα κατηχήθη, ἔτη ἐννέα, ἐν δὲ αὖ τῇ καλουμένῃ μάνδρᾳ ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα·ἔν τινι μὲν στενῷ τόπῳ ἔτεσι δέκα τὸν ἀγῶνα διανύσας, ἐν δὲ κίοσι βραχυτέροις ἑπτά, καὶ ἐπὶ τεσσαρακοντάπηχυν ἔτη τριάκοντα. Τούτου τὸ πανάγιον σῶμα μετὰ τὴν ἐνθένδε ἐκδημίαν κατὰ τὴν Ἀντιοχέων ὕστερον εἰσήχθη, Λέοντος τὰ σκῆπτρα διέποντος, Μαρτυρίου τηνικαῦτα τῆς Ἀντιόχου προεδρεύοντος, Ἀρταβουρίου δὲ αὖ τῶν ἑῴων στρατηγοῦντος ταγμάτων μετὰ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν στρατιωτικῶν τελῶν τε καὶ λοιπῶν, κατὰ τὴν αὐτοῦ μάνδραν γενομένων, καὶ τὸν πάνσεπτον διασωσάντων νεκρὸν Συμεώνου τοῦ μακαρίου, ὡς ἂν μὴ αἱ γειτνιῶσαι πόλεις συνελθοῦσαι τοῦτον διαρπάζοιεν. Θαυμάτων τοίνυν μεγίστων καὶ κατὰ τὴν ὁδοιπορίαν γενομένων, κομίζεται κατὰ τὴν Ἀντιόχου τὸ αὐτοῦ πανάγιον σῶμα· ὃ καὶ Λέων ὁ αὐτοκράτωρ ἐξῃτήσατο παρὰ τῶν Ἀντιοχέων λαβεῖν. Καὶ δεήσεις οἱ τῆς Ἀντιόχου πρὸς αὐτὸν ἀνατεινάμενοι γεγράφασιν οὕτως· Διὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν τεῖχος τῇ πόλει, πέπτωκε γὰρ ἐν ὀργῇ, ἠγάγομεν τὸ πανάγιον σῶμα, ὅπως ἡμῖν γένηται τεῖχος καὶ ὀχύρωμα. Οἷς καὶ πεισθεὶς ἐνδούς τε ταῖς δεήσεσι τὸ σεπτὸν αὐτοῖς εἴασε σῶμα. Τούτου τὰ πολλὰ μέχρις ἡμῶν ἐφυλάχθη, οὖ καὶ τὴν ἁγίαν κορυφὴν μετὰ πολλῶν ἱερέων τεθέαμαι, ἐπισκοποῦντος τήνδε Γρηγορίου τοῦ παναοιδίμου, Φιλιππικοῦ δεηθέντος παραφυλακῆς ἕνεκα τῶν ἑῴων ἐκστρατευμάτων τίμια λείψανά οἱ ἐκπεμφθῆναι. Καὶ τὸ παράδοξον, αἱ κατὰ τῆς κεφαλῆς ἐπικείμεναι τρίχες οὐ διεφθάρησαν, ὡς δ’ αὖ ζῶντος καὶ τοῖς ἀνθρώποις συναλιζομένου διασώζονται. Καὶ τὸ κατὰ τοῦ μετώπου δέρμα ἐρρυτίδωτο μὲν καὶ ἀπέσκληκε, σώζεται δ’ οὖν ὅμως, καὶ τῶν ὀδόντων δ’ οἱ πλείους, εἰ μή γε ὅσοι χερσὶν ἀνθρώπων πιστῶν βιαίως ἀφῃρέθησαν, διὰ τοῦ σχήματος κηρύσσοντες οἷός τε καὶ ὁπόσος καὶ πηλίκος ὁ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ γέγονε Συμεώνης. Ταύτῃ καὶ ὁ ἐκ σιδήρου πεποιημένος κλοιὸς παράκειται, μεθ’ οὗ τὸ πολυύμνητον διαθλεῦσαν σῶμα τῶν ἐκ θεοῦ γερῶν μεταδέδωκεν· οὐδὲ γὰρ ἀποθανόντα τὸν Συμεώνην ὁ ἐραστὴς ἀπέλιπε σίδηρος. Οὕτω τὸ καθ’ ἕκαστον ἂν διεξεληλύθειν ἐμοί τε τῆς διηγήσεως ὠφέλειαν παρέξον καὶ τοῖς ἐντυγχάνουσιν, εἰ μὴ πλατύτερον ταῦτα Θεοδωρήτῳ, ὡς ἔφθην εἰπών, ἐπεπόνητο.
Α θριον αὐλὴν κατὰ τὸ μέσον ἑάσας. Ζωίλος δὲ, την βασίλειον στοὰν τὴν πρὸς τὸ νότιον τῆς Ρουφίνου (79) πλευρᾶς, μέχρις ἡμῶν τὴν τούτου προσηγορίαν διαδεξαμένην, ει καὶ τὰς οἰκοδομίας ἐκ τῶν ποικίλων παθημάτων ενήλλαξεν. Ατὰρ καὶ Κάλλιστος μεγα λοπρεπή τε καὶ περιφανῆ οἰκοδομίαν ἀνίστη, ἣν Καλ λίστου στοἂν οἱ τε παλαιοί, οἵ τε νῦν ὀνομάζομεν, πρὸ τῶν ἐδῶν & τῇ δίκῃ ιδρύεται, εὐθὺ τοῦ φόρου οὗ ἡ περικαλλής οἰκία, τῶν στρατηγῶν τὰ καταγώ- για (80). Μετά τούτους ᾿Ανατόλιος αὖ στρατηγὸς τῶν Εῴων ταγμάτων πεμφθεὶς, τὴν καλουμένην Ανατο λίου στοὰν οἰκοδομεί, παντοδαπαῖς ὕλαις ταύτην δια- κοσμήσας. Ταῦτα εἰ καὶ πάρεργα, τοῖς φιλομαθέσιν οὐκ άκομψα. ΚΕΦΑΛ. 10. Περὶ πολέμων διαφόρων Ιταλικῶν, καὶ Περσικών, οἱ ἐπὶ Θεοδοσίου γεγόνασι. Ἐν τοῖς αὐτοῖς χρόνοις Θεοδοσίου, ἐπαναστάσεις συχναί, κατὰ τὴν Εὐρώπην γεγόνασιν, Ουαλεν- τινιανοῦ Ῥώμης βασιλεύοντος· ὃς καὶ καθεῖλε Θεο δόσιος, μεγάλας δυνάμεις ἐκπέμψας κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν, πεζικῷ τε καὶ νηΐτῃ στρατῷ (81). Οὕτω δὲ καὶ Περσῶν παροινησάντων κεκράτηκε, βασιλεύ οντος αὐτῶν Ἰσδιγέρδου (π) πατρὸς τοῦ Οὐαραρά νου, ἢ ὡς Σωκράτει δοκεῖ, αὐτοῦ Οὐαραράνου βασι- λεύοντος· ὡς καὶ πρεσβευσαμένοις· αὐτοῖς εἰρήνην χαρίσασθαι, ἢ καὶ διήρκεσε μέχρις δύο καὶ δέκα ἐτῶν τῆς ᾿Αναστασίου βασιλείας. "Απερ ιστόρηται μὲν καὶ ἄλλοις · ἐπιτέτμηται δὲ εὖ μάλα κομψώς καὶ Εὐσταθίῳ τῷ ἐξ Επιφανείας τῷ Σύρῳ, ὅς καὶ τὴν ἅλωσιν Αμίδης συνεγράψατο. Τότε φασί Ρουφίνου, τοῦ παλατίου δροφον. Ε στρατηγούς στρατηγοί στρατηγια στρτηγούς Ανήφθη γὰρ τὸ πῦρ ἀπὸ τοῦ μαρτυρίου τοῦ ἁγίου Στεφάνου, καὶ ἕως τοῦ πραιτωρίου του στρατηλάτου ἔφθασεν. νηϊτῶν. νηίται στρατοί πεζικῷ τε καὶ νηΐτη στρατῷ, πεζικῷ. διήρκεσε, διήρκησε. Ισδιγέρδου. Ευσταθίῳ. EVAGRII SCHOLASTICI regiam porticum ædifcavit, quæ ad meridianum la- tus porticus Rufini sita, ad nostram usque ætatem vocabulum ejus retinuit, licet ob varias calamita- tes sæpius mutata fuerint ædificia. At Callistus ma- gnificum et illustre opus construxit, quod tam ve- teres, quam nostræ ætatis homines Callisti porti- cum appellarunt : ante basilicam in qua jus reddi- tur : e regione fori in quo ædes est magnifcentis- sima, prætorium magistrorum militiæ. Post hos Anatolius magister militum in Orientem missus, porticum illam quæ Anatolii, dicitur ædificavit, et omnis generis materia eam exornavit. Sunt hæc quidem aliena a proposito nostro : studiosis tamen non invenusta videbuntur. CAP. XIX. B De variis bellis quæ tum in Italia, tum in Perside gesta sunt, regnante Theodosio. Ejusdem Theodosii temporibus crebræ in Europa tyrannorum rebelliones exstiterunt, dum Valenti- uianus Romæ imperium administraret. Quas Theo- dosius oppressit missis ingentibus auxiliis, tam pedestris, quam navalis exercitus. Persas quoqque insolentia elatos, quorum tunc rex erat Isdigerdes, pater Vararanis, sive, ut Socrati placet, Vararanes ipse; usque adeo superavit, ut pacem ipsis per le- gatos poscentibus concederet, quæ ad duodecimum annum imperatoris Anastasii permansit. Quæ res tum ab iis scriptoribus proditæ sunt: tum ab Eu- stathio Epiphaniensi Syro admodum eleganter in compendium sunt redacta. Qui quidem Amidæ G quoque urbis expugnationem scripsit. Eodem tem- (y) VALESII ANNOTATIONES. Genevenses typographi ex libro Christophorsoni. Savilius quoque in suo codice qui penes me est, éx- puncta voce ejus loco substituit hæc verba Atque ita legisse Chri- stophorsonum, ex versione ejus apparet. Sic enim vertit Qui ad australe latus tecti Palatii, quod Rufini nomen obtinet, spectat. Sed cum hæc verba nec in regio codice, nec in optimo exemplari Flo- rentino et Telleriano legantur, merito expungenda esse existimavi. ducum interpretatur Musculus. Nec aliter Chri- stophorsonus, qui sic vertit, regione fori, in quo pulcherrima domus est, quam præfecti præsidiorum incolere solent. Ego vero hoc loco in-D telligendos esse arbitror, non duces aut magistros auilitum, sed magistratus seu duumviros qui Græce dicebantur, ut jam pridem observavi, tuin in Annotationibus ad Ammianum Marcelli- num, tum ad Eusebium. Cur autem ita potius hanc vocem hic accipiendam esse existimem, causa hæc est, quod ædes illa fuisse dicitur in foro, e regione Basilica in qua jus reddebatur. Hujusmodi porro domicilium melius convenire videtur magi- stratui municipali, quam rectori militiæ. Edes porro iste Grace dicebantur. Tale fuit strategium Constantinopoli, ut notavi ad librum primum Socratis. Quanquam auctor Chronici Ale- xandrini in gestis imp. Severi, aliam affert ratio- nem bujus vocabuli. Sed nunc re attentius exami- nata, hic intelligo magistros militum per Orientem, qui prætorium habebant insigne in foro urbis Antiochiæ. Hujus prætorii mentionem facit Theoph. in Chronico, pag. : erit grammatica sequi volumius, scribendum Sed quoniam in plurali non dicitur, malim equidem scribere ut legitur in manuscripto codice Telle riano. Certe in optimo codice Florentino diserte scriptum est Paulo post scribendum est non ut vulgo editum est VARIORUM. (*) Hic mortuus erat anno 414; ne- que unquam bellum movit contra Romanos, sed tantum persecutionem contra Christianos; quam a Alio Vararane excitatam perperam scripsit Socrates, lib. vit cap. 18, Vid. Pagi ad ann. 408, n. 111, 408. n. 3, et ad anu, 420, n. 14. W. LoWTH. (y) Claruit sub Anastasio imp. circa ann. 496. Scripsit compendium Chronicum, inquit Suidas, rerum ab Ænea usque ad Anastasium, libris ix. Amidæ, urbis præcipuæ Mesopotamize, expugnationem descripsit, quæ contigit anno 503. (79) Τῆς τοῦ παλατίου Ρουφίνου. Sic ediderunt (80) Τῶν στρατηγῶν τὰ καταγώγια. Mansionem (81) Πεζικών τε καὶ νηΐτῃ στρατών. Si leges
Φέρε δὲ καὶ ἕτερον ὃ τεθέαμαι, τῇ ἱστορίᾳ παραδῶ. Ἐπόθουν τὸ τέμενος τούτου δὴ τοῦ ἁγίου θεάσασθαι. Διέστηκε δὲ Θεουπόλεως σταδίους μάλιστα τριακοσίους κείμενον πρὸς αὐτὴν τοῦ ὄρους τὴν κορυφήν. Μάνδραν οἱ ἐπιχώριοι καλοῦσι, τῆς ἀσκήσεως οἶμαι τοῦ παναγίου Συμεώνου τὴν προσηγορίαν τῷ χώρῳ καταλιπούσης. Διήκει δὲ τὸ πρόσαντες τοῦ ὄρους σταδίους εἴκοσιν. Ἡ δὲ τοῦ νεὼ οἰκοδομία σύγκειται μὲν σταυροῦ δίκην ἐκ τῶν τεσσάρων πλευρῶν στοαῖς κοσμουμένη· παρατετάχαται δὲ ταῖς στοαῖς κίονες ἐκ λίθου ξεστοῦ πεποιημένοι εὐπρεπῶς, εὖ μάλα τὴν ὀροφὴν εἰς ὕψος ἐπαίροντες. Τὸ δέ γε μέσον αὐλὴ ὑπαίθριός ἐστιν, μετὰ πλείστης ἐξειργασμένη τῆς τέχνης· ἔνθα ὁ τεσσαρακοντάπηχυς ἵσταται κίων, ἐν ᾧ τὸν οὐράνιον διήνυσε βίον ὁ ἐπὶ γῆς ἔνσαρκος ἄγγελος. Πρὸς τῇ ὀροφῇ τοίνυν τῶν λελεγμένων στοῶν κλειθρίδια καθεστᾶσι — θυρίδας ἔνιοι καλοῦσι — πρός τε τὸ λελεγμένον ὑπαίθριον πρός τε τὰς στοὰς ἀποκρινόμενα. Κατὰ τὸ λαιὸν τοίνυν μέρος τοῦ κίονος ἐν αὐτῷ τῷ κλειθριδίῳ τεθέαμαι μετὰ παντὸς τοῦ ἁλισθέντος αὐτόθι λεώ, τῶν ἀγροίκων περὶ τὸν κίονα χορευόντων, ἀστέρα ὑπερμεγέθη κατὰ πᾶν τὸ κλειθρίδιον διαθέοντά τε καὶ σελαγίζοντα, οὐχ ἅπαξ, οὐ δίς, οὐ τρίς, ἀλλὰ καὶ πολλάκις,παυόμενόν τε αὖ συχνῶς καὶ πάλιν ἐξαπίνης φαινόμενον· ὃ δὴ γίνεται μόνον ἐν τοῖς τοῦ παναγίου μνημείοις. Εἰσὶ δὲ οἳ λέγουσι, καὶ οὐκ ἀπιστητέον τῷ θαύματι ἔκ τε τῆς τῶν λεγόντων εὐπιστίας καὶ τῶν ἄλλων ὧνπερ τεθεάμεθα, ὅτι καὶ αὐτὸ δὴ τὸ προσωπεῖον αὐτοῦ τεθέανται ὧδέ τε κἀκεῖσε περιϊπτάμενον, τὴν ὑπήνην καθειμένον, τὴν κεφαλὴν τιάρᾳ κεκαλυμμένον ὥσπερ εἰώθει. Ὧδε τοῦ χώρου γινόμενοι ἄνδρες ἀφυλάκτως εἰσίασι, μετὰ τῶν σφῶν νωτοφόρων τὸν κίονα πολλάκις περινοστοῦντες. Φυλακὴ δέ τις εἰς τὸ ἀκριβέστατον, οὐκ ἔχω ἀνθ’ ὅτου λέγειν, ὡς ἂν γυνὴ μὴ φοιτῴη τῶν ἀνακτόρων εἴσω. Ἔξω δὲ περὶ τὰς φλιὰς ἑστῶσαι τεθήπασι τὸ θαῦμα· ἀντικρὺ γὰρ τοῦ σελαγίζοντος ἀστέρος ἡ μία τῶν θυρῶν ἐστιν.
Α θριον αὐλὴν κατὰ τὸ μέσον ἑάσας. Ζωίλος δὲ, την βασίλειον στοὰν τὴν πρὸς τὸ νότιον τῆς Ρουφίνου (79) πλευρᾶς, μέχρις ἡμῶν τὴν τούτου προσηγορίαν διαδεξαμένην, ει καὶ τὰς οἰκοδομίας ἐκ τῶν ποικίλων παθημάτων ενήλλαξεν. Ατὰρ καὶ Κάλλιστος μεγα λοπρεπή τε καὶ περιφανῆ οἰκοδομίαν ἀνίστη, ἣν Καλ λίστου στοἂν οἱ τε παλαιοί, οἵ τε νῦν ὀνομάζομεν, πρὸ τῶν ἐδῶν & τῇ δίκῃ ιδρύεται, εὐθὺ τοῦ φόρου οὗ ἡ περικαλλής οἰκία, τῶν στρατηγῶν τὰ καταγώ- για (80). Μετά τούτους ᾿Ανατόλιος αὖ στρατηγὸς τῶν Εῴων ταγμάτων πεμφθεὶς, τὴν καλουμένην Ανατο λίου στοὰν οἰκοδομεί, παντοδαπαῖς ὕλαις ταύτην δια- κοσμήσας. Ταῦτα εἰ καὶ πάρεργα, τοῖς φιλομαθέσιν οὐκ άκομψα. ΚΕΦΑΛ. 10. Περὶ πολέμων διαφόρων Ιταλικῶν, καὶ Περσικών, οἱ ἐπὶ Θεοδοσίου γεγόνασι. Ἐν τοῖς αὐτοῖς χρόνοις Θεοδοσίου, ἐπαναστάσεις συχναί, κατὰ τὴν Εὐρώπην γεγόνασιν, Ουαλεν- τινιανοῦ Ῥώμης βασιλεύοντος· ὃς καὶ καθεῖλε Θεο δόσιος, μεγάλας δυνάμεις ἐκπέμψας κατά τε γῆν καὶ θάλασσαν, πεζικῷ τε καὶ νηΐτῃ στρατῷ (81). Οὕτω δὲ καὶ Περσῶν παροινησάντων κεκράτηκε, βασιλεύ οντος αὐτῶν Ἰσδιγέρδου (π) πατρὸς τοῦ Οὐαραρά νου, ἢ ὡς Σωκράτει δοκεῖ, αὐτοῦ Οὐαραράνου βασι- λεύοντος· ὡς καὶ πρεσβευσαμένοις· αὐτοῖς εἰρήνην χαρίσασθαι, ἢ καὶ διήρκεσε μέχρις δύο καὶ δέκα ἐτῶν τῆς ᾿Αναστασίου βασιλείας. "Απερ ιστόρηται μὲν καὶ ἄλλοις · ἐπιτέτμηται δὲ εὖ μάλα κομψώς καὶ Εὐσταθίῳ τῷ ἐξ Επιφανείας τῷ Σύρῳ, ὅς καὶ τὴν ἅλωσιν Αμίδης συνεγράψατο. Τότε φασί Ρουφίνου, τοῦ παλατίου δροφον. Ε στρατηγούς στρατηγοί στρατηγια στρτηγούς Ανήφθη γὰρ τὸ πῦρ ἀπὸ τοῦ μαρτυρίου τοῦ ἁγίου Στεφάνου, καὶ ἕως τοῦ πραιτωρίου του στρατηλάτου ἔφθασεν. νηϊτῶν. νηίται στρατοί πεζικῷ τε καὶ νηΐτη στρατῷ, πεζικῷ. διήρκεσε, διήρκησε. Ισδιγέρδου. Ευσταθίῳ. EVAGRII SCHOLASTICI regiam porticum ædifcavit, quæ ad meridianum la- tus porticus Rufini sita, ad nostram usque ætatem vocabulum ejus retinuit, licet ob varias calamita- tes sæpius mutata fuerint ædificia. At Callistus ma- gnificum et illustre opus construxit, quod tam ve- teres, quam nostræ ætatis homines Callisti porti- cum appellarunt : ante basilicam in qua jus reddi- tur : e regione fori in quo ædes est magnifcentis- sima, prætorium magistrorum militiæ. Post hos Anatolius magister militum in Orientem missus, porticum illam quæ Anatolii, dicitur ædificavit, et omnis generis materia eam exornavit. Sunt hæc quidem aliena a proposito nostro : studiosis tamen non invenusta videbuntur. CAP. XIX. B De variis bellis quæ tum in Italia, tum in Perside gesta sunt, regnante Theodosio. Ejusdem Theodosii temporibus crebræ in Europa tyrannorum rebelliones exstiterunt, dum Valenti- uianus Romæ imperium administraret. Quas Theo- dosius oppressit missis ingentibus auxiliis, tam pedestris, quam navalis exercitus. Persas quoqque insolentia elatos, quorum tunc rex erat Isdigerdes, pater Vararanis, sive, ut Socrati placet, Vararanes ipse; usque adeo superavit, ut pacem ipsis per le- gatos poscentibus concederet, quæ ad duodecimum annum imperatoris Anastasii permansit. Quæ res tum ab iis scriptoribus proditæ sunt: tum ab Eu- stathio Epiphaniensi Syro admodum eleganter in compendium sunt redacta. Qui quidem Amidæ G quoque urbis expugnationem scripsit. Eodem tem- (y) VALESII ANNOTATIONES. Genevenses typographi ex libro Christophorsoni. Savilius quoque in suo codice qui penes me est, éx- puncta voce ejus loco substituit hæc verba Atque ita legisse Chri- stophorsonum, ex versione ejus apparet. Sic enim vertit Qui ad australe latus tecti Palatii, quod Rufini nomen obtinet, spectat. Sed cum hæc verba nec in regio codice, nec in optimo exemplari Flo- rentino et Telleriano legantur, merito expungenda esse existimavi. ducum interpretatur Musculus. Nec aliter Chri- stophorsonus, qui sic vertit, regione fori, in quo pulcherrima domus est, quam præfecti præsidiorum incolere solent. Ego vero hoc loco in-D telligendos esse arbitror, non duces aut magistros auilitum, sed magistratus seu duumviros qui Græce dicebantur, ut jam pridem observavi, tuin in Annotationibus ad Ammianum Marcelli- num, tum ad Eusebium. Cur autem ita potius hanc vocem hic accipiendam esse existimem, causa hæc est, quod ædes illa fuisse dicitur in foro, e regione Basilica in qua jus reddebatur. Hujusmodi porro domicilium melius convenire videtur magi- stratui municipali, quam rectori militiæ. Edes porro iste Grace dicebantur. Tale fuit strategium Constantinopoli, ut notavi ad librum primum Socratis. Quanquam auctor Chronici Ale- xandrini in gestis imp. Severi, aliam affert ratio- nem bujus vocabuli. Sed nunc re attentius exami- nata, hic intelligo magistros militum per Orientem, qui prætorium habebant insigne in foro urbis Antiochiæ. Hujus prætorii mentionem facit Theoph. in Chronico, pag. : erit grammatica sequi volumius, scribendum Sed quoniam in plurali non dicitur, malim equidem scribere ut legitur in manuscripto codice Telle riano. Certe in optimo codice Florentino diserte scriptum est Paulo post scribendum est non ut vulgo editum est VARIORUM. (*) Hic mortuus erat anno 414; ne- que unquam bellum movit contra Romanos, sed tantum persecutionem contra Christianos; quam a Alio Vararane excitatam perperam scripsit Socrates, lib. vit cap. 18, Vid. Pagi ad ann. 408, n. 111, 408. n. 3, et ad anu, 420, n. 14. W. LoWTH. (y) Claruit sub Anastasio imp. circa ann. 496. Scripsit compendium Chronicum, inquit Suidas, rerum ab Ænea usque ad Anastasium, libris ix. Amidæ, urbis præcipuæ Mesopotamize, expugnationem descripsit, quæ contigit anno 503. (79) Τῆς τοῦ παλατίου Ρουφίνου. Sic ediderunt (80) Τῶν στρατηγῶν τὰ καταγώγια. Mansionem (81) Πεζικών τε καὶ νηΐτῃ στρατών. Si leges
PG 86:2473Ἐπὶ τῆς αὐτῆς διέπρεπε βασιλείας καὶ Ἰσίδωρος, οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ τὴν ποίησιν, ἔργῳ τε καὶ λόγῳ παρὰ πᾶσι διαβόητος· ὃς οὕτω μὲν τὴν σάρκα τοῖς πόνοις ἐξέτηξεν, οὕτω δὲ τὴν ψυχὴν τοῖς ἀναγωγικοῖς ἐπίανε λόγοις, ὡς ἀγγελικὸν ἐπὶ γῆς μετελθεῖν βίον, στήλην τε ζῶσαν διὰ παντὸς εἶναι βίου τε μοναδικοῦ καὶ τῆς εἰς θεὸν θεωρίας. Γέγραπται δ’ οὖν αὐτῷ πολλὰ μὲν καὶ ἕτερα πάσης ὠφελείας ἔμπλεα· γέγραπται δὲ καὶ πρὸς Κύριλλον τὸν ἀοίδιμον, ἐξ ὧν μάλιστα δείκνυται τοῦ θεσπεσίου συνακμάσαι τοῖς χρόνοις. Ταῦτά μοι κομψῶς ὡς δυνατὸν πονουμένῳ, φέρε καὶ Συνέσιος ὁ Κυρηναῖος εἰς μέσον ἡκέτω τῇ οἰκείᾳ μνήμῃ κοσμήσων τὴν διάλεξιν. Οὗτος ὁ Συνέσιος ἦν μὲν καὶ τὰ ἄλλα πάντα λόγιος, φιλοσοφίαν δὲ οὕτως ἐς τὸ ἀκρότατον ἐξήσκησεν ὡς καὶ παρὰ Χριστιανῶν θαυμασθῆναι τῶν μὴ προσπαθείᾳ ἢ ἀντιπαθείᾳ κρινόντων τὰ ὁρώμενα. Πείθουσι δ’ οὖν αὐτὸν τῆς σωτηριώδους παλιγγενεσίας ἀξιωθῆναι καὶ τὸν ζυγὸν τῆς ἱερωσύνης ὑπελθεῖν, οὔπω τὸν λόγον τῆς ἀναστάσεως παραδεχόμενον οὐδὲ δοξάζειν ἐθέλοντα, εὐθυβόλως εὖ μάλα στοχασάμενοι ὡς ταῖς ἄλλαις τἀνδρὸς ἀρεταῖς ἕψεται καὶ ταῦτα, τῆς θείας χάριτος μηδὲν ἐλλειπὲς ἔχειν ἀνεχομένης· καὶ οὐκ ἐψεύσθησαν τῆς ἐλπίδος. Οἷος γὰρ καὶ ὅσος γέγονε, τεκμηριοῦσι μὲν αἱ κομψῶς αὐτῷ καὶ λογίως μετὰ τὴν ἱερωσύνην πεποιημέναι ἐπιστολαί, ὅ τε πρὸς αὐτὸν Θεοδόσιον προσφωνητικὸς λόγος, καὶ ὅσα τῶν ἐκείνου χρηστῶν φέρεται πόνων.
2173. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER I. 2474 καὶ (82) Κλαυδιανὸν καὶ Κῦρον (83) τους ποιητές A pore Claudianum ac Cyrum poetas doruisse perhi ἀναδειχθῆναι. Κῦρον δὲ καὶ πρὸς τὸν μέγιστον τῶν ὑπάρχων ἀναβῆναι θρόνον, ὃν ὑπαρχον τῆς αὐλῆς οἱ πρὸ ἡμῶν κεκλήκασι · καὶ τῶν ἐσπερίων ἐξηγή σασθαι δυνάμεων, Καρχηδόνος ὑπὸ Βανδίλων κρατη θείσης, Γιζερίχου (3) τε τῶν βαρβάρων ἡγουμένου ΚΕΦΑΛ. Κ'. Περὶ τῆς βασιλίσσης Εὐδοκίας, καὶ Εὐδοξίας τῆς θυγατρὸς, καὶ ὅπως εἰς Ἀντιόχειαν καὶ Ἱεροσόλυμα ἀφίκετο. Οὗτος τοίνυν ὁ Θεοδόσιος τὴν Εὐδοκίαν ἐσοικίζεται, τοῦ σωτηριώδους μεταλαβοῦσαν βαπτίσματος, γένει μὲν ᾿Αθηναίαν, καλλιετῆ δὲ καὶ τὴν ὥραν εὐπρεπῆ, μέσης οἱ γενομένης Πουλχερίας τῆς βασιλίδος τῆς αὐτοῦ ἀδελφῆς. Ἐκ ταύτης αὐτῷ γίνεται παῖς ἡ Εὐδοξία, ἣν ὕστερον ἐπειδὴ καιρὸν ἤγαγε γάμων, Ουαλεντινιανὸς ὁ αὐτοκράτωρ ἄγεται, ἀπάρας μὲν ἐκ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης, κατάρας δὲ πρὸς τὴν Κωνσταντίνου. Η χρόνοις ὕστερον (84) ἐπὶ τὴν ἁγίαν ἐπειγομένη Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν πόλιν, ἐνταῦθά τε γίνεται (85), καὶ δημηγορήσασα πρὸς τὸν * Socr. 1. vII, cap. 21. • ¡bid. cap. 44. B bent. Ex quibus Cyrus quidem ad supremum præſe- ctorum culinen pervenit, quam dignitatem majores nostri præfecturam prætorii appellarunt. Fuit etiam magister militum in Occidente, quo tempore Car- thago capta est a Vandalis, quibus præcrat Gense- ricus. 275 CAP. XX. De Eudocia Augusta, deque ejus filia Eudoxia; et omodo Eudocia Antiochiam venerit, et Hieroso- lymam ingressa sit. quomod Porro Theodosius Eudociam, domo Athenien- sem, forma elegantem, nec ignaram artis pocticæ, interventu Fulcheriæ Augustæ sororis sum, uxorem duxit, cum illa salutari lavacro prius tincta fuisset. Ex ea Theodosius filiam suscepit, Eudoxiam no- mine. Quæ postea cum nubilis evasisset, nupsit Valentiniano imperatori, qui Roma profectus, Con- stantinopolim uxoris ducendre causa venerat. Eudo- cia vero diu postea, dum ad sanctam Cbristi Dei ac Domini nostri civitatem pergeret, venit An- tiochiam. Ibi cum publice verba fecisset ad po- VALESHI ANNOTATIONES est Claudianus cujus hodie præclara exstant car- mina. Verum hoc loco duplex occurrit difficultas: quomodo poeta Latinus hic commemoratur ab Evagrio, el cur ab eodem Evagrio confertur in tempora Theodosii Junioris, cum Claudianus cujus carmina nunc habemus, Arcadio et Honorio regnantibus floruerit, ut docent ejus scripta? Quod ad primam quæstionem attinet, facilis est respon- sio. Claudianus enim non Latina solumn, verum eliam Græca scripsit poemata; "unde in veteri epi- C grammate quod in basi ejus statuæ erat inscriptuin, Virgilii simul et Homeri animam in se transfusam habuisse dicitur. Latinum quidem carmen pri- mum scribere aggressus est anno Christi 595, quo consules fuerunt Olybrius et Probinus. De quorum consulatu elegans carmen conscripsit, quod etiam- num exstat. Hic conatus cum feliciter successisset Claudiano, animos el addidit ad Latina deinceps carmina conscribenda; cum antea Græcos dunta- xat versus edidisset, ut ipse testatur in elegia ad Probinum, his versibus : Romanos bibimus primum, te consule, fontes, Et Latiæ cessit Graia Thalia togæ. Incipiensque tuis a fascibus omina cepi, Fataque debebo posteriora tibi. Fuit certe Claudianus natione Græcus, ortus ex urbe Alexandria, ut docet Suidas in voce Khay- 6:avós. Idem quoque testatur Claudianus ipse in carmine ad Adrianum præfectum prætorio, qui et ipse Alexandrinus fuit. Nam de Alexandro Mace- done ita scribit, Conditor hic patriæ. Sic hostibus ille pepercit. Et in fine ejusdem carminis hæc habet, Sæviet in miseros cognata potentia cives. Audiat hæc commune solum, longeque carinis Nota Pharos, CLC D 1 artis facultatem gratus esset in primis Eudocia Augustæ, conjugi Theodosii Junioris: erat enim hæc mulier pзs, id est carminum studiosis- sima; promotus est ab imperatore Theodosio præ- fectus prætorio et urbi. Fuit etiam exconsul et patricius, ut scribit Suidas. Postea vero cum Eu- docia regina ob quasdam occultas cansas relicto palatio Hierosolymam urbem petiisset, Cyrus adein- pta potestate factus est episcopus Cotyæi urbis Phrygiæ, seu potius Smyrnæ, ut tradit auctor Chro- nici Alexandrini et Theophanes. Vixit autem usque ad tempora Leonis Augusti, ut testatur Snidas. Ejusdem Cyri consulis ac poetæ mentionem facit Theophylactus in lib. vt Historiæ, cap. 8, ubi ecclesiam Deiparæ Virginis Constantinopoli ab co ædificatam esse scribit Theodosii Augusti tempo- ribus. ticula hoc modo, "H de xpóvois, etc. Nisi enim hanc particulam addideris, hæc de Eudoxia Eudociæ filia intelligentur, de qua proxime locutus est Evagrins. Verum adjectio particulæ & non jam de Eudoxia, sed de Eudocia matre sermonen institui designat. Christophorsonus hunc locum intellexerunt. Puta - runt enim per vocem ¿yta¤ significari urbem Hierosolymam, cum intelligatur urbs Antiochia. Et- enim Evagrius Historiam suam scripsit Antiochiæ, qua in urbe fortunarum suarum domicilium fixe- rat, ut in Prolegomenis ostendimus. Sed et Nice- phorus in eumdem errorem prolapsus est. Nam in cap. 1, libri xiv, ubi hunc Evagrii locum describit, vocem tytavba de urbe Hierosolymitana intelligit. Atqui ex sequentibus Evagrii verbis facile erat anim- advertere, bæc de urbe Hierosolymitana dici non potuisse. Neque enim Hierosolyma Græcorum fuit colonia, sed potius Judæorum, et postea Romano- rum. Nec Ulpianus, Libanius et reliqui ab Evagrio laudati scriptores, de llierosolyma urbe scripse- runt. Nec Eudocia Augusta que domo erat Athe- VARIORUM. ortus ex oppido Panopoli. Qui cum ob poetice (:) 1 Capíyov. Gensericus irrupit in Africam anno 429, juxta calculum Antonii Pagi ad ann. 428, n. 3. PATROL. Ga. LXXXVI. 78 (82) Κλαυδιανὶν καὶ Κῦρον τοὺς ποιητάς. Hic (84) "Ę zpórcis votepor. Addenda videtur par- (85) 'Ertavla rirɛta. Pessime Musculus et (83) Kipor. Cyrus pocta fuit natione Ægyptius,
Chapter XXICaput XXI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2475Τότε καὶ Ἰγνάτιος ὁ θεσπέσιος, ὡς Ἰωάννῃ τῷ ῥήτορι σὺν ἑτέροις ἱστόρηται, ἐπειδή γε ὡς ἐβούλετο τάφον τὰς τῶν θηρίων ἐσχηκὼς γαστέρας ἐν τῷ τῆς Ῥώμης ἀμφιθεάτρῳ, καὶ διὰ τῶν ὑπολειφθέντων ἁδροτέρων ὀστῶν, ἃ πρὸς τὴν Ἀντιόχου ἀπεκομίσθη, ἐν τῷ καλουμένῳ κοιμητηρίῳ, μετατίθεται πολλοῖς ὕστερον χρόνοις, ὑποθεμένου τοῦ παναγάθου θεοῦ Θεοδοσίῳ τὸν Θεοφόρον μείζοσι τιμῆσαι τιμαῖς, ἱερόν τε πάλαι τοῖς δαίμοσιν ἀνειμένον — Τυχαῖον τοῖς ἐπιχωρίοις ὠνόμαστο — τῷ ἀθλοφόρῳ μάρτυρι ἀναθεῖναι· καὶ σηκὸς εὐαγὴς καὶ τέμενος ἅγιον τῷ Ἰγνατίῳ τὸ πάλαι Τυχαῖον γέγονε, τῶν ἱερῶν αὐτοῦ λειψάνων μετὰ πομπῆς ἱερᾶς ἀνὰ τὴν πόλιν ἐπ’ὀχήματος ἐνεχθέντων καὶ κατὰ τὸ τέμενος τεθέντων. Ὅθεν καὶ δημοτελὴς ἑορτὴ καὶ πάνδημος εὐφροσύνη μέχρις ἡμῶν τελεῖται, πρὸς τὸ μεγαλοπρεπέστερον τοῦ ἱεράρχου Γρηγορίου ταύτην ἐξάραντος. Γέγονε δὲ ταὐτὰ ἐκεῖθεν ἔνθεν, τοῦ θεοῦ τὰς ὁσίας τῶν ἁγίων αὐτοῦ τιμῶντος μνήμας. Ἰουλιανὸς μὲν γὰρ ὁ ἀλιτήριος, ἡ θεοστυγὴς τυραννίς, ἄκων καὶ μαστιζόμενος, ἐπειδὴ μὴ ὁ Δαφναῖος Ἀπόλλων, ὁ φωνὴν καὶ προφητείαν τὴν Κασταλίαν ἔχων, ἀνελεῖν τι ἠδύνατο τῷ βασιλεῖ χρηστηριαζομένῳ, Βαβύλα τοῦ ἁγίου παντοίως ἐκ γειτόνων ἐπιστομίζοντος, τιμᾷ μεταθέσει τὸν ἅγιον, ὅτε καὶ νεὼς αὐτῷ πρὸ τῆς πόλεως παμμεγέθης ἀνίστατο, ὁ καὶ μέχρις ἡμῶν σωζόμενος, ἵνα λοιπὸν οἱ δαίμονες ἐπ’ ἀδείας τὰ οἰκεῖα δρῷεν, ὥς φασιν Ἰουλιανῷ φθῆναι τούτους ἐπαγγείλασθαι. Τοῦτο δ’ ἄρα ἦν τὸ οἰκονομούμενον παρὰ τοῦ σωτῆρος θεοῦ, ὡς ἂν καὶ τῶν μεμαρτυρηκότων ἡ δύναμις ἔκδηλος ᾖ, καὶ τοῦ ἁγίου μάρτυρος τὰ εὐαγῆ λείψανα ἐν εὐαγεῖ μετενεχθεῖεν χώρῳ, καλλίστῳ τεμένει τιμώμενα.
Δ ἐνταῦθα λεών, ἐπιτελεύτιον ἔπὸς ἐφθέγξατο · 'Υμετέρης γενεῖς τε καὶ αἵματος εὔχομαι εἶναι, τὰς ἐκ τῆς Ἑλλάδος ἐνταῦθα σταλείσας ἀποικίας αἰνιττομένη. Εἰ δέ τῳ περισπούδαστον ταύτας ειδέ- ναι, ἱστόρηται περιέργως Στράδωνι (86) τῷ γεωτ γράφῳ, Φλέγοντί τε καὶ Διοδώρῳ τῷ ἐκ Σικελίας, Αρριανῷ τε αν καὶ (87) Πεισάνδρῳ τῷ ποιητῇ, καὶ πρός γε Ούλπιανῷ (88), Λιβανίῳ τε (89) καὶ Ἰου λιανῷ (90) τοῖς παναρίστοις σοφισταῖς. Ὅτε καὶ εἰκόνι ἐκ χαλκοῦ τεχνικῶς ἡσκημένη, παῖδες Αντιο- χέων αὐτὴν τετιμήκασιν, ἢ καὶ μέχρις ἡμῶν σώζεται. Εξής προτραπείς Θεοδόσιος, μεγίστην μοίραν τῇ πόλει προστίθησι, τὸ τεῖχος εὐρύνας μέχρι τῆς πύλης τῆς ἐπὶ Δάφνην ἀγούσης τὸ προάστειον, ὡς ὁρᾶν τοῖς ἐθέ λουσι πάρεστι μέχρι γὰρ ἡμῶν τὸ παλαιὸν ἰχνηλα τεῖται τεῖχος, τῶν λειψάνων ξεναγούντων τὰς όψεις. Εἰσὶ δὲ οἵ φασι τὸν πρεσβύτερον Θεοδόσιον τὸ τεῖχος εὐρῦναι. Καὶ χρυσίου δὲ διακοσίας ἕλκον λίτρας τῷ Ουάλεντος εδωρήσατο λουτρῷ (91) κατά τι μέρος ἐμπρησθέντι. КЕФАЛ. КА'. "Οτι καλῶς τὰ περὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ἡ Εὐδοκία διέθηκε· καὶ περὶ διαφόρου βιοτῆς καὶ διαίτης τῶν ἐν Παλαιστίνῃ μοναχών. Ἐντεῦθεν (α) τοίνυν ἡ Εὐδοκία ἐν Ἱεροσολύμοις Υμετέρης γενεῆς καὶ αἵματος εὔχομαι εἶναι. ηρωϊκῶν Θεογαμιών Ως ὁ ποιητὴς ἱστορεῖ Πείσανδρος, ὁ τῇ τῶν Ηρωϊκῶν θεογαμιῶν ἐπιγραφῇ πᾶσαν, ὡς εἰπεῖν, ἱστορίαν "Εγραψεν ἱστορίαν ποικίλην δι' ἐτῶν· ἐν ἐπιγράφει, Ηρωϊκῶν θεογαμιῶν, ἐν βιβλίοις ξ. pulum, orationem ¨ suam hoc EVAGRII SCHOLASTICI versu clausit, Et cupio, et lætor, vestro me ex sanguine natam, cɔlonias scilicet significans, quæ illuc deductæ fue- rant ex Græcia. Quas si quis accuratius cognoscere desiderat, scripserunt de iis diligenter Strabo geo- graphus, Phlego, Diodorus Siculus, Arrianus, et Pisander poeta: Ulpianus præterea, et Libanius ac Julianus, Sophistarum omnium praestantissimi. Quam ob causain Antiochenses statua ex ære fa- breiacta eam honorarunt, quæ integra etiam- num manet. Ejus itaque hortatu, Theodosius maxi- man accessionem fecit civitati, productis muris usque ad portam quæ ducit ad suburbanum Daph- nense : id quod rerum istarum studiosi possunt cernere. Etenim nostra quoque ætate veteris muri vestigia remanent, quæ spectantium oculos quasi manu ducunt. Sunt tamen qui dicant, Théodo- sium seniorem muros urbis amplificasse, et Va- lentis lavacro, cujus pars incendio consumpta fuerat, ducentas auri libras donasse. CAP. XXI. Quod Eudocia Augusta Ilierosolymis multa præclare gessit et de discrepante vita et conversatione monachorum Palæstinæ. Ex hac igitur urbe Eudocia bis venit Hierosoly- B VALES ANNOTATIONES. niensis, cives Hierosolymitanos compellare potuit C (88) Omar. Hic est Ulpianos Antiochenas hoc versu, Certe Auctor Chronici Alexandrini ait Eudociam ex aureo curru verba fecisse ad Antiochenos. Evagrius, exstat in lib. decimo sexto pag. 750, edi- tionis Parisiensis. dri poetæ. Alter Rhodius, qui Heracleam carmen duobus libris scripsit, quod est De Herculis rebus gestis. Hunc quidam Hesiodo antiquiorem faciunt. Alii vero in Olympiadem tricesimam tertiam cum conferunt, ut scribit Suidas. Alter fuit Pisander Lycaonius, ortus Larandis oppido Lycaoniæ, Ne- toris poetæ filius. Suidas eum floruisse scribit, re- gnante Alexandro Hammææ filio. Hic libros sex heroico carmine conscripsit, varia omnis generis historia refertos, ut testatur Suidas. Ejusdem operis meminit etiam Zosimus in lib. v, ubi de Hemonæ urbis conditu loquitur : Tapia6wy quæ Zosimi verba ita vertit Leunclavius : Sicuti Pisander poeta memoriæ prodidit, qui Heroi- carum divarumque nuptiarum titulo totam hanc pro- pemodum historiam complexus est. Non est hic_sen- sus Zosimi verborum. Ait enim Zosimus Pisandrum poetam in carmine illo De heroum ac dearum nup- tiis, universain propemodum Historian complexum Inisse. Iden eliam testatur Suidas, cum ait de Pisandro : In hoe igitur opere Pisander de Triptolemo Argivo deque lo scripserat, qui primi Antiochiam urbem Syriæ con- diderunt Porro id opus sexdecim libris compreben- sum fuisse videtur, non autem sex, ut perperam legi tur apud Suidam. Nam Stephanus in libro de urbibus decimum et quartum decimum Pisandri librum citat. D sophista, qui primum quidem Emesæ, postea vero Antiochiæ rhetoricam docuit principatu Con · stantini ut testatur Suidas. Ejusdem meminit Euna- pius in Vita Proæresii sophiste. Hic igitur inter reliquas orationes quas ab illo scriptas fuisse re- fert Suidas, peculiarem orationem in laudem pa- trie sue conscripserat, in qua de coloniis vario tempore in eam deductis loquebatur. scripsit orationem quæ 'Avtoxixò; inscribitur, quæ etiainmim exstat in secundo ejus operum tomo edita. Nec dubium est quin Evagrius hoc loco eзm orationem designet. Porro Libanius in supradicta oratione cunctas Græcorum colonias que Antio- chiam variis temporibus deductæ sunt accurate recenset. In his etiam Athenienses commemorat, quos Seleucus, eversa urbe Antigonia, traduxit An- tiochiam. phista, nondum comperi. Fuit quidam Jul anus Cappadox, omnium sui temporis Sophistarum qui Athenis rhetoricam docebant, facile princeps. De quo multa refert Eunapius in libro De vitis So- phistarum. Eum Suidas Doruisse scribit Constantini Magni temporibus. Sed quod eumden, Callinici so- phiste temporibus æqualem fuisse dicit, in eo se- cum ipse pugnat, cum Callinicus sophista Phi- lippi et Gallieni principatu vixerit. Duos igitur Jo- lianos Athenis sophistas fuisse crediderim. Quorum prior iisdem temporibus vixit quibus Callinicus sophista; alter vero principatu Constantini Magni. minit Ammianus Marcellinus in lib. xxxı, haud procul ab initio, ita scribens. Vocesque præconum audiebantur assidue, mandantium congeri ligna ad Valentini lavucri succensionem, studio ipsius princi- pis conditi. VARIORUM. («) 'Erreñder, Antiochia scilicet, de qua locutus est Evagrius capite superiori. Secunda Eudoci:c ¡18- (86) Erpában. Locus Strabonis quem indicat (87) Πεισάνδρῳ τῷ ποιητῇ. Duo fuere Pisan- (89) Arfurio. Libanius Antiochensis sophista (90) Kal Tov.uari. Quis sit hic Julianus so- (91) Τῷ Ουάλεντος λουτρῷ. Hujus lavacri me-
Ἐν τούτοις τοῖς χρόνοις ὁ πολὺς τῷ λόγῳ πόλεμος ἐκεκίνητο Ἀττίλα τοῦ τῶν Σκυθῶν βασιλέως· ὃν περιέργως καὶ ἐς τὰ μάλιστα λογίως Πρίσκος ὁ ῥήτωρ γράφει, μετὰ πολλῆς τῆς κομψείας διηγούμενος ὅπως τε κατὰ τῶν ἑῴων καὶ ἑσπερίων ἐπεστράτευσε μερῶν, οἵας τε καὶ ὅσας πόλεις ἑλὼν κατήγαγε, καὶ ὅσα πεπραχὼς τῶν ἐντεῦθεν μετέστη. Τοῦ αὐτοῦ τοίνυν Θεοδοσίου τὰ σκῆπτρα διέποντος, μέγιστος καὶ ἐξαίσιος καὶ τοὺς προλαβόντας νικῶν γέγονε σεισμὸς ἀνὰ πᾶσαν, ὡς εἰπεῖν, τὴν οἰκουμένην, ὥστε καὶ πολλοὺς τῶν πύργων τῶν ἀνὰ τὴν βασιλίδα πρηνεῖς ἐνεχθῆναι, συμπεσεῖν τε καὶ τὸ Χερρονήσου καλούμενον μακρὸν τεῖχος· διαχῆναι δὲ τὴν γῆν καὶ πολλὰς κώμας ἐν αὐτῇ καταδῦναι· πολλά τε αὖ καὶ ἀναρίθμητα γενέσθαι πάθη ἀνά τε γῆν καὶ κατὰ θάλασσαν· καὶ ἐνίας μὲν τῶν πηγῶν ξηρὰς ἀναδειχθῆναι, ἑτέρωθι δὲ ὑδάτων πλῆθος ἀναδοθῆναι μὴ πρότερον ὄν, δένδρα τε αὐτόπρεμνα σὺν ταῖς σφίσι ῥίζαις ἀναβρασθῆναι καὶ χώματα πλεῖστα εἰς ὄρη σχεδιασθῆναι· τὴν δὲ θάλασσαν ἰχθῦς νεκροὺς ἀποσφενδονήσασθαι, καὶ πολλὰς τῶν ἐν αὐτῇ νήσων ἐπικλυσθῆναι· πλοῖά τε αὖ θαλάττια ἐπὶ τῆς ξηρᾶς ὀφθῆναι τῶν ὑδάτων ἐς τοὐπίσω νοστησάντων· παθεῖν τε καὶ τὰ πολλὰ Βιθυνίας τε καὶ Ἑλλησπόντου, Φρυγίας τε ἑκατέρας. Ὃ δὴ πάθος καὶ ἐπὶ χρόνον τῆς γῆς ἐπεκράτησεν, οὐχ ὥσπερ ἤρξατο οὕτω σφοδρῶς διαμένον, ἀλλὰ κατὰ μικρὸν λῆγον, μέχρις οὗ καθάπαξ ἐπέπαυστο.
Δ ἐνταῦθα λεών, ἐπιτελεύτιον ἔπὸς ἐφθέγξατο · 'Υμετέρης γενεῖς τε καὶ αἵματος εὔχομαι εἶναι, τὰς ἐκ τῆς Ἑλλάδος ἐνταῦθα σταλείσας ἀποικίας αἰνιττομένη. Εἰ δέ τῳ περισπούδαστον ταύτας ειδέ- ναι, ἱστόρηται περιέργως Στράδωνι (86) τῷ γεωτ γράφῳ, Φλέγοντί τε καὶ Διοδώρῳ τῷ ἐκ Σικελίας, Αρριανῷ τε αν καὶ (87) Πεισάνδρῳ τῷ ποιητῇ, καὶ πρός γε Ούλπιανῷ (88), Λιβανίῳ τε (89) καὶ Ἰου λιανῷ (90) τοῖς παναρίστοις σοφισταῖς. Ὅτε καὶ εἰκόνι ἐκ χαλκοῦ τεχνικῶς ἡσκημένη, παῖδες Αντιο- χέων αὐτὴν τετιμήκασιν, ἢ καὶ μέχρις ἡμῶν σώζεται. Εξής προτραπείς Θεοδόσιος, μεγίστην μοίραν τῇ πόλει προστίθησι, τὸ τεῖχος εὐρύνας μέχρι τῆς πύλης τῆς ἐπὶ Δάφνην ἀγούσης τὸ προάστειον, ὡς ὁρᾶν τοῖς ἐθέ λουσι πάρεστι μέχρι γὰρ ἡμῶν τὸ παλαιὸν ἰχνηλα τεῖται τεῖχος, τῶν λειψάνων ξεναγούντων τὰς όψεις. Εἰσὶ δὲ οἵ φασι τὸν πρεσβύτερον Θεοδόσιον τὸ τεῖχος εὐρῦναι. Καὶ χρυσίου δὲ διακοσίας ἕλκον λίτρας τῷ Ουάλεντος εδωρήσατο λουτρῷ (91) κατά τι μέρος ἐμπρησθέντι. КЕФАЛ. КА'. "Οτι καλῶς τὰ περὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ἡ Εὐδοκία διέθηκε· καὶ περὶ διαφόρου βιοτῆς καὶ διαίτης τῶν ἐν Παλαιστίνῃ μοναχών. Ἐντεῦθεν (α) τοίνυν ἡ Εὐδοκία ἐν Ἱεροσολύμοις Υμετέρης γενεῆς καὶ αἵματος εὔχομαι εἶναι. ηρωϊκῶν Θεογαμιών Ως ὁ ποιητὴς ἱστορεῖ Πείσανδρος, ὁ τῇ τῶν Ηρωϊκῶν θεογαμιῶν ἐπιγραφῇ πᾶσαν, ὡς εἰπεῖν, ἱστορίαν "Εγραψεν ἱστορίαν ποικίλην δι' ἐτῶν· ἐν ἐπιγράφει, Ηρωϊκῶν θεογαμιῶν, ἐν βιβλίοις ξ. pulum, orationem ¨ suam hoc EVAGRII SCHOLASTICI versu clausit, Et cupio, et lætor, vestro me ex sanguine natam, cɔlonias scilicet significans, quæ illuc deductæ fue- rant ex Græcia. Quas si quis accuratius cognoscere desiderat, scripserunt de iis diligenter Strabo geo- graphus, Phlego, Diodorus Siculus, Arrianus, et Pisander poeta: Ulpianus præterea, et Libanius ac Julianus, Sophistarum omnium praestantissimi. Quam ob causain Antiochenses statua ex ære fa- breiacta eam honorarunt, quæ integra etiam- num manet. Ejus itaque hortatu, Theodosius maxi- man accessionem fecit civitati, productis muris usque ad portam quæ ducit ad suburbanum Daph- nense : id quod rerum istarum studiosi possunt cernere. Etenim nostra quoque ætate veteris muri vestigia remanent, quæ spectantium oculos quasi manu ducunt. Sunt tamen qui dicant, Théodo- sium seniorem muros urbis amplificasse, et Va- lentis lavacro, cujus pars incendio consumpta fuerat, ducentas auri libras donasse. CAP. XXI. Quod Eudocia Augusta Ilierosolymis multa præclare gessit et de discrepante vita et conversatione monachorum Palæstinæ. Ex hac igitur urbe Eudocia bis venit Hierosoly- B VALES ANNOTATIONES. niensis, cives Hierosolymitanos compellare potuit C (88) Omar. Hic est Ulpianos Antiochenas hoc versu, Certe Auctor Chronici Alexandrini ait Eudociam ex aureo curru verba fecisse ad Antiochenos. Evagrius, exstat in lib. decimo sexto pag. 750, edi- tionis Parisiensis. dri poetæ. Alter Rhodius, qui Heracleam carmen duobus libris scripsit, quod est De Herculis rebus gestis. Hunc quidam Hesiodo antiquiorem faciunt. Alii vero in Olympiadem tricesimam tertiam cum conferunt, ut scribit Suidas. Alter fuit Pisander Lycaonius, ortus Larandis oppido Lycaoniæ, Ne- toris poetæ filius. Suidas eum floruisse scribit, re- gnante Alexandro Hammææ filio. Hic libros sex heroico carmine conscripsit, varia omnis generis historia refertos, ut testatur Suidas. Ejusdem operis meminit etiam Zosimus in lib. v, ubi de Hemonæ urbis conditu loquitur : Tapia6wy quæ Zosimi verba ita vertit Leunclavius : Sicuti Pisander poeta memoriæ prodidit, qui Heroi- carum divarumque nuptiarum titulo totam hanc pro- pemodum historiam complexus est. Non est hic_sen- sus Zosimi verborum. Ait enim Zosimus Pisandrum poetam in carmine illo De heroum ac dearum nup- tiis, universain propemodum Historian complexum Inisse. Iden eliam testatur Suidas, cum ait de Pisandro : In hoe igitur opere Pisander de Triptolemo Argivo deque lo scripserat, qui primi Antiochiam urbem Syriæ con- diderunt Porro id opus sexdecim libris compreben- sum fuisse videtur, non autem sex, ut perperam legi tur apud Suidam. Nam Stephanus in libro de urbibus decimum et quartum decimum Pisandri librum citat. D sophista, qui primum quidem Emesæ, postea vero Antiochiæ rhetoricam docuit principatu Con · stantini ut testatur Suidas. Ejusdem meminit Euna- pius in Vita Proæresii sophiste. Hic igitur inter reliquas orationes quas ab illo scriptas fuisse re- fert Suidas, peculiarem orationem in laudem pa- trie sue conscripserat, in qua de coloniis vario tempore in eam deductis loquebatur. scripsit orationem quæ 'Avtoxixò; inscribitur, quæ etiainmim exstat in secundo ejus operum tomo edita. Nec dubium est quin Evagrius hoc loco eзm orationem designet. Porro Libanius in supradicta oratione cunctas Græcorum colonias que Antio- chiam variis temporibus deductæ sunt accurate recenset. In his etiam Athenienses commemorat, quos Seleucus, eversa urbe Antigonia, traduxit An- tiochiam. phista, nondum comperi. Fuit quidam Jul anus Cappadox, omnium sui temporis Sophistarum qui Athenis rhetoricam docebant, facile princeps. De quo multa refert Eunapius in libro De vitis So- phistarum. Eum Suidas Doruisse scribit Constantini Magni temporibus. Sed quod eumden, Callinici so- phiste temporibus æqualem fuisse dicit, in eo se- cum ipse pugnat, cum Callinicus sophista Phi- lippi et Gallieni principatu vixerit. Duos igitur Jo- lianos Athenis sophistas fuisse crediderim. Quorum prior iisdem temporibus vixit quibus Callinicus sophista; alter vero principatu Constantini Magni. minit Ammianus Marcellinus in lib. xxxı, haud procul ab initio, ita scribens. Vocesque præconum audiebantur assidue, mandantium congeri ligna ad Valentini lavucri succensionem, studio ipsius princi- pis conditi. VARIORUM. («) 'Erreñder, Antiochia scilicet, de qua locutus est Evagrius capite superiori. Secunda Eudoci:c ¡18- (86) Erpában. Locus Strabonis quem indicat (87) Πεισάνδρῳ τῷ ποιητῇ. Duo fuere Pisan- (89) Arfurio. Libanius Antiochensis sophista (90) Kal Tov.uari. Quis sit hic Julianus so- (91) Τῷ Ουάλεντος λουτρῷ. Hujus lavacri me-
PG 86:2477Κατὰ τούτους τοὺς χρόνους Μεμνόνιος καὶ Ζωΐλος καὶ Κάλλιστος παρὰ Θεοδοσίου κατὰ τὴν Ἀντιοχέων ἄρξοντες ἐξεπέμφθησαν, τὴν ἡμετέραν θρησκείαν διαπρέποντες. Καὶ Μεμνόνιος μὲν εὐπρεπῶς τε καὶ περιέργως τὸ καὶ πρὸς ἡμῶν Ψηφίον ὀνομαζόμενον ἐξ ἐδάφους ἀνοικοδομεῖ, ὑπαίθριον αὐλὴν κατὰ τὸ μέσον ἐάσας· Ζωΐλος δὲ τὴν βασίλειον στοὰν τὴν πρὸς τὸ νότιον τῆς Ῥουφίνου πλευρόν, μέχρις ἡμῶν τὴν τούτου προσηγορίαν διαδεξαμένην, εἰ καὶ τὰς οἰκοδομίας ἐκ τῶν ποικίλων παθημάτων ἐνήλλαξεν. Ἀτὰρ καὶ Κάλλιστος μεγαλοπρεπῆ τε καὶ περιφανῆ οἰκοδομίαν ἀνίστη, ἣν Καλλίστου στοὰν οἵ τε παλαιοὶ οἵ τε νῦν ὀνομάζομεν, πρὸ τῶν ἑδῶν ἃ τῇ δίκῃ ἱδρύεται, εὐθὺ τοῦ φόρου οὗ ἡ περικαλλὴς οἰκία, τῶν στρατηγῶν τὰ καταγώγια. Μετὰ τούτους Ἀνατόλιος αὖ στρατηγὸς τῶν ἑῴων ταγμάτων πεμφθείς, τὴν καλουμένην Ἀνατολίου στοὰν οἰκοδομεῖ παντοδαπαῖς ὕλαις ταύτην διακοσμήσας. Ταῦτα, εἰ καὶ πάρεργα, τοῖς φιλομαθέσιν οὐκ ἄκομψα.
τοτύπως, ὥς φασι, βουλομένη, τοῖς ἱστορήσασί και ταληπτέον 38, εἰ καὶ μὴ ἀληθίζεσθαί μοι δοκοῦσιν. Ομως δ' οὖν ἀνὰ τὴν ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ πόλιν γε νομένη, πολλὰ πρὸς τιμῆς τοῦ Σωτῆρος πέπραχε Θεοῦ. Ωστε καὶ εὐαγή δείμασθαι φροντιστήρια, καὶ τὰς καλουμένας λαύρας (93). Εν οἷς ἢ μὲν δίαιτα, διάφορος· ἡ δέ γε πολιτεία, ἐς ἕνα τελευτῇ θεοφιλή σκοπόν. Οἱ μὲν γὰρ ἀγελη δὴν ζῶντες, οὐδενὶ τῶν ἐς γῆν βριθόντων κρατοῦνται· οὐ χρυσός γὰρ αὐτοῖς ἐστιν. Τί δ' ἂν φαίην χρυσός, ὅτε οὔτε ιδική τις ἐσθῆς, οὐδέ τι τῶν ἐδωδίμων; Ο γὰρ νῦν τις ἀμπε έχεται τριβώνιον ἢ ἐξωμίδα, τοῦτο μετὰ σμικρὸν ἕτερος ἀμφιέννυται· ὡς καὶ τὴν πάντων ἐσθῆτα ἑνὸς εἶναι δοκεῖν, καὶ τὴν ἑνὸς ἁπάντων. Καὶ κοινὴ τρά πεζα παρατίθεται, οὐκ ὄψοις κεκαρυκευμένη, οὐδέ τινι τῶν ἄλλων ἐδεσμάτων· λαχάνοις δὲ καὶ ὀσπρίοις μόνοις δεξιουμένη, ἐς τοσοῦτον χορηγουμένοις ὅσον ἀποζῇν καὶ μόνον. Κοινὰς δὲ τὰς πρὸς τὸν Θεὸν λιτάς διημερεύουσί τε καὶ διανυκτερεύουσιν· οὕτω σφᾶς ἐκθλίβοντες, οὕτω τοῖς πόνοις πιέζοντες, ὡς τάφων ἄνευ νεκροὺς αὐτοὺς δοκεῖν ὑπὸ γῆν ὁρᾶν (95). Οι και καταλειπτέον. Β γος έχει ταύτην ἐπὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ ἀφικέσθαι. Ο ένευσε βασιλεύς, καὶ Σατορνίλου περιουσίᾳ καὶ γένει κοσμουμένου, θυγατέρα ειρήκει σώσειν· τὴν δὲ Σπ τορνίλον ἀνηρήκει Αθηναΐς, ἢ καὶ Εὐδοκία, ἀμφι τέροις γὰρ ἐκαλεῖτο τοῖς ὀνόμασιν. ὑπὲρ γῆν. HISTORIA ECCLESIASTICÆ LIBER J. d'¿ ¿pieveľtai (92). Kal drov µèv xápiv, & t! πpw- A mam '. Et cujus quidem rei causa id fecerit, et w; xa- nolláxię piły xal tà; xahovµévaç únepůsolµov; (93) ▾ Socr. I. vii, cap. 47. quidnam præcipue illa spectaverit, Historie scripto- ribus relinquendum puto; qui tamen haudqua. quam mihi videntur verum dicere. Cæterni cum ad sacram Christi urbem venisset, multa in ho- norem Dei Servatoris nostri gessit. Nam et reli- giosa ædificavit monasteria, et lauras quas vocant construxit. In quibus discrepans quidem est vivendi ratio: ad unum tamen eumdemque pietatis se pum conversatio dirigitur. Abi enim gregatim degentes, nullius rei quæ ad terram vergit, desiderio en- piuntur : quippe nec aurum habent. Et quid dico aurum, quando nec propriam vestein, nec ullum esculentum quisquam proprium habet. Etenim pallio vel tunica quibus quis hodie indutus est, paulo post alius induitur : adeo ut quæ est omnium vestis, ca unius esse videatur, et quæ est unius, omnium. Mensa item communis apponitur, non delicatis obsoniis aut aliis ullis cibis referta : sed solis oleribus ac leguminibus instructa, quæ bactenus tantum præbentur, quantum satis est að vitam sustentandam. Communes itein preces ad Deum fundunt, diu noctuque continuatas, ita se VARLE LECTIONES VALESHI ANNOTATIONES. legit ; apinvatat. Sic enim habet, xat ôi; Ɛè .- C Quam scripturam secutus est Christophorsonus, ut ex versione cjus apparet. Ita enim vertit hunc lo- cum. Eudocia tero Constantinopoli Hierosolymam bis profecta est. Atque ita in Telleriano codice diserte scriptum inveni. Prior quidem Eudocia profectio ad urbem Hierosolymam contigit Theodosio xvi, et Fausto consulibus, anno Christi ut ex Socrate et ex Marcellini Chronico recte observavit Baro- nius. Sequente autem anno Hierosolymis Constan- tinopolim reversa est, B. Stephani reliquias sccum deferens, at tradit idem Marcellinus in Chronico. Secunda vero ejus Hierosolymitana profectio, quo anno acciderit, non convenit inter scriptores. Ba- ronius quidem principatu Marciani Augusti eam consignat. Ego vero diu ante imperium Marciani, superstite adhuc Theodosio, secundam hanc peregri- nationem ab Eudocia Augusta susceptam esse con- tendo. Nam Marcellinus in Chronico, Theodosio Aug. xvm et Albino Coss. qui fuit annus Christi 444, ita scribit Severum presbyterum et Joannem dia- conum Eudocia reginæ apud Eliam urbem mini- strantes, missus ab imp. Theodosio Saturninus comes domesticorum occidit. Eudocia nescio quo excita do- lore, Saturninum protinus obtruncavit: statimque mariti Imp. nutu regiis spoliata ministris apud Eliam civitatem moritura remansit. Idem confirmat anctor Chronici Alexandrini. lisdem enim consuli- bus Paulinum Magistrum Officiorum jussu Theodosii necatum esse scribit: atque idcirco, Eudocian do- lore affectam, quippe quæ Paulinum sua causa in- terfectum fuisse sciret; petiisse a Theodosio ut Hierosolyma proficiscendi facultas ipsi concederc- tur. Marcellinus tamen in Chronico Paulini cædem refert anno Christi 440, Valentiniano v et Anatolio coss. Proinde si ob Paulini cædem Eudocia iterum D profecta est Hierosolyma, juxta Marcellini senten- tiam, id contigit anno Christi 440. Porro de Satur- mino comite quem Eudocia Aug. Hierosolying occidi præcepit, locus exstat in Historia Prisci rhetoris pag. 54, quem hic apponam xal mpbs TOUTO - fert a cœnobio, eo quod laura quidem constat mul- tis cellis longe a se invicem disjunctis, cœnobium vero uno clauditur muro. Et in laura quidem de- gebant anachoretæ in cœnobio autem monachi simul vivebant. Docet id Cyrillus Scythopolitanus in vita Euthymii, his verbis: Te autem oportet ve- nire ad meam Lauram, et fratrum quidem cellas di- ruere ab ipsis fundamentis, cœnobium vero ædificare illic, ubi meum ædificasti cœmeterium. Non enim lauram, sed cœnobium potius esse locum, Deo places. Idem Cyrillus in Vita S. Sabæ, discrimen istud in- ter laurain ac coenobium sæpius designat. llanc etiam differentiam inter phrontisteria et lauras observat Evagrius noster hoc loco. Nam in phron- tisteriis quidein monachos ait gregatim vixisse, et communi mensa usos esse, et diurnas ac no- cturnas precationes simul celebrasse. In lauris an- tem separatim vixisse anachoretas, exiguis cellis inclusos. legitur apud Nicephorum in cap. 50, lib. XIV. Sed phorsono qui æèp y₁v legit, quemadinoduin etiam cl verbuin dozɛly hic deerat, quod nos ex ms. co- dice Florentino supplevimus. In Telleriano autèm codice scriptum inveni hunc locum interpretati sunt Musculus et Christo- phorsonus. Nicephorus vero optime exposuit hoc VARIORUM. rosolymam profectio contigit anno Chr. 448, ut scribit Ant. Pagi ad ann. 450, n. 4, etc. (92) Aiapiursītui Nicephorus in lib. xiv, cap. 50, (93) καὶ τὰς καλουμένας λαύρας. Laura dif- (94) Αὐτοὺς ὑπὸ τὴν ὁρᾷν. Assentior Christ (95) Τάς καλουμένας υπερθέσμους. Pessime
Ἐν τοῖς αὐτοῖς χρόνοις Θεοδοσίου ἐπαναστάσεις συχναὶ κατὰ τὴν Εὐρώπην γεγόνασιν, Οὐαλεντινιανοῦ Ῥώμης βασιλεύοντος· ἃς καὶ καθεῖλε Θεοδόσιος μεγάλας δυνάμεις ἐκπέμψας κατὰ γῆν τε καὶ θάλασσαν πεζικῷ τε καὶ νηΐτῃ στρατῷ. Οὕτω δὲ καὶ Περσῶν παροινησάντων κεκράτηκε, βασιλεύοντος αὐτῶν Ἰσδιγέρδου πατρὸς τοῦ Βαραράνου, ἢ ὡς Σωκράτει δοκεῖ, αὐτοῦ Βαραράνου βασιλεύοντος, ὡς καὶ πρεσβευσαμένοις αὐτοῖς εἰρήνην χαρίσασθαι, ἣ καὶ διήρκεσε μέχρι δύο καὶ δέκα ἐτῶν τῆς Ἀναστασίου βασιλείας· ἅπερ ἱστόρηται μὲν καὶ ἄλλοις, ἐπιτέτμηται δὲ εὖ μάλα κομψῶς καὶ Εὐσταθίῳ τῷ ἐξ Ἐπιφανείας τῷ Σύρῳ, ὃς καὶ τὴν ἅλωσιν Ἀμίδης συνεγράψατο. Τότε φασὶ καὶ Κλαυδιανὸν καὶ Κῦρον τοὺς ποιητὰς ἀναδειχθῆναι, Κῦρον δὲ καὶ πρὸς τὸν μέγιστον τῶν ὑπάρχων ἀναβῆναι θρόνον, ὃν ὕπαρχον τῆς αὐλῆς οἱ πρὸ ἡμῶν κεκλήκασι, καὶ τῶν ἑσπερίων ἐξηγήσασθαι δυνάμεων,Καρχηδόνος ὑπὸ Βανδίλων κρατηθείσης Γιζερίχου τε τῶν βαρβάρων ἡγουμένου.
τοτύπως, ὥς φασι, βουλομένη, τοῖς ἱστορήσασί και ταληπτέον 38, εἰ καὶ μὴ ἀληθίζεσθαί μοι δοκοῦσιν. Ομως δ' οὖν ἀνὰ τὴν ἁγίαν τοῦ Χριστοῦ πόλιν γε νομένη, πολλὰ πρὸς τιμῆς τοῦ Σωτῆρος πέπραχε Θεοῦ. Ωστε καὶ εὐαγή δείμασθαι φροντιστήρια, καὶ τὰς καλουμένας λαύρας (93). Εν οἷς ἢ μὲν δίαιτα, διάφορος· ἡ δέ γε πολιτεία, ἐς ἕνα τελευτῇ θεοφιλή σκοπόν. Οἱ μὲν γὰρ ἀγελη δὴν ζῶντες, οὐδενὶ τῶν ἐς γῆν βριθόντων κρατοῦνται· οὐ χρυσός γὰρ αὐτοῖς ἐστιν. Τί δ' ἂν φαίην χρυσός, ὅτε οὔτε ιδική τις ἐσθῆς, οὐδέ τι τῶν ἐδωδίμων; Ο γὰρ νῦν τις ἀμπε έχεται τριβώνιον ἢ ἐξωμίδα, τοῦτο μετὰ σμικρὸν ἕτερος ἀμφιέννυται· ὡς καὶ τὴν πάντων ἐσθῆτα ἑνὸς εἶναι δοκεῖν, καὶ τὴν ἑνὸς ἁπάντων. Καὶ κοινὴ τρά πεζα παρατίθεται, οὐκ ὄψοις κεκαρυκευμένη, οὐδέ τινι τῶν ἄλλων ἐδεσμάτων· λαχάνοις δὲ καὶ ὀσπρίοις μόνοις δεξιουμένη, ἐς τοσοῦτον χορηγουμένοις ὅσον ἀποζῇν καὶ μόνον. Κοινὰς δὲ τὰς πρὸς τὸν Θεὸν λιτάς διημερεύουσί τε καὶ διανυκτερεύουσιν· οὕτω σφᾶς ἐκθλίβοντες, οὕτω τοῖς πόνοις πιέζοντες, ὡς τάφων ἄνευ νεκροὺς αὐτοὺς δοκεῖν ὑπὸ γῆν ὁρᾶν (95). Οι και καταλειπτέον. Β γος έχει ταύτην ἐπὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ ἀφικέσθαι. Ο ένευσε βασιλεύς, καὶ Σατορνίλου περιουσίᾳ καὶ γένει κοσμουμένου, θυγατέρα ειρήκει σώσειν· τὴν δὲ Σπ τορνίλον ἀνηρήκει Αθηναΐς, ἢ καὶ Εὐδοκία, ἀμφι τέροις γὰρ ἐκαλεῖτο τοῖς ὀνόμασιν. ὑπὲρ γῆν. HISTORIA ECCLESIASTICÆ LIBER J. d'¿ ¿pieveľtai (92). Kal drov µèv xápiv, & t! πpw- A mam '. Et cujus quidem rei causa id fecerit, et w; xa- nolláxię piły xal tà; xahovµévaç únepůsolµov; (93) ▾ Socr. I. vii, cap. 47. quidnam præcipue illa spectaverit, Historie scripto- ribus relinquendum puto; qui tamen haudqua. quam mihi videntur verum dicere. Cæterni cum ad sacram Christi urbem venisset, multa in ho- norem Dei Servatoris nostri gessit. Nam et reli- giosa ædificavit monasteria, et lauras quas vocant construxit. In quibus discrepans quidem est vivendi ratio: ad unum tamen eumdemque pietatis se pum conversatio dirigitur. Abi enim gregatim degentes, nullius rei quæ ad terram vergit, desiderio en- piuntur : quippe nec aurum habent. Et quid dico aurum, quando nec propriam vestein, nec ullum esculentum quisquam proprium habet. Etenim pallio vel tunica quibus quis hodie indutus est, paulo post alius induitur : adeo ut quæ est omnium vestis, ca unius esse videatur, et quæ est unius, omnium. Mensa item communis apponitur, non delicatis obsoniis aut aliis ullis cibis referta : sed solis oleribus ac leguminibus instructa, quæ bactenus tantum præbentur, quantum satis est að vitam sustentandam. Communes itein preces ad Deum fundunt, diu noctuque continuatas, ita se VARLE LECTIONES VALESHI ANNOTATIONES. legit ; apinvatat. Sic enim habet, xat ôi; Ɛè .- C Quam scripturam secutus est Christophorsonus, ut ex versione cjus apparet. Ita enim vertit hunc lo- cum. Eudocia tero Constantinopoli Hierosolymam bis profecta est. Atque ita in Telleriano codice diserte scriptum inveni. Prior quidem Eudocia profectio ad urbem Hierosolymam contigit Theodosio xvi, et Fausto consulibus, anno Christi ut ex Socrate et ex Marcellini Chronico recte observavit Baro- nius. Sequente autem anno Hierosolymis Constan- tinopolim reversa est, B. Stephani reliquias sccum deferens, at tradit idem Marcellinus in Chronico. Secunda vero ejus Hierosolymitana profectio, quo anno acciderit, non convenit inter scriptores. Ba- ronius quidem principatu Marciani Augusti eam consignat. Ego vero diu ante imperium Marciani, superstite adhuc Theodosio, secundam hanc peregri- nationem ab Eudocia Augusta susceptam esse con- tendo. Nam Marcellinus in Chronico, Theodosio Aug. xvm et Albino Coss. qui fuit annus Christi 444, ita scribit Severum presbyterum et Joannem dia- conum Eudocia reginæ apud Eliam urbem mini- strantes, missus ab imp. Theodosio Saturninus comes domesticorum occidit. Eudocia nescio quo excita do- lore, Saturninum protinus obtruncavit: statimque mariti Imp. nutu regiis spoliata ministris apud Eliam civitatem moritura remansit. Idem confirmat anctor Chronici Alexandrini. lisdem enim consuli- bus Paulinum Magistrum Officiorum jussu Theodosii necatum esse scribit: atque idcirco, Eudocian do- lore affectam, quippe quæ Paulinum sua causa in- terfectum fuisse sciret; petiisse a Theodosio ut Hierosolyma proficiscendi facultas ipsi concederc- tur. Marcellinus tamen in Chronico Paulini cædem refert anno Christi 440, Valentiniano v et Anatolio coss. Proinde si ob Paulini cædem Eudocia iterum D profecta est Hierosolyma, juxta Marcellini senten- tiam, id contigit anno Christi 440. Porro de Satur- mino comite quem Eudocia Aug. Hierosolying occidi præcepit, locus exstat in Historia Prisci rhetoris pag. 54, quem hic apponam xal mpbs TOUTO - fert a cœnobio, eo quod laura quidem constat mul- tis cellis longe a se invicem disjunctis, cœnobium vero uno clauditur muro. Et in laura quidem de- gebant anachoretæ in cœnobio autem monachi simul vivebant. Docet id Cyrillus Scythopolitanus in vita Euthymii, his verbis: Te autem oportet ve- nire ad meam Lauram, et fratrum quidem cellas di- ruere ab ipsis fundamentis, cœnobium vero ædificare illic, ubi meum ædificasti cœmeterium. Non enim lauram, sed cœnobium potius esse locum, Deo places. Idem Cyrillus in Vita S. Sabæ, discrimen istud in- ter laurain ac coenobium sæpius designat. llanc etiam differentiam inter phrontisteria et lauras observat Evagrius noster hoc loco. Nam in phron- tisteriis quidein monachos ait gregatim vixisse, et communi mensa usos esse, et diurnas ac no- cturnas precationes simul celebrasse. In lauris an- tem separatim vixisse anachoretas, exiguis cellis inclusos. legitur apud Nicephorum in cap. 50, lib. XIV. Sed phorsono qui æèp y₁v legit, quemadinoduin etiam cl verbuin dozɛly hic deerat, quod nos ex ms. co- dice Florentino supplevimus. In Telleriano autèm codice scriptum inveni hunc locum interpretati sunt Musculus et Christo- phorsonus. Nicephorus vero optime exposuit hoc VARIORUM. rosolymam profectio contigit anno Chr. 448, ut scribit Ant. Pagi ad ann. 450, n. 4, etc. (92) Aiapiursītui Nicephorus in lib. xiv, cap. 50, (93) καὶ τὰς καλουμένας λαύρας. Laura dif- (94) Αὐτοὺς ὑπὸ τὴν ὁρᾷν. Assentior Christ (95) Τάς καλουμένας υπερθέσμους. Pessime
PG 86:2479Οὗτος τοίνυν ὁ Θεοδόσιος τὴν Εὐδοκίαν εἰσοικίζεται τοῦ σωτηριώδους μεταλαβοῦσαν βαπτίσματος, γένει μὲν Ἀθηναίαν, καλλιεπῆ δὲ καὶ τὴν ὥραν εὐπρεπῆ, μέσης οἱ γενομένης Πουλχερίας τῆς βασιλίδος τῆς αὐτοῦ ἀδελφῆς. Ἐκ ταύτης αὐτῷ γίνεται παῖς ἡ Εὐδοξία, ἣν ὕστερον, ἐπειδὴ καιρὸν ἦγε γάμου, Οὐαλεντινιανὸς ὁ αὐτοκράτωρ ἄγεται, ἀπάρας μὲν ἐκ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, κατάρας δὲ πρὸς τὴν Κωνσταντίνου. Ἣ χρόνοις ὕστερον ἐπὶ τὴν ἁγίαν ἐπειγομένη Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν πόλιν, ἐνταῦθά τε γίνεται καὶ δημηγορήσασα πρὸς τὸν ἐνταῦθα λεὼν ἐπιτελεύτιον ἔπος ἐφθέγξατο· Ὑμετέρης γενεῆς τε καὶ αἵματος εὔχομαι εἶναι, τὰς ἐκ τῆς Ἑλλάδος ἐνταῦθα σταλείσας ἀποικίας αἰνιττομένη. Εἴ τῳ περισπούδαστον ταύτας εἰδέναι, ἱστόρηται περιέργως Στράβωνι τῷ γεωγράφῳ, Φλέγοντί τε καὶ Διοδώρῳ τῷ ἐκ Σικελίας, Ἀρριανῷ τε αὖ καὶ Πεισάνδρῳ τῷ ποιητῇ, καὶ πρός γε Οὐλπιανῷ Λιβανίῳ τε καὶ Ἰουλιανῷ τοῖς παναρίστοις σοφισταῖς. Καὶ εἰκόνι ἐκ χαλκοῦ τεχνικῶς ἠσκημένῃ παῖδες Ἀντιοχέων αὐτὴν τετιμήκασιν, ἣ καὶ μέχρις ἡμῶν σώζεται. Ἐξ ἧς προτραπεὶς Θεοδόσιος μεγίστην μοῖραν τῇ πόλει προστίθησι, τὸ τεῖχος εὐρύνας μέχρι τῆς πύλης τῆς ἐπὶ Δάφνην ἀγούσης τὸ προάστειον — ὁρᾶν τοῖς ἐθέλουσι πάρεστι· μέχρι γὰρ ἡμῶν τὸ παλαιὸν ἰχνηλατεῖται τεῖχος, τῶν λειψάνων ξεναγούντων τὰς ὄψεις — , εἰσὶ δὲ οἵ φασι τὸν πρεσβύτερον Θεοδόσιον τὸ τεῖχος εὐρῦναι. Καὶ χρυσίον δὲ διακοσίας ἕλκον λίτρας τῷ Βάλεντος ἐδωρήσατο λουτρῷ κατά τι μέρος ἐμπρησθέντι.
Α πράττουσι, διήμεροι καὶ τριήμεροι τὰς νηστείας ἀτεκμάρτου. ἐκτελοῦντες. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ πεμπταῖοι, ἢ καὶ πρὸς, καὶ μόλις τῆς ἀναγκαίας μεταλαμβάνουσι τροφής. Ετεροι δ' αὖ πάλιν ἀπεναντία; ἰόντες, μόνους ἑαυ τοὺς καθειργνύουσιν ἐν οἰκίσκοις, τοσοῦτον εὗρος, του σοῦτον ὕψος ἔχουσιν, ὡς μηδὲ τὰ ώματα ἀνορθοῦν, μηδὲ μὴν ἐπ' ἀδείας τὰς κλίσεις ποιεῖσθαι· σπηλαίοις προσκαρτερούντες, καὶ ταῖς ἐπαῖς τῆς γῆς, κατά τὴν τοῦ ᾿Αποστόλου φωνήν, "Αλλοι σύνοικοι θηρίοις γινόμενοι, καί τισι τῆς γῆς ἀτεκμάρτοις το ενδομύχοις τὰς πρὸς τὸν Θεὸν ἐντεύξεις ποιοῦνται. Ατὰρ καὶ ἕτερον εἶδος αὐτοῖς ἐπενοήθη, πάσης ἀνδρείας τε καὶ καρτερίας δύναμιν ἐκβεῖνον. Ες ἔρημον γὰρ κεκαυ- μένην σφᾶς αὐτοὺς ἀφέντες, καὶ μόνα τὰ τῆς φύ σεως ἀναγκαῖα περιστείλαντες, ἄνδρες τε καὶ γύ να:α, τὸ λοιπὸν σῶμα γυμνὸν, κρυμοῖς τε ἐξαισίοις, αέρων τε πυρακτώσεσιν ἐπιτρέπουσιν, ἐπίσης θάλ τους τε καὶ ψύχους περιορῶντες. Καὶ τὰς μὲν τῶν ἀνθρώπων τροφές τέλεον ἀποτείονται. Νέμονται δὲ τὴν γῆν, βοσκούς καλοῦσι (96), μόνον τὸ ζῆν ἐν- τεῦθεν ποριζόμενοι· ὥστε τῷ χρόνῳ καὶ θηρίοις συν- αφομοιοῦσθαι, τῆς τε ἰδέας αὐτῶν παρατραπείσης, τῆς τε γνώμης λοιπὸν οὐ συμβαινούσης ἀνθρώποις, οὺς καὶ διδράσκουσιν ἰδόντες, καὶ διωκόμενοι, ἢ τῇ ὠκύτητι τῶν ποδῶν, ἤ τινι τῶν ἐπὶ γῆς δυσόδων χω· ρίων τὸ λαθεῖν ἑαυτοὺ; πορίζονται (97). Λέξω δὲ καὶ ἕτερον, ο μικροῦ μὲν διέλαθε, καίτοι τὰ πρε σβεία κατὰ πάντων ἔχον. Εἰσὶ μὲν ἐλάχιστοι· εἰσὶ δ᾽ οὖν ὅμως, οἱ ἐπὰν διὰ τῆς ἀρετῆς τοῦ ἀπαθεῖς εἶναι τύχωσιν (98), ἐς κόσμον ἐπανίασι, ἐν μέσοις τοῖς θορύβοις. Καὶ περιφέρους σφᾶς ἐπαγγέλλοντες, οὕτως τὴν κενοδοξίαν καταπατοῦσιν, ὃν τελευταῖο, χιτῶνα κατά Πλάτωνα τὸν σοφὸν ἡ ψυχὴ πέφυκεν ἀποτίθεσθαι· οὕτως τὸ ἀπαθῶς ἐσθίειν (99) φιλοσο φοῦσι, κἂν παρὰ καπήλοις ή παλιγκαπήλοις (1) Οὗτοι δὲ πολλάκις καὶ δύο καὶ τρεῖς ὑπερ- θέμενοι τῶν ἡμερῶν· εἰσὶ δὲ οἱ καὶ πεμπταῖοι καὶ πρός, διατελοῦσιν άγευστοι. ὑπερθέσεις υπερθέσμους, ὑπερθεσίμους ἡμέρας, νηστείας. υπερθεσίμους πορίζονται. ἑαυτοῖς. ευπαθείς. απαθείς, Εt περιφόρους, περι φόρους οὕτως δὲ τὸ ἀπαθῶς ἐσθίειν φιλοσοφοῦσι. ἂν ἐν καπηλείῳ ἢ μαστροπεία», εξ τοῦτο διήτοι δρον, κἂν παρὰ καπή λεις ἢ παλιγκαπήλοις δεήτοι, παλιγκά πηλοί, καπήλοις, κάπηλος EVAGRII SCHOLASTICI B alterentes laboribus atque amictantes, ut sine se- pulcris mortui quidam sub terra esse videantur. Crebras quoque superpositiones faciunt, biduum ac triduum integrum jejunantes. Nec desunt qui per dies quinque et amplius jejunia continuent, ac tum ægre admodum necessarium cibum ca- piunt. Alii vero contrariam viam ingressi, solos sese includunt domiciliis, quæ ejusmodi latitu dinis sunt atque altitudinis, ut in iis nec corpore creçto consistere, nec accumbere commode pos sint; in speluncis et cavernis ac foraminibus' ter- re, juxta dictum Apostoli ", philosophantes. Alii simul cum bestiis degentes, in ignotis quibusdam terræ latibulis preces ad Deum fundunt. Aliud quoque vivendi genus excogitarunt, quod omnem fortitudinis ac tolerantiæ modum transcendit. In solitudinem enim a sole perustam penetrantes, tam viri, quam mulieres, iís duntaxat partibus quas pudor nominari vetat, contectis, reliquum corpus a'goribus atque ardoribus immensis nudum exponunt, æstum ac frigus pari modo despicientes. Ac cibos quidem hominibus usitatos aspernantur. Terram autem depascuntur, unde et pabulatores cognominati sunt: tantum carpentes, quantum ad vitam sufficit; adeo ut bestiis tandem similes eva- dant, specie videlicet corporis immutata, et sensu animi nequaquam convenienti cum reliquorum ho- ininum sensu. Quos ubi viderint, fugam arripiunt : et si quis forte eos insequatur, aut pedum velo- citate, aut inaccessi cujuspiam loci latebris se subducunt. Aliud insuper commemorabo, quod pene mihi e memoria exciderat, tametsi præ re- liquis omnibus primas ferat. Sunt apud eos quidam, licet oppido pauci, qui postquam assidua virtutis exercitatione, vacui ab animi perturbationibus • Hebr. x1, 38. VARIÆ LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. modo, id est : li sæpius in biduum et triduum jejúnium proferunt. Sunt qui diebus quinque et longius, cibum non attingunt. Dio- nysius quoque Pelavius in cap. 5. Miscellanearum D Exercitationum adversus Salmasium, hunc Evagrii nostri locum recte exponit de superpositione, quod exquisitissimum fuit genus jejunii apud Christia- nos. Sed quod scribendum esse suspi- catur pro in hoc ei assentiri non possum, cum hæc emendatio a vulgatæ scripturæ vestigiis longius recedat. Equidem hoc loco mallem scribere. Subaudire autem opor- tet vel Latini superpositionem dixerunt pro jejunio, ut videre est in concilio Eli- beritano et in Canonibus poenitentialibus. Vide si placet quæ notavi ad librum v Hist. ecclesiaɛticæ Eusebii. In optimo codice Telleriano scriptum inveni, prout conjecerat. cap. 33, monachos quosdam Mesopotamiæ ita di- etos esse scribit eo quod primi hoc strictioris absti- nentie genus excogitassent. . ms. codice Florentino legitur Sed præ- terra corrigendum videtur mns. codice Florentino restitui. Sed pro omnino scribendumn est ut habet Nicepho- rus et codex Teller. paulo post pro procul dubio corrigendum est ex eodem Nicephoro. particula hoc modo, Sic enim oratio recte connectitur cum superioribus. locum ita vertit Christophorsonus. Adeo etiam sine delectatione cibum capiunt, inque ea re tam austerám exercent disciplinam, ut sive ad cauponam, site ad lupanar eos divertere cogat necessitas, nec locum refugiant, etc. Secutus est sine dubio Christophor- sonus expositionem Nicephori qui hæc Evagrii verba ita reddidit, etc. Ego vero ex optimo codice Florentino hunc locum ita restitui, etc. Quid sint et quid distent à cunctis notum esse existimo. Quantum distata mercatore, (93) Βοσκούς καλοῦσι. Sozomenus in lib. v, (97) Το λαθεῖν ἑαυτοὺς πορίζοντες. Rectius in (98) Τὸ εὐπαθεῖς εἶναι τύχωσιν. Hunc locum ex (99) Οὕτως τὸ ἀπαθῶς ἐσθίειν. Addenda videtur (1) Καν παρὰ καπηλεία ἢ παλιγκάπηλεία. Hunc
Ἔνθεν τοίνυν ἡ Εὐδοκία ἐν Ἱεροσολύμοις δὶς ἀφικνεῖται. Καὶ ὅτου μὲν χάριν ἢ τί πρωτοτύπως ὥς φασι βουλομένη, τοῖς ἱστορήσασι καταλειπτέον, εἰ καὶ μὴ ἀληθίζεσθαί μοι δοκοῦσιν. Ὅμως δ’ οὖν ἀνὰ τὴν ἁγίαν Χριστοῦ πόλιν γενομένη πολλὰ πρὸς τιμῆς τοῦ σωτῆρος πέπραχε θεοῦ, ὥστε καὶ εὐαγῆ δείμασθαι φροντιστήρια καὶ τὰς καλουμένας λαύρας· ἐν οἷς ἡ μὲν δίαιτα διάφορος, ἡ δέ γε πολιτεία εἰς ἕνα τελευτᾷ θεοφιλῆ σκοπόν. Οἱ μὲν γὰρ ἀγεληδὸν ζῶντες οὐδενὶ τῶν ἐς γῆν βριθόντων κρατοῦνται· οὐ χρυσὸς γὰρ αὐτοῖς ἐστι, τί δ’ ἂν φαίην χρυσός, ὅτε οὔτε ἰδική τις ἐσθὴς οὐδέ τι τῶν ἐδωδίμων. Ὃ γὰρ νῦν τις ἀμπέχεται τριβώνιον ἢ ἐξωμίδα, τοῦτο μετὰ σμικρὸν ἕτερος ἀμφιέννυται, ὡς καὶ τὴν πάντων ἐσθῆτα ἑνὸς εἶναι δοκεῖν καὶ τὴν ἑνὸς ἁπάντων. Καὶ κοινὴ τράπεζα παρατίθεται οὐκ ὄψοις κεκαρυκευμένη οὐδέ τινι τῶν ἄλλων ἡδυσμάτων, λαχάνοις δὲ καὶ ὀσπρίοις μόνοις δεξιουμένη εἰς τοσοῦτον χορηγουμένοις ὅσον ἀποζῆν καὶ μόνον. Κοινὰς δὲ τὰς πρὸς θεὸν λιτὰς διημερεύουσί τε καὶ διανυκτερεύουσιν, οὕτω σφᾶς ἐκθλίβοντες, οὕτω τοῖς πόνοις πιέζοντες ὡς τάφων ἄνευ νεκροὺς αὐτοὺς δοκεῖν ὑπὲρ γῆν ὁρᾶν.Οἳ πολλάκις μὲν καὶ τὰς καλουμένας ὑπερθεσίμους πράττουσι διήμεροι καὶ τριήμεροι τὰς νηστείας ἐκτελοῦντες, εἰσὶ δὲ οἳ καὶ πεμπταῖοι ἢ καὶ πρός, καὶ μόλις τῆς ἀναγκαίας μεταλαμβάνουσι τροφῆς. Ἕτεροι δὲ αὖ πάλιν ἀπ’ ἐναντίας ἰόντες μόνους ἑαυτοὺς καθειργνύουσιν ἐν οἰκίσκοις τοσοῦτον εὖρος, τοσοῦτον ὕψος ἔχουσιν ὡς μηδὲ τὰ σώματα ἀνορθοῦν, μηδὲ μὴν ἐπ’ ἀδείας τὰς κλίσεις ποιεῖσθαι, σπηλαίοις προσκαρτεροῦντες καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς, κατὰ τὴν τοῦ ἀποστόλου φωνήν. Ἄλλοι σύνοικοι θηρίοις γινόμενοι καί τισι τῆς γῆς ἀτεκμάρτοις ἐνδομυχοῖς τὰς πρὸς τὸν θεὸν ἐντεύξεις ποιοῦνται. Ἀτὰρ καὶ ἕτερον εἶδος αὐτοῖς ἐπενοήθη, πάσης ἀνδρείας τε καὶ καρτερίας δύναμιν ἐκβαῖνον. Ἐς ἔρημον γὰρ κεκαυμένην σφᾶς αὐτοὺς ἀφέντες καὶ μόνα τὰ τῆς φύσεως ἀναγκαῖα περιστείλαντες, ἄνδρες τε καὶ γύναια, τὸ λοιπὸν σῶμα γυμνὸν κρυμνοῖς τε ἐξαισίοις ἀέρων τε πυρακτώσεσιν ἐπιτρέπουσιν, ἐπ’ ἴσης θάλπους τε καὶ ψύχους περιορῶντες. Καὶ τὰς μὲν τῶν ἀνθρώπων τροφὰς τέλεον ἀποσείονται, νέμονται δὲ τὴν γῆν — βοσκοὺς καλοῦσι — μόνον τὸ ζῆν ἐντεῦθεν ποριζόμενοι, ὥστε χρόνῳ καὶ θηρίοις συναφομοιοῦσθαι,τῆς τε ἰδέας αὐτοῖς παρατραπείσης, τῆς τε γνώμης λοιπὸν οὐ συμβαινούσης ἀνθρώποις· οὓς καὶ διδράσκουσιν ἰδόντες, καὶ διωκόμενοι ἢ τῇ ὠκύτητι τῶν ποδῶν, ἤ τινι τῶν ἐπὶ γῆς δυσόδων χωρίων τὸ λαθεῖν ἑαυτοῖς πορίζονται. Λέξω δὲ καὶ ἕτερον, ὃ μικροῦ με διέλαθε, καίτοι τὰ πρεσβεῖα κατὰ πάντων ἔχον. Εἰσὶ μὲν ἐλάχιστοι, εἰσὶ δ’ οὖν ὅμως, οἳ ἐπὰν διὰ τῆς ἀρετῆς τοῦ ἀπαθεῖς εἶναι τύχωσιν, εἰς κόσμον ἐπανίασιν ἐν μέσοις τοῖς θορύβοις· καὶ παραφόρους σφᾶς ἀπαγγέλλοντες, οὕτω τὴν κενοδοξίαν καταπατοῦσιν, ὃν τελευταῖον χιτῶνα κατὰ Πλάτωνα τὸν σοφὸν ἡ ψυχὴ πέφυκεν ἀποτίθεσθαι, οὕτω τὸ ἀπαθῶς ἐσθίειν φιλοσοφοῦσι, κἂν παρὰ καπήλοις ἢ παλιγκαπήλοις δεήσοι, οὐ τόπον, οὐ πρόσωπον, οὐδέ τι τῶν πάντων ἐγκαλυπτόμενοι· καὶ βαλανείοις δὲ συχνοῖς ὁμιλοῦσι, τὰ πολλὰ γυναιξὶ συναλιζόμενοι καὶ συλλουόμενοι, οὕτω τῶν παθῶν περιγενόμενοι ὡς καὶ τῆς φύσεως τυραννῆσαι, καὶ μηδὲ τῇ ὄψει, μηδὲ τῇ ἁφῇ, μηδὲ μὴν αὐτῇ τῇ περιπλοκῇ τοῦ θήλεος πρὸς τὴν ἰδίαν ἀποκριθῆναι φύσιν· μετὰ ἀνδρῶν δὲ ἄνδρας εἶναι, μετὰ γυναικῶν τ’ αὖ γυναῖκας, ἑκατέρας τε μετέχειν ἐθέλειν φύσεως καὶ μὴ μιᾶς εἶναι. Συνελόντι τοίνυν εἰπεῖν, ἐν τούτῳ τῷ παναρίστῳ καὶ θεοφόρῳ βίῳ ἡ ἀρετὴ τῇ φύσει ἀντινομοθετεῖ οἰκείους πηξαμένη νόμους, ὥστε μηδενὸς αὐτῶν τῶν ἀναγκαίων μεταδιδόναι ὅσα γε κορεσθῆναι· πεινῆν δὲ αὐτοῖς καὶ διψῆν ὁ σφῶν ἐγκελεύεται νόμος, περιστέλλειν τε τὸ σῶμα τοσοῦτο μόνον ὅσον ἡ ἀνάγκη βιάζεται. Οὕτως τε αὐτοῖς ἡ δίαιτα ἀκριβέσιν ἀντιταλαντεύεται ζυγοῖς ὡς ἐκ διαμέτρου χωροῦσιν αὐτοῖς τὴν ῥοπὴν ἀνεπαίσθητον εἶναι, καὶ ταῦτά γε πολὺ διεστῶσαν. Τοσοῦτον γὰρ αὐτοῖς τὰ ἐναντία κέκραται, τῆς θείας τὰ ἄμικτα συναγούσης καὶ αὖ πάλιν διαιρούσης χάριτος, ὥστε ζωὴν ἐν αὐτοῖς καὶ νέκρωσιν συνοικεῖν, τἀναντία καὶ τῇ φύσει καὶ τοῖς πράγμασιν. Ἔνθα μὲν γὰρ πάθος, νεκροὺς εἶναι δεῖ καὶ τῶν τάφων εἴσω· ἔνθα δὲ πρὸς θεὸν ἱκετεία, ῥωμαλέους τὸ σῶμα, σφριγῶντας τὴν ἀκμήν, κἂν ἔξωροι τὴν ἡλικίαν ὦσι. Καὶ οὕτως αὐτοῖς ἑκάτερος συμπλέκεται βίος, ὥστε ἀμέλει καὶ τὴν σάρκα τέλεον ἀποθέμενοι ζῶσιν ἀεὶ καὶ τοῖς ζῶσι συναλίζονται, σώμασί τε ἄκη προσφέροντες καὶ τὰς τῶν ἱκετευόντων φωνὰς τῷ θεῷ προσάγοντες, τά τε ἄλλα ὁμοίως τῇ προτέρᾳ βιοτῇ διεκτελοῦντες, ὅσα μὴ τῶν ἀναγκαίων δεῖσθαι ἢ τόπῳ περιορίζεσθαι, πάντων δὲ ἀκούειν καὶ πᾶσι συγγίνεσθαι. Εἰσὶ δὲ γονάτων αὐτοῖς συχναὶ καὶ ἀδιάκοποι κλίσεις ἐπαναστάσεις τε σύντονοι, μόνης τῆς ἐφέσεως ἀναζωπυρούσης αὐτοῖς τὴν ἡλικίαν καὶ τὴν ἑκούσιον ἀσθένειαν· ἄσαρκοί τινες ἀθληταί, ἀναίματοι παλαισταί, οἵ γε πανδαισίαν τε καὶ τρυφὴν τὴν νηστείαν ἔχοντες,καὶ τράπεζαν διακορῆ τὸ μηδενὸς ὡς οἷόν τε ἀπογεύεσθαι. Ὁπόταν ξένος παρ’ αὐτοὺς ἀφίκηται κἂν ἐξ ἑωθινοῦ, οὕτω πάλιν ταῖς φιλοφροσύναις καὶ τῇ φιλοτησίᾳ δεξιοῦνται, ἕτερον εἶδος νηστείας ἐπινοήσαντες τὸ αὖ μὴ βουλόμενοι ἐσθίειν, ὡς ἔκπληξιν τὸ πρᾶγμα καθεστάναι, πόσων εἰς τροφὴν αὐτάρκη δεόμενοι οὕτω κομιδῇ βραχέσιν ἀρκοῦνται· ἐχθροὶ τῶν ἰδίων βουλήσεων καὶ τῆς φύσεως, ἔκδοτοι τοῖς τῶν πέλας θελήμασιν, ἵνα διὰ πάντων αὐτοῖς τὸ ἡδὺ τῆς σαρκὸς ἐξωσθείη, καὶ ψυχὴ διακυβερνῴη τὰ κάλλιστα καὶ θεὸν ἀρέσκοντα νουνεχῶς ἐκλεγομένη τε καὶ περισώζουσα·μακάριοι τῆς ἐνταῦθα διαίτης, μακαριώτεροι τῆς ἐντεῦθεν μεταστάσεως, ἐς ἣν διὰ παντὸς χαίνουσι τὸν ποθούμενον αὐτοῖς ἰδεῖν ἐπειγόμενοι.
Α πράττουσι, διήμεροι καὶ τριήμεροι τὰς νηστείας ἀτεκμάρτου. ἐκτελοῦντες. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ πεμπταῖοι, ἢ καὶ πρὸς, καὶ μόλις τῆς ἀναγκαίας μεταλαμβάνουσι τροφής. Ετεροι δ' αὖ πάλιν ἀπεναντία; ἰόντες, μόνους ἑαυ τοὺς καθειργνύουσιν ἐν οἰκίσκοις, τοσοῦτον εὗρος, του σοῦτον ὕψος ἔχουσιν, ὡς μηδὲ τὰ ώματα ἀνορθοῦν, μηδὲ μὴν ἐπ' ἀδείας τὰς κλίσεις ποιεῖσθαι· σπηλαίοις προσκαρτερούντες, καὶ ταῖς ἐπαῖς τῆς γῆς, κατά τὴν τοῦ ᾿Αποστόλου φωνήν, "Αλλοι σύνοικοι θηρίοις γινόμενοι, καί τισι τῆς γῆς ἀτεκμάρτοις το ενδομύχοις τὰς πρὸς τὸν Θεὸν ἐντεύξεις ποιοῦνται. Ατὰρ καὶ ἕτερον εἶδος αὐτοῖς ἐπενοήθη, πάσης ἀνδρείας τε καὶ καρτερίας δύναμιν ἐκβεῖνον. Ες ἔρημον γὰρ κεκαυ- μένην σφᾶς αὐτοὺς ἀφέντες, καὶ μόνα τὰ τῆς φύ σεως ἀναγκαῖα περιστείλαντες, ἄνδρες τε καὶ γύ να:α, τὸ λοιπὸν σῶμα γυμνὸν, κρυμοῖς τε ἐξαισίοις, αέρων τε πυρακτώσεσιν ἐπιτρέπουσιν, ἐπίσης θάλ τους τε καὶ ψύχους περιορῶντες. Καὶ τὰς μὲν τῶν ἀνθρώπων τροφές τέλεον ἀποτείονται. Νέμονται δὲ τὴν γῆν, βοσκούς καλοῦσι (96), μόνον τὸ ζῆν ἐν- τεῦθεν ποριζόμενοι· ὥστε τῷ χρόνῳ καὶ θηρίοις συν- αφομοιοῦσθαι, τῆς τε ἰδέας αὐτῶν παρατραπείσης, τῆς τε γνώμης λοιπὸν οὐ συμβαινούσης ἀνθρώποις, οὺς καὶ διδράσκουσιν ἰδόντες, καὶ διωκόμενοι, ἢ τῇ ὠκύτητι τῶν ποδῶν, ἤ τινι τῶν ἐπὶ γῆς δυσόδων χω· ρίων τὸ λαθεῖν ἑαυτοὺ; πορίζονται (97). Λέξω δὲ καὶ ἕτερον, ο μικροῦ μὲν διέλαθε, καίτοι τὰ πρε σβεία κατὰ πάντων ἔχον. Εἰσὶ μὲν ἐλάχιστοι· εἰσὶ δ᾽ οὖν ὅμως, οἱ ἐπὰν διὰ τῆς ἀρετῆς τοῦ ἀπαθεῖς εἶναι τύχωσιν (98), ἐς κόσμον ἐπανίασι, ἐν μέσοις τοῖς θορύβοις. Καὶ περιφέρους σφᾶς ἐπαγγέλλοντες, οὕτως τὴν κενοδοξίαν καταπατοῦσιν, ὃν τελευταῖο, χιτῶνα κατά Πλάτωνα τὸν σοφὸν ἡ ψυχὴ πέφυκεν ἀποτίθεσθαι· οὕτως τὸ ἀπαθῶς ἐσθίειν (99) φιλοσο φοῦσι, κἂν παρὰ καπήλοις ή παλιγκαπήλοις (1) Οὗτοι δὲ πολλάκις καὶ δύο καὶ τρεῖς ὑπερ- θέμενοι τῶν ἡμερῶν· εἰσὶ δὲ οἱ καὶ πεμπταῖοι καὶ πρός, διατελοῦσιν άγευστοι. ὑπερθέσεις υπερθέσμους, ὑπερθεσίμους ἡμέρας, νηστείας. υπερθεσίμους πορίζονται. ἑαυτοῖς. ευπαθείς. απαθείς, Εt περιφόρους, περι φόρους οὕτως δὲ τὸ ἀπαθῶς ἐσθίειν φιλοσοφοῦσι. ἂν ἐν καπηλείῳ ἢ μαστροπεία», εξ τοῦτο διήτοι δρον, κἂν παρὰ καπή λεις ἢ παλιγκαπήλοις δεήτοι, παλιγκά πηλοί, καπήλοις, κάπηλος EVAGRII SCHOLASTICI B alterentes laboribus atque amictantes, ut sine se- pulcris mortui quidam sub terra esse videantur. Crebras quoque superpositiones faciunt, biduum ac triduum integrum jejunantes. Nec desunt qui per dies quinque et amplius jejunia continuent, ac tum ægre admodum necessarium cibum ca- piunt. Alii vero contrariam viam ingressi, solos sese includunt domiciliis, quæ ejusmodi latitu dinis sunt atque altitudinis, ut in iis nec corpore creçto consistere, nec accumbere commode pos sint; in speluncis et cavernis ac foraminibus' ter- re, juxta dictum Apostoli ", philosophantes. Alii simul cum bestiis degentes, in ignotis quibusdam terræ latibulis preces ad Deum fundunt. Aliud quoque vivendi genus excogitarunt, quod omnem fortitudinis ac tolerantiæ modum transcendit. In solitudinem enim a sole perustam penetrantes, tam viri, quam mulieres, iís duntaxat partibus quas pudor nominari vetat, contectis, reliquum corpus a'goribus atque ardoribus immensis nudum exponunt, æstum ac frigus pari modo despicientes. Ac cibos quidem hominibus usitatos aspernantur. Terram autem depascuntur, unde et pabulatores cognominati sunt: tantum carpentes, quantum ad vitam sufficit; adeo ut bestiis tandem similes eva- dant, specie videlicet corporis immutata, et sensu animi nequaquam convenienti cum reliquorum ho- ininum sensu. Quos ubi viderint, fugam arripiunt : et si quis forte eos insequatur, aut pedum velo- citate, aut inaccessi cujuspiam loci latebris se subducunt. Aliud insuper commemorabo, quod pene mihi e memoria exciderat, tametsi præ re- liquis omnibus primas ferat. Sunt apud eos quidam, licet oppido pauci, qui postquam assidua virtutis exercitatione, vacui ab animi perturbationibus • Hebr. x1, 38. VARIÆ LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. modo, id est : li sæpius in biduum et triduum jejúnium proferunt. Sunt qui diebus quinque et longius, cibum non attingunt. Dio- nysius quoque Pelavius in cap. 5. Miscellanearum D Exercitationum adversus Salmasium, hunc Evagrii nostri locum recte exponit de superpositione, quod exquisitissimum fuit genus jejunii apud Christia- nos. Sed quod scribendum esse suspi- catur pro in hoc ei assentiri non possum, cum hæc emendatio a vulgatæ scripturæ vestigiis longius recedat. Equidem hoc loco mallem scribere. Subaudire autem opor- tet vel Latini superpositionem dixerunt pro jejunio, ut videre est in concilio Eli- beritano et in Canonibus poenitentialibus. Vide si placet quæ notavi ad librum v Hist. ecclesiaɛticæ Eusebii. In optimo codice Telleriano scriptum inveni, prout conjecerat. cap. 33, monachos quosdam Mesopotamiæ ita di- etos esse scribit eo quod primi hoc strictioris absti- nentie genus excogitassent. . ms. codice Florentino legitur Sed præ- terra corrigendum videtur mns. codice Florentino restitui. Sed pro omnino scribendumn est ut habet Nicepho- rus et codex Teller. paulo post pro procul dubio corrigendum est ex eodem Nicephoro. particula hoc modo, Sic enim oratio recte connectitur cum superioribus. locum ita vertit Christophorsonus. Adeo etiam sine delectatione cibum capiunt, inque ea re tam austerám exercent disciplinam, ut sive ad cauponam, site ad lupanar eos divertere cogat necessitas, nec locum refugiant, etc. Secutus est sine dubio Christophor- sonus expositionem Nicephori qui hæc Evagrii verba ita reddidit, etc. Ego vero ex optimo codice Florentino hunc locum ita restitui, etc. Quid sint et quid distent à cunctis notum esse existimo. Quantum distata mercatore, (93) Βοσκούς καλοῦσι. Sozomenus in lib. v, (97) Το λαθεῖν ἑαυτοὺς πορίζοντες. Rectius in (98) Τὸ εὐπαθεῖς εἶναι τύχωσιν. Hunc locum ex (99) Οὕτως τὸ ἀπαθῶς ἐσθίειν. Addenda videtur (1) Καν παρὰ καπηλεία ἢ παλιγκάπηλεία. Hunc
PG 86:2481Πολλοῖς τοίνυν τοιούτοις ἐντυχοῦσα ἡ Θεοδοσίου σύμβιος, καὶ πολλά, ὥς μοι λέλεκται, τοιαῦτα φροντιστήρια δειμαμένη, καὶ μὴν καὶ τὰ τείχη πρὸς τὸ κρεῖττον Ἱεροσολύμων ἀνανεωσαμένη, καὶ τέμενος μέγιστον ἀνίστη, ἐξοχῇ τε καὶ κάλλει προὖχον, τοῦ πρώτου διακόνων τε καὶ μαρτύρων Στεφάνου, οὔτι στάδιον Ἱεροσολύμων διεστώς· ἐν ᾧ καὶ τίθεται πρὸς τὸν ἀγήρω μεταχωρήσασα βίον. Ἀμείψαντος δὲ μετὰ ταῦτα, ἢ καὶ ὥς τισι δοκεῖ πρὸ τῆς Εὐδοκίας, καὶ Θεοδοσίου, τὴν βασιλείαν ὀκτὼ καὶ τριάκοντα ἔτεσι τούτῳ διακονησαμένης, Μαρκιανὸς ὁ πανάριστος τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν περιβάλλεται. Ἃ δ’ οὖν καὶ ὑπ’ αὐτῷ πέπρακται τῶν ἑῴων ἡγεμονεύοντι, ἡ ἑξῆς εὖ μάλα σαφῶς ἱστορία παραστήσει, τῆς ἄνωθεν ῥοπῆς τὴν οἰκείαν χορηγούσης εὐμένειαν. Τέλος τοῦ α τόμου τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου.
Β δεήσοι, οὐ τόπον, οὐ πρόσωπον, οὐδέ τι τῶν πάντων Α ἐγκαλυπτόμενοι. Καὶ βαλανείοις δὲ συχνοῖς ὁμι λοῦσι, τὰ πολλὰ γυναιξὶ συναυλιζόμενοι, καὶ συλ- λουόμενοι. Οὕτω τῶν παθῶν περιγενόμενοι, ὡς καὶ τῆς φύσεως τυραννῆσαι, καὶ μηδὲ τῇ ὄψει, μηδὲ τῇ ἀφῇ, μηδὲ μὴν αὐτῇ τῇ περιπλοκῇ τοῦ θήλεος πρὸς τὴν ἰδίαν ἀποκριθῆναι φύσιν (2)· μετὰ ἀνδρῶν δὲ, ἄνδρας εἶναι, μετὰ γυναικῶν τε αὖ γυναῖκας, έκα- τέρας τε μετέχειν ἐθέλειν φύσεως, καὶ μὴ μιᾶς εἶ- ναι. Συνελόντι τοίνυν εἰπεῖν, ἐν τούτῳ τῷ παναρίστῳ καὶ θεοφόρῳ βίῳ ἡ ἀρετὴ τῇ φύσει ἀντινομοθετεί, οἰκείους πηξαμένη νόμους, ὡς μηδενὸς αὐτοῖς τῶν ἀναγκαίων μεταδιδόναι ὅσα με κορεσθῆναι. Πεινήν δὲ αὐτοῖς καὶ διψήν ὁ σφῶν ἐγκελεύεται νόμος, πε ριστέλλειν τε τὸ σῶμα τοσοῦτο μόνον, ὅτον ἡ ἀνάγκη βιάζεται. Οὕτως τε αὐτοῖς ἡ δίαιτα ἀκριβέσιν ἀν- τιταλαντεύεται ζυγοῖς, ὡς ἐκ διαμέτρου χωροῦσιν αὐτοῖς τὴν ῥοπὴν ἀνεπαίσθητον εἶναι, καὶ ταῦτά γε πολύ διεστῶσαν. Τοσοῦτον γὰρ αὐτοῖς τἀναντία κέ- κραται, τῆς θείας τὰ ἄμικτα συναγούσης, καὶ απ πάλιν διαιρούσης χάριτος, ὥστε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς καὶ νέκρωσιν συνοικεῖν, τἀναντία καὶ τῇ φύσει καὶ τοῖς πράγμασιν. Ενθα μὲν γὰρ πάθος, νεκροὺς εἶναι δεῖ καὶ τῶν τάφων εἴσω· ἔνθα δὲ πρὸς Θεὸν ἱκετεία, ρωμα λέους τὸ σῶμα, σφριγῶντας τὴν ἀκμήν, κἂν ἔξωροι τὴν ἡλικίαν ὦσι. Καὶ οὕτως αὐτοῖς ἑκάτερος συμ- πλέκεται βίος (5), ὥστε ἀμέλει καὶ τὴν σάρκα τέλεον Αποθέμενοι, ζῶσιν ἀεὶ, καὶ τοῖς ζῶσι συναυλίζονται, καὶ σώμασί τε ἄκη προσφέροντες καὶ τὰς τῶν ἱκε- τευόντων φωνὰς τῷ Θεῷ προσάγοντες, τά τε ἄλλα ὁμοίως τῇ προτέρα βιοτῇ ο εκτελοῦντες, ὅσα μὴ τῶν ἀναγκαίων δεῖσθαι (4), ή τόπῳ περιορίζεσθαι· πάνω των δὲ ἀκούειν, καὶ πᾶσι συγγίνεσθαι. Εἰσὶ δὲ γονά των αὐτοῖς συχναὶ καὶ ἀδιάκοποι κλίσεις, επανα- στάσεις τε σύμπονοι (5), μόνης τῆς ἐφέσεως ἀναζω- πυρούσης αὐτοῖς τὴν ἡλικίαν, καὶ τὴν ἐκούσιον ἀσθέ γειαν· ἄσαρχοί τινες ἀθληταί, ἀναίμονες παλαισταί, οι γε πανδαισίαν τε καὶ τρυφὴν τὴν νηστείαν ἔχον τες, καὶ τράπεζαν διακορῇ τὸ μηδενὸς ὡς οἷόν τε ἀπογεύεσθαι. Οπόταν ξένος παρ' αὐτοὺς ἀφίκηται κἂν ἐξ ἑωθινοῦ, οὕτω πάλιν ταῖς φιλοφροσύναις καὶ τῇ φιλοτησία δεξιοῦνται, ἕτερον είδος νηστείας ἐπι νοήσαντες τὸ αὖ μὴ βουλόμενοι ἐσθίειν· ὡς ἔκπληξιν τὸ πράγμα καθεστάναι, πόσον ἐς τροφὴν αὐτάρκη δεόμενα: (6), οὕτω κομιδῇ βραχέσιν ἀρκοῦνται· ἐχθροι τῶν ἰδίων βουλήσεων καὶ τῆς φύσεως, έκδοτοι τοῖς καπήλῳ παλιγκάπηλος. παλιγκάπηλου ἀποκλιθῆναι τά τε ἄλλα ὁμοίως τῇ προτέρᾳ βιοτῇ διεκτελούν πλὴν ὅσῳ μὴ τῶν ἀναγκαίων ἐνδεείς εἶναι καὶ τόπῳ περιορίζε σθαι. πόσων. - HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER I evaserint, ad sæculum redeunt, et in media hom minum multitudine insanos se esse simulantes, inanem gloriam conculcant, quam tunicam, ut ait sapientissimus Plato, animus postremam exuere solet. Ita porro sine sensu affectuque edere didicerunt, ut apud caupones ac dardanarios, si necesse fuerit, edant, nec locum, nec cultum, nec aliud quidquam reverentes. Balnea item publica frequenter adeunt, et simul cum mulieribus di- versantur et Javant. Adeo omni perturbatione ani- mi superiores, ut naturæ ipsi vim inferant, et nec aspectu, nec tactu, nec amplexu ipso mulieris, ad ea quæ naturæ ipsorum propria sunt, inclinari queant. Sed cum viris quidem viri sunt, feminæ vero cum feminis. Non enim unius, sed utriusque simul sexus esse cupiunt. Denique ut compendio dicam, in hoc præstantissimo ac divino vivendi genere, virtus leges naturæ contrarias fert, ut scilicet ex rebus ad victum necessariis nihil ois impertiat ad satietatem. Quippe lex monastica ipsis præcipit, ut esuriant ac siliant, corpusque eatenus tegant, quoad poscit necessitas. Porro vivendi ratio apud illos adeo exacta lance librata est, ut quoties in contrarium tendunt, nullam sentiant rerum mutationem, quamvis magna sit inter eas distantia. Res enim contrariæ usque adeo com- mistæ sunt, divina gratia ea quæ misceri non possunt, inter se jungente ac rursus separante : ut vita et mors, quæ natura et rebus ipsis inter se maxime pugnant, in illis simul habitent. Quippe C ubi perturbatio est, mortuos illos esse oportet ac sepultos. Ubi vero precationis tempus est, lum robusto corpore et alacres, tametsi affecta Jam ætate, esse debent. Utraque porro vita in illis adeo conjuncta est, ut, quamvis carnem penitus abjece- rint; vivant tamen, et una cum viventibus conver- sentur, ægrorum corporibus medicinam adhibentes, et supplicantium vota Deo offerentes, reliqua de- nique perinde ac in priore via peragentes, nisi quod rebus necessariis non indigent, nec loco ullo circumscribuntur; sed omnes audiunt, et cum on- nibus conversantur. Sunt apud illes crebræ et indefessæ genuum flexiones, ac rursus stationes laboriosa, solo desiderio senectutem illorum et D voluntariam infirmitatem recreante. Athletæ sunt carnis expertes, luctatores sanguine carentes : qui VALESH ANNOTATIONES. tantum distal Glossa veteres Latine dardanarium reddunt. ctura doctorum virorum, qui emenda- runt. Quam lectionem secutus est Christophorso- nas, ut ex versione ejus apparet. Nicephorus tamen vulgatam scripturani retinuit. de præsenti et futura vita hæc verba exponit. Sic enim Nicephori sui locum interpretatus est. Vitam utramque illi, præsentem videlicet et futuram, ita complicant et conjungunt, ut carne, etc. Ego vero per utramque vivendi rationem, sæcularem et mo- nasticam hic intelligi existimo. Idque sequentia Evagrii verba manifeste confirmant. Sequitur enim apud Nicephorum legitur hoc modo, Quæ sie vertit Joannes Langus : Itidem ut in priore vita degentes, præterquam quod rebus neces- sariis non indigeant, et loco nullo circumscriban- far. videtur aúvtovos. Hæc enim duo vocabula frequenter inter se coufundi in mss. exemplaribus depre- lendi. scribendum sit (2) Αποκριθῆναι φύσιν. Non displicet conje- (5) Εκάτερος συμπλέκεται βίος. Joannes Largus (4) "Οσα μὴ τῶν ἀναγκαίων δεῖσθαι. Rectius (5) Επαναστάσεις το συμπονοι. Scribendum (15) Πόσον ἐς τροφὴν δεόμενοι. Νon dubito quinr
Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ δευτέρῳ τόμῳ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου Σχολαστικοῦ·
Β δεήσοι, οὐ τόπον, οὐ πρόσωπον, οὐδέ τι τῶν πάντων Α ἐγκαλυπτόμενοι. Καὶ βαλανείοις δὲ συχνοῖς ὁμι λοῦσι, τὰ πολλὰ γυναιξὶ συναυλιζόμενοι, καὶ συλ- λουόμενοι. Οὕτω τῶν παθῶν περιγενόμενοι, ὡς καὶ τῆς φύσεως τυραννῆσαι, καὶ μηδὲ τῇ ὄψει, μηδὲ τῇ ἀφῇ, μηδὲ μὴν αὐτῇ τῇ περιπλοκῇ τοῦ θήλεος πρὸς τὴν ἰδίαν ἀποκριθῆναι φύσιν (2)· μετὰ ἀνδρῶν δὲ, ἄνδρας εἶναι, μετὰ γυναικῶν τε αὖ γυναῖκας, έκα- τέρας τε μετέχειν ἐθέλειν φύσεως, καὶ μὴ μιᾶς εἶ- ναι. Συνελόντι τοίνυν εἰπεῖν, ἐν τούτῳ τῷ παναρίστῳ καὶ θεοφόρῳ βίῳ ἡ ἀρετὴ τῇ φύσει ἀντινομοθετεί, οἰκείους πηξαμένη νόμους, ὡς μηδενὸς αὐτοῖς τῶν ἀναγκαίων μεταδιδόναι ὅσα με κορεσθῆναι. Πεινήν δὲ αὐτοῖς καὶ διψήν ὁ σφῶν ἐγκελεύεται νόμος, πε ριστέλλειν τε τὸ σῶμα τοσοῦτο μόνον, ὅτον ἡ ἀνάγκη βιάζεται. Οὕτως τε αὐτοῖς ἡ δίαιτα ἀκριβέσιν ἀν- τιταλαντεύεται ζυγοῖς, ὡς ἐκ διαμέτρου χωροῦσιν αὐτοῖς τὴν ῥοπὴν ἀνεπαίσθητον εἶναι, καὶ ταῦτά γε πολύ διεστῶσαν. Τοσοῦτον γὰρ αὐτοῖς τἀναντία κέ- κραται, τῆς θείας τὰ ἄμικτα συναγούσης, καὶ απ πάλιν διαιρούσης χάριτος, ὥστε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς καὶ νέκρωσιν συνοικεῖν, τἀναντία καὶ τῇ φύσει καὶ τοῖς πράγμασιν. Ενθα μὲν γὰρ πάθος, νεκροὺς εἶναι δεῖ καὶ τῶν τάφων εἴσω· ἔνθα δὲ πρὸς Θεὸν ἱκετεία, ρωμα λέους τὸ σῶμα, σφριγῶντας τὴν ἀκμήν, κἂν ἔξωροι τὴν ἡλικίαν ὦσι. Καὶ οὕτως αὐτοῖς ἑκάτερος συμ- πλέκεται βίος (5), ὥστε ἀμέλει καὶ τὴν σάρκα τέλεον Αποθέμενοι, ζῶσιν ἀεὶ, καὶ τοῖς ζῶσι συναυλίζονται, καὶ σώμασί τε ἄκη προσφέροντες καὶ τὰς τῶν ἱκε- τευόντων φωνὰς τῷ Θεῷ προσάγοντες, τά τε ἄλλα ὁμοίως τῇ προτέρα βιοτῇ ο εκτελοῦντες, ὅσα μὴ τῶν ἀναγκαίων δεῖσθαι (4), ή τόπῳ περιορίζεσθαι· πάνω των δὲ ἀκούειν, καὶ πᾶσι συγγίνεσθαι. Εἰσὶ δὲ γονά των αὐτοῖς συχναὶ καὶ ἀδιάκοποι κλίσεις, επανα- στάσεις τε σύμπονοι (5), μόνης τῆς ἐφέσεως ἀναζω- πυρούσης αὐτοῖς τὴν ἡλικίαν, καὶ τὴν ἐκούσιον ἀσθέ γειαν· ἄσαρχοί τινες ἀθληταί, ἀναίμονες παλαισταί, οι γε πανδαισίαν τε καὶ τρυφὴν τὴν νηστείαν ἔχον τες, καὶ τράπεζαν διακορῇ τὸ μηδενὸς ὡς οἷόν τε ἀπογεύεσθαι. Οπόταν ξένος παρ' αὐτοὺς ἀφίκηται κἂν ἐξ ἑωθινοῦ, οὕτω πάλιν ταῖς φιλοφροσύναις καὶ τῇ φιλοτησία δεξιοῦνται, ἕτερον είδος νηστείας ἐπι νοήσαντες τὸ αὖ μὴ βουλόμενοι ἐσθίειν· ὡς ἔκπληξιν τὸ πράγμα καθεστάναι, πόσον ἐς τροφὴν αὐτάρκη δεόμενα: (6), οὕτω κομιδῇ βραχέσιν ἀρκοῦνται· ἐχθροι τῶν ἰδίων βουλήσεων καὶ τῆς φύσεως, έκδοτοι τοῖς καπήλῳ παλιγκάπηλος. παλιγκάπηλου ἀποκλιθῆναι τά τε ἄλλα ὁμοίως τῇ προτέρᾳ βιοτῇ διεκτελούν πλὴν ὅσῳ μὴ τῶν ἀναγκαίων ἐνδεείς εἶναι καὶ τόπῳ περιορίζε σθαι. πόσων. - HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER I evaserint, ad sæculum redeunt, et in media hom minum multitudine insanos se esse simulantes, inanem gloriam conculcant, quam tunicam, ut ait sapientissimus Plato, animus postremam exuere solet. Ita porro sine sensu affectuque edere didicerunt, ut apud caupones ac dardanarios, si necesse fuerit, edant, nec locum, nec cultum, nec aliud quidquam reverentes. Balnea item publica frequenter adeunt, et simul cum mulieribus di- versantur et Javant. Adeo omni perturbatione ani- mi superiores, ut naturæ ipsi vim inferant, et nec aspectu, nec tactu, nec amplexu ipso mulieris, ad ea quæ naturæ ipsorum propria sunt, inclinari queant. Sed cum viris quidem viri sunt, feminæ vero cum feminis. Non enim unius, sed utriusque simul sexus esse cupiunt. Denique ut compendio dicam, in hoc præstantissimo ac divino vivendi genere, virtus leges naturæ contrarias fert, ut scilicet ex rebus ad victum necessariis nihil ois impertiat ad satietatem. Quippe lex monastica ipsis præcipit, ut esuriant ac siliant, corpusque eatenus tegant, quoad poscit necessitas. Porro vivendi ratio apud illos adeo exacta lance librata est, ut quoties in contrarium tendunt, nullam sentiant rerum mutationem, quamvis magna sit inter eas distantia. Res enim contrariæ usque adeo com- mistæ sunt, divina gratia ea quæ misceri non possunt, inter se jungente ac rursus separante : ut vita et mors, quæ natura et rebus ipsis inter se maxime pugnant, in illis simul habitent. Quippe C ubi perturbatio est, mortuos illos esse oportet ac sepultos. Ubi vero precationis tempus est, lum robusto corpore et alacres, tametsi affecta Jam ætate, esse debent. Utraque porro vita in illis adeo conjuncta est, ut, quamvis carnem penitus abjece- rint; vivant tamen, et una cum viventibus conver- sentur, ægrorum corporibus medicinam adhibentes, et supplicantium vota Deo offerentes, reliqua de- nique perinde ac in priore via peragentes, nisi quod rebus necessariis non indigent, nec loco ullo circumscribuntur; sed omnes audiunt, et cum on- nibus conversantur. Sunt apud illes crebræ et indefessæ genuum flexiones, ac rursus stationes laboriosa, solo desiderio senectutem illorum et D voluntariam infirmitatem recreante. Athletæ sunt carnis expertes, luctatores sanguine carentes : qui VALESH ANNOTATIONES. tantum distal Glossa veteres Latine dardanarium reddunt. ctura doctorum virorum, qui emenda- runt. Quam lectionem secutus est Christophorso- nas, ut ex versione ejus apparet. Nicephorus tamen vulgatam scripturani retinuit. de præsenti et futura vita hæc verba exponit. Sic enim Nicephori sui locum interpretatus est. Vitam utramque illi, præsentem videlicet et futuram, ita complicant et conjungunt, ut carne, etc. Ego vero per utramque vivendi rationem, sæcularem et mo- nasticam hic intelligi existimo. Idque sequentia Evagrii verba manifeste confirmant. Sequitur enim apud Nicephorum legitur hoc modo, Quæ sie vertit Joannes Langus : Itidem ut in priore vita degentes, præterquam quod rebus neces- sariis non indigeant, et loco nullo circumscriban- far. videtur aúvtovos. Hæc enim duo vocabula frequenter inter se coufundi in mss. exemplaribus depre- lendi. scribendum sit (2) Αποκριθῆναι φύσιν. Non displicet conje- (5) Εκάτερος συμπλέκεται βίος. Joannes Largus (4) "Οσα μὴ τῶν ἀναγκαίων δεῖσθαι. Rectius (5) Επαναστάσεις το συμπονοι. Scribendum (15) Πόσον ἐς τροφὴν δεόμενοι. Νon dubito quinr
Chapter XXII · Book IICaput XXII · Liber Secundus
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2483α Περὶ Μαρκιανοῦ βασιλέως, καὶ οἷα σύμβολα προηγήσαντο τὴν βασιλείαν αὐτῷ μηνύοντα.
ἡδὺ τῆς σαρκὸς ἐξωσθείη, καὶ ψυχὴ διακυβερνῴη, τὰ κάλλιστα καὶ Θεὸν ἀρέσκοντα νουνεχῶς ἐκλεγομένη τι καὶ περισώζουσα 10. Μακάριοι τῆς ἐνταῦθα διαί της, μακαριώτερης τῆς ἐντεῦθεν μεταστάσεως, εἰς ἣν διὰ παντὸς χαίνουσι ", τὸν ποθούμενον (8) αὐτοῖς ἰδεῖν ἐπειγόμενοι. Α τῶν πέλας θελήμασιν (7), ἵνα διὰ πάντων αὐτοῖς τὸ ΚΕΦΑΛ. ΚΡ. “Οσα ἐδείματο ἡ βασιλὶς Εὐδοκία κατὰ Παλαι στίνην, καὶ περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ πρωτομάρτυ γος Στεφάνου, ἔνθα καὶ ἐσίως ἐτάφη. Έτι δὲ καὶ περὶ τῆς τελευτῆς τοῦ βασιλέως Θεο- δοσίου. Πολλοῖς τοίνυν τοιούτοις ἐντυχοῦσα ἡ Θεοδοσίου σύμβιος, πολλὰ, ὥς μοι λέλεκται, τοιαῦτα φροντι στήρια δειμαμένη, καὶ μὴν καὶ τὰ τείχη πρὸς τὸ κρείττον Ἱεροσολύμων ἀνανεωσαμένη, καὶ τέμενος μέγιστον ἀνίστη, ἐξοχῇ τε καὶ κάλλει προύχον, τοῦ πρώτου διακόνων τε καὶ μαρτύρων Στεφάνου, ούτι στάδιον Ἱεροσολύμων διεστώς· ἐν ᾧ καὶ τίθεται πρὸς τὸν ἀγήρω μεταχωρήσασα " βίον. Αμείψανο τος δὲ μετὰ ταῦτα, ἢ καὶ ὡς τισι δοκεῖ πρὸ τῆς Εὐδοκίας (6), καὶ Θεοδοσίου τὴν βασιλείαν ὀκτὼ καὶ τριάκοντα έτεσι τούτῳ διακονησαμένην, Μαρτ κιανὸς ὁ πανάριστος τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν περιβάλ λεται. "Α δ' οὖν καὶ ὑπ' αὐτῷ πέπρακται τῶν ἑῴων ἡγεμονεύοντι, ἡ ἑξῆς εἰκμάλα σαφῶς ιστορία παρα στήσει, τῆς ἄνωθεν ροπῆς τὴν οἰκείαν χορηγούσης ευμένειαν. ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ. Τάδε ἔνεστιν· ἐν τῷ δευτέρῳ τόμῳ τῆς ἐκκλησια στικής Ιστορίας Ευαγρίου. Κεφ. Α΄. Περὶ Μαρκιανοῦ βασιλέως, καὶ οἷα σύμ βολα προηγήσαντο τὴν βασιλείαν αὐτοῦ μηνύοντα. το παρασώζουσα, οι χαίρουσι. μεταχωρήσασθαι. τοῖς τῶν πέλας θελήμασιν. το ποθούμενον, Οκτὼ καὶ τριάκοντα έτη. EVAGRII SCHOLASTICI pro convivio ac deliciis jejunium habent, et pro mensa epiga:a, ut nihil quoad feri potest, degu- sent. Quoties peregrinus ad eos quispiam adve- aerit, licet matutino tempore, singulari co- mitate ac benevolentia eum excipiunt, novum jejmandi genus commenti, ut scilicet inviti com- edant. Adeo ut ca res stuporem omnibus incutiat, quod cum tot rebus ad victum sufficientem indigeant: tam paucis tamen contenti sint : propriæ voluntatis ac naturæ inimici, proximorum desiderio atque arbitrio mancipati: quo in rebus omnibus volupias carnis abjiciatur, et anima gubernaculum teneat, optima quæque ac Deo placentia prudenter eligens atque conservans. Felices quidem ob vitam quam bic degunt: feliciores vero, ob migrationem ad alteram vitam : ad quam continuo anhelant, cum cujus amore flagrant, videre properantes. CAP. XXII. De operibus ab Eudocia Augusta in Palæstina ædi- ficutis, et de eccle in S. Stephani protomartyris in qua religiose sepulta est. Itent de morte impera- toris Theodosii. (c), Cum multis igitur ejusmodi viris Eudocia uxor B Theodosii collocuta est, multaque, ut jam dixi, ædificavit monasteria. Cuinque muros urbis Ilie- rosolymitan: instaurasset templum splendore ac pulchritudine eximium in honorem primi omnium diacqui ac martyris Stephani construxit; quod une circiter stadio abest ab urbe. In quo etiam ipsa postmodum deposita est, cum ad immortalem vitam ´commigrasset. Cæterum cum Theodosius aliquanto post, vel, ut aliis placet, ante obitum Eudociae e vivis excessisset, et imperium quod per annos octo ac triginta Deo ministraverat, cum æterna vita commutasset, præstantissimus Marcianus imperii Romani administrationem suscepit. Quæ vero illo Orientis imperium gubernante gesta sint, sequens liber apertissime exponet, si divinum numen nobis C opitulari voluerit. LIBER SECUNDUS In secundo libro ecclesiastica Historic Eva- D grii hac continentur. Cap. I. De Marciato imperatore, et quæ signa imperii ejus præcesserint, * VARIE LECTIONES. C. C. C. G. VALESII ANNOTATIONES. datio debetur codici Florentino, in quo diserte scribitur Savilius qui- dem in suo codice hunc locum lineola subnotave- rat, mendum scilicet hic subesse significans. Sed sit anno 450, ut inter omnes convenit, mense (Pagius ad eum annum, n. 8.) Eudocia obiit Chr. 460, mense Octobri. (Idem, ad eum n. 7.) qua ratione locus emendandus esset, non viderat. Sed et Nicephorus vulgatam scripturam retinuit. leriani codicis scriptura, quae est id enim mihi videtur elegantius. VARIORUM. (c) Certe ab anno 408, quo obiit Arcadius, ad annum 450, sunt anni, Regnavit itaque Theodosius solus annos et incuses tres, juxta rationes cl. Pagi ad anu. 450, n. 8. W. LoWTH. (7) Τοῖς τῶν πάλαι θελήμασιν, ujus loca emen- (6) Πρὸ τῆς Εὐδοκίας. Theodosius e vivis (8) Πρὸς τὸν ποθούμενον. Magis placet Tel-
PG 86:2485β Περὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, καὶ πόθεν τὴν αἰτίαν τῆς συνελεύσεως ἔσχεν.
Β. Περὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καὶ πόθεν τὴν Α αἰτίαν τῆς συνελεύσεως ἔσχεν. Γ. Εκφρασις τοῦ εὐκτηρίου οίκου τῆς μεγαλο μάρτυρος Εὐφημίας, τῆς ἐν Χαλκηδόνι· καὶ διήγη σις τῶν γενομένων ἐν αὐτῷ θαυμάτων. Δ'. Περὶ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ κινηθέντων καὶ τυπω- θέντων, καὶ ὡς Διόσκορος ὁ ᾿Αλεξανδρείας καθηρέ θη· Θεοδώριτος δὲ καὶ Ιβας, καί τινες ἕτεροι ἀνεκλή- Θησαν. Ε. Περὶ τῆς γενομένης στάσεως ἐν 'Αλεξανδρεία, χάριν τῆς χειροτονίας Προτερίου· ὁμοίως καὶ ἐν Ἱεροσολύμοις. Γ'. Περὶ τῆς γενομένης ανομβρίας, λιμοῦ τε καὶ λοιμοῦ · όπως τε παραδόξως εν τισι χώραις αὐτομάτ τως ἡ γῆ τοὺς κάρπους ἐβλάστησεν. Ζ'. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ουαλεντινιανοῦ καὶ ἀλώ σεως Ρώμης· καὶ περὶ ἑτέρων βασιλευσάντων από τῆς. Η. Περὶ τοῦ θανάτου Μαρκιανοῦ, καὶ τῆς βασιλείας Λέοντος· καὶ ὡς οἱ τῶν ᾿Αλεξανδρέων αἱρεσιών ται τὸν Προτέριον ἀποσφάττουσι · Τιμοθέῳ δὲ τῷ Διλούρῳ τὴν ἀρχιερωσύνην παραδιδόασιν. Θ. Περὶ τῶν ἐγκυκλίων Λέοντος βασιλέως. ἀντέγραψεν. ΙΑ'. Περὶ τῆς ἐξορίας Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου, καὶ τῆς χειροτονίας Τιμοθέου τοῦ Σαλοφακιόλου. Καὶ περὶ Γενναδίου καὶ Ἀκακίου, τῶν Κωνσταντινου- πολιτών. ΙΒ΄. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐν Ἀντιοχεία σεισμοῦ μετὰ ἔτη τριακόσια με' τοῦ μετὰ Τραϊανόν. ΙΓ. Περὶ τοῦ ἐμπρησμοῦ τοῦ ἐν Κωνσταντίνου- πόλει. ΙΔ'. Περὶ καθολικών παθημάτων. ΙΕ'. Περὶ τοῦ γάμου Ζήνωνος, καὶ ᾿Αριάδνης. 14'. Περί Ανθεμίου βασιλέω; Ρώμης, καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ βασιλέων. ΙΖ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Λέοντος, καὶ βασιλείας τοῦ μικροῦ Λέοντος, καὶ αὖθις Ζήνωνος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. ΙΗ'. Ἐπιτομὴ τῶν κινηθέντων ἐν τῇ εἰς Χαλκηδόνα συνόδῳ, ἐν τῷ τέλει τοῦ δευτέρου τόμου τεθειμένη. ΚΕΦΑΛΑ'. Περὶ Μαρκιανοῦ βασιλέως, καὶ οἷα σύμβολα προς ηγήσαντο, τὴν βασιλείαν αὐτοῦ μηνύοντα. Α μὲν ἐπὶ τοῖς Θεοδοσίου γεγένηται χρόνοις, τῇ πρώτη διείληπται διαλέξει. Φέρε δὲ Μαρκιανόν ἐς μέσον ἄγοντες τὸν ἀοίδιμον Ῥωμαίων αὐτοκράτ τορα, πρότερον ἱστορήσωμεν, τίς τε ἦν καὶ ὅθεν, καὶ ὅπως τὴν βασιλείαν Ρωμαίων ἀνεδήσατο· οὕτω τε τὰ ὑπ' αὐτοῦ γεγενημένα κατὰ τοὺς ἰδίους ἀποθώ. μεθα καιρούς. Μαρκιανός τοίνυν ὡς ἄλλοις τε πολύ λοῖς καὶ μὴν καὶ Πρίσκῳ ἱστόρηται τῷ ρήτορ. (9, ἦν μὲν Θρᾷς τὸ γένος, ἀνδρὸς στρατιωτικοῦ παῖς· ὅς με τῆς τοῦ πατρὸς βιοτῆς μεταλαχεῖν ἐπειγόμενος, HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER II. II. De synodo Chalcedonensi, et quam ob cau- B C D sam congregata sil III. Descriptio templi magnæ martyris Euphemiæ in urbe Chalcedonensi, et miraculorum quæ illic facta sunt narratio. IV. De iis quæ in synodo agitata sunt et sancita : et quomodo Dioscorus Alexandriæ episcopus de- positus sit : Theodoritus autem et Ibas aliique nonnulli restituti sint. V. De seditione quæ Alexandriæ facta est ob ordinationem Proterii; et de ea quæ contigit Ilic- rosolymis. VI. De siccitate, et de fame ac peste; et quo- modo in quibusdam locis tellus sua sponte fructus ediderit. VII. De cade Imperatoris Valentiniani, et quo- modo capta sit Roma; et de imperatoribus qui post Valentinianum regnarunt. VIII. De obitu Marciani, et de imperio Leonis; et quomodo hæretici Alexandriæ Proterium quidem occiderunt, Timotheum autem Ælurum episcopum elegerunt. IX. De circularibus litteris Leonis Augusti. X. De his quæ episcopi et Symeon Stylita Leoni rescripserunt. XI. De exsilio Timother Eluri, et de ordina- tione Timothei Salofacioli. Item de Gennadio et Acacio Constantinopolitanis episcopis. X11. De terrae motu qui contigit Antiochize, tre centis et quadraginta septem annis post illum qui temporibus Trajani contigerat. XIII. De incendio quod accidit Constantinopoli. XIV. De universalibus calamitatibus. XV. De nuptiis Zenonis et Ariadne. XVI. De Anthemio imperatore urbis Romæ, et de iis qui post illum imperarunt. XVII. De morte Leonis, et de imperio Leonis Junioris, et Zenonis, patris ejusdem. XVIII. Compendium Actorum synodi Chalcedo- nensis, positum in One libri secundi. CAP. I. De Marciano imperatore, et quæ signa imperii ejus praecesserint. Ea quæ Theodosii junioris temporibus gesta sunt, superiore libro complexi sumus. Jam vero Marcianum, celebrem illum Romanorum imperato- rem, in medium producentes, primum exponamus quis et unde fuerit, et quonam modo ad imperium pervenerit. Deinde res ab illo gestas suo loco ac tempore referemus. Igitur Marcianus, sicut cum ab aliis multis, tum a Prisco rhetore proditum est, oriundus fuit ex Thracia, patre militari. Qui cum paternum vivendi genus sequi cuperet, Philippopo- VALESI ANNOTATIONES. est Пpisz, ut legitur in codice Telleriano, et apud Nicephorum in lib. xv. Ilic est Priscus, ex cujus Historiarum libris excerptas legationes habemus. 1. Περὶ ὧν οἱ ἐπίσκοποι, καὶ Συμεὼν ὁ κιονίτης (9) Πατρίσκω ἱστόρητα: τῷ ῥήτορι, Scribendum
Chapter ICaput Primum
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
γ Ἔκφρασις τοῦ εὐκτηρίου οἴκου τῆς μάρτυρος Εὐφημίας τῆς ἐν Καλχηδόνι, καὶ διήγησις τῶν γινομένων ἐν αὐτῷ θαυμάτων.
Β. Περὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καὶ πόθεν τὴν Α αἰτίαν τῆς συνελεύσεως ἔσχεν. Γ. Εκφρασις τοῦ εὐκτηρίου οίκου τῆς μεγαλο μάρτυρος Εὐφημίας, τῆς ἐν Χαλκηδόνι· καὶ διήγη σις τῶν γενομένων ἐν αὐτῷ θαυμάτων. Δ'. Περὶ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ κινηθέντων καὶ τυπω- θέντων, καὶ ὡς Διόσκορος ὁ ᾿Αλεξανδρείας καθηρέ θη· Θεοδώριτος δὲ καὶ Ιβας, καί τινες ἕτεροι ἀνεκλή- Θησαν. Ε. Περὶ τῆς γενομένης στάσεως ἐν 'Αλεξανδρεία, χάριν τῆς χειροτονίας Προτερίου· ὁμοίως καὶ ἐν Ἱεροσολύμοις. Γ'. Περὶ τῆς γενομένης ανομβρίας, λιμοῦ τε καὶ λοιμοῦ · όπως τε παραδόξως εν τισι χώραις αὐτομάτ τως ἡ γῆ τοὺς κάρπους ἐβλάστησεν. Ζ'. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ουαλεντινιανοῦ καὶ ἀλώ σεως Ρώμης· καὶ περὶ ἑτέρων βασιλευσάντων από τῆς. Η. Περὶ τοῦ θανάτου Μαρκιανοῦ, καὶ τῆς βασιλείας Λέοντος· καὶ ὡς οἱ τῶν ᾿Αλεξανδρέων αἱρεσιών ται τὸν Προτέριον ἀποσφάττουσι · Τιμοθέῳ δὲ τῷ Διλούρῳ τὴν ἀρχιερωσύνην παραδιδόασιν. Θ. Περὶ τῶν ἐγκυκλίων Λέοντος βασιλέως. ἀντέγραψεν. ΙΑ'. Περὶ τῆς ἐξορίας Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου, καὶ τῆς χειροτονίας Τιμοθέου τοῦ Σαλοφακιόλου. Καὶ περὶ Γενναδίου καὶ Ἀκακίου, τῶν Κωνσταντινου- πολιτών. ΙΒ΄. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐν Ἀντιοχεία σεισμοῦ μετὰ ἔτη τριακόσια με' τοῦ μετὰ Τραϊανόν. ΙΓ. Περὶ τοῦ ἐμπρησμοῦ τοῦ ἐν Κωνσταντίνου- πόλει. ΙΔ'. Περὶ καθολικών παθημάτων. ΙΕ'. Περὶ τοῦ γάμου Ζήνωνος, καὶ ᾿Αριάδνης. 14'. Περί Ανθεμίου βασιλέω; Ρώμης, καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ βασιλέων. ΙΖ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Λέοντος, καὶ βασιλείας τοῦ μικροῦ Λέοντος, καὶ αὖθις Ζήνωνος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. ΙΗ'. Ἐπιτομὴ τῶν κινηθέντων ἐν τῇ εἰς Χαλκηδόνα συνόδῳ, ἐν τῷ τέλει τοῦ δευτέρου τόμου τεθειμένη. ΚΕΦΑΛΑ'. Περὶ Μαρκιανοῦ βασιλέως, καὶ οἷα σύμβολα προς ηγήσαντο, τὴν βασιλείαν αὐτοῦ μηνύοντα. Α μὲν ἐπὶ τοῖς Θεοδοσίου γεγένηται χρόνοις, τῇ πρώτη διείληπται διαλέξει. Φέρε δὲ Μαρκιανόν ἐς μέσον ἄγοντες τὸν ἀοίδιμον Ῥωμαίων αὐτοκράτ τορα, πρότερον ἱστορήσωμεν, τίς τε ἦν καὶ ὅθεν, καὶ ὅπως τὴν βασιλείαν Ρωμαίων ἀνεδήσατο· οὕτω τε τὰ ὑπ' αὐτοῦ γεγενημένα κατὰ τοὺς ἰδίους ἀποθώ. μεθα καιρούς. Μαρκιανός τοίνυν ὡς ἄλλοις τε πολύ λοῖς καὶ μὴν καὶ Πρίσκῳ ἱστόρηται τῷ ρήτορ. (9, ἦν μὲν Θρᾷς τὸ γένος, ἀνδρὸς στρατιωτικοῦ παῖς· ὅς με τῆς τοῦ πατρὸς βιοτῆς μεταλαχεῖν ἐπειγόμενος, HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER II. II. De synodo Chalcedonensi, et quam ob cau- B C D sam congregata sil III. Descriptio templi magnæ martyris Euphemiæ in urbe Chalcedonensi, et miraculorum quæ illic facta sunt narratio. IV. De iis quæ in synodo agitata sunt et sancita : et quomodo Dioscorus Alexandriæ episcopus de- positus sit : Theodoritus autem et Ibas aliique nonnulli restituti sint. V. De seditione quæ Alexandriæ facta est ob ordinationem Proterii; et de ea quæ contigit Ilic- rosolymis. VI. De siccitate, et de fame ac peste; et quo- modo in quibusdam locis tellus sua sponte fructus ediderit. VII. De cade Imperatoris Valentiniani, et quo- modo capta sit Roma; et de imperatoribus qui post Valentinianum regnarunt. VIII. De obitu Marciani, et de imperio Leonis; et quomodo hæretici Alexandriæ Proterium quidem occiderunt, Timotheum autem Ælurum episcopum elegerunt. IX. De circularibus litteris Leonis Augusti. X. De his quæ episcopi et Symeon Stylita Leoni rescripserunt. XI. De exsilio Timother Eluri, et de ordina- tione Timothei Salofacioli. Item de Gennadio et Acacio Constantinopolitanis episcopis. X11. De terrae motu qui contigit Antiochize, tre centis et quadraginta septem annis post illum qui temporibus Trajani contigerat. XIII. De incendio quod accidit Constantinopoli. XIV. De universalibus calamitatibus. XV. De nuptiis Zenonis et Ariadne. XVI. De Anthemio imperatore urbis Romæ, et de iis qui post illum imperarunt. XVII. De morte Leonis, et de imperio Leonis Junioris, et Zenonis, patris ejusdem. XVIII. Compendium Actorum synodi Chalcedo- nensis, positum in One libri secundi. CAP. I. De Marciano imperatore, et quæ signa imperii ejus praecesserint. Ea quæ Theodosii junioris temporibus gesta sunt, superiore libro complexi sumus. Jam vero Marcianum, celebrem illum Romanorum imperato- rem, in medium producentes, primum exponamus quis et unde fuerit, et quonam modo ad imperium pervenerit. Deinde res ab illo gestas suo loco ac tempore referemus. Igitur Marcianus, sicut cum ab aliis multis, tum a Prisco rhetore proditum est, oriundus fuit ex Thracia, patre militari. Qui cum paternum vivendi genus sequi cuperet, Philippopo- VALESI ANNOTATIONES. est Пpisz, ut legitur in codice Telleriano, et apud Nicephorum in lib. xv. Ilic est Priscus, ex cujus Historiarum libris excerptas legationes habemus. 1. Περὶ ὧν οἱ ἐπίσκοποι, καὶ Συμεὼν ὁ κιονίτης (9) Πατρίσκω ἱστόρητα: τῷ ῥήτορι, Scribendum
PG 86:2487δ Περὶ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ κινηθέντων καὶ τυπωθέντων, καὶ ὡς Διόσκορος ὁ Ἀλεξανδρείας καθῃρέθη, Θεοδώρητος δὲ καὶ Ἴβας καί τινες ἕτεροι ἀνεκλήθησαν.
Λ πρὸς τὴν Φιλίππου πόλιν τὰς ὁρμὰς ἔσχεν, Ενθα καὶ στρατιωτικοῖς ἐδύνατο συντετάχθαι τάγμασιν. Ανά δὲ τὴν ὁδὸν θεᾶται νεοσφαγές σῶμα ἐπὶ γῆς ἐρ ῥιμμένον. Ο παρεστώς (ἦν γὰρ τά τε ἄλλα παν άριστος, καὶ ἐς τὰ μάλιστα φιλανθρωπότατος), εικ τειρε τὸ γεγονὸς, καὶ ἐπὶ πολὺ τὴν πορείαν ἐπεἶχε, τῶν εἰκότων μεταδοῦναι βουλόμενος. Επειδή δέ τινες τοῦτο τεθέαντο, ταῖς ἐν τῇ Φιλιππουπόλει προσήγο γελλον ἀρχαῖς· αἱ τὸν Μαρκιανὸν παραλαβοῦσαι, τὰ περὶ τῆς μιαιφονίας ανηρώτων. Καὶ δὴ τῶν στο χασμῶν, καὶ τῶν εἰκότων πλέον τῆς ἀληθείας και τῆς γλώττης ἐσχηκότων, τὸν φόνον τοῦ ἀνδρὸς ἀναι νομένου, καὶ μιαιφόνου γε ποινὰς μέλλοντος ἀποτί- σειν, θεία τις ἐξαπίνης ῥοπὴ τὸν μιαιφόνον παραδέ δωσιν· δ; τὴν κεφαλὴν ἀποθέμενος ποινὴν τοῦ δράματος, τὴν κεφαλὴν τῷ Μαρκιανῷ χαρίζεται. Ούτως παραδόξως σωθείς, ἔν τινι τῶν αὐτόθι στρα- τιωτικῶν τελῶν ἀφικνεῖται, ἐν αὐτῷ παραγγέλλει» βουλόμενος (10). Οἱ τὸν ἄνδρα θαυμάσαντες, μέγαν τε ἔσεσθαι καὶ ἀξιολογώτατον εἰκότως τεκμηρά μενοι, ήδιστα προσδέχονται, καὶ σφίσιν αὐτοῖς ἐγκα - ταλέγουσιν, οὔτι ἔσχατον, ὡς ὁ στρατιωτικὸς ἐθέλει νόμος· ἐς δέ τινα βαθμὸν ἄρτι τετελευτηκότος ἀν δρό;, Αύγουστος ὄνομα τούτῳ, Μαρκιανὸν τὸν καὶ Αύγουστον ἐς τὴν παραγγελίαν ἐγγράψαντες· ὡς φθάσαι τοὔνομα τὴν προσηγορίαν τῶν ἡμετέρων βα- σιλέων, τὸ καλεῖσθαι Αύγουστοι μετὰ τῆς ἀλουργί δος περιβαλλομένων. Ωσπερ οὐκ ἀνασχομένου τοῦ ὀνόματος ἐπ' αὐτῷ χωρὶς τῆς ἀξίας μεἶναι, μηδ' αὖ πάλιν τῆς ἀξίας ἕτερον ὄνομα ζητησάσης ἐς σεμνολό γημα· ὥστε κύριον καὶ προσηγορικὸν τὸ αὐτὸ καθ εστάναι, διὰ μιᾶς κλήσεως, τῆς τε ἀξιώσεως τῆς τε προσηγορίας σημαινομένων. Καὶ ἕτερον δὲ συνέπεσε την βασιλείαν τῷ Μαρκιανῷ τεκμηριῶσαι δυνάμενον. Ἐπειδὴ γὰρ Ασταρι συνεστράτευσε κατὰ Βανδίλων, δορυάλωτός τε γέγονε σὺν ἑτέροις πλείστοις, παρα- πολὺ τῶν Βανδίλων ἡττηθέντος τοῦ Ασπαρος, ἀνα τὸ πεδίον ἤχθη μετὰ τῶν ἄλλων ἀνδραπόδων, Γιζερί- χου τους ζωγρηθέντας ἰδεῖν βουληθέντος· οἶπερ ἐπειδὴ ἡλίσθησαν, ἔν τινι τῶν ὑπερῴων ὁ Γιζέριχος καθῆστο, τῷ πλήθει τῶν σαγηνευθέντων ἡδόμενος. Καὶ τοῦ καιροῦ τριβομένου, ὡς ἂν ἑκάστοις ἐδόκει, διετέλουν· ἀνεῖσαν γὰρ οἱ φύλακες τὰ δεσμὰ, Γιζερί- χου προστάξαντος. Αλλος μὲν οὖν ἄλλο τι ἐπεπρά χειας. Μαρκιανὸς δὲ καθεὶς ἑαυτὸν ἐς τὸ πεδίον, τεθέπνται. οι ἄλλῳ μὲν οὖν ἄλλο τι ἐπεπράχθη. παραγγέλλει» παραγγέλλειν παραγγέλλειν τὴν ἀρχὴν παραγγέλλειν εἰς τὴν ἀρχὴν παραγγέλλοντας. παραγγελία παραγγελίαν Μαρκιανὸν τὸν καὶ Αύγουστον ἐς τὴν παρο αγγελίαν ἐγγράψαντες. ὃς ἦν ἐκ Δακίας μὲν τῆς ἐν Ἰκ- λυρικές, στρατιωτική παραγγείλας τάγματs. Ει Διπιδίους δὲ αὐτοὺς ἐκάλουν ἀπὸ τῶν ἄρτι παραγγελλόντων ἐν στρατεία. EVAGRI SCHOLASTICI B lim perrexit, ibi militaribus numeris ascribi se posse confidens. Dum vero iter faceret, offendit cadaver hominis recens caesi, quod humi projectum jacebat. Cui assistens (erat enim cum alia egregius, tum admirabili humanitate ac misericordia prædi- tus), casum ejus miseratus est, satisque diu illic substitit, cupiens homini justa persolvere. Id fa- ctum conspicati quidam, retulerunt magistratibus Philippopoleos. Qui mox comprehensum Marcia- num de cæde hominis interrogarunt. Cumque con- jecturæ et indicia plus quam veritas ipsa, et quam lingua rei cadem peregantis valuissent, jamque Marcianus homicidii poenas daturus esset, repente divina providentia cædis auctorem prodidit. Qui capite suo penas sceleris persolvens, Marciani caput servavit. Hoc modo præter exspectationem " servatus, ad quemdam illic militarem numerum venit, ut in eo militiæ nomen daret. Illi ho- minem admirati, et magnum ac prepolentem quando:que futurum certissimis conjecturis augurati, eum libentissinse susceperunt, atque in suum nu- merum cooptarunt, non tamen postremo loco, ut militaris lex postulat, sed in quodam gradu militis recens defuncti, cui nomen erat Augustus, Marcia- nm qui et Augustus, ascripserunt in albo mili- tari. Adeo ut Marcianus nomine suo prævenerit appellationem imperatorum nostrorum, qui nuncu- pationem Augustorum simul cum purpura induunt. Prorsus quasi nomen in illo permanere noluerit absque dignitate, nec dignitas aliud nomen quo C ipsa exornaretur requisierit. Ita ut idem nomen, et proprium illi, et appellativum exstiterit, uno codem- que vocabulo dignitatem illius et nomen designante. Accidit praeterea aliud quidpiam, ex quo conjicere licuit Marcianum aliquando imperaturum esse. Nam cum sub Aspare militaret adversus Vandalos, Romanis ingenti prælio victis, ipse una cum aliis pluribus captus et in campum perductus est cum reliqua multitudine captivorum, quam Geisericus spectare cupiebat. Qui cum in unum collecti essent, Geisericus in solario sedens, tantæ capivorum multitudinis spectaculo sese oblectabat. Porro cum tempus extraheretur, singuli pro arbitratu suo li- bere agebant; nam custodes mandato Geiserici captivos vinculis absolverant. Atque alii quidem ex VARIE LECTIONES. D VALESII ANNOTATIONES. Musculus vertit, ut in eo militiæ nomen daret. Non quόd ad verbum, idem sit ac nomen clare: Nam proprie significat petere atque ambire, Sic Dionysius Halicarnasseus in li- bro xt,sub finem, dicit, quod est ambire magistratum. Apianus vero solet dicere. Sic et ve- tus auctor apud Suidam in voce Solebant autem candidati cum magistratum pete- rent nomen suum profiteri. Joannes Langus mili- tare sacramentum dicere interpretatur. Quod mi- jus probo. Nam est album militare, in quod nomina singulorum militum referebantur. Vegetius in lib. 1, cap. 5, matriculam vocat. Eva- grius infra in hoc capite usurpat hac sensu: Porro militum nomina prius matriculis inserebantur, quam sacramentum dixissent, ut testatur Vegetius ibidem. Eadem voce utitur Candidus Isaurus in lib. Historiarum, de Leone ita scribens, Joannes Lydus in libello de Mensibus, quem ne. habeo, in mense Decembri de dupondiis sauf ly- ronibus ita scribit: (10) Ἐν αὐτῷ παραγγέλλειν βουλόμενος. Recte
ε Περὶ τῆς γενομένης στάσεως ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, χάριν τῆς χειροτονίας Προτερίου, ὁμοίως καὶ ἐν Ἱεροσολύμοις.
Λ πρὸς τὴν Φιλίππου πόλιν τὰς ὁρμὰς ἔσχεν, Ενθα καὶ στρατιωτικοῖς ἐδύνατο συντετάχθαι τάγμασιν. Ανά δὲ τὴν ὁδὸν θεᾶται νεοσφαγές σῶμα ἐπὶ γῆς ἐρ ῥιμμένον. Ο παρεστώς (ἦν γὰρ τά τε ἄλλα παν άριστος, καὶ ἐς τὰ μάλιστα φιλανθρωπότατος), εικ τειρε τὸ γεγονὸς, καὶ ἐπὶ πολὺ τὴν πορείαν ἐπεἶχε, τῶν εἰκότων μεταδοῦναι βουλόμενος. Επειδή δέ τινες τοῦτο τεθέαντο, ταῖς ἐν τῇ Φιλιππουπόλει προσήγο γελλον ἀρχαῖς· αἱ τὸν Μαρκιανὸν παραλαβοῦσαι, τὰ περὶ τῆς μιαιφονίας ανηρώτων. Καὶ δὴ τῶν στο χασμῶν, καὶ τῶν εἰκότων πλέον τῆς ἀληθείας και τῆς γλώττης ἐσχηκότων, τὸν φόνον τοῦ ἀνδρὸς ἀναι νομένου, καὶ μιαιφόνου γε ποινὰς μέλλοντος ἀποτί- σειν, θεία τις ἐξαπίνης ῥοπὴ τὸν μιαιφόνον παραδέ δωσιν· δ; τὴν κεφαλὴν ἀποθέμενος ποινὴν τοῦ δράματος, τὴν κεφαλὴν τῷ Μαρκιανῷ χαρίζεται. Ούτως παραδόξως σωθείς, ἔν τινι τῶν αὐτόθι στρα- τιωτικῶν τελῶν ἀφικνεῖται, ἐν αὐτῷ παραγγέλλει» βουλόμενος (10). Οἱ τὸν ἄνδρα θαυμάσαντες, μέγαν τε ἔσεσθαι καὶ ἀξιολογώτατον εἰκότως τεκμηρά μενοι, ήδιστα προσδέχονται, καὶ σφίσιν αὐτοῖς ἐγκα - ταλέγουσιν, οὔτι ἔσχατον, ὡς ὁ στρατιωτικὸς ἐθέλει νόμος· ἐς δέ τινα βαθμὸν ἄρτι τετελευτηκότος ἀν δρό;, Αύγουστος ὄνομα τούτῳ, Μαρκιανὸν τὸν καὶ Αύγουστον ἐς τὴν παραγγελίαν ἐγγράψαντες· ὡς φθάσαι τοὔνομα τὴν προσηγορίαν τῶν ἡμετέρων βα- σιλέων, τὸ καλεῖσθαι Αύγουστοι μετὰ τῆς ἀλουργί δος περιβαλλομένων. Ωσπερ οὐκ ἀνασχομένου τοῦ ὀνόματος ἐπ' αὐτῷ χωρὶς τῆς ἀξίας μεἶναι, μηδ' αὖ πάλιν τῆς ἀξίας ἕτερον ὄνομα ζητησάσης ἐς σεμνολό γημα· ὥστε κύριον καὶ προσηγορικὸν τὸ αὐτὸ καθ εστάναι, διὰ μιᾶς κλήσεως, τῆς τε ἀξιώσεως τῆς τε προσηγορίας σημαινομένων. Καὶ ἕτερον δὲ συνέπεσε την βασιλείαν τῷ Μαρκιανῷ τεκμηριῶσαι δυνάμενον. Ἐπειδὴ γὰρ Ασταρι συνεστράτευσε κατὰ Βανδίλων, δορυάλωτός τε γέγονε σὺν ἑτέροις πλείστοις, παρα- πολὺ τῶν Βανδίλων ἡττηθέντος τοῦ Ασπαρος, ἀνα τὸ πεδίον ἤχθη μετὰ τῶν ἄλλων ἀνδραπόδων, Γιζερί- χου τους ζωγρηθέντας ἰδεῖν βουληθέντος· οἶπερ ἐπειδὴ ἡλίσθησαν, ἔν τινι τῶν ὑπερῴων ὁ Γιζέριχος καθῆστο, τῷ πλήθει τῶν σαγηνευθέντων ἡδόμενος. Καὶ τοῦ καιροῦ τριβομένου, ὡς ἂν ἑκάστοις ἐδόκει, διετέλουν· ἀνεῖσαν γὰρ οἱ φύλακες τὰ δεσμὰ, Γιζερί- χου προστάξαντος. Αλλος μὲν οὖν ἄλλο τι ἐπεπρά χειας. Μαρκιανὸς δὲ καθεὶς ἑαυτὸν ἐς τὸ πεδίον, τεθέπνται. οι ἄλλῳ μὲν οὖν ἄλλο τι ἐπεπράχθη. παραγγέλλει» παραγγέλλειν παραγγέλλειν τὴν ἀρχὴν παραγγέλλειν εἰς τὴν ἀρχὴν παραγγέλλοντας. παραγγελία παραγγελίαν Μαρκιανὸν τὸν καὶ Αύγουστον ἐς τὴν παρο αγγελίαν ἐγγράψαντες. ὃς ἦν ἐκ Δακίας μὲν τῆς ἐν Ἰκ- λυρικές, στρατιωτική παραγγείλας τάγματs. Ει Διπιδίους δὲ αὐτοὺς ἐκάλουν ἀπὸ τῶν ἄρτι παραγγελλόντων ἐν στρατεία. EVAGRI SCHOLASTICI B lim perrexit, ibi militaribus numeris ascribi se posse confidens. Dum vero iter faceret, offendit cadaver hominis recens caesi, quod humi projectum jacebat. Cui assistens (erat enim cum alia egregius, tum admirabili humanitate ac misericordia prædi- tus), casum ejus miseratus est, satisque diu illic substitit, cupiens homini justa persolvere. Id fa- ctum conspicati quidam, retulerunt magistratibus Philippopoleos. Qui mox comprehensum Marcia- num de cæde hominis interrogarunt. Cumque con- jecturæ et indicia plus quam veritas ipsa, et quam lingua rei cadem peregantis valuissent, jamque Marcianus homicidii poenas daturus esset, repente divina providentia cædis auctorem prodidit. Qui capite suo penas sceleris persolvens, Marciani caput servavit. Hoc modo præter exspectationem " servatus, ad quemdam illic militarem numerum venit, ut in eo militiæ nomen daret. Illi ho- minem admirati, et magnum ac prepolentem quando:que futurum certissimis conjecturis augurati, eum libentissinse susceperunt, atque in suum nu- merum cooptarunt, non tamen postremo loco, ut militaris lex postulat, sed in quodam gradu militis recens defuncti, cui nomen erat Augustus, Marcia- nm qui et Augustus, ascripserunt in albo mili- tari. Adeo ut Marcianus nomine suo prævenerit appellationem imperatorum nostrorum, qui nuncu- pationem Augustorum simul cum purpura induunt. Prorsus quasi nomen in illo permanere noluerit absque dignitate, nec dignitas aliud nomen quo C ipsa exornaretur requisierit. Ita ut idem nomen, et proprium illi, et appellativum exstiterit, uno codem- que vocabulo dignitatem illius et nomen designante. Accidit praeterea aliud quidpiam, ex quo conjicere licuit Marcianum aliquando imperaturum esse. Nam cum sub Aspare militaret adversus Vandalos, Romanis ingenti prælio victis, ipse una cum aliis pluribus captus et in campum perductus est cum reliqua multitudine captivorum, quam Geisericus spectare cupiebat. Qui cum in unum collecti essent, Geisericus in solario sedens, tantæ capivorum multitudinis spectaculo sese oblectabat. Porro cum tempus extraheretur, singuli pro arbitratu suo li- bere agebant; nam custodes mandato Geiserici captivos vinculis absolverant. Atque alii quidem ex VARIE LECTIONES. D VALESII ANNOTATIONES. Musculus vertit, ut in eo militiæ nomen daret. Non quόd ad verbum, idem sit ac nomen clare: Nam proprie significat petere atque ambire, Sic Dionysius Halicarnasseus in li- bro xt,sub finem, dicit, quod est ambire magistratum. Apianus vero solet dicere. Sic et ve- tus auctor apud Suidam in voce Solebant autem candidati cum magistratum pete- rent nomen suum profiteri. Joannes Langus mili- tare sacramentum dicere interpretatur. Quod mi- jus probo. Nam est album militare, in quod nomina singulorum militum referebantur. Vegetius in lib. 1, cap. 5, matriculam vocat. Eva- grius infra in hoc capite usurpat hac sensu: Porro militum nomina prius matriculis inserebantur, quam sacramentum dixissent, ut testatur Vegetius ibidem. Eadem voce utitur Candidus Isaurus in lib. Historiarum, de Leone ita scribens, Joannes Lydus in libello de Mensibus, quem ne. habeo, in mense Decembri de dupondiis sauf ly- ronibus ita scribit: (10) Ἐν αὐτῷ παραγγέλλειν βουλόμενος. Recte
PG 86:2489ς Περὶ τῆς γενομένης ἀνομβρίας, λιμοῦ τε καὶ λοιμοῦ· ὅπως τε παραδόξως ἔν τισι χώραις αὐτομάτη ἡ γῆ τοὺς καρποὺς ἐβλάστησεν.
ὑπὸ τῷ ἡλίῳ ἐκάθευδε, θερμῷ τε ὄντι καὶ διαπύρω, παρὰ τὴν ὥραν τοῦ ἔτους. Αετὸς δὲ τῶν ὑπερθεν ἐπιστές, καὶ κατὰ κάθετον τῷ ἡλίῳ ἀντιμέτωπον τὴν πτῆσιν ποιησάμενος νεφέλης δίκην σκιάν, καὶ τὴν ἐντεῦθεν παραψυχὴν τῷ Μαρκιανῷ ἐτεχνάσατο. Ως θαυμάσαντα Γιζέριχον, συμβαλεῖν εὐστόχων τὰ επόμενα, μετάπεμπτόν τε τὸν Μαρκιανὸν ποιησά- μενον ἀφεῖναι τῆς αἰχμαλωσίας, ὅρκοις δεινοῖς κατα ασφαλισάμενον, ἡ μὴν τὰ πιστὰ φυλάξειν Βανδίλοις ἐς βασιλείαν παριόντα, καὶ ὅπλα κατ' αὐτῶν μὴ κινεῖν· καὶ φυλάξαι τὸν Μαρκιανὸν ἐπὶ τοῖς ἔργοις, Προκόπιος ἱστορεῖ (11). 'Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανίωμεν, τὴν ἐκτροπὴν ἐάπαντες. "Ην ὁ Μαρο κιανὸς τὰ πρὸς Θεὸν εὐσεβής, τὰ πρὸς πολιτευομέ τους δίκαιο;· πλοῦτον ἡγούμενος οὐ τὸν ἀπόθετον, οὐδὲ μὴν τὰ ἀπὸ δασμολογιῶν συμφορούμενον Ένα δὲ μόνον τὸν τοῖς δεομένοις ἐπαρχεῖν δυνάμενον, καὶ τοῖς πολλὰ κεκτημένοις ἀσφαλῆ παρέχειν τὸν πλούτου. Φοβερὸς οὐκ ἐν τῷ τιμωρεῖσθαι, ἀλλ' ἐν τῷ τιμωρήσεσθαι· δι' ὰ καὶ τὴν ἀρχὴν ἄθλον ἀρετῆς, οὐ κληρονομίαν ἔσχε, τῆς τε γερουσίας τῶν τε άλο λων τῶν πᾶσαν πληρούντων τύχην, ἀπάσαις ψήφους τὴν βασιλείαν αὐτῷ παρασχομένων, γνώμη Πουλο χερίας· ἦν καὶ ἐσῳκίσατο μὲν ὡς βασιλίδα· οὐ μὴν ἔγνω, ἀείπαιδος ἐκείνης μέχρι γήρως μεινάσης. Γέγονε δὲ ταῦτα, οὔπω μὲν Ουαλεντινιανοῦ τοῦ τῆς Ῥώμη; αὐτοκράτορος τὴν ψῆφον ἐπικυρώσαντος• Έμως δ' οὖν διὰ τὴν ἀρετὴν ἐπιψηφίσαντος. Ηβούλετο δὲ ὁ Μαρκιανὸς καὶ τῷ Θεῷ κοινὸν παρὰ πάντων σέδες προσάγεσθαι, τῶν διὰ τὴν ἀσέβειαν συγχυ- θεισῶν γλωσσῶν αὖθις εὐσεβῶς ἑνουμένων, καὶ διὰ μιας καὶ τῆς αὐτῆς δοξολογίας τὸ θεῖον γεραίρεσθαι. ΚΕΦΑΛ. Β'. · Περὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καὶ πόθεν τὴν αἰτίαν τῆς συνελεύσεως ἔσχεν. Προσίας: τοίνυν αὐτῷ ταῦτα βουλομένω, οἵ τε Λέον τος τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης ἐπισκόπου δια- κονούμενοι ταῖς ἀποκρίσεσι, φάσκοντες Διόσκορον ἀνὰ τὸ δεύτερον ἐν Ἐφέσῳ συνέδριον μὴ δέξασθαι τὸν Λέοντος τόμον, ὀρθοδοξίας ὅρον τυγχάνονται οι σε παρ' αὐτοῦ Διοσκόρου καθυβρισθέντες, τὰ κατὰ σφᾶς ἱκετεύοντες συνοδικῶς κριθῆναι. Πρώτρυνε δὲ μάλιστα Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου γεγονώς πρόεδρος, " φάσκων ἐπιβουλεύματα Χρυσαφίου τοῦ Θεοδοσίου ὑπασπιστού (12) αὐτόν τε καὶ Φλαβιανών καθαι- συμφορούμενα, ὤνα θέρους ἀχθόμενοι. (α) *Ην καὶ ἐσῳκίσατο. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. A captivis aliud quidpiam agebant : Marcianus vero B bumi procumbens, sub sole ferventi, et plus quarn tempestas anni ferebat torrido, dormiebat. Tum aquila superne adveniens, volatu soli perpendicu- lariter opposito, instar cujusdam nubis. umbram illi fecit, cumque hoc facto non mediocriter refri- geravit. Quo miraculo obstupefactus Geisericus, statim quid eventurum esset conjecit : accitumque ad se Marcianum libertate donavit, gravibus prius sacramentis cum astringens, ut postquam imperium adeptus esset, fidem servaret Vandalis, nec adver- sus eos expeditionem moveret. Quod quidem Marciano reipsa servatum fuisse Procopius scribit. Verum relictis diverticulis, ad propositum redea- mus. Fuit Marcianus, erga Deum quidern pius; in subditos autem justissimus : divitias veras existi- mans, non eas quæ reconditæ sunt, aut quæ ex tributis colliguntur, sed eas solum quæ indigen- tium penuriam sublevare possint, et locupletibus tutas ac securas opes suas præstare. Formidabilis, non tam propterea quod puniret, quam quod me- tuebatur ne puniturus esset. Itaque imperium, Dol quidem hareditario jure, sed præmium vir- (d) tutis adeptus est : cum senatus et omnes omnium ordinum viri communi consensu hunc ei honorem detulissent, suasu Pulcheriæ. Quam ille, utpote Augustam, uxorem quidem duxit : nunquam tamcn cum ea rem habuit, quippe quæ in perpetua virgi- nitate ad obitum usque permanserit. Atque hæc gesta sunt, antequam Valentinianus qui Romnæ im- perabat, electionem illam suo suffragio comprobas- set. Quam tamen ille, ob virtutem Marciani, postea confirmavit. Porro Marciano id maxime in votis erat, ut unus idemque cultus ab omnibus exhiberetur Dco, linguis quæ per impietatem confusæ fuerant, rursus pie unitis : utque divinum numen una eadenique glorificatione laudaretur. C CAP. II. De synodo Chalcedonensi et quam ob causam con- gregala sit. tectoris Theodosii depositos esse, eo quod Fluviae D Cum hæc in votis haberet, accedunt ad illum tum responsales Leonis Romanæ urbis episcopi, affirmantes Dioscorum in secundo Ephesino conci- lio non suscepisse epistolam Leonis, quæ doctrinam veræ fidei continebat : tum ii quos idem Dioscorus injuria affecerat, supplicantes ut ipsorum causa in episcopali concilio judicaretur. Sed pre cæteris urgebat Eusebius, episcopus quondam Dorylei, asserens se ac Flavianum insidiis Chrysaphii pro- VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. hic designat Evagrius, exstabant olim in lib. primo Vandalicorum. Sed hodie desiderantur in editione Augustana, pag. 96. llic enim lacuna est post ver- ba illa Ita etiam Priscus rhetor in excerptis legationum Chrysaphium appellat. Auctor Chronici Alexandrini cum Spatharium vocat. Sic etiam dicitur in gestis de nomire Acacii, quæ edidit Jacobus Sirmundus. VARIORUM. Durit Marcianus Pul- cheriam Augustam Theodosii imperatoris sororein virginem annos natam quatuor et quinquaginta: in- quit auctor Chronici Alexandrini. Pagius tamen ostendit Pulcheriam annum ætatis quinquagesi¯ mum secundum non absolvisse, ineunte imperium Marciano, quando haec acta sunt, anno Clu. 430. (11) Ο Προκόπιος ἱστορεῖ. Verba Procopii quæ (12) Χρυσαφίου τοῦ Θεοδοσίου ὑπασπιστοῦ.
Chapter IICaput II
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ζ Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Οὐαλεντινιανοῦ καὶ ἁλώσεως Ῥώμης· καὶ περὶ ἑτέρων βασιλευσάντων αὐτῆς.
ὑπὸ τῷ ἡλίῳ ἐκάθευδε, θερμῷ τε ὄντι καὶ διαπύρω, παρὰ τὴν ὥραν τοῦ ἔτους. Αετὸς δὲ τῶν ὑπερθεν ἐπιστές, καὶ κατὰ κάθετον τῷ ἡλίῳ ἀντιμέτωπον τὴν πτῆσιν ποιησάμενος νεφέλης δίκην σκιάν, καὶ τὴν ἐντεῦθεν παραψυχὴν τῷ Μαρκιανῷ ἐτεχνάσατο. Ως θαυμάσαντα Γιζέριχον, συμβαλεῖν εὐστόχων τὰ επόμενα, μετάπεμπτόν τε τὸν Μαρκιανὸν ποιησά- μενον ἀφεῖναι τῆς αἰχμαλωσίας, ὅρκοις δεινοῖς κατα ασφαλισάμενον, ἡ μὴν τὰ πιστὰ φυλάξειν Βανδίλοις ἐς βασιλείαν παριόντα, καὶ ὅπλα κατ' αὐτῶν μὴ κινεῖν· καὶ φυλάξαι τὸν Μαρκιανὸν ἐπὶ τοῖς ἔργοις, Προκόπιος ἱστορεῖ (11). 'Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανίωμεν, τὴν ἐκτροπὴν ἐάπαντες. "Ην ὁ Μαρο κιανὸς τὰ πρὸς Θεὸν εὐσεβής, τὰ πρὸς πολιτευομέ τους δίκαιο;· πλοῦτον ἡγούμενος οὐ τὸν ἀπόθετον, οὐδὲ μὴν τὰ ἀπὸ δασμολογιῶν συμφορούμενον Ένα δὲ μόνον τὸν τοῖς δεομένοις ἐπαρχεῖν δυνάμενον, καὶ τοῖς πολλὰ κεκτημένοις ἀσφαλῆ παρέχειν τὸν πλούτου. Φοβερὸς οὐκ ἐν τῷ τιμωρεῖσθαι, ἀλλ' ἐν τῷ τιμωρήσεσθαι· δι' ὰ καὶ τὴν ἀρχὴν ἄθλον ἀρετῆς, οὐ κληρονομίαν ἔσχε, τῆς τε γερουσίας τῶν τε άλο λων τῶν πᾶσαν πληρούντων τύχην, ἀπάσαις ψήφους τὴν βασιλείαν αὐτῷ παρασχομένων, γνώμη Πουλο χερίας· ἦν καὶ ἐσῳκίσατο μὲν ὡς βασιλίδα· οὐ μὴν ἔγνω, ἀείπαιδος ἐκείνης μέχρι γήρως μεινάσης. Γέγονε δὲ ταῦτα, οὔπω μὲν Ουαλεντινιανοῦ τοῦ τῆς Ῥώμη; αὐτοκράτορος τὴν ψῆφον ἐπικυρώσαντος• Έμως δ' οὖν διὰ τὴν ἀρετὴν ἐπιψηφίσαντος. Ηβούλετο δὲ ὁ Μαρκιανὸς καὶ τῷ Θεῷ κοινὸν παρὰ πάντων σέδες προσάγεσθαι, τῶν διὰ τὴν ἀσέβειαν συγχυ- θεισῶν γλωσσῶν αὖθις εὐσεβῶς ἑνουμένων, καὶ διὰ μιας καὶ τῆς αὐτῆς δοξολογίας τὸ θεῖον γεραίρεσθαι. ΚΕΦΑΛ. Β'. · Περὶ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καὶ πόθεν τὴν αἰτίαν τῆς συνελεύσεως ἔσχεν. Προσίας: τοίνυν αὐτῷ ταῦτα βουλομένω, οἵ τε Λέον τος τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης ἐπισκόπου δια- κονούμενοι ταῖς ἀποκρίσεσι, φάσκοντες Διόσκορον ἀνὰ τὸ δεύτερον ἐν Ἐφέσῳ συνέδριον μὴ δέξασθαι τὸν Λέοντος τόμον, ὀρθοδοξίας ὅρον τυγχάνονται οι σε παρ' αὐτοῦ Διοσκόρου καθυβρισθέντες, τὰ κατὰ σφᾶς ἱκετεύοντες συνοδικῶς κριθῆναι. Πρώτρυνε δὲ μάλιστα Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου γεγονώς πρόεδρος, " φάσκων ἐπιβουλεύματα Χρυσαφίου τοῦ Θεοδοσίου ὑπασπιστού (12) αὐτόν τε καὶ Φλαβιανών καθαι- συμφορούμενα, ὤνα θέρους ἀχθόμενοι. (α) *Ην καὶ ἐσῳκίσατο. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. A captivis aliud quidpiam agebant : Marcianus vero B bumi procumbens, sub sole ferventi, et plus quarn tempestas anni ferebat torrido, dormiebat. Tum aquila superne adveniens, volatu soli perpendicu- lariter opposito, instar cujusdam nubis. umbram illi fecit, cumque hoc facto non mediocriter refri- geravit. Quo miraculo obstupefactus Geisericus, statim quid eventurum esset conjecit : accitumque ad se Marcianum libertate donavit, gravibus prius sacramentis cum astringens, ut postquam imperium adeptus esset, fidem servaret Vandalis, nec adver- sus eos expeditionem moveret. Quod quidem Marciano reipsa servatum fuisse Procopius scribit. Verum relictis diverticulis, ad propositum redea- mus. Fuit Marcianus, erga Deum quidern pius; in subditos autem justissimus : divitias veras existi- mans, non eas quæ reconditæ sunt, aut quæ ex tributis colliguntur, sed eas solum quæ indigen- tium penuriam sublevare possint, et locupletibus tutas ac securas opes suas præstare. Formidabilis, non tam propterea quod puniret, quam quod me- tuebatur ne puniturus esset. Itaque imperium, Dol quidem hareditario jure, sed præmium vir- (d) tutis adeptus est : cum senatus et omnes omnium ordinum viri communi consensu hunc ei honorem detulissent, suasu Pulcheriæ. Quam ille, utpote Augustam, uxorem quidem duxit : nunquam tamcn cum ea rem habuit, quippe quæ in perpetua virgi- nitate ad obitum usque permanserit. Atque hæc gesta sunt, antequam Valentinianus qui Romnæ im- perabat, electionem illam suo suffragio comprobas- set. Quam tamen ille, ob virtutem Marciani, postea confirmavit. Porro Marciano id maxime in votis erat, ut unus idemque cultus ab omnibus exhiberetur Dco, linguis quæ per impietatem confusæ fuerant, rursus pie unitis : utque divinum numen una eadenique glorificatione laudaretur. C CAP. II. De synodo Chalcedonensi et quam ob causam con- gregala sit. tectoris Theodosii depositos esse, eo quod Fluviae D Cum hæc in votis haberet, accedunt ad illum tum responsales Leonis Romanæ urbis episcopi, affirmantes Dioscorum in secundo Ephesino conci- lio non suscepisse epistolam Leonis, quæ doctrinam veræ fidei continebat : tum ii quos idem Dioscorus injuria affecerat, supplicantes ut ipsorum causa in episcopali concilio judicaretur. Sed pre cæteris urgebat Eusebius, episcopus quondam Dorylei, asserens se ac Flavianum insidiis Chrysaphii pro- VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. hic designat Evagrius, exstabant olim in lib. primo Vandalicorum. Sed hodie desiderantur in editione Augustana, pag. 96. llic enim lacuna est post ver- ba illa Ita etiam Priscus rhetor in excerptis legationum Chrysaphium appellat. Auctor Chronici Alexandrini cum Spatharium vocat. Sic etiam dicitur in gestis de nomire Acacii, quæ edidit Jacobus Sirmundus. VARIORUM. Durit Marcianus Pul- cheriam Augustam Theodosii imperatoris sororein virginem annos natam quatuor et quinquaginta: in- quit auctor Chronici Alexandrini. Pagius tamen ostendit Pulcheriam annum ætatis quinquagesi¯ mum secundum non absolvisse, ineunte imperium Marciano, quando haec acta sunt, anno Clu. 430. (11) Ο Προκόπιος ἱστορεῖ. Verba Procopii quæ (12) Χρυσαφίου τοῦ Θεοδοσίου ὑπασπιστοῦ.
Chapter IIICaput III
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2491η Περὶ τοῦ θανάτου Μαρκιανοῦ καὶ τῆς βασιλείας Λέοντος· καὶ ὡς οἱ τῶν Ἀλεξανδρέων αἱρεσιῶται τὸν Προτέριον ἀποσφάττουσι,Τιμοθέῳ δὲ τῷ Αἰλούρῳ τὴν ἀρχιερωσύνην παραδιδόασιν.
Α ρεθήναι, διότι χρυσίον τῷ Χρυσαφίῳ ζητοῦντι, ο Φλα διανὸς ἐπὶ τῇ οἰκεία χειροτονίᾳ, πρὸς ἐντροπὴν Ιερά πέπομφε σκεύη (13), καὶ ὅτι παραπλήσιος την κακοδοξίαν Εὐτυχεῖ καθειστήκει ὁ Χρυσάφιος. Έλεγε δὲ τὸν Φλαβιανὸν καὶ δειλαίως ἀναιρεθῆναι, πρὸς Διοσκόρου ωθούμενόν τε καὶ λακτιζόμενον. Ἐξ ὧν ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος ἁλίζεται, ἀγγελιών τε καὶ ἀγγελιαφόρων πεμφθέντων, καὶ τῶν ἑκασταχού ἱερέων εὐσεβέσι γράμμασι κληθέντων, πρῶτα μὲν ἐν Νικαίᾳ· ὡς καὶ τὸν Ῥώμης πρόεδρον Λέοντα τοῖς ἐν Νικαίᾳ συνελθοῦσιν ἐπιγράψαι, πρὸς αὐτοὺς ἐπι στέλλοντα, περὶ ὧν ἐς τὸν οἰκεῖον πέπομφε τόπον, Πασχασιανοῦ καὶ Λουκενσίου καὶ λοιπῶν· ὕστερον δὲ ἐν Χαλκηδόνι τῆς Βιθυνῶν χώρας. Καὶ Ζαχαρίας μὲν ἐμπαθῶς ὁ ρήτωρ (14) καὶ Νεστόριον ἐκ τῆς Β ύπερορίας μετάπεμπτον γενέσθαι (15) φησί. Το δέ γε μὴ ταῦθ' οὕτως ἔχειν, τεκμηριοῖ τὸ πανταχοῦ τῆς συνόδου τὸν Νεστόριον ἀνατεθεματίσθαι. Δηλοῖ δὲ εν μάλα καὶ Εὐστάθιος ὁ τῆς Βηρυτῶν ἐπίσκοπος, γρά φων πρὸς Ἰωάννην ἐπίσκοπον, καὶ πρὸς Ἰωάννην ἕτερον πρεσβύτερον, περὶ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ κινητ θέντων, ἐπὶ λέξεως ὧδε. Ὑπαντήσαντες δὲ πάλιν οἱ ζητοῦντες Νεστορίου τὰ λείψανα, τῆς συνόδου κατεβίων· οἱ ἅγιοι διατί ἀναθεματίζονται; ὓς ἀγα νακτήσαντα τὸν βασιλέα τοῖς δορυφόροις ἐπιτρέψαι, μακρὰν αὐτοὺς ἀπελάσαι. Πῶς οὖν ὁ Νεστόριος μετα εκαλεῖτο, τῶν ἐντεῦθεν μεταστάς, οὐκ ἔχω λέγειν. ΚΕΦΑΛ. Γ'. •Εκφρασις τοῦ εὐκτηρίου οἴκου τῆς μεγαλομάρ τυρος Εὐφημίας, τῆς ἐν Χαλκηδόνι και δι ήγησις τῶν γενομένων ἐν αὐτῷ θαυμάτων. Αλίζονται τοίνυν ἀνὰ τὸ ἱερὸν τέμενος Εὐφημίας τῆς μάρτυρος· ὅπερ ίδρυται μὲν ἐπὶ τῆς Χαλκη δονέων τοῦ Βιθυνῶν ἔθνους· ἀπῴκισται δὲ τοῦ Βοσ- πόρου σταδίοις οὐ πλείοσι δύο, ἔν τινι τῶν εὐφυῶν χωρίων ήρέμα προσάντει· ὥστε τοὺς περιπάτους ἀνεπαισθήτους εἶναι τοῖς εἰς τὸν νεὼν ἐπιοῦσι τῆς μάρτυρος, ἐξαπίνης τε μετεώρους εἶναι εἴσω τῶν ανακτόρων γενομένους. Ὥστε τις όψεις ἐκχέοντας ἐκ περιωπῆς ἀπαντα θεωρεῖν ὑπεστρωμένα πεδία, ἐμπαθῶς,υι Καὶ ταῦτα μὲν ἄ φησιν ἀντεγκύκλια, παρήκεν, ἐμπαθῶς τὴν όλην πραγματείαν συγγράψας. Ἐκ τῆς ὑπερορίας μετάπεμπτον γενέσθαι φησί. (ε) Ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος. 2.91 EVAGRII SCHOLASTICI nus Chrysaphio aurum pro ordinatione ipsius po- stulanti, ad pudorem ei incutiendum sacra vasa misisset; et quod Chrysaphius in doctrina fidei cum Eutyche consentiret. Aiebat præterea Flavia- num a Dioscoro pulsum et calcibus appetitum, mi- serabili modo interfectum esse. His de causis sy- nodus Chalcedone congregata est, cum nuntii ac tabellarii missi fuissent; et singularum urbium episcopi litteris piissimi imperatoris acciti essent, primum quidem Nicæam : adeo ut Romanus epi- scopus Leo cum ad eos scriberet de legatis quos ad concilium miserat, Paschasino scilicet, Lucentio ac reliquis, litteras suas iuscriberet ad episcopos qui Nicæ convenerant; postea vero Chalcedonem. Et Zacharias quidem rhetor Nestorio favens, ab exsilio cum ad concilium evocatum esse di- cit. Sed rem aliter se habere ex eo liquet, quod Nestorius in illa synodo passim anathemate damna- tus est. idem etiam diserte testatur Eustathius epi- scopus Beryti, in litteris quas ad Joannein episco- pum et ad alterum Joannem presbyterum de rebus in synodo gestis scripsit his verbis. Occurrentes denuo ii qui Nestoriii reliquias postulabant, contra synodum vociferati sunt: qua de causa viri sancti anathemate damnantur? Adeo ut imperator indi- gnatione commotus, protectoribus suis mandaverit ut eos procul expellerent. Quomodo igitur Nesto- rius evocatus sit, qui jampridem e vivis excesserat, equidem non video. (e) CAP. III. Descriptio templi magna martyris Euphemia in urbe G Chalcedonensi; et miraculorum quæ illic funt narratio. Congregantur itaque in basilica Euphemiæ mar- tyris, Chalcedone, quæ urbs est provinciæ Bithy- niæ*. Distat autem hæc basilica a Bosporo duobus circiter stadiis, sita in loco quodam amœno et molliter acclivi, adeo ut qui in martyris templum ascendunt, nullum ambulationis laborem sentiant, sed repente sublimes appareant, intra ipsam basi- licam consistentes. Ex qua, tanquam e specula, oculos demittentes, subjectos campos cernunt in * De Euphemia Socr., p. 316. VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Nico scribit Theodosium juniorem, qui tum Chal- cedone degebat, impulsu Chrysaphii mandasse Flaviano recens ordinato Constantinopolis episcopo, D ut pro ordinatione sua Eulogias ad ipsum mitteret. Cumque Flavianus mundos panes misisset benedi- clionis nomine, Chrysaphium respondisse, aureas Eulogias principem postulare. Tum vero rescripsisse Flavianum, pecunias se quas mitteret non habere, nisi sacra Ecclesiæ vasa pecuniæ loce offerret. Atque ea res, ut ait Theophanes, inter Chrysaphium et Flavianum gravissimam simultatem excitavit. rhetor Historiam ecclesiasticam scripsit ab exordio Marciani imperatoris, ut ex hoc loco conjicere li- cet, usque ad principatum Anastasii. Scripsit autem non sincere atque moderate, quemadmodum Histo- riam scribere decet, sed gratia atque odio corru- plus, hoc est ait Evagrius. Idem de en testatur in lib m, cap. 7, his verbis : Sed et in cap. ejusdem libri, eumdein Zachariam negligentia arguit. codice Florentino hic locus integrior legitur hoc modo: VARIORUM. Concilium Chal- cedoneusen OEcumenicum IV, anno Chr. 451, vm Idus Octobr. inchoatuin, Kalendis Novembris absolutum. Aderant, ut ex Veterum auctoritate constat antistites DC. In ea hæresis Eutychiana damnata. Vid. Ant. Pagi et Guil. Cav, ad ann. 451. (15) ῾Ιερὰ πέπομφε σκεύη. Theophanes in Chro (14) Ζαχαρίας μὲν ἐμπαθὼς ὁ ῥήτωρ. Zacharias (15) Μετάπεμπτον γενέσθαι. In manuscriptο
PG 86:2493θ Περὶ τῶν ἐγκυκλίων Λέοντος βασιλέως.
ὁμαλῆ καὶ ὕπτια τῇ πόᾳ χλοάζοντα, ληίοις τε κυ- μαινόμενα, καὶ παντοδαπῶν δένδρων τῇ θέᾳ ὡραῖζό- μενα όρη τε λάσια ἐς ὕψος εὐπρεπώς μετεωριζό μενά τε καὶ κυρτούμενα· ἀτὰρ καὶ πελάγη διάφορα, τὰ μὲν τῇ γαλήνη πορφυρούμενα, καὶ ταῖς ἀκταῖς προσπαίζοντα ηδύ τε καὶ ἡμερον, ἔνθα νήνεμα τα χωρία καθεστᾶσι· τὰ δὲ παφλάζοντά τε καὶ τοῖς κύμασιν ἀγριαίνοντα, κάχληκάς τε καὶ φυκία καὶ τῶν ὀστρακοδέρμων τὰ κουφότερα μετὰ τῆς ἀντανακλάσεως τῶν κυμάτων αὐτῆς ἀνασειράζοντα. 'Αντικρὺ δὲ τῆς Κωνσταντίνου τὸ τέμενος· ὥστε καὶ τῇ θέᾳ τῆς τοσαύτης πόλεως τὸν νεῶν ὡραίζεσθαι. Τρεῖς δ' ὑπερμεγέθεις οἴκοι τὸ τέμενος· εἷς μὲν ὑπαίθριος, ἐπιμήκει τῇ αὐλῇ καὶ κίοσι πάντοθεν κοσμούμενος· ἕτερό; τε αὖ μετὰ τοῦτον τό τε εὗρος τό το μήκος, τούς τε κίονας μικροῦ παραπλήσιος (16). μόνον δὲ τῷ ἐπικειμένῳ ἐρόφῳ διαλλάττων. Οὗ κατὰ τὴν βόρειον πλευρὲν πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα, οἶκος περιφερὴς ἐς θάλον (γ) εὖ μάλα τεχνικῶς ἐξησκημέ νοις κίοσιν, ἴσοις τὴν ὕλην, ἴσοις τὰ μεγέθη καλ εστῶσιν, ἔνδοθεν κυκλούμενος. Ὑπὸ τούτοις ὑπερ- Τόν (17) τι μετεωρίζεται ὑπὸ τὴν αὐτὴν ὀροφήν ώς ἂν κἀντεῦθεν ἐξῃ τοῖς βουλομένοις ἱκετεύειν τε τὴν μάρτυρα, καὶ τοῖς τελουμένοις παρεῖναι. Εἴσω δὲ τοῦ θόλου πρὸς τὰ ἑῷα, εὐπρεπής έστι σηκός (18), Ενθα τὰ πανάγια τῆς μάρτυρος ἀπόκειται λείψανα Εν τινι σορῷ τῶν ἐπιμηκῶν, μακράν ἔνιοι καλού σιν (19), ἐξ ἀργύρου εὖ μάλα σοφῶς ἡσκημένῃ. Καὶ μακράν ἃ μὲν ὑπὸ τῆς παναγίας ἐπί τισι χρόνοις θαυματ- ουργεῖται, πᾶσι Χριστιανοῖς Εκδηλα. Πολλάκις γὰρ ο ἡ τοῖς κατὰ καιρὸν τὴν αὐτὴν ἐπισκοποῦσι πίλιν ὄναρ ἐπιστᾶσα διακελεύεται, ἤ καί τισι τῶν ἄλλως ἐς βίον ἐπισήμων παραγινομένοις αὐτῇ κατὰ τὸ τέ μενος τουγαν (20). "Οπερ ἐπειδὰν τοῖς τε βασιλεῦσι, μικροῦ παραπλήσιος. μικρά παραπλήσιος. ἐπὶ τούτοις, υἱ ἐφ᾽ οἷς ὑπερῷον τι, σηκός, υι Ενθα πρεσβύτης λόγος καθέστηκε, τὸ πανίερον σῶμα ἐπὶ σηκῷ καθ εστάναι της μάρτυρος. Λέγες ται γὰρ περιστύλια τῆς Παρθένου Μαρίας, ἐν σηκώ χρυσοπάστῳ ἀποτεθῆναι ἐνταῦθα. ἄρχαν. μακρὰ εἰ ἐπιμήκης ἀρχάν σορός, τρυφαν (γ) Ες θόλον σκιάς, HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER II. getibus veluti luctuantes, atque omni arborum genere exornatos: montes præterea silvosos, sen- sim sese attollentes atque incurvantes. Diversa denique maria : hæc quidem serenitate renidentia, et littoribus suaviter ac placide alludentia : ubi scilicet tranquilla sunt loca, absque ventis ac tem- pestations. Alia véro æstuantia et fluctibus infre- mentia, cochleas, algam, et ex testaccis levissimon quosque pisciculos reciproco astu deferentia ac denuo retrahentia. Porro templum ipsum situm est e regione Constantinopoleos: adeo ut tantæ urbis aspectu templum non mediocriter venustetur. Con- stat autem ex tribus amplissimis ædibus. Prima est sub dio. longo atrio et columnis undique exornata. Post hanc altera, longitudine ac latitudine, et co- lumnis propemodum similis: hoc uno discrepans, quod cuinen habet impositum. In cujus boreali A planitiem porrectos, viridi gramine vestitos, ac se- latere ad ortum solis, ædes est rotunda in modum testudinis, admodum artificiose elaborata, colum- nis et materia et magnitudine 'inter se paribus in- terius circumdata. Super his crnaculum est sublime, sub codem culmine. Ex quo licet iis qui voluerint, martyri supplicare, et sacris interesso mysteriis. Intra testudinem vero ad orientem solem tumulus est magnificus, in quo sanctæ martyris reliquia jacent in arca quadam oblonga recondita; quam nonnulli vocal, ex argento pulcher- rime fabricata. Ac miracula quidem quæ subinde patrantur a sanctissima martyre, nota sunt omnibus B " C Christianis. Frequenter enim aut episcopis illius civitatis, aut viris pietate illustribus qui ad ipsius basilicam advenerint, in somuis apparens, præcipit ut in templo vindemient. Quod ubi tum imperatori, VALESH ANNOTATIONES. correxi ex manuscripto codice Florentino in hunc modum Nicephorus tanen vulgatam lectionem secutus est. In Telleriano co- dicc scriptumn inveni pretes mendum hujus loci non animadvertisse : quis enim sensus est horum verborum? Sub his columnis tabulatum est sublime, etc., quemadmodum vertit Christophorsonus. Omnino scribendum est legitur apud Nicephorun in loco supra citato. Verba Nicephori sunt etc. Quæ Langus ita vertit: Super quibus porti- cus sublimis eadem sub testudine constructa est. phorsonus sacrarium interpretati sunt. Musculus vero adytum: Quod non probo. Ego tamulum in- terpretari malui. Id enim significat von testantur Hesychius ac Suídas. Per tumulum au- tem intelligo locum septum ac munitum cancellis, in cujus medio arca eral argentea, in qua deposi- tæ erant reliquiæ sanctæ martyris Euphemiæ. Id enim ita se habuisse, patet ex sequentibus Evagrii verbis. [Eadem voce utitur Theophylactus in lib. vus, cap. 14, de Euphemiæ martyris sepulcro ita loquens perinde ac Evagrius: D Idem Theophylactus, in cap. ejusdem libri, loquens de Ecclesia Deiparæ quæ erat in Blachernis, eandem vocem usurpat : Interpres tamcn utrobique arcam vertit.] Certe non video quisnam sensus sit in vul- gata lectione, cum idem sit, neque id nomen proprium sit, sed adjectivum. Præ- stat igitur legere. Quidam, inquit Evagrius; eam martyris capsam, arcam vocabant. Sic enim Latini dicunt. Glossa veteres arca funebris. cum non intellexerunt interpretes. Nam Musculus quidem et Christophorsonus emendarunt. Musculus enim ita vertit: ut circa tempium ad ho- norem ejus jucundentur præcipit, Christophorsonis vero sic interpretatus est: Jubet ut in ipso templo festum deliciis et opipuris epulis celebrent. Sed quæ sequuntur Evagrii verba, hanc emendationem prorsus refellunt. Neque enim Evagrius hoc loco quidquam subjicit, quod ad luxum ac delicias per- tineat. Nicephorus vero vulgatam quidem scriptu- ram retinuit. Sed perperam exposuit hoc modo: VARIORUM. Harpocration ait Tholum ab Athe- niensibus vocari locum ubi Prytanes convivan- tur; a quibusdam vero a rotunda edificii forma, quæque pilci instar est, ab Italicis dicitur cuppalo. (16) Κίονας μικροὺς παραπλησίως. Hunc locum (17) Υπὸ τούτοις ὑπερῷον. Mirum est inter- (18) Εὐπρεπής ἐστι σηκός. Langus et Christo- (19) Μακράν ἔνιοι καλοῦσιν. Scribendum puto (20) Αὐτῇ κατὰ τὸ τέμενος τρυγή». Hunc lo
ι Περὶ ὧν οἱ ἐπίσκοποι καὶ Συμεὼν ὁ κιονίτης ἀντέγραψεν.
ὁμαλῆ καὶ ὕπτια τῇ πόᾳ χλοάζοντα, ληίοις τε κυ- μαινόμενα, καὶ παντοδαπῶν δένδρων τῇ θέᾳ ὡραῖζό- μενα όρη τε λάσια ἐς ὕψος εὐπρεπώς μετεωριζό μενά τε καὶ κυρτούμενα· ἀτὰρ καὶ πελάγη διάφορα, τὰ μὲν τῇ γαλήνη πορφυρούμενα, καὶ ταῖς ἀκταῖς προσπαίζοντα ηδύ τε καὶ ἡμερον, ἔνθα νήνεμα τα χωρία καθεστᾶσι· τὰ δὲ παφλάζοντά τε καὶ τοῖς κύμασιν ἀγριαίνοντα, κάχληκάς τε καὶ φυκία καὶ τῶν ὀστρακοδέρμων τὰ κουφότερα μετὰ τῆς ἀντανακλάσεως τῶν κυμάτων αὐτῆς ἀνασειράζοντα. 'Αντικρὺ δὲ τῆς Κωνσταντίνου τὸ τέμενος· ὥστε καὶ τῇ θέᾳ τῆς τοσαύτης πόλεως τὸν νεῶν ὡραίζεσθαι. Τρεῖς δ' ὑπερμεγέθεις οἴκοι τὸ τέμενος· εἷς μὲν ὑπαίθριος, ἐπιμήκει τῇ αὐλῇ καὶ κίοσι πάντοθεν κοσμούμενος· ἕτερό; τε αὖ μετὰ τοῦτον τό τε εὗρος τό το μήκος, τούς τε κίονας μικροῦ παραπλήσιος (16). μόνον δὲ τῷ ἐπικειμένῳ ἐρόφῳ διαλλάττων. Οὗ κατὰ τὴν βόρειον πλευρὲν πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα, οἶκος περιφερὴς ἐς θάλον (γ) εὖ μάλα τεχνικῶς ἐξησκημέ νοις κίοσιν, ἴσοις τὴν ὕλην, ἴσοις τὰ μεγέθη καλ εστῶσιν, ἔνδοθεν κυκλούμενος. Ὑπὸ τούτοις ὑπερ- Τόν (17) τι μετεωρίζεται ὑπὸ τὴν αὐτὴν ὀροφήν ώς ἂν κἀντεῦθεν ἐξῃ τοῖς βουλομένοις ἱκετεύειν τε τὴν μάρτυρα, καὶ τοῖς τελουμένοις παρεῖναι. Εἴσω δὲ τοῦ θόλου πρὸς τὰ ἑῷα, εὐπρεπής έστι σηκός (18), Ενθα τὰ πανάγια τῆς μάρτυρος ἀπόκειται λείψανα Εν τινι σορῷ τῶν ἐπιμηκῶν, μακράν ἔνιοι καλού σιν (19), ἐξ ἀργύρου εὖ μάλα σοφῶς ἡσκημένῃ. Καὶ μακράν ἃ μὲν ὑπὸ τῆς παναγίας ἐπί τισι χρόνοις θαυματ- ουργεῖται, πᾶσι Χριστιανοῖς Εκδηλα. Πολλάκις γὰρ ο ἡ τοῖς κατὰ καιρὸν τὴν αὐτὴν ἐπισκοποῦσι πίλιν ὄναρ ἐπιστᾶσα διακελεύεται, ἤ καί τισι τῶν ἄλλως ἐς βίον ἐπισήμων παραγινομένοις αὐτῇ κατὰ τὸ τέ μενος τουγαν (20). "Οπερ ἐπειδὰν τοῖς τε βασιλεῦσι, μικροῦ παραπλήσιος. μικρά παραπλήσιος. ἐπὶ τούτοις, υἱ ἐφ᾽ οἷς ὑπερῷον τι, σηκός, υι Ενθα πρεσβύτης λόγος καθέστηκε, τὸ πανίερον σῶμα ἐπὶ σηκῷ καθ εστάναι της μάρτυρος. Λέγες ται γὰρ περιστύλια τῆς Παρθένου Μαρίας, ἐν σηκώ χρυσοπάστῳ ἀποτεθῆναι ἐνταῦθα. ἄρχαν. μακρὰ εἰ ἐπιμήκης ἀρχάν σορός, τρυφαν (γ) Ες θόλον σκιάς, HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER II. getibus veluti luctuantes, atque omni arborum genere exornatos: montes præterea silvosos, sen- sim sese attollentes atque incurvantes. Diversa denique maria : hæc quidem serenitate renidentia, et littoribus suaviter ac placide alludentia : ubi scilicet tranquilla sunt loca, absque ventis ac tem- pestations. Alia véro æstuantia et fluctibus infre- mentia, cochleas, algam, et ex testaccis levissimon quosque pisciculos reciproco astu deferentia ac denuo retrahentia. Porro templum ipsum situm est e regione Constantinopoleos: adeo ut tantæ urbis aspectu templum non mediocriter venustetur. Con- stat autem ex tribus amplissimis ædibus. Prima est sub dio. longo atrio et columnis undique exornata. Post hanc altera, longitudine ac latitudine, et co- lumnis propemodum similis: hoc uno discrepans, quod cuinen habet impositum. In cujus boreali A planitiem porrectos, viridi gramine vestitos, ac se- latere ad ortum solis, ædes est rotunda in modum testudinis, admodum artificiose elaborata, colum- nis et materia et magnitudine 'inter se paribus in- terius circumdata. Super his crnaculum est sublime, sub codem culmine. Ex quo licet iis qui voluerint, martyri supplicare, et sacris interesso mysteriis. Intra testudinem vero ad orientem solem tumulus est magnificus, in quo sanctæ martyris reliquia jacent in arca quadam oblonga recondita; quam nonnulli vocal, ex argento pulcher- rime fabricata. Ac miracula quidem quæ subinde patrantur a sanctissima martyre, nota sunt omnibus B " C Christianis. Frequenter enim aut episcopis illius civitatis, aut viris pietate illustribus qui ad ipsius basilicam advenerint, in somuis apparens, præcipit ut in templo vindemient. Quod ubi tum imperatori, VALESH ANNOTATIONES. correxi ex manuscripto codice Florentino in hunc modum Nicephorus tanen vulgatam lectionem secutus est. In Telleriano co- dicc scriptumn inveni pretes mendum hujus loci non animadvertisse : quis enim sensus est horum verborum? Sub his columnis tabulatum est sublime, etc., quemadmodum vertit Christophorsonus. Omnino scribendum est legitur apud Nicephorun in loco supra citato. Verba Nicephori sunt etc. Quæ Langus ita vertit: Super quibus porti- cus sublimis eadem sub testudine constructa est. phorsonus sacrarium interpretati sunt. Musculus vero adytum: Quod non probo. Ego tamulum in- terpretari malui. Id enim significat von testantur Hesychius ac Suídas. Per tumulum au- tem intelligo locum septum ac munitum cancellis, in cujus medio arca eral argentea, in qua deposi- tæ erant reliquiæ sanctæ martyris Euphemiæ. Id enim ita se habuisse, patet ex sequentibus Evagrii verbis. [Eadem voce utitur Theophylactus in lib. vus, cap. 14, de Euphemiæ martyris sepulcro ita loquens perinde ac Evagrius: D Idem Theophylactus, in cap. ejusdem libri, loquens de Ecclesia Deiparæ quæ erat in Blachernis, eandem vocem usurpat : Interpres tamcn utrobique arcam vertit.] Certe non video quisnam sensus sit in vul- gata lectione, cum idem sit, neque id nomen proprium sit, sed adjectivum. Præ- stat igitur legere. Quidam, inquit Evagrius; eam martyris capsam, arcam vocabant. Sic enim Latini dicunt. Glossa veteres arca funebris. cum non intellexerunt interpretes. Nam Musculus quidem et Christophorsonus emendarunt. Musculus enim ita vertit: ut circa tempium ad ho- norem ejus jucundentur præcipit, Christophorsonis vero sic interpretatus est: Jubet ut in ipso templo festum deliciis et opipuris epulis celebrent. Sed quæ sequuntur Evagrii verba, hanc emendationem prorsus refellunt. Neque enim Evagrius hoc loco quidquam subjicit, quod ad luxum ac delicias per- tineat. Nicephorus vero vulgatam quidem scriptu- ram retinuit. Sed perperam exposuit hoc modo: VARIORUM. Harpocration ait Tholum ab Athe- niensibus vocari locum ubi Prytanes convivan- tur; a quibusdam vero a rotunda edificii forma, quæque pilci instar est, ab Italicis dicitur cuppalo. (16) Κίονας μικροὺς παραπλησίως. Hunc locum (17) Υπὸ τούτοις ὑπερῷον. Mirum est inter- (18) Εὐπρεπής ἐστι σηκός. Langus et Christo- (19) Μακράν ἔνιοι καλοῦσιν. Scribendum puto (20) Αὐτῇ κατὰ τὸ τέμενος τρυγή». Hunc lo
PG 86:2495ια Περὶ τῆς ἐξορίας Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου καὶ τῆς χειροτονίας Τιμοθέου τοῦ Σαλοφακιάλου, καὶ περὶ Γενναδίου καὶ Ἀκακίου τῶν Κωνσταντινουπολιτῶν.
Α τῷ τε ἀρχιερεῖ καὶ τῇ πόλει κατάδηλον ᾖ, φοιτώσε κατὰ τὸν νεών, οἵ τε τὰ σκήπτρα, οἵ τε νὰ ἱερὰ καὶ τὰς ἀρχὰς διέποντες, ἅπας τε ὁ λοιπός όμιλος, μετα σχεῖν τῶν τελουμένων βουλόμενοι. Πάντων τε οὖν δρώντων ὁ τῆς. Κωνσταντίνου πρόεδρος μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων, εἴσω τῶν ἀνακτόρων χωρεῖ, ἔνθα τὸ λελεγμένον μοι πανάγιον ἀπόκειται σῶμα. Εστι δέ τι κλειθρίδιον μικρόν (21) κατὰ τὴν αὐτὴν σορόν ἐν τῷ λαιῷ μέρες, θύραις μικραῖς κατησφαλισμένον, ὅθεν σίδηρον ἐπιμήκη κατὰ τὰ πανάγια λείψανα σπόγγον περιαρτήσαντες ἐπαφιᾶσι, καὶ τὸν σπόγγον περιδονοῦντες, ἐς ἑαυτοὺς τὸν σίδηρον ἀνέλκουσιν, αἱμάτων πλήρη, θρόμβων τε πολλῶν. Ὅπερ ἐπάν ὁ λεως ἴδοι 10, ευθέως προσεκύνησε τὸν Θεὸν γεραί ρων. Τοσαύτη δὲ καθέστηκε τῶν ἐκφερομένων ἡ πληθύς, ὥστε καὶ τοὺς εὐσεβεῖς βασιλεῖς, καὶ πάντας τοὺς ἁλιζομένους ἱερέας, καὶ μὴν καὶ πάντα τὸν αθροιζόμενον λεών, πλουσίως τῶν ἀναδιδομένων μεταλαμβάνειν, ἐκπέμπεσθαί τε καὶ ἀνὰ τὴν ὑφήλιον πᾶσαν τῶν πιστῶν τοῖς βουλομένοις, καὶ διὰ παντὸς τούς τε θρόμβους σώζεσθαι, τό τε πανάγιον αἷμα, μηδαμῶς ἐς ἑτέραν μεταχωροῦν ἔψιν. "Απερ θεο πρεπῶς τελεῖται, οὐ κατά τινα διωρισμένην περί οδον, ἀλλ' ὡς ἂν ἡ τοῦ προεδρεύοντος βιοτή, καὶ ἡ τῶν τρόπων σεμνότης βούλεται. Φασὶ δ' οὖν ὅτε μὲν τῶν εὐσχημόνων τις κυβερνώη καὶ ταῖς ἀρεταῖς ἐπίσ σημος, τοῦτο τὸ θαῦμα καὶ μάλιστα συχνῶς γίνεσθαι· ὅτε δὲ τῶν οὐ τοιούτων, σπανίως τάς τοιαύτας θεο σημείας προϊέναι. Λέξω δέ τι, ὅπερ οὐ χρόνος, οὐ καιρός διατέμνει· οὐδὲ μὴν πιστοῖς τε καὶ ἀπίστοις διακέκριται, πᾶσι δὲ ἐξ ἴσης ἀνεῖται· ὅταν ὧδε τοῦ χώρου τις γένηται, ἔνθα ἡ τιμία σορὸς ἐν ᾗ τὰ παν άγια λείψανα, ἀδμῆς εὐώδους ἐμπίπλαται, πάσης συνήθους ἀνθρώποις υπερτέρας. Οὐδὲ γὰρ τῇ ἐκ λειμώνων ἀθροιζομένῃ παρέοικεν, οὐδέ γε τῇ ἔκ τινος τῶν εὐωδεστάτων αναπεμπομένῃ, οὐδὲ οταν μυρεψός ἐργάσαιτο· ξένη δέ τις καὶ ὑπερφυής, ἐξ αὐτῆς παραστάσα (22) τῶν ἀναδιδόντων τὴν δύναμιν. 'Αθόνως τῶν θαυμάτων τρυγἂν ἐνεκελεύετο. Ιd κλειθρίοιον ἔστι δέ, Εξ αὐτῆς παραστᾶσα τῶν ἀναδιδόντων τὴν δύναμιν Τεκμηριοῦσα τοῦ ἀναδιδόντος τὴν δύναμιν. • EVAGRII SCHOLASTICI B tum patriarche, totique civitati innotuit, statim omnes ad basilicam pergunt, tam Augusti scilicet, quam pontifices et magistratus, et reliqua populi multitudo, ut sacrorum mysteriorum participes fant. Cunctis deinde spectantibus, episcopus urbis Constantinopolitanæ una cum suis sacerdotibus in sacrarium ingreditur, in quo sacrum illud de quo dixi, corpus depositum est. In eadem arca foramen est exiguum in lava parte, parvis quibusdam ostia- lis obfirmatum. Per quod, ferrum oblongum cui spongia adnexa est, tisque ad sacras reliquias de- mittunt. Et postquam spongiam hac illac versave- rint, ferream virgam ad se retrahunt, cruore ple- nam et coagulato sanguine. Quod ubi populus vide- rit, confestim Deum cum laudibus adorat. Tanta autem est cruoris qui illine extrahitur copia, ut non solum piissimi imperatores et sacerdotes illic congregati, universa denique populi multitudo ibi- dem collecta, abunde ex eo accipiant, sed et tide- libus quicunque copierint, per universum terrarum orbem gultas ejus mittant. Porro coagulatus ille sanguis perpetuo durat, nec in alium co- lorem mutatur sacer cruor. Hoc autem miraculum fit, non certo aliquo ac defnito temporis spatio, sed prout episcopi vità et morum gravitas prome- ruerit. Ferunt enim quoties vir probus atque ho- nestus omuique virtutum genere exornatus, Eccle- siam rexerit, id miraculum fieri, et quidem frequentissime; quoties vero non ejusmodi anti- stes fuerit, raro hæc signa evenire. Jam vero aliud miraculum commemorabo, quod nec tempore, nec ulla ex causa interrumpitur, nec discrimen facit inter fideles atque infideles: sed omnibus ex æquo prostat. Ubi quis ad eum locum accesserit, in qno est area illa pretiosa quae sacras continet reliquias, ejusmodi odoris suavitatem sentit, quæ omnes consuetos odores longe superat. Nam neque odori qui ex pratis colligitur, neque ei qui ex rebus fragrantissimis exhalat, similis est odor ille, nec qualis ab unguentariis conficitur: sed peregrinus quidam et excellens per se ipsum declarans quanta sit virtus reliquiarum quæ ipsum emittunt. C C. VARKE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Ian vertit : Christophorsonus vero transennam). Ego cum Musculo foramen malui vertere. Nam et Sozomenus ita appellat in lib. ix, cap. 2, ubi plura notavi de hujusmodi fenestellis quæ fiebant in cap- sis martyrum. est, D et Nicephorus. Porro Langus fenester- nt vertit Langus: Ut miraculorum talium fructum perciperent, est cohortata. Verum Nicephorus hæc verba addidit de suo: nec Evagrii mentem asseci- tus est, cum Evagrius non de pluribus miraculis hic loquatur, sed de uno duntaxat' miraculo, san- guinis scilicet ex sanctæ martyris tumulo scatti - rientis. Ego vero vulgatam scripturan secutus, simplici atque obvio sensu hunc locum de vinde- miatione exposui. Quod quidem optime convenit cum sequentibus Evagrii verbis. Cruor enim qui ex beats martyris reliquiis copiosissime exprime- batur, haud absimilis erat vino quod ex uvis com- pressis elicitur. Adde quod dies festus sanctæ En- phemiæ in tempus. vindemia incidebat, in scili- cet mensis Septembris, ut discimus ex Græcorum Menologi r. doctis;qui jampridem emendarunt etc. Quam emendationen confirmat etiam codex Tellerianus manuscriptis codicibus, Florentino, Telleriano et Regio, et in editione Roberti Stephani. Nec recte fe cerunt typographi Genevenses, qui ex libris Christo- phorsoni eam hic vocem suppleverunt, cum minime necessaria sit hoc loco, nec ullius scripti exemplaris testimonio confirmetur. Nam variæ illæ lectiones quæ ex Christophorsoni libris proferuntur, nihil aliud sunt plerumque quain conjecturæ doctorum viro- rum. Totus igitur hic locus ita scribi debet, prout legitur in codice Florentino ac Telleriano : Atque ita legit Nicephorus Sic enim hunc Evagrii locum ex. pressit : 06. G. G. ίδη. (21) Ἔτι δὲ κλειθρίδιον μικρόν. Assentior viris (22) Περιστᾶσα λειψάνων. Vox λειψάνων deest in
ιβ Περὶ τοῦ γεγονότος ἐν Ἀντιοχείᾳ σεισμοῦ μετὰ ἔτη τριακόσια τεσσαράκοντα καὶ ἑπτὰ τοῦ κατὰ Τραϊανόν.
Α τῷ τε ἀρχιερεῖ καὶ τῇ πόλει κατάδηλον ᾖ, φοιτώσε κατὰ τὸν νεών, οἵ τε τὰ σκήπτρα, οἵ τε νὰ ἱερὰ καὶ τὰς ἀρχὰς διέποντες, ἅπας τε ὁ λοιπός όμιλος, μετα σχεῖν τῶν τελουμένων βουλόμενοι. Πάντων τε οὖν δρώντων ὁ τῆς. Κωνσταντίνου πρόεδρος μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων, εἴσω τῶν ἀνακτόρων χωρεῖ, ἔνθα τὸ λελεγμένον μοι πανάγιον ἀπόκειται σῶμα. Εστι δέ τι κλειθρίδιον μικρόν (21) κατὰ τὴν αὐτὴν σορόν ἐν τῷ λαιῷ μέρες, θύραις μικραῖς κατησφαλισμένον, ὅθεν σίδηρον ἐπιμήκη κατὰ τὰ πανάγια λείψανα σπόγγον περιαρτήσαντες ἐπαφιᾶσι, καὶ τὸν σπόγγον περιδονοῦντες, ἐς ἑαυτοὺς τὸν σίδηρον ἀνέλκουσιν, αἱμάτων πλήρη, θρόμβων τε πολλῶν. Ὅπερ ἐπάν ὁ λεως ἴδοι 10, ευθέως προσεκύνησε τὸν Θεὸν γεραί ρων. Τοσαύτη δὲ καθέστηκε τῶν ἐκφερομένων ἡ πληθύς, ὥστε καὶ τοὺς εὐσεβεῖς βασιλεῖς, καὶ πάντας τοὺς ἁλιζομένους ἱερέας, καὶ μὴν καὶ πάντα τὸν αθροιζόμενον λεών, πλουσίως τῶν ἀναδιδομένων μεταλαμβάνειν, ἐκπέμπεσθαί τε καὶ ἀνὰ τὴν ὑφήλιον πᾶσαν τῶν πιστῶν τοῖς βουλομένοις, καὶ διὰ παντὸς τούς τε θρόμβους σώζεσθαι, τό τε πανάγιον αἷμα, μηδαμῶς ἐς ἑτέραν μεταχωροῦν ἔψιν. "Απερ θεο πρεπῶς τελεῖται, οὐ κατά τινα διωρισμένην περί οδον, ἀλλ' ὡς ἂν ἡ τοῦ προεδρεύοντος βιοτή, καὶ ἡ τῶν τρόπων σεμνότης βούλεται. Φασὶ δ' οὖν ὅτε μὲν τῶν εὐσχημόνων τις κυβερνώη καὶ ταῖς ἀρεταῖς ἐπίσ σημος, τοῦτο τὸ θαῦμα καὶ μάλιστα συχνῶς γίνεσθαι· ὅτε δὲ τῶν οὐ τοιούτων, σπανίως τάς τοιαύτας θεο σημείας προϊέναι. Λέξω δέ τι, ὅπερ οὐ χρόνος, οὐ καιρός διατέμνει· οὐδὲ μὴν πιστοῖς τε καὶ ἀπίστοις διακέκριται, πᾶσι δὲ ἐξ ἴσης ἀνεῖται· ὅταν ὧδε τοῦ χώρου τις γένηται, ἔνθα ἡ τιμία σορὸς ἐν ᾗ τὰ παν άγια λείψανα, ἀδμῆς εὐώδους ἐμπίπλαται, πάσης συνήθους ἀνθρώποις υπερτέρας. Οὐδὲ γὰρ τῇ ἐκ λειμώνων ἀθροιζομένῃ παρέοικεν, οὐδέ γε τῇ ἔκ τινος τῶν εὐωδεστάτων αναπεμπομένῃ, οὐδὲ οταν μυρεψός ἐργάσαιτο· ξένη δέ τις καὶ ὑπερφυής, ἐξ αὐτῆς παραστάσα (22) τῶν ἀναδιδόντων τὴν δύναμιν. 'Αθόνως τῶν θαυμάτων τρυγἂν ἐνεκελεύετο. Ιd κλειθρίοιον ἔστι δέ, Εξ αὐτῆς παραστᾶσα τῶν ἀναδιδόντων τὴν δύναμιν Τεκμηριοῦσα τοῦ ἀναδιδόντος τὴν δύναμιν. • EVAGRII SCHOLASTICI B tum patriarche, totique civitati innotuit, statim omnes ad basilicam pergunt, tam Augusti scilicet, quam pontifices et magistratus, et reliqua populi multitudo, ut sacrorum mysteriorum participes fant. Cunctis deinde spectantibus, episcopus urbis Constantinopolitanæ una cum suis sacerdotibus in sacrarium ingreditur, in quo sacrum illud de quo dixi, corpus depositum est. In eadem arca foramen est exiguum in lava parte, parvis quibusdam ostia- lis obfirmatum. Per quod, ferrum oblongum cui spongia adnexa est, tisque ad sacras reliquias de- mittunt. Et postquam spongiam hac illac versave- rint, ferream virgam ad se retrahunt, cruore ple- nam et coagulato sanguine. Quod ubi populus vide- rit, confestim Deum cum laudibus adorat. Tanta autem est cruoris qui illine extrahitur copia, ut non solum piissimi imperatores et sacerdotes illic congregati, universa denique populi multitudo ibi- dem collecta, abunde ex eo accipiant, sed et tide- libus quicunque copierint, per universum terrarum orbem gultas ejus mittant. Porro coagulatus ille sanguis perpetuo durat, nec in alium co- lorem mutatur sacer cruor. Hoc autem miraculum fit, non certo aliquo ac defnito temporis spatio, sed prout episcopi vità et morum gravitas prome- ruerit. Ferunt enim quoties vir probus atque ho- nestus omuique virtutum genere exornatus, Eccle- siam rexerit, id miraculum fieri, et quidem frequentissime; quoties vero non ejusmodi anti- stes fuerit, raro hæc signa evenire. Jam vero aliud miraculum commemorabo, quod nec tempore, nec ulla ex causa interrumpitur, nec discrimen facit inter fideles atque infideles: sed omnibus ex æquo prostat. Ubi quis ad eum locum accesserit, in qno est area illa pretiosa quae sacras continet reliquias, ejusmodi odoris suavitatem sentit, quæ omnes consuetos odores longe superat. Nam neque odori qui ex pratis colligitur, neque ei qui ex rebus fragrantissimis exhalat, similis est odor ille, nec qualis ab unguentariis conficitur: sed peregrinus quidam et excellens per se ipsum declarans quanta sit virtus reliquiarum quæ ipsum emittunt. C C. VARKE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Ian vertit : Christophorsonus vero transennam). Ego cum Musculo foramen malui vertere. Nam et Sozomenus ita appellat in lib. ix, cap. 2, ubi plura notavi de hujusmodi fenestellis quæ fiebant in cap- sis martyrum. est, D et Nicephorus. Porro Langus fenester- nt vertit Langus: Ut miraculorum talium fructum perciperent, est cohortata. Verum Nicephorus hæc verba addidit de suo: nec Evagrii mentem asseci- tus est, cum Evagrius non de pluribus miraculis hic loquatur, sed de uno duntaxat' miraculo, san- guinis scilicet ex sanctæ martyris tumulo scatti - rientis. Ego vero vulgatam scripturan secutus, simplici atque obvio sensu hunc locum de vinde- miatione exposui. Quod quidem optime convenit cum sequentibus Evagrii verbis. Cruor enim qui ex beats martyris reliquiis copiosissime exprime- batur, haud absimilis erat vino quod ex uvis com- pressis elicitur. Adde quod dies festus sanctæ En- phemiæ in tempus. vindemia incidebat, in scili- cet mensis Septembris, ut discimus ex Græcorum Menologi r. doctis;qui jampridem emendarunt etc. Quam emendationen confirmat etiam codex Tellerianus manuscriptis codicibus, Florentino, Telleriano et Regio, et in editione Roberti Stephani. Nec recte fe cerunt typographi Genevenses, qui ex libris Christo- phorsoni eam hic vocem suppleverunt, cum minime necessaria sit hoc loco, nec ullius scripti exemplaris testimonio confirmetur. Nam variæ illæ lectiones quæ ex Christophorsoni libris proferuntur, nihil aliud sunt plerumque quain conjecturæ doctorum viro- rum. Totus igitur hic locus ita scribi debet, prout legitur in codice Florentino ac Telleriano : Atque ita legit Nicephorus Sic enim hunc Evagrii locum ex. pressit : 06. G. G. ίδη. (21) Ἔτι δὲ κλειθρίδιον μικρόν. Assentior viris (22) Περιστᾶσα λειψάνων. Vox λειψάνων deest in
PG 86:2497ιγ Περὶ τοῦ ἐμπρησμοῦ τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει.
ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ κινηθέντων καὶ τυπωθέν- των, καὶ ὡς Διόσκορος ο Αλεξανδρείας καθη μέθη Θεώδωριτος δὲ καὶ 16ας, καί τινες ἕτεροι ἀνεκλήθησαν. Ἐνταῦθα ἡ λελεγμένη μοι σύνοδος ἀλίζεται, τὸν τόπον Λέοντος ἀρχιερέως τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης διεπόντων ὡς εἰρηται Μασχασίνου καὶ Λουκενσίου ἐπισκόπων, καὶ Βονιφατίου πρεσβυτέρου τῆς Κων σταντίνου μὲν προεδρεύοντος ᾿Ανατολίου Διοσκόρου δὲ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπισκοποῦντος· Μαξίμου σε Αντιοχείας, καὶ Ἰουβεναλίου Ἱεροσολύμων· οἷς παρ ἦσαν οἱ τε ἀμφ' αὐτοὺς ἱερεῖς, καὶ οἱ τὰ κορυ φαῖα τῆς ὑπερφυούς γερουσίας ἔχοντες. Πρὸς οὓς οἱ τὸν τόπον πληροῦντες Λέοντος, ἔφασκον μὴ δεῖν Διόσκορον συγκαθεδρον σφίσι γενέσθαι· τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἐπιτετράφθαι παρὰ τοῦ σφῶν ἐπισκόπου Λέοντος, καὶ εἰ τοῦτο μὴ φυλάξωσιν, αὐτοὺς τῆς ἐκε κλησίας ἀπαλλάττεσθαι. Καὶ πυθομένης τῆς γεν ρουσίας, τί ἄρα εἴη τὰ ἐπαγόμενα τῷ Διοσκόρω, διεξῆλθον λόγον ὀφείλειν αὐτὸν ὑποσχεῖν τῆς οἰκεία; κρίσεως, κριτοῦ πρόσωπον παρὰ τὸ εἰκὸς ανει- ληφότα. "Ων εἰρημένων, ἐπειδὴ Διόσκορος ψήφῳ τῆς συγκλήτου ἀνὰ τὸν μέσον καθῆστο χῶρον, Εὐσέβιος ἐξῄτει τὰς ἐπιδεδομένας παρ' αὐτοῦ τῇ βασιλείᾳ δεήσεις ἀναγνωσθῆναι, φήσας ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Ἠδίκημαι παρὰ Διοσκόρου, δίκηται ἡ πίστις, ἐφο νεύθη Φλαβιανὸς ὁ ἐπίσκοπος, ἅμα ἐμοὶ ἀδίκως καθ ᾑρέθη παρ' αὐτοῦ· κελεύσατε τὰς δεήσεις μου ἀνα- γνωσθῆναι. Οπερ ἐπειδὴ διελαλήθη, ή δέησις ἀνα- γνώσεως έτυχε, ταυτὶ φθεγγομένη τὰ ῥήματα· Τοῖς φιλοχρίστοις (23) τε καὶ εὐλαβεστάτοις καὶ εὐσεβε στάτοις βασιλεῦσιν ἡμῶν Φλαβίοις Ουαλεντινιανῷ καὶ Μαρκιανῷ τοῖς ἀεὶ Αὐγούστοις· παρὰ Εὐσεβίου τοῦ ἐλαχίστου ἐπισκόπου Δορυλαίου, ποιουμένου τὸν λόγον ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐν ὁσίοις Φλαβιανοῦ τοῦ γενομένου ἐπισ σκόπου τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Σκοπός τῷ ὑμε τέρω κράτει, ἁπάντων μὲν τῶν ὑπηκόων προνοεῖν, καὶ χεῖρα ὀρέγειν πᾶσι τοῖς ἀδικουμένοις μάλιστα δὲ τοῖς ἱερωσύνην τελοῦσι (24). Καὶ ἐν τούτῳ γὰρ τὸ θεῖον θεραπεύεται (25), παρ' οὗ τὸ βασιλεύειν ὑμῖν καὶ κρατεῖν τῶν ὑφ᾽ ἥλιον δεδώρηται. Επει οὖν πολλὰ καὶ δεινὰ παρὰ πᾶσαν ἀκολουθίαν ἡ εἰς Χριστὸν πίστις, καὶ ἡμεῖς πεπόνθαμεν παρὰ Διοσ χόρου τοῦ εὐλαβεστάτου Επισκόπου τῆς ᾿Αλεξαν- δρέων μεγαλοπόλεως, πρόσιμεν τῇ ὑμετέρα εὐσε σείᾳ τῶν δικαίων ἀξιοῦντες τυχεῖν. η Τὰ δὲ τοῦ πράγματος ἐν τούτοις· ἐπὶ τῆς ἔναγχος τοῖς ἀεὶ Αὐγούστοις, τοῖς εἰς ἱερωσύνη» τελοῦσι, θεραπεύετε. θεραπεύον τες. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER 11. A B CAP. IV. De iis quæ in synodo agitata sunt et sancita : et quomodo Dioscorus Alexandriae episcopus depositus sit. Theodoritus autem et Ibas” aliique, nonnulli restituti sint. (g) C ab illo. Jubete ut preces meæ recitentur. Cumque Iloc igitur in loco supradicta synodus congregata est, Paschasino quidem et Lucentio episcopis cum Bonifacio presbytero, vices, ut dixi, gerentibus Leonis archiepiscopi senioris Romæ : Anatolio vero Constantinopolitanæ Ecclesiæ episcopatum guberrante, Alexandrinæ autem presidente Dio- scoro: praesentibus eliam Maximo quidem Antiochia, Juvenale autem Hierosolymorum episcopis. Ad- erant item episcopi quos illi circa se habebant, et ii qui in senatu urbis regiæ principem locum obti- nebant. Quibus vicarii Leonis dixerunt, non debere Dioscorum una cum ipsis in concilio sedere. Id enim sibi mandatum esse ab episcopo suo. Quod nisi fieret, se protinus ecclesia excessuros. Cuma- que senatores interrogassent, quænam essent cri- mina que objiciebantur Dioscoro, responderunt debere illum judicii sui rationem reddere, qui contra fas personam judicis suscepisset, absque permissu Romani pontificis. Quibus dictis, cum Dioscorus ex decreto senatus in medium processis- set, ibique resideret, Eusebius postulavit ut libel- lus precum quem imperatori obtulerat, recitaretur, his verbis usus: Injuria affectus sum a Dioscoro. Fides injuria affecta est. Occisus est Flavianus episcopus, et mecum injuste depositus est judices interlocuti essent, recitatus est libellus precum qui sic habet. Christi amantibus, religio- sissimis ac piissimis imperatoribus nostris, Flavio Valentiniano, et Flavio Marciano, perpetuis Au- gustis, ab Eusebio humillimo episcopo Darylæi, verba faciente pro se ipso, et pro orthodoxa fide, et pro sanctæ memoriæ Flaviano qui fuit episcopus Constantinopoleos. Propositum est majestati ve stra, omnibus quidem subditis providere, et cun- ctis qui injuria affecti sunt manum porrigere : præcipue vero iis qui sacerdotio funguntur. Ita enim Deum colitis, a quo imperium et dominium orbis terrarum vobis concessum est. Quoniam igi- tur fides Christi, et nos ipsi multa gravia contra D jus fasque perpessi sumus a Dioscoro r. verendissimo episcopo magnæ civitatis Alexandriæ, accedimus ad pietatem vestram, postulantes ut jus nobis reddatur. Causa autem bujusmodi est. In concilio quod VALESI ANNOTATIONES. que ad voces ilias : deest in codice Regio, Florentino ac Telleriano. Primus Christophorsonus ex Actis Chalcedonensis concilii bæc verba supplevit: quæ tamen minime neces- saria videntur hoc loco. procul dubio ut lcgi- tur in actione prima concilii Chalcedonensis, ubi hic libellus Precum Eusebii episcopi Marciano imp. oblatus refertur. grius scripserit Certe in actione pri- mna concilii Chalcedonensis scriptum est Quod licet corruptum sit, nostram tanea emendationem confirmat. VARIORUM. sione sua Valesius, absque permissa Romani pon- tificis, quæ verba supplevit ex Actis synodi comme- moralis infra, cap. 18. W. LowTH. (23) Τοῖς φιλοχρίστοις. Totum hoc exordium, us- (24) Τοῖς ἱερωσύνην τελοῦσι. Scribendum est (25) Τὸ θεῖον θεραπεύεται. Non dubito quin Fra- (9) Παρὰ τὸ εἰκὸς ἀνειλημάτα, Addit in ver
Chapter IVCaput IV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2546ιδ Περὶ καθολικῶν παθημάτων.
PG 86:2499ιε Περὶ τοῦ γάμου Ζήνωνος καὶ Ἀρεάδνης.
Α γενομένης συνόδου ἐν τῇ Ἐφεσίων μητροπόλει, εν ὄφελόν γε ἦν μὴ γενέσθαι, ἵνα μὴ κακῶν καὶ ταρα χῆς τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσῃ, ὁ χρηστὸς Διόσκορος παρ' οὐδὲν θέμενος τὸν τοῦ δικαίου λόγον, καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον· ὁμόδοξος ὧν καὶ ὁμόφρων Ευτυ χοῦς τοῦ ματαιόφρονος καὶ αἱρετικοῦ, λανθάνων δὲ τοὺς πολλοὺς, ὡς ὕστερον ἑαυτὸν ἐφανέρωσεν· εὑρὼν καιρὸν τὴν γεγενημένην παρ' ἐμοῦ κατὰ Εὐτυχοῦς τοῦ ὁμοδόξου αὐτοῦ κατηγορίαν, καὶ τὴν ἐπ' αὐτῷ ἐξενεχθεῖσαν ψῆφον παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας λέξεως Φλαβιανοῦ τοῦ ἐπισκόπου, πλῆθος ἀτάκτων όχλων συναγαγών, καὶ δυναστείαν ἑαυτῷ διὰ χρημάτων πορισάμενος, τὴν εὐσεβὴ θρησκείαν τῶν ὀρθοδόξων τόγε ἧκον εἰς αὐτὸν ἐλυμήνατο, καὶ τὴν κακοδοξίαν Εὐτυχοῦς τοῦ μονάζοντος, ἥτις ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρε χῆς παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἀπεκηρύχθη, ἐδε- βαίωσεν. Ἐπεὶ οὖν οὐ μικρὰ τὰ τετολμημένα αὐτῷ κατά τε τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καὶ καθ᾿ ἡμῶν, δεόμεθα καὶ προσπίπτομεν τῷ ὑμετέρῳ κράτει, θε- σπίσαι τὸν αὐτὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Διόσκορον, ἀπολογήσασθαι τοῖς παρ' ἡμῶν αὐτῷ ἐπαγομένοις· δτ λαδὴ τῶν παρ' αὐτοῦ καθ᾿ ἡμῶν πεπραγμένων ὑπομνη μάτων ἀναγινωσκομένων ἐπὶ τῆς ἁγίας συνόδου· δι ών δυνάμεθα ἀποδεῖξαι, καὶ ἀλλότριον ὄντα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ αἵρεσιν ἀσεβείας πεπληρωμένην κρα τύναντα, καὶ ἀδίκως ἡμᾶς καθελόντα, καὶ τὰ δεινὰ ἡμᾶς κατειργασμένον· θείων καὶ προσκυνουμένων ἡμῶν ἐν μανδάτων καταπεμπομένων τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενική συνέδῳ τῶν θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων, ἐφ᾽ ᾧ τε τὰ ἡμῶν καὶ τὰ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου διακοῦσαι, καὶ ἀνενεγκεῖν εἰς γνῶσιν τῆς ὑμετέρας εὐσεβείας πάντα τὰ πραττόμενα πρὸς τὸ παριστά μενον τῇ ἀθανάτῳ ὑμῶν κορυφῇ, καὶ τούτου τυχόν, τες, ἀδιαλείπτους εὐχὰς ἀναπέμψομεν ὑπὲρ τοῦ αἰωνίου ὑμῶν κράτους, θειότατοι βασιλεῖς. Μετά ταῦτα ἐκ κοινῆς δεήσεως Διοσκόρου τε καὶ Εὐσε βίου, τὰ ἐν τῷ δευτέρῳ συνεδρίῳ πεπραγμένα των ἐν Ἐφέσω, διὰ τῆς ἀναγνώσεως ἐδημοσιεύετο· ὧν τὴν λεπτομέρειαν διὰ πολλῶν μὲν ἀνειλημμένην. ἐμπεριεχομένην δὲ τοῖς ἐν Χαλκηδόνι κεκινημένοις, ὡς ἂν μὴ ἀδολεσχεῖν δόξω τοῖς πρὸς τὸ πέρας τῶν πραγμάτων ἐπειγομένοις, ὑπέταξα τῷ παρόντι τῆς Ιστορίας βιβλίῳ, ἄδειαν τοὺς τοῖς πάντα λεπτῶς εἰσ δέναι βουλομένοις, καὶ τούτοις ἐντυχεῖν, καὶ τὴν πάντων ἀκρίβειαν ἀναμάξασθαι. Ἐπιτρέχων δὲ τὰ κατριώτερα φημί, ὡς ἐφωράθη Διόσκορος, μὴ δεξά μενος τὴν Λέοντος ἐπιστολὴν ἐπισκόπου τῆς προσ σβυτέρας Ρώμης, καὶ πρός γε τὴν καθαίρεσιν Φλα διανοῦ τῆς νέας Ρώμης ἐπισκόπου, ἐν ἡμέρᾳ μια ποιησάμενος, ἐν ἁγράφῳ τε χάρτῃ παρασκευάσας τοὺς ἁλισθέντας ἐπισκόπους υποσημήνασθαι, ὡς την καθαίρεσιν Φλαβιανοῦ περιέχοντι. Εφ᾽ οἷς οἱ ἀπὸ τῆς συγκλήτου βουλῆς ἐψηφίσαντο τάδε Περί μὲν τῆς ὀρθοδόξου (26) καὶ καθολικῆς πίστεως, τε ὑμῶν ἐφ' ᾧ τά τε. . EVAGRII SCHOLASTICI B panto ante celebratum est in metropoli Ephesio- rum, quod utinam celebratum nunquam fuisset, ne orbis terrarum malis ac tumultibus impleretur: bonus ille Dioscorus, nullam justitiæ rationem ba- bens, nec Dei timorem considerans, cum ejusdem opinionis ac sententiæ esset cum Eutyche, perditas mentis homine atque hæretico; occultus autem esset, sicut postea apertissime declaravit; occasione arrepta ex accusatione quam ego adversus Euty- chem erroris ipsius consortem institueram, et ex sententia a piæ memoriæ Flaviano episcopo contra eumdemn Eutychem prolata, turbam incompositam seditiosorum hominum collegit. Cumque tyranni- cam dominationem pecunia sibi comparassel, piam quidem religionem orthodoxorum, quantum in ipso fuit, labefactavit: pravam autem opinionem Eutychis monachi, quæ jampridem et ab exordio a sanctis Patribus condemnata fuerat, confirmavit. Cum igitur non levia sint, quæ adversus fidem Christi et contra nos facere tentavit, provoluti ad pedes Majestatis vestre rogamus, ut eumdem reli- giosissimum episcopum Dioscorum respondere ju- beatis iis qua: a nobis illi objiciuntur: lcctis scilicet coram sanctissima synodo monumentis actorum quæ ille contra nos confecit. Ex quibus demonstrare possumus illum et a recta fide alie- num esse, et hæresim plenam impietatis conûr- masse, et nos injuste deposuisse, et gravissimis malis affecisse: missis videlicet divinis et ado- randis mandatis vestris ad sanctam et universalem C synodum Deo charissimorum episcoporum, ut causam quæ est inter nos et supra memoratum Dioscorum, audiat, et ad notitiam pietatis vestræ cuncta referat que geruntur, juxta id quod placuerit immortali culmini vestro. Hoc si conse- cuti fuerimus, continuas ad Deum preces ſunde- mus pro sempiterno imperio vestro, divinissimi imperatores. Post bæc juxta petitionem-tam Dios- cori, quam Eusebii, acta secundæ synodi Ephesine publice recitata suut. Quorum particularem expo- sitionem, quæ multis quidem verbis comprehensa est, habetur autem in Actis Chalcedonensis concilii, ne iis qui ad exitum rerum gestarum pervenire festinant, nimium verbosus videar, huic secundo VARIE LECTIONES. historiae nostrae libro subjunxi: his qui cuncta exacte cupiunt cognoscere, ista legendi potestatem Jacions, et accuratam rerum notitiam percipiendi. Interim vero ea quæ majoris momenti sunt per- currens, strictim commemorabo: convictum scili cct esse Dioscorum, quod epistolan Leonis episcopi senioris Romæ non suscepisset; et quod Flavianuın episcopum junioris Romæ intra uuius diei spatium deposuisset, et quod episcopos qui crant congre- gali, in charta pura subscribere curasset, quasi G. G. D VALESI ANNOTATIONES. tia, quam magnificentissimi judices qui concilio Chalcedonensi intererant Cal:sa cogntia pratule- runt : quæ iisdem verbis refertur in actione piana (26) Περὶ μὲν τῆς ὀρθοδόξου. Hæc est senten-
ις Περὶ Ἀνθεμίου βασιλέως Ῥώμης, καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ βασιλέων.
Α γενομένης συνόδου ἐν τῇ Ἐφεσίων μητροπόλει, εν ὄφελόν γε ἦν μὴ γενέσθαι, ἵνα μὴ κακῶν καὶ ταρα χῆς τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσῃ, ὁ χρηστὸς Διόσκορος παρ' οὐδὲν θέμενος τὸν τοῦ δικαίου λόγον, καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον· ὁμόδοξος ὧν καὶ ὁμόφρων Ευτυ χοῦς τοῦ ματαιόφρονος καὶ αἱρετικοῦ, λανθάνων δὲ τοὺς πολλοὺς, ὡς ὕστερον ἑαυτὸν ἐφανέρωσεν· εὑρὼν καιρὸν τὴν γεγενημένην παρ' ἐμοῦ κατὰ Εὐτυχοῦς τοῦ ὁμοδόξου αὐτοῦ κατηγορίαν, καὶ τὴν ἐπ' αὐτῷ ἐξενεχθεῖσαν ψῆφον παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας λέξεως Φλαβιανοῦ τοῦ ἐπισκόπου, πλῆθος ἀτάκτων όχλων συναγαγών, καὶ δυναστείαν ἑαυτῷ διὰ χρημάτων πορισάμενος, τὴν εὐσεβὴ θρησκείαν τῶν ὀρθοδόξων τόγε ἧκον εἰς αὐτὸν ἐλυμήνατο, καὶ τὴν κακοδοξίαν Εὐτυχοῦς τοῦ μονάζοντος, ἥτις ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρε χῆς παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἀπεκηρύχθη, ἐδε- βαίωσεν. Ἐπεὶ οὖν οὐ μικρὰ τὰ τετολμημένα αὐτῷ κατά τε τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καὶ καθ᾿ ἡμῶν, δεόμεθα καὶ προσπίπτομεν τῷ ὑμετέρῳ κράτει, θε- σπίσαι τὸν αὐτὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Διόσκορον, ἀπολογήσασθαι τοῖς παρ' ἡμῶν αὐτῷ ἐπαγομένοις· δτ λαδὴ τῶν παρ' αὐτοῦ καθ᾿ ἡμῶν πεπραγμένων ὑπομνη μάτων ἀναγινωσκομένων ἐπὶ τῆς ἁγίας συνόδου· δι ών δυνάμεθα ἀποδεῖξαι, καὶ ἀλλότριον ὄντα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ αἵρεσιν ἀσεβείας πεπληρωμένην κρα τύναντα, καὶ ἀδίκως ἡμᾶς καθελόντα, καὶ τὰ δεινὰ ἡμᾶς κατειργασμένον· θείων καὶ προσκυνουμένων ἡμῶν ἐν μανδάτων καταπεμπομένων τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενική συνέδῳ τῶν θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων, ἐφ᾽ ᾧ τε τὰ ἡμῶν καὶ τὰ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου διακοῦσαι, καὶ ἀνενεγκεῖν εἰς γνῶσιν τῆς ὑμετέρας εὐσεβείας πάντα τὰ πραττόμενα πρὸς τὸ παριστά μενον τῇ ἀθανάτῳ ὑμῶν κορυφῇ, καὶ τούτου τυχόν, τες, ἀδιαλείπτους εὐχὰς ἀναπέμψομεν ὑπὲρ τοῦ αἰωνίου ὑμῶν κράτους, θειότατοι βασιλεῖς. Μετά ταῦτα ἐκ κοινῆς δεήσεως Διοσκόρου τε καὶ Εὐσε βίου, τὰ ἐν τῷ δευτέρῳ συνεδρίῳ πεπραγμένα των ἐν Ἐφέσω, διὰ τῆς ἀναγνώσεως ἐδημοσιεύετο· ὧν τὴν λεπτομέρειαν διὰ πολλῶν μὲν ἀνειλημμένην. ἐμπεριεχομένην δὲ τοῖς ἐν Χαλκηδόνι κεκινημένοις, ὡς ἂν μὴ ἀδολεσχεῖν δόξω τοῖς πρὸς τὸ πέρας τῶν πραγμάτων ἐπειγομένοις, ὑπέταξα τῷ παρόντι τῆς Ιστορίας βιβλίῳ, ἄδειαν τοὺς τοῖς πάντα λεπτῶς εἰσ δέναι βουλομένοις, καὶ τούτοις ἐντυχεῖν, καὶ τὴν πάντων ἀκρίβειαν ἀναμάξασθαι. Ἐπιτρέχων δὲ τὰ κατριώτερα φημί, ὡς ἐφωράθη Διόσκορος, μὴ δεξά μενος τὴν Λέοντος ἐπιστολὴν ἐπισκόπου τῆς προσ σβυτέρας Ρώμης, καὶ πρός γε τὴν καθαίρεσιν Φλα διανοῦ τῆς νέας Ρώμης ἐπισκόπου, ἐν ἡμέρᾳ μια ποιησάμενος, ἐν ἁγράφῳ τε χάρτῃ παρασκευάσας τοὺς ἁλισθέντας ἐπισκόπους υποσημήνασθαι, ὡς την καθαίρεσιν Φλαβιανοῦ περιέχοντι. Εφ᾽ οἷς οἱ ἀπὸ τῆς συγκλήτου βουλῆς ἐψηφίσαντο τάδε Περί μὲν τῆς ὀρθοδόξου (26) καὶ καθολικῆς πίστεως, τε ὑμῶν ἐφ' ᾧ τά τε. . EVAGRII SCHOLASTICI B panto ante celebratum est in metropoli Ephesio- rum, quod utinam celebratum nunquam fuisset, ne orbis terrarum malis ac tumultibus impleretur: bonus ille Dioscorus, nullam justitiæ rationem ba- bens, nec Dei timorem considerans, cum ejusdem opinionis ac sententiæ esset cum Eutyche, perditas mentis homine atque hæretico; occultus autem esset, sicut postea apertissime declaravit; occasione arrepta ex accusatione quam ego adversus Euty- chem erroris ipsius consortem institueram, et ex sententia a piæ memoriæ Flaviano episcopo contra eumdemn Eutychem prolata, turbam incompositam seditiosorum hominum collegit. Cumque tyranni- cam dominationem pecunia sibi comparassel, piam quidem religionem orthodoxorum, quantum in ipso fuit, labefactavit: pravam autem opinionem Eutychis monachi, quæ jampridem et ab exordio a sanctis Patribus condemnata fuerat, confirmavit. Cum igitur non levia sint, quæ adversus fidem Christi et contra nos facere tentavit, provoluti ad pedes Majestatis vestre rogamus, ut eumdem reli- giosissimum episcopum Dioscorum respondere ju- beatis iis qua: a nobis illi objiciuntur: lcctis scilicet coram sanctissima synodo monumentis actorum quæ ille contra nos confecit. Ex quibus demonstrare possumus illum et a recta fide alie- num esse, et hæresim plenam impietatis conûr- masse, et nos injuste deposuisse, et gravissimis malis affecisse: missis videlicet divinis et ado- randis mandatis vestris ad sanctam et universalem C synodum Deo charissimorum episcoporum, ut causam quæ est inter nos et supra memoratum Dioscorum, audiat, et ad notitiam pietatis vestræ cuncta referat que geruntur, juxta id quod placuerit immortali culmini vestro. Hoc si conse- cuti fuerimus, continuas ad Deum preces ſunde- mus pro sempiterno imperio vestro, divinissimi imperatores. Post bæc juxta petitionem-tam Dios- cori, quam Eusebii, acta secundæ synodi Ephesine publice recitata suut. Quorum particularem expo- sitionem, quæ multis quidem verbis comprehensa est, habetur autem in Actis Chalcedonensis concilii, ne iis qui ad exitum rerum gestarum pervenire festinant, nimium verbosus videar, huic secundo VARIE LECTIONES. historiae nostrae libro subjunxi: his qui cuncta exacte cupiunt cognoscere, ista legendi potestatem Jacions, et accuratam rerum notitiam percipiendi. Interim vero ea quæ majoris momenti sunt per- currens, strictim commemorabo: convictum scili cct esse Dioscorum, quod epistolan Leonis episcopi senioris Romæ non suscepisset; et quod Flavianuın episcopum junioris Romæ intra uuius diei spatium deposuisset, et quod episcopos qui crant congre- gali, in charta pura subscribere curasset, quasi G. G. D VALESI ANNOTATIONES. tia, quam magnificentissimi judices qui concilio Chalcedonensi intererant Cal:sa cogntia pratule- runt : quæ iisdem verbis refertur in actione piana (26) Περὶ μὲν τῆς ὀρθοδόξου. Hæc est senten-
PG 86:2501ιζ Περὶ τῆς τελευτῆς Λέοντος, καὶ βασιλείας τοῦ μικροῦ Λέοντος, καὶ αὖθις Ζήνωνος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
λεωτέρας συνόδου γινομένη; (27) τῇ ὑστεραίᾳ ἀκρι- Α Θεστέραν ἐξέτασιν συγγενέσθαι συνορῶμεν. Επειδή δὲ Φλαβιανὸς ὁ τῆς εὐσεβοῦς μνήμης, καὶ Εὐσέβιος ὁ εὐλαβέστατος Επίσκοπος, ἐκ τῆς τῶν πεπραγμένων καὶ διαγνωσθέντων Ερεύνης καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τῶν γενομένων ἐξάρχων τῆς τότε συνόδου, φησάντων ἐσφάλθαι καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες δείκνυνται ἀδίκως καθαιρε- θέντες· φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ τῷ Θεῷ ἀρέσκον, δί- καιον εἶναι εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβε- στάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ αὐτῷ ἐπιτιμίῳ Διόσκορον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον ᾿Αλεξανδρείας, καὶ Ἰου• βενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ θαλάσσιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Καισα ρείας Καππαδοκίας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον Επίσκοπον ᾿Αρμενίας (28), καὶ Εὐστάθιον τὸν εὐλα- βέστατον ἐπίσκοπον Βηρυτοῦ, καὶ Βασίλειον τὸν εὐ- λαβέστατον ἐπίσκοπον Σελευκείας Ισαυρίας, τούς ἐξουσίαν ἐσχηκότας, καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συν- όδου, ὑποπεσεῖν, παρὰ τῆς ἱερᾶς συνόδου κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος αλλοτρίους για νομένους πάντων τῶν παρακολουθησάντων τῇ θείᾳ κορυφή γνωριζομένων. Εἶτα λιβέλλων εἰς ἑτέραν ἐπι δεδομένων κατὰ Διοσκόρου, ἐγκλημάτων τε χάριν καὶ χρημάτων, ὡς δίς τε καὶ τρὶς ἀληθεὶς ὁ Διόσο κορος οὐχ ὑπήντησεν ἐπὶ προφάσεσιν αἷς είηκεν, οἱ τὸν τόπον πληροῦντες λέοντος τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐπισκόπου, ἐπὶ λέξεως ἀπεφήναντο ταῦτα. Δῆλα γεγένηται (29) τὰ τετολμημένα Διοσκόρο Β λογομαχίαν, τελεώτερον HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. Flaviani nomen in ea perscriptum esset. Post he Iri qui cx senatu erant, ista decreverunt. De recta quidem et catholica fide crastino die, conveniente majore concilio, diligentiorem inquisitionem feri oportere perspicimus. Quoniam vero piæ memo- xal rie Flavianus, et Eusebius religiosissimus episco- pus, ex scrutatione actorum ac decretorum, et ex ipsa voce corum qui in synodo quæ tunc facta est, præsederunt: qui quidem confessi sunt e rasse se, et frustra illos deposuisse, cum nullatenus erras- sent in fide, injuste depositi esse nos:untur: videtur nobis juxta id quod Deo placet, justum esse, modo id placuerit divinissimo ac piissimo domino nostro, ut Dioscorus, revcrendissimus epi- scopus Alexandriæ, et Juvenalis, reverendissimus episcopus Hierosolymorum, et Thalassius, reveren- dissimus episcopus Cæsareæ Cappadocia, et Eusc- bius, reverendissimus cpiscopus Ancyra, et Eusta thius, reverendissimus episcopus Beryti, et Basilius, reverendissimus episcopus Seleucia Isauriæ, qui tunc potestate succincti concilio præfuerunt, eidem pœnæ subjaceant, sacrosancti concilii sententia, juxta sacros canones, alieni ab episcopali dignitato judicati: cunctis quæ consequenter gesta sunt, ad notitiam sacratissimi imperatoris nostri periatis. Exinde libellis altero die datis adversus Dioscorum de variis criminibus, et de pecuniis ab eo direptis cum ille iterum ac ter io vocatus non comparuisset ob inanes causas quas prætendebat: ii qui Leonis Romanæ urbis episcopi vices age- bant, hæc ad verbum decreverunt. Quæ Dioscorus, antehac episcopus magnæ civi- VALESII ANNOTATIONES. concilii Chalcedonensis, pag. editionis Binii. Miror tamen id Christophorsonum non vidisse, qui hoc loco cuncta miscuit ac turbavit, adeo ut ex ejus interpretatione nihil sani possis elicere. Turbatus est scilicet, cum videret sæculares ma- gistratus in concilio episcoporum, tanquam judi- ces sententiam proferre. Verum animadvertere de- buerat illos in causa fidei nullas sibi partes vin- dicasse: sed solis episcopis ea de re statuendi liberum jus reliquisse. Certe tunc-cum regula fidei ab episcopis Chalcedone congregatis conscripta est, ipsi qui ut id fieret concilium antea sæpius interpellaverant, consessui episcoporum interesse noluerunt. In negotio vero inter Eusebium epi- scopum Dorylaæi et Dioscorum Alexandrinum, ´in quo non de fide agebatur, sed de violentia et fraude, deque aliis criminibus: merito sententiam protulerunt. Quæ tamen non definitiva ſuit senten- tia, sed tantum interlocutio, ut patet ex actis con- cilii. Habessini, quibus Eutyches hæreticus audit, concilium tamen Chalcedonense rejiciunt, quoniam in eo damnatus est Dioscorus, quem patriarcham suum agnoscunt, et cujus successoribus semper ad- hæserunt. Dicunt ergo: « Dioscorum, ejusque suc- cessores, atque istorum sectatores, graviter de in- juria illata questos fuisse ; illum enim neque Euty- chetem secutum, neque divinitatem aut humanita- tem in Christo realiter exsistentem unquam negasse aut confudisse : naturæ duntaxat vocabulum, divi- nitati atque humanitati Christi commune, agno- scere noluisse: atque id unice cavisse, ne contra Ecclesiæ catholice mentem, et concilii œcumenici Ephesini placita, duæ persɔnæ Christi assererentur: D id enim secuturum, si duas naturas, duasque ro- luntates in Christo admitteremus. Denique vocabu- lumn (sew;) naturæ, natum vel creatum quid si- gnificans, divinitati nullatenus quadrare: neque duas voluntates, duabus naturis in una persona citra divisionem, separationem, aut distantiam unitis, animo concipi posse: neque humanam naturain in statum gloriæ exaltatam, idem amplius velle, facero aut pati, quod in statu exinanitionis voluerit, fece- rit, aut passa fuerit: adeoque in præsenti statu gloriæ humanitatem nihil velle neque sentire, quod non simul velit et sentiat divinitas. Denique, ɔu · dita nunc clarius nostra sententia, otiosam sibi (Habessinis) videri istam quæstionem, et meram ob quam Christianos se invicem odisse nou oporteret. Hæcex narratione Gregorii Habessini scripsit Jobus Ludolfus in Historia Ethiopica lib. 1, c. 8, initio : quæ cum ad illustrandam Dio- scori et sectatorum ejus fidem faciant, visum est hic adjicere. • prima concilii Chalcedonensis legitur tedswpepov. In compendio autem Actorum hujus synodi, quod ad calcem hujus libri subjecit Evagrius, scriptum est tehetsrepov. Certe codic. Florent. et Telleria- nus hoc loco scriptum habent in compendio gestorum Chalcedonensium quod ex- stat ad calcem hujus libri, Constat tamen dyxúpaç legendum esse, ut scribitur in actione prima con- cilii Chalcedonensis. sedis apostolice prolata, exstat in actione tertia Concilii Chalcedonensis, pag. 192. (27) Τελεωτέρας συνόδου γινομένης. In actione (98) Επίσκοπον Αρμενίας. Idem nendum est (29) sñla yɛskrntai. Ilæe sententia a vicariis
PG 86:2503ιη Ἐπιτομὴ τῶν κινηθέντων ἐν τῇ εἰς Καλχηδόνα συνόδῳ, ἐν τῷ τέλει τοῦ δευτέρου τόμου τεθειμένη.
Α τῷ γενομένῳ τῆς Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως ἐπι· Β σκόπῳ κατὰ τῆς τῶν κανόνων τάξεως, καὶ τῆς ἐκ- κλησιαστικής καταστάσεως, ἐκ τῶν ἤδη ἐξετα σθέντων ἐν τῷ πρώτῳ συνεδρίῳ, καὶ ἀπὸ τῶν σή μερον πεπραγμένων. Οὗτος γὰρ, ἵνα τὰ πολλὰ πα- ραλείπωμεν, Εὐτυχῆ τὸν ὁμόδοξον αὐτῷ, καθαιρε θέντα κανονικῶς παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, τοῦ ἐν ἁγίοις φαμὲν Πατρὸς ἡμῶν καὶ ἐπισκόπου Φλαβια νοῦ, αὐθεντήσας ἀκανονίστως εἰς κοινωνίαν ἐξέ- ξατο, πρὶν ἢ συνεδρεῦσαι ἐν τῇ Ἐφεσίων μετὰ τῶν θεοφιλῶν ἐπισκόπων. Αλλ' ἐκείνοις μὲν ὁ ἀποστο λικός θρόνος συγγνώμην ἀπένειμεν, ἐπὶ τοῖς ἐκεῖθεν μὴ κατὰ γνώμην ὑπ' αὐτῶν πεπραγμένοις· εἰ καὶ διετέλεσαν μέχρι τοῦ παρόντος ἑπόμενοι τῷ ἁγιω τότῳ ἀρχιεπισκόπῳ Λέοντι καὶ πάσῃ τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνέδῳ· οὗ δὴ χάριν, καὶ ἐν τῇ αὐτοῦ κοινωνία, αὐτοὺς ὁμοπίστους ἐδέξατο. Οὗτος δὲ καὶ μέχρι τοῦ παρόντος διέμεινε, σεμνυνόμενος ἐπ' ἐκείν νοις, οἷς ἔδει στένειν καὶ εἰς γῆν κεκυφέναι. Προς τούτοις δὲ, οὐδὲ τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνωσθήναι συν εχώρησε τοῦ μακαρίου πάπα Λέοντος τὴν γραφεῖσαν παρ' αὐτοῦ πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις τὴν μνήμην Φλαβια νὸν, καὶ ταῦτα πολλάκις παρακληθεὶς ἀναγνωσθῆναι ταύτην ὑπὸ τῶν κεκομικότων, καὶ μεθ᾽ ὅρκου ποιή σασθαι τὴν ἀνάγνωσιν ὑποσχόμενος. Ης μὴ ἀνα- γνωσθείσης, σκανδάλων καὶ βλάβης τὰς ἀνὰ τὴν οι κουμένην αγιωτάτας ἐπλήρωσεν Ἐκκλησίας (50). Αλλ όμως τοιούτων παρ' αὐτοῦ τολμηθέντων, ἐσκοποῦμεν περὶ τῆς προτέρας αὐτοῦ ἀνοσίας πράξεως (31) φιλο ανθρωπίας τινὸς αὐτὸν ἀξιῶσαι, ὡς καὶ τοὺς λοι- ποὺς θεοφιλεῖς ἐπισκόπους, καίτοι μηδὲ τὴν αὐθεν τίαν αὐτῷ παραπλησίως τῆς κρίσεως (32) έσχηκό- τας. Ἐπειδὴ δὲ τοῖς δευτέροις τὴν προτέραν παρα- νομίαν ὑπερηκόντισεν, ἐτόλμησε δὲ καὶ ἀκοινωνή σίαν ὑπαγορεῦσαι κατὰ τοῦ ἁγιωτάτου καὶ ὁσιωτά του ἀρχιεπισκόπου τῆς μεγάλης Ρώμης Λέοντος πρὸς δὲ τούτοις καὶ λιβέλλων παρανομιών μεστών κατ' αὐτοῦ προσενεχθέντων τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ συν- όδῳ, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ τρὶς διὰ θεοφιλῶν ἐπισκό πων κανονικῶς κληθείς, οὐχ ὑπήκουσεν, ὑπὸ τοῦ οἰ κείου συνειδότος δηλονότι κεντούμενος· καὶ τοὺς παρὰ συνόδων διαφόρων ἐνθέσμως καθαιρεθέντας, παρανόμως ἐδέξατο· αὐτὸς καθ' ἑαυτοῦ τὴν ψῆφον εξήνεγκε διαφόρως τοὺς ἐκκλησιαστικούς πατήσας θεσμούς. Οθεν ὁ ἁγιώτατος καὶ μακαριώτατος ἀρχιεπίσκο τος της μεγάλης καὶ πρεσβυτέρας Ρώμης Λέων, δι' ἡμῶν καὶ τῆς παρούσης συνόδου, μετὰ τοῦ τριτο μακαρίου καὶ πανευφήμου Πέτρου τοῦ ἀποστόλου, ἧς ἐστι πέτρα καὶ κρηπὶς τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως θεμέλιος, εγύμνωσεν αὐτ τὸν τοῦ τε ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος, καὶ πάσης ἱερα αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἐπειράθησαν ἁγιώ- ταται Εκκλησίαι. ἐκ τῆς προ τέρες. τῆς κρίσεως . EVAGRII SCHOLASTICI tatis Alexandria, contra ordinem canonum et con- tra disciplinam ecclesiasticam attentavit, manifesta sunt, lam ex his quæ jain examinata sunt in primo consessu, quam ex his quæ hodie sunt gesta. Hic enim, ut plurima alia prætermittamus, Eutychem eadem cum ipso sentientem, regulariter a proprio depositum episcopo, sanctissimo scilicet Patre no- stro el episcopo Flaviano, propria auctoritate contra sacros canones in communionem suscepit, prius quam Ephesi consedisset una cum reliquis Deo charissimis episcopis. Scd istis quidem apostolica sedes veniam concessit ob ca quæ illic ab iisdem 'non sponte gesta erant. Qui quidem hactenus per- manserunt, sanctissimo archiepiscopo Leoni et san- cla universali synodo obsequentes. Qua de causa eos, utpote ejusdem cum ipso fidei assertures, in communionem suam recepit. Hic vero usque in ho- diernum diem ob ea gloriari non desinit, propter quæ gemere et ad terrain usque sesc inclinare de- bucrat. Præterea epistolam beati pápæ Leonis quam ille ad sancte memoria Flavianum scripserat, legi minime permisit. Idque quamvis sepius rogalus esset ab his qui epistolam attulerant, et quamvis ipse adjecto jurejurando pollicitus esset, se eam recitari jussurum. Qua minime perlecta, sanctis- simas per universum orbem terrarum ecclesias scandalis ac detrimentis complevit. Sed tamen, quamvis lot ac tanta ab eo præsumpta sint, propo- situm nobis erat, ob prius ejus impium facinus G clementer eum ac benigne tractare, sicut et reli- quos Deo dilectos episcopos, Jicet ii non eamdem ac ille judicandi potestatem habuissent. Sed quo- niam priorein injustitiam posterioribus factis longe superavit : ausus quippe est excommunicationem dictare adversus sanctissimum ac religiosissimum magnæ Romæ archiepiscopum Leonem: præterea cum libelli pleni criminum et flagitiorum sancto et magno concilio contra illum oblati essent, semel, iterum ac tertio vocatus juxta canonum prescripta per Dei amanlissimos episcopos, minime obtempe- ravit, propria videlicet conscientia ipsum pungente. Eos denique qui a diversis synodis juste depositi fuerant, illegitime in communionem suscepit : con- tra semetipsumn sententiam protulit ecclesiasticis D legibus sæpius proculcatis. Idcirco sanctissimus ac beatissimus magnæ et senioris Romæ archiepiscopns Leo, per nos et per præsentem synodum, una cum beatissimo et omni laude dignissimo Petro apostolo, qui petra et basis est Ecclesiæ catholicæ, rectæque fidei ſun- damentum, episcopali eum dignitate exuit, et ab omni sacerdotali officio alienum censuit. Sancta VALESH ANNOTATIONES. actione tertia concilii Chalcedonensis hic locus ita legitur, In Actis Chalcedonensis concilii legitur Haec verba desunt in codice Regio, Telleriano et Florentino, et ex Christophorsoni li- bris adjecta sunt in editione Genevensi. Habentur quidem in Actis Chalcedonensis concilii : mihi ta- men non videntur admodum necessaria. (50) Τὰς ἁγιωτάτας ἐπλήρωσεν Εκκλησίας. In (51) Περὶ τῆς προτέρας αὐτοῦ ἀνοσίας πράξεως. (52) Αυθεντίαν αὐτῷ παραπλησίως τῆς κρίσεως.
ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΧΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Β Ἃ μὲν ὑπὸ τοῖς Θεοδοσίου γεγένηται χρόνοις, τῇ πρώτῃ διείληπται διαλέξει. Φέρε δὲ Μαρκιανὸν εἰς μέσον ἄγοντες τὸν ἀοίδιμον Ῥωμαίων αὐτοκράτορα, πρότερον ἱστορήσωμεν τίς τε ἦν καὶ ὅθεν, καὶ ὅπως τὴν βασιλείαν Ῥωμαίων ἀνεδήσατο· οὕτω τε τὰ ὑπ’ αὐτῷ γεγενημένα κατὰ τοὺς ἰδίους ἀποθώμεθα καιρούς. Μαρκιανὸς τοίνυν, ὡς ἄλλοις τε πολλοῖς καὶ μὴν καὶ Πρίσκῳ ἱστόρηται τῷ ῥήτορι, ἦν μὲν Θρᾷξ γένος, ἀνδρὸς στρατιωτικοῦ παῖς· ὅς γε τῆς τοῦ πατρὸς βιοτῆς μεταλαχεῖν ἐπειγόμενος πρὸς τὴν Φιλιππούπολιν τὰς ὁρμὰς ἔσχεν, ἔνθα καὶ στρατιωτικοῖς ἐδύνατο συντετάχθαι τάγμασιν. Ἀνὰ δὲ τὴν ὁδὸν τεθέαται νεοσφαγὲς σῶμα ἐπὶ γῆς ἐρριμμένον· ᾧ παρεστώς, ἦν γὰρ τά τε ἄλλα πανάριστος καὶ ἐς τὰ μάλιστα φιλανθρωπότατος, ᾤκτειρε τὸ γεγονός, καὶ ἐπὶ πολὺ τὴν πορείαν ἐπεῖχε τῶν εἰκότων μεταδοῦναι βουλόμενος. Ἐπειδὴ δέ τινες τοῦτο τεθέανται, ταῖς ἐν τῇ Φιλιππουπόλει προσήγγελλον ἀρχαῖς· αἳ τὸν Μαρκιανὸν παραλαβοῦσαι τὰ περὶ τῆς μιαιφονίας ἀνηρώτων. Καὶ δὴ τῶν στοχασμῶν καὶ τῶν εἰκότων πλέον τῆς ἀληθείας καὶ τῆς γλώσσης ἐσχηκότων, τὸν φόνον τε τἀνδρὸς ἀναινομένου καὶ μιαιφόνου γε ποινὰς μέλλοντος ἀποτίσειν, θεία τις ἐξαπίνης ῥοπὴ τὸν μιαιφόνον παραδίδωσιν· ὃς τὴν κεφαλὴν ἀποθέμενος ποινὴν τοῦ δράματος τὴν κεφαλὴν τῷ Μαρκιανῷ χαρίζεται. Οὕτω παραδόξως σωθεὶς ἔν τινι τῶν αὐτόθι στρατιωτικῶν τελῶν ἀφικνεῖται, ἐν αὐτῷ παραγγέλλειν βουλόμενος. Οἳ τὸν ἄνδρα θαυμάσαντες μέγαν τε ἔσεσθαι καὶ ἀξιολογώτατον εἰκότως τεκμηράμενοι ἥδιστα προσδέχονται, καὶ σφίσιν αὐτοῖς ἐγκαταλέγουσιν, οὔτι ἔσχατον, ὡς ὁ στρατιωτικὸς ἐθέλει νόμος, ἐς δέ τινα βαθμὸν ἄρτι τετελευτηκότος ἀνδρός — Αὔγουστος ὄνομα τούτῳ — , Μαρκιανὸν τὸν καὶ Αὔγουστον ἐς τὴν παραγγελίαν ἐγγράψαντες, ὡς φθάσαι τοὔνομα τὴν προσηγορίαν τῶν ἡμετέρων βασιλέων, τὸ καλεῖσθαι Αὔγουστοι μετὰ τῆς ἁλουργίδος περιβαλλομένων· ὥσπερ οὐκ ἀνασχομένου τοῦ ὀνόματος ἐπ’ αὐτῷ χωρὶς τῆς ἀξίας μεῖναι, μηδ’ αὖ πάλιν τῆς ἀξίας ἕτερον ὄνομα ζητησάσης εἰς σεμνολόγημα, ὥστε κύριον καὶ προσηγορικὸν τὸ αὐτὸ καθεστάναι, διὰ μιᾶς κλήσεως τῆς τε ἀξιώσεως τῆς τε προσηγορίας σημαινομένων. Καὶ ἕτερον δὲ συνέπεσε τὴν βασιλείαν τῷ Μαρκιανῷ τεκμηριῶσαι δυνάμενον. Ἐπειδὴ γὰρ Ἄσπαρι συνεστράτευσε κατὰ Βανδίλων δορυάλωτός τε γέγονε σὺν ἑτέροις πλείστοις, παρὰ πολὺ τῶν Βανδίλων ἡττηθέντος τοῦ Ἄσπαρος, ἀνὰ τὸ πεδίον ἤχθη μετὰ τῶν ἄλλων ἀνδραπόδων, Γιζερίχου τοὺς ζωγρηθέντας ἰδεῖν βουληθέντος· οἵπερ ἐπειδὴ ἡλίσθησαν, ἔν τινι τῶν ὑπερῴων ὁ Γιζέριχος καθῆστο τῷ πλήθει τῶν σαγηνευθέντων ἡδόμενος. Οἳ τοῦ καιροῦ τριβομένου, ὡς ἂν ἑκάστοις ἐδόκει, διετέλουν· ἀνεῖσαν γὰρ οἱ φύλακες τὰ δεσμά, Γιζερίχου προστάξαντος. Ἄλλος μὲν οὖν ἄλλο τι ἐπεπράχει· Μαρκιανὸς δὲ καθεὶς ἑαυτὸν ἐς τὸ πεδίον ὑπὸ τῷ ἡλίῳ ἐκάθευδε θερμῷ τε ὄντι καὶ διαπύρῳ παρὰ τὴν ὥραν τοῦ ἔτους. Ἀετὸς δὲ τῶν ὕπερθεν ἐπιστὰς καὶ κατὰ κάθετον τῷ ἡλίῳ ἀντιμέτωπον τὴν πτῆσιν ποιησάμενος, νεφέλης δίκην σκιὰν καὶ τὴν ἐντεῦθεν παραψυχὴν τῷ Μαρκιανῷ ἐτεχνάσατο· ὡς θαυμάσαντα Γιζέριχον συμβαλεῖν εὐστόχως τὰ ἐσόμενα, μετάπεμπτόν τε τὸν Μαρκιανὸν ποιησάμενον ἀφεῖναι τῆς αἰχμαλωσίας, ὅρκοις δεινοῖς κατασφαλισάμενον ἦ μὴν τὰ πιστὰ φυλάξειν Βανδίλοις ἐς βασιλείαν παριόντα καὶ ὅπλα κατ’ αὐτῶν μὴ κινεῖν· καὶ φυλάξαι τὸν Μαρκιανὸν ἐπὶ τοῖς ἔργοις ὁ Προκόπιος ἱστορεῖ. Ἀλλ’ ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανίωμεν, τὴν ἐκτροπὴν ἐάσαντες. Ἦν ὁ Μαρκιανὸς τὰ πρὸς θεὸν εὐσεβής, τὰ πρὸς πολιτευομένους δίκαιος· πλοῦτον ἡγούμενος οὐ τὸν ἀπόθετον,οὐδὲ μὴν τὸν ἀπὸ δασμολογιῶν συμφορούμενον, ἕνα δὲ μόνον τὸν τοῖς δεομένοις ἐπαρκεῖν δυνάμενον καὶ τοῖς πολλὰ κεκτημένοις ἀσφαλῆ παρέχειν τὸν πλοῦτον· φοβερὸς οὐκ ἐν τῷ τιμωρεῖσθαι, ἀλλ’ ἐν τῷ τιμωρήσεσθαι· δι’ ἃ καὶ τὴν ἀρχὴν ἆθλον ἀρετῆς, οὐ κληρονομίαν μίαν ἔσχε, τῆς τε γερουσίας τῶν τε ἄλλων τῶν πᾶσαν πληρούντων τύχην ἁπάσαις ψήφοις τὴν βασιλείαν αὐτῷ παρασχομένων, γνώμῃ Πουλχερίας· ἣν καὶ ἐσῳκίσατο μὲν ὡς βασιλίδα, οὐ μὴν ἔγνω, ἀείπαιδος ἐκείνης μέχρι γήρως μεινάσης. Γέγονε δὲ ταῦτα οὔπω Οὐαλεντινιανοῦ τοῦ τῆς Ῥώμης αὐτοκράτορος τὴν ψῆφον ἐπικυρώσαντος· ὅμως δ’ οὖν διὰ τὴν ἀρετὴν ἐπιψηφίσαντος, ἐβούλετο ὁ Μαρκιανὸς καὶ τῷ θεῷ κοινὸν παρὰ πάντων σέβας προσάγεσθαι, τῶν διὰ τὴν ἀσέβειαν συγχυθεισῶν γλωσσῶν αὖθις εὐσεβῶς ἑνουμένων, καὶ διὰ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς δοξολογίας τὸ θεῖον γεραίρεσθαι.
Α τῷ γενομένῳ τῆς Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως ἐπι· Β σκόπῳ κατὰ τῆς τῶν κανόνων τάξεως, καὶ τῆς ἐκ- κλησιαστικής καταστάσεως, ἐκ τῶν ἤδη ἐξετα σθέντων ἐν τῷ πρώτῳ συνεδρίῳ, καὶ ἀπὸ τῶν σή μερον πεπραγμένων. Οὗτος γὰρ, ἵνα τὰ πολλὰ πα- ραλείπωμεν, Εὐτυχῆ τὸν ὁμόδοξον αὐτῷ, καθαιρε θέντα κανονικῶς παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, τοῦ ἐν ἁγίοις φαμὲν Πατρὸς ἡμῶν καὶ ἐπισκόπου Φλαβια νοῦ, αὐθεντήσας ἀκανονίστως εἰς κοινωνίαν ἐξέ- ξατο, πρὶν ἢ συνεδρεῦσαι ἐν τῇ Ἐφεσίων μετὰ τῶν θεοφιλῶν ἐπισκόπων. Αλλ' ἐκείνοις μὲν ὁ ἀποστο λικός θρόνος συγγνώμην ἀπένειμεν, ἐπὶ τοῖς ἐκεῖθεν μὴ κατὰ γνώμην ὑπ' αὐτῶν πεπραγμένοις· εἰ καὶ διετέλεσαν μέχρι τοῦ παρόντος ἑπόμενοι τῷ ἁγιω τότῳ ἀρχιεπισκόπῳ Λέοντι καὶ πάσῃ τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνέδῳ· οὗ δὴ χάριν, καὶ ἐν τῇ αὐτοῦ κοινωνία, αὐτοὺς ὁμοπίστους ἐδέξατο. Οὗτος δὲ καὶ μέχρι τοῦ παρόντος διέμεινε, σεμνυνόμενος ἐπ' ἐκείν νοις, οἷς ἔδει στένειν καὶ εἰς γῆν κεκυφέναι. Προς τούτοις δὲ, οὐδὲ τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνωσθήναι συν εχώρησε τοῦ μακαρίου πάπα Λέοντος τὴν γραφεῖσαν παρ' αὐτοῦ πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις τὴν μνήμην Φλαβια νὸν, καὶ ταῦτα πολλάκις παρακληθεὶς ἀναγνωσθῆναι ταύτην ὑπὸ τῶν κεκομικότων, καὶ μεθ᾽ ὅρκου ποιή σασθαι τὴν ἀνάγνωσιν ὑποσχόμενος. Ης μὴ ἀνα- γνωσθείσης, σκανδάλων καὶ βλάβης τὰς ἀνὰ τὴν οι κουμένην αγιωτάτας ἐπλήρωσεν Ἐκκλησίας (50). Αλλ όμως τοιούτων παρ' αὐτοῦ τολμηθέντων, ἐσκοποῦμεν περὶ τῆς προτέρας αὐτοῦ ἀνοσίας πράξεως (31) φιλο ανθρωπίας τινὸς αὐτὸν ἀξιῶσαι, ὡς καὶ τοὺς λοι- ποὺς θεοφιλεῖς ἐπισκόπους, καίτοι μηδὲ τὴν αὐθεν τίαν αὐτῷ παραπλησίως τῆς κρίσεως (32) έσχηκό- τας. Ἐπειδὴ δὲ τοῖς δευτέροις τὴν προτέραν παρα- νομίαν ὑπερηκόντισεν, ἐτόλμησε δὲ καὶ ἀκοινωνή σίαν ὑπαγορεῦσαι κατὰ τοῦ ἁγιωτάτου καὶ ὁσιωτά του ἀρχιεπισκόπου τῆς μεγάλης Ρώμης Λέοντος πρὸς δὲ τούτοις καὶ λιβέλλων παρανομιών μεστών κατ' αὐτοῦ προσενεχθέντων τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ συν- όδῳ, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ τρὶς διὰ θεοφιλῶν ἐπισκό πων κανονικῶς κληθείς, οὐχ ὑπήκουσεν, ὑπὸ τοῦ οἰ κείου συνειδότος δηλονότι κεντούμενος· καὶ τοὺς παρὰ συνόδων διαφόρων ἐνθέσμως καθαιρεθέντας, παρανόμως ἐδέξατο· αὐτὸς καθ' ἑαυτοῦ τὴν ψῆφον εξήνεγκε διαφόρως τοὺς ἐκκλησιαστικούς πατήσας θεσμούς. Οθεν ὁ ἁγιώτατος καὶ μακαριώτατος ἀρχιεπίσκο τος της μεγάλης καὶ πρεσβυτέρας Ρώμης Λέων, δι' ἡμῶν καὶ τῆς παρούσης συνόδου, μετὰ τοῦ τριτο μακαρίου καὶ πανευφήμου Πέτρου τοῦ ἀποστόλου, ἧς ἐστι πέτρα καὶ κρηπὶς τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως θεμέλιος, εγύμνωσεν αὐτ τὸν τοῦ τε ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος, καὶ πάσης ἱερα αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἐπειράθησαν ἁγιώ- ταται Εκκλησίαι. ἐκ τῆς προ τέρες. τῆς κρίσεως . EVAGRII SCHOLASTICI tatis Alexandria, contra ordinem canonum et con- tra disciplinam ecclesiasticam attentavit, manifesta sunt, lam ex his quæ jain examinata sunt in primo consessu, quam ex his quæ hodie sunt gesta. Hic enim, ut plurima alia prætermittamus, Eutychem eadem cum ipso sentientem, regulariter a proprio depositum episcopo, sanctissimo scilicet Patre no- stro el episcopo Flaviano, propria auctoritate contra sacros canones in communionem suscepit, prius quam Ephesi consedisset una cum reliquis Deo charissimis episcopis. Scd istis quidem apostolica sedes veniam concessit ob ca quæ illic ab iisdem 'non sponte gesta erant. Qui quidem hactenus per- manserunt, sanctissimo archiepiscopo Leoni et san- cla universali synodo obsequentes. Qua de causa eos, utpote ejusdem cum ipso fidei assertures, in communionem suam recepit. Hic vero usque in ho- diernum diem ob ea gloriari non desinit, propter quæ gemere et ad terrain usque sesc inclinare de- bucrat. Præterea epistolam beati pápæ Leonis quam ille ad sancte memoria Flavianum scripserat, legi minime permisit. Idque quamvis sepius rogalus esset ab his qui epistolam attulerant, et quamvis ipse adjecto jurejurando pollicitus esset, se eam recitari jussurum. Qua minime perlecta, sanctis- simas per universum orbem terrarum ecclesias scandalis ac detrimentis complevit. Sed tamen, quamvis lot ac tanta ab eo præsumpta sint, propo- situm nobis erat, ob prius ejus impium facinus G clementer eum ac benigne tractare, sicut et reli- quos Deo dilectos episcopos, Jicet ii non eamdem ac ille judicandi potestatem habuissent. Sed quo- niam priorein injustitiam posterioribus factis longe superavit : ausus quippe est excommunicationem dictare adversus sanctissimum ac religiosissimum magnæ Romæ archiepiscopum Leonem: præterea cum libelli pleni criminum et flagitiorum sancto et magno concilio contra illum oblati essent, semel, iterum ac tertio vocatus juxta canonum prescripta per Dei amanlissimos episcopos, minime obtempe- ravit, propria videlicet conscientia ipsum pungente. Eos denique qui a diversis synodis juste depositi fuerant, illegitime in communionem suscepit : con- tra semetipsumn sententiam protulit ecclesiasticis D legibus sæpius proculcatis. Idcirco sanctissimus ac beatissimus magnæ et senioris Romæ archiepiscopns Leo, per nos et per præsentem synodum, una cum beatissimo et omni laude dignissimo Petro apostolo, qui petra et basis est Ecclesiæ catholicæ, rectæque fidei ſun- damentum, episcopali eum dignitate exuit, et ab omni sacerdotali officio alienum censuit. Sancta VALESH ANNOTATIONES. actione tertia concilii Chalcedonensis hic locus ita legitur, In Actis Chalcedonensis concilii legitur Haec verba desunt in codice Regio, Telleriano et Florentino, et ex Christophorsoni li- bris adjecta sunt in editione Genevensi. Habentur quidem in Actis Chalcedonensis concilii : mihi ta- men non videntur admodum necessaria. (50) Τὰς ἁγιωτάτας ἐπλήρωσεν Εκκλησίας. In (51) Περὶ τῆς προτέρας αὐτοῦ ἀνοσίας πράξεως. (52) Αυθεντίαν αὐτῷ παραπλησίως τῆς κρίσεως.
PG 86:2505Προσίασι τοίνυν αὐτῷ ταῦτα βουλευομένῳ οἵ τε Λέοντος τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐπισκόπου διακονούμενοι ταῖς ἀποκρίσεσι, φάσκοντες Διόσκορον ἀνὰ τὸ δεύτερον ἐν Ἐφέσῳ συνέδριον μὴ δέξασθαι τὸν Λέοντος τόμον, ὀρθοδοξίας ὅρον τυγχάνοντα, οἵ τε παρ’ αὐτοῦ Διοσκόρου καθυβρισθέντες τὰ κατὰ σφᾶς ἱκετεύοντες συνοδικῶς κριθῆναι. Παρώτρυνε δὲ μάλιστα Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου γεγονὼς πρόεδρος, φάσκων ἐπιβουλεύμασι Χρυσαφίου τοῦ Θεοδοσίου ὑπασπιστοῦ αὐτόν τε καὶ Φλαβιανὸν καθαιρεθῆναι, διότι χρυσίον τῷ Χρυσαφίῳ ζητοῦντι ὁ Φλαβιανὸς ἐπὶ τῇ οἰκείᾳ χειροτονίᾳ πρὸς ἐντροπὴν ἱερὰ πέπομφε σκεύη, καὶ ὅτι παραπλήσιος τὴν κακοδοξίαν Εὐτυχεῖ καθειστήκει ὁ Χρυσάφιος. Ἔλεγε δὲ τὸν Φλαβιανὸν καὶ δειλαίως ἀναιρεθῆναι πρὸς Διοσκόρου ὠθούμενόν τε καὶ λακτιζόμενον. Ἐξ ὧν ἡ ἐν Καλχηδόνι σύνοδος ἁλίζεται, ἀγγελιῶν τε καὶ ἀγγελιαφόρων πεμφθέντων καὶ τῶν ἑκασταχοῦ ἱερέων εὐσεβέσι γράμμασι κληθέντων, πρῶτα μὲν ἐν Νικαίᾳ — ὡς καὶ τὸν Ῥώμης πρόεδρον Λέοντα τοῖς ἐν Νικαίᾳ συνελθοῦσιν ἐπιγράψαι, πρὸς αὐτοὺς ἐπιστέλλοντα περὶ ὧν ἐς τὸν οἰκεῖον πέπομφε τόπον, Πασκασιανοῦ καὶ Λουκενσίου καὶ λοιπῶν — , ὕστερον δὲ ἐν Καλχηδόνι τῆς Βιθυνῶν χώρας. Καὶ Ζαχαρίας μὲν ἐμπαθῶς ὁ ῥήτωρ καὶ Νεστόριον ἐκ τῆς ὑπερορίας μετάπεμπτον γενέσθαι φησί· τὸ δέ γε μὴ ταῦθ’ οὕτως ἔχειν τεκμηριοῖ τὸ πανταχοῦ τῆς συνόδου τὸν Νεστόριον ἀνατεθεματίσθαι. Δηλοῖ δὲ εὖ μάλα καὶ Εὐστάθιος ὁ τῆς Βηρυτῶν ἐπίσκοπος, γράφων πρὸς Ἰωάννην ἐπίσκοπον καὶ πρὸς Ἰωάννην ἕτερον πρεσβύτερον περὶ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ κινηθέντων ἐπὶ λέξεως ὧδε· Ὑπαντήσαντες δὲ πάλιν οἱ ζητοῦντες Νεστορίου τὰ λείψανα τῆς συνόδου κατεβόων· Οἱ ἅγιοι διὰ τί ἀναθεματίζονται; ὡς ἀγανακτήσαντα τὸν βασιλέα τοῖς δορυφόροις ἐπιτρέψαι μακρὰν αὐτοὺς ἀπελάσαι. Πῶς οὖν ὁ Νεστόριος μετεκαλεῖτο τῶν ἐντεῦθεν μεταστάς, οὐκ ἔχω λέγειν.
τικῆς ἡλλοτρίωσεν ἐνεργείας. Τοιγαροῦν ἡ ἁγία αὕτη καὶ μεγάλη σύνοδος τὰ δόξαντα τοῖς κανόσιν, ἐπὶ τῷ μνημονευθέντι Διοσκόρῳ ψηφίζεται (35). Τούτων παρὰ τῆς συνόδου κυρωθέντων καί τινων ἑτέρων πεπραγμένων, οἱ μὲν ἅμα Διοσκόρῳ καθαιρεθέντες παρακλήσει τῆς συνόδου καὶ νεύμασι τῆς βασιλείας, ἀνακλήσεως ἔτυχον. Ἑτέρων δὲ τοῖς πεπραγμένοις ἐπισυνενεχθέντων, ὄρος ἐξεφωνήθη λέγων αὐτοῖ; ὀνόμασι ταῦτα· Ο Κύριος ἡμῶν καὶ Σωτὴρ (34) Ἰησοῦς Χριστός, τῆς πίστεως τὴν γνῶσιν τοῖς μα θηταῖς βεβαιῶν ἔφη· Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν, ὡς μηδένα πρὸς τὸν πλησίον διαφωνεῖν ἐν τοῖς δόγμασι τῆς εὐσεβείας, ἀλλ᾽ ἐπίσης τὸ τῆς ἀληθείας ἐπιδείκνυσθαι κήρυγμα. Καὶ μετὰ ταῦτα ἀναγνωσθέντος τοῦ ἐν Νικαίᾳ ἁγίου συμβόλου, καὶ πρός γε τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα Β ἁγίων Πατέρων, ἐπήγαγον · Ηρχει μὲν οὖν εἰς ἐνα τελῆ τῆς εὐσεβείας ἐπίγνωσίν τε καὶ βεβαίωσιν τὸ σοφὸν καὶ σωτήριον τοῦτο τῆς θείας χάριτος σύμβο λον. Περί τε γὰρ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκδιδάσκει τὸ τέλειον, καὶ τοῦ Κυρίου τὴν ἐνανθρώπησιν τοῖς πιστῶς δεχομένοις παρίστησιν. Αλλ' ἐπειδήπερ οἱ τῆς ἀληθείας Εχθροί (35) ἀθετεῖν ἐπιχειροῦσι τὸ κήρυγμα διὰ τῶν οἰκείων αἱρέσεων, καὶ κενοφωνίας 10' ἀπέτεκον, οἱ μὲν, τὸ τῆς δι' ἡμᾶς τοῦ Κυρίου οἰκονομίας μυστή ριον παραφθείρειν τολμήσαντες, καὶ τὴν Θεοτόκος ἐπὶ τῆς Παρθένου φωνὴν ἀπαρνούμενοι· οἱ δὲ, σύγ χυσιν καὶ κρᾶσιν εἰσάγοντες, καὶ μίαν εἶναι τὴν φύσιν τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος ἀνοήτως ἀνα- πλάττοντες, καὶ παθητὴν τοῦ Μονογενοῦς τὴν θείαν φύσιν τῇ συγχύσει τερατευόμενοι· διὰ τοῦτο πᾶσαν αὐτοῖς ἀποκλεῖσαὶ κατὰ τῆς ἀληθείας μηχανήν βου λομένη ἡ παροῦσα νῦν αὕτη ἁγία μεγάλη καὶ οἱ- κουμενική σύνοδος, τὸ τοῦ κηρύγματος ἄνωθεν ἀσά- λευτον ἐκδικοῦσα, ὥρισε προηγουμένως τῶν τρια- κοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ ἁγίων Πατέρων τὴν πίστιν μένειν ἀπαρεγχείρητον καὶ διὰ μὲν τοὺς τῷ Πνεύ ματι τῷ ἁγίῳ μαχομένους, τὴν χρόνοις ὕστερον παρὰ τῶν ἐπὶ τῆς βασιλευούσης πόλεως ἑκατὸν πεντή κοντα συνελθόντων Πατέρων περὶ τῆς τοῦ Πνεύμα- τος οὐσίας. παραδοθεῖσαν διδασκαλίας κυροί, ἣν ἐκεῖνοι πᾶσιν ἐγνώρισαν, οὐχ ὡς τι λεἶπον τοῖς προ- λαβοῦσιν ἐπεισάγοντες, ἀλλὰ τὴν περὶ τοῦ ἁγίου καινοφωνίας. παραδοθείσης διδασκαλίας, παραδοθεῖσαν διδασκαλίαν. ψηφίσεται, ψηφίσηται. οἱ τῆς ἀληθείας ἀθετεῖν ἐπιχει- ροῦντες τὸ κήρυγμα, HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. A igitur et magna hæc synodus, ea quæ canonibus placita sunt super memorato Dioscoro decernal. His a synodo confirmatis et quibusdam aliis gestis, ii quidem qui cum Dioscoro depositi fuerant, rogalit concilii et annuente imperatore, in pristinum locum restituti sunt. Cum alia quædam superioribus gestis adjuncta essent, definitio Gdei promulgata est bis omnino verbis. Dominus et Servator noster Jesus Christus cum fidei notitiam discipulis confirmaret, dixit : « Pacem meam do vobis, pacem meam re- linquo vobis 3-1;, ne scilicet quisquam in pietatis decretis a proximo dissentiret; sed ut veritatis prædicatio omnibus ex æquo ostenderetur. Post hæc cum recitatum esset sanctum Symbolum Nicæ- num, et præterea Symbolum sanctorum Patrujn centumn et quinquaginta, ista subjunxerunt. Sufi- ciebat quidem ad perfectam pietatis notitiam et confirmationem, sapiens istud ac salutare divinæ gratiæ Symbolum. De Patre enim et de Filio ac Spiritu sancto perfectam tradit doctrinam, et incar- nationem Domini astruit iis qui eum fide illam suscipiunt. Sed quoniam veritatis inimici, prædi- cationem illius per proprias hæreses subvertere molientes, quasdam vocum novitates pepererunt (alii quidem mysterium douninicæ dispensationis quæ propter nos facta est, corrumpere ausi, et vocen Deipare in Maria Virgine denegantes : alii vero, confusionem et mistionem introducentes, et unam esse naturam carnis ac Deitatis stulte fingentes, et divinam Unigeniti naturam passioni obnoxiam esse per confusionem somniantes) idcirco sancta hæc magna et universalis synodus, omnem illis viam fraudis et machinationis adversus veritatem volens præcludere, et prædicationis jam inde ab initio ir- concussum robur vindicans, definivit: ante omnia ut fides trecentorum et octodecim sanctorum Pa- trum intemerata permaneat, ac propter illos qui- dem qui Spiritum sanctum impugnant, de substan- tia Spiritus sancti doctrinam, quæ postmodum tradita est a centum quinquaginta Patribus qui in regia urbe congregati sunt, confirmat : quam illi omnibus promulgarunt, non tanquam aliquid adji- cientes quod prioribus deesset, sed ut snam de D Spiritu sancto sententiam adversus eos qui domi. 9_10 Joan. XIV, 27. C VARIE LECTIONES. 38' Sic et Stephanus. Valesius tamen vertit quasi legisset habet lege VALESII ANNOTATIONES. lii legitur recte, meo quidem judicio: Futurum enim hoc loco ponitur pro imperativo. Nam cum Legati sedis apostolicæ synodum hic allo- quantur, imperativo uti noluerunt; quippe quod arrogantius videtur. Futurum igitur posuerunt, at mollius ac modestius. Vetus tamen interpres concilii Chalcedonensis, non aliter quam nos inter- pretatus est hoc modo: Igitur sancta hæc et magna synodus, quæ placent regulis super memorato Dios - coro decernat. Apud Nicephorum in libro xiv, cap. PATROL. GR. LXXXVI. » Sic edit. Paris.; Stephanus 30, legitur fidei habetur in actione quinta synodi Chalcedo- nensis. Exstat etiam apud Nicephorum in lib. xIV, cap. 6. deest in Actis synodi Chalcedonensis. Et totus Lic locus ita legitur, etc. Quae quidem lectio longe inelior mihi videtur. (33) Ψηφίζεται. in gestis Chalcedonensis conci- (34) 'Ο Κύριος ἡμῶν καὶ Σωτήρ. Hæc definitio ˙ (55) Οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροί. Postrerna vox
Ἁλίζονται τοίνυν ἀνὰ τὸ ἱερὸν τέμενος Εὐφημίας τῆς μάρτυρος, ὅπερ ἵδρυται μὲν ἐπὶ τῆς Καλχηδοναίων τοῦ Βιθυνῶν ἔθνους, ἀπῴκισται δὲ τοῦ Βοσπόρου σταδίοις οὐ πλείοσι δύο, ἔν τινι τῶν εὐφυῶν χωρίων ἠρέμα προσάντει· ὥστε τοὺς περιπάτους ἀνεπαισθήτους εἶναι τοῖς ἐς τὸν νεὼν ἀπιοῦσι τῆς μάρτυρος, ἐξαπίνης τε μετεώρους εἶναι εἴσω τῶν ἀνακτόρων γενομένους· ὥστε τὰς ὄψεις ἐκχέοντας ἐκ περιωπῆς ἅπαντα θεωρεῖν, ὑπεστρωμένα πεδία ὁμαλῆ καὶ ὕπτια, τῇ πόᾳ χλοάζοντα ληΐοις τε κυμαινόμενα καὶ παντοδαπῶν δένδρων τῇ θέᾳ ὡραϊζόμενα, ὄρη τε λάσια ἐς ὕψος εὐπρεπῶς μετεωριζόμενά τε καὶ κυρτούμενα, ἄταρ καὶ πελάγη διάφορα, τὰ μὲν τῇ γαλήνῃ πορφυρούμενα καὶ ταῖς ἀκταῖς προσπαίζοντα ἡδύ τι καὶ ἥμερον ἔνθα νήνεμα τὰ χωρία καθεστᾶσι, τὰ δὲ παφλάζοντά τε καὶ τοῖς κύμασιν ἀγριαίνοντα,κάχληκάς τε καὶ φυκία καὶ τῶν ὀστρακοδέρμων τὰ κουφότερα μετὰ τῆς ἀντανακλάσεως τῶν κυμάτων αὐτῆς ἀνασειράζοντα. Ἀντικρὺ δὲ τῆς Κωνσταντίνου τὸ τέμενος, ὥστε καὶ τῇ θέᾳ τῆς τοσαύτης πόλεως τὸν νεὼν ὡραΐζεσθαι. Τρεῖς δ’ ὑπερμεγέθεις οἶκοι τὸ τέμενος·εἷς μὲν ὑπαίθριος, ἐπιμήκει τῇ αὐλῇ καὶ κίοσι πάντοθεν κοσμούμενος, ἕτερός τ’ αὖ μετὰ τοῦτον τό τε εὖρος τό τε μῆκος τούς τε κίονας μικροῦ παραπλήσιος, μόνῳ δὲ τῷ ἐπικειμένῳ ὀρόφῳ διαλλάττων· οὗ κατὰ τὴν βόρειον πλευρὰν πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα, οἶκος περιφερὴς ἐς θόλον,εὖ μάλα τεχνικῶς ἐξησκημένοις κίοσιν, ἴσοις τὴν ὕλην, ἴσοις τὰ μεγέθη καθεστῶσιν ἔνδοθεν κυκλούμενος. Ὑπὸ τούτοις ὑπερῷόν τι μετεωρίζεται ὑπὸ τὴν αὐτὴν ὀροφήν, ὡς ἂν κἀντεῦθεν ἐξῇ τοῖς βουλομένοις ἱκετεύειν τε τὴν μάρτυρα καὶ τοῖς τελουμένοις παρεῖναι. Εἴσω δὲ τοῦ θόλου πρὸς τὰ ἑῷα εὐπρεπής ἐστι σηκός, ἔνθα τὰ πανάγια τῆς μάρτυρος ἀπόκειται λείψανα ἔν τινι σορῷ τῶν ἐπιμήκων — μακρὰν ἔνιοι καλοῦσιν — ἐξ ἀργύρου εὖ μάλα σοφῶς ἠσκημένῃ. Καὶ ἃ μὲν ὑπὸ τῆς παναγίας ἐπί τισι χρόνοις θαυματουργεῖται,πᾶσι Χριστιανοῖς ἔκδηλα. Πολλάκις γὰρ ἢ τοῖς κατὰ καιρὸν τὴν αὐτὴν ἐπισκοποῦσι πόλιν ὄναρ ἐπιστᾶσα διακελεύεται ἢ τισι τῶν ἄλλως ἐς βίον ἐπισήμων, παραγινομένοις αὐτῇ κατὰ τὸ τέμενος τρυγᾶν. Ὅπερ ἐπειδὰν τοῖς τε βασιλεῦσι τῷ τε ἀρχιερεῖ καὶ τῇ πόλει κατάδηλον ᾖ, φοιτῶσι κατὰ τὸν νεὼν οἵ τε τὰ σκῆπτρα οἵ τε τὰ ἱερὰ καὶ τὰς ἀρχὰς διέποντες ἅπας τε ὁ λοιπὸς ὅμιλος μετασχεῖν τῶν τελουμένων βουλόμενοι. Πάντων τε οὖν ὁρώντων ὁ τῆς Κωνσταντίνου πρόεδρος μετὰ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν ἱερέων εἴσω τῶν ἀνακτόρων χωρεῖ, ἔνθα τὸ λελεγμένον μοι πανάγιον ἀπόκειται σῶμα. Ἔστι δέ τι κλειθρίδιον μικρὸν κατὰ τὴν αὐτὴν σορὸν ἐν τῷ λαιῷ μέρει θύραις μικραῖς κατησφαλισμένον, ὅθεν σίδηρον ἐπιμήκη κατὰ τὰ πανάγια λείψανα σπόγγον περιαρτήσαντες ἐπαφιᾶσι, καὶ τὸν σπόγγον περιδονοῦντες ἐς ἑαυτοὺς τὸν σίδηρον ἀνέλκουσιν αἱμάτων πλήρη θρόμβων τε πολλῶν. Ὅπερ ἐπὰν ὁ λεὼς ἴδοι, εὐθέως προσεκύνησε τὸν θεὸν γεραίρων. Τοσαύτη δέ γε καθέστηκε τῶν ἐκφερομένων ἡ πληθύς, ὥστε καὶ τοὺς εὐσεβεῖς βασιλεῖς καὶ πάντας τοὺς ἁλιζομένους ἱερέας καὶ μὴν καὶ πάντα τὸν ἀθροιζόμενον λεὼν πλουσίως τῶν ἀναδιδομένων μεταλαμβάνειν, ἐκπέμπεσθαί τε καὶ ἀνὰ τὴν ὑφήλιον πᾶσαν τῶν πιστῶν τοῖς βουλομένοις, καὶ διὰ παντὸς τούς τε θρόμβους σώζεσθαι τό τε πανάγιον αἷμα, μηδαμῶς ἐς ἑτέραν μεταχωροῦν ὄψιν. Ἅπερ θεοπρεπῶς τελεῖται, οὐ κατά τινα διωρισμένην περίοδον, ἀλλ’ ὡς ἂν ἡ τοῦ προεδρεύοντος βιοτὴ καὶ ἡ τῶν τρόπων σεμνότης βούλεται. Φασὶ δ’ οὖν ὅτε μὲν τῶν εὐσχημόνων τις κυβερνῴη καὶ ταῖς ἀρεταῖς ἐπίσημος, τοῦτο τὸ θαῦμα καὶ μάλα συχνῶς γίγνεσθαι· ὅτε δὲ τῶν οὐ τοιούτων, σπανίως τὰς τοιαύτας θεοσημείας προϊέναι. Λέξω δέ τι, ὅπερ οὐ χρόνος, οὐ καιρὸς διατέμνει, οὐδὲ μὴν πιστοῖς τε καὶ ἀπίστοις διακέκριται, πᾶσι δὲ ἐξ ἴσης ἀνεῖται· ὅταν ὧδε τοῦ χώρου τις γένηται ἔνθα ἡ τιμία σορὸς ἐν ᾗ τὰ πανάγια λείψανα, ὀδμῆς εὐώδους ἐμπίπλαται πάσης συνήθους ἀνθρώποις ὑπερτέρας. Οὐδὲ γὰρ τῇ ἐκ λειμώνων ἀθροιζομένῃ παρέοικεν, οὐδέ γε τῇ ἔκ τινος τῶν εὐωδεστάτων ἀναπεμπομένῃ, οὐδὲ οἵαν μυρέψης ἐργάσαιτο· ξένη δέ τις καὶ ὑπερφυὴς ἐξ αὐτῆς παριστᾶσα τῶν ἀναδιδόντων τὴν δύναμιν.
τικῆς ἡλλοτρίωσεν ἐνεργείας. Τοιγαροῦν ἡ ἁγία αὕτη καὶ μεγάλη σύνοδος τὰ δόξαντα τοῖς κανόσιν, ἐπὶ τῷ μνημονευθέντι Διοσκόρῳ ψηφίζεται (35). Τούτων παρὰ τῆς συνόδου κυρωθέντων καί τινων ἑτέρων πεπραγμένων, οἱ μὲν ἅμα Διοσκόρῳ καθαιρεθέντες παρακλήσει τῆς συνόδου καὶ νεύμασι τῆς βασιλείας, ἀνακλήσεως ἔτυχον. Ἑτέρων δὲ τοῖς πεπραγμένοις ἐπισυνενεχθέντων, ὄρος ἐξεφωνήθη λέγων αὐτοῖ; ὀνόμασι ταῦτα· Ο Κύριος ἡμῶν καὶ Σωτὴρ (34) Ἰησοῦς Χριστός, τῆς πίστεως τὴν γνῶσιν τοῖς μα θηταῖς βεβαιῶν ἔφη· Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν, ὡς μηδένα πρὸς τὸν πλησίον διαφωνεῖν ἐν τοῖς δόγμασι τῆς εὐσεβείας, ἀλλ᾽ ἐπίσης τὸ τῆς ἀληθείας ἐπιδείκνυσθαι κήρυγμα. Καὶ μετὰ ταῦτα ἀναγνωσθέντος τοῦ ἐν Νικαίᾳ ἁγίου συμβόλου, καὶ πρός γε τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα Β ἁγίων Πατέρων, ἐπήγαγον · Ηρχει μὲν οὖν εἰς ἐνα τελῆ τῆς εὐσεβείας ἐπίγνωσίν τε καὶ βεβαίωσιν τὸ σοφὸν καὶ σωτήριον τοῦτο τῆς θείας χάριτος σύμβο λον. Περί τε γὰρ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκδιδάσκει τὸ τέλειον, καὶ τοῦ Κυρίου τὴν ἐνανθρώπησιν τοῖς πιστῶς δεχομένοις παρίστησιν. Αλλ' ἐπειδήπερ οἱ τῆς ἀληθείας Εχθροί (35) ἀθετεῖν ἐπιχειροῦσι τὸ κήρυγμα διὰ τῶν οἰκείων αἱρέσεων, καὶ κενοφωνίας 10' ἀπέτεκον, οἱ μὲν, τὸ τῆς δι' ἡμᾶς τοῦ Κυρίου οἰκονομίας μυστή ριον παραφθείρειν τολμήσαντες, καὶ τὴν Θεοτόκος ἐπὶ τῆς Παρθένου φωνὴν ἀπαρνούμενοι· οἱ δὲ, σύγ χυσιν καὶ κρᾶσιν εἰσάγοντες, καὶ μίαν εἶναι τὴν φύσιν τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος ἀνοήτως ἀνα- πλάττοντες, καὶ παθητὴν τοῦ Μονογενοῦς τὴν θείαν φύσιν τῇ συγχύσει τερατευόμενοι· διὰ τοῦτο πᾶσαν αὐτοῖς ἀποκλεῖσαὶ κατὰ τῆς ἀληθείας μηχανήν βου λομένη ἡ παροῦσα νῦν αὕτη ἁγία μεγάλη καὶ οἱ- κουμενική σύνοδος, τὸ τοῦ κηρύγματος ἄνωθεν ἀσά- λευτον ἐκδικοῦσα, ὥρισε προηγουμένως τῶν τρια- κοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ ἁγίων Πατέρων τὴν πίστιν μένειν ἀπαρεγχείρητον καὶ διὰ μὲν τοὺς τῷ Πνεύ ματι τῷ ἁγίῳ μαχομένους, τὴν χρόνοις ὕστερον παρὰ τῶν ἐπὶ τῆς βασιλευούσης πόλεως ἑκατὸν πεντή κοντα συνελθόντων Πατέρων περὶ τῆς τοῦ Πνεύμα- τος οὐσίας. παραδοθεῖσαν διδασκαλίας κυροί, ἣν ἐκεῖνοι πᾶσιν ἐγνώρισαν, οὐχ ὡς τι λεἶπον τοῖς προ- λαβοῦσιν ἐπεισάγοντες, ἀλλὰ τὴν περὶ τοῦ ἁγίου καινοφωνίας. παραδοθείσης διδασκαλίας, παραδοθεῖσαν διδασκαλίαν. ψηφίσεται, ψηφίσηται. οἱ τῆς ἀληθείας ἀθετεῖν ἐπιχει- ροῦντες τὸ κήρυγμα, HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. A igitur et magna hæc synodus, ea quæ canonibus placita sunt super memorato Dioscoro decernal. His a synodo confirmatis et quibusdam aliis gestis, ii quidem qui cum Dioscoro depositi fuerant, rogalit concilii et annuente imperatore, in pristinum locum restituti sunt. Cum alia quædam superioribus gestis adjuncta essent, definitio Gdei promulgata est bis omnino verbis. Dominus et Servator noster Jesus Christus cum fidei notitiam discipulis confirmaret, dixit : « Pacem meam do vobis, pacem meam re- linquo vobis 3-1;, ne scilicet quisquam in pietatis decretis a proximo dissentiret; sed ut veritatis prædicatio omnibus ex æquo ostenderetur. Post hæc cum recitatum esset sanctum Symbolum Nicæ- num, et præterea Symbolum sanctorum Patrujn centumn et quinquaginta, ista subjunxerunt. Sufi- ciebat quidem ad perfectam pietatis notitiam et confirmationem, sapiens istud ac salutare divinæ gratiæ Symbolum. De Patre enim et de Filio ac Spiritu sancto perfectam tradit doctrinam, et incar- nationem Domini astruit iis qui eum fide illam suscipiunt. Sed quoniam veritatis inimici, prædi- cationem illius per proprias hæreses subvertere molientes, quasdam vocum novitates pepererunt (alii quidem mysterium douninicæ dispensationis quæ propter nos facta est, corrumpere ausi, et vocen Deipare in Maria Virgine denegantes : alii vero, confusionem et mistionem introducentes, et unam esse naturam carnis ac Deitatis stulte fingentes, et divinam Unigeniti naturam passioni obnoxiam esse per confusionem somniantes) idcirco sancta hæc magna et universalis synodus, omnem illis viam fraudis et machinationis adversus veritatem volens præcludere, et prædicationis jam inde ab initio ir- concussum robur vindicans, definivit: ante omnia ut fides trecentorum et octodecim sanctorum Pa- trum intemerata permaneat, ac propter illos qui- dem qui Spiritum sanctum impugnant, de substan- tia Spiritus sancti doctrinam, quæ postmodum tradita est a centum quinquaginta Patribus qui in regia urbe congregati sunt, confirmat : quam illi omnibus promulgarunt, non tanquam aliquid adji- cientes quod prioribus deesset, sed ut snam de D Spiritu sancto sententiam adversus eos qui domi. 9_10 Joan. XIV, 27. C VARIE LECTIONES. 38' Sic et Stephanus. Valesius tamen vertit quasi legisset habet lege VALESII ANNOTATIONES. lii legitur recte, meo quidem judicio: Futurum enim hoc loco ponitur pro imperativo. Nam cum Legati sedis apostolicæ synodum hic allo- quantur, imperativo uti noluerunt; quippe quod arrogantius videtur. Futurum igitur posuerunt, at mollius ac modestius. Vetus tamen interpres concilii Chalcedonensis, non aliter quam nos inter- pretatus est hoc modo: Igitur sancta hæc et magna synodus, quæ placent regulis super memorato Dios - coro decernat. Apud Nicephorum in libro xiv, cap. PATROL. GR. LXXXVI. » Sic edit. Paris.; Stephanus 30, legitur fidei habetur in actione quinta synodi Chalcedo- nensis. Exstat etiam apud Nicephorum in lib. xIV, cap. 6. deest in Actis synodi Chalcedonensis. Et totus Lic locus ita legitur, etc. Quae quidem lectio longe inelior mihi videtur. (33) Ψηφίζεται. in gestis Chalcedonensis conci- (34) 'Ο Κύριος ἡμῶν καὶ Σωτήρ. Hæc definitio ˙ (55) Οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροί. Postrerna vox
PG 86:2507Ἐνταῦθα ἡ λελεγμένη μοι σύνοδος ἁλίζεται, τὸν τόπον Λέοντος ἀρχιερέως τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης διεπόντων, ὡς εἴρηται, Πασκασίνου καὶ Λουκενσίου ἐπισκόπων καὶ Βονιφατίου πρεσβυτέρου, τῆς Κωνσταντίνου μὲν προεδρεύοντος Ἀνατολίου, Διοσκόρου δὲ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐπισκοποῦντος, Μαξίμου τε Ἀντιοχείας, καὶ Ἰουβεναλίου Ἱεροσολύμων· οἷς παρῆσαν οἵ τε ἀμφ’ αὐτοὺς ἱερεῖς καὶ οἱ τὰ κορυφαῖα τῆς ὑπερφυοῦς γερουσίας ἔχοντες. Πρὸς οὓς οἱ τὸν τόπον πληροῦντες Λέοντος ἔφασκον μὴ δεῖν Διόσκορον συγκάθεδρον σφίσι γενέσθαι· τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἐπιτετράφθαι παρὰ τοῦ σφῶν ἐπισκόπου Λέοντος, καὶ εἰ τοῦτο μὴ φυλάξουσιν, αὐτοὺς τῆς ἐκκλησίας ἀπαλλάττεσθαι. Καὶ πυθομένης τῆς γερουσίας τί ἄρα εἴη τὰ ἐπαγόμενα τῷ Διοσκόρῳ, διεξῆλθον λόγον ὀφείλειν αὐτὸν ὑποσχεῖν τῆς οἰκείας κρίσεως, κριτοῦ πρόσωπον παρὰ τὸ εἰκὸς ἀνειληφότα. Ὧν εἰρημένων, ἐπειδὴ Διόσκορος ψήφῳ τῆς συγκλήτου ἀνὰ τὸν μέσον καθῆστο χῶρον, Εὐσέβιος ἐξῄτει τὰς ἐπιδεδομένας παρ’ αὐτοῦ τῇ βασιλείᾳ δεήσεις ἀναγνωσθῆναι, φήσας ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Ἠδίκημαι παρὰ Διοσκόρου, ἠδίκηται ἡ πίστις, ἐφονεύθη Φλαβιανὸς ὁ ἐπίσκοπος, ἅμα ἐμοὶ ἀδίκως καθῃρέθη παρ’ αὐτοῦ· κελεύσατε τὰς δεήσεις μου ἀναγνωσθῆναι. Ὅπερ ἐπειδὴ διελαλήθη, ἡ δέησις ἀναγνώσεως ἔτυχε, ταυτὶ φθεγγομένη τὰ ῥήματα·
Πνεύματος αὐτῶν ἔννοιαν κατὰ τῶν τὴν αὐτοῦ δε Β η σποτείαν ἀθετεῖν πειρωμένων Γραφικαῖς μαρτυρίαις τρανώσαντες. Διὰ δὲ τοὺς τὸ τῆς οἰκονομίας παραφθείρειν τολμώντας μυστήριον, καὶ ψιλόν ἄνθρωπον τὸν ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου τεχθέντα Μαρίας, ἀναι δῶ; ληρῳδοῦντας,(36) τὰς τοῦ μακαρίου Κυρίλλου τοῦ τῆς ᾿Αλεξανδρέων Εκκλησίας γενομένου ποιμέ συνοδικὰς ἐπιστολὰς πρός τε Νεστόριον καὶ πρὸς τοὺς τῆς ᾿Ανατολῆς ἁρμοδίους οὔτας ἐδέξατο, εἰς ἔλεγχον μὲν τῆς Νεστορίου φρενοβλαβείας, έρμης νείαν δὲ τῶν ἐν εὐσεβεῖ ζήλῳ τοῦ σωτηρίου συμβό λου ποθούντων τὴν ἔννοιαν· αἷς καὶ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ τῆς μεγίστης καὶ πρεσβυτέρας Ρώμης προς έδρου, τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου ἀρχιεπι σκόπου Λέοντος, τὴν γραφεῖσαν πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις ἀρχιεπίσκοπον Φλαβιανὸν ἐπ᾿ ἀναιρέσει τῆς Εὐτυ χοῦς κακονοίας, ἥντινα τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου (37) ὁμολογίᾳ συμβαίνουσαν, κοινήν τινα στήλην ὑπάρ χουσαν κατὰ τῶν κακοδοξούντων, εἰκότως συνήρμοσε πρὸς τὴν τῶν ὀρθῶν δογμάτων βεβαίωσιν. Τοῖς τε γὰρ εἰς υἱῶν δυάδα τὸ τῆς οἰκονομίας διασπᾷν ἐπι- χειροῦσι μυστήριον παρατάττεται· καὶ τοὺς παθησ τὴν τοῦ Μονογενούς λέγειν τολμῶντας τὴν θεότητα, τοῦ τῶν ἱερῶν ἀπωθεῖται συλλόγου, καὶ τοῖς ἐπὶ τῶν δύο φύσεων τοῦ Χριστοῦ πρᾶσιν ἢ σύγχυσιν ἐπινοού- σιν ἀνθίσταται· καὶ τοὺς οὐρανίου ἢ ἑτέρας τινὸς οὐσίας τὴν ἐξ ἡμῶν ληφθεῖσαν αὐτῷ τοῦ δούλου μορφὴν παραπαίοντας ἐξελαύνει· καὶ δύο μὲν πρὸ τῆς ἑνώσεως φύσεις τοῦ Κυρίου μυθεύοντας, μίαν δὲ μετὰ τὴν ἔνωσιν ἀναπλάττοντας, ἀναθεματίζει. Επόμενοι τοίνυν τοῖς ἁγίοις Πατράσιν, ἵνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν (38) Υἱὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, καὶ συμφώνως ἅπαντες ἐκδιδάσκομεν, τέτ λειον τὸν αὐτὸν ἐν θεότητι, καὶ τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν ἀνθρωπότητι, Θεὸν ἀληθῶς, καὶ ἄνθρωπον ἀληθῶς, τὸν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς λογικῆς καὶ σώματος, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατὰ πάντα όμοιον ἡμῖν χωρὶς ἁμαρτίας προ αιώνων μὲν ἐκ τοῦ Μα- τρὸς γεννηθέντα κατὰ τὴν θεότητα· ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν τὸν αὐτὸν δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμε τέραν σωτηρίαν ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ Θεο- τόκου κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα· ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Ἰησοῦν Χριστὸν Υἱὸν Κύριον Μονογενῆ ἐν δύο φύ σεσιν ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, αχωρίστως γνωριζόμενον οὐδαμοῦ τῆς τῶν φύσεων διαφοράς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἔνωσιν· σωζομένης δὲ μᾶλλον τῆς ἰδιότητος ἑκατέρας φύσεως καὶ εἰς ἐν πρόσω ωπον, καὶ μίαν ὑπόστασιν συντρεχούσης· οὐχ ὡς εἰς δύο πρόσωπα μεριζόμενον, ή διαιρούμενον· ἀλλ᾽ ἕνα ληρῳδοῦντας, ἅτε δὴ τῇ τοῦ μεγάλου, Ένα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογεῖν Υἱὸν τὸν Κύριον ἡμῶν τήσουν Χριστόν, συμφώνως ἅπαντες ἐκδιδάσκομεν. EVAGRI SCHOLASTICI nationem illius evertere conabantur, Scripurarum A testimoniis declararent. Propter eos vero qui dispensationis mysterium audent corrumpere, et eum qui ex sancta Virgine Maria natus est, purum hominem esse impudenter delirant, beati Cyrilli qui Alexandrinæ Ecclesiæ pastor fuit, synodales epistolas ad Nestorium et ad Orientales episcopos scriptas suscepit, quippe quæ idoneæ sint tum ad vesaniam Nestorii confutandam, sum ad exponendum salutare symbolum, in gra- tiam eorum qui, pio zelo adducti, intelligentiam illius assequi desiderant. Quibus epistolam quoque beatissimi et sanctissimi Leonis, maximæ et senio- ris Romæ archiepiscopi, exstinguenda Eutychis ma- levolentia causa scriptam ad sanctum archiepisco- pum Flavianum : quæ cum beati Petri confessione consentit, et communis quædam columna est ad- versus cos qui male sentiunt, jure merito conjunxit, ad rectorum dogmatum confirmationem. Nam et'iis qui dispensationis mysterium in duos alios distra- here conantur, repugnat.: et eos qui Unigeniti dei- tatem perpessioni obnoxiam'dicere non verentur, a conventu sacrorum expellit : illis quoque qui in duabus Christi naturis mistionem seu confusionem comminiscuntur, resistit : eos item qui formam servi quam ille ex nobis assumpsit, cœlestis aut alterius cujuspiam substantiæ esse delirant, ejicit. Illos denique qui ante unitionem quidem duas Do- mini naturas fabulantur, unam vero post unitio- nem fuisse confingunt, anathemate percellit. San- ctorum igitur Patrum vestigiis insistentes, unum eumdemque Filium confiteri oportere Dominum nostrum Jesum Christum, uno consensu omnes do- cemus; eumdem perfectum in deitate, et eumdem perfectum in humanitate: vere Deum, et vere ho- minem eumdem, ex anima rationali constantem et corpore : consubstantialena Patri secundum deite- tem, eumdem vero nobis consubstantialem secun- dum bumanitatem : per omnia similem nobis, ex- cepto peccato : ante sæcula quidem genitum ex Patre secundum Deitatem: in extremis autem tem- poribus eumdem propter nos et propter nostram salutem ex Maria Virgine ac deipara natum : unum eumdemque Jesum Christum, Filium, Dominum, Unigenitum : in duabus naturis inconfuse, immuta- biliter, indivise atque inseparabiliter cognitum : naturarum differentia neutiquam exstincta per uni- tionen : sed servala potius utriusque natura pro- prietate, et in unam personam seu hypostasim concurrente : non in duas partitum aut divisum voς C VALESII ANNOTATIONES. procul dubio ut legitur in manuscripto codice Florentino et in Actis synodi Chalcedo- nensis. etiam legitur apud Nicephorum. Verum orationis series omnino postulat ut legamus elc. Quemadmodum scribitur in Actis sy- D nodi Chalcedonensis. synodi Chalcedonensis aliter scribitur hic locus, hoc scilicet modo: Quæ quidem scriptura longe rectior mihi videtur. (30) ᾿Αναιδώς λοιδοροῦντας. Scribendum est (37) Εντινα τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου. Sic (38) Ενα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογούμεν. In Actis
Παρὰ Εὐσεβίου τοῦ ἐλαχίστου ἐπισκόπου Δορυλαίου, ποιουμένου τὸν λόγον ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐν ὁσίοις Φλαβιανοῦ τοῦ γενομένου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Σκοπὸς τῷ ὑμετέρῳ κράτει ἁπάντων μὲν τῶν ὑπηκόων προνοεῖν καὶ χεῖρα ὀρέγειν πᾶσι τοῖς ἀδικουμένοις, μάλιστα δὲ τοῖς εἰς ἱερωσύνην τελοῦσι. Καὶ ἐν τούτῳ γὰρ τὸ θεῖον θεραπεύεται, παρ’ οὗ τὸ βασιλεύειν ὑμῖν καὶ κρατεῖν τῶν ὑφ’ ἥλιον δεδώρηται. Ἐπεὶ οὖν πολλὰ καὶ δεινὰ παρὰ πᾶσαν ἀκολουθίαν ἡ εἰς Χριστὸν πίστις καὶ ἡμεῖς πεπόνθαμεν παρὰ Διοσκόρου τοῦ εὐλαβεστάτου ἐπισκόπου τῆς Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως, πρόσιμεν τῇ ὑμετέρᾳ εὐσεβείᾳ τῶν δικαίων ἀξιοῦντες τυχεῖν. Τὰ δὲ τοῦ πράγματος ἐν τούτοις· ἐπὶ τῆς ἔναγχος γενομένης συνόδου ἐν τῇ Ἐφεσίων μητροπόλει — ἣν ὄφελόν γε ἦν μὴ γενέσθαι, ἵνα μὴ κακῶν καὶ ταραχῆς τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσῃ — ὁ χρηστὸς Διόσκορος παρ’ οὐδὲν θέμενος τὸν τοῦ δικαίου λόγον καὶ τὸν τοῦ θεοῦ φόβον, ὁμόδοξος ὢν καὶ ὁμόφρων Εὐτυχοῦς τοῦ ματαιόφρονος καὶ αἱρετικοῦ, λανθάνων δὲ τοὺς πολλούς, ὡς ὕστερον ἑαυτὸν ἐφανέρωσεν, εὑρὼν καιρὸν τὴν γεγενημένην παρ’ ἐμοῦ κατὰ Εὐτυχοῦς τοῦ ὁμοδόξου αὐτοῦ κατηγορίαν καὶ τὴν ἐπ’ αὐτῷ ἐξενεχθεῖσαν ψῆφον παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας λήξεως Φλαβιανοῦ τοῦ ἐπισκόπου, πλῆθος ἀτάκτων ὄχλων συναγαγὼν καὶ δυναστείαν ἑαυτῷ διὰ χρημάτων πορισάμενος, τὴν εὐσεβῆ θρησκείαν τῶν ὀρθοδόξων τό γε ἧκον εἰς αὐτὸν ἐλυμήνατο, καὶ τὴν κακοδοξίαν Εὐτυχοῦς τοῦ μονάζοντος, ἥτις ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς παρὰ τῶν ἁγίων πατέρων ἀπεκηρύχθη, ἐβεβαίωσεν. Ἐπεὶ οὖν οὐ μικρὰ τὰ τετολμημένα αὐτῷ κατά τε τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καὶ καθ’ ἡμῶν, δεόμεθα καὶ προσπίπτομεν τῷ ὑμετέρῳ κράτει θεσπίσαι τὸν αὐτὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Διόσκορον ἀπολογήσασθαι τοῖς παρ’ ἡμῶν αὐτῷ ἐπαγομένοις· δηλαδὴ τῶν παρ’ αὐτοῦ καθ’ ἡμῶν πεπραγμένων ὑπομνημάτων ἀναγινωσκομένων ἐπὶ τῆς ἁγίας συνόδου, δι’ ὧν δυνάμεθα ἀποδεῖξαι αὐτὸν καὶ ἀλλότριον ὄντα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ αἵρεσιν ἀσεβείας πεπληρωμένην κρατύναντα, καὶ ἀδίκως ἡμᾶς καθελόντα καὶ τὰ δεινὰ ἡμᾶς κατειργασμένον· θείων καὶ προσκυνουμένων ὑμῶν μανδάτων καταπεμπομένων τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ τῶν θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων, ἐφ’ ᾧ τε ἡμῶν καὶ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου διακοῦσαι, καὶ ἀνενεγκεῖν εἰς γνῶσιν τῆς ὑμετέρας εὐσεβείας πάντα τὰ πραττόμενα πρὸς τὸ παριστάμενον τῇ ἀθανάτῳ ὑμῶν κορυφῇ.Καὶ τούτου τυχόντες ἀδιαλείπτους εὐχὰς ἀναπέμψομεν ὑπὲρ τοῦ αἰωνίου ὑμῶν κράτους, θειότατοι βασιλεῖς. Μετὰ ταῦτα ἐκ κοινῆς δεήσεως Διοσκόρου τε καὶ Εὐσεβίου τὰ ἐν τῷ δευτέρῳ συνεδρίῳ πεπραγμένα τῶν ἐν Ἐφέσῳ διὰ τῆς ἀναγνώσεως ἐδημοσιεύετο· ὧν τὴν λεπτομέρειαν διὰ πολλῶν μὲν ἀνειλημμένην, ἐμπεριεχομένην δὲ τοῖς ἐν Καλχηδόνι κεκινημένοις, ὡς ἂν μὴ ἀδολεσχεῖν δόξω τοῖς πρὸς τὸ πέρας τῶν πραγμάτων ἐπειγομένοις, ὑπέταξα τῷ παρόντι τῆς ἱστορίας βιβλίῳ,ἄδειαν δοὺς τοῖς πάντα λεπτῶς εἰδέναι βουλομένοις καὶ τούτοις ἐντυχεῖν καὶ τὴν πάντων ἀκρίβειαν ἀναμάξασθαι. Ἐπιτρέχων δὲ τὰ καιριώτερα, φημὶ ὡς ἐφωράθη Διόσκορος μὴ δεξάμενος τὴν Λέοντος ἐπιστολὴν ἐπισκόπου τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, καὶ πρός γε τὴν καθαίρεσιν Φλαβιανοῦ τῆς νέας Ῥώμης ἐπισκόπου ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ ποιησάμενος, ἐν ἀγράφῳ τε χάρτῃ παρασκευάσας τοὺς ἁλισθέντας ἐπισκόπους ὑποσημήνασθαι, καὶ τὴν καθαίρεσιν Φλαβιανοῦ περιέχοντι. Ἐφ’ οἶς οἱ ἀπὸ τῆς συγκλήτου βουλῆς ἐψηφίσαντο τάδε· Περὶ μὲν τῆς ὀρθοδόξου καὶ καθολικῆς πίστεως τελεώτερον συνόδου γινομένης τῇ ὑστεραίᾳ ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν γενέσθαι συνορῶμεν. Ἐπειδὴ δὲ Φλαβιανὸς ὁ τῆς εὐσεβοῦς μνήμης καὶ Εὐσέβιος ὁ εὐλαβέστατος ἐπίσκοπος, ἐκ τῆς τῶν πεπραγμένων καὶ διαγνωσθέντων ἐρεύνης καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τῶν γενομένων ἐξάρχων τῆς τότε συνόδου φησάντων ἐσφάλθαι καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες δείκνυνται ἀδίκως καθαιρεθέντες, φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ θεῷ ἀρέσκον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ αὐτῷ ἐπιτιμίῳ Διόσκορον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἀλεξανδρείας, καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ Θαλάσσιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Καισαρείας Καππαδοκίας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἀρμενίας, καὶ Εὐστάθιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Βηρυτοῦ, καὶ Βασίλειον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Σελευκείας Ἰσαυρίας, τοὺς ἐξουσίαν ἐσχηκότας καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συνόδου, ὑποπεσεῖν παρὰ τῆς ἱερᾶς συνόδου κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος ἀλλοτρίους γινομένους, πάντων τῶν παρακολουθησάντων τῇ θείᾳ κορυφῇ γνωριζομένων. Εἶτα λιβέλλων ἐς ἑτέραν ἐπιδεδομένων κατὰ Διοσκόρου ἐγκλημάτων τε χάριν καὶ χρημάτων, ὡς δίς τε καὶ τρὶς κληθεὶς ὁ Διόσκορος οὐχ ὑπήντησεν ἐπὶ προφάσεσιν αἷς εἴρηκεν, οἱ τὸν τόπον πληροῦντες Λέοντος τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐπισκόπου ἐπὶ λέξεως ἀπεφήναντο ταῦτα· Δῆλα γεγένηται τὰ τετολμημένα Διοσκόρῳ τῷ γενομένῳ τῆς Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως ἐπισκόπῳ κατὰ τῆς τῶν κανόνων τάξεως καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, ἐκ τῶν ἤδη ἐξετασθέντων ἐν τῷ πρώτῳ συνεδρίῳ καὶ ἀπὸ τῶν σήμερον πεπραγμένων. Οὗτος γάρ, ἵνα τὰ πολλὰ παραλίπωμεν, Εὐτυχῆ τὸν ὁμόδοξον αὐτῷ καθαιρεθέντα κανονικῶς παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, τοῦ ἐν ἁγίοις φαμὲν πατρὸς ἡμῶν καὶ ἐπισκόπου Φλαβιανοῦ, αὐθεντήσας ἀκανονίστως εἰς κοινωνίαν ἐδέξατο, πρὶν ἢ συνεδρεῦσαι ἐν τῇ Ἐφεσίων μετὰ τῶν θεοφιλῶν ἐπισκόπων. Ἀλλ’ ἐκείνοις μὲν ὁ ἀποστολικὸς θρόνος συγγνώμην ἀπένειμεν ἐπὶ τοῖς ἐκεῖθεν μὴ κατὰ γνώμην ὑπ’ αὐτῶν πεπραγμένοις· οἳ καὶ διετέλεσαν μέχρι τοῦ παρόντος ἑπόμενοι τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ Λέοντι καὶ πάσῃ τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ· οὗ δὴ χάριν καὶ ἐν τῇ αὐτοῦ κοινωνίᾳ αὐτοὺς ὁμοπίστους ἐδέξατο. Οὗτος δὲ καὶ μέχρι τοῦ παρόντος διέμεινε σεμνυνόμενος ἐπ’ ἐκείνοις οἷς ἔδει στένειν καὶ εἰς γῆν κεκυφέναι. Πρὸς τούτοις δὲ οὐδὲ τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνωσθῆναι συνεχώρησε τοῦ μακαρίου πάπα Λέοντος, τὴν γραφεῖσαν παρ’ αὐτοῦ πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις τὴν μνήμην Φλαβιανόν, καὶ ταῦτα πολλάκις παρακληθεὶς ἀναγνωσθῆναι ταύτην ὑπὸ τῶν κεκομικότων, καὶ μεθ’ ὅρκων ποιήσασθαι τὴν ἀνάγνωσιν ὑποσχόμενος. Ἧς μὴ ἀναγνωσθείσης, σκανδάλων καὶ βλάβης τὰς ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἁγιωτάτας ἐπλήρωσεν ἐκκλησίας. Ἀλλ’ ὅμως τοιούτων παρ’ αὐτοῦ τολμηθέντων, ἐσκοποῦμεν περὶ τῆς προτέρας αὐτοῦ ἀνοσίας πράξεως φιλανθρωπίας τινὸς αὐτὸν ἀξιῶσαι ὡς καὶ τοὺς λοιποὺς θεοφιλεῖς ἐπισκόπους, καίτοι μηδὲ τὴν αὐθεντίαν αὐτῷ παραπλησίως τῆς κρίσεως ἐσχηκότας. Ἐπειδὴ δὲ τοῖς δευτέροις τὴν προτέραν παρανομίαν ὑπερηκόντισεν, ἐτόλμησε δὲ καὶ ἀκοινωνησίαν ὑπαγορεῦσαι κατὰ τοῦ ἁγιωτάτου καὶ ὁσιωτάτου ἀρχιεπισκόπου τῆς μεγάλης Ῥώμης Λέοντος, πρὸς δὲ τούτοις καὶ λιβέλλων παρανομιῶν μεστῶν κατ’ αὐτοῦ προσενεχθέντων τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ συνόδῳ, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ τρὶς διὰ θεοφιλῶν ἐπισκόπων κανονικῶς κληθεὶς οὐχ ὑπήκουσεν, ὑπὸ τοῦ οἰκείου συνειδότος δηλονότι κεντούμενος, καὶ τοὺς παρὰ συνόδων διαφόρων ἐνθέσμως καθαιρεθέντας παρανόμως ἐδέξατο, αὐτὸς καθ’ ἑαυτοῦ τὴν ψῆφον ἐξήνεγκε διαφόρως τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς πατήσας θεσμούς. Ὅθεν ὁ ἁγιώτατος καὶ μακαριώτατος ἀρχιεπίσκοπος τῆς μεγάλης καὶ πρεσβυτέρας Ῥώμης Λέων δι’ ἡμῶν καὶ τῆς παρούσης συνόδου, μετὰ τοῦ τρισμακαρίου καὶ πανευφήμου Πέτρου τοῦ ἀποστόλου, ὅς ἐστι πέτρα καὶ κρηπὶς τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως θεμέλιος, ἐγύμνωσεν αὐτὸν τοῦ τε ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος καὶ πάσης ἱερατικῆς ἠλλοτρίωσεν ἐνεργείας. Τοιγαροῦν ἡ ἁγία αὕτη καὶ μεγάλη σύνοδος τὰ δόξαντα τοῖς κανόσιν ἐπὶ τῷ μνημονευθέντι Διοσκόρῳ ψηφίσεται. Τούτων παρὰ τῆς συνόδου κυρωθέντων καί τινων ἑτέρων πεπραγμένων, οἱ μὲν ἅμα Διοσκόρῳ καθαιρεθέντες παρακλήσει τῆς συνόδου καὶ νεύμασι τῆς βασιλείας ἀνακλήσεως ἔτυχον. Ἑτέρων δὲ τοῖς πεπραγμένοις ἐπεισενεχθέντων, ὅρος ἐξεφωνήθη λέγων αὐτοῖς ὀνόμασι ταῦτα· Ὁ κύριος ἡμῶν καὶ σωτὴρ Ἰησοῦς Χριστὸς τῆς πίστεως τὴν γνῶσιν τοῖς μαθηταῖς βεβαιῶν ἔφη· Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν, ὥστε μηδένα πρὸς τὸν πλησίον διαφωνεῖν ἐν τοῖς δόγμασι τῆς εὐσεβείας, ἀλλ’ ἐπ’ ἴσης τὸ τῆς ἀληθείας ἐπιδείκνυσθαι κήρυγμα. Καὶ μετὰ ταῦτα ἀναγνωσθέντος τοῦ ἐν Νικαίᾳ ἁγίου συμβόλου, καὶ πρός γε τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα ἁγίων πατέρων, ἐπήγαγον· Ἤρκει μὲν οὖν εἰς ἐντελῆ τῆς εὐσεβείας ἐπίγνωσίν τε καὶ βεβαίωσιν τὸ σοφὸν καὶ σωτήριον τοῦτο τῆς θείας χάριτος σύμβολον· περί τε γὰρ τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐκδιδάσκει τὸ τέλειον, καὶ τοῦ Κυρίου τὴν ἐνανθρώπησιν τοῖς πιστῶς δεχομένοις παρίστησιν. Ἀλλ’ ἐπειδή περ οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ ἀθετεῖν ἐπιχειροῦσι τὸ κήρυγμα διὰ τῶν οἰκείων αἱρέσεων καὶ κενοφωνίας ἀπέτεκον, οἱ μὲν τὸ τῆς δι’ ἡμᾶς τοῦ Κυρίου οἰκονομίας μυστήριον παραφθείρειν τολμήσαντες καὶ τὴν θεοτόκος ἐπὶ τῆς παρθένου φωνὴν ἀπαρνούμενοι, οἱ δὲ σύγχυσιν καὶ κρᾶσιν εἰσάγοντες καὶ μίαν εἶναι τὴν φύσιν τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος ἀνοήτως ἀναπλάττοντες, καὶ παθητὴν τοῦ μονογενοῦς τὴν θείαν φύσιν τῇ συγχύσει τερατευόμενοι· διὰ τοῦτο πᾶσαν αὐτοῖς ἀποκλεῖσαι κατὰ τῆς ἀληθείας μηχανὴν βουλομένη, ἡ παροῦσα νῦν αὕτη ἁγία καὶ μεγάλη καὶ οἰκουμενικὴ σύνοδος τὸ τοῦ κηρύγματος ἄνωθεν ἀσάλευτον ἐκδικοῦσα ὥρισε προηγουμένως τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων τὴν πίστιν μένειν ἀπαρεγχείρητον. Καὶ διὰ μὲν τοὺς τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ μαχομένους, τὴν χρόνοις ὕστερον παρὰ τῶν ἐπὶ τῆς βασιλευούσης πόλεως ἑκατὸν πεντήκοντα συνελθόντων πατέρων περὶ τῆς τοῦ πνεύματος οὐσίας παραδοθεῖσαν διδασκαλίαν κυροῖ, ἣν ἐκεῖνοι πᾶσιν ἐγνώρισαν, οὐχ ὥς τι λεῖπον τοῖς προλαβοῦσιν ἐπεισάγοντες, ἀλλὰ τὴν περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος αὐτῶν ἔννοιαν κατὰ τῶν τὴν αὐτοῦ δεσποτείαν ἀθετεῖν πειρωμένων γραφικαῖς μαρτυρίαις τρανώσαντες. Διὰ δὲ τοὺς τὸ τῆς οἰκονομίας παραφθείρειν τολμῶντας μυστήριον καὶ ψιλὸν ἄνθρωπον τὸν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου τεχθέντα Μαρίας ἀναιδῶς ληρωδοῦντας, τὰς τοῦ μακαρίου Κυρίλλου τοῦ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας γενομένου ποιμένος συνοδικὰς ἐπιστολὰς πρός γε Νεστόριον καὶ πρὸς τοὺς τῆς ἀνατολῆς ἁρμοδίους οὔσας ἐδέξατο εἰς ἔλεγχον μὲν τῆς Νεστορίου φρενοβλαβείας, ἑρμηνείαν δὲ τῶν ἐν εὐσεβεῖ ζήλῳ τοῦ σωτηρίου συμβόλου ποθούντων τὴν ἔννοιαν· αἷς καὶ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ τῆς μεγίστης καὶ πρεσβυτέρας Ῥώμης προέδρου, τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου ἀρχιεπισκόπου Λέοντος, τὴν γραφεῖσαν πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις ἀρχιεπίσκοπον Φλαβιανὸν ἐπ’ ἀναιρέσει τῆς Εὐτυχοῦς κακονοίας, ἅτε δὴ τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου ὁμολογίᾳ συμβαίνουσαν, κοινήν τινα στήλην ὑπάρχουσαν κατὰ τῶν κακοδοξούντων, εἰκότως συνήρμοσε πρὸς τὴν τῶν ὀρθῶν δογμάτων βεβαίωσιν. Τοῖς τε γὰρ εἰς υἱῶν δυάδα τὸ τῆς οἰκονομίας διασπᾶν ἐπιχειροῦσι μυστήριον παρατάττεται· καὶ τοὺς παθητὴν τοῦ μονογενοῦς λέγειν τολμῶντας τὴν θεότητα τοῦ τῶν ἱερῶν ἀπωθεῖται συλλόγου· καὶ τοῖς ἐπὶ τῶν δύο φύσεων τοῦ Χριστοῦ κρᾶσιν ἢ σύγχυσιν ἐπινοοῦσιν ἀνθίσταται· καὶ τοὺς οὐρανίου ἢ ἑτέρας τινὸς οὐσίας τὴν ἐξ ἡμῶν ληφθεῖσαν αὐτῷ τοῦ δούλου μορφὴν παραπαίοντας ἐξελαύνει· καὶ τοὺς δύο μὲν πρὸ τῆς ἑνώσεως φύσεις τοῦ Κυρίου μυθεύοντας, μίαν δὲ μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀναπλάττοντας ἀναθεματίζει. Ἑπόμενοι τοίνυν τοῖς ἁγίοις πατράσιν, ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν υἱὸν τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ συμφώνως ἅπαντες ἐκδιδάσκομεν τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν θεότητι καὶ τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν ἀνθρωπότητι, θεὸν ἀληθῶς καὶ ἄνθρωπον ἀληθῶς, τὸν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς λογικῆς καὶ σώματος, ὁμοούσιον τῷ πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατὰ πάντα ὅμοιον ἡμῖν χωρὶς ἁμαρτίας· πρὸ αἰώνων μὲν ἐκ τοῦ πατρὸς γεννηθέντα κατὰ τὴν θεότητα, ἐπ’ ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν τὸν αὐτὸν δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐκ Μαρίας τῆς παρθένου καὶ θεοτόκου κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα· ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Ἰησοῦν Χριστὸν υἱὸν κύριον μονογενῆ ἐν δύο φύσεσιν ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως γνωριζόμενον, οὐδαμοῦ τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἕνωσιν, σωζομένης δὲ μᾶλλον τῆς ἰδιότητος ἑκατέρας φύσεως, καὶ εἰς ἓν πρόσωπον καὶ μίαν ὑπόστασιν συντρεχούσης· οὐχ ὡς εἰς δύο πρόσωπα μεριζόμενον ἢ διαιρούμενον, ἀλλ’ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν υἱὸν μονογενῆ, θεὸν Λόγον, κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καθάπερ ἄνωθεν οἱ προφῆται περὶ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὁ Χριστὸς ἐξεπαίδευσε, καὶ τὸ τῶν πατέρων ἡμῖν παραδέδωκε σύμβολον. Τούτων τοίνυν μετὰ πάσης ἀκριβείας τε καὶ ἐμμελείας παρ’ ἡμῶν διατυπωθέντων, ὥρισεν ἡ ἁγία καὶ οἰκουμενικὴ σύνοδος ἑτέραν πίστιν μηδενὶ ἐξεῖναι προφέρειν, εἴτ’ οὖν συγγράφειν, ἢ συντιθέναι, ἢ φρονεῖν, ἢ διδάσκειν ἑτέρως. Τοὺς δὲ τολμῶντας ἢ συντιθέναι πίστιν ἑτέραν, ἤγουν προκομίζειν, ἢ διδάσκειν, ἢ παραδιδόναι ἕτερον σύμβολον τοῖς ἐθέλουσιν ἐπιστρέφειν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐξ Ἑλληνισμοῦ καὶ ἐξ Ἰουδαϊσμοῦ ἢ ἐξ ἑτέρας αἱρέσεως οἵας δή ποτε, τούτους εἰ μὲν εἶεν ἐπίσκοποι ἢ κληρικοί, ἀλλοτρίους εἶναι τοὺς ἐπισκόπους τῆς ἐπισκοπῆς καὶ τοὺς κληρικοὺς τοῦ κλήρου, εἰ δὲ μονάζοντες ἢ λαϊκοὶ εἶεν, ἀναθεματίζεσθαι. Μετὰ τοίνυν τὸν ἀνεγνωσμένον ὅρον, καὶ βασιλεὺς Μαρκιανὸς ἀνὰ τὴν Καλχηδοναίων τῇ συνόδῳ παραγενόμενος δημηγορήσας τε αὖ ἐπανέζευξε. Καί τισι συμβάσεσιν Ἰουβενάλιός τε καὶ Μάξιμος τὰ περὶ τῶν κατ’ αὐτοὺς ἐπαρχιῶν διῴκησαν, καὶ Θεοδώρητος καὶ Ἴβας ἀνεκλήθησαν, καὶ ἕτερα κεκίνητο, ἅπερ, ὡς ἔφθην εἰπών, μετὰ ταύτην τὴν ἱστορίαν ἐγγέγραπται. Ἐδόκει δὲ καὶ τὸν θρόνον τῆς νέας Ῥώμης ἐκ τῶν δευτερείων τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης τῶν ἄλλων τὰ πρεσβεῖα φέρειν.
Πνεύματος αὐτῶν ἔννοιαν κατὰ τῶν τὴν αὐτοῦ δε Β η σποτείαν ἀθετεῖν πειρωμένων Γραφικαῖς μαρτυρίαις τρανώσαντες. Διὰ δὲ τοὺς τὸ τῆς οἰκονομίας παραφθείρειν τολμώντας μυστήριον, καὶ ψιλόν ἄνθρωπον τὸν ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου τεχθέντα Μαρίας, ἀναι δῶ; ληρῳδοῦντας,(36) τὰς τοῦ μακαρίου Κυρίλλου τοῦ τῆς ᾿Αλεξανδρέων Εκκλησίας γενομένου ποιμέ συνοδικὰς ἐπιστολὰς πρός τε Νεστόριον καὶ πρὸς τοὺς τῆς ᾿Ανατολῆς ἁρμοδίους οὔτας ἐδέξατο, εἰς ἔλεγχον μὲν τῆς Νεστορίου φρενοβλαβείας, έρμης νείαν δὲ τῶν ἐν εὐσεβεῖ ζήλῳ τοῦ σωτηρίου συμβό λου ποθούντων τὴν ἔννοιαν· αἷς καὶ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ τῆς μεγίστης καὶ πρεσβυτέρας Ρώμης προς έδρου, τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου ἀρχιεπι σκόπου Λέοντος, τὴν γραφεῖσαν πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις ἀρχιεπίσκοπον Φλαβιανὸν ἐπ᾿ ἀναιρέσει τῆς Εὐτυ χοῦς κακονοίας, ἥντινα τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου (37) ὁμολογίᾳ συμβαίνουσαν, κοινήν τινα στήλην ὑπάρ χουσαν κατὰ τῶν κακοδοξούντων, εἰκότως συνήρμοσε πρὸς τὴν τῶν ὀρθῶν δογμάτων βεβαίωσιν. Τοῖς τε γὰρ εἰς υἱῶν δυάδα τὸ τῆς οἰκονομίας διασπᾷν ἐπι- χειροῦσι μυστήριον παρατάττεται· καὶ τοὺς παθησ τὴν τοῦ Μονογενούς λέγειν τολμῶντας τὴν θεότητα, τοῦ τῶν ἱερῶν ἀπωθεῖται συλλόγου, καὶ τοῖς ἐπὶ τῶν δύο φύσεων τοῦ Χριστοῦ πρᾶσιν ἢ σύγχυσιν ἐπινοού- σιν ἀνθίσταται· καὶ τοὺς οὐρανίου ἢ ἑτέρας τινὸς οὐσίας τὴν ἐξ ἡμῶν ληφθεῖσαν αὐτῷ τοῦ δούλου μορφὴν παραπαίοντας ἐξελαύνει· καὶ δύο μὲν πρὸ τῆς ἑνώσεως φύσεις τοῦ Κυρίου μυθεύοντας, μίαν δὲ μετὰ τὴν ἔνωσιν ἀναπλάττοντας, ἀναθεματίζει. Επόμενοι τοίνυν τοῖς ἁγίοις Πατράσιν, ἵνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν (38) Υἱὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, καὶ συμφώνως ἅπαντες ἐκδιδάσκομεν, τέτ λειον τὸν αὐτὸν ἐν θεότητι, καὶ τέλειον τὸν αὐτὸν ἐν ἀνθρωπότητι, Θεὸν ἀληθῶς, καὶ ἄνθρωπον ἀληθῶς, τὸν αὐτὸν ἐκ ψυχῆς λογικῆς καὶ σώματος, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατὰ πάντα όμοιον ἡμῖν χωρὶς ἁμαρτίας προ αιώνων μὲν ἐκ τοῦ Μα- τρὸς γεννηθέντα κατὰ τὴν θεότητα· ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν τὸν αὐτὸν δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμε τέραν σωτηρίαν ἐκ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ Θεο- τόκου κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα· ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Ἰησοῦν Χριστὸν Υἱὸν Κύριον Μονογενῆ ἐν δύο φύ σεσιν ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, αχωρίστως γνωριζόμενον οὐδαμοῦ τῆς τῶν φύσεων διαφοράς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἔνωσιν· σωζομένης δὲ μᾶλλον τῆς ἰδιότητος ἑκατέρας φύσεως καὶ εἰς ἐν πρόσω ωπον, καὶ μίαν ὑπόστασιν συντρεχούσης· οὐχ ὡς εἰς δύο πρόσωπα μεριζόμενον, ή διαιρούμενον· ἀλλ᾽ ἕνα ληρῳδοῦντας, ἅτε δὴ τῇ τοῦ μεγάλου, Ένα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογεῖν Υἱὸν τὸν Κύριον ἡμῶν τήσουν Χριστόν, συμφώνως ἅπαντες ἐκδιδάσκομεν. EVAGRI SCHOLASTICI nationem illius evertere conabantur, Scripurarum A testimoniis declararent. Propter eos vero qui dispensationis mysterium audent corrumpere, et eum qui ex sancta Virgine Maria natus est, purum hominem esse impudenter delirant, beati Cyrilli qui Alexandrinæ Ecclesiæ pastor fuit, synodales epistolas ad Nestorium et ad Orientales episcopos scriptas suscepit, quippe quæ idoneæ sint tum ad vesaniam Nestorii confutandam, sum ad exponendum salutare symbolum, in gra- tiam eorum qui, pio zelo adducti, intelligentiam illius assequi desiderant. Quibus epistolam quoque beatissimi et sanctissimi Leonis, maximæ et senio- ris Romæ archiepiscopi, exstinguenda Eutychis ma- levolentia causa scriptam ad sanctum archiepisco- pum Flavianum : quæ cum beati Petri confessione consentit, et communis quædam columna est ad- versus cos qui male sentiunt, jure merito conjunxit, ad rectorum dogmatum confirmationem. Nam et'iis qui dispensationis mysterium in duos alios distra- here conantur, repugnat.: et eos qui Unigeniti dei- tatem perpessioni obnoxiam'dicere non verentur, a conventu sacrorum expellit : illis quoque qui in duabus Christi naturis mistionem seu confusionem comminiscuntur, resistit : eos item qui formam servi quam ille ex nobis assumpsit, cœlestis aut alterius cujuspiam substantiæ esse delirant, ejicit. Illos denique qui ante unitionem quidem duas Do- mini naturas fabulantur, unam vero post unitio- nem fuisse confingunt, anathemate percellit. San- ctorum igitur Patrum vestigiis insistentes, unum eumdemque Filium confiteri oportere Dominum nostrum Jesum Christum, uno consensu omnes do- cemus; eumdem perfectum in deitate, et eumdem perfectum in humanitate: vere Deum, et vere ho- minem eumdem, ex anima rationali constantem et corpore : consubstantialena Patri secundum deite- tem, eumdem vero nobis consubstantialem secun- dum bumanitatem : per omnia similem nobis, ex- cepto peccato : ante sæcula quidem genitum ex Patre secundum Deitatem: in extremis autem tem- poribus eumdem propter nos et propter nostram salutem ex Maria Virgine ac deipara natum : unum eumdemque Jesum Christum, Filium, Dominum, Unigenitum : in duabus naturis inconfuse, immuta- biliter, indivise atque inseparabiliter cognitum : naturarum differentia neutiquam exstincta per uni- tionen : sed servala potius utriusque natura pro- prietate, et in unam personam seu hypostasim concurrente : non in duas partitum aut divisum voς C VALESII ANNOTATIONES. procul dubio ut legitur in manuscripto codice Florentino et in Actis synodi Chalcedo- nensis. etiam legitur apud Nicephorum. Verum orationis series omnino postulat ut legamus elc. Quemadmodum scribitur in Actis sy- D nodi Chalcedonensis. synodi Chalcedonensis aliter scribitur hic locus, hoc scilicet modo: Quæ quidem scriptura longe rectior mihi videtur. (30) ᾿Αναιδώς λοιδοροῦντας. Scribendum est (37) Εντινα τῇ τοῦ μεγάλου Πέτρου. Sic (38) Ενα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογούμεν. In Actis
PG 86:2509Ἐπὶ τούτοις Διόσκορος μὲν τὴν τῶν Γαγγρηνῶν τῶν Παφλαγόνων οἰκεῖν κατακρίνεται, Προτέριος δὲ τὴν ἐπισκοπὴν ψήφῳ κοινῇ τῆς συνόδου τῆς Ἀλεξανδρέων κληροῦται. Ὃς ἐπειδὴ τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρόνον, μέγιστος καὶ ἀνύποιστος τάραχος τῷ δήμῳ ἀνέστη πρὸς διαφόρους κυμαινομένῳ γνώμας. Οἱ μὲν γὰρ Διόσκορον ἐπεζήτουν, οἷά περ εἰκὸς ἐν τοῖς τοιούτοις γίγνεσθαι, οἱ δὲ Προτερίου μάλα γεννικῶς ἀντείχοντο, ὡς καὶ πολλὰ καὶ ἀνήκεστα προελθεῖν. Ἱστορεῖ δ’ οὖν Πρίσκος ὁ ῥήτωρ φθῆναι τηνικαῦτα τὴν Ἀλεξάνδρου τῆς Θηβαίων ἐπαρχίας ἰδεῖν τε τὸν δῆμον ὁμόσε κατὰ τῶν ἀρχόντων χωροῦντα, τῆς τε στρατιωτικῆς δυνάμεως τὴν στάσιν διακωλύειν βουλομένης, λίθων βολαῖς αὐτοὺς χρήσασθαι, τρέψασθαί τε τούτους καὶ ἀνὰ τὸ ἱερὸν τὸ πάλαι Σαράπιδος ἀναδραμόντας ἐκπολιορκῆσαι, καὶ πυρὶ ζῶντας παραδοῦναι. Ταῦτά τε τὸν βασιλέα μαθόντα δισχιλίους νεολέκτους ἐκπέμψαι, καὶ οὕτω πνεύματος ἐπιτυχόντας οὐριοδρομῆσαι ὡς ἀνὰ τὴν ἕκτην τῶν ἡμερῶν τῇ μεγάλῃ τῶν Ἀλεξανδρέων προσσχεῖν πόλει. Κἀντεῦθεν τῶν στρατιωτῶν παροινούντων ἔς τε τὰς γαμετὰς καὶ θυγατέρας τῶν Ἀλεξανδρέων, τῶν προτέρων πολλῷ δεινότερα προελθεῖν. Ὕστερόν τε δεηθῆναι τὸν δῆμον τοῦ Φλώρου, τῶν στρατιωτικῶν ταγμάτων ἡγουμένου ὁμοῦ τε καὶ τὴν πολιτικὴν διέποντος ἀρχήν, ἀνὰ τὴν ἱπποδρομίαν ἁλισθέντα, ὥστε καταπράξασθαι αὐτοῖς τὴν τοῦ σιτηρεσίου χορηγίαν, ἥνπερ παρ’ αὐτῶν ἀφῄρητο, τά τε βαλανεῖα καὶ τὴν θέαν καὶ ὅσα διὰ τὴν γενομένην παρ’ αὐτῶν ἀταξίαν ἀπεκόπησαν. Καὶ οὕτω τὸν Φλῶρον, εἰσηγήσει τῇ αὐτοῦ, φανέντα τῷ δήμῳ ὑποσχέσθαι ταῦτα, καὶ τὴν στάσιν πρὸς βραχὺ διαλῦσαι. Ἀλλ’ οὐδὲ τὰ κατὰ τὴν ἔρημον τὴν πρὸς τὰ Ἱεροσόλυμα τὴν ἠρεμίαν εἶχεν. Ἔνιοι γὰρ τῶν μοναχῶν τῶν ἀνὰ τὴν σύνοδον εὑρεθέντων καὶ τἀναντία ταύτης βουληθέντων φρονεῖν, πρὸς τὴν Παλαιστίνην ἀφικνοῦνται· καὶ προδοσίαν τῆς πίστεως ὀδυρόμενοι τὸ μοναδικὸν ἔσπευδον ἀναρριπίσαι καὶ ἀνασοβῆσαι. Καὶ ἐπειδή περ Ἰουβενάλιος τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρόνον, καὶ βιαζόμενος παρὰ τῶν ἀνασυρέντων τὰ οἰκεῖα ἀνασκευάσαι τε καὶ ἀναθεματίσαι κατὰ τὴν βασιλέως πόλιν ἀνέδραμεν, ἁλισθέντες οἱ τἀναντία τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, ὡς ἀνωτέρω εἰρήκαμεν, φρονοῦντες χειροτονοῦσιν ἀνὰ τὴν ἁγίαν Ἀνάστασιν Θεοδόσιον, τὸν μάλιστα κυκήσαντα τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, τὸν καὶ πρῶτον περὶ ταύτης αὐτοῖς ἀγγείλαντα. — Περὶ οὗ ὕστερον τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναχικὸν πρὸς Ἀλκίσωνα γράφον εἴρηκεν, ὡς καὶ παρὰ τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου ἐπὶ κακουργίαις ἁλοὺς τοῦ κατ’ αὐτὸν ἀπηλάθη μοναστηρίου, καὶ ὅτι γε κατὰ τὴν Ἀλεξάνδρου γενόμενος ἐπελάβετο τοῦ Διοσκόρου, καὶ πολλαῖς ὡς στασιώδης καταξανθεὶς πληγαῖς ἐπὶ καμήλου ἴσα κακούργοις ἀνὰ τὴν πόλιν περιηνέχθη. — Πρὸς ὃν πολλαὶ τῶν ἐν Παλαιστίνῃ πόλεων ἀφικνούμεναι χειροτονεῖσθαι σφίσιν ἐπισκόπους παρεσκεύαζον. Ἐν οἷς καθειστήκει καὶ Πέτρος ὁ ἐξ Ἰβηρίας, τοῦ καλουμένου Μαϊουμᾶ τοῦ πρὸς τῇ Γαζαίων πόλει τοὺς οἴακας τῆς ἐπισκοπῆς πιστευθείς. Ἅπερ ἐπειδὴ Μαρκιανὸς ἔγνω, πρῶτα μὲν ἀχθῆναι παρ’ αὐτῷ κατὰ τὸ στρατόπεδον τὸν Θεοδόσιον κελεύει, ἐκπέμπει δὲ τὸν Ἰουβενάλιον πρὸς διόρθωσιν τῶν γεγενημένων, ἀπελαθῆναι πάντας τοὺς ὑπὸ Θεοδοσίου χειροτονηθέντας ἐγκελευσάμενος. Μετὰ γοῦν τὴν ἄφιξιν Ἰουβεναλίου πολλὰ καὶ ἀνιαρὰ γεγόνασιν, ἐκεῖθεν ἔνθεν προϊόντων ὅσαπερ θυμὸς αὐτοῖς ὑπηγόρευσε· τοῦ βασκάνου καὶ θεομισοῦς δαίμονος οὕτως ἑνὸς γράμματος ἐναλλαγὴν κακούργως τεχνάσαντός τε καὶ παρερμηνεύσαντος, ὥστε τῆς θἀτέρου τούτων ἐκφωνήσεως πάντως εἰσαγούσης ἐνταῦθα τὸ ἕτερον, πολὺ τὸ διαλλάττον παρὰ τοῖς πλείοσι νομίζεσθαι, καὶ ἀντικρὺ τὰς ἐννοίας ἐκ διαμέτρου φέρεσθαι καὶ ἀλλήλων ἀναιρετικὰς καθεστάναι. Ὅ τε γὰρ ἐν δύο φύσεσι τὸν Χριστὸν ὁμολογῶν ἐκ δύο ἄντικρυς λέγει, εἴπερ ἐν θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι συνομολογῶν τὸν Χριστόν, ὁμολογῶν ἐκ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος συντεθεῖσθαι λέγει. Ὅ τε ἐκ δύο λέγων τὴν ἐν δύο πάντως ὁμολογίαν εἰσάγει, εἴπερ ἐκ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος τὸν Χριστὸν λέγων, ἐν θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι ὁμολογεῖ αὐτὸν καθεστάναι· οὔτε τῆς σαρκὸς εἰς θεότητα μεταβληθείσης, οὔτε αὖ τῆς θεότητος ἐς σάρκα χωρησάσης, ἐξ ὧν ἡ ἄρρητος ἕνωσις, ὡς διὰ τῆς ἐκ δύο φωνῆς ἐνταῦθα νοεῖσθαι προσφόρως τὴν ἐν δύο, καὶ διὰ τῆς ἐν δύο τὴν ἐκ δύο, καὶ θάτερον τοῦ ἑτέρου μὴ ἀπολιμπάνεσθαι· ὅπου γε κατὰ τὸ περιούσιον οὐ μόνον τὸ ὅλον ἐκ μερῶν, ἀλλὰ καὶ ἐν μέρεσι τὸ ὅλον γνωρίζεται. Καὶ ὅμως οὕτως ἀλλήλων ἀπεσχοινίσθαι ταῦτα νομίζουσιν ἄνθρωποι, συνηθείᾳ τινὶ περὶ τῆς τοῦ θεοῦ δόξης, ἢ καὶ τὸ οὕτω βούλεσθαι προειλημμένοι, ὡς πάσης ἰδέας θανάτου περιφρονεῖν, ἢ πρὸς τὴν τοῦ ὄντος ἰέναι συγκατάθεσιν· ὅθεν τὰ λελεγμένα μοι γεγόνασι. Καὶ ταῦτα μὲν ἔσχεν οὕτως.
καὶ τὸν αὐτὸν Υἱὸν μονογενῆ Θεὸν Λόγον, Κύριον – Ἰησοῦν Χριστόν, καθάπερ ἄνωθεν οἱ προφῆται περὶ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὁ Χριστὸς ἐξεπαίδευσε, καὶ τὸ τῶν Πατέρων ἡμῖν παραδέδωκε σύμβολον. Τού των τοίνυν μετά πάσης ἀκριβείας καὶ ἐμμελείας παρ' ἡμῶν διατυπωθέντων, ὥρισεν ἡ ἁγία καὶ οἱ κουμενική σύνοδος, ἑτέραν πίστιν μηδενὶ ἐξεῖναι προφέρειν, εἴτ᾿ οὖν συγγράφειν, ἢ συντιθέναι, ἢ φρονεῖν, ἢ διδάσκειν ἑτέρους. Τοὺς δὲ τολμῶντας ή συντιθέναι πίστιν ἑτέραν ήγουν προκομίζειν ἢ δια δάσκειν, ή παραδιδόναι ἕτερον σύμβολον τοῖς ἐθέ λουσιν ἐπιστρέφειν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐξ Ελλη- νισμοῦ καὶ Ἰουδαϊσμοῦ ἢ ἐξ ἑτέρας αἱρέσεως οἵας δή ποτε, τούτους εἰ μὲν εἶεν ἐπίσκοποι, ἢ κληρικοί, ἀλλοτρίους, εἶναι, τοὺς ἐπισκόπους τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ τοὺς κληρικοὺς τοῦ κλήρου· εἰ δὲ μονάζοντες ή λαϊκοὶ εἶεν, ἀναθεματίζεσθαι. Μετὰ τοίνυν τὸν ἀν εγνωσμένον ὅρον, καὶ βασιλεὺς Μαρκιανὸς ἀνὰ τὴν Καλχηδονέων τῇ συνόδιο παραγενόμενος, δημηγορή- σας τε αὖ ἐπανέζευξε. Καί τισι συμβάσεσιν Ἰουδε- νάλιός τε καὶ Μάξιμος τὰ περὶ τῶν κατ' αὐτοὺς ἐπαρχιῶν διώκησαν, καὶ Θεοδώριτος καὶ Ἴβας ἀν εκλήθησαν, καὶ ἕτερα κεκίνητο, ἅπερ, ὡς ἔφθην εἰς πών, μετ' αὐτὴν τὴν ἱστορίαν ἐγγέγραπται. Εδό- κει δὲ καὶ τὸν θρόνον τῆς νέας Ρώμης ἐκ τῶν δεύτ τερείων τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης, τῶν ἄλλων τὰ πρεσβεία φέρειν. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τῆς γενομένης στάσεως ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ χάριν τῆς χειροτονίας Προτερίου, ὁμοίως και ἐν Ἱεροσολύμοις. Ἐπὶ τούτοις (4) Διόσκορος μὲν τὴν Γαγγρηνῶν τῶν Παφλαγόνων οἰκεῖν κατακρίνεται· Προτέριος δὲ τὴν ἐπισκοπὴν, ψήφῳ κοινῇ τῆς συνόδου, τῆς ᾿Αλεξαν- δρέων κληρούται· ὃς ἐπειδὴ τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρόνον μέγιστος καὶ ἀνύποιστος τάραχος τῷ δήμῳ διανέστη πρὸς διαφόρους κυμαινομένῳ γνώμας. Οἱ μὲν γὰρ Διόσκορον ἐπεζήτουν, οἷάπερ εἰκὸς ἐν τοῖς τοιούτοις γίνεσθαι· οἱ δὲ, Προτερίου μάλα γενικώς ἀντείχοντο, ὡς καὶ πολλὰ καὶ ἀνήκεστα προελθεῖν. Ἱστορεῖ δ' οὖν Πρίσκος ὁ Ρήτωρ, φθῆναι τηνικαῦτα τὴν ᾿Αλεξάνδρου τῆς Θηβαίων επαρχίας (39), ἰδεῖν τε τὸν δῆμον ὁμόσε κατὰ τῶν ἀρχόντων χωροῦντα· τῆς τε στρατιωτικῆς δυνάμεως τὴν στάσιν διακω- λύειν βουλομένης, λίθων βυλαῖς αὐτοὺς χρήσασθαι· ἐπιμελείας. Β τὸν τῶν Θηβαίων ἔπαρχον. φθῆναι δι' 'Αλεξάν δρου της Θηβαίων επαρχίας. φθῆναι ἐς τὴν ᾿Αλεξάνδρου ἐκ τῆς, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. personas, sed unum eumdemque Filium unigeni- Canon hujus concilii. 39° C tum Deum Verbum Dominum Jesum Christum, sicut olim prophetæ, et ipse nos de se Christus edocuit, et Patrum symbolum nobis tradidit. His igitur cum omni cura ac diligentia a nobis consti- tutis, sancta et universalis synodus decrevit, ut nemini liceat aliam fidem proferre, aut conscri- bere, aut componere, aut sentire, vel alios docere. Quicunque vero ausi fuerint aliam fidem com- ponere, aut proferre, aut docere, vel aliud symbo- lum tradere iis qui a gentilium superstitione vel Judaismo, vel ab alia qualibet secta ad veritatis cognitionem convertere se voluerint : si quidem episcopi sint, ab episcopali dignitate : si vero cle- rici, a clero censeantur alieni. Quod si monachi fuerint aut laici, auathemati subjiciantur. Cum bac definitio lecta esset, imperator Marcianus, Chal- cedonem ingressus, synodo interfuit, et oratione ad episcopos habita, mox recessit. Juvenalis item et Maximus controversias quæ inter ipsos erant de quibusdam provinciis, certis conventionibus dire- merunt. Præterea Theodoritus et Ibas restituti sunt in integrum. Alia quoque tractata sunt, quæ, ut supra dixi, ad calcem hujus libri scripta lector in- veniet. Denique decretum est, ut sedes archiepi- scopis junioris Romæ, eo quod secunda sit post seniorem Romam, prærogativam supra reliquas sedes obtineat ". CAP. V. De seditione quæ Alexandriæ facta est ob ordinatio- nem Proterii et de ea quæ contigit Hieroso- Lymis. Posthæe Dioscorus quidem in urbem Paphlagoniæ Gangram est relegatus : Proterius vero communi totius synodi suffragio Alexandrinum episcopatum sortitur. Qui cum sedem suam capessivisset, ingens atque intolerabilis exortus est tumultus in civitate, populo in diversas sententias distracto. Alii enim Dioscorum requirebant, ut in hujusmodi occasio- nibus fieri solet. Alii Proterium pertinaciter de- fendebant adeo ut multa admodum gravia, ac prope insanabilia inde produxerint. Carte Priscus rhetor in Historia sua scribit his temporibus ve- nisse se Alexandriam ex provincia Thebaide, et populi multitudinem impetum in magistratus facien- tem vidisse. Cumque milites seditionem inhibere : VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. tui ex codice Florentino, cui consentit etiam Ni- cephorus in cap. vous libri 15. Pessime Christo- phorsonus emendaverat Neque enim Thebais Provincia a præfecto regeba- tur ; sed a præside, ut docet Notitia imperii Ro- mani. Deinde non rectorem provinciæ Thebaidis, sed seipsum Alexandriam tunc venisse scribit Pri- diu versatus fuerat cum Maximíno duce, cujus erat consiliarius et assessor, tunc cum ille adversus Nubas et Blemmyas bellum gereret, ut ipsemet docet in Excerptis legationum. In Telleriano codice hunc locum ita scriptum inveni, Malim tamen sribere etc. VARIORUM. Dioscorum Gangram Asia Minoris civitatem depor- tatum esse anpo 451, ibique interiisse anno 434. Vide Ant. Pag. ad ann. 451, n. 66. (39) Τῶν Θηβαίων επαρχίαν. Hunc locum resti- D scus rhetor. Certe Priscus in provincia Thebaide (6) Διόσκορος μὲν τὴν Γαγγρηνών. Certum est
Chapter VCaput V
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ὑπὸ τούτοις δὴ τοῖς χρόνοις καὶ ὀμβρίων ὑδάτων σπάνις γέγονεν ἐν ταῖς Φρυγίαις Γαλατίαις τε αὖ καὶ Καππαδοκίαις καὶ Κιλικίαις, ὡς ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων καὶ ὀλεθριωτέρας τροφῆς μεταλαμβάνειν τοὺς ἀνθρώπους· ὅθεν καὶ λοιμὸς γέγονεν. Ἐνόσουν τε τῇ μεταβολῇ τῆς διαίτης, καὶ οἰδαίνοντος σφίσι τοῦ σώματος δι’ ὑπερβολὴν τῆς φλεγμονῆς τὰς ὄψεις ἀπέβαλλον, βηχός τε συγγινομένης τριταῖοι τὸν βίον ἀπελίμπανον. Καὶ τοῦ μὲν λοιμοῦ τέως βοήθειαν ἐξευρεῖν οὐκ ἐνῆν, ἄκος δὲ τῆς λιμοῦ τοῖς ὑπολειφθεῖσιν ἡ πάντων σώτειρα δέδωκε πρόνοια, κατὰ μὲν τὸ ἄγονον ἔτος τροφὴν ἐκ τοῦ ἀέρος ἐπιβρέξασα ἴσα τοῖς Ἰσραηλίταις — μάννα προσηγόρευται — , ἀνὰ δὲ τὸ ἑξῆς ἔτος αὐτομάτως εὐδοκήσασα τοὺς καρποὺς τελεσιουργηθῆναι. Ταῦτα καὶ τὴν Παλαιστινῶν χώραν ἐνεμήθη ἄλλας τε πολλὰς καὶ ἀναριθμήτους, τὴν γῆν τῶν παθῶν περινοστούντων.
καὶ τὸν αὐτὸν Υἱὸν μονογενῆ Θεὸν Λόγον, Κύριον – Ἰησοῦν Χριστόν, καθάπερ ἄνωθεν οἱ προφῆται περὶ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὁ Χριστὸς ἐξεπαίδευσε, καὶ τὸ τῶν Πατέρων ἡμῖν παραδέδωκε σύμβολον. Τού των τοίνυν μετά πάσης ἀκριβείας καὶ ἐμμελείας παρ' ἡμῶν διατυπωθέντων, ὥρισεν ἡ ἁγία καὶ οἱ κουμενική σύνοδος, ἑτέραν πίστιν μηδενὶ ἐξεῖναι προφέρειν, εἴτ᾿ οὖν συγγράφειν, ἢ συντιθέναι, ἢ φρονεῖν, ἢ διδάσκειν ἑτέρους. Τοὺς δὲ τολμῶντας ή συντιθέναι πίστιν ἑτέραν ήγουν προκομίζειν ἢ δια δάσκειν, ή παραδιδόναι ἕτερον σύμβολον τοῖς ἐθέ λουσιν ἐπιστρέφειν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐξ Ελλη- νισμοῦ καὶ Ἰουδαϊσμοῦ ἢ ἐξ ἑτέρας αἱρέσεως οἵας δή ποτε, τούτους εἰ μὲν εἶεν ἐπίσκοποι, ἢ κληρικοί, ἀλλοτρίους, εἶναι, τοὺς ἐπισκόπους τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ τοὺς κληρικοὺς τοῦ κλήρου· εἰ δὲ μονάζοντες ή λαϊκοὶ εἶεν, ἀναθεματίζεσθαι. Μετὰ τοίνυν τὸν ἀν εγνωσμένον ὅρον, καὶ βασιλεὺς Μαρκιανὸς ἀνὰ τὴν Καλχηδονέων τῇ συνόδιο παραγενόμενος, δημηγορή- σας τε αὖ ἐπανέζευξε. Καί τισι συμβάσεσιν Ἰουδε- νάλιός τε καὶ Μάξιμος τὰ περὶ τῶν κατ' αὐτοὺς ἐπαρχιῶν διώκησαν, καὶ Θεοδώριτος καὶ Ἴβας ἀν εκλήθησαν, καὶ ἕτερα κεκίνητο, ἅπερ, ὡς ἔφθην εἰς πών, μετ' αὐτὴν τὴν ἱστορίαν ἐγγέγραπται. Εδό- κει δὲ καὶ τὸν θρόνον τῆς νέας Ρώμης ἐκ τῶν δεύτ τερείων τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης, τῶν ἄλλων τὰ πρεσβεία φέρειν. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τῆς γενομένης στάσεως ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ χάριν τῆς χειροτονίας Προτερίου, ὁμοίως και ἐν Ἱεροσολύμοις. Ἐπὶ τούτοις (4) Διόσκορος μὲν τὴν Γαγγρηνῶν τῶν Παφλαγόνων οἰκεῖν κατακρίνεται· Προτέριος δὲ τὴν ἐπισκοπὴν, ψήφῳ κοινῇ τῆς συνόδου, τῆς ᾿Αλεξαν- δρέων κληρούται· ὃς ἐπειδὴ τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρόνον μέγιστος καὶ ἀνύποιστος τάραχος τῷ δήμῳ διανέστη πρὸς διαφόρους κυμαινομένῳ γνώμας. Οἱ μὲν γὰρ Διόσκορον ἐπεζήτουν, οἷάπερ εἰκὸς ἐν τοῖς τοιούτοις γίνεσθαι· οἱ δὲ, Προτερίου μάλα γενικώς ἀντείχοντο, ὡς καὶ πολλὰ καὶ ἀνήκεστα προελθεῖν. Ἱστορεῖ δ' οὖν Πρίσκος ὁ Ρήτωρ, φθῆναι τηνικαῦτα τὴν ᾿Αλεξάνδρου τῆς Θηβαίων επαρχίας (39), ἰδεῖν τε τὸν δῆμον ὁμόσε κατὰ τῶν ἀρχόντων χωροῦντα· τῆς τε στρατιωτικῆς δυνάμεως τὴν στάσιν διακω- λύειν βουλομένης, λίθων βυλαῖς αὐτοὺς χρήσασθαι· ἐπιμελείας. Β τὸν τῶν Θηβαίων ἔπαρχον. φθῆναι δι' 'Αλεξάν δρου της Θηβαίων επαρχίας. φθῆναι ἐς τὴν ᾿Αλεξάνδρου ἐκ τῆς, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. personas, sed unum eumdemque Filium unigeni- Canon hujus concilii. 39° C tum Deum Verbum Dominum Jesum Christum, sicut olim prophetæ, et ipse nos de se Christus edocuit, et Patrum symbolum nobis tradidit. His igitur cum omni cura ac diligentia a nobis consti- tutis, sancta et universalis synodus decrevit, ut nemini liceat aliam fidem proferre, aut conscri- bere, aut componere, aut sentire, vel alios docere. Quicunque vero ausi fuerint aliam fidem com- ponere, aut proferre, aut docere, vel aliud symbo- lum tradere iis qui a gentilium superstitione vel Judaismo, vel ab alia qualibet secta ad veritatis cognitionem convertere se voluerint : si quidem episcopi sint, ab episcopali dignitate : si vero cle- rici, a clero censeantur alieni. Quod si monachi fuerint aut laici, auathemati subjiciantur. Cum bac definitio lecta esset, imperator Marcianus, Chal- cedonem ingressus, synodo interfuit, et oratione ad episcopos habita, mox recessit. Juvenalis item et Maximus controversias quæ inter ipsos erant de quibusdam provinciis, certis conventionibus dire- merunt. Præterea Theodoritus et Ibas restituti sunt in integrum. Alia quoque tractata sunt, quæ, ut supra dixi, ad calcem hujus libri scripta lector in- veniet. Denique decretum est, ut sedes archiepi- scopis junioris Romæ, eo quod secunda sit post seniorem Romam, prærogativam supra reliquas sedes obtineat ". CAP. V. De seditione quæ Alexandriæ facta est ob ordinatio- nem Proterii et de ea quæ contigit Hieroso- Lymis. Posthæe Dioscorus quidem in urbem Paphlagoniæ Gangram est relegatus : Proterius vero communi totius synodi suffragio Alexandrinum episcopatum sortitur. Qui cum sedem suam capessivisset, ingens atque intolerabilis exortus est tumultus in civitate, populo in diversas sententias distracto. Alii enim Dioscorum requirebant, ut in hujusmodi occasio- nibus fieri solet. Alii Proterium pertinaciter de- fendebant adeo ut multa admodum gravia, ac prope insanabilia inde produxerint. Carte Priscus rhetor in Historia sua scribit his temporibus ve- nisse se Alexandriam ex provincia Thebaide, et populi multitudinem impetum in magistratus facien- tem vidisse. Cumque milites seditionem inhibere : VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. tui ex codice Florentino, cui consentit etiam Ni- cephorus in cap. vous libri 15. Pessime Christo- phorsonus emendaverat Neque enim Thebais Provincia a præfecto regeba- tur ; sed a præside, ut docet Notitia imperii Ro- mani. Deinde non rectorem provinciæ Thebaidis, sed seipsum Alexandriam tunc venisse scribit Pri- diu versatus fuerat cum Maximíno duce, cujus erat consiliarius et assessor, tunc cum ille adversus Nubas et Blemmyas bellum gereret, ut ipsemet docet in Excerptis legationum. In Telleriano codice hunc locum ita scriptum inveni, Malim tamen sribere etc. VARIORUM. Dioscorum Gangram Asia Minoris civitatem depor- tatum esse anpo 451, ibique interiisse anno 434. Vide Ant. Pag. ad ann. 451, n. 66. (39) Τῶν Θηβαίων επαρχίαν. Hunc locum resti- D scus rhetor. Certe Priscus in provincia Thebaide (6) Διόσκορος μὲν τὴν Γαγγρηνών. Certum est
Τούτων ἐν τοῖς ἑῴοις προϊόντων, ἀνὰ τὴν προτέραν Ῥώμην Ἀέτιος δειλαίως ἐξ ἀνθρώπων μεθίσταται, Οὐαλεντινιανός τε ὁ τῶν ἑσπερίων μερῶν βασιλεὺς σὺν αὐτῷ τε Ἡράκλειος πρός τινων Ἀετίου δορυφόρων, ἐπιβουλῆς καττυθείσης κατ’ αὐτῶν παρὰ Μαξίμου τοῦ καὶ τὴν ἀρχὴν περιζωσαμένου, διότι εἰς τὴν Μαξίμου γαμετὴν Οὐαλεντινιανὸς ὕβρισε πρὸς βίας αὐτῇ συμφθαρείς. Οὗτος ὁ Μάξιμος τὴν Εὐδοξίαν τὴν Οὐαλεντινιανοῦ γαμετὴν συμπάσῃ ἀνάγκῃ εἰσοικίζεται. Ἣ δέ γε ὕβριν καὶ πᾶσαν ἀτοπίαν εἰκότως τὸ πρᾶγμα λογισαμένη, καὶ πάντα κύβον, τὸ δὴ λεγόμενον, ῥίπτειν αἱρετισαμένη ὑπὲρ ὧν εἰς τε τὸν γαμέτην ἐπεπόνθει καὶ εἰς τὴν ἐλευθερίαν ἐξύβριστο — δεινὴ γὰρ γυνὴ καὶ ἀδυσώπητος λύπης, σωφροσύνης ἀντεχομένη, εἰ ταύτην ἀφαιρεθείη, καὶ μάλιστα παρ’ οὗ τὸν ἄνδρα ἔτυχεν ἀπολέσασα — , κατὰ τὴν Λιβύην ἐκπέμπει, καὶ δῶρα πλεῖστα παραυτίκα δοῦσα τό τε εὔελπι κἀν τοῖς ἑξῆς ὑποσχομένη, πείθει Γιζέριχον ἐπελθεῖν ἀδοκήτως τῇ Ῥωμαίων ἐπικρατείᾳ, πάντα οἱ προδώσειν ὑποσχομένη· οὗ δὴ γεγονότος, ἡ Ῥώμη ἁλίσκεται. Ὁ δὲ Γιζέριχος οἷα βάρβαρος καὶ τὸν τρόπον ἀσταθής τε καὶ παλίμβολος οὐδὲ ταύτῃ τὸ πιστὸν ἐφύλαξεν· ἀλλὰ τὴν πόλιν πυρπολήσας πάντα τε ληϊσάμενος, λαβὼν τὴν Εὐδοξίαν σὺν καὶ ταῖς δύο θυγατράσιν εἰς τοὐπίσω τὴν ἔλασιν ποιεῖται. Καὶ κατὰ τὴν Λιβύην ἀπιὼν ᾤχετο. Καὶ τὴν μὲν πρεσβυτέραν τῶν Εὐδοξίας θυγατέρων Εὐδοκίαν Ὀνωρίχῳ συνάπτει τῷ οἰκείῳ παιδί, Πλακιδίαν δὲ τὴν νεωτέραν ἅμα Εὐδοξίᾳ τῇ μητρὶ σὺν θεραπείαις ὕστερον βασιλικαῖς ἐς Βυζάντιον ἐκπέμπει Μαρκιανὸν ἡμερούμενος. Ἐνῆγε γὰρ αὐτὸν ἐς ὀργὴν τό τε τὴν Ῥώμην ἐμπεπρῆσθαι, τό τε τὰς βασιλίδας οὕτω περιυβρίσθαι. Ἡ μὲν οὖν Πλακιδία γάμοις ὁμιλεῖ κελεύσμασι Μαρκιανοῦ Ὀλυβρίῳ ταύτην ἐσοικισαμένῳ· ὃς ἐπίσημος τῆς γερουσίας ἐτύγχανεν ὢν ἐκ τῆς Ῥώμης ἁλούσης ἀνὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν ἀφικόμενος. Μετὰ δὲ αὖ Μάξιμον βασιλεύει Ῥωμαίων Μαϊουρῖνος δεύτερον ἔτος· καὶ Μαϊουρίνου πρὸς Ῥεκιμέρου τοῦ Ῥωμαίων στρατηγοῦ δολοφονηθέντος, κατέσχε τὴν ἀρχὴν Ἄβιτος μῆνας ὀκτὼ † δεύτερον ἔτος, καὶ μετ’ ἐκεῖνον Σευῆρος ἔτεσι τρισίν.
καὶ τὸν αὐτὸν Υἱὸν μονογενῆ Θεὸν Λόγον, Κύριον – Ἰησοῦν Χριστόν, καθάπερ ἄνωθεν οἱ προφῆται περὶ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὁ Χριστὸς ἐξεπαίδευσε, καὶ τὸ τῶν Πατέρων ἡμῖν παραδέδωκε σύμβολον. Τού των τοίνυν μετά πάσης ἀκριβείας καὶ ἐμμελείας παρ' ἡμῶν διατυπωθέντων, ὥρισεν ἡ ἁγία καὶ οἱ κουμενική σύνοδος, ἑτέραν πίστιν μηδενὶ ἐξεῖναι προφέρειν, εἴτ᾿ οὖν συγγράφειν, ἢ συντιθέναι, ἢ φρονεῖν, ἢ διδάσκειν ἑτέρους. Τοὺς δὲ τολμῶντας ή συντιθέναι πίστιν ἑτέραν ήγουν προκομίζειν ἢ δια δάσκειν, ή παραδιδόναι ἕτερον σύμβολον τοῖς ἐθέ λουσιν ἐπιστρέφειν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐξ Ελλη- νισμοῦ καὶ Ἰουδαϊσμοῦ ἢ ἐξ ἑτέρας αἱρέσεως οἵας δή ποτε, τούτους εἰ μὲν εἶεν ἐπίσκοποι, ἢ κληρικοί, ἀλλοτρίους, εἶναι, τοὺς ἐπισκόπους τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ τοὺς κληρικοὺς τοῦ κλήρου· εἰ δὲ μονάζοντες ή λαϊκοὶ εἶεν, ἀναθεματίζεσθαι. Μετὰ τοίνυν τὸν ἀν εγνωσμένον ὅρον, καὶ βασιλεὺς Μαρκιανὸς ἀνὰ τὴν Καλχηδονέων τῇ συνόδιο παραγενόμενος, δημηγορή- σας τε αὖ ἐπανέζευξε. Καί τισι συμβάσεσιν Ἰουδε- νάλιός τε καὶ Μάξιμος τὰ περὶ τῶν κατ' αὐτοὺς ἐπαρχιῶν διώκησαν, καὶ Θεοδώριτος καὶ Ἴβας ἀν εκλήθησαν, καὶ ἕτερα κεκίνητο, ἅπερ, ὡς ἔφθην εἰς πών, μετ' αὐτὴν τὴν ἱστορίαν ἐγγέγραπται. Εδό- κει δὲ καὶ τὸν θρόνον τῆς νέας Ρώμης ἐκ τῶν δεύτ τερείων τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης, τῶν ἄλλων τὰ πρεσβεία φέρειν. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τῆς γενομένης στάσεως ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ χάριν τῆς χειροτονίας Προτερίου, ὁμοίως και ἐν Ἱεροσολύμοις. Ἐπὶ τούτοις (4) Διόσκορος μὲν τὴν Γαγγρηνῶν τῶν Παφλαγόνων οἰκεῖν κατακρίνεται· Προτέριος δὲ τὴν ἐπισκοπὴν, ψήφῳ κοινῇ τῆς συνόδου, τῆς ᾿Αλεξαν- δρέων κληρούται· ὃς ἐπειδὴ τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρόνον μέγιστος καὶ ἀνύποιστος τάραχος τῷ δήμῳ διανέστη πρὸς διαφόρους κυμαινομένῳ γνώμας. Οἱ μὲν γὰρ Διόσκορον ἐπεζήτουν, οἷάπερ εἰκὸς ἐν τοῖς τοιούτοις γίνεσθαι· οἱ δὲ, Προτερίου μάλα γενικώς ἀντείχοντο, ὡς καὶ πολλὰ καὶ ἀνήκεστα προελθεῖν. Ἱστορεῖ δ' οὖν Πρίσκος ὁ Ρήτωρ, φθῆναι τηνικαῦτα τὴν ᾿Αλεξάνδρου τῆς Θηβαίων επαρχίας (39), ἰδεῖν τε τὸν δῆμον ὁμόσε κατὰ τῶν ἀρχόντων χωροῦντα· τῆς τε στρατιωτικῆς δυνάμεως τὴν στάσιν διακω- λύειν βουλομένης, λίθων βυλαῖς αὐτοὺς χρήσασθαι· ἐπιμελείας. Β τὸν τῶν Θηβαίων ἔπαρχον. φθῆναι δι' 'Αλεξάν δρου της Θηβαίων επαρχίας. φθῆναι ἐς τὴν ᾿Αλεξάνδρου ἐκ τῆς, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. personas, sed unum eumdemque Filium unigeni- Canon hujus concilii. 39° C tum Deum Verbum Dominum Jesum Christum, sicut olim prophetæ, et ipse nos de se Christus edocuit, et Patrum symbolum nobis tradidit. His igitur cum omni cura ac diligentia a nobis consti- tutis, sancta et universalis synodus decrevit, ut nemini liceat aliam fidem proferre, aut conscri- bere, aut componere, aut sentire, vel alios docere. Quicunque vero ausi fuerint aliam fidem com- ponere, aut proferre, aut docere, vel aliud symbo- lum tradere iis qui a gentilium superstitione vel Judaismo, vel ab alia qualibet secta ad veritatis cognitionem convertere se voluerint : si quidem episcopi sint, ab episcopali dignitate : si vero cle- rici, a clero censeantur alieni. Quod si monachi fuerint aut laici, auathemati subjiciantur. Cum bac definitio lecta esset, imperator Marcianus, Chal- cedonem ingressus, synodo interfuit, et oratione ad episcopos habita, mox recessit. Juvenalis item et Maximus controversias quæ inter ipsos erant de quibusdam provinciis, certis conventionibus dire- merunt. Præterea Theodoritus et Ibas restituti sunt in integrum. Alia quoque tractata sunt, quæ, ut supra dixi, ad calcem hujus libri scripta lector in- veniet. Denique decretum est, ut sedes archiepi- scopis junioris Romæ, eo quod secunda sit post seniorem Romam, prærogativam supra reliquas sedes obtineat ". CAP. V. De seditione quæ Alexandriæ facta est ob ordinatio- nem Proterii et de ea quæ contigit Hieroso- Lymis. Posthæe Dioscorus quidem in urbem Paphlagoniæ Gangram est relegatus : Proterius vero communi totius synodi suffragio Alexandrinum episcopatum sortitur. Qui cum sedem suam capessivisset, ingens atque intolerabilis exortus est tumultus in civitate, populo in diversas sententias distracto. Alii enim Dioscorum requirebant, ut in hujusmodi occasio- nibus fieri solet. Alii Proterium pertinaciter de- fendebant adeo ut multa admodum gravia, ac prope insanabilia inde produxerint. Carte Priscus rhetor in Historia sua scribit his temporibus ve- nisse se Alexandriam ex provincia Thebaide, et populi multitudinem impetum in magistratus facien- tem vidisse. Cumque milites seditionem inhibere : VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. tui ex codice Florentino, cui consentit etiam Ni- cephorus in cap. vous libri 15. Pessime Christo- phorsonus emendaverat Neque enim Thebais Provincia a præfecto regeba- tur ; sed a præside, ut docet Notitia imperii Ro- mani. Deinde non rectorem provinciæ Thebaidis, sed seipsum Alexandriam tunc venisse scribit Pri- diu versatus fuerat cum Maximíno duce, cujus erat consiliarius et assessor, tunc cum ille adversus Nubas et Blemmyas bellum gereret, ut ipsemet docet in Excerptis legationum. In Telleriano codice hunc locum ita scriptum inveni, Malim tamen sribere etc. VARIORUM. Dioscorum Gangram Asia Minoris civitatem depor- tatum esse anpo 451, ibique interiisse anno 434. Vide Ant. Pag. ad ann. 451, n. 66. (39) Τῶν Θηβαίων επαρχίαν. Hunc locum resti- D scus rhetor. Certe Priscus in provincia Thebaide (6) Διόσκορος μὲν τὴν Γαγγρηνών. Certum est
PG 86:2513Ἔτι δὲ βασιλεύοντος Ῥωμαίων Σευήρου, Μαρκιανὸς τὴν βασιλείαν ἐναλλάττει πρὸς τὴν κρείττονα μεταχωρήσας λῆξιν, ἑπτὰ μὲν μόνοις ἔτεσι τὴν βασιλείαν διακυβερνήσας, μνημεῖον δὲ ὄντως βασιλικὸν καταλελοιπὼς παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις, βασιλεύει δὲ Λέων. Ὅπερ οἱ τῆς Ἀλεξανδρέων πυθόμενοι τὴν κατὰ Προτερίου μετὰ μείζονος θυμοῦ καὶ πλείστης θερμότητος ἀνενεοῦντο μῆνιν. Εὐέξαπτον γάρ τι χρῆμα πρὸς ὀργὴν ὁ δῆμος καὶ τὰς τυχούσας ἀφορμὰς ὑπέκκαυμα τῶν θορύβων ἔχων· οὐχ ἥκιστα δὲ πάντων ὁ τῆς Ἀλεξάνδρου πλήθει τε πολλῷ κομῶν καὶ μάλιστα ἀφανεῖ τε καὶ συγκλύδῳ, καὶ παραλόγῳ θράσει τὰς ὁρμὰς γαυρούμενος. Ὅθεν ἀμέλει φασὶν ἐξὸν τῷ βουλομένῳ τὸ προστυχὸν καταρρήξαντι πρὸς δημοτικὴν στάσιν τὴν πόλιν ἐκβακχεύειν, ἄγειν τε καὶ φέρειν ὅπη καὶ καθ’ οὗ βούλεται· τὰ πολλὰ δὲ καὶ παιγνιήμονα καθεστάναι, καθὼς Ἡρόδοτος περὶ Ἀμάσιδος ἱστορεῖ. Καὶ τοιαῦτα μὲν ὁ δῆμος ἐκεῖνος· οὐ μὴν τά γε ἄλλα οἵου ἄν τις καὶ κατεφρόνησεν. Ἐπιτηρήσαντες δ’ οὗν καιρὸν οἱ τῆς Ἀλεξάνδρου καθ’ ὃν Διονύσιος τῶν στρατιωτικῶν ταγμάτων ἡγούμενος ἀμφὶ τὴν ἄνω διέτριβεν Αἴγυπτον, ψηφίζονται Τιμόθεον τὸν ἐπίκλην Αἴλουρον εἰς τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης ἀναβῆναι βαθμόν, πρώην μὲν τὸν μοναδικὸν ἐπιτηδεύσαντα βίον, ὕστερον δὲ τοῖς πρεσβυτέροις ἐναριθμηθέντα τῆς Ἀλεξανδρέων· καὶ πρὸς τὴν μεγάλην ἀγαγόντες ἐκκλησίαν, ἣ Καίσαρος προσαγορεύεται, ἐπίσκοπον σφίσι προχειρίζονται, ἔτι Προτερίου περιόντος τε καὶ τὰ τῆς ἱερατείας αὐτουργοῦντος. Παρῆσαν δὲ τῇ χειροτονίᾳ Εὐσέβιος ὁ τοῦ Πηλουσίου πρόεδρος, Πέτρος τε ὁ ἐξ Ἰβηρίας Μαϊουμᾶ τοῦ πολιχνίου, ὡς τὰ περὶ τούτων ἱστόρηται τῷ τὸν βίον συγγράψαντι Πέτρου· ὅς φησι τὸν Προτέριον μὴ τὸν δῆμον, ἀλλά τινα τῶν στρατιωτῶν διαχειρίσασθαι. Κατειληφότος δὲ Διονυσίου τὴν πόλιν μετὰ πλείστου τάχους, τῶν γενομένων ἀτοπημάτων συνωθούντων αὐτόν, σπεύδοντός τε τὴν διαναστᾶσαν τῆς στάσεως πυρὰν σβέσαι, ἔνιοι τῶν Ἀλεξανδρέων παροτρύνοντος Τιμοθέου, ὡς ἐγράφη τῷ Λέοντι, ἐπελθόντες τὸν Προτέριον διαχειρίζονται, ξίφους κατὰ τῶν σπλάγχνων ὠσθέντος, κατὰ τὸ πανάγιον βαπτιστήριον καταπεφευγότα· ὃν καὶ καλωδίῳ περιαρτήσαντες ἀνὰ τὸ καλούμενον Τετράπυλον τοῖς πᾶσιν ἐπεδείκνυον, ἐπιτωθάζοντές τε καὶ κραυγάζοντες Προτέριον εἶναι τὸν ἀνῃρημένον. Καὶ μετὰ ταῦτα τὸ σῶμα διὰ πάσης τῆς πόλεως περιελκύσαντες πυρὶ παρέδοσαν, οὐδὲ τῶν σπλάγχνων αὐτοῦ ἴσα θηρίοις ἀπογεύσασθαι ναρκήσαντες, ὥς που ταῦτα πάντα ἡ δέησις περιέχει τῶν ἐπισκόπων τῶν ἀνὰ τὴν Αἴγυπτον καὶ τοῦ σύμπαντος κλήρου τῆς Ἀλεξάνδρου, πρὸς Λέοντα τὸν μετὰ Μαρκιανόν, ὡς εἴρηται, τὴν ἐπικράτειαν τῶν Ῥωμαίων περιθέμενον γεγενημένη, ἥπερ γέγραπται ὀνόμασι τούτοις· Τῷ εὐσεβεῖ καὶ φιλοχρίστῳ καὶ παρὰ θεοῦ ἀναδειχθέντι, νικητῇ, τροπαιούχῳ καὶ Αὐγούστῳ Λέοντι, δέησις παρὰ τῶν ἐπισκόπων πάντων τῆς ὑμετέρας Αἰγυπτιακῆς διοικήσεως καὶ κληρικῶν τῶν κατὰ τὴν μεγίστην ὑμετέραν Ἀλεξανδρέων ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν. Ἐκ τῆς ἄνωθεν χάριτος δῶρον τῷ βίῳ παρασχεθείς, εἰκότως οὐ λήγεις ὁσημέραι τοῦ κοινοῦ μετὰ θεὸν προμηθούμενος, εὐαγέστατε πάντων αὐτοκρατόρων Αὔγουστε. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Ἀστασιάστου τε εἰρήνης τῶν ὀρθοδόξων λαῶν παρ’ ἡμῖν τε καὶ κατὰ τὴν τῶν Ἀλεξανδρέων ὑπαρχούσης, πλὴν Τιμοθέου ἀποσχοινίσαντος ἑαυτὸν τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας καὶ πίστεως καὶ ἀποτεμόντος εὐθὺς μετὰ τὴν ἐν Καλχηδόνι ἁγίαν σύνοδον, τὸ τηνικαῦτα δῆθεν πρεσβυτέρου τυγχάνοντος, ἅμα τέτταρσιν ἢ πέντε μόνοις ποτὲ ἐπισκόποις καὶ ὀλίγοις μονάζουσι, σὺν αὐτῷ τὴν αἱρετικὴν Ἀπολλιναρίου καὶ τῶν κατ’ ἐκεῖνον νοσοῦσι κακοδοξίαν· δι’ ἣν καθαιρεθέντες τότε κανονικῶς ὑπὸ τοῦ τῆς θείας μνήμης Προτερίου καὶ πάσης Αἰγυπτιακῆς συνόδου, βασιλικῆς εἰκότως σὺν ἐξορίᾳ κινήσεως ἐπειράθησαν. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Ἐπιτηρήσας τε τὴν ἐντεῦθεν πρὸς θεὸν ἐκδημίαν τοῦ τῆς εὐαγοῦς λήξεως Μαρκιανοῦ τοῦ γενομένου βασιλέως, βλασφήμοις τε φωναῖς ὡς αὐτόνομος ἀναιδῶς κατ’ αὐτοῦ θρασυνόμενος, καὶ τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀναθεματίζων ἀπηρυθριασμένως, πλῆθος δήμου ὠνητῶν τε καὶ ἀτάκτων ἐπισυράμενος, καὶ στρατεύσας κατά τε τῶν θείων κανόνων καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως καὶ τῆς κοινῆς πολιτείας καὶ τῶν νόμων, ἐπεισέφρησεν ἑαυτὸν τῇ ἁγίᾳ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ ἐχούσῃ ποιμένα τε καὶ διδάσκαλον, τὸν ἁγιώτατον ἡμῶν τὸν τηνικαῦτα πατέρα καὶ ἀρχιεπίσκοπον Προτέριον, τάς τε συνήθεις συνάξεις ἐπιτελοῦντα καὶ λιτὰς ἀναπέμποντα τῷ πάντων ἡμῶν σωτῆρι Χριστῷ Ἰησοῦ ὑπὲρ τῆς εὐσεβοῦς ὑμῶν βασιλείας καὶ τοῦ φιλοχρίστου ὑμῶν παλατίου. Καὶ μετ’ ὀλίγα· Καὶ μόλις διαγενομένης ἡμέρας, ἐν τῷ ἐπισκοπείῳ κατὰ τὸ ἔθος διάγοντος τοῦ θεοφιλεστάτου Προτερίου,λαβὼν μεθ’ ἑαυτοῦ ὁ Τιμόθεος τοὺς καθαιρεθέντας ἐνδίκως δύο ἐπισκόπους, καὶ κληρικοὺς ὁμοίως τὴν ἐξορίαν, ὡς ἔφημεν, οἰκεῖν κατακριθέντας, ὡς δὴ χειροτονίαν παρὰ τῶν δύο δεξάμενος, μηδενὸς τὸ σύνολον τῶν κατὰ τὴν Αἰγυπτιακὴν διοίκησιν ὀρθοδόξων ἐπισκόπων παρόντος κατὰ τὸ εἰωθὸς ἐπὶ ταῖς τοιαύταις τῆς Ἀλεξανδρέων τοῦ ἐπισκόπου χειροτονίαις, ἐπιλαμβάνεται ὡς ἐνόμισε τῆς μὲν ἱερατικῆς καθέδρας, μοιχείαν προδήλως τολμήσας κατὰ τῆς ἐχούσης ἐκκλησίας τὸν ἑαυτῆς νύμφιον, καὶ ἐνεργοῦντος ἐν αὐτῇ τὰ θεῖα καὶ κανονικῶς τὸν οἰκεῖον διέποντος θρόνον. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Οὐδὲν ἕτερον ἦν ποιεῖν τὸν μακάριον ἐκεῖνον ἣ τόπον δοῦναι τῇ ὀργῇ κατὰ τὸ γεγραμμένον, καὶ τὸ σεπτὸν καταλαβεῖν βαπτιστήριον, φεύγοντα τῶν ἐπ’ αὐτῷ τρεχόντων πρὸς φόνον τὴν ἔφοδον· ἐν ᾧ μάλιστα τόπῳ καὶ βαρβάροις καὶ πᾶσιν ἀγρίοις ἀνθρώποις ἐγγίνεται δέος, τοῖς καὶ μὴ εἰδόσι τὸ σέβας τοῦ τόπου καὶ τὴν ἐκεῖθεν βρύουσαν χάριν. Ὅμως οἱ τὸν ἐξ ἀρχῆς Τιμοθέου σκοπὸν εἰς ἔργον προαγαγεῖν σπουδάζοντες, οἱ μηδὲ ἐν τοῖς ἀχράντοις ἐκείνοις σηκοῖς αὐτὸν ἀνεχόμενοι σώζεσθαι, οὔτε τὸ σέβας αἰδεσθέντες τοῦ τόπου οὔτε τὸν καιρόν — ἦν γὰρ τοῦ σωτηρίου πάσχα πανήγυρις — οὔτε τὴν ἱερωσύνην αὐτὴν φρίξαντες μεσιτεύουσαν θεῷ καὶ ἀνθρώποις, ἀποκτέννουσι τὸν ἀνεύθυνον, ἀποσφάττουσιν αὐτὸν ἀπηνῶς μετὰ καὶ ἄλλων ἕξ. Καὶ περιαγαγόντες τούτου τὸ λείψανον πανταχοῦ κατατετρωμένον, ὠμῶς τε περισύραντες κατὰ πάντα σχεδὸν τόπον τῆς πόλεως καὶ καταπομπεύσαντες σχετλίως, ᾐκίζοντο ἀνηλεῶς τὸ τῶν πληγῶν οὐκ αἰσθανόμενον σῶμα διατεμόντες κατὰ μέλος, καὶ οὐδὲ τῶν ἐντὸς ἀπογεύεσθαι κατὰ τοὺς θῆρας φειδόμενοι ἐκείνου, ὃν ἔχειν μεσίτην θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἔναγχος ἐνομίσθησαν· πυρί τε παραδόντες τὸ ὑπολειφθὲν αὐτοῦ σῶμα τὴν ἐκ τούτου κόνιν τοῖς ἀνέμοις παρέπεμπον, θηρίων πᾶσαν ὑπερακοντίσαντες ἀγριότητα. Ὧν ἁπάντων αἴτιος καὶ τῶν κακῶν σοφὸς οἰκοδόμος καθειστήκει Τιμόθεος. Τῷ μέντοι γε Ζαχαρίᾳ τὰ περὶ τούτων διηγουμένῳ δοκεῖ πεπρᾶχθαι μὲν τὰ τούτων πλείω, ἐξ αἰτίας δὲ Προτερίου μεγίστας ταραχὰς τῇ Ἀλεξανδρέων ἐμποιήσαντος, καὶ οὐκ ἐκ τοῦ δήμου ταῦτα τετολμῆσθαι, ἀλλ’ ἔκ τινων στρατιωτικῶν, ἐξ ἐπιστολῆς Τιμοθέου πιστούμενος πρὸς Λέοντα γεγενημένης. Τούτοις μὲν οὖν ἐπιθήσων δίκην Στήλας πρὸς τοῦ βασιλέως Λέοντος ἐκπέμπεται.
ἀναῤῥιπίσαι, καὶ ἀνασοβήσαι. Καὶ ἐπειδήπερ Ἰου- βενάλιος τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρήνον, καὶ βιαζόμε νος παρὰ τῶν ἀνασυρόντων τὰ οἰκεῖα ἀνασκευάσαι τε καὶ ἀναθεματίσαι, κατὰ τὴν βασιλέως πόλιν ἀν- έδραμεν, ἀλισθέντες οι ταναντία τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, ὡς ἀνωτέρω ειρήκαμεν, φρονοῦντες, χει ροτονοῦσιν ἀνὰ τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν (45) Θεοδόσιον, τὸν μάλιστα κυκήσαντα τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, τὸν καὶ πρῶτον περὶ ταύτης αὐτοῖς ἀγγείλαντα. Περὶ οὗ ὕστερον τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναχικὸν πρὸς Ακλίσωνα γράφον (46) εἴρηκεν, ὡς καὶ περὶ τοῦ εἰ- κείου επισκόπου (47) ἐπὶ κακουργίαις ἁλους, τοῦ κατ' αὐτὸν ἀπηλάθη μοναστηρίου, καὶ ὅτι γε κατά τὴν ᾿Αλεξάνδρου γενόμενος ἀπελάβετο τοῦ Διοσκό ρου (43) καὶ πολλαῖς ὡς στασιώδης καταξανθείς πλη- γαῖς, ἐπὶ καμήλου ἴσα κακούργοις, ἀνὰ τὴν πόλιν περιηνέχθη. Πρὸς ἄν πολλαὶ τῶν ἐν Παλαιστίναις πόλεων ἀφο ικνούμεναι (49), χειροτονεῖσθαι σφίσιν ἐπισκόπους παρεσκεύαζον. Ἐν οἷς καθειστήκει καὶ Πέτρος ὁ ἐξ Ἰβηρίας, τοῦ καλουμένου Μαϊουμᾶ τοῦ πρὸς τῇ Γα- ζαίων πόλει τοὺς οἴακας τῆς ἐπισκοπῆς πιστευθείς. Απερ ἐπειδὴ Μαρκιανὸς ἔγνω, πρῶτα μὲν ἀχθῆναι παρ' αὐτῷ κατὰ τὸ στρατόπεδον τὸν Θεοδόσιον κε- λεύει. Ἐκπέμπει δὲ τὸν Ιουβενάλιον, πρὸς διόρθω- σιν τῶν γεγενημένων, ἀπελαθῆναι πάντας τοὺς ὑπὸ Θεοδοσίου χειροτονηθέντας εγκελευσάμενος. Μετά γοῦν τὴν ἄφιξιν Ἰουδεναλίου, πολλὰ καὶ ἀνιαρὰ γε- γόνασιν ἐκεῖθεν ἔνθεν προϊόντων, ὅσαπερ ὁ θυμὸς αὐτοῖς ὑπηγόρευε. Τοῦ βασκάνου καὶ θεομισοῦς δαί. μονος, οὕτως ἑνὸς γράμματος ἐναλλαγὴν (50) και κούργως τεχνάσαντός τε καὶ παρερμηνεύσαντος, ὥστε τῆς θατέρου ταύτων εκφωνήσεως (31), πάντως ἐπαγούσης ἐνταῦθα τὸ ἕτερον, πολὺ τὸ διαλάττον παρὰ τοῖς πλείοσι νομίζεσθαι, καὶ ἀντικρὺ τὰς ἐννοίας ἐκ Β ο πρὸς Αλκίσωνα, παρά. έπε- λάβετο, ἐπεβάλετο τῷ Διοσκόρῳ. καὶ ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξάνδρου διάφορος Δια σκόρῳ κατέστη. αφικνούμενον. πολλαὶ τῶν ἐν Πα- λαιστίναις πόλεων ἀφικνούμεναι. Τῆς θατέρου τούτων ἐκφρονήσεως. ἐκφωνήσεως Εκφωνήσεως. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. A nam venerunt : fidemque proditam conquesti, uni- versos monachos concitare atque inflammare cœ- perunt. Et quoniam Juvenalis propriam sedem re- ceperat, cumque a seditiosis compelleretur ut sententiam suam retractaret atque anathemate damnaret, ad urbem regiam contenderat, ii qui Chalcedonensi synodo contraria sentiebant, uti supra dixi, in unum coeuntes, in ecclesia Sancta Resurrectionis episcopum ordinant Theodosium, eum qui in Chalcedonensi synodo maximos tumultus excitaverat, primusque ipsis de eadem synodo nun- tiaverat. De quo postea monachi Palæstinæ cum ad cum a proprio episcopo in maleficiis deprehensus esset, monasterio suo expulsum fuisse : cumque Alexandriam venisset, adortum esse Dioecorum, et tanquam seditiosum multis concisum verberibus, et camelo impositum per universam urbem, instar malefici, traductum fuisse. Ad hunc igitur multi ex urbibus trium Palæsti - narum accedentes, episcopos ab illo sibi ordinari curarunt. Inter quos fuit Petrus quidam oriundus ex Hiberia, cui Majumæ, quod oppidum est jux- ta urbem Gazæorum, episcopatus commissus est. Hæc ubi comperit Marcianus, primo quidem Theodosium ad se in comitatum perduci jubet. Deinde Juvenalem mittit, ut ea quæ gesta fuerant corrigeret : mandans ut cunctos qui a Theodosio ordinati fuerant, expelleret. Post adventum igitur Juvenalis, multa tristia atque acerba contigerunt, cum ex utraque parte fierent quæcumque furor ¡p- sis suggerebat. Quippe invidus, Deoque invisus dæmon, unius litteræ mutationem adeo maligne commentus ac perperam interpretatus fuerat, ut cum unius litteræ prolatio alteram omnino simul inducat, multum tamen inter eas esse discriminis, et sensus utriusque ex diametro inter se pugnare VALESII ANNOTATIONES. phorsonus hunc locum interpretatus est hoc modo: In sancto die festo Resurrectionis, Theodosium de- signant episcopum. Rectius Musculus, ordinarunt in ecclesia Sanctæ Resurrectionis Theodosium illum, etc. De hac ecclesia Sanctæ Resurrectionis, multa olim observavi in Adnotationibus Eusebianis. De D Theodosio autem isto Hierosolymitanæ sedis inva sore, consulendus est Baronius ad annum Christi 452. cul dubio est ut legitur apud Nice- phorum. Hæc litteræ monachorum Palæstinæ ad Alcisonem referantur ab Evagrio in cap. libri 18, ad quem locum plura de Alcisone dicturi sumus. ricus Savilius in suo codice ad latus annotarat : forte Ita certe legerunt Musculus et Christo- phorsonns. Nec aliter Evagrium scripsisse pro cer- to habeo. Sed antiquarii in his duabus præposi- tionibus frequenter labi solent, ut sciunt ii qui manuscriptos codices evolverunt. oram sui codicis notavit, forte legendum esse quod non displicet. Mallem tamen scribere Quam scripturam in inter- pretatione measum secutus. Nec aliter videtur le- gisse Nicephorus, qui hunc Evagrii locum sic ex- pressit, At Musculus et Christophorsonus in hujus loci. versione nihil viderunt. Hunc locum correxi ex ms. codice Florentino, in quo ita legitur, Sic convenerat in. synodo Chalcedonensi inter episcopos Antiochenum et Hierosolymitanum, ut tres Palæstinæ essent sub dispositione episc. Hierosolymitani. grius prepositiones illas ev et ex, quæ una littera inter se distant. Et catholici quidem Christum in duabus naturis confitebantur. Hæretici vero ex duabus naturis eum constare aiebant, sed quæ in unam coaluissent. Post unitionem enim Verbi, unam duntaxat Christi naturam esse affirmabant. (54 Assen- tior viris doctis qui emendarurit, quem admodum legitur apud Nicephorum. Atque it. legit Christophorsonus; qui tamen in hujus loci interpretatione mentem Evagrii minime est assecit- tus. Certe in codice Telleriano scriptum inveni 294. Alcisonem scriberent, hæc retulerunt : eum, (45) 'Ανὰ τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν. Male Christo- (46) Πρὸς 'Ακλίσωνα γράφον. Scribendum pro- (47) Ὡς καὶ περὶ τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου. Hen- (48) Απελάβετο τοῦ Διοσκόρου. Savilius ad (49) Πρὸς δὲ πολλοὺς τῶν ἐν Παλαιστίνη πόλεων (0) Ενός γράμματος ἐναλλαγήν. Intelligit Eva-
Ἐγκυκλίοις δὲ χρῆται γράμμασιν ὁ Λέων τῶν ἀνὰ τὴν Ῥωμαϊκὴν πολιτείαν ἐπισκόπων πυνθανόμενος καὶ τῶν ἐν τῷ μοναδικῷ διαπρεπόντων βίῳ, περὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου καὶ τῆς Τιμοθέου τοῦ ἐπίκλην Αἰλούρου χειροτονίας, διαπεμψάμενος καὶ τὰ ἴσα τῶν ἐπιδεδομένων αὐτῷ δεήσεων ἔκ τε τῆς μοίρας Προτερίου ἔκ τε τῆς Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου. Σύγκειται δὲ τὰ ἐγκύκλια τούτοις τοῖς ῥήμασιν· Ἴσον θείου γράμματος τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως Λέοντος, πεμφθέντος Ἀνατολίῳ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τοῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν μητροπολίταις καὶ λοιποῖς ἐπισκόποις. Αὐτοκράτωρ Καῖσαρ Λέων, εὐσεβής, νικητής, τροπαιοῦχος, μέγιστος, ἀεισέβαστος, Αὔγουστος, Ἀνατολίῳ ἐπισκόπῳ. Δἰ εὐχῆς μὲν ἦν τῇ ἐμῇ εὐσεβείᾳ ἁπάσας τὰς ὀρθοδόξους ἁγιωτάτας ἐκκλησίας, ἔτι γε μὴν καὶ τὰς ὑπὸ τὴν Ῥωμαίων πολιτείαν πόλεις μεγίστης ἡσυχίας ἀπολαύειν, μηδέν τε συμβαίνειν τὴν αὐτῶν κατάστασιν καὶ γαλήνην διαταράττειν. Οἷα δὲ κατὰ τὴν Ἀλεξανδρέων ἔναγχος συνέβη, εἰδέναι μὲν ἤδη πεπείσμεθα τὴν σὴν ὁσιότητα· ἵνα δὲ τελεώτερον περὶ πάντων διδαχθείης ποία αἰτία τοῦ τοσούτου θορύβου καὶ τῆς συγχύσεως γεγένηται, τὰ ἴσα τῶν δεήσεων ἃς οἱ εὐλαβέστατοι ἐπίσκοποι καὶ κληρικοὶ ἀπὸ τῆς προλεχθείσης πόλεως καὶ τῆς Αἰγυπτιακῆς διοικήσεως εἰς τὴν βασιλίδα Κωνσταντίνου πόλιν παραγενόμενοι κατὰ Τιμοθέου τῇ ἐμῇ εὐσεβείᾳ ἐκόμισαν, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὰ ἴσα τῶν δεήσεων ἃς εἰς τὸ θεῖον ἡμῶν στρατόπεδον ὑπὲρ Τιμοθέου ἀπὸ τῆς Ἀλεξανδρέων παραγενόμενοι τῇ ἡμετέρᾳ ἐπιδεδώκασι γαληνότητι, πρὸς τὴν σὴν θεοσέβειαν ἀπεστείλαμεν· ὥστε τί πέπρακται περὶ τοῦ εἰρημένου Τιμοθέου, ὃν ὅ τε τῆς Ἀλεξανδρέων δῆμος καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ πολιτευόμενοι καὶ ναύκληροι ἐπίσκοπον ἑαυτοῖς αἰτοῦσι, καὶ περὶ τῶν ἄλλων πραγμάτων τῶν τῷ ὕφει τῶν δεήσεων περιεχομένων, καὶ πρὸς τούτοις, περὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου ᾗτινι οὐδαμῶς συναινοῦσι, καθὰ αἱ ὑποτεταγμέναι δεήσεις αὐτῶν σημαίνουσι, φανερῶς δυνηθῆναι μαθεῖν τὴν σὴν ὁσιότητα. Ἡ σὴ τοιγαροῦν εὐλάβεια ἅπαντας τοὺς ὀρθοδόξους ὁσίους ἐπισκόπους τοὺς ἐπὶ τοῦ παρόντος κατὰ τήνδε τὴν βασιλίδα πόλιν διάγοντας, ἔτι γε μὴν καὶ τοὺς εὐλαβεστάτους κληρικοὺς πρὸς ἑαυτὸν παραχρῆμα ποιησάτω συνελθεῖν· καὶ πάντων ἐπιμελῶς τρακτευθέντων καὶ δοκιμασθέντων, ἐπειδὴ νῦν ἡ Ἀλεξάνδρου πόλις τετάρακται, ἧστινος τῆς καταστάσεως καὶ τῆς ἡσυχίας μεγίστη ἐστὶν ἡμῖν φροντίς, εἴπατε τὸ δοκοῦν περὶ τοῦ προειρημένου Τιμοθέου καὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, ἄνευ τινὸς ἀνθρωπίνου φόβου καὶ δίχα χάριτος καὶ ἀπεχθείας, μόνον τὸν τοῦ παντοκράτορος θεοῦ φόβον πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενοι, ἐπειδὴ ἴστε ὡς περὶ τοῦ πράγματος τούτου τῇ ἀχράντῳ θεότητι λόγον δώσετε, ἵνα περὶ πάντων δι’ ὑμετέρων γραμμάτων τελείως διδαχθέντες τὸν ἁρμόζοντα τύπον δοῦναι δυνηθῶμεν. Καὶ αὕτη μὲν πρὸς Ἀνατόλιον. Τὰ παραπλήσια δὲ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους ἐπισκόπους γέγραφε, καὶ πρὸς τοὺς ἐπισήμους, ὡς λέλεκταί μοι, τῶν κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ τὸν ἄσκευον καὶ ἄϋλον διαθλευόντων βίον· ὧν ἦν καὶ Συμεώνης, ὁ ἐπὶ κίονος πρῶτος τὴν στάσιν ἐξευρηκώς, οὗ καὶ κατὰ τὴν προτεραίαν ἱστορίαν ἐμνήσθημεν· εἰς οὓς καθειστήκεισαν Βαράδατος καὶ Ἰάκωβος οἱ Σύροι.
ἀναῤῥιπίσαι, καὶ ἀνασοβήσαι. Καὶ ἐπειδήπερ Ἰου- βενάλιος τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρήνον, καὶ βιαζόμε νος παρὰ τῶν ἀνασυρόντων τὰ οἰκεῖα ἀνασκευάσαι τε καὶ ἀναθεματίσαι, κατὰ τὴν βασιλέως πόλιν ἀν- έδραμεν, ἀλισθέντες οι ταναντία τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, ὡς ἀνωτέρω ειρήκαμεν, φρονοῦντες, χει ροτονοῦσιν ἀνὰ τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν (45) Θεοδόσιον, τὸν μάλιστα κυκήσαντα τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, τὸν καὶ πρῶτον περὶ ταύτης αὐτοῖς ἀγγείλαντα. Περὶ οὗ ὕστερον τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναχικὸν πρὸς Ακλίσωνα γράφον (46) εἴρηκεν, ὡς καὶ περὶ τοῦ εἰ- κείου επισκόπου (47) ἐπὶ κακουργίαις ἁλους, τοῦ κατ' αὐτὸν ἀπηλάθη μοναστηρίου, καὶ ὅτι γε κατά τὴν ᾿Αλεξάνδρου γενόμενος ἀπελάβετο τοῦ Διοσκό ρου (43) καὶ πολλαῖς ὡς στασιώδης καταξανθείς πλη- γαῖς, ἐπὶ καμήλου ἴσα κακούργοις, ἀνὰ τὴν πόλιν περιηνέχθη. Πρὸς ἄν πολλαὶ τῶν ἐν Παλαιστίναις πόλεων ἀφο ικνούμεναι (49), χειροτονεῖσθαι σφίσιν ἐπισκόπους παρεσκεύαζον. Ἐν οἷς καθειστήκει καὶ Πέτρος ὁ ἐξ Ἰβηρίας, τοῦ καλουμένου Μαϊουμᾶ τοῦ πρὸς τῇ Γα- ζαίων πόλει τοὺς οἴακας τῆς ἐπισκοπῆς πιστευθείς. Απερ ἐπειδὴ Μαρκιανὸς ἔγνω, πρῶτα μὲν ἀχθῆναι παρ' αὐτῷ κατὰ τὸ στρατόπεδον τὸν Θεοδόσιον κε- λεύει. Ἐκπέμπει δὲ τὸν Ιουβενάλιον, πρὸς διόρθω- σιν τῶν γεγενημένων, ἀπελαθῆναι πάντας τοὺς ὑπὸ Θεοδοσίου χειροτονηθέντας εγκελευσάμενος. Μετά γοῦν τὴν ἄφιξιν Ἰουδεναλίου, πολλὰ καὶ ἀνιαρὰ γε- γόνασιν ἐκεῖθεν ἔνθεν προϊόντων, ὅσαπερ ὁ θυμὸς αὐτοῖς ὑπηγόρευε. Τοῦ βασκάνου καὶ θεομισοῦς δαί. μονος, οὕτως ἑνὸς γράμματος ἐναλλαγὴν (50) και κούργως τεχνάσαντός τε καὶ παρερμηνεύσαντος, ὥστε τῆς θατέρου ταύτων εκφωνήσεως (31), πάντως ἐπαγούσης ἐνταῦθα τὸ ἕτερον, πολὺ τὸ διαλάττον παρὰ τοῖς πλείοσι νομίζεσθαι, καὶ ἀντικρὺ τὰς ἐννοίας ἐκ Β ο πρὸς Αλκίσωνα, παρά. έπε- λάβετο, ἐπεβάλετο τῷ Διοσκόρῳ. καὶ ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξάνδρου διάφορος Δια σκόρῳ κατέστη. αφικνούμενον. πολλαὶ τῶν ἐν Πα- λαιστίναις πόλεων ἀφικνούμεναι. Τῆς θατέρου τούτων ἐκφρονήσεως. ἐκφωνήσεως Εκφωνήσεως. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. A nam venerunt : fidemque proditam conquesti, uni- versos monachos concitare atque inflammare cœ- perunt. Et quoniam Juvenalis propriam sedem re- ceperat, cumque a seditiosis compelleretur ut sententiam suam retractaret atque anathemate damnaret, ad urbem regiam contenderat, ii qui Chalcedonensi synodo contraria sentiebant, uti supra dixi, in unum coeuntes, in ecclesia Sancta Resurrectionis episcopum ordinant Theodosium, eum qui in Chalcedonensi synodo maximos tumultus excitaverat, primusque ipsis de eadem synodo nun- tiaverat. De quo postea monachi Palæstinæ cum ad cum a proprio episcopo in maleficiis deprehensus esset, monasterio suo expulsum fuisse : cumque Alexandriam venisset, adortum esse Dioecorum, et tanquam seditiosum multis concisum verberibus, et camelo impositum per universam urbem, instar malefici, traductum fuisse. Ad hunc igitur multi ex urbibus trium Palæsti - narum accedentes, episcopos ab illo sibi ordinari curarunt. Inter quos fuit Petrus quidam oriundus ex Hiberia, cui Majumæ, quod oppidum est jux- ta urbem Gazæorum, episcopatus commissus est. Hæc ubi comperit Marcianus, primo quidem Theodosium ad se in comitatum perduci jubet. Deinde Juvenalem mittit, ut ea quæ gesta fuerant corrigeret : mandans ut cunctos qui a Theodosio ordinati fuerant, expelleret. Post adventum igitur Juvenalis, multa tristia atque acerba contigerunt, cum ex utraque parte fierent quæcumque furor ¡p- sis suggerebat. Quippe invidus, Deoque invisus dæmon, unius litteræ mutationem adeo maligne commentus ac perperam interpretatus fuerat, ut cum unius litteræ prolatio alteram omnino simul inducat, multum tamen inter eas esse discriminis, et sensus utriusque ex diametro inter se pugnare VALESII ANNOTATIONES. phorsonus hunc locum interpretatus est hoc modo: In sancto die festo Resurrectionis, Theodosium de- signant episcopum. Rectius Musculus, ordinarunt in ecclesia Sanctæ Resurrectionis Theodosium illum, etc. De hac ecclesia Sanctæ Resurrectionis, multa olim observavi in Adnotationibus Eusebianis. De D Theodosio autem isto Hierosolymitanæ sedis inva sore, consulendus est Baronius ad annum Christi 452. cul dubio est ut legitur apud Nice- phorum. Hæc litteræ monachorum Palæstinæ ad Alcisonem referantur ab Evagrio in cap. libri 18, ad quem locum plura de Alcisone dicturi sumus. ricus Savilius in suo codice ad latus annotarat : forte Ita certe legerunt Musculus et Christo- phorsonns. Nec aliter Evagrium scripsisse pro cer- to habeo. Sed antiquarii in his duabus præposi- tionibus frequenter labi solent, ut sciunt ii qui manuscriptos codices evolverunt. oram sui codicis notavit, forte legendum esse quod non displicet. Mallem tamen scribere Quam scripturam in inter- pretatione measum secutus. Nec aliter videtur le- gisse Nicephorus, qui hunc Evagrii locum sic ex- pressit, At Musculus et Christophorsonus in hujus loci. versione nihil viderunt. Hunc locum correxi ex ms. codice Florentino, in quo ita legitur, Sic convenerat in. synodo Chalcedonensi inter episcopos Antiochenum et Hierosolymitanum, ut tres Palæstinæ essent sub dispositione episc. Hierosolymitani. grius prepositiones illas ev et ex, quæ una littera inter se distant. Et catholici quidem Christum in duabus naturis confitebantur. Hæretici vero ex duabus naturis eum constare aiebant, sed quæ in unam coaluissent. Post unitionem enim Verbi, unam duntaxat Christi naturam esse affirmabant. (54 Assen- tior viris doctis qui emendarurit, quem admodum legitur apud Nicephorum. Atque it. legit Christophorsonus; qui tamen in hujus loci interpretatione mentem Evagrii minime est assecit- tus. Certe in codice Telleriano scriptum inveni 294. Alcisonem scriberent, hæc retulerunt : eum, (45) 'Ανὰ τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν. Male Christo- (46) Πρὸς 'Ακλίσωνα γράφον. Scribendum pro- (47) Ὡς καὶ περὶ τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου. Hen- (48) Απελάβετο τοῦ Διοσκόρου. Savilius ad (49) Πρὸς δὲ πολλοὺς τῶν ἐν Παλαιστίνη πόλεων (0) Ενός γράμματος ἐναλλαγήν. Intelligit Eva-
Chapter VI · Chapter VIICaput VI · Caput VII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τοιγαροῦν πρῶτος ὁ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐπίσκοπος Λέων ὑπέρ τε τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου γέγραφε, τήν τε Τιμοθέου χειροτονίαν ἀπεδοκίμασεν ὡς ἀθέσμως γεγενημένην· ἥντινα τοῦ Λέοντος ἐπιστολὴν Λέων αὐτοκράτωρ Τιμοθέῳ διαπέμπεται τῷ τῆς Ἀλεξανδρέων προέδρῳ, Διομήδους σιλεντιαρίου τοῖς βασιλικοῖς κελεύσμασι διακονησαμένου. Πρὸς ὃν καὶ ἀντέγραψε Τιμόθεος μεμφόμενος τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον καὶ τὴν Λέοντος ἐπιστολήν. Ὧν τὰ ἀντίγραφα μὲν σώζεται ἐν τοῖς καλουμένοις ἐγκυκλίοις, ἐμοὶ δὲ παρεῖται ἵνα μὴ πλῆθος ἐπεισαγάγω τῷ παρόντι πόνῳ. Καὶ οἱ τῶν ἄλλων δὲ πόλεων ἐπίσκοποι τοῖς ἐν Καλχηδόνι τυπωθεῖσιν ἐνέμειναν, καὶ τὴν Τιμοθέου χειροτονίαν ἁπάσαις κατέκριναν ψήφοις· Ἀμφιλόχιος δὲ μόνος ὁ Σίδης ἐπιστολὴν γέγραφε πρὸς τὸν βασιλέα, καταβοῶσαν μὲν τῆς Τιμοθέου χειροτονίας, οὐκ ἀποδεχομένην δὲ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον. Ἅπερ καὶ ταῦτα Ζαχαρίᾳ τῷ ῥήτορι πεπόνηται, τῷ καὶ τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν Ἀμφιλοχίου ἐντεταχότι ἐν τῷ αὐτοῦ συντάγματι. Γράφει δὲ καὶ Συμεώνης ὁ τῆς ὁσίας λήξεως περὶ τούτων ἐπιστολὰς δύο πρός τε Λέοντα τὸν αὐτοκράτορα, πρός τε Βασίλειον ἐπισκοποῦντα τὴν Ἀντιόχου· ὧν τὴν πρὸς Βασίλειον βραχυλογοῦσαν ἐντίθημι τῇδε μου τῇ συγγραφῇ, ὧδέ πως ἔχουσαν· Τῷ δεσπότῃ μου τῷ ὁσιωτάτῳ καὶ ἁγιωτάτῳ φιλοθέῳ Βασιλείῳ ἀρχιεπισκόπῳ, ὁ ἁμαρτωλὸς καὶ ταπεινὸς Συμεώνης ἐν Κυρίῳ χαίρειν. Νῦν εὔκαιρον εἰπεῖν, δέσποτα· Εὐλογητὸς ὁ θεός, ὃς οὐκ ἀπέστησε τὴν προσευχὴν ἡμῶν καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀφ’ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν. Δεξάμενος γὰρ τὰ γράμματα τῆς ὑμετέρας ὁσιότητος ἐθαύμασα τὸν ζῆλον καὶ τὴν εὐσέβειαν τοῦ θεοφιλεστάτου ἡμῶν βασιλέως, τὴν πρὸς τοὺς ἁγίους πατέρας καὶ τὴν τούτων βεβαίαν πίστιν, ἣν ἐπέδειξε καὶ ἐπιδείκνυται· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ἡμῶν τὸ δῶρον, καθὼς καὶ ὁ ἅγιος ἀπόστολος λέγει, ἀλλ’ ἐκ θεοῦ τοῦ ταύτην αὐτῷ δεδωκότος τὴν προθυμίαν διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν. Καὶ μετ’ ὀλίγα· Διὸ κἀγὼ ὁ ταπεινὸς καὶ εὐτελής, τὸ ἔκτρωμα τῶν μοναχῶν, ἐγνώρισα τῇ αὐτοῦ βασιλείᾳ τὴν ἐμὴν πρόθεσιν τὴν περὶ τὴν πίστιν τῶν ἁγίων πατέρων τῶν ἐν Καλχηδόνι συνεληλυθότων ἑξακοσίων τριάκοντα, ἐμμένων καὶ ὑποστηριζόμενος ὑπ’ αὐτῆς τῆς ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος φανερωθείσης. Εἰ γὰρ μεταξὺ δύο ἢ τριῶν συνεληλυθότων διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ πάρεστιν ὁ σωτήρ, πῶς μεταξὺ τοσούτων καὶ τηλικούτων ἁγίων πατέρων ἐνεχώρει εἰ μὴ παρείη τὸ ἅγιον πνεῦμα; Καὶ μεθ’ ἕτερα· Διὸ ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου ὑπὸ τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας, καθάπερ καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ ὁ δοῦλος Κυρίου ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. Πάντα τὸν ὑπὸ τὴν σὴν ὁσιότητα εὐλαβῆ κλῆρον καὶ τὸν εὐλογημένον καὶ πιστότατον λαὸν ἐξ ἐμοῦ προσειπεῖν παρακλήθητι.
ἀναῤῥιπίσαι, καὶ ἀνασοβήσαι. Καὶ ἐπειδήπερ Ἰου- βενάλιος τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρήνον, καὶ βιαζόμε νος παρὰ τῶν ἀνασυρόντων τὰ οἰκεῖα ἀνασκευάσαι τε καὶ ἀναθεματίσαι, κατὰ τὴν βασιλέως πόλιν ἀν- έδραμεν, ἀλισθέντες οι ταναντία τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, ὡς ἀνωτέρω ειρήκαμεν, φρονοῦντες, χει ροτονοῦσιν ἀνὰ τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν (45) Θεοδόσιον, τὸν μάλιστα κυκήσαντα τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, τὸν καὶ πρῶτον περὶ ταύτης αὐτοῖς ἀγγείλαντα. Περὶ οὗ ὕστερον τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναχικὸν πρὸς Ακλίσωνα γράφον (46) εἴρηκεν, ὡς καὶ περὶ τοῦ εἰ- κείου επισκόπου (47) ἐπὶ κακουργίαις ἁλους, τοῦ κατ' αὐτὸν ἀπηλάθη μοναστηρίου, καὶ ὅτι γε κατά τὴν ᾿Αλεξάνδρου γενόμενος ἀπελάβετο τοῦ Διοσκό ρου (43) καὶ πολλαῖς ὡς στασιώδης καταξανθείς πλη- γαῖς, ἐπὶ καμήλου ἴσα κακούργοις, ἀνὰ τὴν πόλιν περιηνέχθη. Πρὸς ἄν πολλαὶ τῶν ἐν Παλαιστίναις πόλεων ἀφο ικνούμεναι (49), χειροτονεῖσθαι σφίσιν ἐπισκόπους παρεσκεύαζον. Ἐν οἷς καθειστήκει καὶ Πέτρος ὁ ἐξ Ἰβηρίας, τοῦ καλουμένου Μαϊουμᾶ τοῦ πρὸς τῇ Γα- ζαίων πόλει τοὺς οἴακας τῆς ἐπισκοπῆς πιστευθείς. Απερ ἐπειδὴ Μαρκιανὸς ἔγνω, πρῶτα μὲν ἀχθῆναι παρ' αὐτῷ κατὰ τὸ στρατόπεδον τὸν Θεοδόσιον κε- λεύει. Ἐκπέμπει δὲ τὸν Ιουβενάλιον, πρὸς διόρθω- σιν τῶν γεγενημένων, ἀπελαθῆναι πάντας τοὺς ὑπὸ Θεοδοσίου χειροτονηθέντας εγκελευσάμενος. Μετά γοῦν τὴν ἄφιξιν Ἰουδεναλίου, πολλὰ καὶ ἀνιαρὰ γε- γόνασιν ἐκεῖθεν ἔνθεν προϊόντων, ὅσαπερ ὁ θυμὸς αὐτοῖς ὑπηγόρευε. Τοῦ βασκάνου καὶ θεομισοῦς δαί. μονος, οὕτως ἑνὸς γράμματος ἐναλλαγὴν (50) και κούργως τεχνάσαντός τε καὶ παρερμηνεύσαντος, ὥστε τῆς θατέρου ταύτων εκφωνήσεως (31), πάντως ἐπαγούσης ἐνταῦθα τὸ ἕτερον, πολὺ τὸ διαλάττον παρὰ τοῖς πλείοσι νομίζεσθαι, καὶ ἀντικρὺ τὰς ἐννοίας ἐκ Β ο πρὸς Αλκίσωνα, παρά. έπε- λάβετο, ἐπεβάλετο τῷ Διοσκόρῳ. καὶ ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξάνδρου διάφορος Δια σκόρῳ κατέστη. αφικνούμενον. πολλαὶ τῶν ἐν Πα- λαιστίναις πόλεων ἀφικνούμεναι. Τῆς θατέρου τούτων ἐκφρονήσεως. ἐκφωνήσεως Εκφωνήσεως. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. A nam venerunt : fidemque proditam conquesti, uni- versos monachos concitare atque inflammare cœ- perunt. Et quoniam Juvenalis propriam sedem re- ceperat, cumque a seditiosis compelleretur ut sententiam suam retractaret atque anathemate damnaret, ad urbem regiam contenderat, ii qui Chalcedonensi synodo contraria sentiebant, uti supra dixi, in unum coeuntes, in ecclesia Sancta Resurrectionis episcopum ordinant Theodosium, eum qui in Chalcedonensi synodo maximos tumultus excitaverat, primusque ipsis de eadem synodo nun- tiaverat. De quo postea monachi Palæstinæ cum ad cum a proprio episcopo in maleficiis deprehensus esset, monasterio suo expulsum fuisse : cumque Alexandriam venisset, adortum esse Dioecorum, et tanquam seditiosum multis concisum verberibus, et camelo impositum per universam urbem, instar malefici, traductum fuisse. Ad hunc igitur multi ex urbibus trium Palæsti - narum accedentes, episcopos ab illo sibi ordinari curarunt. Inter quos fuit Petrus quidam oriundus ex Hiberia, cui Majumæ, quod oppidum est jux- ta urbem Gazæorum, episcopatus commissus est. Hæc ubi comperit Marcianus, primo quidem Theodosium ad se in comitatum perduci jubet. Deinde Juvenalem mittit, ut ea quæ gesta fuerant corrigeret : mandans ut cunctos qui a Theodosio ordinati fuerant, expelleret. Post adventum igitur Juvenalis, multa tristia atque acerba contigerunt, cum ex utraque parte fierent quæcumque furor ¡p- sis suggerebat. Quippe invidus, Deoque invisus dæmon, unius litteræ mutationem adeo maligne commentus ac perperam interpretatus fuerat, ut cum unius litteræ prolatio alteram omnino simul inducat, multum tamen inter eas esse discriminis, et sensus utriusque ex diametro inter se pugnare VALESII ANNOTATIONES. phorsonus hunc locum interpretatus est hoc modo: In sancto die festo Resurrectionis, Theodosium de- signant episcopum. Rectius Musculus, ordinarunt in ecclesia Sanctæ Resurrectionis Theodosium illum, etc. De hac ecclesia Sanctæ Resurrectionis, multa olim observavi in Adnotationibus Eusebianis. De D Theodosio autem isto Hierosolymitanæ sedis inva sore, consulendus est Baronius ad annum Christi 452. cul dubio est ut legitur apud Nice- phorum. Hæc litteræ monachorum Palæstinæ ad Alcisonem referantur ab Evagrio in cap. libri 18, ad quem locum plura de Alcisone dicturi sumus. ricus Savilius in suo codice ad latus annotarat : forte Ita certe legerunt Musculus et Christo- phorsonns. Nec aliter Evagrium scripsisse pro cer- to habeo. Sed antiquarii in his duabus præposi- tionibus frequenter labi solent, ut sciunt ii qui manuscriptos codices evolverunt. oram sui codicis notavit, forte legendum esse quod non displicet. Mallem tamen scribere Quam scripturam in inter- pretatione measum secutus. Nec aliter videtur le- gisse Nicephorus, qui hunc Evagrii locum sic ex- pressit, At Musculus et Christophorsonus in hujus loci. versione nihil viderunt. Hunc locum correxi ex ms. codice Florentino, in quo ita legitur, Sic convenerat in. synodo Chalcedonensi inter episcopos Antiochenum et Hierosolymitanum, ut tres Palæstinæ essent sub dispositione episc. Hierosolymitani. grius prepositiones illas ev et ex, quæ una littera inter se distant. Et catholici quidem Christum in duabus naturis confitebantur. Hæretici vero ex duabus naturis eum constare aiebant, sed quæ in unam coaluissent. Post unitionem enim Verbi, unam duntaxat Christi naturam esse affirmabant. (54 Assen- tior viris doctis qui emendarurit, quem admodum legitur apud Nicephorum. Atque it. legit Christophorsonus; qui tamen in hujus loci interpretatione mentem Evagrii minime est assecit- tus. Certe in codice Telleriano scriptum inveni 294. Alcisonem scriberent, hæc retulerunt : eum, (45) 'Ανὰ τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν. Male Christo- (46) Πρὸς 'Ακλίσωνα γράφον. Scribendum pro- (47) Ὡς καὶ περὶ τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου. Hen- (48) Απελάβετο τοῦ Διοσκόρου. Savilius ad (49) Πρὸς δὲ πολλοὺς τῶν ἐν Παλαιστίνη πόλεων (0) Ενός γράμματος ἐναλλαγήν. Intelligit Eva-
PG 86:2515Ἐπὶ τούτοις Τιμόθεος ἐξορίαν κατακρίνεται, κελευσθεὶς καὶ αὐτὸς τὴν Γαγγρηνῶν οἰκεῖν. Οἱ δὲ οὖν τῆς Ἀλεξανδρέων διάδοχον Προτερίου Τιμόθεον ἐπίσκοπον ἕτερον προχειρίζονται· ὃν οἱ μὲν ἐκάλουν Βασιλικόν, οἱ δὲ Σαλοφακίαλον. Ἀνατολίου δὲ τελευτήσαντος, τὸν θρόνον τῆς βασιλευούσης διαδέχεται Γεννάδιος, καὶ μετ’ αὐτὸν Ἀκάκιος, ὃς τοῦ καταγωγίου τῶν ὀρφανῶν προειστήκει κατὰ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν.
Α διαμέτρου φέρεσθαι, καὶ ἀλλήλων ἀναιρετικὰς καθ εστάναι. "Ο τε γὰρ ἐν δύο φύσεσι τὸν Χριστὸν ὁμο λογῶν, ἐκ δύο ἀντικρὺς λέγει, εἴπερ ἐν θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι συνομολογῶν τὸν Χριστὸν ὁμολογῶν ἐκ θεότητος (52), καὶ ἀνθρωπότητος συντεθεῖσθαι λέγει. Ο τε ἐκ δύο λέγων, τὴν ἐν δύο πάντως ὁμολογίαν επάγει, εἴπερ ἐκ θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος τὸν Χριστὸν λέγων, ἐν θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι όμολο γεῖ αὐτὸν καθεστάναι· οὔτε τῆς σαρκὸς ἐς θεότητα μεταβληθείσης, οὔτε αὖ τῆς θεότητος ἐς σάρκα χω ρησάσης, ἐξ ὧν ἡ ἄῤῥητος Ένωσις. ὡς διὰ τῆς ἐπ δύο φωνῆς ἐνταῦθα νοεῖσθαι προσφόρως τὴν ἐν δύο, καὶ διὰ τῆς ἐν δύο τὴν ἐκ δύο, καὶ θάτερον τοῦ ἑτέρου μὴ ἀπολιμπάνεσθαι. Οπου γε κατὰ τὸ περιούσιον, οὐ μόνον τὸ ὅλον ἐκ μερῶν, ἀλλὰ καὶ ἐν μέρεσι τὸ Β ὅλον γνωρίζεται· καὶ ὅμως οὕτως ἀλλήλων ἀπεσχοινί- σθαι ταῦτα νομίζουσιν ἄνθρωποι, συνηθεία τινὶ περὶ τῆς Θεοῦ δόξης, ἢ καὶ τὸ οὕτω βούλεσθαι προειλημ μένοι, ὡς πάσης ιδέας θανάτου περιφρονεῖν, ἢ πρὸς τὴν τοῦ ὄντος ἰέναι συγκατάθεσιν· ὅθεν τὰ λελεγμένα μοι γεγόνασι. Καὶ ταῦτα μὲν ἔσχεν οὕτως. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῆς γενομένης ανομβρίας, λιμοῦ τε καὶ λοι- μου· ὅπως τε παραδόξως ἔν τισι χώραις αὐ τομάτως ἡ γῆ τοὺς καρποὺς ἐβλάστησεν. Ὑπὸ τούτοις δὲ τοῖς χρόνοις, καὶ ὀμβρίων υδάτων σπάνις γέγονεν εν τε Φρυγίαις, Γαλατίαις τε αὖ καὶ Καππαδοκίαις, καὶ Κιλικίαις, ὡς ἐνδείᾳ τῶν ἀναγ καίων καὶ ὀλεθριωτέρας τροφῆς μεταλαμβάνειν τοὺς ἀνθρώπους· ὅθεν καὶ λοιμὸς γέγονεν. Ἐνόσουν τε τη μεταβολῇ τῆς διαίτης, καὶ οἰδαίνοντος σφίσι τοῦ σώ ματος δι' ὑπερβολὴν τῆς φλεγμονῆς, τὰς όψεις ἀπὸ έβαλλον · βηχός τε συγγενομένης, τριταῖοι τὸν βίον ἀπελίμπανον. Καὶ τοῦ μὲν λοιμοῦ τέως βοήθειαν ἐξευρεῖν οὐκ ἐνῆν. Ακος δὲ τοῦ λιμοῦ τοῖς ὑπο- λειφθεῖσιν ἡ πάντων σώτειρα δέδωκε Πρόνοια· κατὰ μὲν τὸ ἄγονον ἔτος τροφὴν ἐκ τοῦ ἀέρος ἐπιβρέξασα, ἴσα τοῖς Ἰσραηλίταις μάννα προσηγόρευται· ἀνὰ δὲ τὸ ἑξῆς ἔτος αυτομάτως εὐδοκήσασα τοὺς καρπούς τελεσιουργηθῆναι. Ταῦτα καὶ τὴν Παλαιστινῶν χώ- ραν ἐνεμήθη, ἄλλας τε πολλὰς καὶ ἀναριθμήτους, τὴν γῆν τῶν παθῶν περινοστούντων. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ουαλεντινιανοῦ καὶ ἁλώ σεως Ρώμης· καὶ περὶ ἑτέρων βασιλευσάντων αὐτῆς. Τούτων ἐν τοῖς ἑῴοις προϊόντων, ἀνὰ τὴν προτέραν Ῥώμην 'Αέτιος (3) δειλαίως ἐξ ἀνθρώπων μεθίστα ὁμολογῶν 'Αέτιος. EVAGRII SCHOLASTICI ac sese invicem perimere, a plerisque existimen- tur. Nam qui Christum in duabus naturis confitetur, illam ex duabus naturis esse aperte dicit. Si qui- dem dum Christum in deitate et humanitate con- fitetur, ex deitate et humanitate eum constare concedit. Rursus qui ex duabus naturis dicit, idem consequenter in duabus etiam conftetur. Quippe dum ex deitate et humanitate Christum esse dicit, in deltate et humanitate eum consistere proftetur, nec carne in deitatem conversa, nec deitate item in carnem mutata: quarum ineffabilis exsistit uni- tio. Adeo ut per vocem hanc, ex duabus, simul etiam commode intelligatur in duabus; et per vo- cem hanc, in duabus, intelligatur quoque ex dua- Lus, nec alterum distet ab altero. Quandoquidem juxta abundantem loquendi usum, non solum ex partibus, verum etiam in partibus totum cogno- scitur. Nihilominus tamen hæc inter se adeo esse disjuncta ac separata homines arbitrantur, con- suetudine quadam de Deo sentiendi, vel certe indu- ctione animi præoccupati; ut quodvis mortis genus subire malint, quam veritati consensum accommodare. Atque hinc orta sunt mala quæ supra comme- moravi. Verum hæc quidem ita se babuere. CAP. VI. De siccitate, et de fame ac peste. Et quomodo in qui busdam locis tellus sua sponte fructus ediderit. lisdem temporibus ingens siccitas fuit in utra- que Phrygia et in utraque Galatia, Cappadocia ac Cilicia. Adeo ut secuta exinde rerum necessariarum penuria, homines noxiis usi sint cibis. Unde pestis etiam exorta est. Ex victus enim mutatione in mor- bum delapsi, corporibus ob nimiam inflammatio- nem tumescentibus, oculos amittebant : simulque tussi vexati, tertio die moriebantur. Ac pestis qui- dem nullum tunc remedium potuit inveniri. Con- tra famem vero, iis qui residui erant, remedium præstitit Dei providentia omnium conservatrix. Quippe anno illo qui sterilis fuerat, cibus e cœlo depluit, quod manna vocant, non secus atque olim Israelitis. Insequente autem anno tellus sua sponte maturos fructus protulit. Porro hæc calamitas Pa- læstinam quoque et alias regiones prope innume- rabiles depasta est, duobus his malis per univer- sum terrarum orbem pervagantibus. CAP. VII. De cæde imperatoris Valentiniani, et quomodo ca- pla sit Roma et de imperatoribus qui post Valen- tinianum regnarunt. Dum hæc in Orientis partibus geruntur, Romæ Aetius crudeliter interfectus est. Valentinianus C D VALESII ANNOTATIONES. utpote superflua. Certe apud Nicepho rum non legitur, et Savilius in suo codice eam lineola subnotarat. VARIORUM. (;) Mortem Aelii anno Chr. 454] mors Valentiniani non longo post tempore [scil. anno 455] consecuta est, tam imprudenter non declinata, ut interfector Aetii amicos armigerosque ejus sibimet consociaret, qui concepti facinoris opportunitatem dissimulanter occupantes, egressum extra urbem prin- cipem, et ludo gestationis intentum inopinatis ictibus confoderunt. Heraclio simul, ut erat proximus, in- terempto, et nullo ex multitudine regia ad ultionem tanti sceleris accenso. Ut autem hoc parricidiam per- (52) ῾Ομολογῶν ἐκ θεότητος. Delenda est vox
PG 86:2517Ἀνὰ δὲ τὸ δεύτερον ἔτος τῆς βασιλείας Λέοντος, κλόνος τῆς γῆς ἐξαίσιος καὶ βρασμὸς ἀνὰ τὴν Ἀντιόχου γίνεται, τινῶν μὲν παρὰ τοῦ κατ’ αὐτὴν δήμου προγεγενημένων, πρὸς πᾶσαν ἐκβακχευθέντων μανίαν πάσης τε θηριώδους ἐπέκεινα γενομένων γνώμης, ὥσπερ δὲ προοίμιον τοῖς τοιούτοις κακοῖς παρασχομένων· γίνεται γοῦν χαλεπώτατος ἕκτον καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος χρηματιζούσης τῆς πόλεως, περὶ τετάρτην ὥραν τῆς νυκτός, τετάρτην καὶ δεκάτην ἄγοντος ἡμέραν τοῦ Γορπιαίου μηνός, ὃν Σεπτέμβριον Ῥωμαῖοι προσαγορεύουσι, κυρίας ἐπικαταλαβούσης ἡμέρας, ἀνὰ τὴν ἑνδεκάτην ἐπινέμησιν τοῦ κύκλου, ἕκτος τυγχάνειν ἱστορούμενος, ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα καὶ τριακοσίων διῳχηκότων ἐνιαυτῶν ἐξ ὅτου ὁ κατὰ Τραϊανὸν γέγονεν· ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἔνατον καὶ πεντηκοστὸν καὶ ἑκατοστὸν ἀγούσης τῆς πόλεως ἔτος τῆς αὐτονομίας γέγονεν, ὁ δέ γε ἐπὶ Λέοντος, ἕκτον καὶ πεντακοσιοστόν, ὡς τοῖς φιλοπονήσασιν ἐκτέθειται. Οὗτος τοίνυν ὁ σεισμὸς τῆς καινῆς τὰς οἰκίας ἁπάσας σχεδὸν καταβέβληκε, πολυανθρώπου ταύτης γεγενημένης, καὶ οὐδὲν ἐχούσης ἔρημον ἢ ὅλως ἠμελημένον, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐξησκημένης τῇ φιλοτιμίᾳ τῶν βασιλέων πρὸς ἀλλήλους ἁμιλλωμένων. Τῶν τε βασιλείων ὁ πρῶτος καὶ δεύτερος οἶκος κατεβλήθησαν, τῶν ἄλλων σὺν τῷ παρακειμένῳ βαλανείῳ μεινάντων, τῷ γε καὶ λούσαντι τὴν πόλιν παρὰ τὴν συμφορὰν ἐκ τῆς πρότερον ἀχρηστίας, ἀνάγκῃ τῶν τοῖς ἄλλοις βαλανείοις συμβεβηκότων. Κατέρριψε δὲ καὶ τὰς στοὰς τὰς πρὸ τῶν βασιλείων καὶ τὸ ἐπ’ αὐταῖς τετράπυλον, καὶ τοῦ ἱπποδρομίου δὲ τοὺς περὶ τὰς θύρας πύργους, καί τινας τῶν ἐπ’ αὐταῖς στοῶν. Κατὰ δὲ τὴν παλαιὰν τῶν μὲν στοῶν ἢ οἰκημάτων πτῶσις ὅλως οὐκ ἔψαυσε, τῶν δὲ Τραϊανοῦ καὶ Σευήρου καὶ Ἀδριανοῦ βαλανείων μικρὰ κατασείσας ἀνέτρεψε. Καὶ τῆς γε Ὀστρακίνης οὕτω καλουμένης γειτονίας τινὰ συγκατέβαλε σὺν καὶ ταῖς στοαῖς καὶ τὸ καλούμενον Νυμφαῖον ῥίψας. Ὧν τὸ καθ’ ἕκαστον περιέργως Ἰωάννῃ ἱστόρηται τῷ ῥήτορι. Φησὶ δ’ οὖν ὡς χίλια χρυσίου τάλαντα πρὸς τοῦ βασιλέως ἐκ τῶν φόρων ἀφείθη τῇ πόλει, καὶ τοῖς δὲ πολιτευταῖς τῶν ἠφανισμένων τῷ πάθει τὰ τέλη· ἐπιμελήσασθαι δὲ τοῦτον καὶ τῶν δημοσίων οἰκοδομῶν.
ται· Ουαλεντινιανός τε ὁ τῶν Ἑσπερίων μερῶν βασι- Α λεύς, σὺν αὐτῷ το Ηράκλειος, πρός τινων Αετίου δορυφόρων, ἐπιβουλής κατευθείσης κατ' αὐτῶν παρὰ Μαξίμου τοῦ καὶ τὴν ἀρχὴν περιζωσαμένου, διότι ἐς τὴν Μαξίμου γαμετην Ουαλεντινιανὸς ὕβρισε, πρὸς βίας αὐτῇ συμφθαρείς. Οὗτος ὁ Μάξιμος τὴν Εὐδο ξίαν τὴν Ουαλεντινιανοῦ γαμετήν συμπάσῃ ἀνάγκη ἐσοικίζεται. Η δέ γε ὕβριν καὶ πᾶσαν ἀτοπίαν εἰκό τως τὸ πράγμα λογισαμένη, καὶ πάντα κύβον, τὸ δὴ λεγόμενον, βίπτειν αἱρετισαμένη, ὑπὲρ ὧν ἔς τε τὸν γαμέτην επεπόνθει, καὶ ἐς τὴν ἐλευθερίαν ἐξύβριστο· δεινὴ γὰρ γυνὴ καὶ ἀδυσώπητος λύπης, σωφροσύνης ἀντεχομένη, εἰ ταύτην ἀφαιρεθείη, και μάλιστα παρ' οὗ τὸν ἄνδρα ἔτυχεν ἀπολέσασα· κατὰ τὴν Λιβύην ἐκπέμπει, καὶ δῶρα πλεῖστα παραυτίκα δοῦσα, τό τε εὔελπι κὰν τοῖς ἑξῆς ὑποσχομένη, πείθει Γιζέρι- χον ἐπανελθεῖν ἀδοκήτως τῇ Ῥωμαίων ἐπικρατείᾳ, πάντα οι προδώσειν ὑποσχομένη · οὗ δὴ γεγονότος, ἡ Ῥώμη ἁλίσκεται. Ο δὲ Γιζέριχος, οἷα βάρβαρος καὶ τὸν τρόπον ασταθής τε καὶ παλίμβολος, οὐδὲ ταύτῃ τὸ πιστὸν ἐφύλαξεν. ᾿Αλλὰ τὴν πόλιν πυρπολή σας (Κ), πάντα τε ληϊσάμενος, λαβὼν τὴν Εὐδοξίαν σὺν καὶ ταῖς δύο θυγατράσιν, ἐς τοὐπίσω τὴν ἔλασιν ποιεῖται· καὶ κατὰ τὴν Λιβύην ἀπιών ᾤχετο· καὶ τὴν μὲν πρεσβυτέραν τῶν Εὐδοξίας θυγατέρων Εὐα δοκίαν, Ονωρίχῳ συνάπτει τῷ οἰκείῳ παιδί · Πλακι δίαν δὲ τὴν νεωτέραν, ἅμα Εὐδοξίᾳ τῇ μητρὶ σὺν θεραπείαις ὕστερον βασιλικαῖς ἐς Βυζάντιον ἐκπέμα πει, Μαρκιανὸν ἡμερούμενος (4). Ενῆγε γὰρ αὐτὸν ἐς ὀργὴν, τό τε τὴν Ῥώμην ἐμπεπρῆσθαι, τό τε τὰς βασιλίδας οὕτω περιυβρίσθαι. Ἡ μὲν οὖν Πλακιδία Η γάμοις ὁμιλεῖ κελεύσμασι Μαρκιανοῦ Ὀλυβρίῳ ταύ- τὴν ἐσοικισαμένῳ· ὃς ἐπίσημος τῆς γερουσίας ἐτύγ- χανενῶν, ἐκ τῆς Ρώμης αλούσης ἀνὰ τὴν Κωνσταν τινούπολιν ἀφικόμενος. Μετὰ δὲ αὖ Μάξιμον, βασι- λεύει Ῥωμαίων Αβιτος μήνας ὀκτώ (13). Τού μο Τὴν πόλιν πυρπολήσας. Μήνας ὀκτώ. HISTORIA ECCLESIASTICE LIBER IT. quoque Occidentalium partium imperatur, et cum eo Heraclius a quibusdam Aetii satellitibus occi- duntur, insidiis a Maximo qui postea imperium arripuit, adversus eos structis, eo quod Valenti- nianus conjugem Maximi per vim constuprassel. Porro hic Maximus Eudoxiam Valentiniani uxorem, invitam sibi nubere coegit. Quæ cum id factum, contumeliæ loco et extremæ nequitiæ merito esse duceret, jacta, ut dicitur, alea quodvis periculum subire constituit, ut cædem viri sui, et contume - liam libertati sum illatam ulcisceretur. Acris enim est femina, et implacabilis iracundia, quoties pudicitia quam inviolatam servare vult, per vin ipsi erepta fuerit, ac præcipue ab illo qui maritum ipsius interfecerit. Mittit ergo in Africam ad Gize- B ricum : donisque illi quam plurimis illico datis, et de reliquo bene sperare eum jubens, persuadet ut ex improviso Romanum imperium invadat, cuncta se illi prodituram pollicita. Quibus ita perpetratis, capta est urbs Roma. At Gizericus, utpote barba- rus et ingenio inconstans atque mutabilis, ne illi quidem fdem servavit. Sed, urbe incensa, et cun- ctis opibus direptis, in Africam reversus est, Eu- doxiam una cum duabus filiabus secum abducens. Ex his majorem natu, Eudociam nomine, Hane- rico filio suo conjugem dedit. Juniorem vero, Pla- cidiam nomine, una cum matre Eudoxia, aliquan- to post cum regio cultu ac satellitio Byzantium misit, ut Marcianum imperatorem placaret. Iudi- gnabatur enim Marcianus, tum quod urbs Roma incendio consumpta esset, tum quod Augustae tanta contumelia affectæ fuissent. Cæterum Placidia jussu Marciani nupsit Olybrio, qui inter senatores Romanos nobilissimus habebatur, et capta urbe Roma Constantinopolim se receperat. Post Maxi- (m) mum Avitus Romæ imperavit menses octo. Qui C VALESII ANNOTATIONES. cidi interitum, et post cædem Maximi, Avitus pri- mum Tolosæ ac deinde Arelate imperator levatus est consulatu Valentiniani vit et Anthemii, anno Christi 455, die vi Idus Julias, ut habet vetus Chronicum quod primus edidit Cuspinianus in Fastis. Sequenti autem anno idem Avitus consul fuit, ut legitur in Fastis quos sub Idatii nomine publicavit Jacobus Sirmondus: eodemque anno depositus est Placentiæ, ut tradunt Marius et Cassiodorus in Fa- stis, et vetus ille Chronographus a Cuspiniano edi tus. Verum quo die et quo mense Avitus imperium deposuerit, ab antiquis proditum non invenio. Sigonius quidem in libro CLXI De Occidentali imperio, Avitum die decimo sexto Kalendas Junias impe- rium deposuisse scribit. Verum Sigonius nullum hujus rei laudat auctorem. Vetus quidem ille Chro- nographus Cuspiniani ita scribit: Joanne et Varane coss. captus est imp. Avitus Placentiæ a magistro militum Ricimere. Et occisus est Messianus patri- VARIORUM. petratum est, Maximus, vir gemini consulatus, et D berim, sepultura quoque caruit. Prosper in Chronico patricia dignitatis, sumpsit imperium, qui cam pe- riclitanti reipublicæ per omnia profuturus crederetur, non sero documento quid animi haberet, probavit : siquidem interfectores Valentiniani non solum non plecterit, sed etiam in amicitiam receperit, uxorem- que ejus Augustam, amissionem viri lugere prohibi- tam, intra paucissimos dies in conjugium suum Irunsire coegerit. Sed hac incontinentia non diu litus est: nam post alterum mensem nuntiatur ex Africa Genserici regis adventus; multisque nobilihus ac popularibus ex urbe fugientibus, cum ipse quoque data cunctis abeundi licentia, trepide vellet recedere, septuagesimo septimo adepti imperii die a famulis segiis dilaniatus est, et membratim dejectus in Ti- sub consulibus anni 455. (*) Ait Prosper Gense- rico occurrisse extra portas Leonem episcopum, cujus supplicatio ita eum Deo agente lenivit, ut cum omnia potestatis ipsius essent, tradita sibi civitate, ab igne tamen et cæde atque suppliciis abstineretur ait : Hoc anno Eudoxia,Theodosii imperatoris filia, Valentiniani vero tertii conjux, cum Placidia filiarum altera, Olybrii uxore, er Africa remeavit. Hoc vero anno Majorianus imperium adeptus est, ut Priscus eliam notavit, p. 74. (m) Regnavit menses et dics 5. juxta Pagium ad ann. 456, n. 6. W. Lowin. (53) Αβιτος μήνας ὀκτώ. Post Valentiniani Pla- (1) Μαρκιανὸν ἡμερούμενος. Theophanes ad ann.
Συνηνέχθη δὲ τούτοις ὅμοια ἢ καὶ δεινότερα ἀνὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἀρχῆς τοῦ κακοῦ γενομένης ἐν τῷ παραθαλασσίῳ τῆς πόλεως μέρει, ὅπερ βοὸς καλοῦσι πόρον. Ἱστόρηται δὲ ὡς κατὰ τὰς ἐπιλυχνίους ὥρας δαίμων τις κακοῦργος παλαμναῖος γυναικὶ εἰκασθείς, εἴτε καὶ ταῖς ἀληθείαις γυνὴ χερνῆτις ὑπὸ δαίμονος οἰστρουμένη — λέγεται γὰρ ἐπ’ ἀμφότερα — , λύχνον πρὸς παντοπώλιον ἐνεγκεῖν ὠνησομένη τι τῶν τεταριχευμένων, τεθέντος δ’ αὖ τοῦ λύχνου τὸ γύναιον ὑπαναχωρῆσαι· τὸ δέ γε πῦρ στυππίου λαβόμενον φλόγα μεγίστην ἐξᾶραι, λόγου τε θᾶττον ἐμπρῆσαι τὸ οἴκημα· ἐκ τούτου δὲ τὰ παρακείμενα ῥᾴδιον ἀφανισθῆναι, τοῦ πυρὸς ἀμφινεμομένου οὐ μόνον τὰ εὐέξαπτα ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκ λίθων οἰκοδομίας, καὶ ἄχρι τετάρτης ἡμέρας διαμείναντος, καὶ πᾶσαν ἄμυναν ὑπερβεβηκότος, τὸ μεσαίτατον ἅπαν τῆς πόλεως ἀπὸ τοῦ ἀρκτῴου μέχρι τοῦ νοτίου κλίματος δαπανηθῆναι, ἐπὶ πέντε μὲν σταδίους τὸ μῆκος, δεκατέσσαρας δὲ τὸ πλάτος· ὡς μηδὲν μεταξὺ καταλειφθῆναι μὴ δημοσίων μὴ ἰδιωτικῶν οἰκοδομιῶν, μὴ κίονας, μὴ τὰς ἐκ λίθων ψαλίδας, ἀλλὰ πᾶσαν ἀπεσκληκυῖαν ὕλην ὥσπερ τι τῶν εὐεξάπτων κατακαυθῆναι. Τοῦτο δὲ τὸ κακὸν γενέσθαι ἐν μὲν τῷ βορείῳ κλίματι, ἐν ᾧ καὶ νεώρια τῆς πόλεως καθεστᾶσιν, ἀπὸ τοῦ καλουμένου βοὸς πόρου μέχρι τοῦ παλαιοῦ Ἀπόλλωνος ἱεροῦ, ἐν δὲ τῷ νοτίῳ ἀπὸ τοῦ Ἰουλιανοῦ λιμένος μέχρις οἰκιῶν οὐ πολὺ κειμένων τοῦ εὐκτηρίου τῆς ἐπίκλην Ὁμονοίας ἐκκλησίας, ἐν δὲ τῷ μεσαιτάτῳ τῆς πόλεως μέρει ἀπὸ τοῦ Κωνσταντίνου προσαγορευομένου φόρου μέχρι τῆς τοῦ Ταύρου καλουμένης ἀγορᾶς, οἰκτρὸν πᾶσι θέαμα καὶ εἰδεχθέστατον. Ὅσα γὰρ ἐπῃώρητο τῇ πόλει κάλλη, ἢ πρὸς τὸ μεγαλοπρεπὲς καὶ ἀπαράβλητον ἐξησκημένα, ἢ πρὸς κοινὰς ἢ ἰδιωτικὰς καλοῦντα χρείας, ὑφ’ ἓν ἐς ὄρη τε καὶ βουνοὺς ἀπεσχεδιάσθη δυσβάτους τε καὶ δυσδιαπορεύτους καὶ παντοίων ὑλῶν πλήρεις, τὴν προτέραν συγχέοντας ὄψιν· ὡς μηδὲ τοῖς οἰκήτορσι τὸν τόπον ἐπιτρέπειν εἰδέναι τί τε ἢ ὅπη τῶν προτέρων ἐτύγχανεν ὤν.
ται· Ουαλεντινιανός τε ὁ τῶν Ἑσπερίων μερῶν βασι- Α λεύς, σὺν αὐτῷ το Ηράκλειος, πρός τινων Αετίου δορυφόρων, ἐπιβουλής κατευθείσης κατ' αὐτῶν παρὰ Μαξίμου τοῦ καὶ τὴν ἀρχὴν περιζωσαμένου, διότι ἐς τὴν Μαξίμου γαμετην Ουαλεντινιανὸς ὕβρισε, πρὸς βίας αὐτῇ συμφθαρείς. Οὗτος ὁ Μάξιμος τὴν Εὐδο ξίαν τὴν Ουαλεντινιανοῦ γαμετήν συμπάσῃ ἀνάγκη ἐσοικίζεται. Η δέ γε ὕβριν καὶ πᾶσαν ἀτοπίαν εἰκό τως τὸ πράγμα λογισαμένη, καὶ πάντα κύβον, τὸ δὴ λεγόμενον, βίπτειν αἱρετισαμένη, ὑπὲρ ὧν ἔς τε τὸν γαμέτην επεπόνθει, καὶ ἐς τὴν ἐλευθερίαν ἐξύβριστο· δεινὴ γὰρ γυνὴ καὶ ἀδυσώπητος λύπης, σωφροσύνης ἀντεχομένη, εἰ ταύτην ἀφαιρεθείη, και μάλιστα παρ' οὗ τὸν ἄνδρα ἔτυχεν ἀπολέσασα· κατὰ τὴν Λιβύην ἐκπέμπει, καὶ δῶρα πλεῖστα παραυτίκα δοῦσα, τό τε εὔελπι κὰν τοῖς ἑξῆς ὑποσχομένη, πείθει Γιζέρι- χον ἐπανελθεῖν ἀδοκήτως τῇ Ῥωμαίων ἐπικρατείᾳ, πάντα οι προδώσειν ὑποσχομένη · οὗ δὴ γεγονότος, ἡ Ῥώμη ἁλίσκεται. Ο δὲ Γιζέριχος, οἷα βάρβαρος καὶ τὸν τρόπον ασταθής τε καὶ παλίμβολος, οὐδὲ ταύτῃ τὸ πιστὸν ἐφύλαξεν. ᾿Αλλὰ τὴν πόλιν πυρπολή σας (Κ), πάντα τε ληϊσάμενος, λαβὼν τὴν Εὐδοξίαν σὺν καὶ ταῖς δύο θυγατράσιν, ἐς τοὐπίσω τὴν ἔλασιν ποιεῖται· καὶ κατὰ τὴν Λιβύην ἀπιών ᾤχετο· καὶ τὴν μὲν πρεσβυτέραν τῶν Εὐδοξίας θυγατέρων Εὐα δοκίαν, Ονωρίχῳ συνάπτει τῷ οἰκείῳ παιδί · Πλακι δίαν δὲ τὴν νεωτέραν, ἅμα Εὐδοξίᾳ τῇ μητρὶ σὺν θεραπείαις ὕστερον βασιλικαῖς ἐς Βυζάντιον ἐκπέμα πει, Μαρκιανὸν ἡμερούμενος (4). Ενῆγε γὰρ αὐτὸν ἐς ὀργὴν, τό τε τὴν Ῥώμην ἐμπεπρῆσθαι, τό τε τὰς βασιλίδας οὕτω περιυβρίσθαι. Ἡ μὲν οὖν Πλακιδία Η γάμοις ὁμιλεῖ κελεύσμασι Μαρκιανοῦ Ὀλυβρίῳ ταύ- τὴν ἐσοικισαμένῳ· ὃς ἐπίσημος τῆς γερουσίας ἐτύγ- χανενῶν, ἐκ τῆς Ρώμης αλούσης ἀνὰ τὴν Κωνσταν τινούπολιν ἀφικόμενος. Μετὰ δὲ αὖ Μάξιμον, βασι- λεύει Ῥωμαίων Αβιτος μήνας ὀκτώ (13). Τού μο Τὴν πόλιν πυρπολήσας. Μήνας ὀκτώ. HISTORIA ECCLESIASTICE LIBER IT. quoque Occidentalium partium imperatur, et cum eo Heraclius a quibusdam Aetii satellitibus occi- duntur, insidiis a Maximo qui postea imperium arripuit, adversus eos structis, eo quod Valenti- nianus conjugem Maximi per vim constuprassel. Porro hic Maximus Eudoxiam Valentiniani uxorem, invitam sibi nubere coegit. Quæ cum id factum, contumeliæ loco et extremæ nequitiæ merito esse duceret, jacta, ut dicitur, alea quodvis periculum subire constituit, ut cædem viri sui, et contume - liam libertati sum illatam ulcisceretur. Acris enim est femina, et implacabilis iracundia, quoties pudicitia quam inviolatam servare vult, per vin ipsi erepta fuerit, ac præcipue ab illo qui maritum ipsius interfecerit. Mittit ergo in Africam ad Gize- B ricum : donisque illi quam plurimis illico datis, et de reliquo bene sperare eum jubens, persuadet ut ex improviso Romanum imperium invadat, cuncta se illi prodituram pollicita. Quibus ita perpetratis, capta est urbs Roma. At Gizericus, utpote barba- rus et ingenio inconstans atque mutabilis, ne illi quidem fdem servavit. Sed, urbe incensa, et cun- ctis opibus direptis, in Africam reversus est, Eu- doxiam una cum duabus filiabus secum abducens. Ex his majorem natu, Eudociam nomine, Hane- rico filio suo conjugem dedit. Juniorem vero, Pla- cidiam nomine, una cum matre Eudoxia, aliquan- to post cum regio cultu ac satellitio Byzantium misit, ut Marcianum imperatorem placaret. Iudi- gnabatur enim Marcianus, tum quod urbs Roma incendio consumpta esset, tum quod Augustae tanta contumelia affectæ fuissent. Cæterum Placidia jussu Marciani nupsit Olybrio, qui inter senatores Romanos nobilissimus habebatur, et capta urbe Roma Constantinopolim se receperat. Post Maxi- (m) mum Avitus Romæ imperavit menses octo. Qui C VALESII ANNOTATIONES. cidi interitum, et post cædem Maximi, Avitus pri- mum Tolosæ ac deinde Arelate imperator levatus est consulatu Valentiniani vit et Anthemii, anno Christi 455, die vi Idus Julias, ut habet vetus Chronicum quod primus edidit Cuspinianus in Fastis. Sequenti autem anno idem Avitus consul fuit, ut legitur in Fastis quos sub Idatii nomine publicavit Jacobus Sirmondus: eodemque anno depositus est Placentiæ, ut tradunt Marius et Cassiodorus in Fa- stis, et vetus ille Chronographus a Cuspiniano edi tus. Verum quo die et quo mense Avitus imperium deposuerit, ab antiquis proditum non invenio. Sigonius quidem in libro CLXI De Occidentali imperio, Avitum die decimo sexto Kalendas Junias impe- rium deposuisse scribit. Verum Sigonius nullum hujus rei laudat auctorem. Vetus quidem ille Chro- nographus Cuspiniani ita scribit: Joanne et Varane coss. captus est imp. Avitus Placentiæ a magistro militum Ricimere. Et occisus est Messianus patri- VARIORUM. petratum est, Maximus, vir gemini consulatus, et D berim, sepultura quoque caruit. Prosper in Chronico patricia dignitatis, sumpsit imperium, qui cam pe- riclitanti reipublicæ per omnia profuturus crederetur, non sero documento quid animi haberet, probavit : siquidem interfectores Valentiniani non solum non plecterit, sed etiam in amicitiam receperit, uxorem- que ejus Augustam, amissionem viri lugere prohibi- tam, intra paucissimos dies in conjugium suum Irunsire coegerit. Sed hac incontinentia non diu litus est: nam post alterum mensem nuntiatur ex Africa Genserici regis adventus; multisque nobilihus ac popularibus ex urbe fugientibus, cum ipse quoque data cunctis abeundi licentia, trepide vellet recedere, septuagesimo septimo adepti imperii die a famulis segiis dilaniatus est, et membratim dejectus in Ti- sub consulibus anni 455. (*) Ait Prosper Gense- rico occurrisse extra portas Leonem episcopum, cujus supplicatio ita eum Deo agente lenivit, ut cum omnia potestatis ipsius essent, tradita sibi civitate, ab igne tamen et cæde atque suppliciis abstineretur ait : Hoc anno Eudoxia,Theodosii imperatoris filia, Valentiniani vero tertii conjux, cum Placidia filiarum altera, Olybrii uxore, er Africa remeavit. Hoc vero anno Majorianus imperium adeptus est, ut Priscus eliam notavit, p. 74. (m) Regnavit menses et dics 5. juxta Pagium ad ann. 456, n. 6. W. Lowin. (53) Αβιτος μήνας ὀκτώ. Post Valentiniani Pla- (1) Μαρκιανὸν ἡμερούμενος. Theophanes ad ann.
Chapter VIIICaput VIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2519Ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις, τοῦ Σκυθικοῦ πολέμου συνισταμένου πρὸς τοὺς ἑῴους Ῥωμαίους, ἥ τε Θρᾳκία γῆ καὶ ὁ Ἑλλήσποντος ἐσείσθη, καὶ Ἰωνία καὶ αἱ καλούμεναι Κυκλάδες νῆσοι, ὡς Κνίδου καὶ τῆς Κρητῶν νήσου τὰ πολλὰ κατενεχθῆναι. Καὶ ὄμβρους δὲ ἐξαισίους ὁ Πρίσκος ἱστορεῖ γενέσθαι ἀνὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ τὴν Βιθυνῶν χώραν, ἐπὶ τρεῖς καὶ τέσσαρας ἡμέρας ποταμηδὸν τῶν ὑδάτων ἐξ οὐρανοῦ φερομένων· καὶ ὄρη μὲν εἰς πεδία κατενεχθῆναι, κατακλυσθείσας δὲ κώμας παραπολέσθαι, γενέσθαι δὲ καὶ νήσους ἐν τῇ Βοάνῃ λίμνῃ, οὐ μακρὰν τῆς Νικομηδείας ἀφεστώσης, ἐκ τῶν συνενεχθέντων ἐς αὐτὴν παμπόλλων φορυτῶν. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον ἐπράχθη.
2519 EVAGRII SCHOLASTICI 2520 cum peste vitam fniisset, Majorianus biennio im- Α του δὲ τὸν βίον λιμῷ μεταλλάξαντος (54) Μαΐουρίνος perium obtinuit. Hic cum a Recimere magistro militum per fraudem interfectus esset, Severus im- perium occupavit annis tribus. 297 CAP. VIII. De obitu Marciani, et de imperio Leonis; et quomo- do hæretici Alexandriæ Proterium quidem occide- runt; Timotheum autem Ælurum archiepiscopum elegerunt. δεύτερον έτος (55) τὴν βασιλείαν κατέσχεν - Μαΐου- ρίνου πρὸς Ρεκιμέρου τῶν Ρωμαίων στρατηγού δολοφονηθέντος, κατέσχε τὴν ἀρχὴν Σέβηρος έτεσι τρισίν. ΚΕΦΑΛ. Η'. Περὶ τοῦ θανάτου Μαρκιανοῦ, καὶ τῆς βασιλείας Λέοντος· καὶ ὡς οἱ τῶν ᾿Αλεξανδρέων αιρεσιά ται τὸν Προτέριον ἀποσφάττουσι, Τιμοθέῳ δὲ τῷ Αιλούρῳ τὴν ἀρχιερωσύνην παραδιδόασι. Ἔτι δὲ βασιλεύοντος Ρωμαίων Σεβήρου (56). Μαρκιανὸς τὴν βασιλείαν ἐναλλάττει (n), πρὸς τὴν κρείττονα μεταχωρήσας λῆξιν, ἑπτὰ μὲν μόνοις ετε- σι (57) τὴν βασιλείαν διακυβερνήσας, μνημεῖον δὲ ὄντως βασιλικόν (58) καταλελοιπώς παρὰ πᾶσιν ἀν- Porro dum Severus Romæ imperium administra- ret, Marcianus ex terrestri regno ad meliorem sortem translatus est, cum septem duntaxat annis imperasset, monumentum autem prorsus regium cunctis mortalibus reliquisset. Morte ejus audita, cives Alexandrini iram adversus Proterium con- Β θρώποις. Οπερ οἱ τῆς Ἀλεξανδρέων πυθόμενοι, τὴν ceptam acrius ac violentius renovarunt. Plebs qui- dem omnis suopte ingenio prona est ad iracun- diam, et ex levissimis causis ansam tumultuandi κατὰ Προτερίου μετά μείζονος θυμοῦ καὶ πλείστης θερμότητος ἀνενεοῦντο μῆνιν. Ευέξαπτον γάρ τι χρῆμα πρὸς ὀργὴν ὁ δῆμος, καὶ τὰς τυχούσας ἀφορο VALESII ANNOTATIONES. tius ejus decima sexta Kalendas Junias. Ex hoc igitur Joco conjectura adductus Sigónius, uno eodenique die Avitum purpuram deposuisse et Messianum necatum esse existimavit, licet vetus Chronogra- phus id non dicat. Dies enim ille decimus sextus Kalendas Junias ad cædem Messiani refertur, non ad Aviti depositionem. Certe si verum est quod hic scribit Evagrius, octo mensium spatio Avitum regnasse, ejus exauctoratio in mensem Martium anni 456 cadat necesse est. Idatius in Chronico C tres annos imperii Avito tribuere videtur. Sic enim scribit : Avitus tertio anno posteaquam a Gallis et a Gothis factus fuerat imperator, caret imperio, Go- thorum promisso destitutus auxilio, caret et vita. Verum in ms. codice quo usus est Jacobus Sir- mundus, hic locus ita legitur: Tertio anno Avitus, septimo mense posteaquam a Gallis et a Gothis fa- ctus fuerat imperator, etc. Jacobus Sirmundus cum hæc duo simul stare non posse intelligeret, has duas voces septimo mense, in editione sua omisit, melius facturus si duas illas tertio anno, expun- xisset. Neque enim Avitus tres annos imperavit, sed septem duntaxat aut octo mensibus, qui sub duobus consulatibus cucurrerunt. Unde a quibus- dam scriptoribus biennium regnasse dicitur. Certe Cedrenus in Chronico ita scribit. stophorsonus ou legerunt. Quam scripturam ve- riorem puto. Neque enim probabile est Avitum, D qui post depositum imperium episcopus Placentiæ factus est, ut scribit Victor Tunonensis et Marius in Chronico, fame interiisse. Vulgatam tamen le- ctionem retinuit Nicephorus. tuor annos ac totidem menses imperium Romanum administravit, ut docet vetns Chronographus editus a Cuspiniano, cui suscribit Idatius et Marcellinus in Chronico. Huic succedens Severus, pari ſere annorum spatio imperavit, ut iidem scriptores tra- dunt. Verum hæc post mortem imperatoris Mar- ciani contigerunt, Leone Aug. Orientis imperium administrante. tuus est Marcianus Augustus Constantino et Rufo coss. anno Christi 457, mense Februario. Majoria- nus vero Ravennæ imperator levatus est eodem anno, Kalendis Aprilibus, id est duobus fere men- sibus post obitum Marciani. Cui deinde successit Severus anno Christi 461, Severino et Dagalaifo coss. quinque fere annis post obitum imperatoris Marciani. Porro hic Severus alio nomine Serpen- tius dictus est, ut docet Theophanes in Chronico, pag. 97, his verbis: Καὶ ἐπήρθη Σευήρος, ὁ καὶ Σερ TEVTOS. Sic enim legendum est, ut recte conjecit vir doctissimus Franciscus Combefisius. Certe in Chronico Alexandrino ita dicitur. Indictione enim decima quinta, Leo Augustus consul iterum po- nitur cum Serpentio. Constat autem hoc anno consulem fuisse Severum Augustum cum Leone. Sic enim scribit Cassiodorus in Fastis, et vetus auctor a Cuspiniano editus. ravit annis sex ac totidem mensibus, ut scribit Marcellinus et Victor Tunonensis in Chronico. Im- perium iniit anno Christi 450, die octavo Kalendas Septembris, feria 5, ut scribitur in Chronico Alexan- drino. Obiit autem anno Christi 457, sub exitum mensis Januarii, ut scribit Theodorus Lector, cui consentit auctor Chronici Alexandrini. Hic enim Leonem qui successit Marciano, levatum esse scri- bit mense Peritio, die septimo Idus Februarias. Ita Marcianus imperavit sex annos menses quinque et dies aliquot. interpolavit Nicephorus hoc modo, xal velov πᾶσιν ἀνθρώποις τὴν βασιλείαν καταλελοιπώς. Εum- dem sensum secutus est Christophorsonus, ut ex interpretatione ejus apparet. Sic enim vertit hunc locum. Exemplari vere regio omnibus ad intuendum relicto.Musculus vero sic interpretatus est. Et me- moriam sui vere imperialem apud cunctos mortales reliquisset. Verum id non dicit Evagrius, sed mo- numentum plane regium a Marciano relictum esse apud cuncios mortales. Id autem monumentum aliud esse non potest, quam aut vita ipsius reli- giose acta, aut certe synodus Chalcedonensis, quam ille ad tollendas Ecclesiæ dissensiones congregari jussit, et cui ipse, exemplo Constantini Maximi, interesse voluit. Cum igitur ejus potissimum opera ac studio collecta atque perfecta fuerit hæc syno- dus, jure merito opus ac monumentum Marciani imp. vocari potest. VARIORUM. (η) Μαρκιανὸς τὴν βασιλείαν εναλλάττει. De tempore obitus Marciani vide plura in adnotatio- nibus ad Theodorum Lectorem, lib. 1, initio. (54) Λιμῷ μεταλλάξαντος. Musculus et Chri- 55) Μαϊουρίνος δεύτερον ἔτος. Majorianus qua- (56) Baoulsvortos Esunpov. Errat Evagrius. Mor- (57) Ἑπτὰ μὲν μόνοις έτεσι. Marcianus impe- (58) Μνημεῖον δὲ ὄντως βασιλικόν. Hunc locum
PG 86:2521Λέων δὲ γαμβρὸν ἐπὶ θυγατρὶ Ἀριάδνῃ προσλαμβάνεται Ζήνωνα, Ἀρικμήσιον μὲν ἐκ σπαργάνων καλούμενον, μετὰ δὲ τοῦ γάμου καὶ τὴν προσηγορίαν προσκτησάμενον ἔκ τινος παρὰ τοῖς Ἰσαύροις ἐς μέγα κλέος ἐληλυθότος οὕτω προσαγορευομένου. Ὅθεν δὲ προήχθη οὗτος ὁ Ζήνων, τίνος τε χάριν πάντων παρὰ τοῦ Λέοντος προεκρίθη, Εὐσταθίῳ ἐκτέθειται τῷ Σύρῳ.
μὰς ὑπέκκαυμα τῶν θορύβων ἔχων· οὐχ ἥκιστα δὲ πάντων ὁ τῆς ᾿Αλεξάνδρου (ο), πλήθει τε πολλῷ κοι μῶν 4, καὶ μάλιστα ἀφανεῖ τε καὶ συγκλύδῳ (59), καὶ παραλόγῳ θράσει τὰς ὁρμὰς γαυρούμενος (60). Ὅθεν ἀμέλει, φασὶν, ἐξὸν τῷ βουλομένῳ τὸ προστυχὸν καταβρήξαντι (61), πρὸς δημοτικήν στάσιν τὴν πόλιν ἐκβακχεύειν, ἄγειν τε καὶ φέρειν ὅπη καὶ καθ᾽ οὗ βούλεται. Τὰ πολλὰ δὲ καὶ παιγνιήμονα καθεστάναι, καθώς Ηρόδοτος περὶ 'Αμάσιδος (62) ἱστορεῖ. Καὶ τοιαῦτα μὲν ὁ δῆμος ἐκεῖνος· οὐ μὴν τάγε άλλα οἷου ἄν τις καὶ κατεφρόνησεν. Επιτηρήσαντες δ' οὖν καιρὸν οἱ τῆς ᾿Αλεξάνδρου, καθ' βν Διονύσιος τῶν στρατιωτι κῶν ταγμάτων ἡγούμενος, ἀμφὶ τὴν ἄνω διέτριβεν Αίγυπτον, ψηφίζονται Τιμόθεον τὴν ἐπίκλην Αίλου ρον ἐς τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης ἀναβῆναι βαθμὸν, πρώην μὲν τὸν μοναδικὸν ἐπιτηδεύσαντα βίον, ὕστε- ρον δὲ τοῖς πρεσβυτέροις εναριθμηθέντα τῆς ᾿Αλεξ ανδρέων· καὶ πρὸς τὴν μεγάλην ἀγαγόντες Εκκλη- σίαν, ἢ Καίσαρος (63) προσαγορεύεται, ἐπίσκοπον σφίσιν προχειρίζονται, ἔτι Προτερίου περιόντος τε καὶ τὰ τῆς ἱερατείας αυτουργοῦντος. Παρῆσαν δὲ τῇ χειροτονία Ευσέβιος, ὁ τοῦ Πηλουσίου πρόεδρος, Πέ- τρος τε, ὁ ἐξ Ιβηρίας Μαϊουμά τοῦ πολιχνίου, ὡς τὰ περὶ τούτων ἱστόρηται τῷ τὸν βίον συγγράψαντι Πέτρου · ός φησι τὸν Προτέριον μὴ τὸν δῆμον, ἀλλά τινα τῶν στρατιωτῶν διαχειρίσασθαι. Κατειλη- • κωμών. Β καὶ συγκλύδῳ. σύγκλυδι, συγκλύδων ἀνθρώπων, συμμίκτων, ἐπηλύδων, παρεισάκτων. Τοῦ δὲ ἀσήμου καὶ σύγκλυδος όχλου ταχέως πρὸς αὐτὸν συνισταμένου, δισμυρίων οὐ πολὺ ἀποδέον- τας έσχε. Μυρίῳ πλήθει καὶ ὅθεν δή ποτε ήκοντα. κατὰ τὰς ὁρμάς. τὸ προσ- τυχὸν καταρρήξαντι: Καί φασιν ἐξὸν εἶναι βουλομένῳ παντὶ τὸ προστυχὸν αἰτίαν ποιησαμένῳ δᾶττον εἰς στάσιν ἀναβακχεύειν τὸν δῆμον. κατάρξαντι. τὸ προσ- τυχόν. τὸ προστυχόν καταβρήξαντι, Καὶ ἦν μάταιός τε καὶ παιγνιήμων, Και- σάριον (ο) Ο τῆς Ἀλεξάνδρου. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II A arripit. Sed præ reliquis omnibus, hujusmodi est C. C. populus Alexandrinus, quippe qui maxima multi- tudine abundat, eaque obscura et promiscua hom minum`convenarum, et præcipiti quadam audacia atque impetu effertur. Itaque aiunt licere illic cui - vis, si voluerit, levissima occasione arrepta, popu- lum ad publicam seditionem concitare, et quo vo- luerit et contra quem voluerit ducere. Sed et jo- cis ac ludicris ut plurimum delectantur, quemad- modum de Amasi scribit Herodotus. Et populus quidem Alexandrinus istiusmodi est. In aliis autem rebus haudquaquam spernendus. Igitur Alexandrini, captato tempore quo Dionysius, dux rei militaris, in superiore Ægypto morabatur, Ti- motheum, quemdam cognomento Ælurum, Alexan- drinæ urbis episcopum eligunt, qui prius qui- dem monasticam vitam excoluerat, postea vero in numerum presbyterorum Alexandrinæ Ecclesiæ fuerat ascriptus. Hunc ergo ad majorem Ecclesiam, quæ Cæsaris dicitur, cum duxissent, episcopum sibi constituunt, Proterio adhuc superstite et epi- scopale munus obeunte. Interfuerunt autem ordi- nationi Eusebius episcopus Pelusii, et Petrus ex Hiberia oriundus, episcopus Majumæ, quemadmo dum commemorat is qui vitam Petri litteris inan- davit. Qui quidem scribit Proterium non a plebe VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Morentino legitur Leges tamen gram- matica postulant ut scribamus quemad modum Savilius ad oram sui codicis adnotarat. C Suidas in Lexico inquit, Subjicit deinde locum antiqui scriptoris qui ea voce usus fuerat. Nicephorus hanc vocem eleganter ex- posuit hoc modo : posui hic aliquid, quod fortasse suppleri potest unica præpositione adjecta in hunc modum, Morentino et in Tell. hic locus ita scribitur, Nicephorus vero optime hunc locum exposuit hoc modo: id est : Aiunt quippe, cuivis liberum ibi esse, quacunque te- D mere arrepla causa et occasione, populum celeriter ad seditionem inflammare. Christophorsonus autem legit Sic enim vertit : Aiunt plebeium quemque, modo ipse voluerit principium dare, cívi- tatem illam ad popularem ac civilem seditionem posse incendere. Verum hæc emendatio mihi quidem non probatur. Quid enim fet his verbis, Amplector itaque scripturam codicis Fio- rentini et Telleriani, Id est Aiunt licere illic cuilibet, vile aliquid factum conquerenti, puta vas vitreum aut ollam aut quid simile, quod ipse bajulet, populum ad seditionem concitare. Idem confirmat Pollio in Emiliano. ubi de Ægyptiis generaliter ita loquitur. Et hoc fami- liare est populo Ægyptiorum, ut velut furiosi ac de- mentes de levibus quibusque ad summæ reipublicæ pericula perducantur. Srpe illi ob neglectus salu- tationes, locum in balneis non concessum, carnem et olera sequestrata, calceamenta servilia, et cætera talia, usque ad summum reip. periculum seditionis (*) pervenerunt. Herodoti quem hic designat Evagrius habetur in lib. u ejus Historia, pag. : id est, Ludicris ac jocis deditus erat. gna ecclesia urbis Alexandrinæ Cæsaria dicebatur, ut docet Epiphanius in Hæresi Arianorum, et Li- beratus in Breviario, cap. 18; Socrates vero in lib. vu Hist. ecclesiastica, cap. 15; eam ecclesiam cognominatamn esse dicit. Causam autem hujus appellationis docet Athanasius, in Epist. ad solitarios, eo quod scilicet ecclesia illa constructa fuisset in loco qui Cæsarium antea dicebatur, id est Cæsarium templum. Ibidem etiam gyınnasium fuerat ac palatium imperatoris Adriani, ac postea Licinii nomine appellatum, ut testatur Epipha- nius. VARIORUM. Vocat Ammianus Alexan- dríam, civitatem quæ suopte motu, et ubi causæ non suppetunt, seditionibus crebris agitatur. Anm. Marc. lib xxi, cap. 11, citante Matthæo Shorting. Vide etiam Euseb. Hist. lib. v11, cap. 21; Socr. lib. sv, cap. 16; et lib. vn, cap. 15. (*) Sic quidem edit. Paris. Conjicio scribendum esse Sediticsi. . (59) Αφανεῖ τε καὶ συγκλύσας. In ms. codice (60) Τὰς ὁρμᾶς γαυρούμενος. Deesse videtur (61) Τὸ προστυχόν κατορύξαντι. In optimo codice (62) Καθώς Ηρόδοτος περὶ ᾿Αμάσιδος. Locus (63) Την Μεγάλην ἐκκλησίαν, ἢ Καίσαρος. Ma
Ἐκ πρεσβείας δὲ τῶν ἑσπερίων Ῥωμαίων, Ἀνθέμιος βασιλεὺς τῆς Ῥώμης ἐκπέμπεται· ᾧ Μαρκιανὸς ὁ πρώην βεβασιλευκὼς τὴν οἰκείαν κατενεγγύησε παῖδα. Ἐκπέμπεται δὲ στρατηγὸς κατὰ Γιζερίχου Βασιλίσκος, ὁ τῆς Λέοντος γυναικὸς Βερίνης ἀδελφός, μετὰ στρατευμάτων ἀριστίνδην συνειλεγμένων. Ἅπερ ἀκριβέστατα Πρίσκῳ τῷ ῥήτορι πεπόνηται· ὅπως τε δόλῳ περιελθὼν ὁ Λέων μισθὸν ὥσπερ ἀποδιδοὺς τῆς ἐς αὐτὸν προαγωγῆς ἀναιρεῖ Ἄσπαρα τὴν ἀρχὴν αὐτῷ περιθέντα, παῖδάς τε αὐτοῦ Ἀρταβούριόν τε καὶ Πατρίκιον, ὃν Καίσαρα πεποίητο πρότερον ἵνα τὴν Ἄσπαρος εὔνοιαν κτήσηται. Μετὰ δὲ τὴν τοῦ Ἀνθεμίου σφαγὴν πέμπτον ἔτος τῆς Ῥώμης βασιλεύσαντος, ὑπὸ Ῥεκίμερος βασιλεὺς Ὀλύβριος ἀναγορεύεται, καὶ μετ’ αὐτὸν βασιλεὺς προχειρίζεται Γλυκέριος. Ὃν ἐκβαλὼν Νέπως μετὰ πέμπτον ἔτος τῆς ἀρχῆς κρατεῖ, ἐπίσκοπόν τε Ῥωμαίων τὸν Γλυκέριον εἰς Σάλωνα πόλιν τῆς Δαλματίας χειροτονεῖ· ἐκβάλλεταί τε ὑπὸ Ὀρέστου, καὶ μετ’ ἐκεῖνον ὁ τούτου παῖς Ῥωμύλλος ὁ ἐπίκλην Αὐγουστοῦλος, ὃς ἔσχατος τῆς Ῥώμης αὐτοκράτωρ κατέστη, μετὰ τρεῖς καὶ τριακοσίους καὶ χιλίους ἐνιαυτοὺς τῆς Ῥωμύλου βασιλείας. Μεθ’ ὃν Ὀδόακρος τὰ Ῥωμαίων μεταχειρίζεται πράγματα, τῆς μὲν βασιλέως προσηγορίας ἑαυτὸν ἀφελών, ῥῆγα δὲ προσειπών.
μὰς ὑπέκκαυμα τῶν θορύβων ἔχων· οὐχ ἥκιστα δὲ πάντων ὁ τῆς ᾿Αλεξάνδρου (ο), πλήθει τε πολλῷ κοι μῶν 4, καὶ μάλιστα ἀφανεῖ τε καὶ συγκλύδῳ (59), καὶ παραλόγῳ θράσει τὰς ὁρμὰς γαυρούμενος (60). Ὅθεν ἀμέλει, φασὶν, ἐξὸν τῷ βουλομένῳ τὸ προστυχὸν καταβρήξαντι (61), πρὸς δημοτικήν στάσιν τὴν πόλιν ἐκβακχεύειν, ἄγειν τε καὶ φέρειν ὅπη καὶ καθ᾽ οὗ βούλεται. Τὰ πολλὰ δὲ καὶ παιγνιήμονα καθεστάναι, καθώς Ηρόδοτος περὶ 'Αμάσιδος (62) ἱστορεῖ. Καὶ τοιαῦτα μὲν ὁ δῆμος ἐκεῖνος· οὐ μὴν τάγε άλλα οἷου ἄν τις καὶ κατεφρόνησεν. Επιτηρήσαντες δ' οὖν καιρὸν οἱ τῆς ᾿Αλεξάνδρου, καθ' βν Διονύσιος τῶν στρατιωτι κῶν ταγμάτων ἡγούμενος, ἀμφὶ τὴν ἄνω διέτριβεν Αίγυπτον, ψηφίζονται Τιμόθεον τὴν ἐπίκλην Αίλου ρον ἐς τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης ἀναβῆναι βαθμὸν, πρώην μὲν τὸν μοναδικὸν ἐπιτηδεύσαντα βίον, ὕστε- ρον δὲ τοῖς πρεσβυτέροις εναριθμηθέντα τῆς ᾿Αλεξ ανδρέων· καὶ πρὸς τὴν μεγάλην ἀγαγόντες Εκκλη- σίαν, ἢ Καίσαρος (63) προσαγορεύεται, ἐπίσκοπον σφίσιν προχειρίζονται, ἔτι Προτερίου περιόντος τε καὶ τὰ τῆς ἱερατείας αυτουργοῦντος. Παρῆσαν δὲ τῇ χειροτονία Ευσέβιος, ὁ τοῦ Πηλουσίου πρόεδρος, Πέ- τρος τε, ὁ ἐξ Ιβηρίας Μαϊουμά τοῦ πολιχνίου, ὡς τὰ περὶ τούτων ἱστόρηται τῷ τὸν βίον συγγράψαντι Πέτρου · ός φησι τὸν Προτέριον μὴ τὸν δῆμον, ἀλλά τινα τῶν στρατιωτῶν διαχειρίσασθαι. Κατειλη- • κωμών. Β καὶ συγκλύδῳ. σύγκλυδι, συγκλύδων ἀνθρώπων, συμμίκτων, ἐπηλύδων, παρεισάκτων. Τοῦ δὲ ἀσήμου καὶ σύγκλυδος όχλου ταχέως πρὸς αὐτὸν συνισταμένου, δισμυρίων οὐ πολὺ ἀποδέον- τας έσχε. Μυρίῳ πλήθει καὶ ὅθεν δή ποτε ήκοντα. κατὰ τὰς ὁρμάς. τὸ προσ- τυχὸν καταρρήξαντι: Καί φασιν ἐξὸν εἶναι βουλομένῳ παντὶ τὸ προστυχὸν αἰτίαν ποιησαμένῳ δᾶττον εἰς στάσιν ἀναβακχεύειν τὸν δῆμον. κατάρξαντι. τὸ προσ- τυχόν. τὸ προστυχόν καταβρήξαντι, Καὶ ἦν μάταιός τε καὶ παιγνιήμων, Και- σάριον (ο) Ο τῆς Ἀλεξάνδρου. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II A arripit. Sed præ reliquis omnibus, hujusmodi est C. C. populus Alexandrinus, quippe qui maxima multi- tudine abundat, eaque obscura et promiscua hom minum`convenarum, et præcipiti quadam audacia atque impetu effertur. Itaque aiunt licere illic cui - vis, si voluerit, levissima occasione arrepta, popu- lum ad publicam seditionem concitare, et quo vo- luerit et contra quem voluerit ducere. Sed et jo- cis ac ludicris ut plurimum delectantur, quemad- modum de Amasi scribit Herodotus. Et populus quidem Alexandrinus istiusmodi est. In aliis autem rebus haudquaquam spernendus. Igitur Alexandrini, captato tempore quo Dionysius, dux rei militaris, in superiore Ægypto morabatur, Ti- motheum, quemdam cognomento Ælurum, Alexan- drinæ urbis episcopum eligunt, qui prius qui- dem monasticam vitam excoluerat, postea vero in numerum presbyterorum Alexandrinæ Ecclesiæ fuerat ascriptus. Hunc ergo ad majorem Ecclesiam, quæ Cæsaris dicitur, cum duxissent, episcopum sibi constituunt, Proterio adhuc superstite et epi- scopale munus obeunte. Interfuerunt autem ordi- nationi Eusebius episcopus Pelusii, et Petrus ex Hiberia oriundus, episcopus Majumæ, quemadmo dum commemorat is qui vitam Petri litteris inan- davit. Qui quidem scribit Proterium non a plebe VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Morentino legitur Leges tamen gram- matica postulant ut scribamus quemad modum Savilius ad oram sui codicis adnotarat. C Suidas in Lexico inquit, Subjicit deinde locum antiqui scriptoris qui ea voce usus fuerat. Nicephorus hanc vocem eleganter ex- posuit hoc modo : posui hic aliquid, quod fortasse suppleri potest unica præpositione adjecta in hunc modum, Morentino et in Tell. hic locus ita scribitur, Nicephorus vero optime hunc locum exposuit hoc modo: id est : Aiunt quippe, cuivis liberum ibi esse, quacunque te- D mere arrepla causa et occasione, populum celeriter ad seditionem inflammare. Christophorsonus autem legit Sic enim vertit : Aiunt plebeium quemque, modo ipse voluerit principium dare, cívi- tatem illam ad popularem ac civilem seditionem posse incendere. Verum hæc emendatio mihi quidem non probatur. Quid enim fet his verbis, Amplector itaque scripturam codicis Fio- rentini et Telleriani, Id est Aiunt licere illic cuilibet, vile aliquid factum conquerenti, puta vas vitreum aut ollam aut quid simile, quod ipse bajulet, populum ad seditionem concitare. Idem confirmat Pollio in Emiliano. ubi de Ægyptiis generaliter ita loquitur. Et hoc fami- liare est populo Ægyptiorum, ut velut furiosi ac de- mentes de levibus quibusque ad summæ reipublicæ pericula perducantur. Srpe illi ob neglectus salu- tationes, locum in balneis non concessum, carnem et olera sequestrata, calceamenta servilia, et cætera talia, usque ad summum reip. periculum seditionis (*) pervenerunt. Herodoti quem hic designat Evagrius habetur in lib. u ejus Historia, pag. : id est, Ludicris ac jocis deditus erat. gna ecclesia urbis Alexandrinæ Cæsaria dicebatur, ut docet Epiphanius in Hæresi Arianorum, et Li- beratus in Breviario, cap. 18; Socrates vero in lib. vu Hist. ecclesiastica, cap. 15; eam ecclesiam cognominatamn esse dicit. Causam autem hujus appellationis docet Athanasius, in Epist. ad solitarios, eo quod scilicet ecclesia illa constructa fuisset in loco qui Cæsarium antea dicebatur, id est Cæsarium templum. Ibidem etiam gyınnasium fuerat ac palatium imperatoris Adriani, ac postea Licinii nomine appellatum, ut testatur Epipha- nius. VARIORUM. Vocat Ammianus Alexan- dríam, civitatem quæ suopte motu, et ubi causæ non suppetunt, seditionibus crebris agitatur. Anm. Marc. lib xxi, cap. 11, citante Matthæo Shorting. Vide etiam Euseb. Hist. lib. v11, cap. 21; Socr. lib. sv, cap. 16; et lib. vn, cap. 15. (*) Sic quidem edit. Paris. Conjicio scribendum esse Sediticsi. . (59) Αφανεῖ τε καὶ συγκλύσας. In ms. codice (60) Τὰς ὁρμᾶς γαυρούμενος. Deesse videtur (61) Τὸ προστυχόν κατορύξαντι. In optimo codice (62) Καθώς Ηρόδοτος περὶ ᾿Αμάσιδος. Locus (63) Την Μεγάλην ἐκκλησίαν, ἢ Καίσαρος. Ma
PG 86:2523Κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον Λέων ὁ βασιλεὺς ἐν Βυζαντίῳ τὴν βασιλείαν ἀποτίθεται, ἑπτὰ καὶ δέκα ταύτην ἔτη ἰθύνας, Λέοντα τῆς ἑαυτοῦ θυγατρὸς Ἀριάδνης καὶ Ζήνωνος υἱὸν ὄντα νήπιον βασιλέα χειροτονήσας. Μεθ’ ὃν Ζήνων ὁ πατὴρ τὸ ἁλουργὲς σχῆμα περιτίθεται, Βερίνης τῆς Λέοντος γυναικὸς ὡς γαμβρῷ συνεπιλαβούσης. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ παιδὸς μετὰ χρόνον βραχύν, ὁ Ζήνων μόνος διέμεινε κρατῶν τῆς ἡγεμονίας. Ἃ δὲ πρὸς αὐτοῦ ἢ κατ’ αὐτοῦ πέπρακται, καὶ ὅσα ἕτερα συνηνέχθη, τὰ ἑξῆς παραστήσει, τοῦ κρείττονος ἐπινεύσαντος. Τέλος τοῦ δευτέρου λόγου.
Α φότος δὲ Διονυσίου τὴν πόλιν μετὰ πλείστου τάχους, Εt τῶν γενομένων ἀτοπημάτων συνωθούντων αὐτὸν, σπεύδοντος τε τὴν διαναστάσαν τῆς στάσεως πυραν σβέσαι, ἔνιοι τῶν ᾿Αλεξανδρέων παροτρύνοντος Τι μοθέου, ὡς ἐγράφη τῷ Λέοντι, ἐπελθόντα τὸν Προ τέριον διαχειρίζονται (»), ξίφους κατὰ τῶν σπλάγχνων ὠσθέντος, κατὰ τὸ πανάγιον βαπτιστήριον καταπε- φευγότα· ὃν καὶ καλωδίῳ περιαρτήσαντες, ἀνὰ τὸ καλούμενον Τετράπυλον τοῖς πᾶσιν ἐπεδείκνυον, ἐπιτωθάζοντές τε καὶ κραυγάζοντες, Προτέριον εἶναι τὸν ἀνῃρημένον. Καὶ κατὰ ταῦτα τὸ σῶμα διὰ πάσης τῆς πόλεως περιελκύσαντες, πυρὶ παρέδοσαν· οὐδὲ τῶν σπλάγχνων αὐτῶν ἴσα θηρίοις ἀπογεύσασθαι ναρ κήσαντες, ὥς που ταῦτα πάντα ή δέησις περιέχει τῶν ἐπισκόπων τῶν ἀνὰ τὴν Αἴγυπτον, καὶ τοῦ σύμ- παντος κλήρου τῆς ᾿Αλεξάνδρου, προς Λέοντα τὸν μετὰ Μαρκιανόν, ὡς εἴρηται, τὴν ἐπικρατίαν τῶν Ρωμαίων περιθέμενον γεγενημένη, ήπερ γέγραπται ὀνόμασι τούτοις· Τῷ Εὐσεβεῖ καὶ Φιλοχρίστῳ καὶ παρὰ Θεοῦ ἀναδειχθέντι, Νικητή, Τροπαιούχῳ καὶ Αὐγούστῳ Λέοντι, δέησις παρὰ τῶν ἐπισκόπων πάν των τῆς ὑμετέρας Αιγυπτιακής διοικήσεως, καὶ κλη ρικῶν τῶν κατὰ τὴν μεγίστην ὑμετέραν · 'Αλεξαν- δρέων ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν. Ἐκ τῆς ἄνωθεν χάρι τος δῶρον τῷ βίῳ παρασχεθείς, εἰκότως οὐ λέγεις όσημέραι τοῦ κοινοῦ μετὰ τὸν Θεὸν προμηθούμενος, εὐαγέστατε πάντων αὐτοκρατόρων Αὔγουστε. Καὶ μεθ' ἕτερα "Αστασιάστου τε εἰρήνης τῶν ὀρθοδόξων λαῶν παρ' ἡμῖν τε καὶ κατὰ τὴν τῶν ᾿Αλεξανδρέων ὑπαρχούσης, πάλιν Τιμοθέου ἀποσχοινίσαντος ἑαυτὸν τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ πίστεως, καὶ ἀποτε μόντος εὐθὺς μετὰ τὴν ἐν Καλχηδόνι ἁγίαν σύνοδον, τὸ τηνικαῦτα δῆθεν πρεσβυτέρου τυγχάνοντος, ἅμα τέταρσιν ἢ πέντε μόνοις ποτὲ ἐπισκόποις, καὶ ὀλί γοις μονάζουσι, σὺν αὐτῷ τὴν αἱρετικὴν Απολινα ρίου καὶ τὴν κατ' ἐκεῖνον νοσούντων κακοδοξίαν· δι' ἣν καθαιρεθέντες τότε κανονικῶς ὑπὸ τοῦ τῆς θείας μνήμης Προτερίου καὶ πάσης Αίγυπτιακῆς συνόδου, βασιλικῆς εἰκότως σὺν ἐξορίᾳ κινήσεως επειράθησαν. Καὶ μεθ' ἕτερα: Επιτηρήσας τε τὴν ἐντεῦθεν πρὸς Θεὸν ἐκδημίαν τοῦ τῆς εὐαγοῦς λήξεως Μαρκιανοῦ τοῦ γενομένου βασιλέως, βλασφήμοις τε φωναῖς, ὡς αὐτόνομος, ἀναιδῶς κατ' αὐτοῦ θρασυνόμενος, καὶ τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν τὴν ἐν Καλχηδόνι σύν η οδον ἀναθεματίζων ἀπερυθριασμένως, πλῆθος δήμου ὠνητῶν τε καὶ ἀτάκτων ἐπισυρόμενος, καὶ στρατεύ- σας κατά τε τῶν θείων κανόνων καὶ τῆς ἐκκλησια- στικῆς καταστάσεως καὶ τῆς κοινῆς πολιτείας καὶ τῶν νόμων, ἐπεσέφρησεν ἑαυτὸν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, ἐχούσῃ ποιμένα τε καὶ διδάσκαλον, τὸν ἀγιώτατον ἡμῶν τὸν τηνικαῦτα Πατέρα καὶ ἀρχι επίσκοπον Προτέριον, τάς τε συνήθεις συνάξεις ἐπι- τελοῦντα, καὶ λιτὰς ἀναπέμποντα τῷ πάντων ἡμῶν Σωτῆρι Χριστῷ ὑπὲρ τῆς εὐσεβοῦς ὑμῶν βασι- λείας, καὶ τοῦ φιλοχρίστου ὑμῶν παλατίου. Καὶ μετ' ὀλίγα· Καὶ μόνης διαγενομένης ἡμέρας, ἐν τῷ (γ) Τον Προτέριον διαχειρίζονται. 25.23 EVAGRII SCHOLASTICI Alexandrina, sed a milite quopiam interfectum fuisse. Porro cum Dionysius celerrime advenisset Alexandriam, urgente scilicet atrocitate rerum quæ illic perpetrabantur, quidam ex Alexandrinis inci- zati a Timotheo, sicut scriptum est in litteris ad Leonen Augustum; Proterium interfciunt, gladio in ejus viscera adacto, cum is ad sacrum baptiste rium confugisset. Eumque fune circumligatum ac suspensum, in loco qui Tetrapylum dicitur cunctis ostentant, irridentes ac vociferantes Proterium esse cum qui occisus fuisset. Post hæc cadaver ejus per universam urbem raptatum incenderunt, viscera quoque ejus ferarum more degustare non veriti : sicut continet libellus precum, quem episcopi Ægypti, et universus clerus urbis Alexandrinæ mi- serunt ad Leonem, qui, mortuo Marciano, ut jam dixi, Romanum imperium administrabat. Libellus autem sic habet : Pio et Christi amantissimo, et a Deo designato, Victori ac Triumphatori et Au- gusto Leoni, preces oblatae ab universis episcopis Ægyptiaca diocesis vestra, et a clericis maximas et sanctissimæ Ecclesiæ Alexandrinorum vestrorum. Cum coelesti gratia tanquam eximium quoddam munus orbi terrarum concessus fueris, jure merito quotidie post Deum reipublicæ providere non ces- sas, omnium imperatorum sanctissime Auguste. post alia : Dumque tranquilla pas orthodox plebis, tum apud nos, tum in urbe Alexandria esset, rursus turbæ excitatæ sunt, cum Timotheus statim B post sanctum Chalcedonense conchium, quo tempore duntaxat presbyter erat, ab Ecclesiæ ca- tholicæ communione et pace separasset se ac præ- ci‹lisset, una cum quatuor aut quinque quondam episcopis et paucis monachis, qui pestifero Apolli- naris et Eutychis errore perinde ac ipse impliciti tenebantur. Quam ob causam tunc canonice depo- siti a beatæ memoriæ Proterio, et ab universo con- cilio episcoporum Ægypti, imperialem quoque me- rito vindictam exsilio experti sunt. Et paulo post : Cumque tempus captasset obitus divæ recordatio- nis Marciani Augusti, impiis vocibus ac maledictis nomen illius impudenter incessens, tanquam nul- lis legibus subjectus : sanctum praeterea et univer sale Chalcedonense concilium perfricta fronte ana- thematizans, multitudinem hominum venalium ac D seditiosorum post se trahens, quos contra divinas regulas et ecclesiasticam disciplinam, contra leges et rempublicam armaverat, in sanctam Dei Eccle- siam irrupit, quæ pastorem et doctorem tunc tem- poris habebat sanctissimum nostrum Patrem et archiepiscopum Proterium, qui tum solemnes col- Jectas celebrabat, et Servatori omnium nostrum Christo preces ac vota faciebat pro religioso impe- rio vestro et pro Christi amantissimo palatio. Et post pauca : Deinde, unico die elapso, cum Proterius Deo charissimus juxta morem in episcopali domo VARIORUM. Sanctum Preterium patriarcham Alexandrinum, ah Eulychianis occisum anno 137, comninemorat Ant. Pagi, n. 4.
Εἰσὶν ὡς ἐν ἐπιτομῇ τὰ ἐν τῇ συνόδῳ τῇ ἐν Καλχηδόνι συλλεγείσῃ κεκινημένα ἐν τούτοις· Τὸν τόπον Λέοντος ἀρχιερέως τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐπλήρουν Πασκασῖνος καὶ Λουκένσιος ἐπίσκοποι, καὶ Βονιφάτιος πρεσβύτερος· Ἀνατολίου τῆς Κωνσταντίνου προεδρεύοντος, καὶ τῆς Ἀλεξανδρέων Διοσκόρου ἐπισκοποῦντος, Μαξίμου τε αὖ Ἀντιοχείας, καὶ Ἰουβεναλίου Ἱεροσολύμων, καὶ τῶν ἀμφ’ αὐτοὺς ἐπισκόπων· οἷς παρῆσαν οἱ τὰ κορυφαῖα τῆς ὑπερφυοῦς γερουσίας ἔχοντες. Πρὸς οὓς οἱ τὸν τόπον πληροῦντες Λέοντος ἔφασκον μὴ δεῖν Διόσκορον συγκάθεδρον σφίσι γενέσθαι· τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἐπιτρέψαι τὸν Λέοντα· ἢ εἰ τοῦτο μὴ γένηται, αὐτοὺς ἔξω τῆς ἐκκλησίας γίνεσθαι. Καὶ πυθομένης τῆς γερουσίας τί τὰ ἐπαγόμενα τῷ Διοσκόρῳ εἴη, διεξῆλθον λόγον ὀφείλειν τὸν Διόσκορον δοῦναι τῆς ἰδίας κρίσεως, πρόσωπον κριτοῦ παρὰ τὸ εἰκὸς ἀνειληφότα τῆς ἐπιτροπῆς ἄνευ τοῦ τὴν ἐπισκοπὴν Ῥώμης πρυτανεύοντος. Ὧν εἰρημένων, καὶ Διοσκόρου κρίσει τῆς συγκλήτου ἀνὰ τὸν μέσον καθεσθέντος χῶρον, Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου ἐπίσκοπος ἐξῄτει τὰς ἐπιδεδομένας παρ’ αὐτοῦ τῇ βασιλείᾳ δεήσεις ἀναγνωσθῆναι, φήσας ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Ἠδίκημαι παρὰ Διοσκόρου, ἠδίκηται ἡ πίστις, ἐφονεύθη Φλαβιανὸς ὁ ἐπίσκοπος, ἅμα ἐμοὶ ἀδίκως καθῃρέθη παρ’ αὐτοῦ· κελεύσατε τὰς δεήσεις μου ἀναγνωσθῆναι. Οὗ δὴ διαλαληθέντος γενέσθαι. ἡ δέησις ἀναγνώσεως ἔτυχε ταυτὶ φθεγγομένη τὰ ῥήματα· Παρὰ Εὐσεβίου τοῦ ἐλαχίστου ἐπισκόπου Δορυλαίου, ποιουμένου τὸν λόγον ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐν ἁγίοις Φλαβιανοῦ τοῦ γενομένου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Σκοπὸς τῷ ὑμετέρῳ κράτει ἁπάντων μὲν τῶν ὑπηκόων προνοεῖν καὶ χεῖρα ὀρέγειν ἅπασι τοῖς ἀδικουμένοις, μάλιστα δὲ τοῖς εἰς ἱερωσύνην τελοῦσι, καὶ ἐν τούτῳ τὸ θεῖον θεραπεύοντες, παρ’ οὖ τὸ βασιλεύειν ὑμῖν καὶ κρατεῖν τῶν ὑφ’ ἥλιον δεδώρηται. Ἐπεὶ οὖν πολλὰ καὶ δεινὰ παρὰ πᾶσαν ἀκολουθίαν ἡ εἰς Χριστὸν πίστις καὶ ἡμεῖς πεπόνθαμεν παρὰ Διοσκόρου τοῦ εὐλαβεστάτου ἐπισκόπου τῆς Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως, πρόσιμεν τῇ ὑμετέρᾳ εὐσεβείᾳ τῶν δικαίων ἀξιοῦντες τυχεῖν. Τὰ δὲ τοῦ πράγματος ἐν τούτοις· ἐπὶ τῆς ἔναγχος γενομένης συνόδου ἐν τῇ Ἐφεσίων μητροπόλει — ἣν ὄφελόν γε ἦν μὴ γενέσθαι, ἵνα μὴ κακῶν καὶ ταραχῆς τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσῃ — ὁ χρηστὸς Διόσκορος παρ’ οὐδὲν θέμενος τὸν τοῦ δικαίου λόγον καὶ τὸν τοῦ θεοῦ φόβον, ὁμόδοξος ὢν καὶ ὁμόφρων Εὐτυχοῦς τοῦ ματαιόφρονος καὶ αἱρετικοῦ, λανθάνων δὲ τοὺς πολλούς, ὡς ὕστερον ἑαυτὸν ἐφανέρωσεν,εὑρὼν καιρὸν τὴν γεγενημένην παρ’ ἐμοῦ κατὰ Εὐτυχοῦς ὁμοδόξου αὐτοῦ κατηγορίαν καὶ τὴν ἐπ’ αὐτῷ ἐξενεχθεῖσαν ψῆφον παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας λήξεως Φλαβιανοῦ ἐπισκόπου, πλῆθος ἀτάκτων ὄχλων συναγαγὼν καὶ δυναστείαν ἑαυτῷ διὰ χρημάτων πορισάμενος, τὴν εὐσεβῆ θρησκείαν τῶν ὀρθοδόξων τό γε ἧκον εἰς αὐτὸν ἐλυμήνατο, καὶ τὴν κακοδοξίαν Εὐτυχοῦς τοῦ μονάζοντος, ἥτις ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς παρὰ τῶν ἁγίων πατέρων ἀπεκηρύχθη, ἐβεβαίωσεν. Ἐπεὶ οὖν οὐ μικρὰ τὰ τετολμημένα αὐτῷ κατά τε τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καὶ καθ’ ἡμῶν, δεόμεθα καὶ προσπίπτομεν τῷ ὑμετέρῳ κράτει θεσπίσαι τὸν αὐτὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Διόσκορον ἀπολογήσασθαι τοῖς παρ’ ἡμῶν αὐτῷ ἐπαγομένοις· δηλαδὴ τῶν παρ’ αὐτοῦ καθ’ ἡμῶν πεπραγμένων ὑπομνημάτων ἀναγινωσκομένων ἐπὶ τῆς ἁγίας συνόδου, δι’ ὧν δυνάμεθα ἀποδεῖξαι αὐτὸν καὶ ἀλλότριον τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, καὶ αἵρεσιν ἀσεβείας πεπληρωμένην κρατύναντα, καὶ ἀδίκως ἡμᾶς καθελόντα καὶ τὰ δεινὰ ἡμᾶς κατειργασμένον· θείων καὶ προσκυνουμένων ὑμῶν μανδάτων καταπεμπομένων τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ τῶν θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων, ἐφ’ ᾧ τε ἡμῶν καὶ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου διακοῦσαι, καὶ ἀνενεγκεῖν εἰς γνῶσιν τῆς ὑμετέρας εὐσεβείας πάντα τὰ πραττόμενα πρὸς τὸ παριστάμενον τῇ ἀθανάτῳ ὑμῶν κορυφῇ. Καὶ τούτου τυχόντες ἀδιαλείπτους εὐχὰς ἀναπέμψομεν ὑπὲρ τοῦ αἰωνίου ὑμῶν κράτους, θειότατοι βασιλεῖς. Ἐκ κοινῆς τοίνυν δεήσεως Διοσκόρου τε καὶ Εὐσεβίου, τὰ ἐν τῇ δευτέρᾳ ἐν Ἐφέσῳ συνόδῳ πεπραγμένα διὰ τῆς ἀναγνώσεως ἐδηλοῦντο· δι’ ὧν ἐδείκνυτο τὴν ἐπιστολὴν Λέοντος μὴ ἀναγνωσθῆναι, καὶ ταῦτα διαλαλιᾶς ἐνεχθείσης ἅπαξ καὶ δὶς περὶ τούτου. Ἐφ’ οἶς Διόσκορος τὴν αἰτίαν ἀπαιτηθεὶς εἰπεῖν, διεξῆλθεν ἅπαξ καὶ δὶς τοῦτο διαλαλῆσαι γενέσθαι, ᾔτησέ τε καὶ Ἰουβενάλιον τὸν Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπον καὶ Θαλάσσιον τῆς πρώτης Καππαδοκῶν Καισαρείας τὰ περὶ τούτων διασαφῆσαι· σὺν αὐτῷ γὰρ καὶ τούτους τὴν αὐθεντίαν λαβεῖν. Ἰουβενάλιος μὲν οὖν ἔφησεν ὡς θείου γράμματος ἡγησαμένου διελάλησεν ἐκεῖνο τῇ ἀναγνώσει καθυποβληθῆναι, ὕστερον δὲ μηδένα τῆς ἐπιστολῆς μνημονεῦσαι· Θαλάσσιος δέ, μὴ κωλῦσαι ταύτην ἀναγνωσθῆναι, μηδὲ τοσαύτην ἐσχηκέναι παρρησίαν ὥστε καὶ μόνον οἷόν τε γενέσθαι τυπῶσαι τὴν ἀνάγνωσιν προελθεῖν. Τῆς τοίνυν τῶν πεπραγμένων ἀναγνώσεως προϊούσης,καί τινων ῥήσεων ὡς πλαστῶν ἐπιλαβομένων ἐνίων τῶν ἐπισκόπων, ἐρωτηθεὶς Στέφανος ὁ τῆς Ἐφεσίων πρόεδρος τίνες τῶν ὑπογραφόντων αὐτῷ τηνικαῦτα συνεξελάμβανον, διεξῆλθεν Ἰουλιανὸν ὑπογράψαι αὐτῷ ἐπίσκοπον ὕστερον γενόμενον Λεβήδου καὶ Κρισπῖνον· τοὺς δέ γε ὑπογράφοντας Διοσκόρῳ τοῦτο μὴ συγχωρῆσαι γενέσθαι, ἀλλὰ καὶ τοὺς δακτύλους ἐπιλαβέσθαι τῶν ὑπογραφόντων, ὡς καὶ τὰ αἴσχιστα αὐτοὺς κινδυνεῦσαι παθεῖν. Ὁ αὐτὸς τοίνυν Στέφανος κατέθετο ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τῇ καθαιρέσει τοῦ Φλαβιανοῦ ὑποσημήνασθαι. Τούτοις ἐπῆγεν Ἀκάκιος Ἀριαραθείας ἐπίσκοπος ἀγράφῳ χάρτῃ πάντας ὑπογράψαι πρὸς βίας τε καὶ ἀνάγκης, μυρίοις κακοῖς περιβληθέντας, στρατιωτῶν αὐτοὺς μετὰ φονικῶν ὀργάνων περιστοιχισάντων. Εἶτα πάλιν ἑτέρας φάσεως ἀνεγνωσμένης, Θεόδωρος ἐπίσκοπος Κλαυδιουπόλεως ἔφη μηδένα ταῦτα φθέγξασθαι. Προκοπτούσης δὲ καὶ οὕτως τῆς ἀναγνώσεως, ἐπειδή τι χωρίον περιεῖχεν Εὐτυχῆ διεξελθεῖν· Καὶ τοὺς λέγοντας τὴν σάρκα τοῦ θεοῦ καὶ κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐξ οὐρανῶν κατεληλυθέναι, Εὐσέβιον ἔλεγε τὰ γράμματα πρὸς ταῦτα διεξελθεῖν ὡς εἰρήκει μὲν τὸ ἐξ οὐρανῶν, οὐ προστέθεικε δὲ πόθεν· ἐπεῖξαι δὲ Διογένην ἐπίσκοπον Κυζίκου· Πόθεν οὖν; εἰπέ, καὶ μὴ συγχωρηθῆναι αὐτοὺς περαιτέρω τούτων ἐπιζητῆσαι. Εἶτα δηλοῦσι τὰ αὐτὰ πεπραγμένα Βασίλειον μὲν ἐπίσκοπον Σελευκείας Ἰσαυρίας εἰπεῖν· Προσκυνῶ τὸν ἕνα κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὸν μόνον θεὸν Λόγον μετὰ τὴν σάρκωσιν καὶ τὴν ἕνωσιν ἐν δύο φύσεσι γνωριζόμενον, καὶ πρὸς ταῦτα τοὺς Αἰγυπτίους ἀναβοῆσαι· Τὸν ἀμέριστον μηδεὶς χωριζέτω, τὸν ἕνα υἱὸν οὐ δεῖ λέγειν δύο, τοὺς δὲ Ἀνατολικοὺς κραυγάσαι· Ἀνάθεμα τῷ μερίζοντι, ἀνάθεμα τῷ διαιροῦντι. Ἐρωτηθῆναι δὲ τὸν Εὐτυχῆ τὰ αὐτὰ πεπραγμένα λέγει εἴ φησι δύο φύσεις ἐν τῷ Χριστῷ, εἰπεῖν τε ἐκεῖνον ἐκ δύο μὲν φύσεων εἰδέναι τὸν Χριστὸν πρὸ τῆς ἑνώσεως, μετὰ δὲ τὴν ἕνωσιν, μίαν· εἰπεῖν τε Βασίλειον ὡς εἰ μὴ μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀχωρίστους καὶ ἀσυγχύτους λέγει δύο φύσεις, σύγχυσιν λέγει καὶ σύγκρασιν· εἰ μέντοι προσθήσει σεσαρκωμένην καὶ ἐνανθρωπήσασαν, καὶ νοήσει παραπλησίως Κυρίλλῳ τὴν σάρκωσιν καὶ τὴν ἐνανθρώπησιν, τὰ αὐτὰ λέγειν αὐτοῖς· ἄλλο μὲν γάρ τι εἶναι τὴν θεότητα τὴν ἐκ τοῦ πατρός, ἄλλο δέ τι τὴν ἀνθρωπότητα τὴν ἐκ τῆς μητρός. Ὧν ἐρωτηθέντων ὅτου οὖν χάριν τῇ καθαιρέσει τῇ κατὰ Φλαβιανοῦ ὑπέγραψαν, τοὺς Ἀνατολικοὺς δηλοῦσι τὰ γράμματα βοῆσαι· Πάντες ἡμάρτομεν, πάντες συγγνώμην αἰτοῦμεν. Εἶτα πάλιν ἡ ἀνάγνωσις προκόπτουσα δηλοῖ τοὺς ἐπισκόπους ἐρωτηθῆναι τίνος χάριν τὸν Εὐσέβιον εἰσελθεῖν βουληθέντα οὐκ εἴασαν. Πρὸς ἃ Διόσκορος ἔφη κομμονιτώριον τὸν Ἐλπίδιον ἐπιφέρεσθαι, κἀκεῖνον διαβεβαιώσασθαι Θεοδόσιον κελεῦσαι τὸν βασιλέα τὸν Εὐσέβιον παρόδου μὴ τυχεῖν. Τὰ αὐτὰ καὶ Ἰουβενάλιον εἰπεῖν δηλοῦσι τὰ πεπραγμένα. Ὁ μέντοι γε Θαλάσσιος ἔφη τὴν αὐθεντίαν μὴ ἔχειν. Ἅπερ πρὸς τῶν ἀρχόντων καταγνώσεως ἔτυχε· μηδὲ γὰρ ἀπολογίαν εἶναι ταύτην πίστεως προκειμένης. Ἐφ’ οἶς τὸν Διόσκορον μέμψασθαι δηλοῦσι τὰ κεκινημένα διεξελθόντα· Νῦν ποῖοι κανόνες σώζονται, ὅτι ἐσῆλθε Θεοδώρητος; τήν τε σύγκλητον ἀποφήνασθαι ὡς κατήγορον Θεοδώρητον εἰσελθεῖν. Ἐπισημήνασθαί τε Διόσκορον ὡς ἐν τάξει ἐπισκόπου καθέζεται· καὶ τὴν σύγκλητον πάλιν εἰπεῖν ὡς καὶ Εὐσέβιος καὶ Θεοδώρητος κατηγόρων τάξιν ἐπέχουσιν, ὥσπερ οὖν καὶ Διόσκορος κατηγορουμένου τάξιν ἐκληρώσατο. Πάντων τοίνυν τῶν κατὰ τὴν δευτέραν σύνοδον τῶν ἐν Ἐφέσῳ ἀνεγνωσμένων, καὶ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς κατὰ Φλαβιανοῦ καὶ Εὐσεβίου ὡσαύτως ἀναγινωσκομένης, πρὸς τῇ ῥήσει ἔνθα γε Ἱλάριος ἐπίσκοπος εἶπεν, οἱτῆς ἀνατολῆς ἐπίσκοποι καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς ἐβόησαν· Ἀνάθεμα Διοσκόρῳ. Ταύτῃ τῇ ὥρᾳ καθεῖλε, ταύτῃ τῇ ὥρᾳ καθαιρεθῇ. Ἅγιε Κύριε, σὺ αὐτὸν ἐκδίκησον. Ὀρθόδοξε βασιλεῦ, σὺ αὐτὸν ἐκδίκησον. Λέοντος πολλὰ τὰ ἔτη. Τοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη. Εἶτα καὶ τῶν ἑξῆς ἀνεγνωσμένων, τῶν δηλούντων πάντας τοὺς συνειλεγμένους ἐπισκόπους συναινέσαι τῇ καθαιρέσει Φλαβιανοῦ καὶ Εὐσεβίου, οἱ ἐνδοξότατοι ἄρχοντες διελάλησαν ἐπὶ λέξεως οὕτως·
Α φότος δὲ Διονυσίου τὴν πόλιν μετὰ πλείστου τάχους, Εt τῶν γενομένων ἀτοπημάτων συνωθούντων αὐτὸν, σπεύδοντος τε τὴν διαναστάσαν τῆς στάσεως πυραν σβέσαι, ἔνιοι τῶν ᾿Αλεξανδρέων παροτρύνοντος Τι μοθέου, ὡς ἐγράφη τῷ Λέοντι, ἐπελθόντα τὸν Προ τέριον διαχειρίζονται (»), ξίφους κατὰ τῶν σπλάγχνων ὠσθέντος, κατὰ τὸ πανάγιον βαπτιστήριον καταπε- φευγότα· ὃν καὶ καλωδίῳ περιαρτήσαντες, ἀνὰ τὸ καλούμενον Τετράπυλον τοῖς πᾶσιν ἐπεδείκνυον, ἐπιτωθάζοντές τε καὶ κραυγάζοντες, Προτέριον εἶναι τὸν ἀνῃρημένον. Καὶ κατὰ ταῦτα τὸ σῶμα διὰ πάσης τῆς πόλεως περιελκύσαντες, πυρὶ παρέδοσαν· οὐδὲ τῶν σπλάγχνων αὐτῶν ἴσα θηρίοις ἀπογεύσασθαι ναρ κήσαντες, ὥς που ταῦτα πάντα ή δέησις περιέχει τῶν ἐπισκόπων τῶν ἀνὰ τὴν Αἴγυπτον, καὶ τοῦ σύμ- παντος κλήρου τῆς ᾿Αλεξάνδρου, προς Λέοντα τὸν μετὰ Μαρκιανόν, ὡς εἴρηται, τὴν ἐπικρατίαν τῶν Ρωμαίων περιθέμενον γεγενημένη, ήπερ γέγραπται ὀνόμασι τούτοις· Τῷ Εὐσεβεῖ καὶ Φιλοχρίστῳ καὶ παρὰ Θεοῦ ἀναδειχθέντι, Νικητή, Τροπαιούχῳ καὶ Αὐγούστῳ Λέοντι, δέησις παρὰ τῶν ἐπισκόπων πάν των τῆς ὑμετέρας Αιγυπτιακής διοικήσεως, καὶ κλη ρικῶν τῶν κατὰ τὴν μεγίστην ὑμετέραν · 'Αλεξαν- δρέων ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν. Ἐκ τῆς ἄνωθεν χάρι τος δῶρον τῷ βίῳ παρασχεθείς, εἰκότως οὐ λέγεις όσημέραι τοῦ κοινοῦ μετὰ τὸν Θεὸν προμηθούμενος, εὐαγέστατε πάντων αὐτοκρατόρων Αὔγουστε. Καὶ μεθ' ἕτερα "Αστασιάστου τε εἰρήνης τῶν ὀρθοδόξων λαῶν παρ' ἡμῖν τε καὶ κατὰ τὴν τῶν ᾿Αλεξανδρέων ὑπαρχούσης, πάλιν Τιμοθέου ἀποσχοινίσαντος ἑαυτὸν τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ πίστεως, καὶ ἀποτε μόντος εὐθὺς μετὰ τὴν ἐν Καλχηδόνι ἁγίαν σύνοδον, τὸ τηνικαῦτα δῆθεν πρεσβυτέρου τυγχάνοντος, ἅμα τέταρσιν ἢ πέντε μόνοις ποτὲ ἐπισκόποις, καὶ ὀλί γοις μονάζουσι, σὺν αὐτῷ τὴν αἱρετικὴν Απολινα ρίου καὶ τὴν κατ' ἐκεῖνον νοσούντων κακοδοξίαν· δι' ἣν καθαιρεθέντες τότε κανονικῶς ὑπὸ τοῦ τῆς θείας μνήμης Προτερίου καὶ πάσης Αίγυπτιακῆς συνόδου, βασιλικῆς εἰκότως σὺν ἐξορίᾳ κινήσεως επειράθησαν. Καὶ μεθ' ἕτερα: Επιτηρήσας τε τὴν ἐντεῦθεν πρὸς Θεὸν ἐκδημίαν τοῦ τῆς εὐαγοῦς λήξεως Μαρκιανοῦ τοῦ γενομένου βασιλέως, βλασφήμοις τε φωναῖς, ὡς αὐτόνομος, ἀναιδῶς κατ' αὐτοῦ θρασυνόμενος, καὶ τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν τὴν ἐν Καλχηδόνι σύν η οδον ἀναθεματίζων ἀπερυθριασμένως, πλῆθος δήμου ὠνητῶν τε καὶ ἀτάκτων ἐπισυρόμενος, καὶ στρατεύ- σας κατά τε τῶν θείων κανόνων καὶ τῆς ἐκκλησια- στικῆς καταστάσεως καὶ τῆς κοινῆς πολιτείας καὶ τῶν νόμων, ἐπεσέφρησεν ἑαυτὸν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, ἐχούσῃ ποιμένα τε καὶ διδάσκαλον, τὸν ἀγιώτατον ἡμῶν τὸν τηνικαῦτα Πατέρα καὶ ἀρχι επίσκοπον Προτέριον, τάς τε συνήθεις συνάξεις ἐπι- τελοῦντα, καὶ λιτὰς ἀναπέμποντα τῷ πάντων ἡμῶν Σωτῆρι Χριστῷ ὑπὲρ τῆς εὐσεβοῦς ὑμῶν βασι- λείας, καὶ τοῦ φιλοχρίστου ὑμῶν παλατίου. Καὶ μετ' ὀλίγα· Καὶ μόνης διαγενομένης ἡμέρας, ἐν τῷ (γ) Τον Προτέριον διαχειρίζονται. 25.23 EVAGRII SCHOLASTICI Alexandrina, sed a milite quopiam interfectum fuisse. Porro cum Dionysius celerrime advenisset Alexandriam, urgente scilicet atrocitate rerum quæ illic perpetrabantur, quidam ex Alexandrinis inci- zati a Timotheo, sicut scriptum est in litteris ad Leonen Augustum; Proterium interfciunt, gladio in ejus viscera adacto, cum is ad sacrum baptiste rium confugisset. Eumque fune circumligatum ac suspensum, in loco qui Tetrapylum dicitur cunctis ostentant, irridentes ac vociferantes Proterium esse cum qui occisus fuisset. Post hæc cadaver ejus per universam urbem raptatum incenderunt, viscera quoque ejus ferarum more degustare non veriti : sicut continet libellus precum, quem episcopi Ægypti, et universus clerus urbis Alexandrinæ mi- serunt ad Leonem, qui, mortuo Marciano, ut jam dixi, Romanum imperium administrabat. Libellus autem sic habet : Pio et Christi amantissimo, et a Deo designato, Victori ac Triumphatori et Au- gusto Leoni, preces oblatae ab universis episcopis Ægyptiaca diocesis vestra, et a clericis maximas et sanctissimæ Ecclesiæ Alexandrinorum vestrorum. Cum coelesti gratia tanquam eximium quoddam munus orbi terrarum concessus fueris, jure merito quotidie post Deum reipublicæ providere non ces- sas, omnium imperatorum sanctissime Auguste. post alia : Dumque tranquilla pas orthodox plebis, tum apud nos, tum in urbe Alexandria esset, rursus turbæ excitatæ sunt, cum Timotheus statim B post sanctum Chalcedonense conchium, quo tempore duntaxat presbyter erat, ab Ecclesiæ ca- tholicæ communione et pace separasset se ac præ- ci‹lisset, una cum quatuor aut quinque quondam episcopis et paucis monachis, qui pestifero Apolli- naris et Eutychis errore perinde ac ipse impliciti tenebantur. Quam ob causam tunc canonice depo- siti a beatæ memoriæ Proterio, et ab universo con- cilio episcoporum Ægypti, imperialem quoque me- rito vindictam exsilio experti sunt. Et paulo post : Cumque tempus captasset obitus divæ recordatio- nis Marciani Augusti, impiis vocibus ac maledictis nomen illius impudenter incessens, tanquam nul- lis legibus subjectus : sanctum praeterea et univer sale Chalcedonense concilium perfricta fronte ana- thematizans, multitudinem hominum venalium ac D seditiosorum post se trahens, quos contra divinas regulas et ecclesiasticam disciplinam, contra leges et rempublicam armaverat, in sanctam Dei Eccle- siam irrupit, quæ pastorem et doctorem tunc tem- poris habebat sanctissimum nostrum Patrem et archiepiscopum Proterium, qui tum solemnes col- Jectas celebrabat, et Servatori omnium nostrum Christo preces ac vota faciebat pro religioso impe- rio vestro et pro Christi amantissimo palatio. Et post pauca : Deinde, unico die elapso, cum Proterius Deo charissimus juxta morem in episcopali domo VARIORUM. Sanctum Preterium patriarcham Alexandrinum, ah Eulychianis occisum anno 137, comninemorat Ant. Pagi, n. 4.
Περὶ μὲν τῆς ὀρθοδόξου καὶ καθολικῆς πίστεως τελειότερον συνόδου γενομένης τῇ ὑστεραίᾳ ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν δεῖν γενέσθαι συνορῶμεν. Ἐπειδὴ δὲ Φλαβιανὸς ὁ τῆς εὐσεβοῦς μνήμης καὶ Εὐσέβιος ὁ εὐλαβέστατος ἐπίσκοπος, ἐκ τῆς τῶν πεπραγμένων καὶ διαγνωσθέντων ἐρεύνης καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τῶν γενομένων ἐξάρχων τῆς τότε συνόδου ὁμολογησάντων ἐσφάλθαι καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες δείκνυνται, ἀδίκως δὲ καθαιρεθέντες, φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ τῷ θεῷ ἀρέσκον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ αὐτῷ ἐπιτιμίῳ Διόσκορον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἀλεξανδρείας, καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ Θαλάσσιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Καισαρείας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἀρμενίας, καὶ Εὐστάθιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Βηρυτοῦ, καὶ Βασίλειον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Σελευκείας τῆς Ἰσαυρίας, τοὺς ἐξουσίαν ἐσχηκότας καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συνόδου, ἐκπεσεῖν διὰ τῆς ἱερᾶς ταύτης συνόδου κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος, πάντων τῶν παρακολουθησάντων τῆ θείᾳ κορυφῇ γνωριζομένων. Ἐφ’ οἶς ἐπεβόησαν οἱ Ἀνατολικοί· Αὕτη δικαία κρίσις. Οἱ δὲ τῶν Ἰλλυριῶν ἐπίσκοποι ἐπεκραύγασαν· Πάντες ἐσφάλημεν, πάντες συγγνώμης ἀξιωθῶμεν. Καὶ πάλιν τῶν Ἀνατολικῶν ἐπιβοησάντων· Αὕτη δικαία ψῆφος· τὸν φονέα ὁ Χριστὸς καθεῖλε, τοὺς μάρτυρας ὁ θεὸς ἐξεδίκησεν, οἱ συγκλητικοὶ διελάλησαν ὥστε ἕκαστον τῶν ἐπισκόπων τῶν συνειλεγμένων ἰδιαζόντως τὴν οἰκείαν ἐκθέσθαι πίστιν, γινώσκοντα ὡς ὁ θειότατος βασιλεὺς κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν ἐν Νικαίᾳ πατέρων τριακοσίων δέκα ὀκτὼ καὶ τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα, καὶ τὰς ἐπιστολὰς τῶν ἁγίων πατέρων, Γρηγορίου, Βασιλείου, Ἱλαρίου, Ἀθανασίου, Ἀμβροσίου, καὶ τὰς δύο τὰς Κυρίλλου, τὰς ἐπὶ τῇ πρώτῃ συνόδῳ τῇ ἐν Ἐφέσῳ δημοσιευθείσας πιστεύει· καὶ γὰρ καὶ τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης Λέοντα Εὐτυχῆ ἐπὶ τούτοις καθελεῖν. Οὕτω τοίνυν καὶ ταύτης τῆς συνελεύσεως καταπαυθείσης, εἰς ἑτέραν συνελθόντων μόνων τῶν ὁσιωτάτων ἐπισκόπων, λιβέλλους ἐπέδωκεν Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου ἐπίσκοπος ὑπὲρ ἑαυτοῦ τε καὶ Φλαβιανοῦ, δι’ οὗ ἐπεμέμψατο Διοσκόρῳ ὡς τὰ αὐτὰ Εὐτυχεῖ φρονήσαντι, καὶ ὅτι γε αὐτοὺς τῆς ἱερωσύνης ἀφείλετο. Προστέθεικε δὲ ὅτι καὶ φωνὰς μὴ εἰρημένας τῇ τὸ τηνικαῦτα ἁλισθείσῃ συνόδῳ προστέθεικεν ἐν τοῖς ὑπομνήμασι, καὶ εἰς ἀγράφους χάρτας παρεσκεύασεν αὐτοὺς ὑποσημήνασθαι. Καὶ ἐδεήθη ὡς ἐκ ψήφου τῶν συνειλεγμένων ἀκυρωθῆναι πάντα τὰ ἐν τῇ δευτέρᾳ συνόδῳ τῇ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα, καὶ ἔχειν αὐτοὺς τὴν ἱερωσύνην, καὶ ἀναθεματισθῆναι τὸ μιαρὸν ἐκείνου δόγμα. Καὶ ἠξίωσε μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν καὶ τὸν ἀντίδικον παρεῖναι. Οὗ δὴ διαλαληθέντος γενέσθαι, εἴρηκεν Ἀέτιος ἀρχιδιάκονος καὶ πριμικήριος νοταρίων ὡς διέβη πρὸς Διόσκορον, ὥσπερ οὖν καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους, καὶ εἶπε μὴ συγχωρεῖσθαι ὑπὸ τῶν φυλαττόντων αὐτὸν παραγενέσθαι. Καὶ διελαλήθη ζητηθῆναι τὸν Διόσκορον πρὸ τοῦ συνεδρίου. Καὶ μὴ εὑρεθέντος αὐτοῦ, Ἀνατόλιος ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως διελάλησεν ὀφείλειν αὐτὸν μετακληθῆναι καὶ ἐν τῇ συνόδῳ παραγενέσθαι. Καὶ τούτου γενομένου, παραγενόμενοι οἱ ἀποσταλέντες εἰρήκασιν εἰπεῖν αὐτόν· Φυλάττομαι ἐγώ· εἰ δὲ συγχωροῦσί μοι κατελθεῖν, εἰπάτωσαν. Καὶ εἰπόντων αὐτῷ τῶν ἐσταλμένων ὡς πρὸς αὐτόν, οὐ πρὸς τοὺς μαγιστριανοὺς ἀπεστάλησαν, διεξῆλθον εἰπεῖν αὐτόν· Ἕτοιμός εἰμι παραγενέσθαι εἰς τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν σύνοδον, ἀλλὰ κωλύομαι. Οἷς προστέθεικεν Ἱμέριος ὡς, κατελθόντων αὐτῶν παρὰ Διοσκόρου, ὑπήντησεν ὁ βοηθὸς τοῦ μαγίστρου τῶν θείων ὀφφικίων, καὶ μετ’ αὐτοῦ πάλιν γεγόνασιν πρὸς Διόσκορον οἱ ἐπίσκοποι, καὶ περὶ τούτων ἐν σημείοις τὸν Διόσκορον εἰπεῖν ταῦτα· Συναγαγὼν ἐμαυτὸν καὶ γνοὺς τὸ συμφέρον τάδε ἀποκρίνομαι· ἐπειδὴ ἐν τῇ πρὸ ταύτης συνόδῳ καθεζόμενοι οἱ μεγαλοπρεπέστατοι ἄρχοντες ὥρισαν πολλὰ μετὰ πολλὴν ἑκάστου διαλαλιάν, νῦν δὲ εἰς δευτέραν καλοῦμαι σύνοδον εἰς τὴν τῶν προειρημένων ἀνασκευήν, παρακαλῶ τοὺς πρώην ἐν τῇ συνόδῳ παραγενομένους μεγαλοπρεπεστάτους ἄρχοντας καὶ τὴν ἱερὰν σύγκλητον καὶ νῦν παρεῖναι, ἵνα πάλιν τὰ αὐτὰ γυμνασθῇ. Πρὸς ὃν Ἀκάκιον δηλοῖ τὰ πεπραγμένα διεξελθεῖν ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Οὐχ οὕτως ἐκέλευσεν ἡ ἁγία καὶ μεγάλη σύνοδος τὴν ὑμετέραν ἁγιότητα παρεῖναι ὥστε ἀνασκευασθῆναι τὰ ἐπὶ τῶν μεγαλοπρεπεστάτων ἀρχόντων καὶ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς συγκλήτου πραχθέντα, ἀλλ’ ἡμᾶς ἀπέστειλεν ὥστε καταλαβεῖν σε τὸ συνέδριον καὶ μὴ ἀπολειφθῆναι αὐτοῦ τὴν σὴν ὁσιότητα. Πρὸς ὃν Διόσκορος εἴρηκεν, ὡς τὰ ὑπομνήματα λέγουσιν· Εἰρήκατέ μοι νῦν ὅτι λιβέλλους ἐπιδέδωκεν Εὐσέβιος. Παρακαλῶ πάλιν παρόντων τῶν ἀρχόντων καὶ τῆς συγκλήτου δοκιμασθῆναι τὰ κατ’ ἐμέ. Εἶτα ἑτέρων τοιούτων ἐγκειμένων, αὖθις ἀπεστάλησαν οἱ ὀφείλοντες τὸν αὐτὸν προτρέψασθαι Διόσκορον τοῖς πραττομένοις παρεῖναι. Καὶ τούτου γενομένου, ἐπαναζεύξαντες οἱ πεμφθέντες εἰρήκασιν ἔχειν ἐν σημείοις τὴν αὐτοῦ φωνήν, ἃ δηλοῦσιν αὐτὸν εἰπεῖν· Ἤδη φθάσας δεδήλωκα τῇ ὑμετέρᾳ θεοσεβείᾳ ὡς ὅτι καὶ ἀρρωστίᾳ συνέχομαι, καὶ ἐξαιτῶ ὥστε καὶ τοὺς μεγαλοπρεπεστάτους ἄρχοντας καὶ τὴν ἱερὰν σύγκλητον καὶ νῦν παρεῖναι τῇ τῶν ἐξετασθησομένων κρίσει. Ἐπειδὴ δέ μοι τὰ τῆς ἀρρωστίας ἐπετάθη, τούτου χάριν τὴν ὑπέρθεσιν πεποίημαι. Καὶ Κεκρόπιον εἰπεῖν τὰ ὑπομνήματα δηλοῖ πρὸς τὸν Διόσκορον πρώην μηδὲν περὶ ἀρρωστίας εἰπεῖν· ὀφείλειν οὖν αὐτὸν τοῖς κανόσι τὸ ἱκανὸν ποιῆσαι. Πρὸς ὃν ὁ Διόσκορος ἀπεφήνατο· Ἅπαξ εἶπον ὀφείλειν παρεῖναι τοὺς ἄρχοντας. εἶπον τὸν Ῥουφῖνον εἰπεῖν πρὸς αὐτὸν ἐπίσκοπον Σαμοσάτων κανονικὰ τὰ κινούμενα καθεστάναι, καὶ δύνασθαι αὐτὸν παραγενόμενον ἃ βούλεται διεξελθεῖν. Πυθομένου δὲ τοῦ Διοσκόρου εἰ Ἰουβενάλιος καὶ Θαλάσσιος παρεγένοντο καὶ Εὐστάθιος, ἀπεκρίνατο ὡς οὐδὲν πρὸς ἔπος. Πρὸς ἃ Διόσκορον εἰπεῖν τὰ πεπραγμένα δηλοῦσι παρακαλέσαι τὸν φιλόχριστον βασιλέα ὥστε καὶ τοὺς ἄρχοντας παρεῖναι καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ δεδικακότας·καὶ πρὸς ταῦτα τοὺς πεμφθέντας εἰπεῖν μόνου κατηγορεῖν αὐτοῦ τὸν Εὐσέβιον, καὶ ὀφείλειν πάντως παραγενέσθαι· καὶ πρὸς ταῦτα τὸν Διόσκορον εἰπεῖν ὀφείλειν καὶ τοὺς ἄλλους παρεῖναι τοὺς σὺν αὐτῷ δεδικακότας· μηδὲ γὰρ ἰδικὸν ἔχειν πρᾶγμα πρὸς αὐτὸν τὸν Εὐσέβιον,ἀλλ’ ἢ ἄρα περὶ ὧν πάντες δεδικάκασιν. Καὶ πάλιν ἐπιμεινάντων τῶν πεμφθέντων περὶ τούτου, ἀπέφησεν ὁ Διόσκορος εἰπών· Ἅπαξ εἶπον ἃ εἶπον· καὶ περαιτέρω τούτων εἰπεῖν οὐκ ἔχω. Πρὸς ἃ Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου διεξῆλθε πρὸς μόνον Διόσκορον ἔχειν, καὶ πρὸς μηδένα ἕτερον· καὶ ἠξίωσε τρίτῃ κλήσει κληθῆναι Διόσκορον. Καὶ ὑπολαβὼν Ἀέτιος ἐδίδασκε πρώην τινὰς λέγοντας ἑαυτοὺς κληρικοὺς μετὰ καὶ ἑτέρων λαϊκῶν τῆς Ἀλεξανδρέων ὁρμωμένους ἐπιδοῦναι λιβέλλους κατὰ Διοσκόρου, καὶ τούτους πρὸ τοῦ συνεδρίου ἑστῶτας ἐκβοήσεσι κεχρῆσθαι. Καὶ πρῶτον μὲν ἐπιδεδωκότος Θεοδώρου διακόνου γενομένου τῆς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἁγίας ἐκκλησίας, εἶτα δὲ καὶ Ἰσχυρίωνος ὡσαύτως διακόνου καὶ Ἀθανασίου πρεσβυτέρου καὶ ἀδελφιδοῦ Κυρίλλου καὶ πρός γε Σωφρονίου,δι’ ὧν περί τε βλασφημιῶν ἐνεκάλεσαν Διοσκόρῳ περί τε σωματικῶν καὶ βιαίας ἀφαιρέσεως χρημάτων, τρίτη
Α φότος δὲ Διονυσίου τὴν πόλιν μετὰ πλείστου τάχους, Εt τῶν γενομένων ἀτοπημάτων συνωθούντων αὐτὸν, σπεύδοντος τε τὴν διαναστάσαν τῆς στάσεως πυραν σβέσαι, ἔνιοι τῶν ᾿Αλεξανδρέων παροτρύνοντος Τι μοθέου, ὡς ἐγράφη τῷ Λέοντι, ἐπελθόντα τὸν Προ τέριον διαχειρίζονται (»), ξίφους κατὰ τῶν σπλάγχνων ὠσθέντος, κατὰ τὸ πανάγιον βαπτιστήριον καταπε- φευγότα· ὃν καὶ καλωδίῳ περιαρτήσαντες, ἀνὰ τὸ καλούμενον Τετράπυλον τοῖς πᾶσιν ἐπεδείκνυον, ἐπιτωθάζοντές τε καὶ κραυγάζοντες, Προτέριον εἶναι τὸν ἀνῃρημένον. Καὶ κατὰ ταῦτα τὸ σῶμα διὰ πάσης τῆς πόλεως περιελκύσαντες, πυρὶ παρέδοσαν· οὐδὲ τῶν σπλάγχνων αὐτῶν ἴσα θηρίοις ἀπογεύσασθαι ναρ κήσαντες, ὥς που ταῦτα πάντα ή δέησις περιέχει τῶν ἐπισκόπων τῶν ἀνὰ τὴν Αἴγυπτον, καὶ τοῦ σύμ- παντος κλήρου τῆς ᾿Αλεξάνδρου, προς Λέοντα τὸν μετὰ Μαρκιανόν, ὡς εἴρηται, τὴν ἐπικρατίαν τῶν Ρωμαίων περιθέμενον γεγενημένη, ήπερ γέγραπται ὀνόμασι τούτοις· Τῷ Εὐσεβεῖ καὶ Φιλοχρίστῳ καὶ παρὰ Θεοῦ ἀναδειχθέντι, Νικητή, Τροπαιούχῳ καὶ Αὐγούστῳ Λέοντι, δέησις παρὰ τῶν ἐπισκόπων πάν των τῆς ὑμετέρας Αιγυπτιακής διοικήσεως, καὶ κλη ρικῶν τῶν κατὰ τὴν μεγίστην ὑμετέραν · 'Αλεξαν- δρέων ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν. Ἐκ τῆς ἄνωθεν χάρι τος δῶρον τῷ βίῳ παρασχεθείς, εἰκότως οὐ λέγεις όσημέραι τοῦ κοινοῦ μετὰ τὸν Θεὸν προμηθούμενος, εὐαγέστατε πάντων αὐτοκρατόρων Αὔγουστε. Καὶ μεθ' ἕτερα "Αστασιάστου τε εἰρήνης τῶν ὀρθοδόξων λαῶν παρ' ἡμῖν τε καὶ κατὰ τὴν τῶν ᾿Αλεξανδρέων ὑπαρχούσης, πάλιν Τιμοθέου ἀποσχοινίσαντος ἑαυτὸν τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας καὶ πίστεως, καὶ ἀποτε μόντος εὐθὺς μετὰ τὴν ἐν Καλχηδόνι ἁγίαν σύνοδον, τὸ τηνικαῦτα δῆθεν πρεσβυτέρου τυγχάνοντος, ἅμα τέταρσιν ἢ πέντε μόνοις ποτὲ ἐπισκόποις, καὶ ὀλί γοις μονάζουσι, σὺν αὐτῷ τὴν αἱρετικὴν Απολινα ρίου καὶ τὴν κατ' ἐκεῖνον νοσούντων κακοδοξίαν· δι' ἣν καθαιρεθέντες τότε κανονικῶς ὑπὸ τοῦ τῆς θείας μνήμης Προτερίου καὶ πάσης Αίγυπτιακῆς συνόδου, βασιλικῆς εἰκότως σὺν ἐξορίᾳ κινήσεως επειράθησαν. Καὶ μεθ' ἕτερα: Επιτηρήσας τε τὴν ἐντεῦθεν πρὸς Θεὸν ἐκδημίαν τοῦ τῆς εὐαγοῦς λήξεως Μαρκιανοῦ τοῦ γενομένου βασιλέως, βλασφήμοις τε φωναῖς, ὡς αὐτόνομος, ἀναιδῶς κατ' αὐτοῦ θρασυνόμενος, καὶ τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν τὴν ἐν Καλχηδόνι σύν η οδον ἀναθεματίζων ἀπερυθριασμένως, πλῆθος δήμου ὠνητῶν τε καὶ ἀτάκτων ἐπισυρόμενος, καὶ στρατεύ- σας κατά τε τῶν θείων κανόνων καὶ τῆς ἐκκλησια- στικῆς καταστάσεως καὶ τῆς κοινῆς πολιτείας καὶ τῶν νόμων, ἐπεσέφρησεν ἑαυτὸν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ, ἐχούσῃ ποιμένα τε καὶ διδάσκαλον, τὸν ἀγιώτατον ἡμῶν τὸν τηνικαῦτα Πατέρα καὶ ἀρχι επίσκοπον Προτέριον, τάς τε συνήθεις συνάξεις ἐπι- τελοῦντα, καὶ λιτὰς ἀναπέμποντα τῷ πάντων ἡμῶν Σωτῆρι Χριστῷ ὑπὲρ τῆς εὐσεβοῦς ὑμῶν βασι- λείας, καὶ τοῦ φιλοχρίστου ὑμῶν παλατίου. Καὶ μετ' ὀλίγα· Καὶ μόνης διαγενομένης ἡμέρας, ἐν τῷ (γ) Τον Προτέριον διαχειρίζονται. 25.23 EVAGRII SCHOLASTICI Alexandrina, sed a milite quopiam interfectum fuisse. Porro cum Dionysius celerrime advenisset Alexandriam, urgente scilicet atrocitate rerum quæ illic perpetrabantur, quidam ex Alexandrinis inci- zati a Timotheo, sicut scriptum est in litteris ad Leonen Augustum; Proterium interfciunt, gladio in ejus viscera adacto, cum is ad sacrum baptiste rium confugisset. Eumque fune circumligatum ac suspensum, in loco qui Tetrapylum dicitur cunctis ostentant, irridentes ac vociferantes Proterium esse cum qui occisus fuisset. Post hæc cadaver ejus per universam urbem raptatum incenderunt, viscera quoque ejus ferarum more degustare non veriti : sicut continet libellus precum, quem episcopi Ægypti, et universus clerus urbis Alexandrinæ mi- serunt ad Leonem, qui, mortuo Marciano, ut jam dixi, Romanum imperium administrabat. Libellus autem sic habet : Pio et Christi amantissimo, et a Deo designato, Victori ac Triumphatori et Au- gusto Leoni, preces oblatae ab universis episcopis Ægyptiaca diocesis vestra, et a clericis maximas et sanctissimæ Ecclesiæ Alexandrinorum vestrorum. Cum coelesti gratia tanquam eximium quoddam munus orbi terrarum concessus fueris, jure merito quotidie post Deum reipublicæ providere non ces- sas, omnium imperatorum sanctissime Auguste. post alia : Dumque tranquilla pas orthodox plebis, tum apud nos, tum in urbe Alexandria esset, rursus turbæ excitatæ sunt, cum Timotheus statim B post sanctum Chalcedonense conchium, quo tempore duntaxat presbyter erat, ab Ecclesiæ ca- tholicæ communione et pace separasset se ac præ- ci‹lisset, una cum quatuor aut quinque quondam episcopis et paucis monachis, qui pestifero Apolli- naris et Eutychis errore perinde ac ipse impliciti tenebantur. Quam ob causam tunc canonice depo- siti a beatæ memoriæ Proterio, et ab universo con- cilio episcoporum Ægypti, imperialem quoque me- rito vindictam exsilio experti sunt. Et paulo post : Cumque tempus captasset obitus divæ recordatio- nis Marciani Augusti, impiis vocibus ac maledictis nomen illius impudenter incessens, tanquam nul- lis legibus subjectus : sanctum praeterea et univer sale Chalcedonense concilium perfricta fronte ana- thematizans, multitudinem hominum venalium ac D seditiosorum post se trahens, quos contra divinas regulas et ecclesiasticam disciplinam, contra leges et rempublicam armaverat, in sanctam Dei Eccle- siam irrupit, quæ pastorem et doctorem tunc tem- poris habebat sanctissimum nostrum Patrem et archiepiscopum Proterium, qui tum solemnes col- Jectas celebrabat, et Servatori omnium nostrum Christo preces ac vota faciebat pro religioso impe- rio vestro et pro Christi amantissimo palatio. Et post pauca : Deinde, unico die elapso, cum Proterius Deo charissimus juxta morem in episcopali domo VARIORUM. Sanctum Preterium patriarcham Alexandrinum, ah Eulychianis occisum anno 137, comninemorat Ant. Pagi, n. 4.
PG 86:2525κλῆσις γέγονε προτρέπουσα τὸν Διόσκορον παραγενέσθαι. Τοιγαροῦν ἐπαναζεύξαντες οἱ ἐπὶ τούτῳ ἀφωρισμένοι εἰρήκασιν εἰπεῖν τὸν Διόσκορον· Αὐτάρκως ἐδίδαξα τὴν ὑμετέραν θεοσέβειαν, οἷς προσθεῖναί τι οὐ δύναμαι. Ἀρκοῦμαι γὰρ ἐν τούτοις. Καὶ προτρεψάντων τῶν ἐπὶ τούτῳ σταλέντων πάλιν τὸν αὐτὸν Διόσκορον ἐλθεῖν, ἀπεφήνατο εἰρηκώς· Ἃ εἶπον, εἶπον· οἷς προσθεῖναί τι οὐ δύναμαι. Ἀρκοῦμαι γὰρ ἐν τούτοις. Καὶ προτρεψάντων τῶν ἐν τούτῳ σταλέντων πάλιν τὸν αὐτὸν Διόσκορον ἐλθεῖν, ἀπεφήνατο εἰρηκὼς τὰ αὐτά. Καὶ αὖθις δὲ τὰ αὐτὰ εἰρηκότος τοῦ αὐτοῦ Διοσκόρου, ἐπιμεινάντων τῇ προτροπῇ τῶν ἐπὶ τούτῳ σταλέντων, Πασκασῖνος ἐπίσκοπος εἶπεν ὡς ἤδη τρίτον κληθεὶς Διόσκορος οὐ παρεγένετο ὑπὸ συνειδήσεως βαλλόμενος, καὶ ἐπυνθάνετο τίνος ἄξιος εἴη. Πρὸς ὃ τῶν ἐπισκόπων ἀποκριναμένων ὑποπεπτωκέναι αὐτὸν τοῖς κανόσι, Προτερίου δὲ ἐπισκόπου Σμύρνης εἰπόντος· Ὅτε ἐφονεύετο ὁ ἅγιος Φλαβιανός, οὐδὲν ἀκόλουθον ἐπράχθη ἐπ’ αὐτῷ, οἱ τὸν τόπον ἐπέχοντες Λέοντος ἐπισκόπου τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἀπεφήναντο ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Δῆλα γεγένηται τὰ τετολμημένα Διοσκόρῳ τῷ γενομένῳ τῆς Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως ἐπισκόπῳ κατὰ τῆς τῶν κανόνων τάξεως καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως, ἐκ τῶν ἤδη ἐξετασθέντων ἐν τῷ πρώτῳ συνεδρίῳ καὶ ἀπὸ τῶν σήμερον πεπραγμένων. Οὗτος γάρ, ἵνα τὰ πολλὰ παραλείπωμεν, Εὐτυχῆ τὸν ὁμόδοξον αὐτῷ καθαιρεθέντα κανονικῶς παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, τοῦ ἐν ἁγίοις φαμὲν πατρὸς ἡμῶν καὶ ἀρχιεπισκόπου Φλαβιανοῦ, αὐθεντήσας ἀκανονίστως εἰς κοινωνίαν ἀνεδέξατο, πρὶν ἢ συνεδρεῦσαι ἐν τῇ Ἐφεσίων μετὰ τῶν θεοφιλῶν ἐπισκόπων. Ἀλλ’ ἐκείνοις μὲν ὁ ἀποστολικὸς θρόνος συγγνώμην ἀπένειμεν ἐπὶ τοῖς ἐκεῖσε μὴ κατὰ γνώμην ὑπ’ αὐτῶν πεπραγμένοις· οἳ καὶ διετέλεσαν μέχρι τοῦ παρόντος ἑπόμενοι τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ Λέοντι καὶ πάσῃ τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ· οὗ δὴ χάριν καὶ ἐν τῇ ἑαυτοῦ κοινωνίᾳ αὐτοὺς ὁμοπίστους ἐδέξατο. Οὗτος δὲ καὶ μέχρι τοῦ παρόντος διέμεινε σεμνυνόμενος ἐν ἐκείνοις ἐφ’ οἷς ἔδει στένειν, καὶ εἰς γῆν κεκυφέναι ὀφείλει. Πρὸς τούτοις δὲ οὐδὲ τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνωσθῆναι συνεχώρησε τοῦ μακαριωτάτου πάπα Λέοντος, τὴν γραφεῖσαν παρ’ αὐτοῦ πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις τὴν μνήμην Φλαβιανόν, καὶ ταῦτα πολλάκις παρακληθεὶς ἀναγνῶναι ταύτην ὑπὸ τῶν κεκομικότων, καὶ μεθ’ ὅρκων ποιήσασθαι τὴν ἀνάγνωσιν ὑποσχόμενος. Ἧς μὴ ἀναγνωσθείσης, σκανδάλων καὶ βλάβης αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἁγιώταται ἐπληρώθησαν ἐκκλησίαι. Ἀλλ’ ὅμως τοιούτων παρ’ αὐτοῦ τολμηθέντων, ἐσκοποῦμεν περὶ τῆς προτέρας ἀνοσίας αὐτοῦ πράξεως φιλανθρωπίας τινὸς αὐτὸν ἀξιῶσαι ὡς καὶ τοὺς λοιποὺς θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, καίτοι μηδὲ τὴν αὐθεντίαν παραπλησίως αὐτῷ τῆς κρίσεως ἐσχηκότας. Ἐπειδὴ δὲ τοῖς δευτέροις τὴν προτέραν παρανομίαν ὑπερηκόντισεν, ἐτόλμησε δὲ καὶ ἀκοινωνησίαν ὑπαγορεῦσαι κατὰ τοῦ ἁγιωτάτου καὶ ὁσιωτάτου ἀρχιεπισκόπου τῆς μεγάλης Ῥώμης Λέοντος, πρὸς δὲ τούτοις καὶ λιβέλλων παρανομιῶν μεστῶν κατ’ αὐτοῦ προσενεχθέντων τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ συνόδῳ, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ τρὶς διὰ θεοφιλῶν ἐπισκόπων κανονικῶς κληθεὶς οὐχ ὑπήκουσεν, ὑπὸ τοῦ ἰδίου συνειδότος δηλονότι κεντούμενος, καὶ τοὺς παρὰ συνόδων διαφόρων ἐνθέσμως καθαιρεθέντας παρανόμως ἐδέξατο, αὐτὸς καθ’ ἑαυτοῦ τὴν ψῆφον ἐξήνεγκε διαφόρως τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς πατήσας θεσμούς. Ὅθεν ὁ ἁγιώτατος καὶ μακαριώτατος ἀρχιεπίσκοπος τῆς μεγάλης καὶ πρεσβυτέρας Ῥώμης Λέων δι’ ἡμῶν καὶ τῆς παρούσης συνόδου, μετὰ τοῦ τρισμακαρίου καὶ πανευφήμου Πέτρου τοῦ ἀποστόλου, ὅς ἐστι πέτρα καὶ κρηπὶς τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως θεμέλιος τυγχάνει, ἐγύμνωσεν αὐτὸν τοῦ τε ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος καὶ πάσης ἱερατικῆς ἠλλοτρίωσεν ἐνεργείας. Τοιγαροῦν ἡ ἁγία αὕτη καὶ μεγάλη σύνοδος τὰ δόξαντα τοῖς κανόσιν ἐπὶ τῷ μνημονευθέντι Διοσκόρῳ ψηφίσηται. Ὧν δὴ κυρωθέντων παρὰ Ἀνατολίου Μαξίμου τε αὖ καὶ τῶν λοιπῶν ἐπισκόπων, ἄνευ ἐκείνων τῶν ἅμα Διοσκόρῳ παρὰ τῆς συγκλήτου καθαιρεθέντων, ἀναφορὰ περὶ τούτων πρὸς Μαρκιανὸν ἐγράφετο παρὰ τῆς συνόδου, καὶ ἡ καθαίρεσις ἐπέμπετο Διοσκόρῳ παρὰ τῆς αὐτῆς συνόδου, ἔχουσα ὧδε· Γίνωσκε σαυτὸν διὰ τὴν κατὰ τῶν θείων κανόνων ὑπεροψίαν καὶ διὰ τὴν ἀπείθειάν σου τὴν περὶ τὴν ἁγίαν ταύτην καὶ οἰκουμενικὴν σύνοδον, ὑπὲρ ὧν, πρὸς τοῖς ἄλλοις πλημμελήμασιν οἷς ἑάλως, καὶ τρίτον κληθεὶς παρὰ τῆς ἁγίας ταύτης καὶ μεγάλης συνόδου κατὰ τοὺς θείους κανόνας ἐπὶ τὸ ἀποκρίνασθαι τοῖς ἐπαγομένοις οὐκ ἀπήντησας, μηνὶ Ὀκτωβρίῳ τῷ ἐνεστῶτι τρισκαιδεκάτῃ, παρὰ τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς συνόδου καθῃρῆσθαι τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ παντὸς ἐκκλησιαστικοῦ θεσμοῦ ὑπάρχειν ἀλλότριον. Εἶτα τῶν περὶ τούτων γραφέντων καὶ πρὸς τοὺς θεοφιλεῖς ἐπισκόπους τῆς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ἁγιωτάτης ἐκκλησίας, καὶ προθέματος κατὰ τοῦ Διοσκόρου γενομένου, τὰ τῆς τοιαύτης συνελεύσεως πέρας ἐδέχετο. Οὕτω μὲν οὖν τὰ τῆς φθασάσης συνελεύσεως ἐπερατώθη. Μετὰ ταύτην δὲ καὶ αὖθις συναλισθέντες ἔφασκον πρὸς πεῦσιν τῶν ἀρχόντων διδαχθῆναι βουλομένων τὰ τῆς ὀρθῆς θρησκείας, ὡς οὐ δέοι τι περαιτέρω τυπωθῆναι, ἅπαξ τῶν κατ’ Εὐτυχῆ πέρας δεξαμένων καὶ διατυπωθέντων παρὰ τοῦ ἐν Ῥώμῃ ἐπισκόπου, οἷς καὶ πάντες ἐστοίχησαν. Βοώντων τε αὖ πάντων τῶν ἐπισκόπων πάντας τὰ αὐτὰ λέγειν, καὶ τῶν ἀρχόντων διαλαλησάντων ἕκαστον πατριάρχην ἐκλεγόμενον ἓν ἢ δεύτερον τῆς ἰδίας διοικήσεως πρόσωπον ἐς μέσον παρελθεῖν, ὥστε τὴν ἑκάστου φανερωθῆναι γνώμην, Φλωρέντιος ἐπίσκοπος Σάρδεων ἐνδόσιμον ᾔτησεν, ἐφ’ ᾧ μετὰ σκέμματος προσελθεῖν αὐτοὺς τῇ ἀληθείᾳ. Καὶ Κεκρόπιος ἐπίσκοπος Σεβαστοπόλεως ἔφη ταῦτα· Ἡ πίστις καλῶς εἴρηται παρὰ τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων, καὶ ἐβεβαιώθη παρὰ τῶν ἁγίων πατέρων, Ἀθανασίου, Κυρίλλου, Κελεστίνου, Ἱλαρίου, Βασιλείου, Γρηγορίου, καὶ νῦν πάλιν διὰ τοῦ ἁγιωτάτου Λέοντος. Καὶ ἀξιοῦμεν καὶ τὰ τῶν ἁγίων πατέρων τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ καὶ τὰ τοῦ ὁσιωτάτου Λέοντος ἀναγνωσθῆναι. Ὧν ἀνεγνωσμένων ἡ πᾶσα σύνοδος ἐπεκραύγασε ταῦτα· Αὕτη ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· οὕτως πάντες πιστεύομεν· ὁ πάπας Λέων οὕτως πιστεύει· Κύριλλος οὕτως ἐπίστευσεν· ὁ πάπας Λέων οὕτως ἡρμήνευσεν. Ἑτέρας τε διαλαλιᾶς ἐνεχθείσης ὥστε καὶ τὰ ἐκτεθειμένα παρὰ τῶν ἁγίων ἑκατὸν πεντήκοντα τυχεῖν ἀναγνώσεως, ἀνεγνώσθη καὶ ταῦτα. Πρὸς ἃ πάλιν οἱ τῆς συνόδου βοήσαντες ἔφησαν· Αὕτη ἡ πάντων πίστις· αὕτη ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· οὕτως πάντες πιστεύομεν. Μεθ’ οὓς Ἀέτιος ὁ ἀρχιδιάκονος ἔφη ἔχειν μετὰ χεῖρας τὴν πρὸς Νεστόριον ἐπιστολὴν Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου, ἣν πάντες οἱ ἐν Ἐφέσῳ συλλεγέντες ἐκύρωσαν οἰκείαις ὑποσημειώσεσιν, ἔχειν δὲ καὶ ἑτέραν ἐπιστολήν, τὴν αὐτοῦ Κυρίλλου γεγραμμένην πρὸς Ἰωάννην τὸν Ἀντιοχείας, καὶ αὐτὴν βεβαιωθεῖσαν, ἃς ἐξῄτει ἀναγνώσεως τυχεῖν. Διαλαλιᾶς τε πρὸς ταῦτα γεγενημένης, ἄμφω ἀνεγνώσθησαν· καὶ τῆς μὲν προτέρας αὐτοῖς ἔνια τοῖς ὀνόμασίν ἐστι ταῦτα· Τῷ εὐλαβεστάτῳ καὶ θεοσεβεστάτῳ συλλειτουργῷ Νεστορίῳ Κύριλλος. Καταφλυαροῦσιν, ὡς μανθάνω, τινὲς τῆς ἐμῆς ὑπολήψεως ἐπὶ τῆς σῆς θεοσεβείας, καὶ τοῦτο συχνῶς, τὰς τῶν ἐν τέλει συνόδους καιροφυλακοῦντες μάλιστα, καὶ τάχα που καὶ τέρπειν οἰόμενοι τὴν σὴν ἀκοήν. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Ἔφη τοίνυν ἡ ἁγία καὶ μεγάλη σύνοδος αὐτὸν τὸν ἐκ θεοῦ καὶ πατρὸς κατὰ φύσιν γεννηθέντα υἱὸν μονογενῆ, τὸν ἐκ τοῦ θεοῦ ἀληθινοῦ θεὸν ἀληθινόν, τὸ φῶς τὸ ἐκ τοῦ φωτός, τὸν δι’ οὗ τὰ πάντα πεποίηκεν ὁ πατήρ, κατελθεῖν, σαρκωθῆναι, ἐνανθρωπῆσαι, παθεῖν, ἀναστῆναι τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, ἀνελθεῖν εἰς οὐρανούς. Τούτοις καὶ ἡμᾶς ἕπεσθαι δεῖ καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς παραδείγμασιν, ἐννοοῦντας τί τὸ σαρκωθῆναι καὶ ἐνανθρωπῆσαι δηλοῖ τὸν θεὸν Λόγον. Οὐ γάρ φαμεν ὅτι ἡ τοῦ Λόγου φύσις μεταποιηθεῖσα γέγονε σάρξ, ἀλλ’ οὐδὲ εἰς ὅλον ἄνθρωπον μεταβληθῆναι τὸν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος· ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον ὅτι σάρκα ἐψυχωμένην ψυχῇ λογικῇ ἑνώσας ὁ Λόγος ἑαυτῷ καθ’ ὑπόστασιν ἀφράστως καὶ ἀπερινοήτως γέγονεν ἄνθρωπος καὶ κεχρημάτικεν υἱὸς ἀνθρώπου, οὐ κατὰ θέλησιν μόνην ἢ εὐδοκίαν, ἀλλ’ οὐδὲ ὡς ἐν προσλήψει προσώπου μόνου· καὶ ὅτι διάφοροι μὲν αἱ πρὸς ἑνότητα τὴν ἀληθινὴν συνενεχθεῖσαι φύσεις, εἶς δὲ ἐξ ἀμφοῖν Χριστὸς καὶ υἱός, οὐχ ὡς τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἕνωσιν, ἀποτελεσασῶν δὲ μᾶλλον ἡμῖν τὸν ἕνα κύριον καὶ Χριστὸν καὶ υἱὸν ἐκ θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀπορρήτου πρὸς ἑνότητα συνδρομῆς. Καὶ μετ’ ὀλίγα· Ἐπειδὴ δὲ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἑνώσας ἑαυτῷ καθ’ ὑπόστασιν τὸ ἀνθρώπινον προῆλθεν ἐκ γυναικός, ταύτῃ λέγεται γεννηθῆναι σαρκικῶς. Οὐ γὰρ πρῶτον ἄνθρωπος ἐγεννήθη κοινὸς ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου, εἶθ’ οὕτως καταπεφοίτηκεν ἐπ’ αὐτὸν ὁ Λόγος, ἀλλ’ ἐξ αὐτῆς τῆς μήτρας ἑνωθεὶς ὑπομεῖναι λέγεται γέννησιν σαρκικήν, ὡς τῆς ἰδίας σαρκὸς τὴν γέννησιν οἰκειούμενος. Οὕτω φαμὲν αὐτὸν παθεῖν καὶ ἀναστῆναι, οὐχ ὡς τοῦ θεοῦ Λόγου παθόντος εἰς ἰδίαν φύσιν ἢ πληγὰς ἢ διατρήσεις ἥλων ἤγουν τὰ ἕτερα τῶν τραυμάτων· ἀπαθὲς γὰρ τὸ θεῖον, ὅτι καὶ ἀσώματον. Ἐπειδὴ δὲ τὸ γεγονὸς αὐτοῦ ἴδιον σῶμα πέπονθεν, ταῦτα πάλιν αὐτὸς λέγεται παθεῖν ὑπὲρ ἡμῶν· ἦν γὰρ ὁ ἀπαθὴς ἐν τῷ πάσχοντι σώματι. Τῆς δέ γε ἑτέρας τὰ πολλὰ μὲν κατὰ τὴν πρώτην ἱστορίαν ἀνενήνεκται. Ἔστι δὲ ἐν αὐτῇ ῥῆσις τοιάδε, ἣν γέγραφε μὲν Ἰωάννης ὁ τῆς Ἀντιόχου, προσήκατο δὲ πάσαις ψήφοις ὁ Κύριλλος· Ὁμολογοῦμεν τὴν ἁγίαν παρθένον θεοτόκον, διὰ τὸ τὸν θεὸν Λόγον σαρκωθῆναι ἐξ αὐτῆς καὶ ἐνανθρωπῆσαι,καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς συλλήψεως ἑνῶσαι ἑαυτῷ τὸν ἐξ αὐτῆς ληφθέντα ναόν. Τὰς δὲ εὐαγγελικὰς καὶ ἀποστολικὰς ἐπὶ τοῦ Κυρίου φωνὰς ἴσμεν τοὺς θεοφόρους ἄνδρας τὰς μὲν κοινοποιοῦντας ὡς ἐφ’ ἑνὸς προσώπου, τὰς δὲ διαιροῦντας ὡς ἐπὶ δύο φύσεων, καὶ τὰς μὲν θεοπρεπεῖς κατὰ τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, τὰς δὲ ταπεινὰς κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα αὐτοῦ παραδιδόντας. Οἷς ἐπήγαγε· Ταύταις ὑμῶν ταῖς ἱεραῖς ἐντυγχάνοντες φωναῖς οὕτω μὲν καὶ ἑαυτοὺς φρονοῦντας εὑρίσκομεν· εἷς δὲ Κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα. Ἐδοξάσαμεν οὖν τὸν τῶν ὅλων σωτῆρα θεόν, ἀλλήλοις συγχαίροντες, ὅτι ταῖς θεοπνεύστοις γραφαῖς καὶ τῇ παραδόσει τῶν ἁγίων ἡμῶν πατέρων συμβαίνουσαν ἔχουσι πίστιν αἵ τε παρ’ ἡμῖν καὶ αἱ παρ’ ὑμῖν ἐκκλησίαι. Ὧν ἀνεγνωσμένων, οἱ τῆς αὐτῆς ἐπεβόησαν συνόδου ῥήμασι τούτοις· Πάντες οὕτω πιστεύομεν· ὁ πάπας Λέων οὕτως πιστεύει. Ἀνάθεμα τῷ μερίζοντι καὶ τῷ συγχέοντι. Αὕτη ἡ πίστις Λέοντος τοῦ ἀρχιεπισκόπου, Λέων οὕτως πιστεύει, Λέων καὶ Ἀνατόλιος οὕτω πιστεύουσι, πάντες οὕτως πιστεύομεν· ὡς Κύριλλος, οὕτως πιστεύομεν· αἰωνία μνήμη Κυρίλλου· ὡς αἱ ἐπιστολαὶ Κυρίλλου εἰσίν, οὕτως φρονοῦμεν, οὕτως ἐπιστεύσαμεν, οὕτως πιστεύομεν. Λέων ὁ ἀρχιεπίσκοπος οὕτως φρονεῖ, οὕτως πιστεύει, οὕτως ἔγραψε. Διαλαλιᾶς δὲ ἐνεχθείσης καὶ τὴν Λέοντος ἐπιστολὴν ἀναγνωσθῆναι, μεταφρασθεῖσα τῆς ἀναγνώσεως ἔτυχεν· ἥτις τοῖς πραχθεῖσιν ἐμφέρεται. Μετὰ γοῦν τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἐπισκόπων ἐπιβοησάντων· Αὕτη ἡ πίστις τῶν πατέρων, αὕτη ἡ πίστις τῶν ἀποστόλων· πάντες οὕτω πιστεύομεν, οἱ ὀρθόδοξοι οὕτω πιστεύομεν. Ἀνάθεμα τῷ μὴ οὕτως πιστεύοντι. Πέτρος διὰ Λέοντος ταῦτα ἐξεφώνησεν, οἱ ἀπόστολοι οὕτως ἐδίδαξαν· εὐσεβῶς καὶ ἀληθῶς Λέων ἐδίδαξε, Κύριλλος οὕτως ἐδίδαξε, Λέων καὶ Κύριλλος ὁμοίως ἐδίδαξαν. Ἀνάθεμα τῷ μὴ οὕτως πιστεύοντι. Αὕτη ἡ ἀληθὴς πίστις, οἱ ὀρθόδοξοι οὕτως φρονοῦσιν, αὕτη ἡ πίστις τῶν πατέρων. Ταῦτα ἐν Ἐφέσῳ διὰ τί οὐκ ἀνεγνώσθη; Ταῦτα Διόσκορος ἔκρυψεν, ἐμφέρεται ἐν τοῖς αὐτοῖς πεπραγμένοις ὡς ἡνίκα τὸ μέρος τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος ἀνεγνώσθη περιέχον· Καὶ πρὸς τὸ τὸ χρεωστούμενον ὄφλημα τῆς ἡμετέρας φύσεως ἐκτισθῆναι, ἡ θεία φύσις ἡνώθη τῇ φύσει τῇ παθητῇ ἵνα, τοῦτο δὴ τὸ ταῖς ἡμετέραις ἰάσεσιν ὑπάρχον ἁρμόδιον, ὁ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὢν μεσίτης θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἄνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦς, καὶ ἀποθνήσκειν ἐκ τοῦ ἑνὸς δυνηθῇ, καὶ τελευτᾶν ἐκ τοῦ ἑτέρου μὴ δυνηθῇ... πρὸς τὴν τοιαύτην ῥῆσιν ἀμφιβαλλόντων τῶν Ἰλλυριῶν καὶ Παλαιστινῶν ἐπισκόπων, Ἀέτιος ἀρχιδιάκονος τῆς Κωνσταντίνου ἁγιωτάτης ἐκκλησίας ῥῆσιν παρήγαγεν Κυρίλλου περιέχουσαν οὕτως· Ἐπειδὴ δὲ πάλιν τὸ ἴδιον αὐτοῦ σῶμα χάριτι θεοῦ, καθά φησιν ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὑπὲρ παντὸς ἐγεύσατο θανάτου, λέγεται παθεῖν αὐτὸς τὸν ὑπὲρ ἡμῶν θάνατον,οὐχ ὡς εἰς πεῖραν ἐλθὼν θανάτου τό γε ἧκον εἰς τὴν αὐτοῦ φύσιν — ἀποπληξία· γὰρ τοῦτο λέγειν ἢ φρονεῖν — ἀλλ’ ὅτι, καθάπερ ἔφην ἀρτίως, ἡ σὰρξ αὐτοῦ ἐγεύσατο θανάτου. Καὶ πάλιν πρὸς τὴν ῥῆσιν τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος τὴν ἔχουσαν· Ἐνεργεῖ γὰρ ἑκατέρα μορφὴ μετὰ τῆς θἀτέρου κοινωνίας ὅπερ ἴδιον ἔσχηκε, τοῦ μὲν λόγου κατεργαζομένου τοῦθ’ ὅπερ ἐστὶν τοῦ λόγου, τοῦ δὲ σώματος ἐκτελοῦντος ἅπερ ἐστὶν τοῦ σώματος. Καὶ τὸ μὲν αὐτῶν διαλάμπει τοῖς θαύμασιν, τὸ δὲ ταῖς ὕβρεσιν ὑποπέπτωκεν... ἀμφιβαλλόντων τῶν Ἰλλυριῶν καὶ τῶν Παλαιστινῶν ἐπισκόπων, ὁ αὐτὸς Ἀέτιος κεφάλαιον ἀνέγνω Κυρίλλου περιέχον οὕτως· Αἱ μέν εἰσι τῶν φωνῶν ὅτι μάλιστα θεοπρεπεῖς, αἱ δὲ οὕτω πάλιν ἀνθρωποπρεπεῖς, αἱ δὲ μέσην τινὰ τάξιν ἔχουσιν ἐμφανίζουσαι τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ θεὸν ὄντα καὶ ἄνθρωπον ὁμοῦ ἐν αὐτῷ. Καὶ μετὰ ταῦτα πρὸς ἕτερον μέρος τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος ἀμφιβαλλόντων τῶν εἰρημένων ἐπισκόπων ἔχον· Εἰ καὶ τὰ μάλιστα γὰρ ἐν τῷ δεσπότῃ Ἰησοῦ Χριστῷ τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώπου ἓν πρόσωπον, ὅμως ἕτερόν ἐστιν ἐκεῖνο ἐξ οὗ ἐν ἑκατέρῳ κοινόν ἐστι τὸ τῆς ὕβρεως, καὶ ἕτερον ἐξ οὗ κοινὸν τὸ τῆς δόξης καθέστηκεν. Ἐξ ἡμῶν μὲν γάρ ἐστιν αὐτῷ ἡ ἐλάσσων τοῦ πατρὸς ἀνθρωπότης, ἐκ δὲ τοῦ πατρός ἐστιν αὐτῷ ἡ μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτῷ ἴση θεότης... Θεοδώρητος ζυγοστατῶν ἔλεγεν καὶ τῷ μακαρίῳ Κυρίλλῳ ἐπὶ λέξεως εἰρῆσθαι οὕτως· Καὶ γενόμενον ἄνθρωπον καὶ μὴ μεθέντα τὸ ἴδιον, μεμένηκεν ὅπερ ἦν, καὶ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ τὸ κατοικοῦν, τουτέστιν ἡ θεία φύσις μετὰ τῶν ἀνθρώπων. Μετὰ ταῦτα τῶν ὑπερφυῶν ἀρχόντων ἐρωτησάντων εἴπερ ἔτι τις ἀμφισβητεῖ, πάντες ἔφησαν μὴ ἀμφιβάλλειν ἔτι. Μεθ’ οὓς Ἀττικὸς ἐπίσκοπος Νικοπόλεως ἐξῄτησεν ἐνδόσιμον αὐτοῖς γενέσθαι ὀλίγων ἡμερῶν, ἐφ’ ᾧ ἀκυμάντῳ διανοίᾳ καὶ ἀταράχῳ λογισμῷ τὰ τῷ θεῷ δοκοῦντα καὶ τοῖς ἁγίοις πατράσι τυπωθῆναι. Ἐξῄτησεν δὲ λαβεῖν καὶ τὴν ἐπιστολὴν Κυρίλλου τὴν πρὸς Νεστόριον γεγραμμένην, ἐν ᾗ παρακελεύεται αὐτὸν συνθέσθαι τοῖς δώδεκα αὐτοῦ κεφαλαίοις οἷς ἅπαντες συνέθεντο. Καὶ τῶν ἀρχόντων διαλαλησάντων ἐνδόσιμον αὐτοῖς ἡμερῶν πέντε γενέσθαι εἰς τὸ συνελθεῖν παρὰ Ἀνατολίῳ τῷ τῆς Κωνσταντινουπόλεως προέδρῳ, πάντες ἐπευφήμησαν οἱ ἐπίσκοποι φήσαντες· Ἡμεῖς οὕτως πιστεύομεν, πάντες οὕτω πιστεύομεν· ὡς Λέων, οὕτως πιστεύομεν. Ἡμῶν οὐδεὶς ἀμφιβάλλει· ἡμεῖς πάντες ὑπεγράψαμεν. Πρὸς ἃ διελαλήθη ἐπὶ ῥήματος ταῦτα· Οὐκ ἀναγκαῖον πάντας ὑμᾶς συνελθεῖν· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀκόλουθόν ἐστιν πιστωθῆναι τοὺς ἀμφιβάλλοντας, ὁ εὐλαβέστατος ἐπίσκοπος Ἀνατόλιος ἀπὸ τῶν ὑπογραψάντων ἐπιλέξηται οὓς ἐὰν νομίσῃ πρὸς διδασκαλίαν τῶν ἀμφιβαλλόντων. Οἶς ἐπήγαγον οἱ τῆς συνόδου οὕτως· Δεόμεθα περὶ τῶν πατέρων· τοὺς πατέρας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμόφρονας Λέοντος τῇ συνόδῳ, τοὺς πατέρας τῇ συνόδῳ· τὰς φωνὰς τῷ βασιλεῖ, τὰς ἱκεσίας τῷ ὀρθοδόξῳ, τὰς ἱκεσίας τῇ Αὐγούστῃ. Πάντες ἡμάρτομεν, πᾶσι συγχωρηθῇ. Ἐπεβόησαν δὲ οἱ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐκκλησίας· Ὀλίγοι κράζουσιν. Οὐ λέγει ἡ σύνοδος. Μεθ’ οὓς οἱ Ἀνατολικοὶ ἐξεβόησαν· Τὸν Αἰγύπτιον τῇ ἐξορίᾳ. Οἱ δὲ Ἰλλυριοὶ ἐκραύγασαν· Δεόμεθα, πάντας ἐλέησον. Μεθ’ οὓς οἱ Ἀνατολικοί· Τὸν Αἰγύπτιον τῇ ἐξορίᾳ. Καὶ τῶν Ἰλλυριῶν τὰ παραπλήσια αἰτούντων, οἱ τοῦ κλήρου Κωνσταντινουπόλεως ἐξεβόησαν· Διόσκορον τῇ ἐξορίᾳ, τὸν Αἰγύπτιον τῇ ἐξορίᾳ, τὸν αἱρετικὸν τῇ ἐξορίᾳ· Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλεν. Μεθ’ οὓς πάλιν οἱ Ἰλλυριοὶ καὶ οἱ ἁμφ’ αὐτοὺς ἐπίσκοποι· Πάντες ἡμάρτομεν· πᾶσι συγχώρησον. Διόσκορον τῇ συνόδῳ, Διόσκορον ταῖς ἐκκλησίαις. Καὶ τῶν παραπλησίων προελθόντων τὰ τῆς τοιαύτης συνελεύσεως ἐπερατοῦτο. Κατὰ δὲ τὴν μετ’ αὐτὴν συνέλευσιν, τῆς συγκλήτου διαλαλησάσης ἀναγνωσθῆναι τοὺς ἤδη δεδομένους τύπους, ἀνέγνω Κωνσταντῖνος σηκρητάριος ἀπὸ σχέδης ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Περὶ μὲν τῆς ὀρθοδόξου καὶ καθολικῆς πίστεως τελειότερον συνόδου γενομένης μετὰ μίαν ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν δεῖν γενέσθαι συνορῶμεν. Ἐπειδὴ δὲ Φλαβιανὸς ὁ τῆς εὐσεβοῦς μνήμης καὶ Εὐσέβιος ὁ εὐλαβέστατος ἐπίσκοπος, ἐκ τῆς τῶν πεπραγμένων καὶ διεγνωσμένων ἐρεύνης καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τινων τῶν ἐξάρχων γενομένων τῆς τότε συνόδου ὁμολογησάντων ἐσφάλθαι καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες δείκνυνται ἀδίκως καθαιρεθέντες, φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ τῷ θεῷ ἀρέσκον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ αὐτῷ ἐπιτιμίῳ Διόσκορον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἀλεξανδρείας,καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ Θαλάσσιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Καισαρείας Καππαδοκίας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἀγκύρας, καὶ Εὐστάθιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Βηρυτοῦ, καὶ Βασίλειον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Σελευκείας τῆς Ἰσαυρίας, τοὺς ἐξουσίαν ἐσχηκότας καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συνόδου, κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀλλοτρίους γενέσθαι ἀξιώματος, πάντων τῶν παρακολουθησάντων τῇ θείᾳ κορυφῇ γνωριζομένων. Εἶτα μεθ’ ἑτέρας ἀναγνώσεις γενομένας, ἐρωτηθέντες οἱ συνειλεγμένοι ἐπίσκοποι εἰ συνᾴδουσι τὰ Λέοντος γράμματα τῇ πίστει τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ συναχθέντων, καὶ τῇ τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα τῶν ἐν τῇ βασιλίδι, ἀπεκρίνατο Ἀνατόλιός τε ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρος καὶ πάντες οἱ συνειλεγμένοι συνᾴδειν τὴν ἐπιστολὴν Λέοντος τοῖς εἰρημένοις ἁγίοις πατράσιν· καὶ τῇ αὐτῇ Λέοντος ἐπιστολῇ καθυπεσημήναντο. Τούτων ὧδε προελθόντων, ἐπεβόησαν οἱ τῆς συνόδου· Πάντες συντιθέμεθα, πάντες συναινοῦμεν, πάντες ὁμοίως πιστεύομεν, πάντες τὰ αὐτὰ φρονοῦμεν, οὕτως πιστεύομεν. Τοὺς πατέρας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὑπογράψαντας τῇ συνόδῳ. Πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως, πολλὰ τὰ ἔτη τῆς Αὐγούστης. Τοὺς πατέρας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμοπίστους τῇ συνόδῳ. Πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως. Τοὺς ὁμόφρονας τῇ συνόδῳ. Πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως. Καὶ οἱ πέντε τῇ πίστει ὑπέγραψαν. Ὡς ὁ Λέων, οὕτως φρονοῦμεν. Καὶ διαλαλιᾶς ἐνεχθείσης ἐπὶ λέξεως ὧδε· Ἀνηνέγκαμεν τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ περὶ αὐτῶν, καὶ ἀναμένομεν τὴν ἀπόκρισιν τῆς αὐτοῦ εὐσεβείας. Ἡ δὲ εὐλάβεια ἡ ὑμετέρα καὶ περὶ Διοσκόρου τοῦ παρ’ ὑμῶν καθαιρεθέντος, ἀγνοούσης καὶ τῆς θειοτάτης κορυφῆς καὶ ἡμῶν, καὶ περὶ αὐτῶν τῶν πέντε ὑπὲρ ὧν τὴν παράκλησιν ποιεῖσθε, καὶ πάντων τῶν πεπραγμένων ἐν τῇ συνόδῳ δώσει λόγον τῷ θεῷ, ἐπευφήμησαν λέγοντες· Διόσκορον ὁ θεὸς καθεῖλεν. Διόσκορος δικαίως καθῃρέθη. Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλεν. Εἶτα μετὰ ταῦτα τῆς ἀπὸ Μαρκιανοῦ ἐνεχθείσης ἀποκρίσεως τῇ διακρίσει τῶν ἐπισκόπων τὰ περὶ τῶν καθαιρεθέντων διδούσης, ὡς ἡ διαλαλιὰ τῶν ἀρχόντων ἐδήλωσεν, ἐδεήθησαν ἐπὶ λέξεως εἰπόντες ταῦτα· Παρακαλοῦμεν αὐτοὺς εἰσελθεῖν· τοὺς ὁμοδόξους τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμόφρονας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὑπογράψαντας τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος τῇ συνόδῳ. Οἵπερ ἀπὸ διαλαλιᾶς τῇ συνόδῳ συνηριθμήθησαν. Καὶ μετὰ τοῦτο δεήσεις ἐπιδεδομέναι παρὰ τῶν ἐπισκόπων τῆς ἐν Αἰγύπτῳ διοικήσεως Μαρκιανῷ τῷ αὐτοκράτορι ἀνεγνώσθησαν, αἳ περιέχουσι πρὸς ἑτέροις· Φρονοῦμεν καθὼς καὶ οἱ ἐν Νικαίᾳ τριακόσιοι δέκα ὀκτὼ ἐξέθεντο καὶ ὁ μακάριος Ἀθανάσιος καὶ ὁ ἐν ἁγίοις Κύριλλος, ἀναθεματίζοντες πᾶσαν αἵρεσιν, τήν τε Ἀρείου, καὶ Εὐνομίου, καὶ Μάνου, καὶ Νεστορίου, καὶ τῶν λεγόντων ἐξ οὐρανοῦ τὴν σάρκα τοῦ Κυρίου ἡμῶν ὑπάρχειν, καὶ μὴ ἐκ τῆς ἁγίας καὶ θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, καθ’ ὁμοιότητα πάντων ἡμῶν, χωρὶς ἁμαρτίας. Πάντες οἱ τῆς συνόδου ἔκραξαν λέγοντες· Τὸ δόγμα Εὐτυχοῦς διὰ τί μὴ ἀνεθεμάτισαν; Τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος ὑπογράψωσιν, ἀναθεματίσαντες Εὐτυχῆ καὶ τὰ δόγματα αὐτοῦ· συνθῶνται τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος. Χλευάσαι ἡμᾶς θέλουσιν καὶ ἀπελθεῖν. Πρὸς ἃ διῆλθον οἱ ἐξ Αἰγύπτου ἐπίσκοποι ὡς πολλοὶ τυγχάνουσιν οἱ ἐν Αἰγύπτῳ ἐπίσκοποι, καὶ μὴ δύνασθαι τὸ τῶν ἀπολιμπανομένων ἀναδέξασθαι πρόσωπον· καὶ παρεκάλουν ἀναμεῖναι τὴν σύνοδον τὸν αὐτῶν ἀρχιεπίσκοπον, ἵνα τῇ γνώμῃ ἐκείνου ἀκολουθήσωσιν, ὡς τὸ ἔθος βούλεται· ἐὰν γὰρ πρὸ τῆς τοῦ ἡγεμονεύοντος προβολῆς ποιήσωσί τι, ἐπέρχεσθαι αὐτοῖς τοὺς ἀπὸ πάσης τῆς Αἰγυπτιακῆς διοικήσεως. Καὶ πολλὰ περὶ τούτων δεηθέντων, καὶ τῶν ἀπὸ τῆς συνόδου μάλα ἰσχυρῶς ἀντιτεινόντων, διελαλήθη ἐνδοθῆναι τοῖς ἐξ Αἰγύπτου ἐπισκόποις μέχρις οὗ ἀρχιεπίσκοπος αὐτοῖς προχειρισθείη. Καὶ μετὰ τοῦτο δεήσεις ἐπεδίδοντό τινων μοναχῶν, ὧν τὸ κεφάλαιον ἦν μηδαμῶς αὐτοὺς ἀναγκάζεσθαι ἔν τισι χάρταις ὑπογράφειν μέχρις ἂν συναθροισθείη ἡ σύνοδος ἣν τεθέσπικεν ὁ βασιλεὺς ἁλισθῆναι, καὶ τὰ τετυπωμένα γνῶσιν. Ὧν ἀναγνωσθεισῶν, Διογένης ἐπίσκοπος Κυζίκου διεξῆλθε Βαρσουμᾶν ἕνα τῶν συνελθόντων Φλαβιανὸν σφάξαι· αὐτὸν γὰρ κράξαι· σφάξον, καὶ μὴ ἐγκείμενον ταῖς δεήσεσι παρὰ τὸ δέον τῆς εἰσόδου τυχεῖν. Οἷς ἐπεβόησαν πάντες οἱ ἐπίσκοποι· Πᾶσαν Συρίαν Βαρσουμᾶς ἠφάνισεν, ἐπήγαγεν ἡμῖν χιλίους μονάζοντας. Καὶ διαλαλιᾶς ἐνεχθείσης ἀναμεῖναι τοὺς συνεληλυθότας τὴν ἀπὸ τῆς συνόδου διατύπωσιν, ἠξίωσαν οἱ μοναχοὶ τοὺς συντεταγμένους αὐτοῖς λιβέλλους ἀναγνωσθῆναι· ὧν μέρος ὑπῆρχε τὸν Διόσκορον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἐπισκόπους παρεῖναι κατὰ τὸ συνέδριον. Πρὸς ὃ ἐπεβόησαν πάντες οἱ ἐπίσκοποι· Ἀνάθεμα Διοσκόρῳ. Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλε. Τούτους ἔξω βάλε. Ἆρον ὕβριν τῆς συνόδου, ἆρον βίαν τῆς συνόδου. Τὰς φωνὰς τῷ βασιλεῖ. Ἆρον ὕβριν τῆς συνόδου, ἆρον αἶσχος τῆς συνόδου. Οἶς ἀντιτείνοντες οἱ μοναχοὶ ἔκραζον· Ἆρον ὕβριν τῶν μοναστηρίων. Καὶ τῶν αὐτῶν αὖθις κραυγασθέντων ἐκ τῆς συνόδου, διελαλήθη τοὺς λοιποὺς τῶν λιβέλλων ἀναγνωσθῆναι· οἵπερ λέγουσι μὴ κατὰ τὸ δέον τὴν καθαίρεσιν Διοσκόρου γενέσθαι, καὶ χρεὼν πίστεως προκειμένης μετασχεῖν αὐτὸν τοῦ συνεδρίου· εἰ δὲ μὴ τοῦτο γένηται, ἀποτινάσσειν τὰ ἱμάτια αὐτῶν τῆς κοινωνίας τῶν συνεληλυθότων ἐπισκόπων. Ὧν εἰρημένων, Ἀέτιος ἀρχιδιάκονος ἀνεγίνωσκε κανόνα περὶ τῶν ἀφοριζόντων ἑαυτούς. Καὶ πάλιν πρὸς τὰς πεύσεις τῶν ὁσιωτάτων ἐπισκόπων τῶν μοναχῶν διενεχθέντων, εἶτα καὶ πρὸς ἐρώτησιν Ἀετίου ἀρχιδιακόνου ὡς ἀπὸ τῆς συνόδου, τῶν μὲν ἀναθεματιζόντων Νεστόριον καὶ Εὐτυχῆ, τῶν δὲ καὶ παρακρουσαμένων,διελαλήθη παρὰ τῶν ἀρχόντων τὰς δεήσεις Φαύστου καὶ τῶν λοιπῶν μοναχῶν ἀναγνωσθῆναι, αἳ παρεκάλουν τὸν βασιλέα μὴ προσδεχθῆναι περαιτέρω προβῆναι τοὺς μοναχοὺς ἐναντιουμένους τοῖς ὀρθοῖς δόγμασιν. Ἐφ’ οἷς Δωρόθεος μοναχὸς ὀρθόδοξον Εὐτυχῆ κέκληκεν. Πρὸς ὃν διάφορα δογματικὰ περὶ Εὐτυχοῦς παρὰ τῶν ἀρχόντων ἐκινήθη. Καὶ μετὰ τοῦτο πέμπτης συνελεύσεως γενομένης, διελάλησαν οἱ ἄρχοντες τὰ τυπωθέντα περὶ τῆς πίστεως δῆλα γενέσθαι· καὶ ἀνέγνω Ἀσκληπιάδης διάκονος Κωνσταντινουπόλεως ὅρον, ὃν ἔδοξε μὴ συνταγῆναι τοῖς ὑπομνήμασιν. Πρὸς ὃν τινὲς μὲν διηνέχθησαν, οἱ πλείους δὲ συνῄνεσαν. Καὶ ἐκβοήσεων ἐναντίων γενομένων, εἶπον οἱ ἄρχοντες ὅτι Διόσκορος ἔλεγεν διὰ τοῦτο καθελεῖν Φλαβιανὸν ἐπειδὴ δύο φύσεις εἶπεν εἶναι, τὸν δὲ ὅρον ἐκ δύο φύσεων ἔχειν. Πρὸς ἂ Ἀνατόλιος εἶπεν Διόσκορον μὴ καθαιρεθῆναι διὰ τὴν πίστιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀκοινωνησίαν ἐπήγαγεν Λέοντι, καὶ τρὶς κληθεὶς οὐκ ἦλθεν. Καὶ ἀπῄτουν οἱ ἄρχοντες τὰ ἐν τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος ἐντεθῆναι τῷ ὅρῳ. Πρὸς ὃ ἀποφησάντων τῶν ἐπισκόπων καὶ εἰρηκότων ἄλλον ὅρον μὴ γενέσθαι, ἐντελῶς γὰρ ἔχειν, ἀνηνέχθη ταῦτα τῷ βασιλεῖ. Καὶ ἐκέλευσεν ἓξ ἀπὸ τῶν ἀνατολικῶν ἐπισκόπων, καὶ τρεῖς ἀπὸ τῆς Ποντικῆς, καὶ τρεῖς ἀπὸ τῆς Ἀσίας, καὶ τρεῖς ἀπὸ Θρᾴκης, καὶ τρεῖς ἀπὸ Ἰλλυριῶν, συμπαρόντος Ἀνατολίου καὶ τῶν τοποτηρητῶν Ῥώμης, συνελθεῖν ἐν τῷ μαρτυρίῳ, καὶ τὰ περὶ τῆς πίστεως ὀρθῶς τυπῶσαι, ἢ ἕκαστον τὴν ἑαυτοῦ δηλῶσαι πίστιν, ἢ εἰδέναι ὡς ἐν τῇ δύσει ἡ σύνοδος γίνεται. Καὶ ἀπαιτηθέντες εἰπεῖν εἰ Διοσκόρῳ ἀκολουθοῦσιν ἐκ δύο λέγοντι, ἢ Λέοντι δύο ἐν Χριστῷ, ἐβόησαν Λέοντι πιστεύειν· τοὺς δὲ ἀντιλέγοντας, Εὐτυχιανιστὰς εἶναι. Καὶ τῶν ἀρχόντων εἰρηκότων προστεθῆναι κατὰ Λέοντα δύο φύσεις ἡνωμένας ἀτρέπτως καὶ ἀμερίστως καὶ ἀσυγχύτως ἐν τῷ Χριστῷ, καὶ εἰσελθόντων τῶν ἀρχόντων ἐν τῷ μαρτυρίῳ τῆς ἁγίας Εὐφημίας ἅμα Ἀνατολίῳ καὶ τοῖς τοποτηρηταῖς Λέοντος, καὶ Μαξίμου Ἀντιοχείας καὶ Ἰουβεναλίου Ἱεροσολύμων καὶ Θαλασσίου Καισαρείας Καππαδοκίας σὺν ἑτέροις, καὶ ἐξελθόντων αὐτῶν, ἀνεγνώσθη ὁ ὅρος ἔχων οὕτως· Ὁ κύριος ἡμῶν καὶ σωτὴρ Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς καὶ τὰ λοιπά, ἃ ἐν τῇ ἱστορίᾳ ἐντέτακται. Καὶ πάντων βοησάντων· Αὕτη ἡ πίστις τῶν πατέρων· οἱ μητροπολῖται ἄρτι ὑπογράψωσιν. Αὕτη ἡ πίστις τῶν ἀποστόλων. Ταύτῃ πάντες στοιχοῦμεν, πάντες οὕτω φρονοῦμεν, διελάλησαν οἱ ἄρχοντες· Τὰ τυπωθέντα διὰ τῶν πατέρων καὶ πᾶσιν ἀρέσαντα ἀνενεχθήσεται τῇ θείᾳ κορυφῇ. Κατὰ δὲ τὴν ἕκτην συνέλευσιν παρεγένετο Μαρκιανὸς καὶ πρὸς τοὺς ἐπισκόπους περὶ τῆς ὁμονοίας ἐδημηγόρησε· καὶ διὰ Ἀετίου ἀρχιδιακόνου Κωνσταντινουπόλεως ὁ ὅρος ἀνεγνώσθη ἀπὸ διαλαλιᾶς τοῦ βασιλέως, καὶ πάντες ὑπέγραψαν τῷ ὅρῳ. Καὶ ἠρώτησεν ὁ βασιλεὺς εἰ κατὰ συναίνεσιν πάντων ὁ ὅρος ἀνεγνώσθη· καὶ πάντες δι’ εὐφημιῶν ἐβεβαίωσαν. Καὶ πάλιν πρὸς αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς ἐδημηγόρησεν δίς, καὶ ἐπευφήμησαν πάντες. Καὶ ἀπὸ προτροπῆς τοῦ βασιλέως ἐτέθησαν κανόνες, καὶ ἐδόθη τῇ Καλχηδοναίων μητροπολιτικὰ δίκαια. Καὶ ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς μεῖναι τοὺς ἐπισκόπους τρεῖς ἢ τέσσαρας ἡμέρας καὶ ἕκαστον κινῆσαι περὶ ὧν βούλεται, παρόντων τῶν ἀρχόντων, καὶ τὰ εἰκότα γενέσθαι· καὶ ἐπεραιώθη ἡ συνέλευσις. Γέγονε καὶ ἑτέρα, καὶ ἕτεροι κανόνες ἐτέθησαν. Καὶ πάλιν καθ’ ἑτέραν σύνοδον συνεβάθησαν Ἰουβενάλιος καὶ Μάξιμος, καὶ ἔδοξε τὸν Ἀντιοχείας ἔχειν δύο Φοινίκας καὶ Ἀραβίαν, τὸν δὲ Ἱεροσολύμων τρεῖς Παλαιστίνας· καὶ ἀπὸ διαλαλιᾶς τῶν ἀρχόντων καὶ ἐπισκόπων ἐβεβαιώθησαν. Καὶ κατὰ τὴν ἐνάτην σύνοδον ἐκινήθη τὰ κατὰ Θεοδώρητον, καὶ ἀνεθεμάτισε Νεστόριον εἰρηκώς· Ἀνάθεμα Νεστορίῳ καὶ τῷ μὴ λέγοντι θεοτόκον τὴν ἁγίαν παρθένον Μαρίαν, καὶ τῷ εἰς δύο υἱοὺς μερίζοντι τὸν ἕνα υἱὸν τὸν μονογενῆ. Ἐγὼ δὲ καὶ τῷ ὅρῳ τῆς πίστεως ὑπέγραψα καὶ τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος. Καὶ ἀπὸ διαλαλιᾶς πάντων ἀπέλαβε τὸν οἰκεῖον θρόνον. Ἐν ἄλλῃ συνόδῳ ἐκινήθη τὰ κατὰ Ἴβαν, καὶ ἀνεγνώσθησαν τὰ ἐπ’ αὐτῷ κεκριμένα, οἷς ἐδίκασαν Φώτιος ἐπίσκοπος τῆς Τυρίων καὶ Εὐστάθιος ἐπίσκοπος Βηρυτοῦ· καὶ ὑπερετέθη ἡ ψῆφος εἰς τὴν ἑξῆς. Κατὰ οὖν τὴν ἑνδεκάτην συνέλευσιν, τῶν πλειόνων ἐπισκόπων ψηφισαμένων αὐτὸν εἰς ἱερέας εἶναι, τινὲς ἐπίσκοποι ἀντειπόντες εἰρήκασι τοὺς κατηγόρους αὐτοῦ ἔξω εἶναι, καὶ ἠξίωσαν αὐτοὺς εἰσελθεῖν. Καὶ ἀνεγνώσθησαν τὰ ἐπ’ αὐτῷ πεπραγμένα· καὶ διαλαλησάντων τῶν ἀρχόντων ἀναγνωσθῆναι τὰ ἐν Ἐφέσῳ περὶ Ἴβα πεπραγμένα, εἰρήκασιν οἱ ἐπίσκοποι πάντα τὰ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα κατὰ τὴν δευτέραν σύνοδον ἄκυρα εἶναι χωρὶς τῆς χειροτονίας Μαξίμου τοῦ Ἀντιοχείας. Καὶ ἐδεήθησαν περὶ τούτου καὶ τοῦ βασιλέως ὥστε θεσπίσαι μηδὲν τῶν ἐν Ἐφέσῳ μετὰ τὴν πρώτην σύνοδον κρατεῖν, ἧς ἡγήσατο ὁ ἐν ἁγίοις Κύριλλος ὁ τῶν Ἀλεξανδρέων πρόεδρος. Καὶ ἐδικαιώθη τὴν ἐπισκοπὴν αὐτὸν ἔχειν. Καθ’ ἑτέραν πρᾶξιν ἐζητήθη τὰ κατὰ Βασιανὸν ἐπίσκοπον τῆς Ἐφεσίων, καὶ ἐδικαιώθη ἐξενεχθῆναι αὐτὸν καὶ Στέφανον. Καὶ ἑτέρας δὲ συνόδου γενομένης ταῦτα ἐψηφίσθη. Καὶ τρισκαιδεκάτης πράξεως γενομένης, ἐξητάσθη τὰ κατ’ Εὐνόμιον τὸν Νικομηδείας ἐπίσκοπον καὶ Ἀναστάσιον τὸν ἐπίσκοπον Νικαίας, φιλονεικησάντων περὶ τῶν ἰδίων πόλεων. Γέγονε δὲ καὶ τεσσαρεσκαιδεκάτη πρᾶξις, καὶ ἐξητάσθη τὰ κατὰ Βασιανὸν τὸν ἐπίσκοπον. Καὶ πρὸς τῷ τέλει ἐδικαιώθη τὸν Κωνσταντινουπόλεως θρόνον εὐθὺς μετὰ τὸν Ῥώμης τετάχθαι. Τέλος τοῦ β τόμου τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου.
ἐπισκοπίῳ κατὰ τὸ ἔθος διάγοντος τοῦ θεοφιλεστάτου Προτερίου, λαβὼν μεθ᾿ ἑαυτοῦ ὁ Τιμόθεος τους καθ- αιρεθέντας ἐνδίκως δύο ἐπισκόπους, καὶ κληρικούς ὁμοίως τὴν ἐξορίαν, ὡς ἔφημεν, οἰκεῖν κατακριθέν- τας, ὡς δὴ χειροτονίαν παρὰ τῶν δύο δεξάμενος (64), μηδενὸς τὸ σύνολον τῶν κατὰ τὴν Αἰγυπτιακὴν διοί- κησιν ὀρθοδόξων ἐπισκόπων παρόντος κατὰ τὸ εἰωθός ἐπὶ ταῖς τοιαύταις τῆς ᾿Αλεξανδρέων τοῦ ἐπισκόπου χειροτονίαις, ἐπιλαμβάνεται, ὡς ἐνόμισε, τῆς ἀρχιε- ρατικῆς καθέδρας, μοιχείαν προδήλως τολμήσας κατὰ τῆς ἐχούσης Ἐκκλησίας τὸν ἑαυτῆς νυμφίον, καὶ ἐνεργοῦντος “ ἐν αὐτῇ τὰ θεῖα, καὶ κανονικῶς τὸν οἰκεῖον διέποντος (4) θρόνον. Καὶ μεθ᾽ ἕτερα Οὐδὲν ἕτερον ἦν ποιεῖν τὸν μακάριον ἐκεῖνον, ἢ τό πον δοῦναι τῇ ὀργῇ κατὰ τὸ γεγραμμένον, καὶ τὸ σεπτὸν καταλαβεῖν βαπτιστήριον, φεύγοντα τῶν ἐπ' αὐτῷ “ τρεχόντων πρὸς φόνον τὴν ἔφοδον · ἐν ᾧ μά- λιστα τόπῳ καὶ βαρβάροις καὶ πᾶσιν ἀγρίοις ἀνθρώ- ποις ἐγγίνεται δέος, τοῖς καὶ μὴ εἰδόσι τὸ σέβας τοῦ τόπου, καὶ τὴν ἐκεῖθεν βρύουσαν χάριν. Ὅμως οἱ τὸν ἐξ ἀρχῆς Τιμοθέου. σκοπὸν εἰς ἔργον προαγαγείν σπουδάζοντες, οἱ μηδὲ ἐν τοῖς ἀχράντοις ἐκείνοις σηκοῖς αὐτὸν ἀνεχόμενοι σώζεσθαι, οὔτε τὸ σέβας αἰδεσθέντες τοῦ τόπου, οὔτε τὸν καιρόν· ἦν γὰρ τοῦ σωτηρίου Πάσχα πανήγυρις (65) οὔτε τὴν ἱερωσύνην αὐτὴν φρίξαντες μεσιτεύουσαν Θεῷ καὶ ἀνθρώποις, ἀποκτείνουσι τὸν ἀνεύθυνον, σφάττουσιν αὐτὸν ἀπη νῶς μετὰ καὶ ἄλλων ἐξ. Καὶ παραγαγόντες τούτου τὸ λείψανον πανταχοῦ κατατετρωμένον, ὁμῶς τε περισύραντες κατά πάντα σχεδόν τόπον τῆς πόλεως, καὶ καταπομπεύσαντες σχετλίως, ᾐκίζοντο ἀνηλεῶς τὸ τῶν πληγῶν οὐκ αἰσθανόμενον σῶμα, διατομόν τε καταμέλος (66) · καὶ οὐδὲ τῶν ἐντὸς ἀπογεύεσθαι κατὰ τοὺς θῆρας φειδόμενοι ἐκείνου, ὃν ἔχειν μεσίτην Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων έναγχος ενομίσθησαν. Πυρί τε παραδόντες τὸ ὑπολειφθὲν αὐτοῦ σῶμα, τὴν ἐκ τού του κόνιν τοῖς ἀνέμοις παρέπεμπον, θηρίων πᾶσαν ὑπερακοντίσαντες ἀγριότητα. ἂν ἀπάντων αἴτιος καὶ τῶν κακῶν σοφὸς οἰκοδόμος καθειστήκει Τιμόθεος. Τῷ μέντοι γε Ζαχαρίᾳ τὰ περὶ τούτων διηγουμένῳ Β μενος. ώς δη χειροτονίαν, διατεμόντες κατὰ μέλη, μέλη " HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. • A moraretur, Timotheus, assumptis secum duobus episcopis qui legitime fuerant destituti, et clericis qui similiter, ut jam diximus, exsilio damnati fue- rant ; perinde ac si ordinari posset a duobus epi- scopis : nemine omnino ex orthodoxis episcopis Ægyptiace dicceris praesente, quemadmodum in hujusmodi ordinationibus episcopi Alexandrini feri solet, archiepiscopalem sedem, sicut ipse quidem putavit, occupat : adulterium palam inferre ausus Ecclesiæ, suum ipsius sponsum habenti, qui sacra in ipsa faciebat, et qui sedem suam juxta canonum præcepta administrabat. Et aliquanto post : Nihil aliud facere potuit beatus Proterius, quam, sicut scriptum est, dare locum iræ, et ad venerandum baptisterium confugere, ut eorum qui ad caedem faciendam irruebant, impetum declinaret : quo maxime in loco, ipsis etiam Barbaris, et universis feris hominibus, qui sanctitatem ejus loci et pro- 'manantem inde gratiam ignorant, terror quidam oboriri solet. Nihilominus tamen hi qui consilium quod Timotheus ab initio habuerat, ad effectum perducere studebant, qui ne in immaculatis quidem illis septis Proterium servari sustinebant; nec loci sanctitatem reveriti, nec tempus ipsum : - erat enim tum dies festus Paschæ salutaris: nec sacerdotii dignitatem reformidantes, quæ inter Deum atque homines sequestra est; insontem occi- dunt, cumque eo sex alios crudcliter mactant. Et cadaver illius undequaque vulneratum circumdu- centes, per cuncta fere civitatis loca raptant atro- citer, miserandum in modum ei insultantes, et cor- pus sensus omnis expers absque ulla misericordia verberantes, ac membratim secantes. Ac ne quidem veriti sunt ferarum more viscera illius degustare, quem paulo ante inter Deum atque homines inter- pretem ac sequestrum habere videbantur. Postremo quod reliquum erat corporis cum in rogum conje- cissent, cinerem in ventos sparserunt, quasvis bestias crudelitate longe superantes. Quorum om- nium malorum auctor atque architectus fuit Timo- VARIÆ LECTIONES. C * C. C. ¿vepyoυvta. " C. C. aútóv. “ C. C. wµw;. VALESII ANNOTATIONES. Hunc locum emendavi ex codice Florentino in hunc modum : etc. id est: Perinde ac si ordinari potuisset a duobus episcopis. Certe D in canone quarto concilii Nicæni diserte sancitum est, ut episcopus a tribus ut minimum provinciæ suæ episcopis ordinetur. Atque ita legit vetus in- terpres hujus epistolæ, qui exstat in parte m synodi Chalcedouensis. Sic enim vertit : Tanquam manus impositionem suscepturus a duobus, etc. Liberatus in Breviario, cap. 15, non die festo Pa- schæ, sed ante triduum, occisum esse Proterium scribit. Sic enim ait : Et ante triduum Paschæ, quo cana Domini celebratur, ab ipsis turbis concluditur in ecclesia S. Memoriæ Proterius, quo se præ timore contulerat. Ibique eadem die in baptisterio occiditur, laniatur, ejicitur, et funus ejus incenditur, spargum tur et cineres ejus in ventos. Quæ omnia Liberatus pæne ad verbum descripsit ex gestis de nomine Aca- cii, quæ Jacobo Sirmondo debemus. procul dubio ut ipsa Ora- tionis series demonstrat. Pro in codice Flo- rentino legitur pédos levi discrimine. Emendatio- nem nostram confirmat Nicephorus in capite 17, lib. 15, qui ita diserte scriptum habet. ut conjece- ram. Porro hic libellus precum episcoporum Ægy- pliacæ dioecesis ad Leonem imp., si quis eum in- tegrum legere desiderat, habetur Latine in parto synodi Chalcedonensis, cap. 11. VARIORUM. (64) Καὶ δὴ χειροτονίαν παρὰ τῶν δύο δεξά (65) 'Ην γὰρ τοῦ σωτηρίου Πάσχα πανήγυρις. (66) Διατυμόν τε καταμέλει. Scribendum est (4) Ενεργοῦντος — διέποντος. Legendum ἐνεργοῦντα — διέποντα. Μ. LowTH.
Chapter IXCaput IX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2527Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου Σχολαστικοῦ·
Προτερίου, μεγίστας ταραχὰς τῇ ᾿Αλεξάνδρου ἐμε ποιήσαντος· οὐκ ἐκ τοῦ δήμου ταῦτα τετολμῆσθαι, ἀλλ' ἔκ τινων στρατιωτικῶν, ἐξ ἐπιστολῆς Τιμοθέου πιστούμενος πρὸς Λέοντα γεγενημένης. Τούτοις μὲν οὖν ἐπιθήσων δίκην Στίλας πρὸς τοῦ βασιλέως Λέον τος εκπέμπεται. Α δοκεῖ, πεπράχθαι μὲν τὰ τούτων πλείω, ἐξ αἰτίας δὲ Β ΚΕΦΑΛ. Θ'. Περὶ τῶν ἐγκυκλίων Λέοντος βασιλέως. Εγκυκλίοις δὲ χρῆται γράμμασιν ὁ Λέων, τῶν ἀνὰ τὴν Ῥωμαϊκὴν πολιτείαν ἐπισκόπων πυνθανό μενος, καὶ τῶν ἐν τῷ μοναδικῷ διαπρεπόντων βίῳ, περὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, καὶ τῆς Τιμοθέου τὸ ἐπίκλην Αἰλούρου χειροτονίας, διαπεμψάμενος, καὶ τὰ ἴσα τῶν ἐπιδεδομένων αὐτῷ δεήσεων ἔκ τε τῆς μοίρας Προτερίου, ἔκ τε τῆς Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου. Σύγκειται δὲ τὰ ἐγκύκλια τούτοις τοῖς ῥήμασιν ἴσον θείου γράμματος τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως Λέοντος, πεμφθέντος Ανατολίῳ ἐπισκόπας Κωνσταντι- νουπόλεως, καὶ τοῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν μητροπολίταις, καὶ λοιποῖς ἐπισκόποις. Αὐτοκράτωρ Καίσαρ Λέων, Εὐσεβής, Νικητής, Τροπαιούχος, Μέγιστος, 'Αεισέβαστος, Αύγουστος, Ανατολίῳ ἐπισκόπῳ. Δι' εὐχῆς μὲν ἦν τῇ ἐμῇ εὐν σεβείς, ἁπάσας τὰς ὀρθοδόξους ἁγιωτάτας Εκκλη- σίας, ἔτι γε μὴν καὶ τὰς ὑπὸ τὴν Ῥωμαίων πολιτείαν πόλεις, μεγίστης ησυχίας ἀπολαύειν, μηδὲν δὲ συμ- βαίνειν τὴν αὐτῶν κατάστασιν καὶ γαλήνην διατα- ράττον. Οἷα δὲ κατὰ τὴν ᾿Αλεξανδρέων έναγχος συν- έδη, εἰδέναι μὲν ἤδη πεπείσμεθα τὴν σὴν ὁσιότητα. Ἵνα δὲ τελεώτερον περὶ πάντων διδαχθῇς, ποια αίτια τοῦ τοσούτου θορύβου καὶ τῆς συγχύσεως γέγονε, τὰ ἴσα τῶν δεήσεων ἂς οἱ εὐλαβέστατοι ἐπίσκοποι καὶ κληρικοὶ ἀπὸ τῆς προλεχθείσης πόλεως καὶ τῆς Αίγυπτιακῆς διοικήσεως εἰς τὴν βασιλίδα Κωνσταν- τίνου πόλιν παραγενόμενοι κατὰ Τιμοθέου τῇ ἐμῇ εὐσεβείᾳ ἐκόμισαν· οὐ μὴν, ἀλλὰ καὶ τὰ ἴσα τῶν δεήσεων, ἃς εἰς τὸ θεῖον ἡμῶν στρατόπεδον ὑπὸ Τι μοθέου ἀπὸ τῆς ᾿Αλεξανδρέων παραγενόμενοι, τῇ ἡμετέρᾳ ἐπιδεδώκασι γαληνότητι, πρὸς τὴν σὴν θεο- σέβειαν ἀπεστείλαμεν. Ὥστε τί πέπρακται παρὰ τοῦ εἰρημένου Τιμοθέου, ὃν ὅ τε τῆς ᾿Αλεξανδρέων δῆ μος, καὶ ἀξιωματικοί, καὶ πολιτευόμενοι (67), καὶ ἀξιωματικοί, πολιτευό μενοι, πάντας πολίτας τε καὶ πολιτευτὰς καὶ ἀξιωματικούς, τοῖς ἐκ τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ βου- λευτικοῦ τάγματος, κληρος (γ) Ανατολίῳ. EVAGRII SCHOLASTICI theus. Porro Zacharias hæc in bistoria sua narrans, horum pleraque ita ut dixi gesta esso fatetur; sed Proterii culpa, qui gravissimos tumultus in urbe Alexandria excitaverat. Nec a populo, verum quibusdam militaribus ea perpetrata esse contendit, nisus auctoritate epistolæ quam Timotheus ad Leonem imperatorem scripsit. Cæterum ad hæc vindicanda Leo imperator Stilam misit. CAP. IX. De circularibus litteris Leonis Augusti. Scripsit etiam circulares litteras ad omnes orbis Romani episcopos, et ad eos qui in vita monastica excellebant, interrogans eos tum de Chalcedonensi synodo, tum de ordinatione Timothei cognomento Eluri. Simul etiam misit ad eos exemplaria libel- lorum precum, qui ipsi oblati fuerant tam ex parte Proterii, quam ex parte Timothei luri. Porro circulares Leonis litteræ sic habent: Exemplar epistolæ sacræ piissimi imperatoris Leonis, missæ ad Anatolium Constantinopolis episcopum, et ad metropolitanos, et reliquos totius orbis episcopos. Imperator Caesar Leo, Pius, Victor, Triumpha- tor, Maximus, semper Augustus, Anatolio epi- scopo. Erat hoc quidem in votis pietati meæ, ut omnes orthodoxæ et sanctissimæ Ecclesiæ, cunctæ item urbes, imperii Romani, maxima quiete fruerentur, nec quidquam accideret, quod earum statum tranquillitatemque turbaret. Quæ vero nu- per Alexandriæ contigerint, ea sanctitati tuæ nota jam esse equidem non dubito. Sed tamen ut rem omnem accuratius possis cognoscere, quæ causa tandi tumultus, tantaque perturbationis exstiterit, exemplaria libellorum precum quos religiosissimi episcopi et clerici ex supra dicta urbe Alexandria e. ex Ægyptiaca diæcesi ad urbem regiam Con- stantinopolim venientes, adversus Timotheum pietati meæ obtulerunt : exemplaria item libellorum precum, quos quidam ex parte Timothei ad sacrum nostrum comitatum ab eadem urbe Alexandria venientes, tranquillitati nostræ porrexerunt, ad sanctitatem tuam misimus. Ita ut quid factum sit a Timotheo, quem populus et honorati ac decu- C (r) riones et navicularii urbis Alexandrinæ sibi epi- D VALESII ANNOTATIONES. nam sint et quinam dicantur jam pridem observavi in Adnotationibus ad Ammianum Marcellinum, p. 14, et pag. 225. Utrosque similiter jungit Gregorius Nazianzenus in epistola 49, ad Olympium ita scribens, id est, universos cives et decuriones et honoratos. Idem Gre- gorius in epist. ad Caesarienses, eosdem simul jungit his verbis, id est, his qui sunt ex Hono- ratorum aut ex Decurionum ordine. Recte ergo vetus interpres hujus epistolæ vertit, honorati, et curiales et naucleri. Naucleri sunt navicularii Niliaci, qui annonam ex Ægypto Constantinopolim conve- hebant. Eorum corpus instituisse videtur Aure- lianus, ut ipsemet indicat in epistola ad Arabianum quam citat Vopiscus. In veteribus Glossis vaú-- exponitur Navicularis. Hesychius vero, do- minum navis ita dici scribit. Hi navicularii Alexan- VARIORUM. Anatolius, Dioscuri Alexandrini apud Constantinopolim apocrisiarius, ab eo in la- trocinio Ephesino, Flaviano patriarchæ CP. de- posito, nondum autem defuncto, suffectus anno 113, episcopus CF. factus : que tutius sedem suam retineret, ac Theodosii imp. et Leonis papæ favo- rem captaret, anno 450, collecta Constantinopoli synodo, Eutychis et Nestorii errores damnavit, el Leonis epistolam ad Flavianum subscriptione sua comprobavit. Obiit anno 458. Guil. CAVE. (67) Καὶ ἀξιωματικοὶ καὶ πολιτευόμενοι. Qui-
α Περὶ τῆς βασιλείας Ζήνωνος καὶ τοῦ βίου αὐτοῦ.
Προτερίου, μεγίστας ταραχὰς τῇ ᾿Αλεξάνδρου ἐμε ποιήσαντος· οὐκ ἐκ τοῦ δήμου ταῦτα τετολμῆσθαι, ἀλλ' ἔκ τινων στρατιωτικῶν, ἐξ ἐπιστολῆς Τιμοθέου πιστούμενος πρὸς Λέοντα γεγενημένης. Τούτοις μὲν οὖν ἐπιθήσων δίκην Στίλας πρὸς τοῦ βασιλέως Λέον τος εκπέμπεται. Α δοκεῖ, πεπράχθαι μὲν τὰ τούτων πλείω, ἐξ αἰτίας δὲ Β ΚΕΦΑΛ. Θ'. Περὶ τῶν ἐγκυκλίων Λέοντος βασιλέως. Εγκυκλίοις δὲ χρῆται γράμμασιν ὁ Λέων, τῶν ἀνὰ τὴν Ῥωμαϊκὴν πολιτείαν ἐπισκόπων πυνθανό μενος, καὶ τῶν ἐν τῷ μοναδικῷ διαπρεπόντων βίῳ, περὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, καὶ τῆς Τιμοθέου τὸ ἐπίκλην Αἰλούρου χειροτονίας, διαπεμψάμενος, καὶ τὰ ἴσα τῶν ἐπιδεδομένων αὐτῷ δεήσεων ἔκ τε τῆς μοίρας Προτερίου, ἔκ τε τῆς Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου. Σύγκειται δὲ τὰ ἐγκύκλια τούτοις τοῖς ῥήμασιν ἴσον θείου γράμματος τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως Λέοντος, πεμφθέντος Ανατολίῳ ἐπισκόπας Κωνσταντι- νουπόλεως, καὶ τοῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν μητροπολίταις, καὶ λοιποῖς ἐπισκόποις. Αὐτοκράτωρ Καίσαρ Λέων, Εὐσεβής, Νικητής, Τροπαιούχος, Μέγιστος, 'Αεισέβαστος, Αύγουστος, Ανατολίῳ ἐπισκόπῳ. Δι' εὐχῆς μὲν ἦν τῇ ἐμῇ εὐν σεβείς, ἁπάσας τὰς ὀρθοδόξους ἁγιωτάτας Εκκλη- σίας, ἔτι γε μὴν καὶ τὰς ὑπὸ τὴν Ῥωμαίων πολιτείαν πόλεις, μεγίστης ησυχίας ἀπολαύειν, μηδὲν δὲ συμ- βαίνειν τὴν αὐτῶν κατάστασιν καὶ γαλήνην διατα- ράττον. Οἷα δὲ κατὰ τὴν ᾿Αλεξανδρέων έναγχος συν- έδη, εἰδέναι μὲν ἤδη πεπείσμεθα τὴν σὴν ὁσιότητα. Ἵνα δὲ τελεώτερον περὶ πάντων διδαχθῇς, ποια αίτια τοῦ τοσούτου θορύβου καὶ τῆς συγχύσεως γέγονε, τὰ ἴσα τῶν δεήσεων ἂς οἱ εὐλαβέστατοι ἐπίσκοποι καὶ κληρικοὶ ἀπὸ τῆς προλεχθείσης πόλεως καὶ τῆς Αίγυπτιακῆς διοικήσεως εἰς τὴν βασιλίδα Κωνσταν- τίνου πόλιν παραγενόμενοι κατὰ Τιμοθέου τῇ ἐμῇ εὐσεβείᾳ ἐκόμισαν· οὐ μὴν, ἀλλὰ καὶ τὰ ἴσα τῶν δεήσεων, ἃς εἰς τὸ θεῖον ἡμῶν στρατόπεδον ὑπὸ Τι μοθέου ἀπὸ τῆς ᾿Αλεξανδρέων παραγενόμενοι, τῇ ἡμετέρᾳ ἐπιδεδώκασι γαληνότητι, πρὸς τὴν σὴν θεο- σέβειαν ἀπεστείλαμεν. Ὥστε τί πέπρακται παρὰ τοῦ εἰρημένου Τιμοθέου, ὃν ὅ τε τῆς ᾿Αλεξανδρέων δῆ μος, καὶ ἀξιωματικοί, καὶ πολιτευόμενοι (67), καὶ ἀξιωματικοί, πολιτευό μενοι, πάντας πολίτας τε καὶ πολιτευτὰς καὶ ἀξιωματικούς, τοῖς ἐκ τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ βου- λευτικοῦ τάγματος, κληρος (γ) Ανατολίῳ. EVAGRII SCHOLASTICI theus. Porro Zacharias hæc in bistoria sua narrans, horum pleraque ita ut dixi gesta esso fatetur; sed Proterii culpa, qui gravissimos tumultus in urbe Alexandria excitaverat. Nec a populo, verum quibusdam militaribus ea perpetrata esse contendit, nisus auctoritate epistolæ quam Timotheus ad Leonem imperatorem scripsit. Cæterum ad hæc vindicanda Leo imperator Stilam misit. CAP. IX. De circularibus litteris Leonis Augusti. Scripsit etiam circulares litteras ad omnes orbis Romani episcopos, et ad eos qui in vita monastica excellebant, interrogans eos tum de Chalcedonensi synodo, tum de ordinatione Timothei cognomento Eluri. Simul etiam misit ad eos exemplaria libel- lorum precum, qui ipsi oblati fuerant tam ex parte Proterii, quam ex parte Timothei luri. Porro circulares Leonis litteræ sic habent: Exemplar epistolæ sacræ piissimi imperatoris Leonis, missæ ad Anatolium Constantinopolis episcopum, et ad metropolitanos, et reliquos totius orbis episcopos. Imperator Caesar Leo, Pius, Victor, Triumpha- tor, Maximus, semper Augustus, Anatolio epi- scopo. Erat hoc quidem in votis pietati meæ, ut omnes orthodoxæ et sanctissimæ Ecclesiæ, cunctæ item urbes, imperii Romani, maxima quiete fruerentur, nec quidquam accideret, quod earum statum tranquillitatemque turbaret. Quæ vero nu- per Alexandriæ contigerint, ea sanctitati tuæ nota jam esse equidem non dubito. Sed tamen ut rem omnem accuratius possis cognoscere, quæ causa tandi tumultus, tantaque perturbationis exstiterit, exemplaria libellorum precum quos religiosissimi episcopi et clerici ex supra dicta urbe Alexandria e. ex Ægyptiaca diæcesi ad urbem regiam Con- stantinopolim venientes, adversus Timotheum pietati meæ obtulerunt : exemplaria item libellorum precum, quos quidam ex parte Timothei ad sacrum nostrum comitatum ab eadem urbe Alexandria venientes, tranquillitati nostræ porrexerunt, ad sanctitatem tuam misimus. Ita ut quid factum sit a Timotheo, quem populus et honorati ac decu- C (r) riones et navicularii urbis Alexandrinæ sibi epi- D VALESII ANNOTATIONES. nam sint et quinam dicantur jam pridem observavi in Adnotationibus ad Ammianum Marcellinum, p. 14, et pag. 225. Utrosque similiter jungit Gregorius Nazianzenus in epistola 49, ad Olympium ita scribens, id est, universos cives et decuriones et honoratos. Idem Gre- gorius in epist. ad Caesarienses, eosdem simul jungit his verbis, id est, his qui sunt ex Hono- ratorum aut ex Decurionum ordine. Recte ergo vetus interpres hujus epistolæ vertit, honorati, et curiales et naucleri. Naucleri sunt navicularii Niliaci, qui annonam ex Ægypto Constantinopolim conve- hebant. Eorum corpus instituisse videtur Aure- lianus, ut ipsemet indicat in epistola ad Arabianum quam citat Vopiscus. In veteribus Glossis vaú-- exponitur Navicularis. Hesychius vero, do- minum navis ita dici scribit. Hi navicularii Alexan- VARIORUM. Anatolius, Dioscuri Alexandrini apud Constantinopolim apocrisiarius, ab eo in la- trocinio Ephesino, Flaviano patriarchæ CP. de- posito, nondum autem defuncto, suffectus anno 113, episcopus CF. factus : que tutius sedem suam retineret, ac Theodosii imp. et Leonis papæ favo- rem captaret, anno 450, collecta Constantinopoli synodo, Eutychis et Nestorii errores damnavit, el Leonis epistolam ad Flavianum subscriptione sua comprobavit. Obiit anno 458. Guil. CAVE. (67) Καὶ ἀξιωματικοὶ καὶ πολιτευόμενοι. Qui-
PG 86:2529β Περὶ ἐφόδων βαρβαρικῶν ἔν τε τῇ ἕῳ καὶ τῇ δύσει.
ναύκληροι, ἐπίσκοπον ἑαυτοῖς αὐτοῦσι, καὶ περὶ τῶν ἄλλων πραγμάτων τῶν τῷ ὕφει τῶν δεήσεων παρ εχομένων (68), καὶ πρὸς τούτοις, περὶ τῆς ἐν Καλχη- δόνι συνόδου, τινι οὐδαμῶς συναινοῦσι, καθὰ αἱ ὑποτεταγμέναι δεήσεις αὐτῶν σημαίνουσι, φανερῶς δυνηθῆναι μαθεῖν τὴν σὴν ὁσιότητα. Η σὴ τοιγαροῦν εὐλάβεια ἅπαντας τοὺς ὀρθοδόξους ὁσίους ἐπισκόπους τοὺς ἐπὶ τοῦ παρόντος κατὰ τήνδε τὴν βασιλίδα πόλιν διάγοντας, ἔτι γε μὴν καὶ τοὺς εὐλαβεστάτους κλη- ρικοὺς πρὸς ἑαυτὸν παραχρῆμα ποιησάτω συνελθεῖν. Καὶ πάντων ἐπιμελῶς τρακτευθέντων καὶ δοκιμα σθέντων, ἐπειδὴ νῦν ἡ ᾿Αλεξάνδρου πόλις τετάρακται, ἧστινος τῆς καταστάσεως καὶ τῆς ἡσυχίας μεγίστη ἐστὶν ἡμῖν φροντὶς, εἴπατε τὸ δοκοῦν περὶ τοῦ προ ειρημένου Τιμοθέου καὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, ἄνευ τινὸς ἀνθρωπίνου φόβου, καὶ δίχα χάριτος καὶ ἀπεχθείας, μόνον τὸν τοῦ παντοκράτορος Θεοῦ φόβου πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενοι, ἐπειδὴ ἴστε ὡς περὶ τοῦ πράγματος τούτου τῇ ἀχράντῳ θεότητι λόγον δώσετε. Ινα περὶ πάντων δι' ὑμετέρων γραμμάτων τελείως διδαχθέντες, τὸν ἀρμόζοντα τύπον δοῦναι δυνηθώμεν. Καὶ αὐτὴ μὲν πρὸς ᾿Ανατόλιον. Τὰ παραπλήσια δὲ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους ἐπισκόπους γέγραφε, καὶ πρὸς τοὺς ἐπισήμους, ὡς λέλεκταί μοι, τῶν κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὸν ἄσκευον καὶ ἄῦλον διαθλευόντων βίον. ἂν ἦν καὶ Συμεώνης, ἐπὶ “ κίονος πρῶτος τὴν στάσιν ἐξευρηκώς, οὗ καὶ κατὰ τὴν προτεραίαν ἱστο ρίαν εμνήσθημεν, ἐς οὓς καθειστήκεισαν Βαράδατος καὶ Ἰάκωβος (69) οι Σύροι. 48' ¹ª καὶ αὐτὰ μέν. “ ὁ ἐπί. Ει περιεχομένων, αποσχιστάς, HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER II. A scopum postulant : de aliis item rebus quæ in pre- Lib. 1, cap. 13. 48°C. C. B cum textu continentur : præterea de Chalcedonensi synodo, cui supra memorati neutiquam consen- tiunt, sicut preces eorumdem subjectæ demon- strant : sanctitas tua aperte possit. cognoscere. Tua igitur reverentia omnes sanctos episcopos orthodoxos, qui nunc in hac urbe regia commoran tur, sed et reverendissimos clericos quamprimum ad se faciat convenire. Et cunctis accurate tracta- tis atque examinatis, quando quidem Alexandrina civitas jam perturbata est, de cujus statu ac tran- quillitate plurimum solliciti sumus, certiores nos facile quidnam de supra memorato Timotheo et de Chalcedonensi synodio sentiatis : idque omni humano timore procul amandato, sine odio cujus- quam aut gratia : solum omnipotentis Dei timo- rem præ oculis habentes : quippe qui probe sciatis vos rationem hujus rei intemeratæ Divinitati esse reddituros. Quo nos per litteras vestras perfecte de omnibus edocti, competentem formam edere valeamus. hæc quidem epistola missa est ad Anatolium. Similia vero Imperator scripsit, tum ad reliquos episcopos, tum ad celeberrimum quem- que eorum qui tunc temporis, ut jam dixi, vitam a materia remotam, omnique apparatu destitutam agebant. Ex quorum numero fuit Symeones, qui primus stationem in columna excogitavit, de quo in superiore libro mentionem fecimus. Inter illos fuerunt etiam Baradatus et Jacobus Syri ”. VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. adnotavit legendum sibi videri quem- admodum legit etiam Christophorsonus. Atque ita scriptum habet Niceph. in c. 18, 1. xv. drini, fiscales species, ac præcipue onus frumenta- C sentior Henrico Savilio, qui in margine sui codicis rii commeatus ex Ægypto et ex urbe Alexandria Constantinopolim suo periculo transportabant, ut docet lex cod. Theod. de naviculariis, et lex sexta Cod. Justiniani, de naviculariis et naucleris. Porro eorum prædia obnoxia erant naviculariæ functioni, ita ut quisquis ea quolibet modo com- parasset, eidem functioni seu translationi teneretur obnoxius, pro ea parte quam possidebat, ut docet titulus De prædiis naviculariorum. Ex quo intelli- gendus est Augustini locus in sermone primo de vita clericorum suorum, ubi dicit: Bonifacii hæ- reditatem suscipere noluit: non misericordia, sed timore. Navicularium noluit esse Ecclesiam Christi. Multi sunt quidem qui de navibus acquirunt. Tamen una tentatio est. si iret navis et naufragaret. Ho- mines ad tormenta daturi eramus, ut de submersione navis secundum consuetudinem quæreretur, et torque- rentur a judice qui essent de fluctibus liberati. Sed non eos daremus. Nullo enim pacto hoc facere dece- ret Ecclesiam. Onus ergo fiscale persolveret. Id est, fiscales species quas navis transferebat ex Africa in portum urbis Romæ. Id enim diserte jubet impe- D rator in lege cilala, bis verbis : ita ut super naufragiorum quæ contigerint casibus, usitato more habita quæstione, si qui calculus modiationis dicatur tempestate maris deperisse, sub tuæ sedis auditione nequaquam feratur acceptus : sed hac dispendii la- cuna in omne naviculariorum concilium, pro rala scilicet contingentis muneris deferatur. Vide legem 2, in codice Theodosiano, de naufragiis. listus Jacobum hunc Nisibenum nominat, additque, tam ejus, quam Varadati mentionem fieri a Theo- dorito in historia Philothee. Theodoritus tamen in capite Philothei, Jacobum Nisibenum fuisse non dicit, nequaquam id omissurus, si revera Nisibe- nus fuisset. Nam cum posteriorem hune Jacobum priori illi Jacobo Nisibeno similem fuisse notet, non solum nomine, verum etiam moribus ac di- gnitate; uterque enim sacerdos fuit; si Nisibenus etiam fuisset, nequaquam id omisisset eo loco Theodoritus. Sed neque Theodorus Lector in lib. primo Collectaneorum, Jacobum hunc posteriorem qui Leonis Ang. circularibus litteris rescripsit, Nisibenum facit, nec Theophanes in Chronico, pag. cobum scripta, in qua illum presbyterum ac no- nachum appellat. Pro Baradato Theophanes Bardam dicit, corrupte, ut opinor. In ui parte synodi Chal- cedonensis, pag. 375, inter monachos quibus Leo imp. scripsit litteras, primus nominatur Jacobus monachus Nisibenus, deinde Symeones et Barada- tus Eorum meminit etiam Ephremius Antiochenus episcopus in epist. ad monachos id est Severianos, et in oratione tertia quam scripsit ad Domnum et Joannem monachos, ut legitur apud Photium.. (63) Τῷ ὕψει τῶν δεήσεων παρεχομένων. Αι- (69) Βαράδατος καὶ Ἰάκωβος. Nicephorus Cal- 96. Exstat etiam epistola Theodoriti ad hune Ja-
Chapter XCaput X
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2531γ Περὶ τῆς τυραννίδος Βασιλίσκου καὶ φυγῆς Ζήνωνος.
Β ΚΕΦΑΛ. Γ. Περὶ ὧν οἱ ἐπίσκοποι καὶ Συμεών ὁ κιονίτης ἀντέγραψεν. Τοιγαροῦν πρῶτον ὁ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης ἐπίσκοπος Λέων ὑπέρ τε τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου γέγραφε, τήν τε Τιμοθέου χειροτονίαν ἀπεδοκίμα σεν, καὶ ἀθέσμως (70) γενομένην. Ηντινα τοῦ Λέον τος ἐπιστολὴν, Λέων αὐτοκράτωρ Τιμοθέω διαπέμ- πεται τῷ τῆς ᾿Αλεξανδρέων προέδρω, Διομήδους σιλεντιαρίου (71) (ε) τοῖς βασιλικοῖς κελεύσμασι δια κονησαμένου. Πρὸς ἦν καὶ ἀντέγραψε Τιμόθεος, μεμ- φόμενος τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, καὶ τὴν Λέοντος ἐπιστολήν. ἂν τὰ ἀντίγραφα σώζεται ἐν τοῖς κα λουμένοις Εγκυκλίοις (72). Ἐμοὶ δὲ παρεῖται, ἵνα μὴ πλῆθος ἐπαγάγω τῷ παρόντι πόνῳ. Καὶ οἱ τῶν ἄλλων δὲ πόλεων Ἐπίσκοποι, τοῖς ἐν Καλχηδόνι τυ πωθεῖσιν ἐνέμειναν, καὶ τὴν Τιμοθέου χειροτονίαν ἁπάσαις κατέκριναν ψήφοις Αμφιλόχιος (37). δὲ μό νος ὁ Σίδης, ἐπιστολὴν γέγραφε πρὸς τὸν βασιλέα, καταβοῶσαν μὲν τῆς Τιμοθέου χειροτονίας, οὐκ ἀποδεχομένην δὲ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον. Απερ καὶ ταῦτα Ζαχαρίᾳ τῷ ῥήτορι πεπόνηται, τῷ καὶ τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν Αμφιλοχίου ἐντεταχότι ἐν τῷ αὐτοῦ συγγράμματι. Γράφει δὲ καὶ Συμεώνης ὁ τῆς οσίας λήξεως περὶ τούτων επιστολὰς δύο, πρός τε Λέοντα τὸν αὐτοκράτορα, πρός τε Βασίλειον, ἐπισκο ποῦντα τὴν ᾿Αντιόχου. 'ἂν τὴν πρὸς Βασίλειον βρα χυλογοῦσαν, έντίθημι τῇδέ μου τῇ συγγραφή, ὧδέ πως ἔχουσαν · καὶ, ὡς. Διομής δους σιλεντιαρίου. ὁ ἐπὶ τῶν σεκρέτων ήσυχοποιός, CAP. X. EVAGRII SCHOLASTICI De his quæ episcopi et Symeones Stylita rescripserunt. Primum igitur Leo episcopus senioris Romæ scripsit pro defensione synodi Chalcedonensis, et ordinationem Timothei, utpote illegitime factam, improbavit. Quam Leonis epistolam imperator Leo ad Timotheum Alexandrinum episcopum misit per Diomedem silentiarium, regalium bajulum præce- ptorum. Cui rescripsit Timotheus, Chalcedonensem synodum et Leonis epistolam reprehendens. Harum Epistolarum exemplaria exstant in collectione Epi- stolarum quæ vocantur Encyclica. A me autem consulto prætermissa sunt, ne hoc opus multitu- dine epistolarum oneraretur. Aliarum quoque civi- tatum episcopi decretis Chalcedonensis synodi fr- miter adhæserunt, et ordinationem Timothei uno consensu omnes condemnarunt. Solus Amphilo chius, episcopus Sidæ, in epistola quam scripsit ad imperatorem, Timothei quidem ordinationem gra- viter reprehendit : Chalcedonensem autem syno- dum non admisit. Scripsit de istis rebus Za- charias rhetor, qui epistolam quoque Amphilochii Historiæ suæ intexuit. Sed et sanctæ memoriæ Sy- ineones duas epistolas de hoc argumento scripsit : alteram ad Leonem imperatorem, alteram ad Basi- lium, episcopum urbis Antiochiæ. Ex quibus eam quæ ad Basilium scripta est, utpote breviorem, hic apponam. Sic autem habet : VALESII ANNOTATIONES. Savilio, qui pro emendarunt Sensus enim prorsus ita postulat. Certe in his Evagrii libris, xal pro e frequentissime positum erat, quod nos ma- nuscripti exemplaris auctoritatem secuti emenda- vimus. Hic vero cum ms. codex ab editis exempla ribus nihil discreparet religio nobis fuit quidquam immutare. vulgatis editionibus et apud Nicephorum desidera- batur. Nos vero ex optimo codice Florentino illud restituimus, in quo diserte scriptum habetur De silentiariis nonnihil observavi jampridem in Adnotationibus ad Ammianum Mar- cellinum. C hunc locum intellexit Christophorsonus, ut ex ver- sione ejus apparet : sic enim vertit: Istarum episto- Jarum exemplaria exstant in litteris Leonis impera- toris, generatim ad omnes scriptis, etc. Verum Li- D Deralus diaconus in Breviario, cap. 15, quænam sint Encyclica iste optime declarat his verbis. Imperator scripsic singularum civitatum episcopis de utroque negotio, consulens quid fieri oporte- ret, etc. Qui rescribunt, Chalcedonensem synodum usque ad sanguinem vindicandam; Timotheum vero non solum inter episcopos non haberi, sed etiam Christiana appellatione privari. Et hæ epistolæ vel relationes episcoporum omnium, in uno codicis cor- pore vocantur Encyclica. Cæterum bæ Encyclica pæne omnes in Latinum sermonem conversa, ha- bentur in parte synodi Chalcedonensis, p. 372, editionis Coloniensis et sequentibus deinceps pa- ginis, opus eximium ecclesiasticæ antiquitatis, quod utinam Græce quoque exstaret. Earum mentio At apud Victorem Tunonensem in Chronico. scopi mentio fit apud Photium in Bibliotheca, cap. nopolis, epistolæ ad eum scriptæ referuntur. Inter- fuit idem Amphilochius synodo Ephesinæ et synodo Chalcedonensi, ut ex Actis synodicis apparet. Cæ- terum Eulogius Alexandrinus episcopus, in libro 1x testatur Amphilochium hunc episcopum Side, quamvis initio allirmasset in litteris suis ad Leo- nem imp. se Chalcedonensi synodo minime assen- tiri, paulo post tamen eidem synodo consensisse ac subscripsisse. Eulogii verba refert Photius in Bibliotheca, pag. 879. VARIORUM. occupatus; qui in palatio vel alibi silentium indi- cit Est et nomen dignitatis. Horum duo ordines : prior vilior, atque idem cum eo qui in patriar- chalibus secretis dicebatur, et silentium ac quietem populo indicebat. Hinc est in Glossis vett. Greco-Latinis Silentia- rius. Alter ordo erat longe honoratior, præeratque secretis imperatoris, et inter clarissimos recen- setur, 1. Jubemus, S. C. de silent. et decur. Sic Meursius in Gloss. Græco-arab. Videtur ergo prior dici, quod silentium jubeat : at alter, quod silen- tium præstet, nempe silendis et arcanis præfectus. (Matinius et Suicerus in Lexicis.) Nicolaus Aleman- nus Notis in Procopii Historiam arcanam, pag. 105, ait Cubiculum anterius ex quo statim in ipsum imperatoris ibatur cubiculum, ob silentium quod principis reverentia servabatur, vocatum fuisse si- lentium; et intimi illi cubicularii silentiarii. (70) Καὶ ἀθέσμως. Αssentior Christophorsono et (71) Σιλεντιαρίου. Hujus silentiarii nomen in (72) Ἐν τοῖς καλουμένοις Εγκυκλίοις. Pessine (73) 'Αμφιλόχιος. Hujus Amphilochii Side epi- 52. Ubi Attici et Sisinnii episcoporum Constanti (8) Σιλεντιαρίου. Silentiarius, circa silentium
δ Ὡς Τιμόθεον τὸν Αἴλουρον ὁ Βασιλίσκος ἀνεκαλέσατο, καὶ πεισθεὶς ὑπ’ αὐτοῦ ἐγκυκλίους ἐπιστολὰς εἰς ἀθέτησιν τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου πανταχοῦ ἐξαπέστειλε.
Β ΚΕΦΑΛ. Γ. Περὶ ὧν οἱ ἐπίσκοποι καὶ Συμεών ὁ κιονίτης ἀντέγραψεν. Τοιγαροῦν πρῶτον ὁ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης ἐπίσκοπος Λέων ὑπέρ τε τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου γέγραφε, τήν τε Τιμοθέου χειροτονίαν ἀπεδοκίμα σεν, καὶ ἀθέσμως (70) γενομένην. Ηντινα τοῦ Λέον τος ἐπιστολὴν, Λέων αὐτοκράτωρ Τιμοθέω διαπέμ- πεται τῷ τῆς ᾿Αλεξανδρέων προέδρω, Διομήδους σιλεντιαρίου (71) (ε) τοῖς βασιλικοῖς κελεύσμασι δια κονησαμένου. Πρὸς ἦν καὶ ἀντέγραψε Τιμόθεος, μεμ- φόμενος τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, καὶ τὴν Λέοντος ἐπιστολήν. ἂν τὰ ἀντίγραφα σώζεται ἐν τοῖς κα λουμένοις Εγκυκλίοις (72). Ἐμοὶ δὲ παρεῖται, ἵνα μὴ πλῆθος ἐπαγάγω τῷ παρόντι πόνῳ. Καὶ οἱ τῶν ἄλλων δὲ πόλεων Ἐπίσκοποι, τοῖς ἐν Καλχηδόνι τυ πωθεῖσιν ἐνέμειναν, καὶ τὴν Τιμοθέου χειροτονίαν ἁπάσαις κατέκριναν ψήφοις Αμφιλόχιος (37). δὲ μό νος ὁ Σίδης, ἐπιστολὴν γέγραφε πρὸς τὸν βασιλέα, καταβοῶσαν μὲν τῆς Τιμοθέου χειροτονίας, οὐκ ἀποδεχομένην δὲ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον. Απερ καὶ ταῦτα Ζαχαρίᾳ τῷ ῥήτορι πεπόνηται, τῷ καὶ τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν Αμφιλοχίου ἐντεταχότι ἐν τῷ αὐτοῦ συγγράμματι. Γράφει δὲ καὶ Συμεώνης ὁ τῆς οσίας λήξεως περὶ τούτων επιστολὰς δύο, πρός τε Λέοντα τὸν αὐτοκράτορα, πρός τε Βασίλειον, ἐπισκο ποῦντα τὴν ᾿Αντιόχου. 'ἂν τὴν πρὸς Βασίλειον βρα χυλογοῦσαν, έντίθημι τῇδέ μου τῇ συγγραφή, ὧδέ πως ἔχουσαν · καὶ, ὡς. Διομής δους σιλεντιαρίου. ὁ ἐπὶ τῶν σεκρέτων ήσυχοποιός, CAP. X. EVAGRII SCHOLASTICI De his quæ episcopi et Symeones Stylita rescripserunt. Primum igitur Leo episcopus senioris Romæ scripsit pro defensione synodi Chalcedonensis, et ordinationem Timothei, utpote illegitime factam, improbavit. Quam Leonis epistolam imperator Leo ad Timotheum Alexandrinum episcopum misit per Diomedem silentiarium, regalium bajulum præce- ptorum. Cui rescripsit Timotheus, Chalcedonensem synodum et Leonis epistolam reprehendens. Harum Epistolarum exemplaria exstant in collectione Epi- stolarum quæ vocantur Encyclica. A me autem consulto prætermissa sunt, ne hoc opus multitu- dine epistolarum oneraretur. Aliarum quoque civi- tatum episcopi decretis Chalcedonensis synodi fr- miter adhæserunt, et ordinationem Timothei uno consensu omnes condemnarunt. Solus Amphilo chius, episcopus Sidæ, in epistola quam scripsit ad imperatorem, Timothei quidem ordinationem gra- viter reprehendit : Chalcedonensem autem syno- dum non admisit. Scripsit de istis rebus Za- charias rhetor, qui epistolam quoque Amphilochii Historiæ suæ intexuit. Sed et sanctæ memoriæ Sy- ineones duas epistolas de hoc argumento scripsit : alteram ad Leonem imperatorem, alteram ad Basi- lium, episcopum urbis Antiochiæ. Ex quibus eam quæ ad Basilium scripta est, utpote breviorem, hic apponam. Sic autem habet : VALESII ANNOTATIONES. Savilio, qui pro emendarunt Sensus enim prorsus ita postulat. Certe in his Evagrii libris, xal pro e frequentissime positum erat, quod nos ma- nuscripti exemplaris auctoritatem secuti emenda- vimus. Hic vero cum ms. codex ab editis exempla ribus nihil discreparet religio nobis fuit quidquam immutare. vulgatis editionibus et apud Nicephorum desidera- batur. Nos vero ex optimo codice Florentino illud restituimus, in quo diserte scriptum habetur De silentiariis nonnihil observavi jampridem in Adnotationibus ad Ammianum Mar- cellinum. C hunc locum intellexit Christophorsonus, ut ex ver- sione ejus apparet : sic enim vertit: Istarum episto- Jarum exemplaria exstant in litteris Leonis impera- toris, generatim ad omnes scriptis, etc. Verum Li- D Deralus diaconus in Breviario, cap. 15, quænam sint Encyclica iste optime declarat his verbis. Imperator scripsic singularum civitatum episcopis de utroque negotio, consulens quid fieri oporte- ret, etc. Qui rescribunt, Chalcedonensem synodum usque ad sanguinem vindicandam; Timotheum vero non solum inter episcopos non haberi, sed etiam Christiana appellatione privari. Et hæ epistolæ vel relationes episcoporum omnium, in uno codicis cor- pore vocantur Encyclica. Cæterum bæ Encyclica pæne omnes in Latinum sermonem conversa, ha- bentur in parte synodi Chalcedonensis, p. 372, editionis Coloniensis et sequentibus deinceps pa- ginis, opus eximium ecclesiasticæ antiquitatis, quod utinam Græce quoque exstaret. Earum mentio At apud Victorem Tunonensem in Chronico. scopi mentio fit apud Photium in Bibliotheca, cap. nopolis, epistolæ ad eum scriptæ referuntur. Inter- fuit idem Amphilochius synodo Ephesinæ et synodo Chalcedonensi, ut ex Actis synodicis apparet. Cæ- terum Eulogius Alexandrinus episcopus, in libro 1x testatur Amphilochium hunc episcopum Side, quamvis initio allirmasset in litteris suis ad Leo- nem imp. se Chalcedonensi synodo minime assen- tiri, paulo post tamen eidem synodo consensisse ac subscripsisse. Eulogii verba refert Photius in Bibliotheca, pag. 879. VARIORUM. occupatus; qui in palatio vel alibi silentium indi- cit Est et nomen dignitatis. Horum duo ordines : prior vilior, atque idem cum eo qui in patriar- chalibus secretis dicebatur, et silentium ac quietem populo indicebat. Hinc est in Glossis vett. Greco-Latinis Silentia- rius. Alter ordo erat longe honoratior, præeratque secretis imperatoris, et inter clarissimos recen- setur, 1. Jubemus, S. C. de silent. et decur. Sic Meursius in Gloss. Græco-arab. Videtur ergo prior dici, quod silentium jubeat : at alter, quod silen- tium præstet, nempe silendis et arcanis præfectus. (Matinius et Suicerus in Lexicis.) Nicolaus Aleman- nus Notis in Procopii Historiam arcanam, pag. 105, ait Cubiculum anterius ex quo statim in ipsum imperatoris ibatur cubiculum, ob silentium quod principis reverentia servabatur, vocatum fuisse si- lentium; et intimi illi cubicularii silentiarii. (70) Καὶ ἀθέσμως. Αssentior Christophorsono et (71) Σιλεντιαρίου. Hujus silentiarii nomen in (72) Ἐν τοῖς καλουμένοις Εγκυκλίοις. Pessine (73) 'Αμφιλόχιος. Hujus Amphilochii Side epi- 52. Ubi Attici et Sisinnii episcoporum Constanti (8) Σιλεντιαρίου. Silentiarius, circa silentium
PG 86:2533ε Περὶ τῶν συνθεμένων τοῖς ἐγκυκλίοις Βασιλίσκου καὶ τὴν σύνοδον ἀθετησάντων.
Τῷ Δεσπότῃ μου τῷ ὁσιωτάτῳ καὶ ἁγιωτάτῳ φι- Α' λοθέῳ Βασιλείῳ ἀρχιεπισκόπῳ, ὁ ἁμαρτωλὸς καὶ τα πεινὸς Συμεώνης ἐν Κυρίῳ χαίρειν. Νῦν εὔκαιρον εἰπεῖν, Δέσποτα, Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς, ὃς οὐκ ἀπέστησε τὴν προσευχὴν ἡμῶν, καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀφ' ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν. Δεξάμενος γὰρ τὰ γράμματα τῆς ὑμετέρας ἀξιότητος, ἐθαύμασα τὸν ζῆλον καὶ τὴν εὐσέβειαν τοῦ θεοφιλεστάτου ἡμῶν βασιλέως, τὴν πρὸς τοὺς ἁγίους Πατέρας καὶ τὴν τούτων βεβαίαν πίστιν, ἣν ἐπέδειξε καὶ ἐπιδείκνυται. Καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ἡμῶν τὸ δῶρον, καθὼς καὶ ὁ ἅγιος Απόστολος λέγει, ἀλλ' ἐκ Θεοῦ, τοῦ ταύτην δεδωκότος τὴν προ- θυμίαν διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν. Καὶ μετ' ὀλίγε Διὸ κἀγὼ ὁ ταπεινὸς καὶ εὐτελῆς, τὸ ἔκτρωμα τῶν μοναχῶν, ἐγνώρισα τῇ αὐτοῦ βασιλείᾳ τὴν ἐμὴν πρό- θεσιν, τὴν περὶ τὴν πίστιν τῶν ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Χαλκηδόνι συνεληλυθότων εξακοσίων τριάκοντα, ἐμμένων καὶ ὑποστηριζόμενος ὑπ' αὐτῆς τῆς ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος φανερωθείσης. Εἰ γὰρ μεταξύ δύο ή τριών συνελθόντων διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ, πάρεστιν ὁ Σωτὴρ, πῶς μεταξὺ τοσούτων και τηλικούτων ἁγίων Πατέρων ἐνεχώρει, εἰ μὴ ἦν ἀπ' ἀρχῆς μετ' αὐτῶν τὸ ἅγιον Πνεῦμα; Καὶ μεθ' ἕτερα· Διὸ ίσχυε καὶ ἀνδρίζου ὑπὸ τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας, καθάπερ καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ ὁ δοῦλος Κυρίου ὑπὲρ τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ. Πάντα τὸν ὑπὸ τὴν σὴν ὁσιότητα εὐλαβὴ κλῆρον, καὶ τὸν εὐλογημένον καὶ πιστότατον - λαὸν, ἐξ ἐμοῦ προσειπεῖν παρακλήθητι. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Περὶ τῆς ἐξορίας Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου, καὶ τῆς χειροτονίας Τιμοθέου τοῦ Σαλοφακιάλου. Καὶ περὶ Γενναδίου καὶ ᾿Ακακίου, τῶν Κωνσταντι νουπολιτών. Ἐπὶ τούτοις Τιμόθεος ἐξορίαν κατακρίνεται (4), κελευσθεὶς καὶ αὐτὸς τὴν Γαγγρηνῶν οἰκεῖν. Οι δ' ουν τῆς ᾿Αλεξανδρέων, διάδοχον Προτερίου Τιμόθεον ἐπίσ σκοπον ἕτερον προχειρίζονται· ἂν οἱ μὲν ἐκάλουν Βασιλικόν (74), οἱ δὲ Σαλοφακίαλον. Ανατολίου δὲ τελευτήσαντος, τὸν θρόνον τῆς βασιλευούσης διαδέ χεται Γεννάδιος (4)· καὶ μετ' αὐτὸν ᾿Ακάκιος, ὅς τοῦ καταγωγίου τῶν ὀρφανῶν προειστήκει κατὰ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν. Β Τιμόθεος δὲ ἄλλος ἐπίκλην Λευκὸς, ὁ καὶ Σαλο φακίαλος ἐχειροτονήθη. λευκός βασιλικός? (κ) Γεννάδιος. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. C Domino meo religiosissimo et sanctissimo, Dei amantissimo Basilio archiepiscopo, peccator et hu- milis Symeones, in Domino salutem. Nunc merito dicere possumus, Domine: Benedictus Deus qui non amovit precationem nostram, nec misericordiam suam avertit a notis peccatoribus. Acreptis enim litteris amplitudinis vestræ, admiratus sum zelum ac pietatem Deo charissimi imperatoris nostri, quam erga sanctos Patres et erga illorum firmissi- mam fidem, cum antea semper, tum nunc quoque ostendit. Atque hoc donum non ex nobis, sicut sanctus Apostolus dicit, sed ex Deo qui hoc illi studium per vestras preces largitus est. Et paulo post: Quapropter ego quoque humilis et exi- guus, abortus monachorum, animi mei sententiam imperiali ejus majestati significavi, de fide excel- torum triginta sanctorum Patrum qui Chalcedone congregati sunt, persistens et fundatus in ea fide quæ a sancto Spiritu revelata est. Etenim si Serva- lor noster, ubi duo tresve in nomine ipsius con- gregati sunt, adest in medio illorum, quomodo feri posset inter tot ac tantos sanctos Patres, ut Spiri- tus sanctus prorsus cum illis non esset? Et ali- quanto post : Quamobrem fortis esto, et viriliter age, quemadmodum Jesus Nave, servus Domini, pro populo Israelitarum. Universum religiosum clerum qui sub tua est sanctitate, et benedictam ac fidelissimam plebem, meo nomine salutes re- lim. CAP. XI. De exsilio Timothei Eluri, et de ordinatione Timo- thei Salofacioli. Item de Gennadio et Acacio, Con- stantinopolitanis episcopis. Post hæc Timotheus damnatur exsilio, et in Gan- grensium civitate perinde, ac Dioscorus, jussus est degere. Igitur Alexandrini alterum Timotheum Proterii successorem elegerunt : quem alii quidem Basilicum, alii vero Salofaciolum nominabant. In- terim mortuo Anatolio, episcopatum urbis regiæ sortitus 304, est Gennadius ; cui successit Acacius, qui orphanorum hospitio praefectus fuerat. VALESII ANNOTATIONES. bet Nicephorus. Verum in Breviario Liberati, cap. 16, id cognomentum Timothei longe aliter scribi- D tur. Sic ait Liberatus : Et exsilio relegatur Timo- theus Elurus Chersonam areia custodia, et fit pro Proterio Timotheus cognomento Salophaciolus sive Albus. Verum in Liberato scribendum est Albus, quemadmodum docet Theophanes in Chronico iis verbis: Idem scribit Cedrenus. Quid ergo dicendum est? Uirum in Eragrio scribendum esse dicemus pro An for- tasse Salofaciolus regium significat? Certe paxio- Aov Græcis est fascia, quod pro diademate regio accipi potest. Verum nihil certi ex hoc cogno- mento elici potest, cum varie scribatur apud ve- teres scriptores. VARIORUM. goniæ urbem, ac deinde Chersonesum relegatus est Timotheus, et in exsilio octodecim annos exegit, ut testatur Evagrius libro us, cap. 4; exsilium ejus coepisse anno 457, Caveus; anno 459, Pagius scribit. Gennadius, primum Ecclesis GP. presbyter, anno Anatolio in episcopatum ejusdem Ecclesiæ successit. Collapsam Ecclesiæ suæ disciplinam omni mox studio redintegrare coepit; vir erat lingua nitidus et ingenio acer. Plura de eo apud Theodorum Lect. lib. 1. E vita excessit anno 471. Caveus, Pagius. (74) Οἱ μὲν βασιλικόν. Sic etiam scriptum ha- (4) Εξορίαν κατακρίνεται. Gangram, Paphla-
Chapter XICaput XI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ς Ὡς τοῦ Αἰλούρου Τιμοθέου τὴν Ἀλεξανδρέων ἀπολαβόντος καὶ τῇ Ἐφεσίων τὸ πατριαρχικὸν δίκαιον ἀποδόντος, ἀναθέματι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον καθυπέβαλεν.
Τῷ Δεσπότῃ μου τῷ ὁσιωτάτῳ καὶ ἁγιωτάτῳ φι- Α' λοθέῳ Βασιλείῳ ἀρχιεπισκόπῳ, ὁ ἁμαρτωλὸς καὶ τα πεινὸς Συμεώνης ἐν Κυρίῳ χαίρειν. Νῦν εὔκαιρον εἰπεῖν, Δέσποτα, Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς, ὃς οὐκ ἀπέστησε τὴν προσευχὴν ἡμῶν, καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀφ' ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν. Δεξάμενος γὰρ τὰ γράμματα τῆς ὑμετέρας ἀξιότητος, ἐθαύμασα τὸν ζῆλον καὶ τὴν εὐσέβειαν τοῦ θεοφιλεστάτου ἡμῶν βασιλέως, τὴν πρὸς τοὺς ἁγίους Πατέρας καὶ τὴν τούτων βεβαίαν πίστιν, ἣν ἐπέδειξε καὶ ἐπιδείκνυται. Καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ἡμῶν τὸ δῶρον, καθὼς καὶ ὁ ἅγιος Απόστολος λέγει, ἀλλ' ἐκ Θεοῦ, τοῦ ταύτην δεδωκότος τὴν προ- θυμίαν διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν. Καὶ μετ' ὀλίγε Διὸ κἀγὼ ὁ ταπεινὸς καὶ εὐτελῆς, τὸ ἔκτρωμα τῶν μοναχῶν, ἐγνώρισα τῇ αὐτοῦ βασιλείᾳ τὴν ἐμὴν πρό- θεσιν, τὴν περὶ τὴν πίστιν τῶν ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Χαλκηδόνι συνεληλυθότων εξακοσίων τριάκοντα, ἐμμένων καὶ ὑποστηριζόμενος ὑπ' αὐτῆς τῆς ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος φανερωθείσης. Εἰ γὰρ μεταξύ δύο ή τριών συνελθόντων διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ, πάρεστιν ὁ Σωτὴρ, πῶς μεταξὺ τοσούτων και τηλικούτων ἁγίων Πατέρων ἐνεχώρει, εἰ μὴ ἦν ἀπ' ἀρχῆς μετ' αὐτῶν τὸ ἅγιον Πνεῦμα; Καὶ μεθ' ἕτερα· Διὸ ίσχυε καὶ ἀνδρίζου ὑπὸ τῆς ἀληθοῦς εὐσεβείας, καθάπερ καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ ὁ δοῦλος Κυρίου ὑπὲρ τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ. Πάντα τὸν ὑπὸ τὴν σὴν ὁσιότητα εὐλαβὴ κλῆρον, καὶ τὸν εὐλογημένον καὶ πιστότατον - λαὸν, ἐξ ἐμοῦ προσειπεῖν παρακλήθητι. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Περὶ τῆς ἐξορίας Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου, καὶ τῆς χειροτονίας Τιμοθέου τοῦ Σαλοφακιάλου. Καὶ περὶ Γενναδίου καὶ ᾿Ακακίου, τῶν Κωνσταντι νουπολιτών. Ἐπὶ τούτοις Τιμόθεος ἐξορίαν κατακρίνεται (4), κελευσθεὶς καὶ αὐτὸς τὴν Γαγγρηνῶν οἰκεῖν. Οι δ' ουν τῆς ᾿Αλεξανδρέων, διάδοχον Προτερίου Τιμόθεον ἐπίσ σκοπον ἕτερον προχειρίζονται· ἂν οἱ μὲν ἐκάλουν Βασιλικόν (74), οἱ δὲ Σαλοφακίαλον. Ανατολίου δὲ τελευτήσαντος, τὸν θρόνον τῆς βασιλευούσης διαδέ χεται Γεννάδιος (4)· καὶ μετ' αὐτὸν ᾿Ακάκιος, ὅς τοῦ καταγωγίου τῶν ὀρφανῶν προειστήκει κατὰ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν. Β Τιμόθεος δὲ ἄλλος ἐπίκλην Λευκὸς, ὁ καὶ Σαλο φακίαλος ἐχειροτονήθη. λευκός βασιλικός? (κ) Γεννάδιος. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. C Domino meo religiosissimo et sanctissimo, Dei amantissimo Basilio archiepiscopo, peccator et hu- milis Symeones, in Domino salutem. Nunc merito dicere possumus, Domine: Benedictus Deus qui non amovit precationem nostram, nec misericordiam suam avertit a notis peccatoribus. Acreptis enim litteris amplitudinis vestræ, admiratus sum zelum ac pietatem Deo charissimi imperatoris nostri, quam erga sanctos Patres et erga illorum firmissi- mam fidem, cum antea semper, tum nunc quoque ostendit. Atque hoc donum non ex nobis, sicut sanctus Apostolus dicit, sed ex Deo qui hoc illi studium per vestras preces largitus est. Et paulo post: Quapropter ego quoque humilis et exi- guus, abortus monachorum, animi mei sententiam imperiali ejus majestati significavi, de fide excel- torum triginta sanctorum Patrum qui Chalcedone congregati sunt, persistens et fundatus in ea fide quæ a sancto Spiritu revelata est. Etenim si Serva- lor noster, ubi duo tresve in nomine ipsius con- gregati sunt, adest in medio illorum, quomodo feri posset inter tot ac tantos sanctos Patres, ut Spiri- tus sanctus prorsus cum illis non esset? Et ali- quanto post : Quamobrem fortis esto, et viriliter age, quemadmodum Jesus Nave, servus Domini, pro populo Israelitarum. Universum religiosum clerum qui sub tua est sanctitate, et benedictam ac fidelissimam plebem, meo nomine salutes re- lim. CAP. XI. De exsilio Timothei Eluri, et de ordinatione Timo- thei Salofacioli. Item de Gennadio et Acacio, Con- stantinopolitanis episcopis. Post hæc Timotheus damnatur exsilio, et in Gan- grensium civitate perinde, ac Dioscorus, jussus est degere. Igitur Alexandrini alterum Timotheum Proterii successorem elegerunt : quem alii quidem Basilicum, alii vero Salofaciolum nominabant. In- terim mortuo Anatolio, episcopatum urbis regiæ sortitus 304, est Gennadius ; cui successit Acacius, qui orphanorum hospitio praefectus fuerat. VALESII ANNOTATIONES. bet Nicephorus. Verum in Breviario Liberati, cap. 16, id cognomentum Timothei longe aliter scribi- D tur. Sic ait Liberatus : Et exsilio relegatur Timo- theus Elurus Chersonam areia custodia, et fit pro Proterio Timotheus cognomento Salophaciolus sive Albus. Verum in Liberato scribendum est Albus, quemadmodum docet Theophanes in Chronico iis verbis: Idem scribit Cedrenus. Quid ergo dicendum est? Uirum in Eragrio scribendum esse dicemus pro An for- tasse Salofaciolus regium significat? Certe paxio- Aov Græcis est fascia, quod pro diademate regio accipi potest. Verum nihil certi ex hoc cogno- mento elici potest, cum varie scribatur apud ve- teres scriptores. VARIORUM. goniæ urbem, ac deinde Chersonesum relegatus est Timotheus, et in exsilio octodecim annos exegit, ut testatur Evagrius libro us, cap. 4; exsilium ejus coepisse anno 457, Caveus; anno 459, Pagius scribit. Gennadius, primum Ecclesis GP. presbyter, anno Anatolio in episcopatum ejusdem Ecclesiæ successit. Collapsam Ecclesiæ suæ disciplinam omni mox studio redintegrare coepit; vir erat lingua nitidus et ingenio acer. Plura de eo apud Theodorum Lect. lib. 1. E vita excessit anno 471. Caveus, Pagius. (74) Οἱ μὲν βασιλικόν. Sic etiam scriptum ha- (4) Εξορίαν κατακρίνεται. Gangram, Paphla-
Chapter XIICaput XII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2535ζ Ὡς τῶν μοναχῶν Ἀκακίου γνώμῃ στασιασάντων, φοβηθεὶς ὁ Βασιλίσκος ἐναντία τῶν προτέρων γράψας ἐξαπέστειλεν ἀντεγκύκλια.
Περὶ τοῦ γεγονότος εν Αντιοχείς σεισμού, μετά Στη τριακόσια μ' τοῦ κατὰ Τραϊανόν. Ανὰ δὲ τὸ δεύτερον έτος Λέοντος (ν) τῆς βασιλείας, κλόνος τῆς γῆς ἐξαίσιος καὶ βρασμὸς ἀνὰ τὴν Ἀντιό- που γίνεται, τινῶν μὲν παρὰ τοῦ κατ' αὐτὴν δήμου προγεγενημένων, πρὸς πᾶσαν ἐκβακχευθέντων μα- νίαν, πάσης τε θηριώδους ἐπέκεινα γενομένων γνώ μης, ὥσπερ δὲ προοίμιον τοῖς τοιούτοις κακοῖς παρα σχομένων. Γίνεται γοῦν χαλεπώτατος ἔκτοι καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος χρηματιζούσης τῆς πόλεως (π), την άγοντος ἡμέραν τοῦ Γορπιαίου μηνός, ὃν Σεπτέμ βριον Ῥωμαῖοι προσαγορεύουσι, Κυρίας επικατα- ο λαβούσης ἡμέρας, ἀνὰ τὴν ἐνδεκάτην ἐπινέμησιν τοῦ κύκλου. Εκτος (75) τυγχάνειν ἱστορούμενος (1) ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα καὶ τριακοσίων (76) (3) δι σχηκότων ἐνιαυτῶν, ἐξότου ὁ κατὰ Τραϊανόν γέγονεν. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἔννατον καὶ πεντηκοστόν (77) καὶ ζ' καὶ μ', ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα. Προετέθη ἐν 'Αντιοχείᾳ ἡ ἐλευθερία αὐτῆς, ὅτε ἐγέ νετο ὑπὸ Ῥωμαίους, τῇ εἰκάδι τοῦ Ἀρτεμησίου μηνός, πεμφθεῖσα παρὰ τοῦ αὐτοῦ Καίσαρος 1ου- λίου. Τὸ οὖν ἡδικτον προετέθη, περιέχον οὕτως· Ἐν Αντιοχείᾳ τῇ μητροπόλει ἱερᾷ καὶ ἀσύλῳ αὐτονόμῳ, καὶ ἀρχούσῃ καὶ προκαθημένῃ τῆς ᾿Ανατολής, Ιούλιος Γάϊος Καίσαρ, κ. τ. λ. κατὰ τιμὴν ἔτος πρῶτον ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ Καίσαρος Γαΐου Ἰουλίου. χρηματισμὸς τῶν ᾿Αντιοχέων. EVAGRII SCHOLASTICI CAP. XII. De terræ motu qui contigit Antiochiæ, trecentis et quadraginta septem annis post illum qui tempori- bus Trajani contigerat. Porro anno secundo imperii Leonis, ingens terræ motus ac succussio contigit Antiochiæ, cum quæ- dam a populo civitatis illius facta essent, plena fu- roris ac dementiæ, ipsamque bestiarum feritatem longe superantia. Quæ quidem tantæ cladis velut proœmium quoddam exstiterunt. Accidit autem in- gens hæc calamitas, anno quingentesimo sexto a conditu urbis Antiochiæ, circa horam noctis quar- tam, die quartodecimo mensis Gorpiæi, quem Ro- mani Septembrem vocant; imminente die Domi- nica, indictione undecima. Sextus hic terræ motus accidisse dicitur, trecentis quadraginta et septem annis elapsis ab illo terræ motu qui Trajani tempo- ribus contigerat. Nam ille quidem terræ motus sub Trajano, accidit anno centesimo et quinquagesimo nono, ex quo civitas libera et sui juris fuerat ap- KE◆AA. IB'. nepl terápτnv wpav tñs vuxtds, teráptŋy xal dexá- VALESII ANNOTATIONES. interpretatus est Musculus. Christophorsonus vero, cum hæc verba non intelligeret, in versione sua prætermisit. Me quidem diu multumque torsit hic Pocus. Tandem tarnen hunc ejus sensum esse de- prehendi. Postquam Evagrius tempus quo terræ motus contigit Antiochiæ, principatu Leonis principatu Leonis Augusti, certis notis designavit, anni scilicet, mensis, hebdomadis, ac diei, et indictionis: addit postremo tou xúxhov ¿xtóc. Id est, sine ulla cy- clorum ambage terræ motum illum contigisse, exactis trecentis quadraginta ac septem annis post terræ motum illum qui temporibus Trajani acci- derat. Quippe hæc temporis nota nullum habet cy- clum. Priores vero temporis notæ ab Evagrio assi- gnatæ, cyclorum sunt seu periodorum. Nam et indictio cyclus est quindecim annorum, et hebdo- mas ac mensis et annus circuli sunt ac periodi per- petuo recurrentes. Hæc igitur est mea de hujus loci expositione sententia. Si quis tamen certiora attulerit, eam mutare non detrectabo. Vide cap. 33, lib. . Potest etiam aliter accipi hic locus, mutato tantum accentu hoc modo: "Extos tuYXá- VELV lotopoúμεvoç. Ut si sensus est: Sextus hic esse dicitur terræ motus qui Antiochiam concussit. Nec jam dubito quin hæc vera sit interpretatio hujus B loci. Certe in ms. codice Telleriano Extos di- serte scribitur cum aspiratione, et accentu in pri- ma syllaba. ex optimo codice Florentino, in quo diserte ita scribitur, id est Atque ita prorsus legitur apud Nicephorum in capite vicesimo libri xv. -Atqui xal µ'exhi- bet etiam codex Roberti Stephani, quod obser- vavit Matth. Shorting. - xoσtór. Baronius in Annalibus ecclesiasticis ad annum Christi Evagrium falli dicit, qui terræ C motum illum qui regnante Trajano factus est Antio- chiæ, accidisse scribat anno juxta Antiochenos 159, Nam terræ motus ille contigit Messala et Pedone consulibus, ut ex Dione constat, qui Pedonem con- sulem in illo terræ motu periisse asserit. Porro Mes- salæ ac Pedonis consulatus incidit in annum Christi 115, ut convenit inter omnes chronologos. Erat tunc annus juxta Antiochenos centèsimus sexage- simus tertius, non autem quinquagesimus nonus, ait Evagrius. Anni enim Antiochenorum, quadra- ginta et octo annis natalem Christi antevertunt. Porro de his Antiochenorum, ex antiquis quidem auctor Chronici Alexandrini optime locutus est in VARIORUM. notum ad aunum primum Leonis imp. annumque Christi retrahit Pagius: quo anno dies Se- ptembris in Sabbatun incidit. Vid. ipsum ad ann. D 458, n. 6. W. LoWTH. gentem devictam in formam provinciæ redegerant, mos erat ut imperator illico edictum scriberet et publicaret, quo primum renuntiatus erat ipse im- perator gentis subactæ dominus et triumphator; deinde statutum erat ut provinciales novis quibus- dam privilegiis uterentur. Hujus rei exemplum, quod ad hanc ipsam Antiochiæ civitatem spectat, citatur a Joanne Gregorio Oxoniensi, ex Joannis Antiocheni Geographia ms. lib. 1x, his verbis : Provinciales autem, ut hanc imperatoris benevolentiam æterna memo- ria conservarent, publica sua negotia a tempore hujus Edicti censebant, xpnuarie oby (ut pergit idem Joannes Antiochenus) † peyan Avtióeia Ob hanc rationem hæc Antiochen- sium æra, quæ annum nativitatis Dominica spatio quadraginta et octo annorum præcedit, peculiari modo dicitur (Vide inter opera Joannis Gregorii. pag. 161, ed. Lon- don. an. 4684, citante Matthæo Shorting.) erat hic terræ motus juxta Malalam a Pagio cita- tum. W. LoWTH. Revera elapsi sunt tantum anni, scilicet ab anno Chr. ad annum 457. Sed et lapsus est Evagrius, cum terræ motum qui sub Trajano con- tigit, in annum Antiochenum conjicit, adeoque cum anno Christi centesimo undecimo copulat, qui revera ad annum æræ Antiochenæ refe- rendum erat, ut observavit bic Valesius. W. Lowtu. (75) Tov xvxlov Extóc. Pessime hunc locum (76) Μ' καὶ τριακοσίων. Hunc locum restitui (77) Ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἔννατον καὶ πεντη (1) Ανὰ τὸ δεύτερον ἔτος Λέοντος. Hunc terra (3) Χρηματιζούσης τῆς πόλεως. Cum Romani (4) "Εκτος τυγχάνειν ἱστορούμενος. Quartus (3) Ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα καὶ τριακοσίων.
PG 86:2590η Περὶ τῆς ἐπανόδου Ζήνωνος.
PG 86:2537θ Ὡς μετὰ τὸν θάνατον Βασιλίσκου οἱ τῆς Ἀσίας ἐπίσκοποι τὸν Ἀκάκιον ἡμερούμενοι μετανοίας βιβλίον ἐπιδεδώκασιν, οἷς ἐξήμαρτον τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀθετήσαντες.
ἑκατοστὸν ἀγούσης τῆς πόλεως ἔτος τῆς αὐτονομίας γέγονεν· ὁ δέ γε ἐπὶ Λέοντος, ἕκτον καὶ πεντακο- σιοστὸν, ὡς τοῖς φιλοπονήσασιν ἐκτίθεται. Οὕτως τοίνυν ὁ σεισμὸς τῆς Καινῆς τὰς οἰκίας ἁπάσας σχεδόν καταβέβληκε, πολυανθρώπου ταύτης γεγε- νημένης, καὶ οὐδὲν ἐχούσης ἔρημον, ἢ ὅλως ήμε- λημένον, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐξησκημένης τῇ φιλοτιμία τῶν βασιλέων πρὸς ἀλλήλους ἁμιλλωμένων. Τῶν τε βασιλείων ὁ πρῶτος καὶ δεύτερος οἶκος κατεβλή θησαν, τῶν ἄλλων σὺν τῷ παρακειμένῳ βαλανείῳ μεινάντων, τῷ γε καὶ λούσαντι τὴν πόλιν παρὰ τὴν συμφορὰν ἐκ τῆς πρότερον ἀχρηστίας, ἀνάγκῃ τῶν τοῖς ἄλλοις βαλανείοις συμβεβηκότων. Κατέρριψε δὲ καὶ τὰς στοὰς τὰς πρὸ τῶν βασιλείων, καὶ τὸ ἐπ' αὐταῖς Τετράπυλον, καὶ τοῦ ἱπποδρόμου δὲ τοὺς παρὰ τὰς θύρας πύργους, καί τινας τῶν ἐπ' αὐτοὺς στοῶν (78). Κατὰ δὲ τὴν Παλαιὰν, τῶν μὲν στοῶν ἢ οἰκημάτων πτῶσις ὅλως οὐκ ἔψαυσε. Τῶν δὲ Τραΐα- νοῦ καὶ Σεβήρου καὶ ᾿Αδριανού βαλανείων, μικρά κατατείσας, ἀνέτρεψε· καὶ τῆς γε Οστρακίνης (79) οὕτω καλουμένης γειτονίας, τινὰ συγκατέβαλε σὺν ταῖς στοαῖς, καὶ τὸ καλούμενον Νυμφαίον (80) ρίψας. ῶν τὸ καθέκαστον περιέργως Ιωάννῃ ἱστόρηται τῷ βήτορι, Φησὶ δ᾽ οὖν ὡς χίλια χρυσίου τάλαντα πρὸς τοῦ βασιλέως ἐκ τῶν φόρων ἀφείθη τῇ πόλει, καὶ τοῖς πολίταις δὲ τῶν ἠφανισμένων (84) τῷ πάθει Β τῶν ἠφανισμέ νων, τοῖς πολίταις τῶν ἠφανισμένων, τοῖς ἀφανισμένοις. Καί γε διὰ τὸν σεισμὸν τοῦτον χίλια χρυσοῦ τάλαντα βασιλέα φασὶν ἀφεῖναι τῇ πόλει τῶν ἐτησίων φόρων τὰ τέλη, τῶν ἡφανι σμένων χάριν κτισμάτων. καὶ τοῦ ἱπποδρόμου δὲ τοὺς περὶ τὰς θύρας πύργους, καί τινας τῶν ἐπ' αὐτοὺς στεῶν. τινὰς τῶν ἐπ᾿ αὐτὰς στοῶν. Οστρακίνης. γειτονίαν γειτονία Οστράκινον. Νυμφῶν ἱερὸν οὐρανό- μηκες, HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER 11. : A pellata. Hic autem Leonis Augusti tempori B bus, contigit: anno sexto et quingentesimo, ut pro- dunt scriptores diligentissimi. Porro hic terræ ino- tus universas propemodum ædes subvertit urbis Novæ, quæ quidem incolarum multitudine abunda- bat, nec ullam partem vacuam habebat aut negle- ctam sed magnopere exculta erat atque ornata, ob superiorum imperatorum magnificentiam, qui sc invicem ea in re superare contenderant. Palatii quoque prima et secunda ædes corruit. Reliquæ vero incolumes mansere una cum vicino balneo : quod cum antea inutile fuisset, hujus calamitatis tempore abluendæ civitati necessario inserviit, ob ruinam videlicet reliquorum balneorum. Eversa sunt etiam porticus quæ erant ante palatium, et quod post illas erat Tetrapylum. Ceciderunt etiam turres circi quæ erant juxta portas, et quædam porticus quæ ad turres illas ducebant. In veteri autem urbe, domus quidem et porticus ruinæ pror- sus expertes fuerunt. Balneorum vero Trajani, Severi et Adriani, exigua pars concussa ac subver- sa est. Ostracinæ quoque regionis ita dictæ vicinias quasdam idem terræmotus prostravit, et Nymphæum una cum porticibus evertit. Quæ quidem singula a Joanne rhetore diligenter commemorata sun‘. Scribit igitur ille, mille auri talenta ab imperatore VALESII ANNOTATIONES. rebus gestis Julii Cæsaris : ex recentioribus vero, Dionysius Petavius in libris De doctrina temporum, et in secunda parte Rationarii, cap. 14. Cui ta- men in eo assentior, quod dicit horum annorum initium ab Octobri mense deduci, quod apud An- tiochenos populare anni fuit initium. Ego vero in Annotationibus Eusebianis abunde, ut opinor, de- monstravi, Antiochenos a Dio seu Novembri mense annum inchoasse. Sed neque illud verum est quod ibidem scribit Petavius, auctorem Chro- nici Alexandrini horum annorum initium a Maio mense deducere videri. Non enim id dicit auctor Alexandrini Chronici; sed tantum ait senatuscon- sultum quo civitas Antiochia libera ac sui juris pronuntiata est, mense Maio acceptum fuisse ab Antiochensibus, ac publice propositum. tes. Nam Musculus quidem ita vertit : Dicit eliam mille auri talenta civitati illi ab imperatore de tri- butis esse remissa : et ex tributis quoque constitutum esse, ut civibus illis qui ea catamitate affecti erant, ædes ipsorum simulque publica ædificia restaura- C rentur. Christophorsonus vero sic interpretatur : Ait porró, tum civitati de tributis mille auri talentu ab imperatore esse condonata, tum civibus eliam vectigalia, qui ea clade afflicti erant. Ubi vides, utramque interpreten bec verba, ad cives retulisse: quod ferri nullo modo potest. Neque enim dixisset Evagrius sed potius Rectius ergo Nicephorus ea verba de privatoruni ædificiis intellexit, quorum vectigalia imperator Antiochenis civibus remisit. Nec tamen ille Eva- grii sensum penitus assecutus est. Sic tamen lune Evagrii locum expressit : id est, ut Langus vertit: Terræ motus istius gratia, et propter ædificia diruta, imperatorem férunt urbi ei mille auri talenta tributi annui remisisse. Verum Evagrius, seu potius Joannes rhetor plus dicit. Ait enim imperatorem ex fun- ctione quidem tributaria mille auri talenta Antio- chensibus remisisse: singulis vero civibus indul- sisse vectigalia ædium quæ terræ motu subversæ fuerant. Hæc autem vectigalia dupliciter intelligi possunt,ļaut de pensione annua quæ dominis ædium a conductoribus solvebatur; aut de pecunia quæ fisco pendebatur, eo quod ædes illæ in solo publico con- structæ essent. Quemadmosum apud nos ab ædium possessoribus tam in urbe, quam in agris, census annuus dominis soli præstari solet. Atque hoc posteriore sensu tan hic accipi maiim. Hæc enim vox frequentius sumitur pro vectigalibu, que publico penduntur. Quod si pro pretio ædium quod a conductore præstari solet, hic sumeretur, nulla in eo fuisset imperatoris liberalitas. Nihu enim de suo dedisset civibus, sed de alicno. codice Florentino totus hic locus ita scribitur, Melius procul du- bio. Porte circi binis utrimque turribus munita erant. Erant et porticus quædam quæ ad turres illas ducebant, a portis circi, ut opinor. In codice Tell. scriptumn iuveni Florent. et Telleriano et apud Nicephorum scri- bitur Hujus loci iterum mentio fit ab Evagrio nostro in cap. 8, lib. vi. Quid autem fuerit Ostracine, difficile est dicere. Evagrius quidem boc loco ait ita appellatam fuisse, sitam in urbe veteri. Est autem ædium continuatio, quæ porticus publicas excipiebant. Quod confirmat eliam Libanius iu Antiochico, pag. 372. Dicta porro est Ostracine eo quod figlinæ ibi essent. Glossæ veteres fictile reddunt bant templum Nympharum, quod describit Liba- nius in Antiochico pag. 572. etc. In hujus loci versione lapsi sunt ambo interpre- PATROL GR. LXXXVI. (78) Τινὰς τῶν ἀπ' αὐτῶν στοών. In optimo (79) Καὶ τῆς Οστρακινίας. Rectius in codice D (80) Το καλούμενον Νυμφαίον. Sic Græci voca- (81) Τῶν ήφανισμένων τῷ πάθει τὰ τέλη.
Chapter XIIICaput XIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2539ι Περὶ τῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐπισκοπησάντων.
Α τὰ τέλη σε · ἐπιμελήσασθαι δὲ τούτων “ (82) καὶ τῶν δημοσίων οικοδομιῶν. ΚΕΦΑΛ. Η Περὶ τοῦ ἐμπρησμοῦ τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει. Συνηνέχθη (α) δὲ (85) τούτοις ὅμοια ἢ καὶ δεινότερα ἀνὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἀρχῆς τοῦ κακοῦ γε- νομένης ἐν τῷ παραθαλασσίῳ τῆς πόλεως μέρει, ὅπερ Βοὸς καλοῦσι πόρον (81). Ιστόρηται δὲ ὡς κατὰ τὰς ἐπιλυχνίους ὥρας δαίμων τις κακούργος πα λαμναίος γυναικὶ εἰκασθεὶς, εἴτε καὶ ταῖς ἀληθείαις γυνή χερνῆτις ὑπὸ δαίμονος οίστρουμένη (λέγεται γὰρ ἐπαμφότερα), λύχνον πρὸς παντοπώλιον ἐνεγκεῖν, ὠνησομένη τι τῶν τεταριχευμένων· τεθέντος δ' αὖ σε μέλη. τοῦ λύχνου τὸ γύναιον ὑπαναχωρῆσαι. Τὸ δὲ πῦρ, στυπίου σε λαβόμενον, φλόγα μεγίστην ἐξᾶραι, λόγου τε θᾶττον ἐμπρῆσαι τὸ οἴκημα· ἐκ τούτου δὲ τὰ παν ρακείμενα ῥᾴδιον ἀφανισθῆναι, τοῦ πυρὸς ἀμφινε- μομένου, οὐ μόνον τὰ εὐέξαπτα, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκ λίθων οἰκοδομάς, καὶ ἄχρι τετάρτης ημέρας διαμεί ναντος, καὶ πᾶσαν ἄμυναν ὑπερβεβηκότος, τὸ μεσαί τατον ἅπαν τῆς πόλεως ἀπὸ τοῦ ἀρκτῴου μέχρι τοῦ νοτίου κλίματος δαπανηθῆναι, ἐπὶ πέντε μὲν σταδίου; τὸ μῆκος, δεκατέσσαρας δὲ τὸ πλάτος· ὡς μηδὲν μεταξύ καταλειφθῆναι, μὴ δημοσίων, μὴ ιδιωτικῶν οἰκοδι μιών, μὴ κίονας, μὴ τὰς ἐκ λίθων ψαλίδας· ἀλλὰ πᾶσαν ἀπεσκληκυῖαν ὕλην, ὥσπερ τι τῶν εὐεξάπτων κατα- καυσθῆναι. Τοῦτο δὲ τὸ κακὸν γενέσθαι ἐν μὲν τῷ βορείῳ κλίματι, ἐν ᾧ καὶ νεώρια τῆς πόλεως καθε εστάσιν, ἀπὸ τοῦ καλουμένου Βοο; πόρου, μέχρι τοῦ παλαιοῦ ᾿Απόλλωνος ἱεροῦ. Ἐν δὲ τῷ νοτίῳ, ἀπὸ τοῦ Ἰουλιανοῦ λιμένος (6) μέχρι οἰκιῶν οὐ πολὺ κειμένων τοῦτον. στυππίου. τοῦτον τὸν βασιλέα. συνηνέχθη, Φωσφόριον Βοσπόριον (α) Συνηνέχθη. EVAGRII SCHOLASTICI 63. civitati renaissa esse ex functione tributaria ; civibus vero remissas esse pensiones earum ædium quæ terræmolu prostrate fuerant. Imperatorem præterea publicorum operum reficiendorum curam suscepisse. CAP. XIII. B De incendio quod accidit Constantinopoli. Huic non dissimilis, imo longe gravior calamitas contigit Constantinopoli, initio mali orto in mari- tima civitatis parte, quam Bosporum vocant. Aiunt autem dæmonem quemdam exitiosum, mulieris speciem ementitum, aut certe pauperculam quam- damn mulierem a dænione impulsam ; utrumque enim dicitur ; circa id tempus quo lucernæ accendi solent, lucernam ad forum rerum venalium detulisse, tan- quam salsamenta sibi emptura esset, depositaque ibi lucerna, protinus abscessisse. Ignem vero, cum stuppam corripuisset, maximum incendium exci- tasse, et momento temporis totam domum combus- sisse post hæc adjacentia quæque facilius con- sumpta esse, cum ignis non ea solumn' quæ facile incenduntur, sed ædificia quoque ex lapidibus con- structa depasceretur, et usque in quartum diem perseverasset, nec ulla ratione exstingui potuisset. Tolum igitur civitatis meditullium, a septentrio- nali latere ad meridianam partem, longitudine qui- dem stadiorum quinque, quatuordecim vero latitu dine, ita consumptum est, ut tam ex publicis, quam ex privatis ædibus nihil omnino remanserit; non columnæ, non lapidei fornices : sed prædura omnis materia, perinde ac stipula, concremala sit. Porro hæc clades in septentrionali quidem parte, in qua sunt urbis navalia, grassata est, a Bosporo usque ad vetus Apollinis fanum. In meridiana autem re- G VARIE LECTIONES. • C. C. C. C. VALES!! ANNOTATIONES. scribendum Atque ita legisse videtur Christophorsonus. Porro de hoc terræ. motu elegiam scripserat Isaac Syrus, ut testatur Marcellinus in Chronico, his verbis : Patricio et Ri cisnere coss. Isaac Antiochenæ Ecclesiæ presbyter scripsit Syro sermone malta, præcipueque adversus D Nestorianos et Eutychianos. Ruinam etiam Antiochiæ elego carmine planxit, quemadmodam Evhrem Dia- conus Nicomediæ lapsum. istud contigit Constantinopoli, non convenit inter auctores. Nam Theophanes quidem et Cedrenus aamo quinto Leonis, indictione 15, illud referunt, Leone Augusto iterum et Severo coss. qui fuit an- hus Christi 462. Marcellinus autem Couries, et au- clor Alexandrini Chronici, incendium illud Con- stantinopolitanum conferunt Basilisco et Herme- nerico consulibus, hoc est anno Christi 465. Prio- rem sententiam secutus videtur Evagrius noster. Verbum enim quo utitur hoc loco, in- dical id quod dixi, conflagrationem scilicet illam urbis Constantinopolitanæ non longo tempore post terræmotum Antiochenum contigisse. Cæterum de incendio illo quo urbs Constantinopolis Leonis Aug. temporibus conflagravit, scribit etiam Can- didus Isaurus in libro primo Historia, multaque in eo ab Aspare patricio utiliter ordinata esse refert. phorianum intelligit, qui erat in regione quint2 urbis, ut docet vetus descriptio urbis Contantino- politans. Græci et dicebant, ut docet Constantinus Porphyrogennetus, in lib. II, De thematibus, sub finem; et Georgius Codinus iu ib. De originibus Constantinoplitanis, p. 57. VARIORUM. Valesius putat hoc verbum in- dicare, conflagrationem hanc CP. non longo tempore post terremotum Antiochenum anni accidisse. Verum in his loquendi modis tempus exprimenti- bus, explicandis tam hic quam alibi, non raro vir doctissimus aliique passim hallucinantur, no: anim- advertentes similes loquendi formulas magnam latitudinem habere, et quandoque non tantum de- cem aut duodecim, sed etiam plures annos desi- gnare, inquit Ant. Pagi ad ann. 465, n. 2, qui probat ibidem ex Chronico Alexandrino, incendium CP. hoc anno accidisse. imp. portum maximum Constantinopoli ædifica- vit, qui D. Juliani portus dicitur in leg. ult. cod. Th. de calc. cocl. ut observavit Valesius noster in notis ad Amm. Marcel. lib. xxi, cap. 9. M. SHOR- TING. (82) 'Επιμελήσασθαι δὲ τούτων. Procul dubio (35) Συνηνέχθη δέ. De anno quo incendium (84) "Οπερ Βοής καλοῦσι πόρεν. Portum Phos- (6) Απὸ τοῦ Ἰουλιανοῦ λιμένος. Julianus
ια Ὡς ὁ βασιλεὺς Ζήνων ἐβουλήθη τὸν Αἴλουρον διῶξαι, διὰ δὲ τὸ γῆρας αὐτὸν κατελεήσας εἴασε· καὶ ὡς αὐτοῦ τελευτήσαντος, Πέτρος μὲν ὁ Μογγὸς πρὸς τῶν Ἀλεξανδρέων κεχειροτόνηται, Τιμόθεος δὲ ὁ μετὰ Προτέριον νεύματι τοῦ βασιλέως τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων θρόνον κατέσχεν.
Α τὰ τέλη σε · ἐπιμελήσασθαι δὲ τούτων “ (82) καὶ τῶν δημοσίων οικοδομιῶν. ΚΕΦΑΛ. Η Περὶ τοῦ ἐμπρησμοῦ τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει. Συνηνέχθη (α) δὲ (85) τούτοις ὅμοια ἢ καὶ δεινότερα ἀνὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἀρχῆς τοῦ κακοῦ γε- νομένης ἐν τῷ παραθαλασσίῳ τῆς πόλεως μέρει, ὅπερ Βοὸς καλοῦσι πόρον (81). Ιστόρηται δὲ ὡς κατὰ τὰς ἐπιλυχνίους ὥρας δαίμων τις κακούργος πα λαμναίος γυναικὶ εἰκασθεὶς, εἴτε καὶ ταῖς ἀληθείαις γυνή χερνῆτις ὑπὸ δαίμονος οίστρουμένη (λέγεται γὰρ ἐπαμφότερα), λύχνον πρὸς παντοπώλιον ἐνεγκεῖν, ὠνησομένη τι τῶν τεταριχευμένων· τεθέντος δ' αὖ σε μέλη. τοῦ λύχνου τὸ γύναιον ὑπαναχωρῆσαι. Τὸ δὲ πῦρ, στυπίου σε λαβόμενον, φλόγα μεγίστην ἐξᾶραι, λόγου τε θᾶττον ἐμπρῆσαι τὸ οἴκημα· ἐκ τούτου δὲ τὰ παν ρακείμενα ῥᾴδιον ἀφανισθῆναι, τοῦ πυρὸς ἀμφινε- μομένου, οὐ μόνον τὰ εὐέξαπτα, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκ λίθων οἰκοδομάς, καὶ ἄχρι τετάρτης ημέρας διαμεί ναντος, καὶ πᾶσαν ἄμυναν ὑπερβεβηκότος, τὸ μεσαί τατον ἅπαν τῆς πόλεως ἀπὸ τοῦ ἀρκτῴου μέχρι τοῦ νοτίου κλίματος δαπανηθῆναι, ἐπὶ πέντε μὲν σταδίου; τὸ μῆκος, δεκατέσσαρας δὲ τὸ πλάτος· ὡς μηδὲν μεταξύ καταλειφθῆναι, μὴ δημοσίων, μὴ ιδιωτικῶν οἰκοδι μιών, μὴ κίονας, μὴ τὰς ἐκ λίθων ψαλίδας· ἀλλὰ πᾶσαν ἀπεσκληκυῖαν ὕλην, ὥσπερ τι τῶν εὐεξάπτων κατα- καυσθῆναι. Τοῦτο δὲ τὸ κακὸν γενέσθαι ἐν μὲν τῷ βορείῳ κλίματι, ἐν ᾧ καὶ νεώρια τῆς πόλεως καθε εστάσιν, ἀπὸ τοῦ καλουμένου Βοο; πόρου, μέχρι τοῦ παλαιοῦ ᾿Απόλλωνος ἱεροῦ. Ἐν δὲ τῷ νοτίῳ, ἀπὸ τοῦ Ἰουλιανοῦ λιμένος (6) μέχρι οἰκιῶν οὐ πολὺ κειμένων τοῦτον. στυππίου. τοῦτον τὸν βασιλέα. συνηνέχθη, Φωσφόριον Βοσπόριον (α) Συνηνέχθη. EVAGRII SCHOLASTICI 63. civitati renaissa esse ex functione tributaria ; civibus vero remissas esse pensiones earum ædium quæ terræmolu prostrate fuerant. Imperatorem præterea publicorum operum reficiendorum curam suscepisse. CAP. XIII. B De incendio quod accidit Constantinopoli. Huic non dissimilis, imo longe gravior calamitas contigit Constantinopoli, initio mali orto in mari- tima civitatis parte, quam Bosporum vocant. Aiunt autem dæmonem quemdam exitiosum, mulieris speciem ementitum, aut certe pauperculam quam- damn mulierem a dænione impulsam ; utrumque enim dicitur ; circa id tempus quo lucernæ accendi solent, lucernam ad forum rerum venalium detulisse, tan- quam salsamenta sibi emptura esset, depositaque ibi lucerna, protinus abscessisse. Ignem vero, cum stuppam corripuisset, maximum incendium exci- tasse, et momento temporis totam domum combus- sisse post hæc adjacentia quæque facilius con- sumpta esse, cum ignis non ea solumn' quæ facile incenduntur, sed ædificia quoque ex lapidibus con- structa depasceretur, et usque in quartum diem perseverasset, nec ulla ratione exstingui potuisset. Tolum igitur civitatis meditullium, a septentrio- nali latere ad meridianam partem, longitudine qui- dem stadiorum quinque, quatuordecim vero latitu dine, ita consumptum est, ut tam ex publicis, quam ex privatis ædibus nihil omnino remanserit; non columnæ, non lapidei fornices : sed prædura omnis materia, perinde ac stipula, concremala sit. Porro hæc clades in septentrionali quidem parte, in qua sunt urbis navalia, grassata est, a Bosporo usque ad vetus Apollinis fanum. In meridiana autem re- G VARIE LECTIONES. • C. C. C. C. VALES!! ANNOTATIONES. scribendum Atque ita legisse videtur Christophorsonus. Porro de hoc terræ. motu elegiam scripserat Isaac Syrus, ut testatur Marcellinus in Chronico, his verbis : Patricio et Ri cisnere coss. Isaac Antiochenæ Ecclesiæ presbyter scripsit Syro sermone malta, præcipueque adversus D Nestorianos et Eutychianos. Ruinam etiam Antiochiæ elego carmine planxit, quemadmodam Evhrem Dia- conus Nicomediæ lapsum. istud contigit Constantinopoli, non convenit inter auctores. Nam Theophanes quidem et Cedrenus aamo quinto Leonis, indictione 15, illud referunt, Leone Augusto iterum et Severo coss. qui fuit an- hus Christi 462. Marcellinus autem Couries, et au- clor Alexandrini Chronici, incendium illud Con- stantinopolitanum conferunt Basilisco et Herme- nerico consulibus, hoc est anno Christi 465. Prio- rem sententiam secutus videtur Evagrius noster. Verbum enim quo utitur hoc loco, in- dical id quod dixi, conflagrationem scilicet illam urbis Constantinopolitanæ non longo tempore post terræmotum Antiochenum contigisse. Cæterum de incendio illo quo urbs Constantinopolis Leonis Aug. temporibus conflagravit, scribit etiam Can- didus Isaurus in libro primo Historia, multaque in eo ab Aspare patricio utiliter ordinata esse refert. phorianum intelligit, qui erat in regione quint2 urbis, ut docet vetus descriptio urbis Contantino- politans. Græci et dicebant, ut docet Constantinus Porphyrogennetus, in lib. II, De thematibus, sub finem; et Georgius Codinus iu ib. De originibus Constantinoplitanis, p. 57. VARIORUM. Valesius putat hoc verbum in- dicare, conflagrationem hanc CP. non longo tempore post terremotum Antiochenum anni accidisse. Verum in his loquendi modis tempus exprimenti- bus, explicandis tam hic quam alibi, non raro vir doctissimus aliique passim hallucinantur, no: anim- advertentes similes loquendi formulas magnam latitudinem habere, et quandoque non tantum de- cem aut duodecim, sed etiam plures annos desi- gnare, inquit Ant. Pagi ad ann. 465, n. 2, qui probat ibidem ex Chronico Alexandrino, incendium CP. hoc anno accidisse. imp. portum maximum Constantinopoli ædifica- vit, qui D. Juliani portus dicitur in leg. ult. cod. Th. de calc. cocl. ut observavit Valesius noster in notis ad Amm. Marcel. lib. xxi, cap. 9. M. SHOR- TING. (82) 'Επιμελήσασθαι δὲ τούτων. Procul dubio (35) Συνηνέχθη δέ. De anno quo incendium (84) "Οπερ Βοής καλοῦσι πόρεν. Portum Phos- (6) Απὸ τοῦ Ἰουλιανοῦ λιμένος. Julianus
PG 86:2541ιβ Περὶ Ἰωάννου τοῦ μετὰ Τιμόθεον τῆς Ἀλεξανδρέων τοὺς οἴακας κατασχόντος· ὅπως τε τοῦτον ὁ Ζήνων ὡς ἐπιορκήσαντα ἀπελαύνει, Πέτρῳ δὲ τῷ Μογγῷ τὴν Ἀλεξανδρέων ἐγχειρίζει.
τοῦ εὐκτηρίου τῆς ἐπίκλην Ομονοίας (85) Εκκλησίας. Λ Ἐν δὲ τῷ μεσαιτάτῳ τῆς πόλεως μέρει, ἀπὸ τοῦ Κωνσταντίνου προσαγορευομένου φόρου μέχρι τῆς τοῦ Ταύρου καλουμένης ἀγορᾶς, οἰκτρὸν πᾶσι θέαμα καὶ εἰδεχθέστατον. Οσα γὰρ ἐπῃώρητο τῇ πόλει κάλλη, ἢ πρὸς τὸ μεγαλοπρεπὲς καὶ ἀπαράβλητον εξησκημένα, ἢ πρὸς κοινὰς ἡ ἰδιωτικὰς καλοῦντα χρείας, ὑφ' ἓν ἐς ὄρη τε καὶ βουνοὺς ἀπεσχεδιάσθη δυσβάτους τε καὶ δυσδιαπορεύτους, καὶ παντοίων ὑλῶν πλήρεις, τὴν προτέραν συγχέοντας ὄψιν· ὡς μηδὲ τοῖς οἰκήτορσι τῶν τόπων ἐπιτρέπειν εἰδέναι, τί τε ἢ ὅπη τῶν προτέρων ἐτύγχανεν ων ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Περὶ καθολικῶν παθημάτων. Ὑπὲ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις (86), τοῦ Σκυθικοῦ πολέ- μου (87) συνισταμένου πρὸς τοὺς ἑῴους Ρωμαίους, ή τε Θρακία γῆ καὶ ὁ Ἑλλήσποντος εσείσθη, καὶ Ἰωνία, καὶ αἱ καλούμεναι Κυκλάδες νῆσοι· ὡς Κνι- δου, καὶ τῆς Κῶ τῶν νήσων τὰ πολλὰ κατενεχθῆναι. Καὶ ὄμβρους δὲ ἐξαισίους ὁ Πρίσκος ἱστορεί γενέσθαι ἀνὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ τὴν Βιθυνῶν χώραν, ἐπὶ τρεῖς καὶ τέσσαρας ἡμέρας ποταμηδὸν τῶν ὑδά των ἐξ οὐρανοῦ φερομένων. Καὶ ὄρη μὲν ἐς πεδία κατενεχθῆναι· κατακλυσθείσας δὲ κώμας παραπολέ σθαι· γενέσθαι δὲ καὶ νήσους ἐν τῇ Βοάνῃ λίμνη, οὐ μακρὰν τῆς Νικομηδείας αφεστώσης ἐκ τῶν συνενεχθέντων ἐς αὐτὴν παμπόλλων φορυτών. Αλλά ταῦτα μὲν ὕστερον ἐπράχθη. ΚΕΦΑΛ. ΔΕ'. Περὶ τοῦ γάμου Ζήνωνος καὶ 'Αριάδνης. Λέων δὲ γαμβρὸν ἐπὶ θυγατρὶ ᾿Αριάδνη προσλαμβά- νεται Ζήνωνα, Αρικμήσιον (88) μὲν ἐκ σπαργάνων καλούμενον, μετὰ δὲ τοῦ γάμου καὶ τὴν προσηγορίαν * ὁμόνοια, Οὐχὶ πᾶσαι, ἔφη, αἱ ἐξ ἅγιοι σύνοδοι ἐν ἱεροῖς ναοῖς συνηθροίσθησαν; ἡ πρώτη μὲν ἐν τῇ κατὰ Νίκαιαν μητροπόλει, ἐν τῷ ἐκεῖσε μεγίστῳ ναῷ ἡ δευτέρα δὲ ἐν Κωνσταντινου- πόλει, ἐν τῷ τῆς ἁγίας Εἰρήνης σηκώ. τοὺς αὐτοὺς χρόνους, Επί τούτου τοῦ ὑπάτου Γιζέριχος υἱος Αττιλᾶ ἐσφάγη ὑπὸ ᾿Αναγάστου τοῦ στρατηλάτου Θράκης, Δεγγίζικος (6) Αρικμήσιον. Αφεστώσης. αφεστώσῃ. Ι.ών της. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. gione, a portu Juliani usque ad domus qua haul (c), C. C. 8v. B procul absunt ab ecclesia quæ dicitur Ilomonææ. In media autem urbis parte, a Constantini foro usque ad forum Tauri, miserabile et horrendum cunctis spectaculum reliquit. Nam quæcunque or- namenta urbis eminebant, aut incomparabili quadam magnificentia exculta, aut publicis et pri- vatis usibus accommodata, in montes coacervata sunt ac tumulos inaccessos, atque impervios, omni- que materiæ genere refertos, ac priorem urbis spe- ciem deformantes. Adeo ut ne ipsis quidem locorum incolis facile esset dignoscere quid et quo in loco unumquodque ex prioribus illis ædificius exstitisset. CAP. XIV. De universalibus calamitatibus. Sub idem tempus cum bellum Scythicum contra Orientales Romanos motum esset, Thracia et Hel lespontus terræmotu concussæ sunt. Ionia quoque et insulæ Cyclades eamdem calamitatem sunt ex- pertæ; ita ut in Cnido et Co insulis, pleraque ædificia corruerint. Præterea immensos imbres Constantinopoli et in Bithyniæ partibus accidisse refert Priscus, cum trium aut quatuor dierum spa- tio aqua e cœlo, fluviorum instar decidisset. Ac montes quidem in planitiem depressos esse: vicos vero complures aquis obrutos periisse. Insulas quoque in Boanensi lacu qui est juxta Nicome- diam, exortas esse ex quisquiliis quamplurimis quæ alluvione illuc dilatæ fuerant. Verum hæc C quidem aliquanto post contigerunt. CAP. XV. De nuptiis Zenonis et Ariadnæ. Porro Leo Zenonem sibi generum ascivit, data ei in conjugium Ariadne filia. Qui cum ab incunabulis Aricmesius dictus esset, simul cum VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. erat in regione nona urbis Constantinopolitanæ, ut docet vetus descriptio ejus urbis. Cur autem ita dicta sit hæc ecclesia, docet Theodorus lector, in libro v Historiæ ecclesiastica; cujus verba citan- tur a Joanne Damasceno in libro De imaginibus. Ficta est enim eo quod centum et quin quaginta Patres synodi Constantinopolitana, prin- cipato Theodosii Senioris, illud convenientes, in unam eamdem sententiam de Trinitate consub- stantiali conspiraverint. Verba Theodori haben- tur versus finem ultimi fragmenti. Utrum autem synodus Constantinopolitana in Homonœæ templo habita fuerit, amplius quærendum censeo. Certe auctor Vitæ S. Stephani Junioris scribit eam syno- dum celebratam fuisse in ecclesia Irenes. Sic enim ait Stephanus: D relur, etc. bellum quod Hunni gessere adversus Romanos Orientales duce Dengizich Attila filio, Zenone et Marciano coss. anno Christi 469, ut tradit Mar- cellinus Comes in Chronico. Auctor tamen Alexan- drini Chronici id refert superiore anno, quo con- sul fuit Authenius Aug. : etc. Lego ex Prisco Rhetore, qui bellumn istud describit, pag. 44, editionis regia. Porro hic Anagasius magi- ster militum per Thracias, qui Dengizichum Hun- norum regem in prœlio occidit, Arnegisclo magistro militum successerat. et apud Nicephorun scribitur Porro Ariadne Zenoni nupsit anno Leonis Aug. tertio, ut scribit Theophanes in Chronico. VARIORUM. (5*) Filius hic Attila a Prisco vocatur Dengisich, a Marcellino Densices; a Jornande, De reb. Get. cap. 53, Dinsic. Inde per corruptionem Gensericus in Chronico Alexandrino. (c) Legendum W. (85) Τῆς ἐπίκλην Ομονοίας. Ecclesia Homonce (86) ῾Υπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις. Melius scribe- (87) Σκυθικού πολέμου. Intelligit Evagrins (88) ᾿Αρικλῆσον. In optimo codice Florentino
ιγ Ὡς Πέτρος ὁ Μογγὸς δέχεται τὸ ἑνωτικὸν Ζήνωνος, καὶ τοῖς ἀπὸ Προτερίου συνάπτεται.
τοῦ εὐκτηρίου τῆς ἐπίκλην Ομονοίας (85) Εκκλησίας. Λ Ἐν δὲ τῷ μεσαιτάτῳ τῆς πόλεως μέρει, ἀπὸ τοῦ Κωνσταντίνου προσαγορευομένου φόρου μέχρι τῆς τοῦ Ταύρου καλουμένης ἀγορᾶς, οἰκτρὸν πᾶσι θέαμα καὶ εἰδεχθέστατον. Οσα γὰρ ἐπῃώρητο τῇ πόλει κάλλη, ἢ πρὸς τὸ μεγαλοπρεπὲς καὶ ἀπαράβλητον εξησκημένα, ἢ πρὸς κοινὰς ἡ ἰδιωτικὰς καλοῦντα χρείας, ὑφ' ἓν ἐς ὄρη τε καὶ βουνοὺς ἀπεσχεδιάσθη δυσβάτους τε καὶ δυσδιαπορεύτους, καὶ παντοίων ὑλῶν πλήρεις, τὴν προτέραν συγχέοντας ὄψιν· ὡς μηδὲ τοῖς οἰκήτορσι τῶν τόπων ἐπιτρέπειν εἰδέναι, τί τε ἢ ὅπη τῶν προτέρων ἐτύγχανεν ων ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Περὶ καθολικῶν παθημάτων. Ὑπὲ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις (86), τοῦ Σκυθικοῦ πολέ- μου (87) συνισταμένου πρὸς τοὺς ἑῴους Ρωμαίους, ή τε Θρακία γῆ καὶ ὁ Ἑλλήσποντος εσείσθη, καὶ Ἰωνία, καὶ αἱ καλούμεναι Κυκλάδες νῆσοι· ὡς Κνι- δου, καὶ τῆς Κῶ τῶν νήσων τὰ πολλὰ κατενεχθῆναι. Καὶ ὄμβρους δὲ ἐξαισίους ὁ Πρίσκος ἱστορεί γενέσθαι ἀνὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ τὴν Βιθυνῶν χώραν, ἐπὶ τρεῖς καὶ τέσσαρας ἡμέρας ποταμηδὸν τῶν ὑδά των ἐξ οὐρανοῦ φερομένων. Καὶ ὄρη μὲν ἐς πεδία κατενεχθῆναι· κατακλυσθείσας δὲ κώμας παραπολέ σθαι· γενέσθαι δὲ καὶ νήσους ἐν τῇ Βοάνῃ λίμνη, οὐ μακρὰν τῆς Νικομηδείας αφεστώσης ἐκ τῶν συνενεχθέντων ἐς αὐτὴν παμπόλλων φορυτών. Αλλά ταῦτα μὲν ὕστερον ἐπράχθη. ΚΕΦΑΛ. ΔΕ'. Περὶ τοῦ γάμου Ζήνωνος καὶ 'Αριάδνης. Λέων δὲ γαμβρὸν ἐπὶ θυγατρὶ ᾿Αριάδνη προσλαμβά- νεται Ζήνωνα, Αρικμήσιον (88) μὲν ἐκ σπαργάνων καλούμενον, μετὰ δὲ τοῦ γάμου καὶ τὴν προσηγορίαν * ὁμόνοια, Οὐχὶ πᾶσαι, ἔφη, αἱ ἐξ ἅγιοι σύνοδοι ἐν ἱεροῖς ναοῖς συνηθροίσθησαν; ἡ πρώτη μὲν ἐν τῇ κατὰ Νίκαιαν μητροπόλει, ἐν τῷ ἐκεῖσε μεγίστῳ ναῷ ἡ δευτέρα δὲ ἐν Κωνσταντινου- πόλει, ἐν τῷ τῆς ἁγίας Εἰρήνης σηκώ. τοὺς αὐτοὺς χρόνους, Επί τούτου τοῦ ὑπάτου Γιζέριχος υἱος Αττιλᾶ ἐσφάγη ὑπὸ ᾿Αναγάστου τοῦ στρατηλάτου Θράκης, Δεγγίζικος (6) Αρικμήσιον. Αφεστώσης. αφεστώσῃ. Ι.ών της. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. gione, a portu Juliani usque ad domus qua haul (c), C. C. 8v. B procul absunt ab ecclesia quæ dicitur Ilomonææ. In media autem urbis parte, a Constantini foro usque ad forum Tauri, miserabile et horrendum cunctis spectaculum reliquit. Nam quæcunque or- namenta urbis eminebant, aut incomparabili quadam magnificentia exculta, aut publicis et pri- vatis usibus accommodata, in montes coacervata sunt ac tumulos inaccessos, atque impervios, omni- que materiæ genere refertos, ac priorem urbis spe- ciem deformantes. Adeo ut ne ipsis quidem locorum incolis facile esset dignoscere quid et quo in loco unumquodque ex prioribus illis ædificius exstitisset. CAP. XIV. De universalibus calamitatibus. Sub idem tempus cum bellum Scythicum contra Orientales Romanos motum esset, Thracia et Hel lespontus terræmotu concussæ sunt. Ionia quoque et insulæ Cyclades eamdem calamitatem sunt ex- pertæ; ita ut in Cnido et Co insulis, pleraque ædificia corruerint. Præterea immensos imbres Constantinopoli et in Bithyniæ partibus accidisse refert Priscus, cum trium aut quatuor dierum spa- tio aqua e cœlo, fluviorum instar decidisset. Ac montes quidem in planitiem depressos esse: vicos vero complures aquis obrutos periisse. Insulas quoque in Boanensi lacu qui est juxta Nicome- diam, exortas esse ex quisquiliis quamplurimis quæ alluvione illuc dilatæ fuerant. Verum hæc C quidem aliquanto post contigerunt. CAP. XV. De nuptiis Zenonis et Ariadnæ. Porro Leo Zenonem sibi generum ascivit, data ei in conjugium Ariadne filia. Qui cum ab incunabulis Aricmesius dictus esset, simul cum VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. erat in regione nona urbis Constantinopolitanæ, ut docet vetus descriptio ejus urbis. Cur autem ita dicta sit hæc ecclesia, docet Theodorus lector, in libro v Historiæ ecclesiastica; cujus verba citan- tur a Joanne Damasceno in libro De imaginibus. Ficta est enim eo quod centum et quin quaginta Patres synodi Constantinopolitana, prin- cipato Theodosii Senioris, illud convenientes, in unam eamdem sententiam de Trinitate consub- stantiali conspiraverint. Verba Theodori haben- tur versus finem ultimi fragmenti. Utrum autem synodus Constantinopolitana in Homonœæ templo habita fuerit, amplius quærendum censeo. Certe auctor Vitæ S. Stephani Junioris scribit eam syno- dum celebratam fuisse in ecclesia Irenes. Sic enim ait Stephanus: D relur, etc. bellum quod Hunni gessere adversus Romanos Orientales duce Dengizich Attila filio, Zenone et Marciano coss. anno Christi 469, ut tradit Mar- cellinus Comes in Chronico. Auctor tamen Alexan- drini Chronici id refert superiore anno, quo con- sul fuit Authenius Aug. : etc. Lego ex Prisco Rhetore, qui bellumn istud describit, pag. 44, editionis regia. Porro hic Anagasius magi- ster militum per Thracias, qui Dengizichum Hun- norum regem in prœlio occidit, Arnegisclo magistro militum successerat. et apud Nicephorun scribitur Porro Ariadne Zenoni nupsit anno Leonis Aug. tertio, ut scribit Theophanes in Chronico. VARIORUM. (5*) Filius hic Attila a Prisco vocatur Dengisich, a Marcellino Densices; a Jornande, De reb. Get. cap. 53, Dinsic. Inde per corruptionem Gensericus in Chronico Alexandrino. (c) Legendum W. (85) Τῆς ἐπίκλην Ομονοίας. Ecclesia Homonce (86) ῾Υπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις. Melius scribe- (87) Σκυθικού πολέμου. Intelligit Evagrins (88) ᾿Αρικλῆσον. In optimo codice Florentino
Chapter XIV · Chapter XVCaput XIV · Caput XV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2543ιδ Περὶ τοῦ λεγομένου ἑνωτικοῦ τοῦ Ζήνωνος.
προσκτησάμενον' ἔκ τινος παρὰ τοῖς Ἰσαύροις (8) ἐς μέγα κλέος ἐληλυθότος, οὕτω προσαγορευομένου. Οθεν δὲ προήχθη οὗτος ὁ Ζήνων, τίνος τε χάριν πάντων παρὰ τοῦ Λέοντος προκρίθη, Ευσταθίῳ ἐκτέθειται τῷ Σύρῳ. ΚΕΦΑΛ. 14'. Περὶ Ανθεμίου βασιλέως Ρώμης, καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ βασιλέων. Εκ πρεσβείας δὲ τῶν ἑσπερίων Ρωμαίων Ανθέ μιας (α) βασιλεὺς τῆς Ῥώμης ἐκπέμπεται· ᾧ Μαρκα νὸς ὁ πρώην βεβασιλευκὼς τὴν οἰκείαν κατενεγγύης σε παῖδα. Εκπέμπεται δὲ στρατηγὸς κατὰ Γιζερίκο. Βασιλίσκος (90), ὁ τῆς Λέοντος γυναικὸς Βερίνης ἀδελ φύς, μετὰ στρατευμάτων ἀριστίνδην συνειλεγμένων. "Απερἀκριβέστατα Πρίσκῳ τῷ Ρήτορι (91) πεπόνηται κατακτησάμενον. ὅπως τε δόλῳ περιελθὼν ὁ Λέων, μισθὸν ὥσπερ ἀπο διδοὺς τῆς ἐς αὐτὸν προαγωγῆς, ἀναιρεί "Ασπαρα, τὴν ἀρχὴν αὐτῷ περιθέντα, παϊδάς τε αὐτοῦ ᾿Αρ δαβούριον καὶ Πατρίκιον, ὃν Καίσαρα πεποίητο πρό τερον, ἵνα τὴν Ασπαρος ἄνοιαν (92) κτήσηται. Μετά Κανδιδὸς ἱστοριογράφος φησὶν ὅτι ὁ Λέων ὁ Μακέλλης, ὁ μετά Μαρκιανόν βασι λεύσας, περὶ τὴν ἐκστρατείαν τὴν κατὰ Βανδίλων άπειρα χρήματα δεδαπάνηκε. "Ησαν γὰρ, ὡς οἱ ταῦτα ἐφανέρωσαν κεχειρικότες, διὰ μὲν τῶν ὑπάρχων χρυσίου λίτραι τετρακισμύριοι πρὸς ἑπτακισχι Γίαις. Διὰ δὲ τοῦ κόμητος τῶν θησαυρῶν, ἑπτακισχι λίαι πρὸς μυρίαις, καὶ ἀργυρίου λίτραι ἑπτακόσια: χιλιάδες. Ατε τῶν ἀνηλωμένων ἀρχόντων ἐκ τῶν δημευσίμων καὶ ἐκ τοῦ βασιλέως Ανθεμίου. χειρίζω, τῶν ἀνηλωμένων αρκούντων, εἰς. Πρίσκῳ τῷ 'Ρήτορι. Ὕστερον δὲ δώροις ὑπὸ Γιζέ ρίχου καὶ πλείστοις χρήμασι δελεασθεὶς ἐνέδωκεν καὶ ἡττήθη ἐκῶν, ὡς Περσικὸς ἱστόρησεν ὁ Θράξ. ὡς Πρίσκος, Ἵνα την Ασπαρος εύνοιαν κτήσηται. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ ᾿Απ- παρος υἱὸς Πατρίκιος, Καίσαρ παρὰ τοῦ Λέοντος γίνεται, καὶ ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ πέμπεται διὰ τὸ ἑλκύ σαι τὸν "Ασπαρα ἐκ τῆς Ἀρειανικῆς δόξης, καὶ εὐνοεῖν ποιῆσαι τῷ βασιλεῖ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Πατρίκιος υἱὸς Ασπαρος, ὃν Καίσαρα ὁ βασιλεὺς Λέων πεποίηκεν, διὰ τὸ ἑλ (α) Ανθέμιος. EVAGRII SCHOLASTICI nuptiis nonen Zenonis assumpsit, ex quodam A viro ita appellato, qui apud Isauros ad summam gloriam pervenerat. Undenam vero hic Zeno ad tantum fastigium processerit et qua de causa Leo cunctis eum prætulerit, ab Eustathio Syro relatum est. CAP. XVI. De Anthemio imperatore urbis Romæ, et de iis qui post illum imperarunt. Per idem tempus cum Romani occidentales le- gationem ad Leonem misissent, Anthemius a Leone missus est ut Romanis imperaret, cui Marcianus imperator propriam filiam desponderat. Nec multo post Basiliscus frater Verinæ, conjugis Leonis Augusti, magister militum adversus Gizericum mittitur cum lectissimis copiis. Quæ omnia a Prisco B Rhetore diligentissime conscripta sunt: ac præter- ea quemadmodum idem imperator Leo Asparem qui imperium ipsi tradiderat, fraude circumven- tum interfecerit, hanc ei mercedem reddens pro- motionis suæ filios quoque Asparis sustulerit, • VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. Zenonem intelligit, qui consul fuit principatu Theo- dosii Augusti, anno Christi 418, et magister mili- tum per Orientem. De cujus singulari potentia vide quæ scripsi in adnotationibus ad Excerpta legationum Prisci Rhetoris, pag. editionis regiæ. exercitu quem Leo imperator contra Vandalos in Africam misit, consulendi sunt Theophanes, Ce- drenus et Idatius in Chronico. De ejusdem belli ap- paratu scribit etiam Candidus Isaurus in libro primo historiæ, cujus locum, quia nondum editus est, hic apponam : id est, Candidus historicus ait, Leonem qui Macelles cogno- minatus est, qui post Marcianum imperavit, innu- merabilem vim pecuniæ in expeditione adversus Van- dalos consumpsisse. Nam ut testantur ii qui pecu- niam illam administrarunt, per præfectos quidem prætorio impensa sunt auri librarum quadraginta septem millia; per comitem vero largitionum im- pensa sunt auri librarum septemdecim millia, et argenti librarum septingenta millia: cum sumptus abunde suppeterent, partim ex bonis proscriptorum, partim ex ærario imperatoris Anthemii. Exstat bic illustris locus apud Suidam in voce sed corrupto auctoris nomine. In eodem Suidæ loco scribendum est, Porro hæc expeditio Vandalica contígit anno Chri sti 468, ut recte Baronius observat, quod confir- mant Cedrenus, Idatius et Marcellinus. Biennio post, altera expeditio adversus Vandalos suscepta est a duce Heraclio, et Marso, ut scribit Théo- phanes in Chronico, qui solus, quod sciam, hujus expeditionis mentionem facit. Nam Procopius in Vandalicis secundam hanc expeditionem cum priore illa confudit. Porro hæc secunda expeditio exiturn satis felicen sortita est. Gizerichus enim, metu perculsus, pacem cum Romanis orientalibus fa- cere compulsus est. (91). Hoc bellum Vandali- cum fuse descripserat Priscus in ultimo libro Hi- storiarum, ut præter Evagrium docet Theophanes in Chronico, pag. 400. Sed locus corruptus est, quem hic apponam: Scribendum est procul dubio etc. Priscus enim historicus id bellum descripsit teste Evagrio. Fuit autem Priscus Thrax, ex Panio Thra- ciæ oppido, cujus meminit Hierocles: Provincia Europa sub consulari urbes quatuordecim. Eudoria, Heraclia, Arcadiopolis, Bisue, Panion, Orni, etc. Certe et Suidas Priscum historiarum scriptoreni Panitem fuisse dicit. D • non infeliciter mihi videor restituisse boc modo: id est, ut Asparis benevolentiam sibi conciliaret. Emendatio- nem nostram confirmat Cedrenus his verbis, anno duodecimo Leonis Aug. Theophanes vero sic habet : VARIORUM. Anthemius creatus est Ronæ im- perator prid. Idus Aprilis anni 467. Romanorum infausta adversus Vandalos expeditio, duce Basi- lisco, accidit anno 468; Aspar cum filiis occisus est anno 471; Olybrius Anthemium in imperio ex- cepit anno 472; Glycerius Olybrium anno 473; Nepos Glycerium anno 474; Augustulus Nepotem anro Augustulum deposuit Odoacer Gothus anno 4.76. (Pacius, ad dictos ammos.) (89) Εκ τινος παρὰ τοῖς Ἰσαύροις. Flavium (90) Κατὰ Γιζερίχου Βασιλίσκος. De ingenti (92) Ινα τὴν Ασπαρος ἄνοιαν. Hunc locum
Chapter XVICaput XVI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιε Ὡς Ἰωάννης ὁ Ἀλεξανδρείας κατελθὼν ἐν Ῥώμῃ πείθει Σιμπλίκιον πρὸς Ζήνωνα περὶ τῶν συμβάντων γράψαι Ζήνωνι.
προσκτησάμενον' ἔκ τινος παρὰ τοῖς Ἰσαύροις (8) ἐς μέγα κλέος ἐληλυθότος, οὕτω προσαγορευομένου. Οθεν δὲ προήχθη οὗτος ὁ Ζήνων, τίνος τε χάριν πάντων παρὰ τοῦ Λέοντος προκρίθη, Ευσταθίῳ ἐκτέθειται τῷ Σύρῳ. ΚΕΦΑΛ. 14'. Περὶ Ανθεμίου βασιλέως Ρώμης, καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ βασιλέων. Εκ πρεσβείας δὲ τῶν ἑσπερίων Ρωμαίων Ανθέ μιας (α) βασιλεὺς τῆς Ῥώμης ἐκπέμπεται· ᾧ Μαρκα νὸς ὁ πρώην βεβασιλευκὼς τὴν οἰκείαν κατενεγγύης σε παῖδα. Εκπέμπεται δὲ στρατηγὸς κατὰ Γιζερίκο. Βασιλίσκος (90), ὁ τῆς Λέοντος γυναικὸς Βερίνης ἀδελ φύς, μετὰ στρατευμάτων ἀριστίνδην συνειλεγμένων. "Απερἀκριβέστατα Πρίσκῳ τῷ Ρήτορι (91) πεπόνηται κατακτησάμενον. ὅπως τε δόλῳ περιελθὼν ὁ Λέων, μισθὸν ὥσπερ ἀπο διδοὺς τῆς ἐς αὐτὸν προαγωγῆς, ἀναιρεί "Ασπαρα, τὴν ἀρχὴν αὐτῷ περιθέντα, παϊδάς τε αὐτοῦ ᾿Αρ δαβούριον καὶ Πατρίκιον, ὃν Καίσαρα πεποίητο πρό τερον, ἵνα τὴν Ασπαρος ἄνοιαν (92) κτήσηται. Μετά Κανδιδὸς ἱστοριογράφος φησὶν ὅτι ὁ Λέων ὁ Μακέλλης, ὁ μετά Μαρκιανόν βασι λεύσας, περὶ τὴν ἐκστρατείαν τὴν κατὰ Βανδίλων άπειρα χρήματα δεδαπάνηκε. "Ησαν γὰρ, ὡς οἱ ταῦτα ἐφανέρωσαν κεχειρικότες, διὰ μὲν τῶν ὑπάρχων χρυσίου λίτραι τετρακισμύριοι πρὸς ἑπτακισχι Γίαις. Διὰ δὲ τοῦ κόμητος τῶν θησαυρῶν, ἑπτακισχι λίαι πρὸς μυρίαις, καὶ ἀργυρίου λίτραι ἑπτακόσια: χιλιάδες. Ατε τῶν ἀνηλωμένων ἀρχόντων ἐκ τῶν δημευσίμων καὶ ἐκ τοῦ βασιλέως Ανθεμίου. χειρίζω, τῶν ἀνηλωμένων αρκούντων, εἰς. Πρίσκῳ τῷ 'Ρήτορι. Ὕστερον δὲ δώροις ὑπὸ Γιζέ ρίχου καὶ πλείστοις χρήμασι δελεασθεὶς ἐνέδωκεν καὶ ἡττήθη ἐκῶν, ὡς Περσικὸς ἱστόρησεν ὁ Θράξ. ὡς Πρίσκος, Ἵνα την Ασπαρος εύνοιαν κτήσηται. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει καὶ ὁ ᾿Απ- παρος υἱὸς Πατρίκιος, Καίσαρ παρὰ τοῦ Λέοντος γίνεται, καὶ ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ πέμπεται διὰ τὸ ἑλκύ σαι τὸν "Ασπαρα ἐκ τῆς Ἀρειανικῆς δόξης, καὶ εὐνοεῖν ποιῆσαι τῷ βασιλεῖ. Τῷ δ' αὐτῷ ἔτει Πατρίκιος υἱὸς Ασπαρος, ὃν Καίσαρα ὁ βασιλεὺς Λέων πεποίηκεν, διὰ τὸ ἑλ (α) Ανθέμιος. EVAGRII SCHOLASTICI nuptiis nonen Zenonis assumpsit, ex quodam A viro ita appellato, qui apud Isauros ad summam gloriam pervenerat. Undenam vero hic Zeno ad tantum fastigium processerit et qua de causa Leo cunctis eum prætulerit, ab Eustathio Syro relatum est. CAP. XVI. De Anthemio imperatore urbis Romæ, et de iis qui post illum imperarunt. Per idem tempus cum Romani occidentales le- gationem ad Leonem misissent, Anthemius a Leone missus est ut Romanis imperaret, cui Marcianus imperator propriam filiam desponderat. Nec multo post Basiliscus frater Verinæ, conjugis Leonis Augusti, magister militum adversus Gizericum mittitur cum lectissimis copiis. Quæ omnia a Prisco B Rhetore diligentissime conscripta sunt: ac præter- ea quemadmodum idem imperator Leo Asparem qui imperium ipsi tradiderat, fraude circumven- tum interfecerit, hanc ei mercedem reddens pro- motionis suæ filios quoque Asparis sustulerit, • VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. Zenonem intelligit, qui consul fuit principatu Theo- dosii Augusti, anno Christi 418, et magister mili- tum per Orientem. De cujus singulari potentia vide quæ scripsi in adnotationibus ad Excerpta legationum Prisci Rhetoris, pag. editionis regiæ. exercitu quem Leo imperator contra Vandalos in Africam misit, consulendi sunt Theophanes, Ce- drenus et Idatius in Chronico. De ejusdem belli ap- paratu scribit etiam Candidus Isaurus in libro primo historiæ, cujus locum, quia nondum editus est, hic apponam : id est, Candidus historicus ait, Leonem qui Macelles cogno- minatus est, qui post Marcianum imperavit, innu- merabilem vim pecuniæ in expeditione adversus Van- dalos consumpsisse. Nam ut testantur ii qui pecu- niam illam administrarunt, per præfectos quidem prætorio impensa sunt auri librarum quadraginta septem millia; per comitem vero largitionum im- pensa sunt auri librarum septemdecim millia, et argenti librarum septingenta millia: cum sumptus abunde suppeterent, partim ex bonis proscriptorum, partim ex ærario imperatoris Anthemii. Exstat bic illustris locus apud Suidam in voce sed corrupto auctoris nomine. In eodem Suidæ loco scribendum est, Porro hæc expeditio Vandalica contígit anno Chri sti 468, ut recte Baronius observat, quod confir- mant Cedrenus, Idatius et Marcellinus. Biennio post, altera expeditio adversus Vandalos suscepta est a duce Heraclio, et Marso, ut scribit Théo- phanes in Chronico, qui solus, quod sciam, hujus expeditionis mentionem facit. Nam Procopius in Vandalicis secundam hanc expeditionem cum priore illa confudit. Porro hæc secunda expeditio exiturn satis felicen sortita est. Gizerichus enim, metu perculsus, pacem cum Romanis orientalibus fa- cere compulsus est. (91). Hoc bellum Vandali- cum fuse descripserat Priscus in ultimo libro Hi- storiarum, ut præter Evagrium docet Theophanes in Chronico, pag. 400. Sed locus corruptus est, quem hic apponam: Scribendum est procul dubio etc. Priscus enim historicus id bellum descripsit teste Evagrio. Fuit autem Priscus Thrax, ex Panio Thra- ciæ oppido, cujus meminit Hierocles: Provincia Europa sub consulari urbes quatuordecim. Eudoria, Heraclia, Arcadiopolis, Bisue, Panion, Orni, etc. Certe et Suidas Priscum historiarum scriptoreni Panitem fuisse dicit. D • non infeliciter mihi videor restituisse boc modo: id est, ut Asparis benevolentiam sibi conciliaret. Emendatio- nem nostram confirmat Cedrenus his verbis, anno duodecimo Leonis Aug. Theophanes vero sic habet : VARIORUM. Anthemius creatus est Ronæ im- perator prid. Idus Aprilis anni 467. Romanorum infausta adversus Vandalos expeditio, duce Basi- lisco, accidit anno 468; Aspar cum filiis occisus est anno 471; Olybrius Anthemium in imperio ex- cepit anno 472; Glycerius Olybrium anno 473; Nepos Glycerium anno 474; Augustulus Nepotem anro Augustulum deposuit Odoacer Gothus anno 4.76. (Pacius, ad dictos ammos.) (89) Εκ τινος παρὰ τοῖς Ἰσαύροις. Flavium (90) Κατὰ Γιζερίχου Βασιλίσκος. De ingenti (92) Ινα τὴν Ασπαρος ἄνοιαν. Hunc locum
PG 86:2545ις Περὶ Καλανδίωνος τοῦ Ἀντιοχείας, καὶ ὅτι ἐξορίᾳ κατεδικάσθη διὰ τὴν πρὸς Ἴλλουν καὶ Λεόντιον ὑπονοηθεῖσαν φιλίαν, καὶ ὡς Πέτρος ὁ Κναφεὺς ἡνώθη τῷ Μογγῷ καὶ τῷ Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῷ Ἱεροσολύμων.
δὲ τὴν τοῦ ᾿Ανθεμίου σφαγὴν, πέμπτον ἔτος τῆς Ρώ- μης βασιλεύσαντος, ὑπὸ Ῥεκίμερος βασιλεὺς Ὀλύ- βριος αναγορεύεται, καὶ μετ' αὐτὸν βασιλεὺς προ- χειρίζεται Γλυκέριος. Ον ἐκβαλών Νέπως μετά πέμπτον έτος (93) τῆς ἀρχῆς κρατεῖ, ἐπίσκοπόν τε Ῥωμαίων τὸν Γλυκέριον (94) ἐς Σάλωνας πόλιν τῆς Δαλματίας χειροτονεῖ· ἐκβάλλεταί τε ὑπὸ Ὀρέστου καὶ μετ᾿ ἐκεῖνον ὁ τούτου παῖς Ῥωμύλλος, ὁ ἐπίκλην Αὐγουστοῦλος, ὃς ἔσχατος τῆς Ῥώμης αὐτοκράτωρ κατέστη, μετὰ τρεῖς καὶ τριακοσίους καὶ χιλίους (95) ἐνιαυτοὺς τῆς Ῥωμύλλου βασιλείας. Μεθ᾿ ὃν Οδόα κρος τὰ Ῥωμαίων μεταχειρίζεται πράγματα (96). τῆς μὲν βασιλέως προσηγορίας ἑαυτὸν ἀφελών, ῥῆγα δὲ προσειπών. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Λέοντος, καὶ βασιλείας τοῦ μικροῦ λέοντος, καὶ αὖθις Ζήνωνος τοῦ πα- τρὸς αὐτοῦ. Κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον Λέων ὁ βασιλεὺς ἐν Βυζαντίῳ τὴν βασιλείαν ἀποτίθεται, ἑπτακαίδεκα ταύτην ἔτη ἰθύνας, Λέοντα τῆς ἑαυτοῦ θυγατρὸς Αριάδνης καὶ Ζήνωνος υἱὸν ὄντα νήπιον, βασιλέα χειροτονήσας. Μεθ' δν Ζήνων ὁ πατὴρ, τὸ ἁλουργὲς ** κῦσαι τὸν ᾿Ασπαρα ἐκ τῆς ᾿Αρειανικῆς δόξης, καὶ εὐνοεῖν τῷ βασιλεῖ, παρεγένετο ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ. καὶ εὐνοεῖν ποιῆσαι τῷ βασιλεῖ. μετά, Ρωμαίων, τῆς ἀρχῆς Ῥωμαίων κρατεῖ, ἐπίσκοπόν τε τὸν Γλυκέριον, έγχειρίζεται, μεταχειρίζεται, (ε) Λέων. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. 25'6 A Ardaburium ac Patricium : quem quidem Leo (e) C. C. "Alwvaç. B paulo ante Cæsarem creaverat, ut Asparis benevo- lentiam sibi conciliaret. Post cædem vero Anthe- mii qui imperium Romanum per annos quinque administraverat, Olybrius a Recimere imperator renuntiatus est. Post quem imperator factus est Glycerius. Quo expulso, Nepos quinque annis imperium obtinuit Romanorum : et Glycerium apud Salonas Dalmatiæ episcopum ordinavit. Nepotem deinde Orestes imperio expulit. Cujus filius Romulus, cognomento Augustulus, postre- mus Romæ factus est imperator, mille et trecentis ac tribus annis elapsis a regno Romuli. Post quem Odoacer, rejecto imperatoris nomine, regis voca- bulum assumens, res Romanas gubernavit, CAP. XVII. De morte Leonis, et de imperio Leonis junioris et Zenonis patris ejusdem. Eodem tempore imperator Leo Constantinopoli imperium deposuit, cum per annos septemdecim regnavisset, et Leonem Ariadnæ filiæ suæ ac Ze- nonis filium, imperatorem renuntiasset. Post quem Zeno purpuram sumpsit, Verina Leonis conjuge VARIE LECTIONES. VALESHI ANNOTATIONES. etc. Supplendum est ex Cedreno verbum hoc modo, c id est: Hoc anno Patricius Asparis filius, quem Leo Augustus Cæsa- rem nuncupaverat, eo consilio ut Asparem ab Aria- rorum secta revocaret, et imperatori fidum efficeret uc benevolum, etc. prepositio quæ interpretes in errorem in- duxit. Neque enim anno quinto post depositionem Glycerii, Nepos factus est imperator, sed eodem auno quo abdicatus fuerat Glycerius, ut legitur in veteribus Fastis quos edidit Cuspinianus, hoc est anno Christi 474. Nepos deinde quinque annis impe- rium obtinuit. Occisus est enim Basilio solo consule, ammo Christi 480, ut testatur Marceliiuus in Chro- nico, et vetus auctor Fastorum quem prius edi- dit Cuspinianus. Ex quo discimus Julium Nepo- tem imperatoris nomen usque ad exitum reti- nuisse. Falsum est Glycerium ex imperatore episcopum urbis Romæ factum esse. Sed neque verum est Portuensem episcopum factum esse, quod quidam scripserunt, Marcellinum auctorem secuti. Marcel- linus tamen id non dicit. Sic enim habet: Leone solo cos. Glycerius Cæsar Roma imperium tenens a Nepote, Marcellini quondam patricii sororis filio, imperio expulsus, in portu urbis Romæ ex Cæsare episcopus ordinatus est. Verum in Marcellino est distinctio in hunc modum. Imperio expulsus in portu urbis Romæ, ex Cæsare episcopus ordinatus est. Emendationem nostram confirmat vetus ille D auctor Fastorum quem superius landavi. Domine Leone Juniore August. cos. dejectus de imperio Glycerius in portu urbis Roma. Certe Jordanes in libro De successione regnorum, Glycerium Salona episcopum factum esse scribit. Verba Jordanis hæc sunt: Occisoque Romæ Anthemio Nepotem fi- lium Nepotiani, copulata nepte sua in matrimonio, apud Ravennam per Domitianum clientem suum Cæsarem ordinavit. Qui Nepos regno potitus legitime, Glycerium, qui sibi lyrannico more regnum impo- suisset, ab imperio expellens, in Salona Dalmatia episcopum fecit. Delenda igitur est hoc loco vox vel potius transponenda in hunc no- dum, etc. Verior est computatio Marcellini Comitis, qui de hoc Romulo ita scribit in Chronico, Basilisco et Armato consulibus: Hesperium Romanæ gentis im- perium, quod septingentesimo nono Urbis conditæ anno primus Augustorum Octavianus Augustus te- nere cœpit, cum hoc Augustulo perii, anno deces- sorum regni imperatorum 522. Eadem verba habet Jordanes in libro De successione regnorum. Hæc au- tem summa annos efficit mille ducentos triginta et unum. Corrigendus igitur est Cedrenus, qui a Ro- mulo urbis conditore ad bunc usque Romulum Augustulum, annos tantum numerat mille et oc- toginta. procul dubio ut habet Nicephorus in libro xv, cap. 11. In codice Telleriano scriptum inveni quod magis placet. VARIORUM. Photius in Excerptis Candidi hæc ex historico refert: Leonem multa volentem molientem - que, quo Zenonem generum imperatorem renuntiaret, subditis repugnantibus, minime id quidem efficere voluisse : sed paulo ante obitum nepotem ex Zeno- ne et Ariadna natum creasse: ita most Lconis exces. sum, a Leone filio Zenonem patrem, assender te se- natu, esse imperatorem coronatum. Imperavit Leo Junior non ultra decem menses post avum : uter- que enim obiit anno 474. (Ant. Paci, ad eum an- nun, n. 2.) (95) Νέπως μετὰ πέμπτον ἔτος. Delenda est (94) Ἐπίσκοπόν τε 'Ρωμαίων τὸν Γλυκέριον. (95) Μετὰ τρεῖς καὶ τριακοσίους και χιλίους. (96) Επιχειρίζεται πράγματα. Scribendum est
ιζ Περὶ ὧν ἔγραψε Πέτρος Ἀκακίῳ δεξαμένῳ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον.
δὲ τὴν τοῦ ᾿Ανθεμίου σφαγὴν, πέμπτον ἔτος τῆς Ρώ- μης βασιλεύσαντος, ὑπὸ Ῥεκίμερος βασιλεὺς Ὀλύ- βριος αναγορεύεται, καὶ μετ' αὐτὸν βασιλεὺς προ- χειρίζεται Γλυκέριος. Ον ἐκβαλών Νέπως μετά πέμπτον έτος (93) τῆς ἀρχῆς κρατεῖ, ἐπίσκοπόν τε Ῥωμαίων τὸν Γλυκέριον (94) ἐς Σάλωνας πόλιν τῆς Δαλματίας χειροτονεῖ· ἐκβάλλεταί τε ὑπὸ Ὀρέστου καὶ μετ᾿ ἐκεῖνον ὁ τούτου παῖς Ῥωμύλλος, ὁ ἐπίκλην Αὐγουστοῦλος, ὃς ἔσχατος τῆς Ῥώμης αὐτοκράτωρ κατέστη, μετὰ τρεῖς καὶ τριακοσίους καὶ χιλίους (95) ἐνιαυτοὺς τῆς Ῥωμύλλου βασιλείας. Μεθ᾿ ὃν Οδόα κρος τὰ Ῥωμαίων μεταχειρίζεται πράγματα (96). τῆς μὲν βασιλέως προσηγορίας ἑαυτὸν ἀφελών, ῥῆγα δὲ προσειπών. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Λέοντος, καὶ βασιλείας τοῦ μικροῦ λέοντος, καὶ αὖθις Ζήνωνος τοῦ πα- τρὸς αὐτοῦ. Κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον Λέων ὁ βασιλεὺς ἐν Βυζαντίῳ τὴν βασιλείαν ἀποτίθεται, ἑπτακαίδεκα ταύτην ἔτη ἰθύνας, Λέοντα τῆς ἑαυτοῦ θυγατρὸς Αριάδνης καὶ Ζήνωνος υἱὸν ὄντα νήπιον, βασιλέα χειροτονήσας. Μεθ' δν Ζήνων ὁ πατὴρ, τὸ ἁλουργὲς ** κῦσαι τὸν ᾿Ασπαρα ἐκ τῆς ᾿Αρειανικῆς δόξης, καὶ εὐνοεῖν τῷ βασιλεῖ, παρεγένετο ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ. καὶ εὐνοεῖν ποιῆσαι τῷ βασιλεῖ. μετά, Ρωμαίων, τῆς ἀρχῆς Ῥωμαίων κρατεῖ, ἐπίσκοπόν τε τὸν Γλυκέριον, έγχειρίζεται, μεταχειρίζεται, (ε) Λέων. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER II. 25'6 A Ardaburium ac Patricium : quem quidem Leo (e) C. C. "Alwvaç. B paulo ante Cæsarem creaverat, ut Asparis benevo- lentiam sibi conciliaret. Post cædem vero Anthe- mii qui imperium Romanum per annos quinque administraverat, Olybrius a Recimere imperator renuntiatus est. Post quem imperator factus est Glycerius. Quo expulso, Nepos quinque annis imperium obtinuit Romanorum : et Glycerium apud Salonas Dalmatiæ episcopum ordinavit. Nepotem deinde Orestes imperio expulit. Cujus filius Romulus, cognomento Augustulus, postre- mus Romæ factus est imperator, mille et trecentis ac tribus annis elapsis a regno Romuli. Post quem Odoacer, rejecto imperatoris nomine, regis voca- bulum assumens, res Romanas gubernavit, CAP. XVII. De morte Leonis, et de imperio Leonis junioris et Zenonis patris ejusdem. Eodem tempore imperator Leo Constantinopoli imperium deposuit, cum per annos septemdecim regnavisset, et Leonem Ariadnæ filiæ suæ ac Ze- nonis filium, imperatorem renuntiasset. Post quem Zeno purpuram sumpsit, Verina Leonis conjuge VARIE LECTIONES. VALESHI ANNOTATIONES. etc. Supplendum est ex Cedreno verbum hoc modo, c id est: Hoc anno Patricius Asparis filius, quem Leo Augustus Cæsa- rem nuncupaverat, eo consilio ut Asparem ab Aria- rorum secta revocaret, et imperatori fidum efficeret uc benevolum, etc. prepositio quæ interpretes in errorem in- duxit. Neque enim anno quinto post depositionem Glycerii, Nepos factus est imperator, sed eodem auno quo abdicatus fuerat Glycerius, ut legitur in veteribus Fastis quos edidit Cuspinianus, hoc est anno Christi 474. Nepos deinde quinque annis impe- rium obtinuit. Occisus est enim Basilio solo consule, ammo Christi 480, ut testatur Marceliiuus in Chro- nico, et vetus auctor Fastorum quem prius edi- dit Cuspinianus. Ex quo discimus Julium Nepo- tem imperatoris nomen usque ad exitum reti- nuisse. Falsum est Glycerium ex imperatore episcopum urbis Romæ factum esse. Sed neque verum est Portuensem episcopum factum esse, quod quidam scripserunt, Marcellinum auctorem secuti. Marcel- linus tamen id non dicit. Sic enim habet: Leone solo cos. Glycerius Cæsar Roma imperium tenens a Nepote, Marcellini quondam patricii sororis filio, imperio expulsus, in portu urbis Romæ ex Cæsare episcopus ordinatus est. Verum in Marcellino est distinctio in hunc modum. Imperio expulsus in portu urbis Romæ, ex Cæsare episcopus ordinatus est. Emendationem nostram confirmat vetus ille D auctor Fastorum quem superius landavi. Domine Leone Juniore August. cos. dejectus de imperio Glycerius in portu urbis Roma. Certe Jordanes in libro De successione regnorum, Glycerium Salona episcopum factum esse scribit. Verba Jordanis hæc sunt: Occisoque Romæ Anthemio Nepotem fi- lium Nepotiani, copulata nepte sua in matrimonio, apud Ravennam per Domitianum clientem suum Cæsarem ordinavit. Qui Nepos regno potitus legitime, Glycerium, qui sibi lyrannico more regnum impo- suisset, ab imperio expellens, in Salona Dalmatia episcopum fecit. Delenda igitur est hoc loco vox vel potius transponenda in hunc no- dum, etc. Verior est computatio Marcellini Comitis, qui de hoc Romulo ita scribit in Chronico, Basilisco et Armato consulibus: Hesperium Romanæ gentis im- perium, quod septingentesimo nono Urbis conditæ anno primus Augustorum Octavianus Augustus te- nere cœpit, cum hoc Augustulo perii, anno deces- sorum regni imperatorum 522. Eadem verba habet Jordanes in libro De successione regnorum. Hæc au- tem summa annos efficit mille ducentos triginta et unum. Corrigendus igitur est Cedrenus, qui a Ro- mulo urbis conditore ad bunc usque Romulum Augustulum, annos tantum numerat mille et oc- toginta. procul dubio ut habet Nicephorus in libro xv, cap. 11. In codice Telleriano scriptum inveni quod magis placet. VARIORUM. Photius in Excerptis Candidi hæc ex historico refert: Leonem multa volentem molientem - que, quo Zenonem generum imperatorem renuntiaret, subditis repugnantibus, minime id quidem efficere voluisse : sed paulo ante obitum nepotem ex Zeno- ne et Ariadna natum creasse: ita most Lconis exces. sum, a Leone filio Zenonem patrem, assender te se- natu, esse imperatorem coronatum. Imperavit Leo Junior non ultra decem menses post avum : uter- que enim obiit anno 474. (Ant. Paci, ad eum an- nun, n. 2.) (95) Νέπως μετὰ πέμπτον ἔτος. Delenda est (94) Ἐπίσκοπόν τε 'Ρωμαίων τὸν Γλυκέριον. (95) Μετὰ τρεῖς καὶ τριακοσίους και χιλίους. (96) Επιχειρίζεται πράγματα. Scribendum est
Chapter XVIIICaput XVIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2547ιη Ὅπως Ἰωάννης ὁ Ἀλεξανδρείας πείθει Φίληκι τῷ πάπᾳ Ῥώμης καθαίρεσιν Ἀκακίῳ τῷ Κωνσταντινουπόλεως πέμψαι.
δ 25:8 σχῆμα περιτίθεται, Βερίνης τῆς Λέοντος γυναικός ὡς γαμβρῷ συνεπιλαβούσης. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ παιδὸς μετὰ χρόνον βραχύν, ὁ Ζήνων μόνος διέμεινε κρατῶν τῆς ἡγεμονίας. "Α δὲ πρὸς αὐτοῦ ἢ κατ' αὐτοῦ πέπρακται, καὶ ὅσα ἕτερα ξυνηνέχθη, τὰ ἑξῆς παραστήσει, τοῦ κρείττονος ἐπινεύοντος. Εἰσὶν ὡς ἐν ἐπιτομῇ τὰ ἐν τῇ συνόδῳ τῇ ἐν Καλ χηδόνι συλλεγείσῃ κεκινημένα ἐν τούτοις. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ. Επιτομὴ τῶν κινηθέντων ἐν τῇ εἰς Καλχηδόνα συνόδῳ, ἐν τῷ τέλει τοῦ δευτέρου τόμου τεθει μένη. Τὸν τόπον Λέοντος ἀρχιερέως τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης επλήρουν Πασκασῖνος καὶ Λουκέντιος ἐπίσ Β σκοποι, καὶ Βονιφάτιος πρεσβύτερο;· Ανατολίου το πρό τῆς Κωνσταντίνου προεδρεύοντος, καὶ τῆς ᾿Αλεξαν δρέων Διοσκόρου ἐπισκοποῦντος, Μαξίμου τε αὖ Αν τιοχείας, καὶ Ἰουβεναλίου η Ἱεροσολύμων, καὶ τῶν ἀμφ' αὐτοὺς ἐπισκόπων. Οἷς παρῆσαν οἱ τὰ κορυ φαῖα τῆς ὑπερφυούς γερουσίας ἔχοντες. Πρὸς οὓς οἱ τὸν τόπον πληροῦντες Λέοντος ἔφασκον, μὴ δεῖν Διόσκορον συγκαθεδρον σφίσι γενέσθαι· τοῦτο γὰρ αὐτοῖς ἐπιτρέψαι τὸν Λέοντα· ἢ εἰ τοῦτο γένηται, αὐτοὺς ἔξω τῆς ἐκκλησίας γενέσθαι. Καὶ πυθομέ νης τῆς γερουσίας, τίνα τὰ ἐπαγόμενα τῷ Διοσκόρο εἴη, διεξῆλθον λόγον ὀφείλειν τὸν Διόσκορον δοῦναι της ιδίας κρίσεως, πρόσωπον κριτοῦ παρὰ τὸ εἰκὸς ἀνειληφότα, τῆς ἐπιτροπῆς ἄνευ τοῦ τὴν ἐπισκοπὴν Ρώμης πρυτανεύοντος. "Ων ειρημένων, καὶ Διοσκέ ρου κρίσει τῆς συγκλήτου ἀνὰ τὸν μέσον στάντος χῶρον, Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου ἐπίσκοπος ἐξ- ᾔτει τὰς ἐπιδεδομένας παρ' αὐτοῦ τῇ βασιλείᾳ δεήσεις ἀναγνωσθῆναι, φήσας ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Ἠδίκημαι παρὰ Διοσκόρου, ἠδίκηται ἡ πίστις. Εφονεύθη Φλαβιανός (4) ὁ ἐπίσκοπος, ἅμα ἐμοὶ ἀδίκως καθ τέλος τοῦ β' λόγου. Εἰσὶν ὡς ἐν ἐπιτομῇ τὰ ἐν τῇ συνόδῳ τῇ ἐν Καλχηδόνι, συλλεγείσῃ κεκινημένα ἐν τούτοις. Ιουβεναλίου. Εφονεύθη Φλαβιανός. EVAGRII SCHOLASTICI eum tanquam generum adjuvante. Nec multo post A mortuo eone filio, Zeno solus imperium obtinuit. Que autem ab illo vel adversus illum gesta sunt, et quæcunque ejus temporibus evenerunt, sequens liber, Deo juvante, explicabit. Finis libri secundi. Gesta Chalcedonensis concilii, in compendium redacta, sunt hujusmodi. CAP. XVIII. Compendium actorum synodi Chalcedonensis, posi- tum in fine libri secundi. " Leonis Romani Pontificis vices agebant Pascha- sinus et Lucentius episcopi, et Bonifatius presbyter. Anatolius vero Constantinopolitanae sedis antistes, et Dioscorus Alexandrinæ : Maximus item Antio- chise, et Juvenalis Hierosolymorum archi- episcopi residebant, una cum episcopis quos secum adduxerant. Aderant etiam ex senatoribus urbis regiæ nobilissimi quique. Quibus Leonis papæ vicarii dixerunt, non debere Dioscorum una cum ipsis in concilio residere. Id enim sibi mandatum esse ab episcopo suo. Quod nisi feret, se protinus ecclesia excessuros. Cumque senatores interrogas- sent, quænam essent crimina quæ objiciebantur Dioscoro, responderunt debere illum judicii sui rationem reddere, qui contra fas personam judicis suscepisset, absque permissu Romani pontificis. Quibus dictis, cum Dioscorus ex decreto senatus in medio constitisset, Eusebius episcopus Dorylai postulavit, ut libellus precum quem imperatori obtulerat, recitaretur, his verbis usus : Injuria affectus sum a Dioscoro. Fides injuria affecta est. Occisus est Flavianus episcopus, et mecum injuste depositus ab illo. Jubete ut preces meæ recitentur. (g) VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. hæc scripta sunt, Deinde a ca- pite hac habentur: VARIORUM sus est, damnatus, depositus, demum verberibus male multatus. (Guil. Cave). (() Juvenalis, episcopus primo Vid. Evagr. loc. cit. Anno 449, ad synodum Ephe- Ephesinus, deinde Hierosol., concilio Ephesino D sinain profectus, a Dioscoro summa injuria exclu- interfuit, et pro Cyrillo contra Nestorium stetit, ut illius ope ambitionen suain contra Joannem Antiochenum tueretur. Patriarchatus enim jura sibi injuste vindicarat; nec eo contentus, Arabiam et duas Phoenicias ab Ecclesiæ Antiochenæ regi- mine subtractas, suæ ditioni subjicere molitus est Unde factum est "tiam, ut in latrocinio Ephesino anno 449, et concilio Cualcedonensi anno 451, pro Eutyche et Dioscoro contra Flavianum CP. pugnaret. (Guil. CAVE.) scholasticus, Nestorio in Ecclesia CP. concionanti, et blasphemias suas effutienti, palam se opposue- rat, Evagr. lib. 1. c. 9. Tandem in clerum coopta- lus, Ecclesiæ Dorylæensis in Phrygia Salutari episcopus factus est. Anno 448, libellum accusa- tionis adversus Eutychem, quem amice sæpius autea erroris admonuerat, synodo CP. exhibuit. (h) Zonaras, Annal. tom. III. pag. 36, et Nicephorus, lib. iv, cap. 47, tra- dunt Flavianum episc. CP.a Dioscoro, Chrysa- phio, aliisque pietatis ac veritatis hostibus, pu- gnis et calcibus pectus et ora adeo graviter cæsum, ut tertio post die vitam finierit. Subdit Nicepho- rus Dioscorum calcibus in demortui Flaviani ventrem insiluisse. Diogenes episc. Cyzici Barsu- mam monachum infra accusat, ut qui Flaviani cædem vociferatione procurasset. Alii tamen Fla- vianum a latrocinali synodo Ephesina in exsilium pulsum Hypapas Lydiae urbem pervenisse, ibique die Februarii anni calamitatibus et miseriis fractum obiisse tradunt. Qua de re videsis Cl. Garnerium, accurate, ut solet, disputantemn, Dis sert. de libris Theodoriti, pag. 208. (97) Τέλος τοῦ β' λόγου. (97) Ante hoc caput in optimo codice Florentino (9) Ευσέβιος. Eusebius hic, laicus adhuc et
PG 86:2549ιθ Περὶ Κυρίλλου ἡγουμένου μονῆς τῶν Ἀκοιμήτων,ὅπως εἰς Ῥώμην ἀπέστειλε πρὸς Φίληκά τινας, ἐνάγων αὐτὸν πρὸς ἐκδίκησιν τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς πίστεως.
ᾑρέθη παρ' αὐτοῦ· κελεύσατε τὰς δεήσεις μου ἀνα- γνωσθῆναι. Οὗ δὴ διαλαληθέντος γενέσθαι, ἡ δέησις ἀναγνώσεως ἔτυχε, ταυτί φθεγγομένη τὰ ῥήματα· Παρὰ Εὐσεβίου τοῦ ἐλαχίστου ἐπισκόπου Δορυλαίου, ποιουμένου τὸν λόγον ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καὶ τῆς ὀρθο δόξου πίστεως, καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐν ἁγίοις Φλαβιανοῦ τοῦ γενομένου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Σκοπός τῷ ὑμετέρῳ κράτει, ἁπάντων μὲν τῶν ὑπηκόων προ- νοεῖν, καὶ χεῖρα ὀρέγειν ἅπασι τοῖς ἀδικουμένοις, μάλιστα δὲ τοῖς ἐς ἱερωσύνην τελοῦσι. Καὶ ἐν τούτῳ τὸ θεῖον θεραπεύοντες, παρ' οὗ τὸ βασιλεύειν ὑμῖν καὶ κρατεῖν τῶν ὑφ᾽ ἥλιον δεδώρηται. Ἐπεὶ οὖν πολλὰ καὶ δεινὰ παρὰ πᾶσαν ἀκολουθίαν ἡ ἐς Χρι- στὸν πίστις καὶ ἡμεῖς τεπόνθαμεν παρὰ Διοσκόρου τοῦ εὐλαβεστάτου Επισκόπου τῆς Ἀλεξανδρέων μετ γαλοπόλεως, πρόσιμεν τῇ ὑμετέρᾳ εὐσεβείᾳ τῶν δικαίων ἀξιοῦντες τυχεῖν. Τὰ δὲ τοῦ πράγματος ἐν τούτοις. Ἐπὶ τῆς ἔναγχος γενομένης συνόδου ἐν τῇ Εφεσίων μητροπόλει, ἣν ὄφελόν γε ἦν μή γενέσθαι, ἵνα μὴ κακῶν καὶ ταραχῆς τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσῃ, ὁ χρηστὸς Διόσκορος, παρ' οὐδὲν θέμενος τὸν τοῦ δικαίου λόγον καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον, ὁμόδοξος ὢν καὶ ὁμόφρων Εὐτυχοῦς τοῦ ματαιόφρονος καὶ αἱρε- τικοῦ, λανθάνων δὲ τοὺς πολλοὺς, ὡς ἐς ὕστερον ἑαυ τὸν ἐφανέρωσεν, εὑρὼν καιρὸν, τὴν γεγενημένην παρ' ἐμοῦ κατὰ Εὐτυχοῦς ὁμοδόξου αὐτοῦ κατηγο- ρίαν, καὶ τὴν ἐπ' αὐτῷ ἐξενεχθεῖσαν ψῆφον παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας λήξεως Φλαβιανοῦ ἐπισκόπου, πλῆθος ἀτάκτων ὄχλων συναγαγών, καὶ δυναστείαν ἑαυτῷ διὰ χρημάτων πορισάμενος, τὴν εὐσεβή θρησκείαν τῶν ὀρθοδόξων, τό γε ἧκον ἐς αὐτὸν ἐλυμήνατο, καὶ τὴν κακοδοξίαν Εὐτυχοῦς τοῦ μονάζοντος, ἥτις ἄνω- θεν καὶ ἐξαρχῆς παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἀπεκη- ρύχθη, ἐβεβαίωσεν. Ἐπεὶ οὖν οὐ μικρὰ τὰ τετολμημένα αὐτῷ κατά τε τῆς ἐς Χριστὸν πίστεως, καὶ καθ' ἡμῶν, δεόμεθα καὶ προσπίπτομεν τῷ ὑμετέρῳ κράτει, θεσπίσαι τὸν αὐτὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Διόσκορον ἀπολογή- σασθαι τοῖς παρ' ἡμῶν αὐτῷ ἐπαγομένοις, δηλαδή τῶν παρ' αὐτοῦ καθ᾿ ἡμῶν πεπραγμένων ὑπομνη μάτων ἀναγινωσκομένων ὑπὸ τῆς ἁγίας συνόδου. Δι' ὧν δυνάμεθα ἀποδεῖξαι αὐτὸν καὶ ἀλλότριον τῆς ὀρ θοδόξου πίστεως, καὶ αἵρεσιν ἀσεβείας πεπληρωμέν την κρατύναντα, καὶ ἀδίκως ἡμᾶς καθελόντα, και τὰ δεινὰ ἡμᾶς κατειργασμένον· θείων καὶ προσκυ νουμένων, ὑμῶν μανδάτων καταπεμπομένων τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ τῶν θεοφιλεστάτων επισκό- των, ἐφ᾽ ᾧ τε ἡμῶν (98) καὶ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου διακοῦσαι, καὶ ἀνενεγκεῖν ἐς γνῶσιν τῆς ὑμετέρας εὐσεβείας πάντα τὰ πραττόμενα πρὸς τὸ παριστάμενον τῇ ἀθανάτῳ ὑμῶν κορυφῇ. Καὶ τούτου το τήν τε. ἐφ᾽ ᾧ τε ἡμῶν καὶ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου διακοῦσα:. ἐφ᾽ ᾧ ἡμῶν καὶ τά, ἐφ ᾧ ἡμῶν τε τοῦ προ HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER II. A Cumque judices interlocuti essent, recitatus est C libellus precum qui sic habet : Libellus oblatus ab Eusebio humillimo episcopo Dorylæi, verba fa- ciente pro seipso, et pro orthodoxa fide, et pro sanctæ memoriæ Flaviano qui fuit episcopus Con- stantinopoleos. Propositum est majestati vestræ, omnibus quidem subditis providere, et cunctis qui injuria affecti sunt, manum porrigere: præci- pue vero iis qui sacerdotio funguntur. In hoc enim Deum colitis, a quo imperium ac dominium orbis terrarum vobis concessum est. Igitur quoniam fi- des Christi, et nosmetipsi multa gravia contra jus fasque perpessi sumus a Dioscoro reverendissimo episcopo magnae civitatis Alexandria, adinus pic- tatem vestram, postulantes ut jus nobis reddatur. Causa autem est hujusmodi. In concilio quod paulo ante celebratum est in metropoli Ephesio- rum, quod atinam celebratum nunquam fuisset, ne orbis terrarum malis ac tumultibus impleretur ; bonus ille Dioscorus, nullam justitiæ rationem habens, nec Dei timorem ante oculos statuens, cum ejusdem opinionis ac sententiæ esset cum Eutyche insano atque hæretico, occultus autem adhuc esset, sicut postea apertissime declaravit : occasione arrepta ex accusatione quam ego adver- sus Eutychem erroris ipsius consortem institue- ram, et ex sententia a piæ memoriæ Flaviano epi- scopo contra eumdem Eutychem prolata, turbam incompositam seditiosorum hominum colle- git. Cumque tyrannicam dominationem pecunia sibi comparasset, piam quidem religionem orthodoxorum, quantum in ipso fuit, labefactavit: pravam autem opinionem Eutychis monachi, quæ jam pridem et ab exordio a sanctis Patribus condemnata fuerat, confirmavit. Cum igitur non levia sint, quæ adversus fidem Christi, et contra nos facere tentavit, provoluti ad pedes majestatis vestræ rogamus, ut eumdem religiosissimum episcopum Dioscorum respondere jubeatis iis quæ a nobis illi objiciuntur : lectis sci- licet coram sanctissíma synodo monumentis acto- rum quæ ille contra nos confecit. Ex quibus de- monstrare possumus, illum et a recta fide alienum esse, et hæresim plenam impietatis confirmasse, et D nos injuste deposuisse et gravissimis malis affecisse: missis videlicet sacris et adorandis mandatis ve- stris ad sanctam et universalem synodum Deo cla- rissimorum episcoporum, ut causam quæ est inter nos et supra memorarum Dioscorum, cognoscat, et ad notitiam pietatis vestræ cuncta referat quæ gt- runtur, juxta id quod placuerit immortali culmini vestro. Hoc si consecuti fuerunus, continuas ad VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. hic locus ita legitur: Quemadmodum etiam legitur in Actis Chalcedonensis concilii. Christophorsonus quidem ac Savilius ad oram sui colicis emendavit, etc. Malim tamen scribere (98) ῶν τε ἡμῶν. In optimo codice Florentino
κ Περὶ ὧν ἔγραψε Φίληξ πρὸς Ζήνωνα, καὶ αὖ πάλιν Ζήνων πρὸς Φίληκα.
ᾑρέθη παρ' αὐτοῦ· κελεύσατε τὰς δεήσεις μου ἀνα- γνωσθῆναι. Οὗ δὴ διαλαληθέντος γενέσθαι, ἡ δέησις ἀναγνώσεως ἔτυχε, ταυτί φθεγγομένη τὰ ῥήματα· Παρὰ Εὐσεβίου τοῦ ἐλαχίστου ἐπισκόπου Δορυλαίου, ποιουμένου τὸν λόγον ὑπέρ τε ἑαυτοῦ καὶ τῆς ὀρθο δόξου πίστεως, καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐν ἁγίοις Φλαβιανοῦ τοῦ γενομένου ἐπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Σκοπός τῷ ὑμετέρῳ κράτει, ἁπάντων μὲν τῶν ὑπηκόων προ- νοεῖν, καὶ χεῖρα ὀρέγειν ἅπασι τοῖς ἀδικουμένοις, μάλιστα δὲ τοῖς ἐς ἱερωσύνην τελοῦσι. Καὶ ἐν τούτῳ τὸ θεῖον θεραπεύοντες, παρ' οὗ τὸ βασιλεύειν ὑμῖν καὶ κρατεῖν τῶν ὑφ᾽ ἥλιον δεδώρηται. Ἐπεὶ οὖν πολλὰ καὶ δεινὰ παρὰ πᾶσαν ἀκολουθίαν ἡ ἐς Χρι- στὸν πίστις καὶ ἡμεῖς τεπόνθαμεν παρὰ Διοσκόρου τοῦ εὐλαβεστάτου Επισκόπου τῆς Ἀλεξανδρέων μετ γαλοπόλεως, πρόσιμεν τῇ ὑμετέρᾳ εὐσεβείᾳ τῶν δικαίων ἀξιοῦντες τυχεῖν. Τὰ δὲ τοῦ πράγματος ἐν τούτοις. Ἐπὶ τῆς ἔναγχος γενομένης συνόδου ἐν τῇ Εφεσίων μητροπόλει, ἣν ὄφελόν γε ἦν μή γενέσθαι, ἵνα μὴ κακῶν καὶ ταραχῆς τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσῃ, ὁ χρηστὸς Διόσκορος, παρ' οὐδὲν θέμενος τὸν τοῦ δικαίου λόγον καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον, ὁμόδοξος ὢν καὶ ὁμόφρων Εὐτυχοῦς τοῦ ματαιόφρονος καὶ αἱρε- τικοῦ, λανθάνων δὲ τοὺς πολλοὺς, ὡς ἐς ὕστερον ἑαυ τὸν ἐφανέρωσεν, εὑρὼν καιρὸν, τὴν γεγενημένην παρ' ἐμοῦ κατὰ Εὐτυχοῦς ὁμοδόξου αὐτοῦ κατηγο- ρίαν, καὶ τὴν ἐπ' αὐτῷ ἐξενεχθεῖσαν ψῆφον παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας λήξεως Φλαβιανοῦ ἐπισκόπου, πλῆθος ἀτάκτων ὄχλων συναγαγών, καὶ δυναστείαν ἑαυτῷ διὰ χρημάτων πορισάμενος, τὴν εὐσεβή θρησκείαν τῶν ὀρθοδόξων, τό γε ἧκον ἐς αὐτὸν ἐλυμήνατο, καὶ τὴν κακοδοξίαν Εὐτυχοῦς τοῦ μονάζοντος, ἥτις ἄνω- θεν καὶ ἐξαρχῆς παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἀπεκη- ρύχθη, ἐβεβαίωσεν. Ἐπεὶ οὖν οὐ μικρὰ τὰ τετολμημένα αὐτῷ κατά τε τῆς ἐς Χριστὸν πίστεως, καὶ καθ' ἡμῶν, δεόμεθα καὶ προσπίπτομεν τῷ ὑμετέρῳ κράτει, θεσπίσαι τὸν αὐτὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Διόσκορον ἀπολογή- σασθαι τοῖς παρ' ἡμῶν αὐτῷ ἐπαγομένοις, δηλαδή τῶν παρ' αὐτοῦ καθ᾿ ἡμῶν πεπραγμένων ὑπομνη μάτων ἀναγινωσκομένων ὑπὸ τῆς ἁγίας συνόδου. Δι' ὧν δυνάμεθα ἀποδεῖξαι αὐτὸν καὶ ἀλλότριον τῆς ὀρ θοδόξου πίστεως, καὶ αἵρεσιν ἀσεβείας πεπληρωμέν την κρατύναντα, καὶ ἀδίκως ἡμᾶς καθελόντα, και τὰ δεινὰ ἡμᾶς κατειργασμένον· θείων καὶ προσκυ νουμένων, ὑμῶν μανδάτων καταπεμπομένων τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ τῶν θεοφιλεστάτων επισκό- των, ἐφ᾽ ᾧ τε ἡμῶν (98) καὶ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου διακοῦσαι, καὶ ἀνενεγκεῖν ἐς γνῶσιν τῆς ὑμετέρας εὐσεβείας πάντα τὰ πραττόμενα πρὸς τὸ παριστάμενον τῇ ἀθανάτῳ ὑμῶν κορυφῇ. Καὶ τούτου το τήν τε. ἐφ᾽ ᾧ τε ἡμῶν καὶ τοῦ προειρημένου Διοσκόρου διακοῦσα:. ἐφ᾽ ᾧ ἡμῶν καὶ τά, ἐφ ᾧ ἡμῶν τε τοῦ προ HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER II. A Cumque judices interlocuti essent, recitatus est C libellus precum qui sic habet : Libellus oblatus ab Eusebio humillimo episcopo Dorylæi, verba fa- ciente pro seipso, et pro orthodoxa fide, et pro sanctæ memoriæ Flaviano qui fuit episcopus Con- stantinopoleos. Propositum est majestati vestræ, omnibus quidem subditis providere, et cunctis qui injuria affecti sunt, manum porrigere: præci- pue vero iis qui sacerdotio funguntur. In hoc enim Deum colitis, a quo imperium ac dominium orbis terrarum vobis concessum est. Igitur quoniam fi- des Christi, et nosmetipsi multa gravia contra jus fasque perpessi sumus a Dioscoro reverendissimo episcopo magnae civitatis Alexandria, adinus pic- tatem vestram, postulantes ut jus nobis reddatur. Causa autem est hujusmodi. In concilio quod paulo ante celebratum est in metropoli Ephesio- rum, quod atinam celebratum nunquam fuisset, ne orbis terrarum malis ac tumultibus impleretur ; bonus ille Dioscorus, nullam justitiæ rationem habens, nec Dei timorem ante oculos statuens, cum ejusdem opinionis ac sententiæ esset cum Eutyche insano atque hæretico, occultus autem adhuc esset, sicut postea apertissime declaravit : occasione arrepta ex accusatione quam ego adver- sus Eutychem erroris ipsius consortem institue- ram, et ex sententia a piæ memoriæ Flaviano epi- scopo contra eumdem Eutychem prolata, turbam incompositam seditiosorum hominum colle- git. Cumque tyrannicam dominationem pecunia sibi comparasset, piam quidem religionem orthodoxorum, quantum in ipso fuit, labefactavit: pravam autem opinionem Eutychis monachi, quæ jam pridem et ab exordio a sanctis Patribus condemnata fuerat, confirmavit. Cum igitur non levia sint, quæ adversus fidem Christi, et contra nos facere tentavit, provoluti ad pedes majestatis vestræ rogamus, ut eumdem religiosissimum episcopum Dioscorum respondere jubeatis iis quæ a nobis illi objiciuntur : lectis sci- licet coram sanctissíma synodo monumentis acto- rum quæ ille contra nos confecit. Ex quibus de- monstrare possumus, illum et a recta fide alienum esse, et hæresim plenam impietatis confirmasse, et D nos injuste deposuisse et gravissimis malis affecisse: missis videlicet sacris et adorandis mandatis ve- stris ad sanctam et universalem synodum Deo cla- rissimorum episcoporum, ut causam quæ est inter nos et supra memorarum Dioscorum, cognoscat, et ad notitiam pietatis vestræ cuncta referat quæ gt- runtur, juxta id quod placuerit immortali culmini vestro. Hoc si consecuti fuerunus, continuas ad VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. hic locus ita legitur: Quemadmodum etiam legitur in Actis Chalcedonensis concilii. Christophorsonus quidem ac Savilius ad oram sui colicis emendavit, etc. Malim tamen scribere (98) ῶν τε ἡμῶν. In optimo codice Florentino
PG 86:2551κα Ὡς Συμεώνης μοναχὸς μονῆς τῶν Ἀκοιμήτων εἰς Ῥώμην κατελθὼν τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀποσταλέντας ἐπισκόπους Ῥωμαίων διήλεγξε κοινωνήσαντας τοῖς αἱρετικοῖς· καὶ ὡς αὐτοί τε καὶ οἱ κοινωνήσαντες Πέτρῳ παρὰ Ῥωμαίων καθῃρέθησαν.
τυχόντες, άδιαλείπτους εὐχὰς ἀναπέμψομεν ὑπὲρ Ο οι ταύτας. τοῦ αἰωνίου ὑμῶν κράτους, θειότατοι βασιλεῖς. Ἐκ κοινῆς τοίνυν δεήσεως Διοσκόρου τε καὶ Εὐσεβίου, τὰ ἐν τῇ δευτέρᾳ ἐν Ἐφέσῳ συνόδῳ πεπραγμένα διὰ τῆς ἀναγνώσεως ἐδηλοῦντο. Δι' ὧν ἐδείκνυτο, τὴν ἐπιστολὴν Λέοντος μὴ ἀναγνωσθῆναι, καὶ ταῦτα διαλαλιᾶς ἐξενεχθείσης ἅπαξ καὶ δὶς περὶ τούτου. Εφ᾽ οἷς Διόσκορος τὴν αἰτίαν ἀπαιτηθεὶς εἰπεῖν, διεξῆλθεν αὐτὸν ἅπαξ καὶ δὶς τοῦτο διαλαλῆσαι γε νέσθαι, ᾔτησέ τε καὶ Ἰουβενάλιον τὸν Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπον καὶ θαλάσσιον τῆς πρώτης Καππαδοκών Καισαρείας, τὰ περὶ τούτων διασαφῆσαι· σὺν αὐτῷ γὰρ καὶ τούτους τὴν αὐθεντείαν λαβεῖν. Ιουβενάλιος μὲν οὖν ἔφησεν, ὡς θείου γράμματος ἡγησαμένου διελάλησεν, ἐκεῖνο (99) τῇ ἀναγνώσει καθυποβλη θῆναι· ὕστερον δὲ μηδένα τῆς ἐπιστολῆς μνημονεύ σαι. Θαλάσσιος δὲ, μὴ κωλύσαι ταύτην ἀναγνωσθή ναι, μηδὲ τοσαύτην ἐσχηκέναι παρρησίαν, ὥστε καὶ μόνον οἷόν τε γενέσθαι τυπῶσαι τὴν ἀνάγνωσιν προελθεῖν. Τῆς τοίνυν τῶν πεπραγμένων ἀναγνώ- σεως προϊούσης, καί τινων ῥήσεων ὡς πλαστῶν ἐπι λαβομένων ἐνίων τῶν ἐπισκόπων, ἐρωτηθείς Στέφα νος ὁ τῆς Ἐφεσίων πρόεδρος, τίνες τῶν ὑπογραφόν- των αὐτῷ τηνικαῦτα συνεξελάμβανον, διεξήλθεν Ἰουλιανὸν ὑπογράψαι αὐτῷ ἐπίσκοπον ὕστερον γενό- μενον Λεβίδου, καὶ Κρισπίνον· τοὺς δέ γε ὑπο γράφοντας Διοσκόρῳ τοῦτο μη συγχωρήσαι γενέ σθαι, ἀλλὰ καὶ τῶν δαχτύλων ἐπιλαβέσθαι τῶν ὑπο- γραφόντων, ὡς καὶ τὰ αἴσχιστα αὐτοὺς κινδυνεῦσαι παθεῖν. Ο αὐτὸς τοίνυν Στέφανος κατέθετο, ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τῇ καθαιρέσει Φλαβιανοῦ ὑπο- σημήνασθαι. Τούτοις ἐπῆγεν ᾿Ακάκιος Αρισβαθείας ἐπίσκοπος, ἀγράφῳ χάρτῃ πάντας οι υπογράψαι, πρὸς βίας τε καὶ ἀνάγκης, μυρίοις κακοῖς περιβλη θέντας, στρατιωτῶν αὐτοῖς μετὰ φονικῶν ὀργάνων περιστοιχισάντων. Είτα πάλιν ἑτέρας φάσεως ἀν- εγνωσμένης, Θεόδωρος ἐπίσκοπος Κλαυδιουπόλεως ἔφη, μηδένα ταῦτα φθέγξασθαι. Προκοπτούσης δὲ καὶ οὕτω τῆς ἀναγνώσεως, ἐπειδή τι χωρίον (1) πε ριείχεν Εὐτυχή διεξελθεῖν, καὶ τοὺς λέγοντας (ε) τὴν ἐκεῖνο, τὸ θεῖον γράμμα. καὶ τοὺς λέγοντας. ἀναθεματίζων 2:51 EVAGRII SCHOLASTICI B Deum preces fundemus pro sempiterno imperio A vestro, sacratissimi imperatores. Post hæc juxta petitionen, tam Dioscori, quam Eusebii, acta se- cundæ synodi Ephesinæ publice recitata sunt. Ex quibus ostensum est epistolam Leonis lectam non fuisse, idque tametsi semel atque iterum ea de re interlocutio exstitisset. Et cum Dioscorus ejus rei causam exponere juberetur, respondit ille se semel atque iterum jussisse ut id fieret: postulavitque ut Juvenalis Hierosolymorum et Thalassius Cæsareæ Cappadocum episcopus rein istam manifestius edo- cerent: istos enim una cum ipso, synodo præ- fuisse. Ac Juvenalis quidem testatus est, cum sacræ imperatoris litteræ præivissent, jussisse se ut reci- larentur : postea vero neminem Leonis epistola mentionem fecisse. Thalassius vero dixit se non obstitisse quo minus ea legeretur: sed neque tan- tum in se auctoritatis fuisse, ut solus ipse posset decernere ut legeretur. Cumque actorum lectio ulterius progrederetur, et quidam episcopi voces aliquas, tanquam falsas reprehenderent, Stephanus Ephesiorum episcopus interrogatus quinam ipsius notarii eo tempore illas excepissent, respon- dit notarios ipsius fuisse Julianum qui postea Le- bedi fuit episcopus, et Crispinum. Verum notarios Dioscori non permisisse suis ut exciperent, sed digi- tos corum dum scriberent apprehendisse: ita ut parum abfuerit quin turpissima paterentur. Idem porro Stephanus testatus est se et reliquos episco- pos uno eodemque die depositioni Flaviani subscri- psisse. His adjecit Acacius episcopus Ariarathiæ, in charta pura omnes subscripsisse, vi ac necessitate compulsos, et innumeris malis affectos, cum mi- lites tela et gladios gestantes, ipsos circumdedis- sent. Deinde cum aliæ voces rursus lectæ essent, Theodorus Claudiopolis episcopus dixit neminem ista acclamasse. Cumque actorum lectio ulterius processisset, ubi ventum est ad locum in quo Euty- ches dixerat damnare se eos qui dicerent carnem Dei ac Domini et Servatoris nostri Jesu Christi VARIE LECTIONES. C VALESH ANNOTATIONES, longe a vero aberravit. Notabis autem obiter frau- dem quæ facta est in secundo illo Ephesino con- cilio. Nam cum Hilarius diaconus, legatus sedis apostolicæ, renuntiasset episcopis' qui aderant, habere se epistolam Leonis papa, et postulasset ut legeretur in concilio: Joannes presbyter et primi- cerius notariorum, surgens dixit habere se præ mapibus alias litteras ab imperatore scriptas ad Dioscorum. Tum Juvenalis præcepit ut litteræ illæ imp. legerentur, nulla epistolæ Leonis mentione facta. Vides igitur lectionem epistolæ Leonis de industria impeditam esse per fraudem Dioscori, qui pro epistola Leonis epistolam imp. Theodosii re- citari fecit insynodo. Porro emendationem nostram confirmat Codex Tellerianus, in quo ita scriptum inveni ut conjeceram. dum est, supple Quam emendationem confirmant acta Chalcedonensis concilii. pag. et editionis Binii, ubi ita le- gitur : Gloriosissimi judices et amplissimus senatus dixerunt: Dicat beatissimus episcopus Juvenalis, cur interloquente reverendissimo episcopo Dioscoro ob Excitandam epistolam sanctissimi Rom. archiep.. lectio ejus non est facta. Juvenalis rever. episc. Hie- rosol. dixit: Statim respondit presbyter et primice- rius notariorum Joannes habere se præ manibus sacras litteras religiosissimorum et piissimorum imp. et respondi imperiales litteras relegi. Porro verba ipsa quibus usus fuerat Juvenalis in secunda illa synodo Ephesina, habentur in superiore pag. 52. ubi acta secundæ synodi Ephesina referuntur. Sed et Niceph, emendationem nostram confirmat in cap. ultimo lib. xv, ubi compendium Actorum Chalcedonensis concilii refert, magna parte tran- scriptum ex Evagrio. Hæc ideo fusius annotavi, Evagrius, exstat in actione prima synodi Chalcedo- nensis, pag. 58. VARIORUM. (i) Supplenda est vox ex integris Actis, W. LOWTH (99) Διελάλησεν ἐκείνῳ. Proeul dubio scriben- D quia Christophorsonus in hujus loci interpretatione (1) Επειδή τι χωρίον. Locus iste quem indicat
κβ Περὶ τῶν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ κινηθέντων καὶ ἐν διαφόροις τόποις χάριν τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου.
τυχόντες, άδιαλείπτους εὐχὰς ἀναπέμψομεν ὑπὲρ Ο οι ταύτας. τοῦ αἰωνίου ὑμῶν κράτους, θειότατοι βασιλεῖς. Ἐκ κοινῆς τοίνυν δεήσεως Διοσκόρου τε καὶ Εὐσεβίου, τὰ ἐν τῇ δευτέρᾳ ἐν Ἐφέσῳ συνόδῳ πεπραγμένα διὰ τῆς ἀναγνώσεως ἐδηλοῦντο. Δι' ὧν ἐδείκνυτο, τὴν ἐπιστολὴν Λέοντος μὴ ἀναγνωσθῆναι, καὶ ταῦτα διαλαλιᾶς ἐξενεχθείσης ἅπαξ καὶ δὶς περὶ τούτου. Εφ᾽ οἷς Διόσκορος τὴν αἰτίαν ἀπαιτηθεὶς εἰπεῖν, διεξῆλθεν αὐτὸν ἅπαξ καὶ δὶς τοῦτο διαλαλῆσαι γε νέσθαι, ᾔτησέ τε καὶ Ἰουβενάλιον τὸν Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπον καὶ θαλάσσιον τῆς πρώτης Καππαδοκών Καισαρείας, τὰ περὶ τούτων διασαφῆσαι· σὺν αὐτῷ γὰρ καὶ τούτους τὴν αὐθεντείαν λαβεῖν. Ιουβενάλιος μὲν οὖν ἔφησεν, ὡς θείου γράμματος ἡγησαμένου διελάλησεν, ἐκεῖνο (99) τῇ ἀναγνώσει καθυποβλη θῆναι· ὕστερον δὲ μηδένα τῆς ἐπιστολῆς μνημονεύ σαι. Θαλάσσιος δὲ, μὴ κωλύσαι ταύτην ἀναγνωσθή ναι, μηδὲ τοσαύτην ἐσχηκέναι παρρησίαν, ὥστε καὶ μόνον οἷόν τε γενέσθαι τυπῶσαι τὴν ἀνάγνωσιν προελθεῖν. Τῆς τοίνυν τῶν πεπραγμένων ἀναγνώ- σεως προϊούσης, καί τινων ῥήσεων ὡς πλαστῶν ἐπι λαβομένων ἐνίων τῶν ἐπισκόπων, ἐρωτηθείς Στέφα νος ὁ τῆς Ἐφεσίων πρόεδρος, τίνες τῶν ὑπογραφόν- των αὐτῷ τηνικαῦτα συνεξελάμβανον, διεξήλθεν Ἰουλιανὸν ὑπογράψαι αὐτῷ ἐπίσκοπον ὕστερον γενό- μενον Λεβίδου, καὶ Κρισπίνον· τοὺς δέ γε ὑπο γράφοντας Διοσκόρῳ τοῦτο μη συγχωρήσαι γενέ σθαι, ἀλλὰ καὶ τῶν δαχτύλων ἐπιλαβέσθαι τῶν ὑπο- γραφόντων, ὡς καὶ τὰ αἴσχιστα αὐτοὺς κινδυνεῦσαι παθεῖν. Ο αὐτὸς τοίνυν Στέφανος κατέθετο, ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τῇ καθαιρέσει Φλαβιανοῦ ὑπο- σημήνασθαι. Τούτοις ἐπῆγεν ᾿Ακάκιος Αρισβαθείας ἐπίσκοπος, ἀγράφῳ χάρτῃ πάντας οι υπογράψαι, πρὸς βίας τε καὶ ἀνάγκης, μυρίοις κακοῖς περιβλη θέντας, στρατιωτῶν αὐτοῖς μετὰ φονικῶν ὀργάνων περιστοιχισάντων. Είτα πάλιν ἑτέρας φάσεως ἀν- εγνωσμένης, Θεόδωρος ἐπίσκοπος Κλαυδιουπόλεως ἔφη, μηδένα ταῦτα φθέγξασθαι. Προκοπτούσης δὲ καὶ οὕτω τῆς ἀναγνώσεως, ἐπειδή τι χωρίον (1) πε ριείχεν Εὐτυχή διεξελθεῖν, καὶ τοὺς λέγοντας (ε) τὴν ἐκεῖνο, τὸ θεῖον γράμμα. καὶ τοὺς λέγοντας. ἀναθεματίζων 2:51 EVAGRII SCHOLASTICI B Deum preces fundemus pro sempiterno imperio A vestro, sacratissimi imperatores. Post hæc juxta petitionen, tam Dioscori, quam Eusebii, acta se- cundæ synodi Ephesinæ publice recitata sunt. Ex quibus ostensum est epistolam Leonis lectam non fuisse, idque tametsi semel atque iterum ea de re interlocutio exstitisset. Et cum Dioscorus ejus rei causam exponere juberetur, respondit ille se semel atque iterum jussisse ut id fieret: postulavitque ut Juvenalis Hierosolymorum et Thalassius Cæsareæ Cappadocum episcopus rein istam manifestius edo- cerent: istos enim una cum ipso, synodo præ- fuisse. Ac Juvenalis quidem testatus est, cum sacræ imperatoris litteræ præivissent, jussisse se ut reci- larentur : postea vero neminem Leonis epistola mentionem fecisse. Thalassius vero dixit se non obstitisse quo minus ea legeretur: sed neque tan- tum in se auctoritatis fuisse, ut solus ipse posset decernere ut legeretur. Cumque actorum lectio ulterius progrederetur, et quidam episcopi voces aliquas, tanquam falsas reprehenderent, Stephanus Ephesiorum episcopus interrogatus quinam ipsius notarii eo tempore illas excepissent, respon- dit notarios ipsius fuisse Julianum qui postea Le- bedi fuit episcopus, et Crispinum. Verum notarios Dioscori non permisisse suis ut exciperent, sed digi- tos corum dum scriberent apprehendisse: ita ut parum abfuerit quin turpissima paterentur. Idem porro Stephanus testatus est se et reliquos episco- pos uno eodemque die depositioni Flaviani subscri- psisse. His adjecit Acacius episcopus Ariarathiæ, in charta pura omnes subscripsisse, vi ac necessitate compulsos, et innumeris malis affectos, cum mi- lites tela et gladios gestantes, ipsos circumdedis- sent. Deinde cum aliæ voces rursus lectæ essent, Theodorus Claudiopolis episcopus dixit neminem ista acclamasse. Cumque actorum lectio ulterius processisset, ubi ventum est ad locum in quo Euty- ches dixerat damnare se eos qui dicerent carnem Dei ac Domini et Servatoris nostri Jesu Christi VARIE LECTIONES. C VALESH ANNOTATIONES, longe a vero aberravit. Notabis autem obiter frau- dem quæ facta est in secundo illo Ephesino con- cilio. Nam cum Hilarius diaconus, legatus sedis apostolicæ, renuntiasset episcopis' qui aderant, habere se epistolam Leonis papa, et postulasset ut legeretur in concilio: Joannes presbyter et primi- cerius notariorum, surgens dixit habere se præ mapibus alias litteras ab imperatore scriptas ad Dioscorum. Tum Juvenalis præcepit ut litteræ illæ imp. legerentur, nulla epistolæ Leonis mentione facta. Vides igitur lectionem epistolæ Leonis de industria impeditam esse per fraudem Dioscori, qui pro epistola Leonis epistolam imp. Theodosii re- citari fecit insynodo. Porro emendationem nostram confirmat Codex Tellerianus, in quo ita scriptum inveni ut conjeceram. dum est, supple Quam emendationem confirmant acta Chalcedonensis concilii. pag. et editionis Binii, ubi ita le- gitur : Gloriosissimi judices et amplissimus senatus dixerunt: Dicat beatissimus episcopus Juvenalis, cur interloquente reverendissimo episcopo Dioscoro ob Excitandam epistolam sanctissimi Rom. archiep.. lectio ejus non est facta. Juvenalis rever. episc. Hie- rosol. dixit: Statim respondit presbyter et primice- rius notariorum Joannes habere se præ manibus sacras litteras religiosissimorum et piissimorum imp. et respondi imperiales litteras relegi. Porro verba ipsa quibus usus fuerat Juvenalis in secunda illa synodo Ephesina, habentur in superiore pag. 52. ubi acta secundæ synodi Ephesina referuntur. Sed et Niceph, emendationem nostram confirmat in cap. ultimo lib. xv, ubi compendium Actorum Chalcedonensis concilii refert, magna parte tran- scriptum ex Evagrio. Hæc ideo fusius annotavi, Evagrius, exstat in actione prima synodi Chalcedo- nensis, pag. 58. VARIORUM. (i) Supplenda est vox ex integris Actis, W. LOWTH (99) Διελάλησεν ἐκείνῳ. Proeul dubio scriben- D quia Christophorsonus in hujus loci interpretatione (1) Επειδή τι χωρίον. Locus iste quem indicat
PG 86:2553κγ Περὶ Φραυίτου καὶ Εὐφημίου τῶν Κωνσταντινουπολιτῶν, καὶ Ἀθανασίου καὶ Ἰωάννου τῶν Ἀλεξανδρέων, καὶ Παλλαδίου καὶ Φλαβιανοῦ τῶν Ἀντιοχέων, καὶ ἑτέρων τινῶν.
σάρκα τοῦ Θεοῦ καὶ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰη- Α σοῦ Χριστοῦ ἐξ οὐρανῶν κατεληλυθέναι, Εὐσέβιον ἔλεγε τὰ γράμματα πρὸς ταῦτα διεξελθεῖν, ὡς εἰ ρήκει μὲν τὸ ἐξ οὐρανῶν, οὐ προστεθείκει δὲ πόθεν. Επεῖξαι (2) δὲ Διογένην ἐπίσκοπον Κυζίκου. Πόθεν οὖν εἶπε (3) ; καὶ μὴ συγχωρηθῆναι αὐτους περαι τέρω τούτων ἐπιζητῆσαι. Εἶτα δηλοῦσι τὰ αὐτὰ περ πραγμένα, Βασίλειον (†) ἐπίσκοπον Σελευκείας Ίσαυ- ρίας, εἰπεῖν· Προσκυνῶ τὸν ἕνα Κύριον ἡμῶν Ἰησ σοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν μόνον Θεόν Λόγον μετὰ τὴν σάρκωσιν καὶ τὴν ἕνωσιν, ἐν δύο φύσεσι γνωριζόμενον. Καὶ πρὸς ταῦτα τοὺς Αἰγυ- πτίους ἀναδοῆσαι· Τὸν ἀμέριστον μηδεὶς χωριζέτω, τὸν ἕνα Υἱὸν οὐ δεῖ λέγειν δύο. Τοὺς δὲ ᾿Ανατολικούς κραυγάσει, 'Ανάθεμα τῷ μερίζοντι, ἀνάθεμα τῷ διαιροῦντι. Ερωτηθῆναι δὲ τὸν Εὐτυχῆ τὰ αὐτὰ Β πεπραγμένα λέγει, εἴ φησι δύο φύσεις ἐν τῷ Χρι- στῷ· εἰπεῖν τε ἐκεῖνον, ἐκ δύο μὲν φύσεων εἰδέναι τὸν Χριστὸν πρὸ τῆς ἑνώσεως· μετὰ δὲ τὴν ἔνω- σιν (*), μίαν· εἰπεῖν τε Βασίλειον, ὡς εἰ μὴ μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀχωρίστους καὶ ἀσυγχύτους λέγει δύο φύσεις, σύγχυσιν λέγει καὶ σύγκρασιν· εἰ μέντοι προσθήσει σεσαρκωμένην καὶ ἐνανθρωπήσασαν, καὶ νήσει παραπλησίως Κυρίλλῳ τὴν σάρκωσιν καὶ τὴν ἐνανθρώπησιν, τὰ αὐτὰ λέγειν αὐτοῖς. Αλλο μὲν γάρ τι εἶναι τὴν θεότητα τὴν ἐκ τοῦ Πατρός · ἄλλο δέ τι, τὴν ἀνθρωπότητα τὴν ἐκ τῆς Μητρός. ῶν (4) ερωτηθέντων ὅτου χάριν τῇ καθαιρέσει τῇ κατὰ Φλαβιανοῦ ὑπέγραψαν, τοὺς ᾿Ανατολικούς δη- λοῦσε τὰ γράμματα βοῆσαι, Πάντες ἡμάρτομεν, πάν- τες συγγνώμην αὐτοῦμεν. Εἶτα πάλιν ἡ ἀνάγνωσις προκόπτοντα, δηλοῖ τοὺς ἐπισκόπους ἐρωτηθῆναι, τίνος χάριν τὸν Εὐσέβιον ἐσελθεῖν βουληθέντα, οὐκ εἴασαν. Πρὸς & Διόσκορος ἔφη, κομμονητήριον τὸν Ἐλπί- διον ἐπιφέρεσθαι· κἀκεῖνον διαβεβαιώσασθαι, Θε- ο όσιον κελεῦσαι τὸν βασιλέα, τὸν Εὐσέβιον παρόδου μὴ τυχεῖν. Τὰ αὐτὰ καὶ Ἰουβενάλιον εἰπεῖν δηλοῦσι τὰ πεπραγμένα. κι ὧν καὶ ἐρωτ. εἰπέ, Βασίλειον. (κ) Μετὰ δὲ τὴν ἕνωσιν, μίαν. Ἐγὼ τὴν θεότητα λέγω μεμενηκέναι καταποθήναι δὲ ὑπὸ ταύτης την ἀνθρωπότητα. HISTORIÆ ECCLESIASTIC.E LIBER II. e coelo descendisse; indicabant acta Eusebium adversus hæc dixisse. damnatos quidem esse ab Eutyche eos qui dicerent carnem Christi e cœlo descendisse, sed non additum esse ab illo, unde- nam essel caro. Addebant etiam eadem acta, Dio- genem episcopum Cyzici hæc verba subjunxisse: Dic igitur unde? nec tamen permissum illis fuisse ut amplius inquirerent. Deinde eadem acta indica bant Basilium Seleuciæ in Isauria episcopum hæc dixisse: Adoro unum Dominum nostrum Jesum Christum, Filium Dei unigenitum, Deum Verbum qui post incarnationem et unitionem, in duabus na turis cognoscitur. Et adversus ista Ægyptios excla- masse : Eum qui impartibilis est, nemo dividat. Unum Filium non oportet dicere duo. Orientales vero clamasse: Anathema ei qui partitur ; anathema ei qui dividit. In iisdem actis continetur Eutychem interrogatum esse utrum duas in Christo naturas diceret. Respondisse autem illum, se ante unitio- nem quidem, Christumn ex duabus naturis constan- tem asserere post unitionem vero, unicam in eo naturam agnoscere. Basilium vero hæc dixisse: Nisi post unitionem duas naturas indivisas et in- confusas dixeris, confusionem dicis et commistio- nem. Quod si addideris, incarnatam et inhumana- tam, et perinde ac Cyrillus, intellexeris incarnatio- nem et inbumanationem, eadem dicis quæ nos di- cimus. Aliud enim est divinitas quæ est a Palre : aliud humanitas quæ est a matre. Cumque interrogatus esset cujusnam rei gratia depositioni Flaviani subscripsisset, testantur eadem acta Orien- tales episcopos exclamasse: Omnes peccavimus, oinnes veniam deprecamur. Sequens deinde eorum- dem actorum lectio docet, episcopos interrogatos. esse, qua de causa Eusebium introire cupientem non admisissent. Dioscorum vero ad haec ita re- C spondisse : Allatum esse commonitorium ab Elpidio, eumque affirmasse imperatorem Theodosium jus- sisse ut Eusebio aditus intercluderetur. Idem quoque a Juvenale dictum esse, eadem acta testantur. Thalassius vero dixit, se auctoritatem non habuisse. VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. nensis concilii, pag. 58, in imperativo. nterrogatus fuisse dicitur; et quidnam interroga tioni illorum responderit, ibidem subjicitur. Vul- gatam tamen scripturam confirmat Niceph.; quam si retinere voluerimus, dicendum erit Basilium et eos qui cum illo erant, interrogatos esse a judicibus, VARIORUM. concilii solus Basilius a indicibus et senatoribus cilium admissus ac dignitati pristinæ restitutus fuit. (Guil. CAVE, vol. I, pag. 354.) (;) Basilius Seleucia in Isauria me- D sensisse et nunc et olim compertus fuerit, in cui tropolita anno synodo CP. interfuit; ubi de Christi naturis orthodoxam admodum sententiam sulit, et Eutychis damnationi non invitus subscri- psit. Anno autem sequente in latrocinio Ephesino, sive a Dioscoro vi compulsus, sive insita animi le- vitate motus, priorem sententiam palam revocavit, Flavianum suffragio suo damnavit, et duas in Christo naturas confessos anathematizavit. Quo no- mine cum synodo Chalcedonensi anno inter- esset, a concilii Patribus, sessione prima, ma cum primariis latrocinii ducibus munere episcopali šubmotus est, vim sibi a Dioscoro illatam frustra causalus. Sessione tamen quarta, cum catholice Eutychiani as- serebant humanam Christi naturam, virtute uni- tionis, a divina adeo absorptam esse, ut humani- tas in eo non amplius exstiterit. Sic Eranistes apud Theodoritum in Dialogo: Quando autem hæc absorptio facta fuerit, inter eos haud convenit. Alti erim tempore Conceptionis Dominicæ, alii Resurrectionis, alii Ascensionis effectam fuisse opinantur. (2) 'Επεῖξαι. Lego επάξαι. (3) Πόθεν οὖν εἶπε. Melius in actis Chalcedo- (4) ἂν ἐρωτηθέντων. In Actis Chalcedonensis
κδ Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ἀρμάτου συγγενοῦς Βερίνης τῆς βασιλίδος.
σάρκα τοῦ Θεοῦ καὶ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰη- Α σοῦ Χριστοῦ ἐξ οὐρανῶν κατεληλυθέναι, Εὐσέβιον ἔλεγε τὰ γράμματα πρὸς ταῦτα διεξελθεῖν, ὡς εἰ ρήκει μὲν τὸ ἐξ οὐρανῶν, οὐ προστεθείκει δὲ πόθεν. Επεῖξαι (2) δὲ Διογένην ἐπίσκοπον Κυζίκου. Πόθεν οὖν εἶπε (3) ; καὶ μὴ συγχωρηθῆναι αὐτους περαι τέρω τούτων ἐπιζητῆσαι. Εἶτα δηλοῦσι τὰ αὐτὰ περ πραγμένα, Βασίλειον (†) ἐπίσκοπον Σελευκείας Ίσαυ- ρίας, εἰπεῖν· Προσκυνῶ τὸν ἕνα Κύριον ἡμῶν Ἰησ σοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν μόνον Θεόν Λόγον μετὰ τὴν σάρκωσιν καὶ τὴν ἕνωσιν, ἐν δύο φύσεσι γνωριζόμενον. Καὶ πρὸς ταῦτα τοὺς Αἰγυ- πτίους ἀναδοῆσαι· Τὸν ἀμέριστον μηδεὶς χωριζέτω, τὸν ἕνα Υἱὸν οὐ δεῖ λέγειν δύο. Τοὺς δὲ ᾿Ανατολικούς κραυγάσει, 'Ανάθεμα τῷ μερίζοντι, ἀνάθεμα τῷ διαιροῦντι. Ερωτηθῆναι δὲ τὸν Εὐτυχῆ τὰ αὐτὰ Β πεπραγμένα λέγει, εἴ φησι δύο φύσεις ἐν τῷ Χρι- στῷ· εἰπεῖν τε ἐκεῖνον, ἐκ δύο μὲν φύσεων εἰδέναι τὸν Χριστὸν πρὸ τῆς ἑνώσεως· μετὰ δὲ τὴν ἔνω- σιν (*), μίαν· εἰπεῖν τε Βασίλειον, ὡς εἰ μὴ μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀχωρίστους καὶ ἀσυγχύτους λέγει δύο φύσεις, σύγχυσιν λέγει καὶ σύγκρασιν· εἰ μέντοι προσθήσει σεσαρκωμένην καὶ ἐνανθρωπήσασαν, καὶ νήσει παραπλησίως Κυρίλλῳ τὴν σάρκωσιν καὶ τὴν ἐνανθρώπησιν, τὰ αὐτὰ λέγειν αὐτοῖς. Αλλο μὲν γάρ τι εἶναι τὴν θεότητα τὴν ἐκ τοῦ Πατρός · ἄλλο δέ τι, τὴν ἀνθρωπότητα τὴν ἐκ τῆς Μητρός. ῶν (4) ερωτηθέντων ὅτου χάριν τῇ καθαιρέσει τῇ κατὰ Φλαβιανοῦ ὑπέγραψαν, τοὺς ᾿Ανατολικούς δη- λοῦσε τὰ γράμματα βοῆσαι, Πάντες ἡμάρτομεν, πάν- τες συγγνώμην αὐτοῦμεν. Εἶτα πάλιν ἡ ἀνάγνωσις προκόπτοντα, δηλοῖ τοὺς ἐπισκόπους ἐρωτηθῆναι, τίνος χάριν τὸν Εὐσέβιον ἐσελθεῖν βουληθέντα, οὐκ εἴασαν. Πρὸς & Διόσκορος ἔφη, κομμονητήριον τὸν Ἐλπί- διον ἐπιφέρεσθαι· κἀκεῖνον διαβεβαιώσασθαι, Θε- ο όσιον κελεῦσαι τὸν βασιλέα, τὸν Εὐσέβιον παρόδου μὴ τυχεῖν. Τὰ αὐτὰ καὶ Ἰουβενάλιον εἰπεῖν δηλοῦσι τὰ πεπραγμένα. κι ὧν καὶ ἐρωτ. εἰπέ, Βασίλειον. (κ) Μετὰ δὲ τὴν ἕνωσιν, μίαν. Ἐγὼ τὴν θεότητα λέγω μεμενηκέναι καταποθήναι δὲ ὑπὸ ταύτης την ἀνθρωπότητα. HISTORIÆ ECCLESIASTIC.E LIBER II. e coelo descendisse; indicabant acta Eusebium adversus hæc dixisse. damnatos quidem esse ab Eutyche eos qui dicerent carnem Christi e cœlo descendisse, sed non additum esse ab illo, unde- nam essel caro. Addebant etiam eadem acta, Dio- genem episcopum Cyzici hæc verba subjunxisse: Dic igitur unde? nec tamen permissum illis fuisse ut amplius inquirerent. Deinde eadem acta indica bant Basilium Seleuciæ in Isauria episcopum hæc dixisse: Adoro unum Dominum nostrum Jesum Christum, Filium Dei unigenitum, Deum Verbum qui post incarnationem et unitionem, in duabus na turis cognoscitur. Et adversus ista Ægyptios excla- masse : Eum qui impartibilis est, nemo dividat. Unum Filium non oportet dicere duo. Orientales vero clamasse: Anathema ei qui partitur ; anathema ei qui dividit. In iisdem actis continetur Eutychem interrogatum esse utrum duas in Christo naturas diceret. Respondisse autem illum, se ante unitio- nem quidem, Christumn ex duabus naturis constan- tem asserere post unitionem vero, unicam in eo naturam agnoscere. Basilium vero hæc dixisse: Nisi post unitionem duas naturas indivisas et in- confusas dixeris, confusionem dicis et commistio- nem. Quod si addideris, incarnatam et inhumana- tam, et perinde ac Cyrillus, intellexeris incarnatio- nem et inbumanationem, eadem dicis quæ nos di- cimus. Aliud enim est divinitas quæ est a Palre : aliud humanitas quæ est a matre. Cumque interrogatus esset cujusnam rei gratia depositioni Flaviani subscripsisset, testantur eadem acta Orien- tales episcopos exclamasse: Omnes peccavimus, oinnes veniam deprecamur. Sequens deinde eorum- dem actorum lectio docet, episcopos interrogatos. esse, qua de causa Eusebium introire cupientem non admisissent. Dioscorum vero ad haec ita re- C spondisse : Allatum esse commonitorium ab Elpidio, eumque affirmasse imperatorem Theodosium jus- sisse ut Eusebio aditus intercluderetur. Idem quoque a Juvenale dictum esse, eadem acta testantur. Thalassius vero dixit, se auctoritatem non habuisse. VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. nensis concilii, pag. 58, in imperativo. nterrogatus fuisse dicitur; et quidnam interroga tioni illorum responderit, ibidem subjicitur. Vul- gatam tamen scripturam confirmat Niceph.; quam si retinere voluerimus, dicendum erit Basilium et eos qui cum illo erant, interrogatos esse a judicibus, VARIORUM. concilii solus Basilius a indicibus et senatoribus cilium admissus ac dignitati pristinæ restitutus fuit. (Guil. CAVE, vol. I, pag. 354.) (;) Basilius Seleucia in Isauria me- D sensisse et nunc et olim compertus fuerit, in cui tropolita anno synodo CP. interfuit; ubi de Christi naturis orthodoxam admodum sententiam sulit, et Eutychis damnationi non invitus subscri- psit. Anno autem sequente in latrocinio Ephesino, sive a Dioscoro vi compulsus, sive insita animi le- vitate motus, priorem sententiam palam revocavit, Flavianum suffragio suo damnavit, et duas in Christo naturas confessos anathematizavit. Quo no- mine cum synodo Chalcedonensi anno inter- esset, a concilii Patribus, sessione prima, ma cum primariis latrocinii ducibus munere episcopali šubmotus est, vim sibi a Dioscoro illatam frustra causalus. Sessione tamen quarta, cum catholice Eutychiani as- serebant humanam Christi naturam, virtute uni- tionis, a divina adeo absorptam esse, ut humani- tas in eo non amplius exstiterit. Sic Eranistes apud Theodoritum in Dialogo: Quando autem hæc absorptio facta fuerit, inter eos haud convenit. Alti erim tempore Conceptionis Dominicæ, alii Resurrectionis, alii Ascensionis effectam fuisse opinantur. (2) 'Επεῖξαι. Lego επάξαι. (3) Πόθεν οὖν εἶπε. Melius in actis Chalcedo- (4) ἂν ἐρωτηθέντων. In Actis Chalcedonensis
PG 86:2555κε Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως Θευδερίχου τοῦ Σκύθου, καὶ τῆς τούτου τελευτῆς.
Ο μέντοι γε θαλάσσιος ἔφη τὴν αὐθεντίαν μὴ ἔχειν (5)· ἅπερ πρὸς τῶν ἀρχόντων καταγνώσεως ἔτυχε· μηδὲ γὰρ ἀπολογίαν εἶναι ταύτην πίστεως προκειμένης. Εφ' οἷς τὸν Διόσκορον πέμψασθαι (β) δηλοῦσι τὰ κενινημένα διεξελθόντα · Νῦν ποῖοι και νόνες σώζονται, ὅτε ἐσῆλθε Θεοδώριτος; Την τε σύγκλητον ἀποφήνασθαι ὡς κατήγορον Θεοδώριτον ἐπελθεῖν. Επισημήνασθαί τε τὸν Διόσκορον ὡς ἐν τάξει ἐπισκόπου καθέζεται· καὶ τὴν σύγκλητον πά- λιν εἰπεῖν, ὡς καὶ Εὐσέβιος καὶ Θεοδώριτος κατηγό- ρων τάξιν ἐπέχουσιν, ὥσπερ οὖν καὶ Διόσκορος κατ ηγορουμένου τάξιν εκληρώσατο. Πάντων τοίνυν τῶν κατὰ τὴν δευτέραν σύνοδον ἐν Ἐφέσῳ ἀνεγνωσμένων, καὶ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς κατὰ Φλαβιανοῦ καὶ Εὐ- σεβίου ὡσαύτως ἀναγινωσκομένης πρὸς τῇ βήσει, ἔνθα γε Τλάριος ἐπίσκοπος εἶπεν (7)· Οἱ τῆς ᾿Ανα τολῆς ἐπίσκοποι καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς, ἐβόησαν, Ανά- θεμα Διοσκόρῳ. Ταύτῃ τῇ ὥρᾳ Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλεν (8). Φλαβιανός παρὰ Διοσκόρου καθηρέθη. Αγιε Κύριε, σὺ αὐτὸν ἐκδίκησον. Ορθόδοξε βατι- λεῦ, σὺ αὐτὸν ἐκδίκησον. Λέοντος πολλὰ τὰ ἔτη. Τοῦ πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη (9). Εἶτα καὶ τῶν ἑξῆς ἀνεγνωσμένων, τῶν δηλούντων πάντας τους συνειλεγμένους ἐπισκόπους συναινέσαι τῇ καθαι ρέσει Φλαβιανοῦ καὶ Εὐσεβίου, οἱ ἐνδοξότατοι ἄρχον τες διελάλησαν ἐπὶ λέξεως οὕτως· Περὶ μὲν τῆς όρο θοδόξου καὶ καθολικῆς πίστεως, τελειότερον συνόδου γενομένης τῇ ὑστεραίᾳ, ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν δεῖν γενέσθαι συνορῶμεν. Ἐπειδὴ δὲ Φλαβιανὸς ὁ τῆς εὐσεβοῦς μνήμης, καὶ Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου εὐλαβέστατος ἐπίσκοπος, ἐκ τῆς τῶν πεπραγμένων καὶ διαγνωσθέντων ἐρεύνης, καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τῶν γενομένων ἐξάρχων τῆς τότε συνόδου, ὁμολογη Ἐγὼ οὐκ ἤμην αὐθέντης. πέμψασθαι μέμψασθαι. Παραιτούμαι σε, ταύτῃ τῇ ὥρᾳ καθείλε. Ταύτῃ τῇ ὥρᾳ καθαιρεθῇ. ἅγιε Κύριε, σὺ σαυτὸν ἐκδίκησον, Φλαβιανός παρὰ Διοσ κόρου καθηρέθη. ἅγιε Κύριε, σὺ αὐτὸν ἐκδίκησον. Ορθόδοξε βασιλεῦ, σὺ αὐτὸν ἐκδίκησον, Φλαβιανός παρὰ Διοσκόρου καθηρέθη. EVAGRII SCHOLASTICI B Quæ responsa a judicibus improbata sunt. Neque ▲ enim hanc excusationem valere, ubi agitur de fide. Post hæc Dioscorum conquestum esse indicant ea- dem acta, ita dicentem: Quales nunc observantur regulæ, cum Theodoritus ingressus sit? Senatores vero respondisse, Theodoritum ut accusatorem in- gressum esse. Cumque Dioscorus subjecisset illum inter episcopos residere: rursus senatores dixe- runt Eusebium ac Theodoritum accusatorum lo- cum obtinere, perinde ac Dioscorus locum rei ob- tineret. Cum igitur universa acta secundæ synodi Ephesinæ perlecta essent, et sententia damnationis contra Flavianum et Eusebium similiter recitaretur, ubi ventum est ad locum in quo scriptum est, Hi- Jarius diaconus dixit, Contradicitur: Orientales episcopi et qui cum illis erant, exclamarunt : Ana- thema Dioscoro. Eodem tempore Christus Dioscorum deposuit. Flavianus depositus est a Dioscoro: sancte Domine, tu illum vindica. Catholice imperator, tu illum vindica. Leoni multos annos. Patriarchæmul- tos annos. Post hæc cum sequentia perlecta essent, ex quibus apparebat universos episcopos qui tunc congregati erant, depositioni Flaviani atque Euse- bii consensisse, gloriosissimi judices interlo- cuti sunt his verbis : De recta quidem et catholica fide, crastino die perfectius conveniente concilio diligentiorem inquisitionem feri oportere perspi- cimus. Quoniam vero piæ memoriæ Flavianus, et Eusebius reverendissimus episcopus Dorylaei, ex scrutatione Actorum ac decretorum, et ex ipsis vo- cibus eorum qui in synodo quæ tunc facta est præ- sederant : qui quidem confessi sunt errasse se, et frustra illos deposuisse, cum nullatenus errassent c VALESII ANNOTATIONES. pretatione lapsi sunt ambo interpretes. Sic enim vertit Musculus: Thalassius vero dixit non habere auctoritatem ea quæ a principibus in kujusmodi cau- sis judicantur. Eundem quoque sensum secutus est Christophorsonus. Sed et Langus interpres Ni- cephori in eumdem errorem incidit. Atqui ex Actis Chalcedonensis concilii facile est hanc interpreta- tionem confutare. Thalassius enim interrogatus a judicibus, hoc tantum respondit : Id est, Omnis auctoritas ac potestas pe- неs me non erat. Etsi enim Juvenalis ac Thalassius una cum Dioscoro Ephesinæ secundæ synodo præ- sidere jussi erant ab imperatore Theodosio, re- vera tamen omnis potestas penes Dioscorum erat. Porro judices responsionem Dioscori et Juvenalis ac Thalassii condemnarunt his verbis: In causa fidei, hæc defensio non admittenda est. phorsono et Savilio, qui pro emenda- runt Quod quidem mendum in manu- Scriptis codicibus sæpius admissum_deprehendi. gendus est ex actione prima synodi Chaleed., pag. 442, ubi post pronuntiatam a Dioscoro adversus Flavianum et Eusebium damnationis sententiam, cumu Flavianus dixisset, id est, Recuso te, Hilarius diaconus Ecclesiæ Romanæ dixit, Contradicitur. Quæ verba descripta sunt ex actis secundæ synodi Eplicsine. D bitur apud Nicephorum. Verum in actis concilit Chalced. longe aliter scribitur, hoc scilicet mode, Id est, hac hora Dioscorus deposuit. Hac hora depo- natur. Quam scripturam equidem magis probo. Verum ut ex actis Chalced. concilii corrigendus est hic Evagrii locus, sic vicissim acta Chalced. con- cilii emendanda sunt ex Evagrio nostro. Nam pro his verbis quæ sequuntur, scribendum est, ut habet Evagrius ac Niceph., atque ita legisse videtur ve- tus interpres concilii Chalced., sic enim vertit: Sancte Domine, tn illum vindica. Domine, Domine, tu illum vindica. Catholice imperator, tu illum vindica. Ex qua versione colligimus neces- sario præcedere debere verba quæ diximus, Alioqui quo referentur hæc verba, ta illum vindica? quis, quisnam hoc loco intelligatur patriarcha. Ego Anatolium Constantinop. episcopum intelligi affir- mo. Porro duo hic notanda sunt. Primo quod Orientales episcopi multos annos precantur, non suo patriarchæ sed alteri. Deinde quod episcopum Constantinopolitanum simpliciter et absolute vocant patriarcham, ob sedis scilicet prærogativam bune illi honorem deferentes. Etenim in synodo Con- stantinopolitana secundus locus sedi Constantinop. assignatus fuerat. (5) Τὴν αὐθεντίαν μὴ ἔχειν. In hujus loci inter- (6) Τον Διόσκορον πέμψασθαι. Assentior Christo- (7) Ιλάριος Επίσκοπος εἶπεν. Hic locus corri- (8) Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλε. Sic etiam scri- (9) Πατριάρχου πολλὰ τὰ ἔτη. Quæret hic ali-
PG 86:2557κς Περὶ τῆς Μαρκιανοῦ ἐπαναστάσεως, καὶ οἷα περὶ τοῦτον συνέβη.
σάντων ἐσφάλθαι, καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, Α οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες δείκνυνται, ἀδίκως δὲ καθαιρεθέντες· φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ Θεῷ ἀρέ σκον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν Δεσπότῃ, τῷ αὐτῷ ἐπιτιμίῳ, Διόσκορον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον ᾿Αλεξαν δρείας, καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ θαλάσσιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπί- σκοπον Καισαρείας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον ᾿Αρμενίας (10), καὶ Εὐστάθιον τὸν εὐλαβέ στατον ἐπίσκοπον Βηρυτοῦ, καὶ Βασίλειον τὸν εὐλα- βέστατον ἐπίσκοπον Σελευκείας τῆς Ἰσαυρίας, τοὺς ἐξουσίαν ἐσχηκότας καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συν- όδου, ἐκπεσεῖν (11) διὰ τῆς ἱερᾶς ταύτης συνόδου κατὰ τοὺς κανόνα; τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος άλ- λοτρίους γινομένους, πάντων τῶν παρακολουθησάν- των τῇ θείᾳ κορυφή γνωριζομένων. Εφ' οἷς ἐπε εβόησαν οἱ ᾿Ανατολικοί· Αὕτη δικαία κρίσις. Οἱ δὲ τῶν Ἰλλυριῶν ἐπίσκοποι ἐπεκραύγασαν· Πάντες ἐσφά λημεν, πάντες συγγνώμης άξιωθῶμεν. Καὶ πάλιν τῶν ᾿Ανατολικῶν ἐπιβοησάντων· Αὕτη δικαία ψῆφος τὸν φονέα ὁ Χριστός καθείλε, τους μάρτυρας ὁ Χρι στὸς ἐξεδίκησεν· οἱ συγκλητικοί διελάλησαν, ὥστε ἕκαστον τῶν ἐπισκόπων τῶν συνειλεγμένων ιδιαζόν- τως τὴν οἰκείαν ἐκθέσθαι πίστιν, γινώσκοντα ὡς Θειότατος βασιλεὺς κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν ἐν Νικαία τριακοσίων της, καὶ τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ρν (12) Πατέρων, καὶ τὰς ἐπιστολὰς τῶν ἁγίων Πατ τέρων, Γρηγορίου, Βασιλείου, Ιλαρίου, Αθανασίου, Αμβροσίου, καὶ τὰς δύο τὰς Κυρίλλου, τὰς ἐπὶ τῇ πρώτη συνόδῳ τῇ ἐν Ἐφέσῳ δημοσιευθείσας πιο στεύειν (1). Καὶ γὰρ καὶ τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκο- που τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης Λέοντα, Ευτυχῆ ἐπὶ τούτοις καθελεῖν. Οὕτω τοίνυν καὶ ταύτης τῆς συνε ελεύσεως καταπαυθείσης, ἐς ἑτέραν συνελθόντων μό- νων (13) τῶν ὁσιωτάτων ἐπισκόπων, λιβέλλους ἐπο ἔδωκεν Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου ἐπίσκοπος ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ Φλαβιανοῦ, δι' οὗ ἐπεμέμψατο Διοσκόρῳ ὡς τὰ αὐτὰ Εὐτυχεῖ φρονήσαντι, καὶ ὅτι γε αὐτοὺς τῆς ἱερωσύνης ἀφείλετο. Προστέθεικε δὲ ὅτι καὶ φω κύρας ύποπεσεῖν. τῷ αὐτῷ ἐπι τιμίῳ, Ο ἐκπεσείν τῷ αὐτῷ ὑπαχθῆναι ἐπιτιμίῳ. ἐκπεσεῖν ἀλλοτρίους γενομένους. ἐν Κωνσταντι νουπόλει · HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. B in fide, injuste depositi esse noscuntur: videtur C nobis juxta id quod Deo placet, justum esse, modo id placuerit sacratissimo ac piissimo Domino nostro, ut Dioscorus reverendissimus episcopus Alexan- driæ, et Juvenalis reverendissimus episcopus Hie- rosolymorum, et Thalassius reverendissimus epi- scopus Cæsareæ Cappadociæ, et Eusebius reveren- dissimus episcopus Ancyræ, et Eustathius reveren- dissimus episcopus Beryti, et Basilius reverendissi - inus episcopus Seleucia Isauriæ, qui tunc auctoritate præditi concilio præfuerunt, eidem pœnæ subja- ceant, sacrosancti concilii sententia, juxta sacros canones alieni ab episcopali dignitate judicati : cunctis quæ consequenter gesta fuerint ad sacra- Lissimi principis notitiam perferendis. Post hanc interlocutionem acclamatum est ab Orientalibus episcopis: Justum est hoc judicium. Illyriciani vero exclamarunt: Universi peccavimus; universi vç- niam consequamur. Cumque Orientales iterum ac- clamassent: Hæc sententia justa est : homicidam Christus deposuit: Christus martyres vindicavit : senatores interloquentes pronuntiarunt, ut episco- porum qui convenerant unusquisque seorsum fidem suam exponeret: pro certo habens, sacratis- simum imperatorem juxta expositionem fidei tre- centorum et octodecim Patrum qui Nicææ congre- gati sunt, et centum ac quinquaginta illorum qui Constantinopolim convenere; item juxta epistolas sanctorun Patrum Gregorii, Basilii, Hilarii, Atha- nasii, Ambrosii, et juxta duas Cyrilli epistolas quæ in prima synodo Ephesina recitatæ sunt, credere. Nam et reverendissimum senioris Romæ episcopum Leonem, juxta eamdem fidem Eutychem deposuisse. Hunc in modum finita hac actione, cum religiosis- sini episcopi ad alteram actionem soli con- venissent, Eusebius episcopus Dorylæi libellos por- rexit pro se et pro Flaviano, quibus Dioscorum accusabat, quod eadem cum Eutyche sentiret, et quod sacerdotium ipsis ademisset. Adjecit etiam VALESH ANNOTATIONES. ex Actis Chalced. concilii, pag. 132, ubi hæc judicum interlocutio refertur. cedonensis concilii, pag. 152, scribitur Lefertur enim ad id quod præcessit, atque ita eliam legitur supra in cap. hu- jus libri, ubi hæc judicum interlocutio integra re- fertur. In autem actione synodi Chalced. pag. 217, quidem legitur; sed verbum additum est in superioribus hoc modo, Quod si verbum relineamus, tum superfluæ erunt duæ voces quæ sequuntnr, Certe hæ duæ postrema voces desunt in nostris codicibus, Flor. et Tell., nec habentur apud Nicephorum. codice Florentino desunt hæc verba, que quidem nec in actis Cliale. concilii habentur, ut videre est pag. editionis Binii. ced. concilii soli convenerunt episcopi, nec ulli ex Seculari bus judicibus ac senatoribus concilio in- terfuerunt. Nam in ea sessione agendum erat de fide quam ut exponerent, invitati prius fuerant episcopi a gloriosissimis judicibus. Episcopi vero diu quidem id præstare recusaverant, cum dice- rent sufficere formulam fidei Nicenæ, quæ in Con- stantinopolitana et in primna Ephesina synodo fue- ral confirmata. Tandem tamen postulationi judicum cesserant, seque id facturos promiserant. Porro ubi de fide agitur, nullæ sunt partes judicum_sæ- cularium. In tertia igitur actione in qua agendum erat de fide, nulli adfuerunt judices sæculares. Cæterum notandum est Evagrium hoc loco præ- termisisse gesta actionis secundæ. Tertiam igitur actionem pro secunda cepisse videtur Evagrius. Idque confirmant acta ipsius synodi, pag. 177, ubi secunda congregatio sive actio videtur quæ nunc est tertia. VARIORUM. (10) Ἐπίσκοπον Αρμενίας. Scribendum est 'Αγ- (14) Εκπεσεῖν. Rectius in actione prina Chal- (12) Τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ργ'. In optinιο (13) Συνελθόντων μόνων. In actione tertia Chal- (1) Εν Ἐρέσῳ δημοσιευθείσας πιστεύειν. Legendium πιστεύει. W. LowTH.
κζ Περὶ τῆς τυραννίδος Ἴλλου καὶ Λεοντίου.
σάντων ἐσφάλθαι, καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, Α οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες δείκνυνται, ἀδίκως δὲ καθαιρεθέντες· φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ Θεῷ ἀρέ σκον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν Δεσπότῃ, τῷ αὐτῷ ἐπιτιμίῳ, Διόσκορον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον ᾿Αλεξαν δρείας, καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ θαλάσσιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπί- σκοπον Καισαρείας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον ᾿Αρμενίας (10), καὶ Εὐστάθιον τὸν εὐλαβέ στατον ἐπίσκοπον Βηρυτοῦ, καὶ Βασίλειον τὸν εὐλα- βέστατον ἐπίσκοπον Σελευκείας τῆς Ἰσαυρίας, τοὺς ἐξουσίαν ἐσχηκότας καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συν- όδου, ἐκπεσεῖν (11) διὰ τῆς ἱερᾶς ταύτης συνόδου κατὰ τοὺς κανόνα; τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος άλ- λοτρίους γινομένους, πάντων τῶν παρακολουθησάν- των τῇ θείᾳ κορυφή γνωριζομένων. Εφ' οἷς ἐπε εβόησαν οἱ ᾿Ανατολικοί· Αὕτη δικαία κρίσις. Οἱ δὲ τῶν Ἰλλυριῶν ἐπίσκοποι ἐπεκραύγασαν· Πάντες ἐσφά λημεν, πάντες συγγνώμης άξιωθῶμεν. Καὶ πάλιν τῶν ᾿Ανατολικῶν ἐπιβοησάντων· Αὕτη δικαία ψῆφος τὸν φονέα ὁ Χριστός καθείλε, τους μάρτυρας ὁ Χρι στὸς ἐξεδίκησεν· οἱ συγκλητικοί διελάλησαν, ὥστε ἕκαστον τῶν ἐπισκόπων τῶν συνειλεγμένων ιδιαζόν- τως τὴν οἰκείαν ἐκθέσθαι πίστιν, γινώσκοντα ὡς Θειότατος βασιλεὺς κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν ἐν Νικαία τριακοσίων της, καὶ τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ρν (12) Πατέρων, καὶ τὰς ἐπιστολὰς τῶν ἁγίων Πατ τέρων, Γρηγορίου, Βασιλείου, Ιλαρίου, Αθανασίου, Αμβροσίου, καὶ τὰς δύο τὰς Κυρίλλου, τὰς ἐπὶ τῇ πρώτη συνόδῳ τῇ ἐν Ἐφέσῳ δημοσιευθείσας πιο στεύειν (1). Καὶ γὰρ καὶ τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκο- που τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης Λέοντα, Ευτυχῆ ἐπὶ τούτοις καθελεῖν. Οὕτω τοίνυν καὶ ταύτης τῆς συνε ελεύσεως καταπαυθείσης, ἐς ἑτέραν συνελθόντων μό- νων (13) τῶν ὁσιωτάτων ἐπισκόπων, λιβέλλους ἐπο ἔδωκεν Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου ἐπίσκοπος ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ Φλαβιανοῦ, δι' οὗ ἐπεμέμψατο Διοσκόρῳ ὡς τὰ αὐτὰ Εὐτυχεῖ φρονήσαντι, καὶ ὅτι γε αὐτοὺς τῆς ἱερωσύνης ἀφείλετο. Προστέθεικε δὲ ὅτι καὶ φω κύρας ύποπεσεῖν. τῷ αὐτῷ ἐπι τιμίῳ, Ο ἐκπεσείν τῷ αὐτῷ ὑπαχθῆναι ἐπιτιμίῳ. ἐκπεσεῖν ἀλλοτρίους γενομένους. ἐν Κωνσταντι νουπόλει · HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. B in fide, injuste depositi esse noscuntur: videtur C nobis juxta id quod Deo placet, justum esse, modo id placuerit sacratissimo ac piissimo Domino nostro, ut Dioscorus reverendissimus episcopus Alexan- driæ, et Juvenalis reverendissimus episcopus Hie- rosolymorum, et Thalassius reverendissimus epi- scopus Cæsareæ Cappadociæ, et Eusebius reveren- dissimus episcopus Ancyræ, et Eustathius reveren- dissimus episcopus Beryti, et Basilius reverendissi - inus episcopus Seleucia Isauriæ, qui tunc auctoritate præditi concilio præfuerunt, eidem pœnæ subja- ceant, sacrosancti concilii sententia, juxta sacros canones alieni ab episcopali dignitate judicati : cunctis quæ consequenter gesta fuerint ad sacra- Lissimi principis notitiam perferendis. Post hanc interlocutionem acclamatum est ab Orientalibus episcopis: Justum est hoc judicium. Illyriciani vero exclamarunt: Universi peccavimus; universi vç- niam consequamur. Cumque Orientales iterum ac- clamassent: Hæc sententia justa est : homicidam Christus deposuit: Christus martyres vindicavit : senatores interloquentes pronuntiarunt, ut episco- porum qui convenerant unusquisque seorsum fidem suam exponeret: pro certo habens, sacratis- simum imperatorem juxta expositionem fidei tre- centorum et octodecim Patrum qui Nicææ congre- gati sunt, et centum ac quinquaginta illorum qui Constantinopolim convenere; item juxta epistolas sanctorun Patrum Gregorii, Basilii, Hilarii, Atha- nasii, Ambrosii, et juxta duas Cyrilli epistolas quæ in prima synodo Ephesina recitatæ sunt, credere. Nam et reverendissimum senioris Romæ episcopum Leonem, juxta eamdem fidem Eutychem deposuisse. Hunc in modum finita hac actione, cum religiosis- sini episcopi ad alteram actionem soli con- venissent, Eusebius episcopus Dorylæi libellos por- rexit pro se et pro Flaviano, quibus Dioscorum accusabat, quod eadem cum Eutyche sentiret, et quod sacerdotium ipsis ademisset. Adjecit etiam VALESH ANNOTATIONES. ex Actis Chalced. concilii, pag. 132, ubi hæc judicum interlocutio refertur. cedonensis concilii, pag. 152, scribitur Lefertur enim ad id quod præcessit, atque ita eliam legitur supra in cap. hu- jus libri, ubi hæc judicum interlocutio integra re- fertur. In autem actione synodi Chalced. pag. 217, quidem legitur; sed verbum additum est in superioribus hoc modo, Quod si verbum relineamus, tum superfluæ erunt duæ voces quæ sequuntnr, Certe hæ duæ postrema voces desunt in nostris codicibus, Flor. et Tell., nec habentur apud Nicephorum. codice Florentino desunt hæc verba, que quidem nec in actis Cliale. concilii habentur, ut videre est pag. editionis Binii. ced. concilii soli convenerunt episcopi, nec ulli ex Seculari bus judicibus ac senatoribus concilio in- terfuerunt. Nam in ea sessione agendum erat de fide quam ut exponerent, invitati prius fuerant episcopi a gloriosissimis judicibus. Episcopi vero diu quidem id præstare recusaverant, cum dice- rent sufficere formulam fidei Nicenæ, quæ in Con- stantinopolitana et in primna Ephesina synodo fue- ral confirmata. Tandem tamen postulationi judicum cesserant, seque id facturos promiserant. Porro ubi de fide agitur, nullæ sunt partes judicum_sæ- cularium. In tertia igitur actione in qua agendum erat de fide, nulli adfuerunt judices sæculares. Cæterum notandum est Evagrium hoc loco præ- termisisse gesta actionis secundæ. Tertiam igitur actionem pro secunda cepisse videtur Evagrius. Idque confirmant acta ipsius synodi, pag. 177, ubi secunda congregatio sive actio videtur quæ nunc est tertia. VARIORUM. (10) Ἐπίσκοπον Αρμενίας. Scribendum est 'Αγ- (14) Εκπεσεῖν. Rectius in actione prina Chal- (12) Τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ργ'. In optinιο (13) Συνελθόντων μόνων. In actione tertia Chal- (1) Εν Ἐρέσῳ δημοσιευθείσας πιστεύειν. Legendium πιστεύει. W. LowTH.
PG 86:2559κη Περὶ Μαμμιανοῦ καὶ τῶν ἔργων αὐτοῦ.
Α νὰς μὴ εἰρημένας τῇ τὸ τηνικαῦτα ἀλισθείσης συνδρ προστέθεικεν ἐν τοῖς ὑπομνήμασι, καὶ ὡς ἀγράφους χάρτας παρεσκεύασεν αὐτοὺς ὑποσημήνασθαι. Καὶ ἐδεήθη ὥστε ἐκ ψήφου τῶν συνειλεγμένων ακυρωθή ναι πάντα τὰ ἐν τῇ δευτέρᾳ συνόδῳ τῇ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα, καὶ ἔχειν αὐτοὺς τὴν ἱερωσύνην, καὶ ἀναθεματισθῆναι τὸ μικρὸν ἐκεῖν, δόγμα. Καὶ ἠξίω σε μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν, καὶ τὸν ἀντίδικον παρεῖναι. Οὗ δὴ διαλαληθέντος γενέσθαι, εἴρηκεν Αέτιος ἀρ χιδιάκονος καὶ πριμικήριος νοταρίων, ὡς διέβη πρὸς Διόσκορον, ὥσπερ οὖν καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους, καὶ εἶπε 80, μὴ συγχωρεῖσθαι ὑπὸ τῶν φυλαττόντων αὐτ τὸν παραγενέσθαι. Καὶ διελαλήθη ζητηθῆναι τὸν Διόσκορον πρὸ τοῦ συνεδρίου. Καὶ μὴ εὑρεθέντος αὐτοῦ, ᾿Ανατόλιος ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως διελάλησεν, ὀφείλειν αὐτὸν μετακληθῆναι, καὶ ἐν τῇ συνόδῳ παραγενέ- σθαι. Καὶ τούτου γενομένου, παραγενόμενοι οἱ ἀπο σταλέντες, εἰρήκασι εἰπεῖν αὐτὸν, Φυλάττομαι ἐγώ. Εἰ δὲ συγχωροῦσί μοι κατελθεῖν, εἰπάτωσαν. Και εἰπόντων αὐτῷ τῶν ἀπεσταλμένων, ὡς πρὸς αὐτὸν, οὐ πρὸς τοὺς μαγιστριανούς απεστάλησαν, διεξήλθον εἰπεῖν αὐτὸν, Ετοιμός είμι παραγενέσθαι εἰς τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν σύνοδον· ἀλλὰ κωλύομαι. Οἷς προστέθεικεν Ιμέριος, ὡς κατελθόντων αὐτῶν παρὰ Διοσκόρου, ὑπήντησεν ὁ βοηθὸς τοῦ μαγία στρου (14) τῶν θείων ὀφφικίων, καὶ μετ' αὐτοῦ πά- λιν γεγόνασι πρὸς Διόσκορον οἱ ἐπίσκοποι, καὶ περὶ τούτων ἐν σημείοις τινὰ ἔχειν. "Απερ ἀναγνωσθέντα, ἐδήλωσεν ἐπὶ λέξεως τὸν Διόσκορον εἰπεῖν ταῦτα· Συναγαγὼν ἐμαυτὸν, καὶ γνοὺς τὸ συμφέρον, τάσε ἀποκρίνομαι· Ἐπειδὴ ἐν τῇ πρὸ ταύτης συνόδῳ καθεζόμενοι οι μεγαλοπρεπέστατοι ἄρχοντες, ὥρι σαν πολλά μετὰ πολλὴν ἑκάστου διαλαλιάν, νῦν δὲ εἰς δευτέραν καλοῦμαι σύνοδον, εἰς τὸν τῶν προει ρημένων ἀνασκευήν, παρακαλῶ τοὺς πρώην ἐν τῇ συνέδῳ παραγενομένους μεγαλοπρεπεστάτους άρ χοντας, καὶ τὴν ἱερὰν σύγκλητον, καὶ νῦν παρείναι ἵνα πάλιν τὰ αὐτὰ γυμνασθῇ. Πρὸς ὅν ᾿Ακάκιον δηλοῖ τὰ πεπραγμένα διεξελθεῖν ἐπὶ λέξεως ταύ- τα· Οὐχ οὕτως ἐκέλευσεν ἡ ἁγία καὶ μεγάλη σύνο οδος τὴν ὑμετέραν ἁγιότητα παρεῖναι, ὥστε ἀνασκευα- σθῆναι τὰ ἐπὶ τῶν μεγαλοπρεπεστάτων ἀρχόντων καὶ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς συγκλήτου πραχθέντα · ἀλλ᾿ ἡμᾶς ἀπέστειλεν, ὥστε καταλαβεῖν σε τὸ συνέδριον, καὶ μὴ ἀπολειφθῆναι αὐτοῦ τὴν σὴν ὁσιότητα. Προς δι Διόσκορος εἴρηκεν, ὡς τὰ ὑπομνήματα λέγουσιν· Εί- ρήκατέ μοι νῦν ὅτι λιβέλλους ἐπιδέδωκεν Εὐσέβιος. Παρακαλῶ πάλιν παρόντων ἀρχόντων καὶ τῆς συγ- εἶπον. οι παρὰ τοῦ τῶν ἀρχόντων. βοηθός EVAGRII SCHOLASTICI voces quasdam quæ in synodo tunc congregata mi- nime dicta essent, a Dioscoro actis insertas fuisse: curasse praeterea eumden Dioscorum, ut episcopi in charta pura subscriberent. Postulavitque ut acta omnia secundæ synodi Ephesinæ, episcoporum qui congregati erant judicio infirmarentur, utque ipsi dignitatem sacerdotii recuperarent, utque ne- farium illud dogma anathemate damnaretur. Petiit etiam post recitationem libelli sui, ut adversarius adesset. Cumque episcopi jussissent ut feret, Ae- tius archidiaconus et primicerius notariorum dixit profectum se esse ad Dioscorum, itidemque ad re- liquos Dioscorum vero respondisse, prohiberi se a custodibus ne ad concilium veniat. B Facta iterum interlocutione jussum est, ut Dio- scorus pro foribus concilii quæreretur. Et cum re- pertus non esset, Anatolius Constantinopolis epi- scopus interloquens dixit, debere illum evocari et concilio interesse. Quod cum exsecutioni mandatum fuisset, redeuntes ii qui missi fuerant ad Diosco- rum, renuntiarunt eum dixisse : Sub custodia sum. Dicant custodes, velint ne mihi permittere ut ad concilium pergam. Cumque legati concilii respon- dissent se ad illum missos esse, non vero ad magi- strianos: retulerunt Dioscorum hæc dixisse: Paratus sum venire ad sacrum et universale concilium : sed prohibeor. Quibus adjecit Himerius, redeuntibus ipsis a Dioscoro occurrisse adjutorem magistri sa- crorum ofliciorum, et episcopos una cum illo re- versos esse ad Dioscorum, deque illis quædam se habere quæ notis excepisset. Ea perlecta indicabant Dioscorum haec ad verbum dixisse : Postquam me. ipse recollegi, et quid mihi expediret consideravi, ita respondeo. Quandoquidem in superiore concessu, magnificentissimi judices post multas cujusque in- terlocutiones multa decreverunt; nunc vero ad se- cundum consessum vocor, ut prædicta infirmentur, rogo ut magnificentissimi judices et amplissimi se- natores, qui priori conventui interfueruut, nunc quoque intersint quo eadem iteruın examinentur : Cui Acacius, ut in iisdemn actis refertur, respondit his verbis : Sancta et magna synodus non ideo san- chitatem tuam adesse jussit, ut ea quæ coram ma- gnificentissimis judicibus et sacro senatu gesta sunt, inarmentur : sed nos misit ad te, mandans ut ad D consessum venias, nec absit ab eo sanctitas tua. Cui Dioscorus ita respondit, ut in iisdem actis ha- betur: Modo dixistis mihi Eusebium libellos por- rexisse. Iterum postulo ut coram judicibus ac senatu raca causa examinetur. Et post alia ejusdem modi C VARIE LECTIONES. C. C. VALESII ANNOTATIONES. phorsonus Boethum interpretati sunt, quasi id no- men proprium esset. Atqui nomen est of ficii. Sic enim dicebatur princeps officii niagistri officiorum, qui c.at ex schola agentium in rebus, ut docet Notitia imperii Romani. Porro adjutor iste magistri officiorum, Eleusinius proprio nomine d- cebatur, ut scribitur in actione tertia concilii Chalced. (14) Βοηθὸς τῷ μαγίστρῳ. Langus et Christo-
κθ Περὶ τῆς τελευτῆς Ζήνωνος καὶ τῆς ἀναρρήσεως Ἀναστασίου.
Α νὰς μὴ εἰρημένας τῇ τὸ τηνικαῦτα ἀλισθείσης συνδρ προστέθεικεν ἐν τοῖς ὑπομνήμασι, καὶ ὡς ἀγράφους χάρτας παρεσκεύασεν αὐτοὺς ὑποσημήνασθαι. Καὶ ἐδεήθη ὥστε ἐκ ψήφου τῶν συνειλεγμένων ακυρωθή ναι πάντα τὰ ἐν τῇ δευτέρᾳ συνόδῳ τῇ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα, καὶ ἔχειν αὐτοὺς τὴν ἱερωσύνην, καὶ ἀναθεματισθῆναι τὸ μικρὸν ἐκεῖν, δόγμα. Καὶ ἠξίω σε μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν, καὶ τὸν ἀντίδικον παρεῖναι. Οὗ δὴ διαλαληθέντος γενέσθαι, εἴρηκεν Αέτιος ἀρ χιδιάκονος καὶ πριμικήριος νοταρίων, ὡς διέβη πρὸς Διόσκορον, ὥσπερ οὖν καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους, καὶ εἶπε 80, μὴ συγχωρεῖσθαι ὑπὸ τῶν φυλαττόντων αὐτ τὸν παραγενέσθαι. Καὶ διελαλήθη ζητηθῆναι τὸν Διόσκορον πρὸ τοῦ συνεδρίου. Καὶ μὴ εὑρεθέντος αὐτοῦ, ᾿Ανατόλιος ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως διελάλησεν, ὀφείλειν αὐτὸν μετακληθῆναι, καὶ ἐν τῇ συνόδῳ παραγενέ- σθαι. Καὶ τούτου γενομένου, παραγενόμενοι οἱ ἀπο σταλέντες, εἰρήκασι εἰπεῖν αὐτὸν, Φυλάττομαι ἐγώ. Εἰ δὲ συγχωροῦσί μοι κατελθεῖν, εἰπάτωσαν. Και εἰπόντων αὐτῷ τῶν ἀπεσταλμένων, ὡς πρὸς αὐτὸν, οὐ πρὸς τοὺς μαγιστριανούς απεστάλησαν, διεξήλθον εἰπεῖν αὐτὸν, Ετοιμός είμι παραγενέσθαι εἰς τὴν ἁγίαν καὶ οἰκουμενικὴν σύνοδον· ἀλλὰ κωλύομαι. Οἷς προστέθεικεν Ιμέριος, ὡς κατελθόντων αὐτῶν παρὰ Διοσκόρου, ὑπήντησεν ὁ βοηθὸς τοῦ μαγία στρου (14) τῶν θείων ὀφφικίων, καὶ μετ' αὐτοῦ πά- λιν γεγόνασι πρὸς Διόσκορον οἱ ἐπίσκοποι, καὶ περὶ τούτων ἐν σημείοις τινὰ ἔχειν. "Απερ ἀναγνωσθέντα, ἐδήλωσεν ἐπὶ λέξεως τὸν Διόσκορον εἰπεῖν ταῦτα· Συναγαγὼν ἐμαυτὸν, καὶ γνοὺς τὸ συμφέρον, τάσε ἀποκρίνομαι· Ἐπειδὴ ἐν τῇ πρὸ ταύτης συνόδῳ καθεζόμενοι οι μεγαλοπρεπέστατοι ἄρχοντες, ὥρι σαν πολλά μετὰ πολλὴν ἑκάστου διαλαλιάν, νῦν δὲ εἰς δευτέραν καλοῦμαι σύνοδον, εἰς τὸν τῶν προει ρημένων ἀνασκευήν, παρακαλῶ τοὺς πρώην ἐν τῇ συνέδῳ παραγενομένους μεγαλοπρεπεστάτους άρ χοντας, καὶ τὴν ἱερὰν σύγκλητον, καὶ νῦν παρείναι ἵνα πάλιν τὰ αὐτὰ γυμνασθῇ. Πρὸς ὅν ᾿Ακάκιον δηλοῖ τὰ πεπραγμένα διεξελθεῖν ἐπὶ λέξεως ταύ- τα· Οὐχ οὕτως ἐκέλευσεν ἡ ἁγία καὶ μεγάλη σύνο οδος τὴν ὑμετέραν ἁγιότητα παρεῖναι, ὥστε ἀνασκευα- σθῆναι τὰ ἐπὶ τῶν μεγαλοπρεπεστάτων ἀρχόντων καὶ ἐπὶ τῆς ἱερᾶς συγκλήτου πραχθέντα · ἀλλ᾿ ἡμᾶς ἀπέστειλεν, ὥστε καταλαβεῖν σε τὸ συνέδριον, καὶ μὴ ἀπολειφθῆναι αὐτοῦ τὴν σὴν ὁσιότητα. Προς δι Διόσκορος εἴρηκεν, ὡς τὰ ὑπομνήματα λέγουσιν· Εί- ρήκατέ μοι νῦν ὅτι λιβέλλους ἐπιδέδωκεν Εὐσέβιος. Παρακαλῶ πάλιν παρόντων ἀρχόντων καὶ τῆς συγ- εἶπον. οι παρὰ τοῦ τῶν ἀρχόντων. βοηθός EVAGRII SCHOLASTICI voces quasdam quæ in synodo tunc congregata mi- nime dicta essent, a Dioscoro actis insertas fuisse: curasse praeterea eumden Dioscorum, ut episcopi in charta pura subscriberent. Postulavitque ut acta omnia secundæ synodi Ephesinæ, episcoporum qui congregati erant judicio infirmarentur, utque ipsi dignitatem sacerdotii recuperarent, utque ne- farium illud dogma anathemate damnaretur. Petiit etiam post recitationem libelli sui, ut adversarius adesset. Cumque episcopi jussissent ut feret, Ae- tius archidiaconus et primicerius notariorum dixit profectum se esse ad Dioscorum, itidemque ad re- liquos Dioscorum vero respondisse, prohiberi se a custodibus ne ad concilium veniat. B Facta iterum interlocutione jussum est, ut Dio- scorus pro foribus concilii quæreretur. Et cum re- pertus non esset, Anatolius Constantinopolis epi- scopus interloquens dixit, debere illum evocari et concilio interesse. Quod cum exsecutioni mandatum fuisset, redeuntes ii qui missi fuerant ad Diosco- rum, renuntiarunt eum dixisse : Sub custodia sum. Dicant custodes, velint ne mihi permittere ut ad concilium pergam. Cumque legati concilii respon- dissent se ad illum missos esse, non vero ad magi- strianos: retulerunt Dioscorum hæc dixisse: Paratus sum venire ad sacrum et universale concilium : sed prohibeor. Quibus adjecit Himerius, redeuntibus ipsis a Dioscoro occurrisse adjutorem magistri sa- crorum ofliciorum, et episcopos una cum illo re- versos esse ad Dioscorum, deque illis quædam se habere quæ notis excepisset. Ea perlecta indicabant Dioscorum haec ad verbum dixisse : Postquam me. ipse recollegi, et quid mihi expediret consideravi, ita respondeo. Quandoquidem in superiore concessu, magnificentissimi judices post multas cujusque in- terlocutiones multa decreverunt; nunc vero ad se- cundum consessum vocor, ut prædicta infirmentur, rogo ut magnificentissimi judices et amplissimi se- natores, qui priori conventui interfueruut, nunc quoque intersint quo eadem iteruın examinentur : Cui Acacius, ut in iisdemn actis refertur, respondit his verbis : Sancta et magna synodus non ideo san- chitatem tuam adesse jussit, ut ea quæ coram ma- gnificentissimis judicibus et sacro senatu gesta sunt, inarmentur : sed nos misit ad te, mandans ut ad D consessum venias, nec absit ab eo sanctitas tua. Cui Dioscorus ita respondit, ut in iisdem actis ha- betur: Modo dixistis mihi Eusebium libellos por- rexisse. Iterum postulo ut coram judicibus ac senatu raca causa examinetur. Et post alia ejusdem modi C VARIE LECTIONES. C. C. VALESII ANNOTATIONES. phorsonus Boethum interpretati sunt, quasi id no- men proprium esset. Atqui nomen est of ficii. Sic enim dicebatur princeps officii niagistri officiorum, qui c.at ex schola agentium in rebus, ut docet Notitia imperii Romani. Porro adjutor iste magistri officiorum, Eleusinius proprio nomine d- cebatur, ut scribitur in actione tertia concilii Chalced. (14) Βοηθὸς τῷ μαγίστρῳ. Langus et Christo-
PG 86:2561λ Περὶ Ἀναστασίου τοῦ βασιλέως, καὶ ὡς διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι τοῦτον καινοτομεῖν τι περὶ τὴν ἐκκλησιαστικὴν κατάστασιν, μυρίων ταραχῶν αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἐκκλησίαι ἐνεπλήσθησαν,πολλοί τε τῶν ἐπισκόπων διὰ τοῦτο ἐξεβλήθησαν.
κλήτου δοκιμασθῆναι τὰ κατ' ἐμέ. Εἶτα ἑτέρων τοι- Α ούτων ἐγκειμένων, αὖθις ἀπεστάλησαν οἱ ὀφείλοντες τὸν αὐτὸν προτρέψασθαι Διόσκορον τοῖς πραττομέ- νοις παρεῖναι. Καὶ τούτου γενομένου, επαναζεύξαν τες οἱ πεμφθέντες ειρήκασιν ἔχειν ἐν σημείοις (15) τὴν αὐτοῦ φωνὴν, ἃ δηλοῦσιν αὐτὸν εἰπεῖν· Ηδη φθάσας δεδήλωκα τῇ ὑμετέρᾳ θεοσεβείᾳ ὡς ὅτι καὶ ἀῤῥωστίᾳ συνέχομαι, καὶ ἐξαιτῶ ὥστε καὶ τοὺς μεγαλοπρεπεστάτους ἄρχοντας, καὶ τὴν ἱερὰν σύγκλητον καὶ νῦν παρεῖναι τῇ τῶν ἐξετασθησομέ νων κρίσει. Ἐπειδὴ δέ μοι τὰ τῆς ἀῤῥωστίας ἐπο στάθη, τούτου χάριν τὴν ὑπέρθεσιν πεποίημαι. Καὶ Κεκρόπιον εἰπεῖν τὰ ὑπομνήματα δηλοῖ πρὸς τὸν Διόσκορον, πρώην μηδὲν περὶ ἀῤῥωστίας εἰπεῖν· ἐφείλειν οὖν αὐτὸν τοῖς κανόσι τὸ ἱκανὸν ποιῆσαι. Πρὸς ἐν ὁ Διόσκορος ἀπεφήνατο, Απαξ εἶπον ἐφεί. " λειν παρείναι τοὺς ἄρχοντας. Εἶτα τὸν Ρουφίνον εἰπεῖν πρὸς αὐτὸν ἐπίσκοπον Σαμοσάτων, κανονικά τα κινούμενα καθεστάναι, καὶ δύνασθαι αὐτὸν παρα- γενόμενον & βούλεται διεξελθεῖν. Πυθομένου δὲ τοῦ Διοσκόρου εἰ Ιουβενάλιος καὶ Θαλάσσιος παρεγένοντο - καὶ Εὐστάθιος, ἀπεκρίνατο, ὡς οὐδὲν πρὸς ἔπος. Πρὸς & Διόσκορον εἰπεῖν τὰ πεπραγμένα δηλούσι παρακαλέσαι τι τὸν φιλόχριστον βασιλέα, ὥστε καὶ τοὺς ἄρχοντας παρεῖναι, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ δεδικα κότας. Καὶ πρὸς ταῦτα τοὺς πεμφθέντας εἰπεῖν, μό νου κατηγορεῖν αὐτοῦ τὸν Εὐσέβιον, καὶ οὐ πάντας ὀφείλειν παραγενέσθαι. Καὶ πρὸς ταῦτα τὸν Διόσκο ρον εἰπεῖν, ἐφείλειν καὶ τοὺς ἄλλους παρεῖναι τοὺς σὺν αὐτῷ δεδικακότα;. Μηδὲ γὰρ ἰδικὸν ἔχειν πρᾶγ μα πρὸς αὐτὸν τὸν Εὐσέβιον· ἀλλ' εἰ ἄρα περὶ ὧν πάντες δεδικάκασι. Καὶ πάλιν ἐπιμεινάντων τῶν πεμφθέντων περὶ τούτου, ἀπέτησεν ὁ Διόσκορος είν τών· Απαξ εἶπον ἃ εἶπον· καὶ περαιτέρω τούτων εἰπεῖν οὐκ ἔχω. Πρὸς ἃ Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου διεξῆλθε, πρὸς μόνον Διόσκορον ἔχειν, καὶ πρὸς μη- δένα ἕτερον· καὶ ἠξίωσε τρίτῃ κλήσει κληθῆναι τὸν Διόσκορον. Καὶ ὑπολαβὼν Αέτιος, ἐδίδασκε, πρώην τινὰς λέγοντας ἑαυτοὺς κληρικούς μετὰ καὶ ἑτέρων λαϊκῶν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ὁρμωμένους, ἐπιδοῦναι λιβέλλου, κατὰ Διοσκόρου, καὶ τούτους πρὸ τοῦ συν- εδρίου ἑστῶτας ἐκβοήσεσι κεχρῆσθαι. Καὶ πρῶτα μὲν ἐπιδεδωκότος Θεοδώρου (η) διακόνου γενομένου σε παρακαλέσας. δ ἐν ἐκλήψει, σημεία σημειώσεις σημει ώσεις 'Αλλ' εἰ ἄρα. ἀλλ' ἡ ἄρα. (η) Θεοδώρου. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. quæ actis inserta leguntur, rursus. missi sunt B (m) qui Dioscorum hortarentur ut gestis interesset. Quod ubi factum est, hi qui missi erant, reversi dixerunt se responsionem Dioscori notis exceptam habere, quæ est hujusmodi : Jam antea pietati vestræ significavi, me morbo ' laborare, et postulare ut magnificentissimi judices et sacer senatus nunc quoque intersint judicio eo- rum quæ examinanda sunt. Sed quoniam mor- bus meus increvit, idcirco adesse non potui. Tum vero Cecropius, ut in iisdem actis legitur, Dioscoro dixit, paulo ante nullam mentionem morbi ab illo ſactam fuisse; proinde sacris regulis satisfacere eum debere. Cui Dioscorus respondit his verbis : Semel dixi judices adesse oportere. Ad hæc Rufinus Sa- mosatensis episcopus Dioscoro dixit, canonicum constitutum esse judicium, et posse Dioscorum, si adesset, cuncta quæ vellet libere dicere. Cumque Dioscorus interrogasset utrum Juvenalis et Thalas- sius atque Eustathius ad concilium venissent, re- spondit Pergamius nihil istud ad rem pertinere. Quibus verbis Dioscorum hac subjecisse, eadem acta testantur: postulasse se a Christi amantissimo im- peratore, ut juberet magnificentissimos judices in- teresse concilio, et eos qui una cum ipso judicave- rant. Quibus legati a concilio missi responderunt, eum solum ab Eusebio accusatum esse, nec reli- quos adesse debere. Tum vero Dioscorum intulisse, alios quoque adesse oportere qui una cum ipso ju- dicavissent. Neque enim Eusebium privatam ad- versus ipsum causam habere, sed cominunem ob ea quæ omnes simul judicavissent. Et cum legati in iisdem perstarent, Dioscorus respondit: Quæ dixi, semel dixi, nec amplius habeo quod dicam. Quibus renuntiatis, Eusebius episcopus Dorylai dixit se adversus unum Dioscorum causam habere, adversus alium præterea neminem. Postulavitque ut tertia vocatione Dioscorus citaretur. Post hæc Aetius retulit, quosdam qui se clericos esse dicerent, una cum aliis laicis ab urbe Alexandria venientes, nuper libellos porrexisse adversus Dioscorum, et nunc pro foribus concilii stantes vociferari. Cum VARIE LECTIONES. C VALESI ANNOTATIONES. nensis pro his verbis scriptum est quod vetus interpres ita vertit: Et certa locuti sunt quæ in exceptis habeo. Certe llimerius erat notarius et lector, missus a concilio una cum epi- scopis ad Dioscorum, ut notis exciperet ea quæ ab utraque parte dicerentur, id eniin erat officium notariorum. Solebant autem episcopi quoties ad synodum proficiscerentur, notarium suum secum quo scilicet finita synodo codicem actorum singuli referrent in patriam. Cæterum quod vetus ille in- terpres vertit excepta, equidem valde pro- bo. Unde et Origenis, Latine excepta dici debere existimo. Scio quidem Origenis a Rufino et Hieronymo excerpta vulgo appel- lari, sed vitiose ita scribi existimo, cum excepta potius debeant nominari. VARIORUM. (m) Videtur legendum W. LOWTH. Theodorus et Ischyrion, Ecclesiz Alexandrinæ diaconi, Athanasius ibidem presbyter, et Sophronius Laicus, mala quæ a Dioscoro passi sunt, exposuerunt libellis qui exstant Concil. tom. IV, pag. 396, 400, 405, 411, edit. Labbe. (15) Ἐν σημείοις. In Actis concilii Chalcedo- D deducere, qui gesta synodalia notis exciperet :
λα Ἐπιστολὴ τῶν Παλαιστινῶν μοναχῶν πρὸς Ἀλκίσωνα περὶ Ξεναίου καὶ ἑτέρων τινῶν.
κλήτου δοκιμασθῆναι τὰ κατ' ἐμέ. Εἶτα ἑτέρων τοι- Α ούτων ἐγκειμένων, αὖθις ἀπεστάλησαν οἱ ὀφείλοντες τὸν αὐτὸν προτρέψασθαι Διόσκορον τοῖς πραττομέ- νοις παρεῖναι. Καὶ τούτου γενομένου, επαναζεύξαν τες οἱ πεμφθέντες ειρήκασιν ἔχειν ἐν σημείοις (15) τὴν αὐτοῦ φωνὴν, ἃ δηλοῦσιν αὐτὸν εἰπεῖν· Ηδη φθάσας δεδήλωκα τῇ ὑμετέρᾳ θεοσεβείᾳ ὡς ὅτι καὶ ἀῤῥωστίᾳ συνέχομαι, καὶ ἐξαιτῶ ὥστε καὶ τοὺς μεγαλοπρεπεστάτους ἄρχοντας, καὶ τὴν ἱερὰν σύγκλητον καὶ νῦν παρεῖναι τῇ τῶν ἐξετασθησομέ νων κρίσει. Ἐπειδὴ δέ μοι τὰ τῆς ἀῤῥωστίας ἐπο στάθη, τούτου χάριν τὴν ὑπέρθεσιν πεποίημαι. Καὶ Κεκρόπιον εἰπεῖν τὰ ὑπομνήματα δηλοῖ πρὸς τὸν Διόσκορον, πρώην μηδὲν περὶ ἀῤῥωστίας εἰπεῖν· ἐφείλειν οὖν αὐτὸν τοῖς κανόσι τὸ ἱκανὸν ποιῆσαι. Πρὸς ἐν ὁ Διόσκορος ἀπεφήνατο, Απαξ εἶπον ἐφεί. " λειν παρείναι τοὺς ἄρχοντας. Εἶτα τὸν Ρουφίνον εἰπεῖν πρὸς αὐτὸν ἐπίσκοπον Σαμοσάτων, κανονικά τα κινούμενα καθεστάναι, καὶ δύνασθαι αὐτὸν παρα- γενόμενον & βούλεται διεξελθεῖν. Πυθομένου δὲ τοῦ Διοσκόρου εἰ Ιουβενάλιος καὶ Θαλάσσιος παρεγένοντο - καὶ Εὐστάθιος, ἀπεκρίνατο, ὡς οὐδὲν πρὸς ἔπος. Πρὸς & Διόσκορον εἰπεῖν τὰ πεπραγμένα δηλούσι παρακαλέσαι τι τὸν φιλόχριστον βασιλέα, ὥστε καὶ τοὺς ἄρχοντας παρεῖναι, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ δεδικα κότας. Καὶ πρὸς ταῦτα τοὺς πεμφθέντας εἰπεῖν, μό νου κατηγορεῖν αὐτοῦ τὸν Εὐσέβιον, καὶ οὐ πάντας ὀφείλειν παραγενέσθαι. Καὶ πρὸς ταῦτα τὸν Διόσκο ρον εἰπεῖν, ἐφείλειν καὶ τοὺς ἄλλους παρεῖναι τοὺς σὺν αὐτῷ δεδικακότα;. Μηδὲ γὰρ ἰδικὸν ἔχειν πρᾶγ μα πρὸς αὐτὸν τὸν Εὐσέβιον· ἀλλ' εἰ ἄρα περὶ ὧν πάντες δεδικάκασι. Καὶ πάλιν ἐπιμεινάντων τῶν πεμφθέντων περὶ τούτου, ἀπέτησεν ὁ Διόσκορος είν τών· Απαξ εἶπον ἃ εἶπον· καὶ περαιτέρω τούτων εἰπεῖν οὐκ ἔχω. Πρὸς ἃ Εὐσέβιος ὁ τοῦ Δορυλαίου διεξῆλθε, πρὸς μόνον Διόσκορον ἔχειν, καὶ πρὸς μη- δένα ἕτερον· καὶ ἠξίωσε τρίτῃ κλήσει κληθῆναι τὸν Διόσκορον. Καὶ ὑπολαβὼν Αέτιος, ἐδίδασκε, πρώην τινὰς λέγοντας ἑαυτοὺς κληρικούς μετὰ καὶ ἑτέρων λαϊκῶν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ὁρμωμένους, ἐπιδοῦναι λιβέλλου, κατὰ Διοσκόρου, καὶ τούτους πρὸ τοῦ συν- εδρίου ἑστῶτας ἐκβοήσεσι κεχρῆσθαι. Καὶ πρῶτα μὲν ἐπιδεδωκότος Θεοδώρου (η) διακόνου γενομένου σε παρακαλέσας. δ ἐν ἐκλήψει, σημεία σημειώσεις σημει ώσεις 'Αλλ' εἰ ἄρα. ἀλλ' ἡ ἄρα. (η) Θεοδώρου. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. quæ actis inserta leguntur, rursus. missi sunt B (m) qui Dioscorum hortarentur ut gestis interesset. Quod ubi factum est, hi qui missi erant, reversi dixerunt se responsionem Dioscori notis exceptam habere, quæ est hujusmodi : Jam antea pietati vestræ significavi, me morbo ' laborare, et postulare ut magnificentissimi judices et sacer senatus nunc quoque intersint judicio eo- rum quæ examinanda sunt. Sed quoniam mor- bus meus increvit, idcirco adesse non potui. Tum vero Cecropius, ut in iisdem actis legitur, Dioscoro dixit, paulo ante nullam mentionem morbi ab illo ſactam fuisse; proinde sacris regulis satisfacere eum debere. Cui Dioscorus respondit his verbis : Semel dixi judices adesse oportere. Ad hæc Rufinus Sa- mosatensis episcopus Dioscoro dixit, canonicum constitutum esse judicium, et posse Dioscorum, si adesset, cuncta quæ vellet libere dicere. Cumque Dioscorus interrogasset utrum Juvenalis et Thalas- sius atque Eustathius ad concilium venissent, re- spondit Pergamius nihil istud ad rem pertinere. Quibus verbis Dioscorum hac subjecisse, eadem acta testantur: postulasse se a Christi amantissimo im- peratore, ut juberet magnificentissimos judices in- teresse concilio, et eos qui una cum ipso judicave- rant. Quibus legati a concilio missi responderunt, eum solum ab Eusebio accusatum esse, nec reli- quos adesse debere. Tum vero Dioscorum intulisse, alios quoque adesse oportere qui una cum ipso ju- dicavissent. Neque enim Eusebium privatam ad- versus ipsum causam habere, sed cominunem ob ea quæ omnes simul judicavissent. Et cum legati in iisdem perstarent, Dioscorus respondit: Quæ dixi, semel dixi, nec amplius habeo quod dicam. Quibus renuntiatis, Eusebius episcopus Dorylai dixit se adversus unum Dioscorum causam habere, adversus alium præterea neminem. Postulavitque ut tertia vocatione Dioscorus citaretur. Post hæc Aetius retulit, quosdam qui se clericos esse dicerent, una cum aliis laicis ab urbe Alexandria venientes, nuper libellos porrexisse adversus Dioscorum, et nunc pro foribus concilii stantes vociferari. Cum VARIE LECTIONES. C VALESI ANNOTATIONES. nensis pro his verbis scriptum est quod vetus interpres ita vertit: Et certa locuti sunt quæ in exceptis habeo. Certe llimerius erat notarius et lector, missus a concilio una cum epi- scopis ad Dioscorum, ut notis exciperet ea quæ ab utraque parte dicerentur, id eniin erat officium notariorum. Solebant autem episcopi quoties ad synodum proficiscerentur, notarium suum secum quo scilicet finita synodo codicem actorum singuli referrent in patriam. Cæterum quod vetus ille in- terpres vertit excepta, equidem valde pro- bo. Unde et Origenis, Latine excepta dici debere existimo. Scio quidem Origenis a Rufino et Hieronymo excerpta vulgo appel- lari, sed vitiose ita scribi existimo, cum excepta potius debeant nominari. VARIORUM. (m) Videtur legendum W. LOWTH. Theodorus et Ischyrion, Ecclesiz Alexandrinæ diaconi, Athanasius ibidem presbyter, et Sophronius Laicus, mala quæ a Dioscoro passi sunt, exposuerunt libellis qui exstant Concil. tom. IV, pag. 396, 400, 405, 411, edit. Labbe. (15) Ἐν σημείοις. In Actis concilii Chalcedo- D deducere, qui gesta synodalia notis exciperet :
PG 86:2563λβ Περὶ τῆς ἐκβολῆς Μακεδονίου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Φλαβιανοῦ Ἀντιοχείας.
Ἰσχυρίωνος διακόνου ", καὶ ᾿Αθανασίου πρεσβυτέ ρου καὶ ἀδελφιδοῦ Κυρίλλου, καὶ πρός τε Σωφρονίου, δι' ὧν περί γε βλασφημιών ένεκάλεσαν Διοσκόροφ, περί τε σωματικῶν καὶ βιαίας ἀφαιρέσεως (16) χρη- μάτων, τρίτη κλήσις γέγονε προτρέπουσα τὸν Διόσ κορον παραγενέσθαι. Τοιγαροῦν ἐπαναζεύξαντες οἱ ἐπὶ τούτῳ ἀφωρισμένοι, ειρήκασιν εἰπεῖν τὸν Διόσ χορον· Αὐτάρκως ἐδίδαξα τὴν ὑμετέραν θεοσέβειαν, οἷς προσθεῖναι τι οὐ δύναμαι. Καὶ αὖθις δὲ τὰ αὐτὰ εἰρηκότος τοῦ αὐτοῦ Διοσκόρου, ἐπιμεινάντων τῇ προτροπῇ τῶν ἐπὶ τοῦτο σταλέντων, Πασχασίνος ἐπίσκοπος εἶπεν· Καὶ ἤδη τρίτον κληθεὶς Διόσκορος, οὐ παρεγένετο, ὑπὸ συνειδήσεως βαλλόμενος, ἐπυν θάνατο (17) τίνος ἄξιος εἴη· πρὸς ὁ τῶν ἐπισκόπων ἀποκριναμένων, ὑποπεπτωκέναι αὐτὸν τοῖς κανόσι, Προτερίου δὲ ἐπισκόπου Σμύρνης (ο) εἰπόντος, Οτε ἐφονεύετο ἅγιος Φλαβιανός, οὐδὲν ἀκόλουθον ἐπρά- χθῆ ἐπ' αὐτῷ· οἱ τὸν τόπον ἐπέχοντες Λέοντος ἐπι- σκόπου τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης, ἀπεφήναντο ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Α τῆς ἐν ᾿Αλεξανδρείς ἁγίας Εκκλησίας, εἶτα δὲ καὶ Β Δῆλα γεγένηται τὰ τετολμημένα Διοσκόρῳ τῷ γε νομένῳ τῆς ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως ἐπισκόπῳ κατὰ τῆς τῶν κανόνων τάξεως, καὶ τῆς ἐκκλησια- στικής καταστάσεως ἐκ τῶν ἤδη ἐξετασθέντων ἐν τῷ πρώτῳ συνεδρίῳ, καὶ ἀπὸ τῶν σήμερον πεπραγμέ νων. Οὗτος γὰρ, ἵνα τὰ πολλὰ παραλίπωμεν, Εύο τυχῆ τὸν ὁμόδοξον αὐτῷ, καθαιρεθέντα κανονικῶς παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, τοῦ ἐν ἁγίοις φαμὲν Πα- τρὸς ἡμῶν καὶ ἀρχιεπισκόπου Φλαβιανοῦ, αὐθεντή- σας ακανονίστως εἰς κοινωνίαν ἀνεδέξατο, πρὶν ἢ συνεδρεῦσαι ἐν τῇ Ἐφεσίων μετὰ τῶν θεοφιλών ἐπισκόπων. Αλλ' ἐκείνοις μὲν ὁ ἀποστολικός θρόνος συγγνώμην ἀπένειμεν ἐπὶ τοῖς ἐκεῖσε μὴ κατὰ γνώ μην ὑπ' αὐτῶν πεπραγμένοις· οἱ καὶ διετέλεσαν μέχρι τοῦ παρόντος ἑπόμενοι τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπι σκόπῳ Λέοντι, καὶ πάσῃ τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συν όδῳ. Οὗ δὴ χάριν καὶ ἐν τῇ αὐτοῦ κοινωνίᾳ αὐτοὺς ὁμοπίστους ἐδέξατο. Οὗτος δὲ καὶ μέχρι τοῦ παρόν τος διέμεινε σεμνυνόμενος ἐν ἐκείνοις, ἐφ᾽ οἷς ἔδει στένειν, καὶ ἐς γῆν κεκυφέναι ὀφείλει. Πρὸς τούτοις δὲ, οὐδὲ τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνωσθήναι συνεχώρησε τοῦ μακαριωτάτου πάπα Λέοντος, τὴν γραφείσαν παρ' αὐτοῦ πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις τὴν μνήμην Φλαβια- νὸν, καὶ ταῦτα πολλάκις παρακληθεὶς ἀναγνῶναι ταύτην ὑπὸ τῶν κεκομικότων, καὶ μεθ᾽ ὅρκων ποιή- Ισχυρίωνος καὶ αὐτοῦ διακόνου. ἀφαιρέσεως. βιαίας βιαίας καὶ τῶν ἐπισκόπων ἀνεπυνθά νετο, τερίου Αιθερικοῦ, EVAGRII SCHOLASTICI ergo libellos obtulisset primum quidem Theodorus qui sanctæ Alexandrinorum Ecclesiæ diaconus fue- rat, deinde Ischyrio similiter, et ipse diaconus : tum Athanasius presbyter et Cyrilli sororis filius : ac postremo Sophronius; quibus Dioscorum partim ob blasphemias, partim ob corporalia quædam damna et violentas pecuniæ exactiones accusabant : tertia vocatione citalus est Dioscorus, moni- tusque est ut ad concilium accederet. Regressi igitur qui ad hoc missi fuerant, nuntiarunt Dioscorum ista dixiss: eSatis superque docui pietatem vestram : nec iis aliud quidquam adjicere possum. Rursus instan- tibus legatis, eumque ut veniret hortantibus, cum idem semper respondisset Dioscorus, Paschasinus episcopus : dixit Jam ter vocatus Dioscorus haudqua- quam comparuit, torquente ipsum conscientia. Et interrogavit episcopos qui aderant, quam poenam commeruisset. Cumque episcopi ad hæc respondis sent illum in canones commisisse, et Proterius epi- scopus Smyrnæ dixisset: Quando sanctus Flavianus occisus est, nihil recte neque ordine factum est su- per illo : vicarii Leonis episcopi senioris Romæ ila decreverunt ad verbuın : Quæ Dioscorus, antehac episcopus magnæ civi- tatis Alexandriæ, contra ordinem canonum et contra disciplinaın ecclesiasticam attentavit, mani- festa sunt, tam ex his quæ jam sunt examinata in primo concessu, quam ex his quæ hodierno die sunt gesta. Hic enim, ut plurima alia prætermitta- mus, Eutychem eadem cum ipso sentientem, regu- lariter a proprio deposituma episcopo, sanctissimo scilicet Patre nostro et archiepiscopo Flaviano, pro- pria auctoritate contra sacros canones in commu- uíonem suscepit, priusquam Ephesi consedisset una cum reliquis Deo charissimis episcopis. Verum episcopis quidem apostolica sedes veniam concessit ob ea quæ illic ab iisdem non sponte gesta fuerant. Qui quidem hactenus permanserunt, sanctissimo archiepiscopo Leoni et sancta universali synodo obsequentes. Qua de causa eos, utpote ejusdem cum ipso fidei cultores, in communionem suam recepit. Hic vero, in hodiernum usque diem ob ea gloriari non desinit, quorum causa gemere et ad terram usque sese inclinare debuerat. Præterea epistolam beatissimi papæ Leouis, quam ille ad sanctæ memoriæ Flavianum conscripserat, legi minime permisit: idque quamvis sæpissime rogatus esset ab iis qui epistolam attulerant, et quamvis G VARIA LECTIONES. D * Valesius et G. G. VALESII ANNOTATIONES. qui emendarunt ex conjectura, ut opinor. Nam libri nostri nihil mutant. Codex tamen Tel- Jerianus, quem dum editio nostra sub prelo esset, of portune nactus sum, diserte scriptum habet inseruit hoc modo : etc. VARIORUM. legendum ut recte monet Pagius ad annum 446, n. 6, quo nomine in Actis consilii appellatur. W. LOWTH. (16) Καὶ βίας αφαιρέσεως. Assentior viris doctis (47) Επυνθάνετο. Niceph. hic aliquot verbs (0) Προτερίου ἐπισκόπου Σμύρνης. Loco Προ-
λγ Περὶ Σευήρου ἐπισκόπου Ἀντιοχείας.
Ἰσχυρίωνος διακόνου ", καὶ ᾿Αθανασίου πρεσβυτέ ρου καὶ ἀδελφιδοῦ Κυρίλλου, καὶ πρός τε Σωφρονίου, δι' ὧν περί γε βλασφημιών ένεκάλεσαν Διοσκόροφ, περί τε σωματικῶν καὶ βιαίας ἀφαιρέσεως (16) χρη- μάτων, τρίτη κλήσις γέγονε προτρέπουσα τὸν Διόσ κορον παραγενέσθαι. Τοιγαροῦν ἐπαναζεύξαντες οἱ ἐπὶ τούτῳ ἀφωρισμένοι, ειρήκασιν εἰπεῖν τὸν Διόσ χορον· Αὐτάρκως ἐδίδαξα τὴν ὑμετέραν θεοσέβειαν, οἷς προσθεῖναι τι οὐ δύναμαι. Καὶ αὖθις δὲ τὰ αὐτὰ εἰρηκότος τοῦ αὐτοῦ Διοσκόρου, ἐπιμεινάντων τῇ προτροπῇ τῶν ἐπὶ τοῦτο σταλέντων, Πασχασίνος ἐπίσκοπος εἶπεν· Καὶ ἤδη τρίτον κληθεὶς Διόσκορος, οὐ παρεγένετο, ὑπὸ συνειδήσεως βαλλόμενος, ἐπυν θάνατο (17) τίνος ἄξιος εἴη· πρὸς ὁ τῶν ἐπισκόπων ἀποκριναμένων, ὑποπεπτωκέναι αὐτὸν τοῖς κανόσι, Προτερίου δὲ ἐπισκόπου Σμύρνης (ο) εἰπόντος, Οτε ἐφονεύετο ἅγιος Φλαβιανός, οὐδὲν ἀκόλουθον ἐπρά- χθῆ ἐπ' αὐτῷ· οἱ τὸν τόπον ἐπέχοντες Λέοντος ἐπι- σκόπου τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης, ἀπεφήναντο ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Α τῆς ἐν ᾿Αλεξανδρείς ἁγίας Εκκλησίας, εἶτα δὲ καὶ Β Δῆλα γεγένηται τὰ τετολμημένα Διοσκόρῳ τῷ γε νομένῳ τῆς ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως ἐπισκόπῳ κατὰ τῆς τῶν κανόνων τάξεως, καὶ τῆς ἐκκλησια- στικής καταστάσεως ἐκ τῶν ἤδη ἐξετασθέντων ἐν τῷ πρώτῳ συνεδρίῳ, καὶ ἀπὸ τῶν σήμερον πεπραγμέ νων. Οὗτος γὰρ, ἵνα τὰ πολλὰ παραλίπωμεν, Εύο τυχῆ τὸν ὁμόδοξον αὐτῷ, καθαιρεθέντα κανονικῶς παρὰ τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, τοῦ ἐν ἁγίοις φαμὲν Πα- τρὸς ἡμῶν καὶ ἀρχιεπισκόπου Φλαβιανοῦ, αὐθεντή- σας ακανονίστως εἰς κοινωνίαν ἀνεδέξατο, πρὶν ἢ συνεδρεῦσαι ἐν τῇ Ἐφεσίων μετὰ τῶν θεοφιλών ἐπισκόπων. Αλλ' ἐκείνοις μὲν ὁ ἀποστολικός θρόνος συγγνώμην ἀπένειμεν ἐπὶ τοῖς ἐκεῖσε μὴ κατὰ γνώ μην ὑπ' αὐτῶν πεπραγμένοις· οἱ καὶ διετέλεσαν μέχρι τοῦ παρόντος ἑπόμενοι τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπι σκόπῳ Λέοντι, καὶ πάσῃ τῇ ἁγίᾳ καὶ οἰκουμενικῇ συν όδῳ. Οὗ δὴ χάριν καὶ ἐν τῇ αὐτοῦ κοινωνίᾳ αὐτοὺς ὁμοπίστους ἐδέξατο. Οὗτος δὲ καὶ μέχρι τοῦ παρόν τος διέμεινε σεμνυνόμενος ἐν ἐκείνοις, ἐφ᾽ οἷς ἔδει στένειν, καὶ ἐς γῆν κεκυφέναι ὀφείλει. Πρὸς τούτοις δὲ, οὐδὲ τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνωσθήναι συνεχώρησε τοῦ μακαριωτάτου πάπα Λέοντος, τὴν γραφείσαν παρ' αὐτοῦ πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις τὴν μνήμην Φλαβια- νὸν, καὶ ταῦτα πολλάκις παρακληθεὶς ἀναγνῶναι ταύτην ὑπὸ τῶν κεκομικότων, καὶ μεθ᾽ ὅρκων ποιή- Ισχυρίωνος καὶ αὐτοῦ διακόνου. ἀφαιρέσεως. βιαίας βιαίας καὶ τῶν ἐπισκόπων ἀνεπυνθά νετο, τερίου Αιθερικοῦ, EVAGRII SCHOLASTICI ergo libellos obtulisset primum quidem Theodorus qui sanctæ Alexandrinorum Ecclesiæ diaconus fue- rat, deinde Ischyrio similiter, et ipse diaconus : tum Athanasius presbyter et Cyrilli sororis filius : ac postremo Sophronius; quibus Dioscorum partim ob blasphemias, partim ob corporalia quædam damna et violentas pecuniæ exactiones accusabant : tertia vocatione citalus est Dioscorus, moni- tusque est ut ad concilium accederet. Regressi igitur qui ad hoc missi fuerant, nuntiarunt Dioscorum ista dixiss: eSatis superque docui pietatem vestram : nec iis aliud quidquam adjicere possum. Rursus instan- tibus legatis, eumque ut veniret hortantibus, cum idem semper respondisset Dioscorus, Paschasinus episcopus : dixit Jam ter vocatus Dioscorus haudqua- quam comparuit, torquente ipsum conscientia. Et interrogavit episcopos qui aderant, quam poenam commeruisset. Cumque episcopi ad hæc respondis sent illum in canones commisisse, et Proterius epi- scopus Smyrnæ dixisset: Quando sanctus Flavianus occisus est, nihil recte neque ordine factum est su- per illo : vicarii Leonis episcopi senioris Romæ ila decreverunt ad verbuın : Quæ Dioscorus, antehac episcopus magnæ civi- tatis Alexandriæ, contra ordinem canonum et contra disciplinaın ecclesiasticam attentavit, mani- festa sunt, tam ex his quæ jam sunt examinata in primo concessu, quam ex his quæ hodierno die sunt gesta. Hic enim, ut plurima alia prætermitta- mus, Eutychem eadem cum ipso sentientem, regu- lariter a proprio deposituma episcopo, sanctissimo scilicet Patre nostro et archiepiscopo Flaviano, pro- pria auctoritate contra sacros canones in commu- uíonem suscepit, priusquam Ephesi consedisset una cum reliquis Deo charissimis episcopis. Verum episcopis quidem apostolica sedes veniam concessit ob ea quæ illic ab iisdem non sponte gesta fuerant. Qui quidem hactenus permanserunt, sanctissimo archiepiscopo Leoni et sancta universali synodo obsequentes. Qua de causa eos, utpote ejusdem cum ipso fidei cultores, in communionem suam recepit. Hic vero, in hodiernum usque diem ob ea gloriari non desinit, quorum causa gemere et ad terram usque sese inclinare debuerat. Præterea epistolam beatissimi papæ Leouis, quam ille ad sanctæ memoriæ Flavianum conscripserat, legi minime permisit: idque quamvis sæpissime rogatus esset ab iis qui epistolam attulerant, et quamvis G VARIA LECTIONES. D * Valesius et G. G. VALESII ANNOTATIONES. qui emendarunt ex conjectura, ut opinor. Nam libri nostri nihil mutant. Codex tamen Tel- Jerianus, quem dum editio nostra sub prelo esset, of portune nactus sum, diserte scriptum habet inseruit hoc modo : etc. VARIORUM. legendum ut recte monet Pagius ad annum 446, n. 6, quo nomine in Actis consilii appellatur. W. LOWTH. (16) Καὶ βίας αφαιρέσεως. Assentior viris doctis (47) Επυνθάνετο. Niceph. hic aliquot verbs (0) Προτερίου ἐπισκόπου Σμύρνης. Loco Προ-
PG 86:2565λδ Περὶ τῆς πεμφθείσης αὐτῷ καθαιρέσεως ὑπὸ Κοσμᾶ καὶ Σευηριανοῦ.
σασθαι τὴν ἀνάγνωσιν ὑποσχόμενος· ἧς μὴ ἀναγνω- Α σθείσης, σκανδάλων καὶ βλάβης [αἱ] ἀνὰ τὴν οἰκουμέ- τὴν ἁγιώταται έπληρώθησαν Ἐκκλησίαι. Αλλ' ὅμως τοιούτων παρ' αὐτοῦ τολμηθέντων, ἐπισκοποῦμεν περὶ τῆς (18) προτέρας ἀνοσίας αὐτοῦ πράξεως, φιλανθρωπίας τινὸς αὐτὸν ἀξιῶσαι, ὡς καὶ τοὺς λοιπούς θεοφιλεστάτους ἐπισκόπους, καίτοι μηδὲ τὴν αὐθεντίαν παραπλησίως αὐτῷ τῆς κρίσεως ἐσχηκό τας. Ἐπειδὴ δὲ τοῖς δευτέροις τὴν προτέραν παρα- νομίαν ὑπερηκόντισεν, ἐτόλμησε δὲ καὶ ἀκοινωνισίαν σε ὑπαγορεῦσαι κατὰ τοῦ ἁγιωτάτου καὶ ὁσιωτάτου ἀρχιεπισκόπου τῆς μεγάλης Ῥώμης Λέοντος · πρὸς δὲ τούτοις, καὶ λιβέλλων παρανομιῶν μεστων κατ' αὐτοῦ προσενεχθέντων τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ συνόδῳ, καὶ ἅπαξ, καὶ δὶς, καὶ τρὶς διὰ θεοφιλῶν ἐπισκόπων κανονικῶς κληθεὶς οὐχ ὑπήκουσεν, ὑπὸ τοῦ ἰδίου συνειδότος δηλονότι κεντούμενος, καὶ τοὺς παρὰ συνόδων διαφόρων ἐνθέσμως καθαιρεθέντας, παρα- νόμως ἐδέξατο, αὐτὸς καθ᾿ ἑαυτοῦ τὴν ψῆφον ἐξ- ήνεγκε, διαφόρως τοὺς ἐκκλησιαστικούς πατήσας θε σμούς. Οθεν ὁ ἁγιωτατος καὶ μακαριώτατος άρχι επίσκοπος τῆς μεγάλης και πρεσβυτέρας Ρώμης Λέων δι᾿ ἡμῶν καὶ τῆς παρούσης συνόδου, μετὰ τοῦ τρισμακαρίου καὶ πανευφήμου Πέτρου τοῦ ἀποστό λου, ὅς ἐστιν πέτρα και κρηπις τῆς καθολικής Εκ κλησίας, καὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως θεμέλιος τυγχά νει, εγύμνωσεν αὐτὸν τοῦ τε ἐπισκοπικοῦ ἀξιώμα- τοῦ, καὶ πάσης ἱερατικής Αλλοτρίωσεν ἐνεργείας. Τοιγαροῦν ἡ ἁγία αὐτὴ καὶ μεγάλη σύνοδος, τὰ δόξαντα τοῖς κανόσιν ἐπὶ τῷ μνημονευθέντι Διοσκό ρῳ ψηφίσηται. Των δὴ κυρωθέντων παρὰ ᾿Ανατολίου, Μαξίμου τε αὖ καὶ τῶν λοιπῶν ἐπισκόπων ἄνευ ἐκείνων τῶν ἅμα Διοσκόρῳ παρὰ τῆς συγκλήτου καθαιρεθέν των, ἀναφορὰ περὶ τούτων πρὸς Μαρκιανὸν ἐγράφετο παρὰ τῆς συνόδου, καὶ ἡ καθαίρεσις ἐπέμπετο Διοσκόρῳ παρὰ τῆς αὐτῆς συνόδου, ἔχουσα ὧδε· Γίνωσκε σαν τὸν διὰ τὴν κατὰ τῶν θείων κανόνων ὑπεροψίαν καὶ διὰ τὴν ἀπείθειάν σου τὴν περὶ τὴν ἁγίαν ταύτην καὶ οἰκουμενικὴν σύνοδον, ὑπὲρ ὧν πρὸς τοῖς ἄλλοις πλημμελήμασιν οἷς ἐάλως, καὶ τρίτον κληθεὶς παρὰ τῆς ἁγίας ταύτης και μεγάλης συνόδου, κατὰ τοὺς θείους κανόνας ἐπὶ τὸ ἀποκρίνασθαι τοῖς ἐπαγομέν νοις, οὐκ ἀπήντησας μηνὶ ὀκτωβρίῳ τῷ ἐνεστῶτι τρισκαιδεκάτῃ, παρὰ τῆς ἁγίας καὶ οἰκουμενικῆς συνόδου καθῃρῆσθαι τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ παντὸς ἐκκλησιαστικοῦ θεσμοῦ (19) ὑπάρχειν ἀλλότριον. σε ἀκοινωνησίαν. έσκοπούμεν, περιεσκοποῦμεν ἐπὶ τῆς, (γ) Διὰ τὴν κατὰ τῶν θείων κανόνων ύπερ- Γ HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER II. ipsemet adjecto jurejurando pollicitus esset se eam B C recitari jussurum. Qua minime perlecta, sanctis simas per universum orbem terrarum Ecclesias scandalis ac detrimentis complevit. Sed tamen, quamvis tot ac tanta ab eo praesumpta sint, propo- situm nobis erat, quod quidem ad prius ejus impium facinus pertinet, clementer illum ac benigne tractare, sicut et reliquos Deo dilectos episcopos, licet isti non eamdem ac ille judicandi potestatem habuissent. Sed quoniam priorem injustitiam posterioribus factis longe superavit: ausus quippe est excommunicationem diclare adversus sanctissimum ac religiosissimum magnæ Romæ archiepiscopum Leonem : præterea cum libelli pleni criminum ac flagitiorum sancto et magno concilio contra illum oblati essent, semel, iterum, ac tertio vocatus juxta canonum præscripta per Dei amantissimos episcopos, minime obtemperavit, pro- pria videlicet conscientia ipsum lancinante. Eos denique qui a diversis synodis juste depositi fue- rant, illegitime in communionem suscepit: contra semetipsum sententiam protulit, ecclesiasticis legi- bus sæpius proculcatis. Idcirco sanctissimus ac beatissimus magnæ et senioris Roma archiepiscopus Leo, per nos, et per præsentem synodum, una cum beatissimo et omni laude dignissimo apostolo Petro, qui petra et basis est Ecclesiæ catholica, reclæque fidei fundamentum, episcopali eum dignitate exuit, et ab omni sacerdotali officio alienum pronuntiavit. Sancta igitur et magna bæc synodus, super memorato Pioscoro ea quæ canonibus placita sunt decernat. Quæ cum ab Anatolio et Maximo, et a reliquis episcopis confirmata essent, exceptis iis qui una cum Dioscoro a senatu fuerant depositi, relatio de his rebus ad Marcianum principem scripta est a concilio, et libellus depositionis ab eodem concilio missus est ad Dioscorum in hæc verba : Scias te ob despectum sacrorum canonum, et ob contumaciam qua usus es erga hanc sanctam et universalem synodum : eo quod præter alia crimina de quibus convictus es, tertio vocatus ab hoc sancto et universali concilio juxta sacros cano- nes, ut accusationibus responderes, minime occurri- sti, octobris mensis præsentis die tertio decimo a (p), D sancta et universali synodo depositum esse, et ab episcopatu omnique ecclesiastico munere submotum. Post hæc cum de his rebus ad religiosissimos etiam VARIE LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. apud Nicephorum. Verum in actis Chalced. con- cilii et in c. lib. n, ubi hæc damnationis sen- tentia refertur, rectius scriptumn est etc. Ego vero transpositis præpositionibus mallem scribere etc. Quæ scri- ptura longe est elegantior. bulum varie exponunt interpretes. Nam Langus consuetudinem vertit. Musculus vero et Christo- VARIORUM. onur. Pagius aliique observarunt ex Anatolii ver- bis pauío infra, Dioscorum depositum non fuisse quod hæresin propugnasset (quanquam revera Eutychianista fuit et hæreticus pertinacissimus), sed ob contumaciam, violationem canonum. St contemptum legum ecclesiasticarum. (18) Επισκοποῦμεν περὶ τῆς. Ita legitur etiam (19) Παντὸς ἐκκλησιαστικοῦ θεσμοῦ. Hoc νυλ-
PG 86:2567λε Περὶ τῆς τῶν τυράννων Ἰσαύρων καθαιρέσεως.
Εἶτα τῶν περὶ τούτων γραφέντων καὶ πρὸς θεοφιλεῖς Β ἐπισκόπους τῆς ἐν Αλεξανδρείᾳ(20)ἁγιωτάτης Εκκλη- σίας, καὶ προθέματος (21) κατὰ τοῦ Διοσκόρου γενο- μένου, τὰ τῆς τοιαύτης συνελεύσεως πέρας εδέχετο. Οὕτω μὲν οὖν τὰ τῆς φθασάσης συνελεύσεως ἐπε- ρατώθη· μετὰ ταύτην δὲ καὶ αὖθις συναλισθέντες ἔφασκον πρὸς πεῦσιν τῶν ἀρχόντων, διδαχθῆ και βουλομένων τὰ τῆς ὀρθῆς θρησκείας, καὶ ὡς οὐ δέοι (22) τι περαιτέρω τυπωθῆναι ἅπαξ τῶν κατ' Εὐτυχῆ πέρας δεξαμένων, καὶ διατυπωθέντων παρά τοῦ ἐν Ῥώμῃ ἐπισκόπου, οἷς καὶ πάντες ἐστοίχησαν βοώντων τε αὖ πάντων τῶν ἐπισκόπων πάντας τὰ αὐτὰ λέγειν, καὶ τῶν ἀρχόντων διαλαλησάντων ἕκαστον πα τριάρχην ἐκλεγόμενον· ἐν ἢ δεύτερον τῆς ἰδίας διοική σεως πρόσωπον, ἐς μέσον παρελθεῖν, ὡς τὴν ἑκάστου φανερωθήναι γνώμην,Φλωρέντιος ἐπίσκοπος (23) Σάρ δεων ᾔτησεν, ἐφ᾽ ᾧ μετὰ σκέμματος προσελθεῖν αὐ- τοὺς τῇ ἀληθείᾳ. Καὶ Κεχρόπιος ἐπίσκοπος Σεβα στοπόλεως ἔφη ταῦτα· Ἡ πίστις καλῶς είρηται τῶν τριακοσίων δεκαοκτώ ἁγίων Πατέρων, καὶ ἐβεβαιώθη παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων, Αθανασίου, Κυρίλλου, Κελεστίνου, Ιλαρίου, Βασιλείου, Γρηγορίου, καὶ νῦν πάλιν διὰ τοῦ ἁγιωτάτου Λέοντος. Καὶ ἀξιοῦ- μεν καὶ τὰ τῶν ἁγίων Πατέρων τιὴν καὶ τὰ τοῦ ὁσιωτάτου Λέοντος ἐναγνωσθήναι. Ον ἀνεγνωσμένων ἡ πᾶσα σύνοδος ἀνεκραύγασε ταῦτα· Αὕτη ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· οὕτως πάντες πιστεύομεν· ὁ πάπας Λέων οὕτω πιστεύει. Κύριλλος οὕτως ἐπίστευσεν· ὁ πάπας οὕτως ήρμήνευσεν. ' Ἑτέρας τε διαλαλιᾶς ἐνεχθείσης, ὥστε καὶ τὰ δα τεθειμένα παρὰ τῶν ἁγίων ρν τυχεῖν ἀναγνώσεως, ἀνεγνώσθη καὶ ταῦτα. Πρὸς ἃ πάλιν οἱ τῆς συνόδου βοήσαντες, ἔφησαν· Αὕτη ἡ πάντων πίστις· αὕτη θε- σμού βαθμού καθαιρείσθαι τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ παντὸς ἐκκλησιαστικού βαθμού γενέσθαι ἀλλότριον. ενέργεια. Εγύμνωσεν αὐτὸν τοῦ ἐπισκοπι κοῦ ἀξιώματος, καὶ πάσης ἱερατικῆς ἠλλοτρίωσεν Ενεργείας. κληρικούς. προθέματος. πρόθεσμα. προθέματος. EVAGRII SCHOLASTICI clericos sanctissimæ Alexandrinorum Ecclesiæ & scriptæ essent litteræ, et edictum contra Dioscorum propositum fuisset, consessus iste înem accepit. causa Hunc in modum finito superiore consessu, epi- scopi denuo congregati, ad interrogationem judicum qui rectam fidem exponi postulayerant, responde- runt nihil amplius esse statuendum, cum Eutychis finem accepisset, et episcopi Romani judicio esset terminata, cui universi acquievissent. Rursus vero cum omnes episcopi clamarent se cunctos eadem dicere, et judices facta interlocu- tione pronuntiassent, ut singuli patriarchæ cum uno aut altero episcopo quem ex sua diæcesi elegis sent, in medium prodirent, quo uniuscujusque sententia palam feret; Florentius Sardianus epi- scopus inducias postulavit, ut cum deliberatione ad veritatis notitiam pervenirent. Tum Cecropius epi- scopus Sebastopoleos dixit: Fides recte exposita est a trecentis et octodecim sanctis Patribus, et confir- miata a sanctis Patribus, Athanasio, Cyrillo, Cale- stino, Hilario, Basilio, Gregorio, et nunc denuo per sanctissimum Leonem. Petimus igitur ut ver- ba trecentorum et octodecim sanctorum Patrum, et sanctissimi Leonis scripta recitentur. Quibus perfectis, universa synodus exclamavit in hæc verba: Hæc fides orthodoxorum ; sic omnes credi- mus; Leo papa ita credit. Cyrillus ita credidit: papa sic exposuit. Postea vero cum alia interlocutio prolata fuisset, ut expositio fidei centum et quinquaginta Patrum recitaretur, statim recitata est : et completa le- ctione, universa synodus exclamavit: Hæc est B C VALESI ANNOTATIONES. phorsonus ita interpretati sunt : et ab omni eccle- siastico jure esse abalienatum. Vetus autem inter- prcs Chalcedonensis concilii, pag. 214, functionem vertit, rectius meo quidem judicio. In libello auten depositionis ejusdem Dioscori, quem Chalced. sy- nodus iisdem fere verbis misit ad elericos Alexan- drina Ecclesiæ qui tum erant Chalcedone, pro scriptum est hoc modo : In sententia vero damnationis quam legati sedis apostolicæ contra eumdem Diosc. pronuntiarunt, pro eodem ponitur Sic enim ibi legitur. Idcirco autem hæc verba adjecta sunt a synodo, ut significarent Dioscorum ad laicam coin- munionem redactum esse. Non enim solum epi- scopali dignitate exutus esse dicitur, verum etiam ab omni ecclesiastico officio submotus: ne quis forte existimaret eum ab actu episcopali remotum in presbyterii gradum detrusum esse. Id enim facere, sacrilegium est, ut dicitur in act. synodi Chalcedonensis, pag. 247. dum videtur Libellus enim depositionis Dioscori missus est ad clericos Alexandrinæ Eccle- siæ qui tunc erant Chalcedone, ut videre est in actis Chalced. concilii, pag. 214. Ordo quidem le- gitimus postulabat, ut Dioscori depositio episcopis quoque Ægypti a synodo indicaretur. Verum id D postea præstituri_erant episcopi Chalced. concilii in sua Synodica. Tunc vero satis habuerunt, depo - sitionem Dioscori Alexandrinis clericis qui tum erant Chalcedone, significare, Eleemosyno scili- cet presbytero et œeconomo, et Euthalio archidia- cono, ac reliquis clericis. Gerte hic de episcopis Ægypti sermonem non esse, satis declarant Eva- grii verba. Episcopos enim Alexandrinæ Ecclesiæ eos appellat: quæ appellatio non convenit episco- pis Ægypti. In actis tamen Chaleed. concilii scri- bitur In Telleriano codice scriptum in- veni particula xat, quippe quæ hoc loco prorsus super- fua est. Porro locus quem designat Evag. exstat in actione secunda concilii Chalced. pag. edi- tionis Binii. Cæterum notandum est id quod jam monui, exemplaria synodi Chalced. quibus usus est Evagrius, diversa fuisse ab iis quæ nunc habe- mus. Nam quæ nobis est actio tertia, secunda est Evagrio, ut jam vidimus. Quæ vero in nostris exemplaribus inscribitur secunda actio, tertia est Evagrio, ut ex hoc loco et sequentibus fet. designat Evagrius, legitur in actione secunda Chal- ced. concilii p. 159. Verba item Cecropii episcopi Sebastopoleos babentur in eadem pagina. (20) Επισκόπους τῆς Ἀλεξανδρείας. Scriben (21) Προθέσματος. In Niceph. scriptum est (22) Καὶ ὡς οὐ δέοι. Procul dubio delenda est (25) Φλωρέντιος ἐπίσκοπος. Locus quem lic
λς Περὶ τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων ὡς ἐσπείσαντο πρὸς Ῥωμαίους.
Εἶτα τῶν περὶ τούτων γραφέντων καὶ πρὸς θεοφιλεῖς Β ἐπισκόπους τῆς ἐν Αλεξανδρείᾳ(20)ἁγιωτάτης Εκκλη- σίας, καὶ προθέματος (21) κατὰ τοῦ Διοσκόρου γενο- μένου, τὰ τῆς τοιαύτης συνελεύσεως πέρας εδέχετο. Οὕτω μὲν οὖν τὰ τῆς φθασάσης συνελεύσεως ἐπε- ρατώθη· μετὰ ταύτην δὲ καὶ αὖθις συναλισθέντες ἔφασκον πρὸς πεῦσιν τῶν ἀρχόντων, διδαχθῆ και βουλομένων τὰ τῆς ὀρθῆς θρησκείας, καὶ ὡς οὐ δέοι (22) τι περαιτέρω τυπωθῆναι ἅπαξ τῶν κατ' Εὐτυχῆ πέρας δεξαμένων, καὶ διατυπωθέντων παρά τοῦ ἐν Ῥώμῃ ἐπισκόπου, οἷς καὶ πάντες ἐστοίχησαν βοώντων τε αὖ πάντων τῶν ἐπισκόπων πάντας τὰ αὐτὰ λέγειν, καὶ τῶν ἀρχόντων διαλαλησάντων ἕκαστον πα τριάρχην ἐκλεγόμενον· ἐν ἢ δεύτερον τῆς ἰδίας διοική σεως πρόσωπον, ἐς μέσον παρελθεῖν, ὡς τὴν ἑκάστου φανερωθήναι γνώμην,Φλωρέντιος ἐπίσκοπος (23) Σάρ δεων ᾔτησεν, ἐφ᾽ ᾧ μετὰ σκέμματος προσελθεῖν αὐ- τοὺς τῇ ἀληθείᾳ. Καὶ Κεχρόπιος ἐπίσκοπος Σεβα στοπόλεως ἔφη ταῦτα· Ἡ πίστις καλῶς είρηται τῶν τριακοσίων δεκαοκτώ ἁγίων Πατέρων, καὶ ἐβεβαιώθη παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων, Αθανασίου, Κυρίλλου, Κελεστίνου, Ιλαρίου, Βασιλείου, Γρηγορίου, καὶ νῦν πάλιν διὰ τοῦ ἁγιωτάτου Λέοντος. Καὶ ἀξιοῦ- μεν καὶ τὰ τῶν ἁγίων Πατέρων τιὴν καὶ τὰ τοῦ ὁσιωτάτου Λέοντος ἐναγνωσθήναι. Ον ἀνεγνωσμένων ἡ πᾶσα σύνοδος ἀνεκραύγασε ταῦτα· Αὕτη ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· οὕτως πάντες πιστεύομεν· ὁ πάπας Λέων οὕτω πιστεύει. Κύριλλος οὕτως ἐπίστευσεν· ὁ πάπας οὕτως ήρμήνευσεν. ' Ἑτέρας τε διαλαλιᾶς ἐνεχθείσης, ὥστε καὶ τὰ δα τεθειμένα παρὰ τῶν ἁγίων ρν τυχεῖν ἀναγνώσεως, ἀνεγνώσθη καὶ ταῦτα. Πρὸς ἃ πάλιν οἱ τῆς συνόδου βοήσαντες, ἔφησαν· Αὕτη ἡ πάντων πίστις· αὕτη θε- σμού βαθμού καθαιρείσθαι τῆς ἐπισκοπῆς, καὶ παντὸς ἐκκλησιαστικού βαθμού γενέσθαι ἀλλότριον. ενέργεια. Εγύμνωσεν αὐτὸν τοῦ ἐπισκοπι κοῦ ἀξιώματος, καὶ πάσης ἱερατικῆς ἠλλοτρίωσεν Ενεργείας. κληρικούς. προθέματος. πρόθεσμα. προθέματος. EVAGRII SCHOLASTICI clericos sanctissimæ Alexandrinorum Ecclesiæ & scriptæ essent litteræ, et edictum contra Dioscorum propositum fuisset, consessus iste înem accepit. causa Hunc in modum finito superiore consessu, epi- scopi denuo congregati, ad interrogationem judicum qui rectam fidem exponi postulayerant, responde- runt nihil amplius esse statuendum, cum Eutychis finem accepisset, et episcopi Romani judicio esset terminata, cui universi acquievissent. Rursus vero cum omnes episcopi clamarent se cunctos eadem dicere, et judices facta interlocu- tione pronuntiassent, ut singuli patriarchæ cum uno aut altero episcopo quem ex sua diæcesi elegis sent, in medium prodirent, quo uniuscujusque sententia palam feret; Florentius Sardianus epi- scopus inducias postulavit, ut cum deliberatione ad veritatis notitiam pervenirent. Tum Cecropius epi- scopus Sebastopoleos dixit: Fides recte exposita est a trecentis et octodecim sanctis Patribus, et confir- miata a sanctis Patribus, Athanasio, Cyrillo, Cale- stino, Hilario, Basilio, Gregorio, et nunc denuo per sanctissimum Leonem. Petimus igitur ut ver- ba trecentorum et octodecim sanctorum Patrum, et sanctissimi Leonis scripta recitentur. Quibus perfectis, universa synodus exclamavit in hæc verba: Hæc fides orthodoxorum ; sic omnes credi- mus; Leo papa ita credit. Cyrillus ita credidit: papa sic exposuit. Postea vero cum alia interlocutio prolata fuisset, ut expositio fidei centum et quinquaginta Patrum recitaretur, statim recitata est : et completa le- ctione, universa synodus exclamavit: Hæc est B C VALESI ANNOTATIONES. phorsonus ita interpretati sunt : et ab omni eccle- siastico jure esse abalienatum. Vetus autem inter- prcs Chalcedonensis concilii, pag. 214, functionem vertit, rectius meo quidem judicio. In libello auten depositionis ejusdem Dioscori, quem Chalced. sy- nodus iisdem fere verbis misit ad elericos Alexan- drina Ecclesiæ qui tum erant Chalcedone, pro scriptum est hoc modo : In sententia vero damnationis quam legati sedis apostolicæ contra eumdem Diosc. pronuntiarunt, pro eodem ponitur Sic enim ibi legitur. Idcirco autem hæc verba adjecta sunt a synodo, ut significarent Dioscorum ad laicam coin- munionem redactum esse. Non enim solum epi- scopali dignitate exutus esse dicitur, verum etiam ab omni ecclesiastico officio submotus: ne quis forte existimaret eum ab actu episcopali remotum in presbyterii gradum detrusum esse. Id enim facere, sacrilegium est, ut dicitur in act. synodi Chalcedonensis, pag. 247. dum videtur Libellus enim depositionis Dioscori missus est ad clericos Alexandrinæ Eccle- siæ qui tunc erant Chalcedone, ut videre est in actis Chalced. concilii, pag. 214. Ordo quidem le- gitimus postulabat, ut Dioscori depositio episcopis quoque Ægypti a synodo indicaretur. Verum id D postea præstituri_erant episcopi Chalced. concilii in sua Synodica. Tunc vero satis habuerunt, depo - sitionem Dioscori Alexandrinis clericis qui tum erant Chalcedone, significare, Eleemosyno scili- cet presbytero et œeconomo, et Euthalio archidia- cono, ac reliquis clericis. Gerte hic de episcopis Ægypti sermonem non esse, satis declarant Eva- grii verba. Episcopos enim Alexandrinæ Ecclesiæ eos appellat: quæ appellatio non convenit episco- pis Ægypti. In actis tamen Chaleed. concilii scri- bitur In Telleriano codice scriptum in- veni particula xat, quippe quæ hoc loco prorsus super- fua est. Porro locus quem designat Evag. exstat in actione secunda concilii Chalced. pag. edi- tionis Binii. Cæterum notandum est id quod jam monui, exemplaria synodi Chalced. quibus usus est Evagrius, diversa fuisse ab iis quæ nunc habe- mus. Nam quæ nobis est actio tertia, secunda est Evagrio, ut jam vidimus. Quæ vero in nostris exemplaribus inscribitur secunda actio, tertia est Evagrio, ut ex hoc loco et sequentibus fet. designat Evagrius, legitur in actione secunda Chal- ced. concilii p. 159. Verba item Cecropii episcopi Sebastopoleos babentur in eadem pagina. (20) Επισκόπους τῆς Ἀλεξανδρείας. Scriben (21) Προθέσματος. In Niceph. scriptum est (22) Καὶ ὡς οὐ δέοι. Procul dubio delenda est (25) Φλωρέντιος ἐπίσκοπος. Locus quem lic
PG 86:2569λζ Περὶ τῆς ἐν Ἀμίδῃ πολιορκίας καὶ κτίσεως τοῦ Δάρας.
ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· Οὕτως πάντες πιστεύομεν. Α Μεθ' οὓς 'έτιος (24) ὁ ἀρχιδιάκονος. ἔφη ἔχειν μετ τὰ χεῖρας τὴν πρὸς Νεστόριον ἐπιστολὴν Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου, ἣν πάντες οἱ ἐν Ἐφέσῳ συλλεγέντες ἐκύρωσαν οἰκείαις ὑποσημειώσεσιν· ἔχειν τε καὶ τὴν ἑτέραν ἐπιστολὴν αὐτοῦ Κυρίλλου, γεγραμμένην πρὸς Ἰωάννην τὸν ᾿Αντιοχείας, καὶ αὐτὴν βεβαιω- θεῖσαν, ἃς ἐξήτει ἀναγνώσεως τυχεῖν. Διαλαλιάς τε πρὸς ταῦτα γεγενημένης, ἄμφω ἀνεγνώσθησαν. Καὶ τῆς μὲν προτέρας αὐτῆς ἔνια τοῖς ὀνόμα σὶν ἐστιν ταῦτα· Τῷ εὐλαβεστάτῳ συλλειτουργῷ το Νεστορίῳ Κύριλλος. Καταφλυαρούσιν, ὡς μανθάνω, τινὲς τῆς ἐμῆς ὑπολήψεως ἐπὶ τῆς σῆς θεοσεβείας, καὶ τοῦτο συχνῶς, τὰς τῶν ἐν τέλει συνόδους καιρο φυλαχτοῦντες μάλιστα, καὶ τάχα που καὶ τέρπειν οἰόμενοι τὴν σὴν ἀκοήν. Καὶ μεθ' ἕτερα• Εφη του νυν ἡ ἁγία καὶ μεγάλη σύνοδος αὐτὸν τὸν ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς κατὰ φύσιν γεννηθέντα Υιόν μου νογενῆ, τὸν ἐκ τοῦ Θεοῦ ἀληθινοῦ Θεὸν ἀληθινὸν, τὸ φῶς τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς, τὸν δι' οὗ τὰ πάντα πεποίηκεν ὁ Πατὴρ, κατελθεῖν, σαρκωθῆναι, ἐνανθρωπῆσαι, πα- θεῖν, ἀναστῆναι τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, ἀνελθεῖν εἰς οὐρα νούς. Τούτοις καὶ ἡμᾶς ἔπεσθαι δεῖ, καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς παραδείγμασιν, ἐννοοῦντας τί τὸ σαρκωθῆ- ναι καὶ ἐνανθρωπῆσαι δηλοῖ τὸν Θεὸν Λόγον. Οὐ γάρ φαμεν ὅτι ἡ τοῦ Λόγου φύσις μεταποιηθεῖσα, γέγονε σάρξ· ἀλλ' οὐδὲ εἰ ὅλον ἄνθρωπον μεταβληθῆναι τὸν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος· ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον, ὅτι σάρκα εμψυχωμένην ψυχῇ λογικῇ ἐνώσας ὁ Λόγος ἑαυτῷ καθ' ὑπόστασιν, ἀφράστως καὶ ἀπερινοήτως γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ κεχρημάτικεν Υἱὸς ἀνθρώ που, οὐ κατὰ θέλησιν μόνην, ἢ εὐδοκίαν· ἀλλ᾽ οὐδὲ ὡς ἐν προσλήψει προσώπου μόνου· καὶ ὅτι διάφοροι μὲν αἱ πρὸς ἑνότητα τὴν ἀληθινὴν συνενεχθεῖσαι φύσεις (25), εἴς δὲ ἐξ ἀμφοῖν Χριστὸς, καὶ Υἱός, οὐχ ὡς τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἕνωσιν· ἀποτελεσασῶν δὲ μᾶλλον ἡμῖν τὸν ἕνα Κύριον καὶ Χριστὸν καὶ Υἱὸν ἐκ θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος, διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀποῤῥήτου πρὸς ἑνότητα συνδρομῆς. Καὶ μετ' ὀλίγα· Ἐπειδὴ δὲ δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ενώσας έαυ- τῷ καθ᾿ ὑπόστασιν τὸν ἀνθρώπινον προῆλθεν ἐκ γυο ναικός, ταυτὶ λέγεται καὶ γεννηθῆναι σαρκικῶς. Οὐ γὰρ πρῶτον ἄνθρωπος ἐγεννήθη κοινὸς ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου, εἶθ' οὕτως καταπεφοίτηκεν ἐπ' αὐτὸν ὁ Λόγος· ἀλλ' ἐξ αὐτῆς μήτρας ενωθείς, ὑπομεῖναι λέο γεται γέννησιν σαρκικὴν, ὡς τῆς ἰδίας σαρκὸς τὴν ** αὐτοῖς. το εὐλ. καὶ θεοσεβεστάτῳ λειτουργῷ. εχθεῖσαι φύσεις. διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀποῤῥήτου πρὸς ἑνότητα συν δρομῆς. ενότητα HISTORIA ECCLESIASTICÆ LIBER II. omnium fides; hæc fides orthodoxorum sic omnes B D credimus. Post hæc Actius archidiaconus dixit., habere se præ manibus epistolam divini Cyrilli ad Nestorium, quam universi episcopi in Ephesina synodo congregali subscriptionibus suis compro- bassent. Alteram item epistolam ejusdem Cyrilli se habere, scriptam ad Joannem episcopum Antiochia, quæ similiter fuisset confirmata. Petiitque ut ambæ recitarentur. Facta igitur hac de re interlocutione, utraque epistola recitata est. Prioris autem epistolæ pars ad verbum sicģhabet: Reverendissimo et piissimo comministro Nestorio Cyrillus. Nonnulli, ut audio, apud sanctitatem tuam obtrectant famæ nostræ, idque sæpissime: tempus illud præcipue captantes, cum honoratos ac primo- res viros in unum collectos viderint: ac fortasse existimantes, aures tuas hujusmodi sermonibus oblectari. Et aliquanto post : Sancta igitur et ma- gna synodus ait, illum ex Deo Patre secundum naturam genitum Filium unicum, Deum verum ex Deo vero, lumen ex lumine: per quem omnia fecit Pater ; descendisse, incarnatum esse, hominem fa- ctum, et passum esse, tertio die resurrexisse, in coelum ascendisse. His nos verbis atque decretis inhaerere oportet, considerantes quid sit incarnatum esse, et hominem factum Deum Ver- bum. Non enim dicimus naturam Verbi immutatam, carnem esse factam: sed neque in totum hominem conversam esse, qui constat ex anima et corpore. Verum illud potius dicimus, Verbum, cum carnem anima rationali animatam sibi personaliter univis- set, ineffabili quadam et incomprehensibili ratione hominem factum esse, et filium hominis vocatum, non juxta voluntatem duntaxat ac beneplacitum, sed nec solius personæ assumptione. Et diversas quidem esse naturas quæ in veram unitatem con- venerint: unum autem esse Christum et Filium: non quod naturarum diversitas sublata sit per uni- tionem: sed potius divinitate simul et humanitate unum nobis Dominum et Christum ac Filium per- iciente per ineffabilem et arcanum illum concur- sum ad unitatem. Et paulo post : Quoniam vero propter nos et propter nostram salutem bumana natura sibi personaliter unita, processit ex muliere, idcirco natus dicitur secundum carnem. Neque enim primum natus est homo vulgaris ex sancta Virgine, ac deinde Verbum in eum descendit: sed ab ipso utero unitus carnalem nativitatem subiisse VARIE LECTIONES. C " C. C. interpretatus est Valesius, omisit ejus typographus. G. C. VALESI ANNOTATIONES. actione secunda Chalced. concilii, pag. 160. Divina enim et humana natura simul junctæ, unum Christum ac Dominum nobis constituerunt. Atque ita verum est quod ait Cyril- Jus, duas naturas inter se diversas, in veram uni- tatem coivisse : quod tamen non intellexit Christoph.: PATROL. GR. LXXXVI. non quod ex duabus naturis una facta sit, quem- admodum Eutyches asseruit; sed quod ex duabus naturis unus exstiterit Christus. Atque ita Cyrillus sententiam suam paulo post exponit, cum ait, Ex his apparet hallucinatum esse Joannem Langum, doctum alioqui Nicephori interpretem, qui unioncm vertit. (24) Μεθ' ους 'Αέτιος. Exstat etiam hic locus in (25) Αἱ πρὸς ἑνότητα τὴν ἀληθινὴν συνεν
PG 86:2594λη Περὶ τοῦ μακροῦ τείχους.
PG 86:2569λθ Περὶ τοῦ λεγομένου Χρυσαργύρου, ὡς ἀνεῖλεν αὐτὸ Ἀναστάσιος.
ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· Οὕτως πάντες πιστεύομεν. Α Μεθ' οὓς 'έτιος (24) ὁ ἀρχιδιάκονος. ἔφη ἔχειν μετ τὰ χεῖρας τὴν πρὸς Νεστόριον ἐπιστολὴν Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου, ἣν πάντες οἱ ἐν Ἐφέσῳ συλλεγέντες ἐκύρωσαν οἰκείαις ὑποσημειώσεσιν· ἔχειν τε καὶ τὴν ἑτέραν ἐπιστολὴν αὐτοῦ Κυρίλλου, γεγραμμένην πρὸς Ἰωάννην τὸν ᾿Αντιοχείας, καὶ αὐτὴν βεβαιω- θεῖσαν, ἃς ἐξήτει ἀναγνώσεως τυχεῖν. Διαλαλιάς τε πρὸς ταῦτα γεγενημένης, ἄμφω ἀνεγνώσθησαν. Καὶ τῆς μὲν προτέρας αὐτῆς ἔνια τοῖς ὀνόμα σὶν ἐστιν ταῦτα· Τῷ εὐλαβεστάτῳ συλλειτουργῷ το Νεστορίῳ Κύριλλος. Καταφλυαρούσιν, ὡς μανθάνω, τινὲς τῆς ἐμῆς ὑπολήψεως ἐπὶ τῆς σῆς θεοσεβείας, καὶ τοῦτο συχνῶς, τὰς τῶν ἐν τέλει συνόδους καιρο φυλαχτοῦντες μάλιστα, καὶ τάχα που καὶ τέρπειν οἰόμενοι τὴν σὴν ἀκοήν. Καὶ μεθ' ἕτερα• Εφη του νυν ἡ ἁγία καὶ μεγάλη σύνοδος αὐτὸν τὸν ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς κατὰ φύσιν γεννηθέντα Υιόν μου νογενῆ, τὸν ἐκ τοῦ Θεοῦ ἀληθινοῦ Θεὸν ἀληθινὸν, τὸ φῶς τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς, τὸν δι' οὗ τὰ πάντα πεποίηκεν ὁ Πατὴρ, κατελθεῖν, σαρκωθῆναι, ἐνανθρωπῆσαι, πα- θεῖν, ἀναστῆναι τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, ἀνελθεῖν εἰς οὐρα νούς. Τούτοις καὶ ἡμᾶς ἔπεσθαι δεῖ, καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς παραδείγμασιν, ἐννοοῦντας τί τὸ σαρκωθῆ- ναι καὶ ἐνανθρωπῆσαι δηλοῖ τὸν Θεὸν Λόγον. Οὐ γάρ φαμεν ὅτι ἡ τοῦ Λόγου φύσις μεταποιηθεῖσα, γέγονε σάρξ· ἀλλ' οὐδὲ εἰ ὅλον ἄνθρωπον μεταβληθῆναι τὸν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος· ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον, ὅτι σάρκα εμψυχωμένην ψυχῇ λογικῇ ἐνώσας ὁ Λόγος ἑαυτῷ καθ' ὑπόστασιν, ἀφράστως καὶ ἀπερινοήτως γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ κεχρημάτικεν Υἱὸς ἀνθρώ που, οὐ κατὰ θέλησιν μόνην, ἢ εὐδοκίαν· ἀλλ᾽ οὐδὲ ὡς ἐν προσλήψει προσώπου μόνου· καὶ ὅτι διάφοροι μὲν αἱ πρὸς ἑνότητα τὴν ἀληθινὴν συνενεχθεῖσαι φύσεις (25), εἴς δὲ ἐξ ἀμφοῖν Χριστὸς, καὶ Υἱός, οὐχ ὡς τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἕνωσιν· ἀποτελεσασῶν δὲ μᾶλλον ἡμῖν τὸν ἕνα Κύριον καὶ Χριστὸν καὶ Υἱὸν ἐκ θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος, διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀποῤῥήτου πρὸς ἑνότητα συνδρομῆς. Καὶ μετ' ὀλίγα· Ἐπειδὴ δὲ δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ενώσας έαυ- τῷ καθ᾿ ὑπόστασιν τὸν ἀνθρώπινον προῆλθεν ἐκ γυο ναικός, ταυτὶ λέγεται καὶ γεννηθῆναι σαρκικῶς. Οὐ γὰρ πρῶτον ἄνθρωπος ἐγεννήθη κοινὸς ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου, εἶθ' οὕτως καταπεφοίτηκεν ἐπ' αὐτὸν ὁ Λόγος· ἀλλ' ἐξ αὐτῆς μήτρας ενωθείς, ὑπομεῖναι λέο γεται γέννησιν σαρκικὴν, ὡς τῆς ἰδίας σαρκὸς τὴν ** αὐτοῖς. το εὐλ. καὶ θεοσεβεστάτῳ λειτουργῷ. εχθεῖσαι φύσεις. διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀποῤῥήτου πρὸς ἑνότητα συν δρομῆς. ενότητα HISTORIA ECCLESIASTICÆ LIBER II. omnium fides; hæc fides orthodoxorum sic omnes B D credimus. Post hæc Actius archidiaconus dixit., habere se præ manibus epistolam divini Cyrilli ad Nestorium, quam universi episcopi in Ephesina synodo congregali subscriptionibus suis compro- bassent. Alteram item epistolam ejusdem Cyrilli se habere, scriptam ad Joannem episcopum Antiochia, quæ similiter fuisset confirmata. Petiitque ut ambæ recitarentur. Facta igitur hac de re interlocutione, utraque epistola recitata est. Prioris autem epistolæ pars ad verbum sicģhabet: Reverendissimo et piissimo comministro Nestorio Cyrillus. Nonnulli, ut audio, apud sanctitatem tuam obtrectant famæ nostræ, idque sæpissime: tempus illud præcipue captantes, cum honoratos ac primo- res viros in unum collectos viderint: ac fortasse existimantes, aures tuas hujusmodi sermonibus oblectari. Et aliquanto post : Sancta igitur et ma- gna synodus ait, illum ex Deo Patre secundum naturam genitum Filium unicum, Deum verum ex Deo vero, lumen ex lumine: per quem omnia fecit Pater ; descendisse, incarnatum esse, hominem fa- ctum, et passum esse, tertio die resurrexisse, in coelum ascendisse. His nos verbis atque decretis inhaerere oportet, considerantes quid sit incarnatum esse, et hominem factum Deum Ver- bum. Non enim dicimus naturam Verbi immutatam, carnem esse factam: sed neque in totum hominem conversam esse, qui constat ex anima et corpore. Verum illud potius dicimus, Verbum, cum carnem anima rationali animatam sibi personaliter univis- set, ineffabili quadam et incomprehensibili ratione hominem factum esse, et filium hominis vocatum, non juxta voluntatem duntaxat ac beneplacitum, sed nec solius personæ assumptione. Et diversas quidem esse naturas quæ in veram unitatem con- venerint: unum autem esse Christum et Filium: non quod naturarum diversitas sublata sit per uni- tionem: sed potius divinitate simul et humanitate unum nobis Dominum et Christum ac Filium per- iciente per ineffabilem et arcanum illum concur- sum ad unitatem. Et paulo post : Quoniam vero propter nos et propter nostram salutem bumana natura sibi personaliter unita, processit ex muliere, idcirco natus dicitur secundum carnem. Neque enim primum natus est homo vulgaris ex sancta Virgine, ac deinde Verbum in eum descendit: sed ab ipso utero unitus carnalem nativitatem subiisse VARIE LECTIONES. C " C. C. interpretatus est Valesius, omisit ejus typographus. G. C. VALESI ANNOTATIONES. actione secunda Chalced. concilii, pag. 160. Divina enim et humana natura simul junctæ, unum Christum ac Dominum nobis constituerunt. Atque ita verum est quod ait Cyril- Jus, duas naturas inter se diversas, in veram uni- tatem coivisse : quod tamen non intellexit Christoph.: PATROL. GR. LXXXVI. non quod ex duabus naturis una facta sit, quem- admodum Eutyches asseruit; sed quod ex duabus naturis unus exstiterit Christus. Atque ita Cyrillus sententiam suam paulo post exponit, cum ait, Ex his apparet hallucinatum esse Joannem Langum, doctum alioqui Nicephori interpretem, qui unioncm vertit. (24) Μεθ' ους 'Αέτιος. Exstat etiam hic locus in (25) Αἱ πρὸς ἑνότητα τὴν ἀληθινὴν συνεν
μ Περὶ ὧν ἱστόρησε Ζώσιμος χάριν τοῦ Χρυσαργύρου κατὰ Κωνσταντίνου τοῦ βασιλέως.
ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων· Οὕτως πάντες πιστεύομεν. Α Μεθ' οὓς 'έτιος (24) ὁ ἀρχιδιάκονος. ἔφη ἔχειν μετ τὰ χεῖρας τὴν πρὸς Νεστόριον ἐπιστολὴν Κυρίλλου τοῦ θεσπεσίου, ἣν πάντες οἱ ἐν Ἐφέσῳ συλλεγέντες ἐκύρωσαν οἰκείαις ὑποσημειώσεσιν· ἔχειν τε καὶ τὴν ἑτέραν ἐπιστολὴν αὐτοῦ Κυρίλλου, γεγραμμένην πρὸς Ἰωάννην τὸν ᾿Αντιοχείας, καὶ αὐτὴν βεβαιω- θεῖσαν, ἃς ἐξήτει ἀναγνώσεως τυχεῖν. Διαλαλιάς τε πρὸς ταῦτα γεγενημένης, ἄμφω ἀνεγνώσθησαν. Καὶ τῆς μὲν προτέρας αὐτῆς ἔνια τοῖς ὀνόμα σὶν ἐστιν ταῦτα· Τῷ εὐλαβεστάτῳ συλλειτουργῷ το Νεστορίῳ Κύριλλος. Καταφλυαρούσιν, ὡς μανθάνω, τινὲς τῆς ἐμῆς ὑπολήψεως ἐπὶ τῆς σῆς θεοσεβείας, καὶ τοῦτο συχνῶς, τὰς τῶν ἐν τέλει συνόδους καιρο φυλαχτοῦντες μάλιστα, καὶ τάχα που καὶ τέρπειν οἰόμενοι τὴν σὴν ἀκοήν. Καὶ μεθ' ἕτερα• Εφη του νυν ἡ ἁγία καὶ μεγάλη σύνοδος αὐτὸν τὸν ἐκ Θεοῦ καὶ Πατρὸς κατὰ φύσιν γεννηθέντα Υιόν μου νογενῆ, τὸν ἐκ τοῦ Θεοῦ ἀληθινοῦ Θεὸν ἀληθινὸν, τὸ φῶς τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς, τὸν δι' οὗ τὰ πάντα πεποίηκεν ὁ Πατὴρ, κατελθεῖν, σαρκωθῆναι, ἐνανθρωπῆσαι, πα- θεῖν, ἀναστῆναι τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, ἀνελθεῖν εἰς οὐρα νούς. Τούτοις καὶ ἡμᾶς ἔπεσθαι δεῖ, καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς παραδείγμασιν, ἐννοοῦντας τί τὸ σαρκωθῆ- ναι καὶ ἐνανθρωπῆσαι δηλοῖ τὸν Θεὸν Λόγον. Οὐ γάρ φαμεν ὅτι ἡ τοῦ Λόγου φύσις μεταποιηθεῖσα, γέγονε σάρξ· ἀλλ' οὐδὲ εἰ ὅλον ἄνθρωπον μεταβληθῆναι τὸν ἐκ ψυχῆς καὶ σώματος· ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον, ὅτι σάρκα εμψυχωμένην ψυχῇ λογικῇ ἐνώσας ὁ Λόγος ἑαυτῷ καθ' ὑπόστασιν, ἀφράστως καὶ ἀπερινοήτως γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ κεχρημάτικεν Υἱὸς ἀνθρώ που, οὐ κατὰ θέλησιν μόνην, ἢ εὐδοκίαν· ἀλλ᾽ οὐδὲ ὡς ἐν προσλήψει προσώπου μόνου· καὶ ὅτι διάφοροι μὲν αἱ πρὸς ἑνότητα τὴν ἀληθινὴν συνενεχθεῖσαι φύσεις (25), εἴς δὲ ἐξ ἀμφοῖν Χριστὸς, καὶ Υἱός, οὐχ ὡς τῆς τῶν φύσεων διαφορᾶς ἀνῃρημένης διὰ τὴν ἕνωσιν· ἀποτελεσασῶν δὲ μᾶλλον ἡμῖν τὸν ἕνα Κύριον καὶ Χριστὸν καὶ Υἱὸν ἐκ θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος, διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀποῤῥήτου πρὸς ἑνότητα συνδρομῆς. Καὶ μετ' ὀλίγα· Ἐπειδὴ δὲ δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ενώσας έαυ- τῷ καθ᾿ ὑπόστασιν τὸν ἀνθρώπινον προῆλθεν ἐκ γυο ναικός, ταυτὶ λέγεται καὶ γεννηθῆναι σαρκικῶς. Οὐ γὰρ πρῶτον ἄνθρωπος ἐγεννήθη κοινὸς ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου, εἶθ' οὕτως καταπεφοίτηκεν ἐπ' αὐτὸν ὁ Λόγος· ἀλλ' ἐξ αὐτῆς μήτρας ενωθείς, ὑπομεῖναι λέο γεται γέννησιν σαρκικὴν, ὡς τῆς ἰδίας σαρκὸς τὴν ** αὐτοῖς. το εὐλ. καὶ θεοσεβεστάτῳ λειτουργῷ. εχθεῖσαι φύσεις. διὰ τῆς ἀφράστου καὶ ἀποῤῥήτου πρὸς ἑνότητα συν δρομῆς. ενότητα HISTORIA ECCLESIASTICÆ LIBER II. omnium fides; hæc fides orthodoxorum sic omnes B D credimus. Post hæc Actius archidiaconus dixit., habere se præ manibus epistolam divini Cyrilli ad Nestorium, quam universi episcopi in Ephesina synodo congregali subscriptionibus suis compro- bassent. Alteram item epistolam ejusdem Cyrilli se habere, scriptam ad Joannem episcopum Antiochia, quæ similiter fuisset confirmata. Petiitque ut ambæ recitarentur. Facta igitur hac de re interlocutione, utraque epistola recitata est. Prioris autem epistolæ pars ad verbum sicģhabet: Reverendissimo et piissimo comministro Nestorio Cyrillus. Nonnulli, ut audio, apud sanctitatem tuam obtrectant famæ nostræ, idque sæpissime: tempus illud præcipue captantes, cum honoratos ac primo- res viros in unum collectos viderint: ac fortasse existimantes, aures tuas hujusmodi sermonibus oblectari. Et aliquanto post : Sancta igitur et ma- gna synodus ait, illum ex Deo Patre secundum naturam genitum Filium unicum, Deum verum ex Deo vero, lumen ex lumine: per quem omnia fecit Pater ; descendisse, incarnatum esse, hominem fa- ctum, et passum esse, tertio die resurrexisse, in coelum ascendisse. His nos verbis atque decretis inhaerere oportet, considerantes quid sit incarnatum esse, et hominem factum Deum Ver- bum. Non enim dicimus naturam Verbi immutatam, carnem esse factam: sed neque in totum hominem conversam esse, qui constat ex anima et corpore. Verum illud potius dicimus, Verbum, cum carnem anima rationali animatam sibi personaliter univis- set, ineffabili quadam et incomprehensibili ratione hominem factum esse, et filium hominis vocatum, non juxta voluntatem duntaxat ac beneplacitum, sed nec solius personæ assumptione. Et diversas quidem esse naturas quæ in veram unitatem con- venerint: unum autem esse Christum et Filium: non quod naturarum diversitas sublata sit per uni- tionem: sed potius divinitate simul et humanitate unum nobis Dominum et Christum ac Filium per- iciente per ineffabilem et arcanum illum concur- sum ad unitatem. Et paulo post : Quoniam vero propter nos et propter nostram salutem bumana natura sibi personaliter unita, processit ex muliere, idcirco natus dicitur secundum carnem. Neque enim primum natus est homo vulgaris ex sancta Virgine, ac deinde Verbum in eum descendit: sed ab ipso utero unitus carnalem nativitatem subiisse VARIE LECTIONES. C " C. C. interpretatus est Valesius, omisit ejus typographus. G. C. VALESI ANNOTATIONES. actione secunda Chalced. concilii, pag. 160. Divina enim et humana natura simul junctæ, unum Christum ac Dominum nobis constituerunt. Atque ita verum est quod ait Cyril- Jus, duas naturas inter se diversas, in veram uni- tatem coivisse : quod tamen non intellexit Christoph.: PATROL. GR. LXXXVI. non quod ex duabus naturis una facta sit, quem- admodum Eutyches asseruit; sed quod ex duabus naturis unus exstiterit Christus. Atque ita Cyrillus sententiam suam paulo post exponit, cum ait, Ex his apparet hallucinatum esse Joannem Langum, doctum alioqui Nicephori interpretem, qui unioncm vertit. (24) Μεθ' ους 'Αέτιος. Exstat etiam hic locus in (25) Αἱ πρὸς ἑνότητα τὴν ἀληθινὴν συνεν
PG 86:2571μα Ἀπόστασις πρὸς Ζώσιμον ἐφ’ οἷς ἐβλασφήμησε Κωνσταντῖνον καὶ Χριστιανούς.
PG 86:2593μβ Περὶ τῆς χρυσοτελείας.
ΚΕ'. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως Θεοδερίχου τοῦ Σκύ- Α θου, καὶ τῆς τούτου τελευτής. Κα'. Περὶ τῆς Μαρκιανοῦ ἐπαναστάσεως, καὶ οἷα περὶ τοῦτον συνέβη. ΚΖ'. Περὶ τῆς τυραννίδος Ιλλου καὶ Λεοντίου. ΚΗ'. Περί Μαμμιανοῦ, καὶ τῶν ἔργων αὐτοῦ. ΚΘ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Ζήνωνος, καὶ τῆς ἀναβρή σεως Αναστασίου. Λ'. Περὶ ᾿Αναστασίου τοῦ βασιλέως, καὶ ὡς διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι τοῦτον καινοτομεῖν τι περὶ τὴν ἐκκλη σιαστικὴν κατάστασιν, μυρίων ταραχῶν αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην Εκκλησίας ενεπλήσθησαν· πολλοί τε τῶν ἐπισκόπων διὰ τοῦτο ἐξεβλήθησαν. ΛΑ'. Ἐπιστολὴ τῶν μοναχῶν Παλαιστινῶν πρὸς Αλκίσωνα περὶ μοναχοῦ Ξεναίου καὶ ἑτέρων τινῶν. ΛΒ'. Περὶ τῆς ἐκβολῆς Μακεδονίου τοῦ Κωνσταν τινουπόλεως, καὶ Φλαβιανοῦ ᾿Αντιοχείας. ΑΓ. Περὶ Σεβήρου ἐπισκόπου Αντιοχείας. ΛΔ'. Περὶ τῆς πεμφθείσης αὐτῷ καθαιρέσεως ὑπὸ Κοσμᾶ καὶ Σεβηριανοῦ. ΛΕ'. Περὶ τῆς τῶν τυράννων Ισαύρων καθαιρέσεως. ΑϚ'. Περὶ τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων, ὡς ἐσπείσαντο πρὸς 'Ρωμαίους. ΛΖ'. Περὶ τῆς ἐν ᾿Αμίδῃ πολιορκίας, καὶ κτίσεως τοῦ Δάρας. ΛΗ'. Περὶ τοῦ μακροῦ τείχους. ΑΘ'. Περὶ τοῦ λεγομένου Χρυσαργύρου, ὡς ἀνεῖ λεν αὐτὸν ᾿Αναστάσιος. Μ'. Περὶ ὧν ἱστόρησε Ζώσιμος χάριν τοῦ Χρυσαρ- γύρου, καὶ Κωνσταντίνου τοῦ βασιλέως. ΜΑ'. Απόστασις πρὸς Ζώσιμον ἐφ' οἷς ἐβλασφή μησε Κωνσταντῖνον καὶ Χριστιανούς. ΜΒ. Περὶ τῆς χρυσοτελείας. ΜΓ. Περὶ τῆς τυραννίδος Βιταλιανοῦ. ΜΔ'. Ως 'Αναστασίου ἐν τῷ τρισαγίῳ Ὕμνῳ τὸ, Ο σταυρωθείς δι' ἡμᾶς, βουληθέντος προσθεῖναι, στά- σις ἐν τῷ δήμῳ καὶ ταραχὴ γέγονεν· ὅπερ φοβηθείς, ὑποκρινάμενος ταπείνωσιν, ταχὺ τὰς γνώμας τοῦ δήμου μετέβαλε. ΜΕ'. Περὶ τοῦ θανάτου Αναστασίου. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ τῆς βασιλείας Ζήνωνος καὶ τοῦ βίου αὐτοῦ. Ζήνων δὲ, ἐπεὶ τὴν βασιλείαν, τοῦ παιδὸς οἱ τε λευτήσαντος, μόνος περιεβάλετο, ὥσπερ οὐκ οιόμε- νος το τῶν ὅλων ἐγκρατής γενέσθαι, εἰ μὴ καὶ πά σαις ταῖς ἐπιούσαις ἡδοναῖς μετ' ἐξουσίας ἐπεξέλ θει, τοσαῦτον ἐκ προοιμίων ἑαυτὸν ταῖς ἐπιθέσεσι τῶν ἐπιθυμιῶν ἐκδέδωκεν, ὡς μηδὲν αὐτὸν ἐπισχεῖν τῶν ἀπρεπῶν τε καὶ ἀθέσμων· ἀλλ᾽ οὕτως τούτοις ἐμπολιτεύεσθαι, ὡς τὸ σκοτίως ταῦτα καὶ ἐν παρα- σύστῳ γίγνεσθαι, χαμερπὲς εἶναι νομίζειν· τὸ δέ γε ἀναφανδὲν καὶ ὥσπερ ἐξ ἀπόπτου, βασιλικὸν, καὶ εὐτοκράτοι μόνῳ πρέπον· κακῶς καὶ δουλοπρεπῶς το οὐχ οἰκειούμενος. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. XXV. De Theodorici Scylla rebellione, deque B ejusdem interitu. XXVI. De rebellione Marciani, et quid eidem acciderit. XXVII. De Tyrannide Illi ac Leontii. XXVIII. De Mammiano, et de operibus ab eo constructis. XXIX. De Zenonis obitu, et de Anastasii impe- ratoris nuncupatione. XXX. De Anastasio imperatore : et quomodo, cum ille nihil in ecclesiastico statu sineret inno- vari, totius orbis Ecclesiæ innumeris perturbatio- nibus repletæ sunt, multique episcopi cam ob cau- sam expulsi. XXXI. Epistola monachorum Palæstinæ ad Alci- sonem de Xenaia monacho, et de aliis quibusdam. XXXII. De expulsione Macedonii Constantinopo- litani episcopi, et Flaviani Antiocheni. XXXIII. De Severo episcopo Antiochiæ.. XXXIV. De libello depositionis ad eumdem Se- verum misso a Cosma et Severiano. XXXV. De exstincta Isaurorum tyrannide. XXXVI. Quomodo Saraceni pacem cum Romanis fecerunt. XXXVII. De expugnatione Amidæ, et de conditu urbis Daras. XXXVIII. De longo muro. XXXIX. De vectigali quod Chrysargyrum vocant, et quomodo sublatum sit ab Anastasio. XL. De his quæ Zosimus scripsit de Chrysargyro et de Constantino impératore. XLI. Invectiva in Zosimum ob ejus in Constan- tinum et Christianos maledicta. XLII. De auraria pensione. XLIII. De Vitaliani Tyrannide. XLIV. Quomodo ingens seditio in populo exci- tata sit, cum Anastasius in Hymno Trisagio has voces addere voluisset : qui crucifixus est pro nobis. Quod metuens Anastasius, simulatione usus, statim plebis animos commutavit. XLV. - Item de obitu ejusdem Anastasii. CAP. I. De imperio Zenonis deque ejusdem vila. At Zeno, simul atque, mortuo ipsius filio, solus imperium obtinuit, quasi persuasum habens se nequaquam summo imperio præditum esse, nisi in omne genus libidinis,,quodcunque obvium esset, summa cum licentia effunderetur: statim ab ipso exordio illecebris cupiditatum ita se totum dedidit, ut nihil esset tam turpe tamque illicitum, quod impetum ejus cohiberet; sed sic in flagitiis voluta- batur, ut clam quidem ac remotis arbitris ea com- mittere, vile ac plebeiun existimaret : palam vero et sub oculis omnium ea patrare, regium quiddam VARIÆ LECTIONES,
PG 86:2575μγ Περὶ τῆς τυραννίδος Βιταλιανοῦ.
ὑμᾶς. Μετὰ ταῦτα τῶν ὑπερφυῶν ἀρχόντω ν ρωτησάντων εἴπερ ἔτι τις ἀμφισβητεῖ, πάντες ἔφησαν μὴ ἀμφι βάλλειν ἔτι. Μεθ' οὓς Ἀττικὸς ἐπίσκοπος Νικοπόλεω; ἐξῄτησεν ἐνδόσιμον αὐτοῖς γενέσθαι ὀλίγων ἡμερῶν, ἐφ᾽ ᾧ ἀκυμάντῳ διανοίᾳ καὶ ἀταράχω λογισμῷ τὰ τῷ Θεῷ δοκοῦντα καὶ τοῖς ἁγίοις Πατράσι τυπωθῆ ναι. Εξήτησε δὲ λαβεῖν καὶ τὴν ἐπιστολὴν Κυρίλ λου, τὴν πρὸς Νεστόριον γεγραμμένην, ἐν ᾗ παρα κελεύεται αὐτὸν συνθέσθαι τοῖς δώδεκα αὐτοῦ Κεφα λαίοις, οἷς ἅπαντες συνέθεντο (31). Καὶ τῶν ἀρχόν των διαλαλησάντων ἐνδόσιμον αὐτοῖς ἡμερῶν πέντε γενέσθαι, εἰς τὸ συνελθεῖν περὶ ᾿Ανατολίῳ (59) τῷ τῆς Κωνσταντίνου πόλεως προέδρῳ, πάντες ἐπευφή μησαν οἱ ἐπίσκοποι φήσαντες· Ἡμεῖς οὕτως το στεύομεν· πάντες οὕτω πιστεύομεν· ὡς Λέων, οὕτως πιστεύομεν. Ημῶν οὐδεὶς ἀμφιβάλλει ἡμεῖς πάντες υπεγράψαμεν. Πρὸς & διελαλήθη ἐπὶ ῥήματος ταῦτα· Οὐκ ἀναγκαῖον πάντας σε συνελθεῖν· ἀλλ' ἐπειδὴ ἀκόλουθόν ἐστι πιστωθῆναι τοὺς ἀμφιβάλλοντας, ὁ εὐλαβέστατος ἐπίσκοπος Ανατόλιος, ἀπὸ τῶν ὑπογραψάντων ἐπιλέξηται οὓς ἐὰν νομίσῃ πρὸς διδασκαλίαν τῶν ἀμφιβαλλόντων. Οἷς ἐπήγαγον οἱ τῆς συνόδου οὕτως · Δεόμεθα περὶ τῶν Πατέρων (33)· τοὺς Πατέρας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμόφρονας Λέοντος τῇ συνόδῳ, τοὺς Πατέρας τῇ συνόδῳ· τὰς φωνὰς τῷ βα- παρὰ ᾿Ανατολίῳ. περὶ τῶν Πατέρων, EVAGRII SCHOLASTICI Post hæc cum amplissimi judices interrogassent, A num quis adbuc dubitaret, omnes episcopi respon- derunt neminem amplius dubitare. Tum Atticus Nicopolis episcopus, aliquot dierum inducias epi- scopis dari postulavit, ut tranquilla mente et sedato animo, ea quæ Deo ac sanctis Patribus placent, decernerentur. Epistolam quoque Cyrilli ad Ne- storium tradi ipsis postulavit, in qua Cyrillus Ne- storium hortatur, ut duodecim ipsius capitulis quibus omnes consenserant, etiam ipse consentiat. Cumque judices facta interlocutione præcepissent, ut dilatio dierum quinque ipsis daretur, quibus apud Anatolium Constantinopolis episcopum con- venirent, omnes episcopi acclamarunt in hæc ver- ba: Nos ita credimus; omnes ita credimus; ut Leo, ita credimus. Nemo nostrum dubitat. Nos universi subscripsimus. Quibus dictis, judices ita interlocuti sunt : Non est necesse ut omnes conveniatis; sed quoniam æquum est ut dubitantes confirmentur, revarandissimus episcopus Anatolius, ex numero corum qui subscripserunt eligat, quos idoneos esse judicaverit ad docendos eos qui dubitant. Tum episcopi bas acclamationes subjecerunt : Pro Pa- tribus rogamus. Patres synodo restituantur. Qui idem cum Leone sentiunt, synodo restituan- tur. Patres synodo restituantur. Has voces impe- « . . ¿paç VARIÆ LECTIONES. B VALESI ANNOTATIONES. bis verbis. Tam enim referri possunt ad duodecim Cyrilli capitula, de quibus proxime locutus est, quam ad postulata Attici Nicopolitani episcopi, qui- bus reliqui omnes episcopi assensi sunt, ut disci- mus ex actione secunda concilii Chalced. sub finem. Joannes quidem Langus priorem sensum secutus est. Posterior tamen explicatio mihi magis placet. doctis qui ante nos emendarunt Apud Nicephorum deest præpositio, quæ tamen nihi videtur prorsus necessaria. dice Florentino scriptum est quemadmodum etiam legitur in actione secunda con- cilii Chalced..Quinam porro sint hi Patres pro qui- bus postulant episcopi ut synodo restituantur, haud difficile est divinare. Sunt enim illi, Juvena- lis, episcopus Hierosolymorum, Thalassius Cæsa- D rea Cappadocia, Eusebius, Eustathius ac Basilius, qui in actione prima per interlocutionem judicum ac senatorum depositi fuerant una cum Dioscoro. Ob banc igitur depositionem quam episcopi suffra- giis suis comprobaverant, quinque isti episcopi, nec secundæ nec tertie actioni interfuerunt, ut patet ex indice episcoporum qui illis actionibus præmittitur. Sed et in actione tertia, cum legati se- dis apostolicæ sententiam depositionis contra Dio- scorum pronuntiassent, cæteri quidem episcopi sub- scriptionibus suis eam confirmarunt, exceptis tamen his quinque, ut recte observavit Evagríus supra. In vulgatis quidem exemplaribus synodi Chalce- donensis, pag. 212, etiam horum quinque episco- porum nomina leguntur ascripta; verum extra ordinem et post reliquos omnes episcopos. Ex quo apparet, illos non tum cum prolata est sententia subscripsisse, sed diu postea, cum restituti fuis- sent et pristinam dignitatem recuperassent. Cate- mum esse id quod jam sæpius monui, secundam actionem concilii Chalcedonensis ab Evagrio sumi pro tertia, et tertiam pro secunda. Utri vero codi- ces fide digniores sint, iine quibus usus est Eva- grius, an ii quos nunc editos habemus, haud facile est pronuntiare. Mihi quidem certiores videntur codices quibus usus est Evagrius. Primum ob an- tiquitatem. Vetustiores enim procul dubio fuerunt iis quibus nunc utimur. Deinde propter legitimum ordinem rerum gestarum. Nam post accuratam examinationem causa Dioscori, et post interlock- tionem judicum, qui illum in sacros canones com- misisse et deponendum esse pronuntiaverant, quæ gesta sunt in actione prima; restabat ut Dioscorus canonico judicio ab episcopis damnaretur. Proinde actio in qua Dioscorus ab episcopis synodali sen- tentia depositus est, primam actionem proxime se- qui debet. Recte igitur Evagrius ac Niceph. eam secundo loco posuerunt. Tertia ratio petitur ex ipsa actione tertia, pag. 177, ubi Dioscorus legatis a sacrosancta synodo ad ipsum missis ita respon- disse dicitur: Quoniam ante hæc in congregatione sedentes magnificentissimi judices certa definierunt post multam uniuscujusque interlocutionem, nunc vero in prædictorum infirmationem secunda me evo- cat congregatio. Obstat tamen id quod legitur in fine actionis secunda, episcopos scilicet Illyrici ita acclamasse Dioscorum synodo, Dioscorum Eccle- siis. Quod procul dubio nunquam ausi essent pro- ferre post depositionem Dioscori, cui ipsi subscri pserant. Secunda igitur actio in qua ita acclamatum est, præcedere omnino debet actionem tertiam; in qua Dioscorus canonice depositus est. Atque id verius puto. Certe Liberatus in Breviario, cap.13, ubi singulas sessiones Chalcedonensis concilii re- fert, huic posteriori sententiæ astipulatur.] (31) Olç äzartɛç ouréberto. Ambiguitas est in C rum ex supradictis manifeste colligitur, verissi- (59) Συνελθεῖν περὶ ᾿Ανατολίῳ. Assentior viris (53) Δεόμεθα παρὰ τῶν Πατέρων. In optimo co-
PG 86:2577μδ Ὡς Ἀναστασίου ἐν τῷ τρισαγίῳ ὕμνῳ τὸ Ὁ σταυρωθεὶς δι’ ἡμᾶς βουληθέντος προσθεῖναι, στάσις ἐν τῷ δήμῳ καὶ ταραχὴ γέγονεν· ὅπερ φοβηθείς, ὑποκρινάμενος ταπείνωσιν, ταχὺ τὰς γνώμας τοῦ δήμου μετέβαλεν.
σιλεῖ· τὰς ἱκεσίας τῷ ὀρθοδόξῳ, τὰς ἱκεσίας τῇ Αὐ- Α γούστῃ· πάντες ἡμάρτομεν, πᾶσι συγχωρηθείη. Επεβόησαν δὲ οἱ τῆς Κωνσταντινουπόλεως Ἐκκλη- σίας · Ολίγοι κράζουσιν· οὐ λέγει ἡ σύνοδος. Μ:0 οὖς οἱ ᾿Ανατολικοὶ ἐξεβόησαν· Τὴν Αἰγύπτιον τῇ Εξορία. Οἱ δὲ Ἰλλυριοὶ ἐκραύγασαν · Δεύμεθα, πάν τὰς ἐλέησον. Μεθ' οὔ; οἱ ᾿Ανατολικοί· Τὸν Αἰγύ πτιον τῇ ἐξορίᾳ. Καὶ τῶν Ἰλλυριῶν τὰ παραπλήσια αἰτούντων, οἱ τοῦ κλήρου Κωνσταντινουπόλεως ἐξ- εβόησαν· Διόσκορον τῇ ἐξορία, τὸν Αἰγύπτιον τῇ ἐξορίᾳ, τὸν αἱρετικὸν τῇ ἐξορίᾳ· Διόσκορον ὁ Χρι στὸς καθεῖλε. Μεθ' οὓς πάλιν οἱ Ἰλλυριοί καὶ οἱ ἀμφ' αὐτοὺς ἐπίσκοποι · Πάντες ἡμάρτομεν· πᾶσι συγχώρησον· Διόσκορον τῇ συνόδῳ, Διόσκορον ταῖς Ἐκκλησίαις. Καὶ τῶν παραπλησίων προελθόντων τὰ τῆς τοιαύτης συνελεύσεως ἐπερατοῦτο. Κατὰ δὲ τὴν μετ' αὐτὴν συνέλευσιν, τῆς συγκλή - του διαλαλησάσης ἀναγνωσθῆναι τοὺς ἤδη δεομένους τύπους (34), ἀνέγνω Κωνσταντίνος σεκρετάριος ἀπὸ σχέδους ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Περὶ μὲν τῆς ὀρθοδόξου καὶ καθολικῆς πίστεως, τελειότερον συνόδου γινο- μένης μετὰ μίαν ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν δεῖν γενέ- σθαι συνορῶμεν. Ἐπειδὴ δὲ Φλαβιανὸς ὁ τῆς εὐσε βοῦς μνήμης, καὶ Εὐσέβιος ὁ εὐλαβέστατος Επίσκο πος, ἐκ τῆς τῶν πεπραγμένων και διεγνωσμένων Ερεύνης, καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τινῶν τῶν ἐξάρχων γενομένων τῆς τότε συνόδου, ὁμολογησάντων ἐσφάλ- θαι καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες, δείκνυνται ἀδίκως καθαιρεθέντες φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ Θεῷ ἀρέσκον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ αὐτῷ ἐπιτιμίῳ Διόσκορον τὸν εὐλαβέ στατον ἐπίσκοπον 'Αλεξανδρείας, καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ Θαλάσ σιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Καισαρείας Καπο παδοκίας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Αγκύρας, καὶ Εὐστάθιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκο- τον Βηρυτοῦ, καὶ Βασίλειον τὸν εὐλαβέστατον ἐπί- σκοπον Σελευκείας τῆς Ἰσαυρίας, τοὺς ἐξουσίαν ἐστ χηκότας καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συνόδου, κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀλλοτρίους γενέσθαι ἀξιώ ματος· πάντων τῶν παρακολουθησάντων τῇ θείᾳ κορυφῇ γνωριζομένων. Εἶτα μεθ' ἑτέρας ἀναγνώσεις γενομένας, ερωτηθέντες οἱ συνειλεγμένοι ἐπίσκο- ποι, εἰ συνάδουσι τὰ Λέοντος γράμματα τῇ πίστει τῶν την ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ συναχθέν των, καὶ τῇ τῶν ρν', τῶν ἐν τῇ βασιλίδι, ἀπεκρίνατο Ανατόλιος ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρος, καὶ πάντες οἱ συνειλεγμένοι, συνάδειν τὴν ἐπιστο λὴν Λέοντος τοῖς εἰρημένοις ἁγίοις Πατράσι· καὶ τῇ αὐτῇ Λέοντος ἐπιστολῇ καθυπεσημήνατο (35). Τού- των ὧδε προελθόντων, ἐπεβόησαν οἱ τῆς συνόδου Πάντες συντιθέμεθα, πάντες συναινοῦμεν, πάντες ὁμοίως πιστεύομεν, πάντες τὰ αὐτὰ φρονοῦμεν, τοὺς δεδομένους, γενομένους, καθυπεσημήναντο, HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER II. ratori. Has preces orthodoxo. Has preces Augu • ste. Omnes peccavimus : omnibus indulgeatur. Clerici autem Ecclcsie Constantinopolitanm excla- marunt his verbis: Pauci clamant : synodus hæc non dicit. Post hæc acclamatum est ab Orientali- bus : Ægyptium exsilio. lilyriciani vero exclama- runt : Rogamus, omnium miserere. Rursus accia- natum est ab Orientalibus, Ægyptium exsilio. Cumque Illyriciani eadem qua prius postularent, clerici urbis Contantinopolitane clamarunt: Dic- scorum exsilio, Ægyptium exsilio, hæreticum exsi- lio, Dioscorum Christus deposuit. Post hæc iterum acclamatum est ab Illyricianis : Omnes peccavimus, omnibus veniam indulge: Dioscorum synodo, Dio- scorum Ecclesiis. Et cum alia ejusdem modi pro- cessissent, confessus iste finem cepit. D sentiret cum fide trecentorum et octodecim sanete- Sequenti vero consessu, cum senatus interlocu- tus esset ut recitarentur ea quæ jam fuerant con- stituta Constantinus a secretis hæc recitavit cx scheda De recta quidem catholica fide, crastino die, perfectius conveniente concilio diligentiorem inquisitionem feri oportere perspicimus. Quoniam vero piæ memoriæ Flavianus et Eusebius reveren- dissimus episcopus Dorylæi, ex scrutatione acto- rum ac decretorum, et ex ipsis vocibus eorum qui in synodo quæ tunc facta est præsederunt: qui quidem confessi sunt errasse se, et frustra illos de- posuisse, cum nullatenus errassent in fide, injuste depositi esse nascuntur : videtur nobis juxta id quod Deo placet, justum esse, modo id placuerit C sacratissimo ac piissimo Domino nostro, ut Diosco. rus reverendissimus episcopus Alexandriæ, et Ju- venalis reverendiss. episcopus Hierosolymorum, et Thalassius reverendis. episcopus Cæsareæ Cappa- dociæ, et Eusebius reverendiss. episcopus Ancyræ, et Eustathius reverendiss. episcopus Beryti, et Basilius reverendiss. episcopus Seleuciæ Isauriæ, qui tunc auctoritate præditi concilio præfuerunt, eidem pœnæ subjaceant, sacrosancti concilii sen- tentia juxta sacros canones ab episcopali dignitato submoti cunctis quæ consequenter gesta fuerint, ad sacratissimi principis notitiam perferendis. Deinde quibusdam aliis recitatis, interrogati episcopi qui aderant, utrum Leonis epistola con- rum Patrum qui Nicææ in unum convenerant, ct cum fide centum ac quinquaginta Patrum qui in urbe regia fuerant congregati, Anatolius Constanti - nopolitanus episcopus, et universi qui aderant episcopi responderunt, epistolam Leonis cum supra- dictis sanctis Patribus consentire. Idemque Anato- lius supra memorata Leonis epistole subscripsi.. Que cum ita processissent, acclamatum est ab uni- versa synodo : Omnes consentinus ; omnes com - VALESH ANNOTATIONES. cul dubio ut habet actio quarta Chalcedonensis concilii, pag. 216. Apud Nicephor. legitur quod idem est. rali nuncro legit quomodo etiam scriptum habet Nicephorus. Idque confirmant acta synoli Chalcedonensis pag. et sequentibus. (54) Τούς δεομένους τύπους. Scribendum est pro- (55) Καθυπεσημήνατο. Christophorsonus in plu.
με Περὶ τοῦ θανάτου Ἀναστασίου.
σιλεῖ· τὰς ἱκεσίας τῷ ὀρθοδόξῳ, τὰς ἱκεσίας τῇ Αὐ- Α γούστῃ· πάντες ἡμάρτομεν, πᾶσι συγχωρηθείη. Επεβόησαν δὲ οἱ τῆς Κωνσταντινουπόλεως Ἐκκλη- σίας · Ολίγοι κράζουσιν· οὐ λέγει ἡ σύνοδος. Μ:0 οὖς οἱ ᾿Ανατολικοὶ ἐξεβόησαν· Τὴν Αἰγύπτιον τῇ Εξορία. Οἱ δὲ Ἰλλυριοὶ ἐκραύγασαν · Δεύμεθα, πάν τὰς ἐλέησον. Μεθ' οὔ; οἱ ᾿Ανατολικοί· Τὸν Αἰγύ πτιον τῇ ἐξορίᾳ. Καὶ τῶν Ἰλλυριῶν τὰ παραπλήσια αἰτούντων, οἱ τοῦ κλήρου Κωνσταντινουπόλεως ἐξ- εβόησαν· Διόσκορον τῇ ἐξορία, τὸν Αἰγύπτιον τῇ ἐξορίᾳ, τὸν αἱρετικὸν τῇ ἐξορίᾳ· Διόσκορον ὁ Χρι στὸς καθεῖλε. Μεθ' οὓς πάλιν οἱ Ἰλλυριοί καὶ οἱ ἀμφ' αὐτοὺς ἐπίσκοποι · Πάντες ἡμάρτομεν· πᾶσι συγχώρησον· Διόσκορον τῇ συνόδῳ, Διόσκορον ταῖς Ἐκκλησίαις. Καὶ τῶν παραπλησίων προελθόντων τὰ τῆς τοιαύτης συνελεύσεως ἐπερατοῦτο. Κατὰ δὲ τὴν μετ' αὐτὴν συνέλευσιν, τῆς συγκλή - του διαλαλησάσης ἀναγνωσθῆναι τοὺς ἤδη δεομένους τύπους (34), ἀνέγνω Κωνσταντίνος σεκρετάριος ἀπὸ σχέδους ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Περὶ μὲν τῆς ὀρθοδόξου καὶ καθολικῆς πίστεως, τελειότερον συνόδου γινο- μένης μετὰ μίαν ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν δεῖν γενέ- σθαι συνορῶμεν. Ἐπειδὴ δὲ Φλαβιανὸς ὁ τῆς εὐσε βοῦς μνήμης, καὶ Εὐσέβιος ὁ εὐλαβέστατος Επίσκο πος, ἐκ τῆς τῶν πεπραγμένων και διεγνωσμένων Ερεύνης, καὶ αὐτῆς τῆς φωνῆς τινῶν τῶν ἐξάρχων γενομένων τῆς τότε συνόδου, ὁμολογησάντων ἐσφάλ- θαι καὶ μάτην αὐτοὺς καθῃρηκέναι, οὐδὲν περὶ τὴν πίστιν σφαλέντες, δείκνυνται ἀδίκως καθαιρεθέντες φαίνεται ἡμῖν κατὰ τὸ Θεῷ ἀρέσκον δίκαιον εἶναι, εἰ παρασταίη τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δεσπότῃ, τῷ αὐτῷ ἐπιτιμίῳ Διόσκορον τὸν εὐλαβέ στατον ἐπίσκοπον 'Αλεξανδρείας, καὶ Ἰουβενάλιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων, καὶ Θαλάσ σιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Καισαρείας Καπο παδοκίας, καὶ Εὐσέβιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκοπον Αγκύρας, καὶ Εὐστάθιον τὸν εὐλαβέστατον ἐπίσκο- τον Βηρυτοῦ, καὶ Βασίλειον τὸν εὐλαβέστατον ἐπί- σκοπον Σελευκείας τῆς Ἰσαυρίας, τοὺς ἐξουσίαν ἐστ χηκότας καὶ ἐξάρχοντας τῆς τότε συνόδου, κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀλλοτρίους γενέσθαι ἀξιώ ματος· πάντων τῶν παρακολουθησάντων τῇ θείᾳ κορυφῇ γνωριζομένων. Εἶτα μεθ' ἑτέρας ἀναγνώσεις γενομένας, ερωτηθέντες οἱ συνειλεγμένοι ἐπίσκο- ποι, εἰ συνάδουσι τὰ Λέοντος γράμματα τῇ πίστει τῶν την ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ συναχθέν των, καὶ τῇ τῶν ρν', τῶν ἐν τῇ βασιλίδι, ἀπεκρίνατο Ανατόλιος ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρος, καὶ πάντες οἱ συνειλεγμένοι, συνάδειν τὴν ἐπιστο λὴν Λέοντος τοῖς εἰρημένοις ἁγίοις Πατράσι· καὶ τῇ αὐτῇ Λέοντος ἐπιστολῇ καθυπεσημήνατο (35). Τού- των ὧδε προελθόντων, ἐπεβόησαν οἱ τῆς συνόδου Πάντες συντιθέμεθα, πάντες συναινοῦμεν, πάντες ὁμοίως πιστεύομεν, πάντες τὰ αὐτὰ φρονοῦμεν, τοὺς δεδομένους, γενομένους, καθυπεσημήναντο, HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER II. ratori. Has preces orthodoxo. Has preces Augu • ste. Omnes peccavimus : omnibus indulgeatur. Clerici autem Ecclcsie Constantinopolitanm excla- marunt his verbis: Pauci clamant : synodus hæc non dicit. Post hæc acclamatum est ab Orientali- bus : Ægyptium exsilio. lilyriciani vero exclama- runt : Rogamus, omnium miserere. Rursus accia- natum est ab Orientalibus, Ægyptium exsilio. Cumque Illyriciani eadem qua prius postularent, clerici urbis Contantinopolitane clamarunt: Dic- scorum exsilio, Ægyptium exsilio, hæreticum exsi- lio, Dioscorum Christus deposuit. Post hæc iterum acclamatum est ab Illyricianis : Omnes peccavimus, omnibus veniam indulge: Dioscorum synodo, Dio- scorum Ecclesiis. Et cum alia ejusdem modi pro- cessissent, confessus iste finem cepit. D sentiret cum fide trecentorum et octodecim sanete- Sequenti vero consessu, cum senatus interlocu- tus esset ut recitarentur ea quæ jam fuerant con- stituta Constantinus a secretis hæc recitavit cx scheda De recta quidem catholica fide, crastino die, perfectius conveniente concilio diligentiorem inquisitionem feri oportere perspicimus. Quoniam vero piæ memoriæ Flavianus et Eusebius reveren- dissimus episcopus Dorylæi, ex scrutatione acto- rum ac decretorum, et ex ipsis vocibus eorum qui in synodo quæ tunc facta est præsederunt: qui quidem confessi sunt errasse se, et frustra illos de- posuisse, cum nullatenus errassent in fide, injuste depositi esse nascuntur : videtur nobis juxta id quod Deo placet, justum esse, modo id placuerit C sacratissimo ac piissimo Domino nostro, ut Diosco. rus reverendissimus episcopus Alexandriæ, et Ju- venalis reverendiss. episcopus Hierosolymorum, et Thalassius reverendis. episcopus Cæsareæ Cappa- dociæ, et Eusebius reverendiss. episcopus Ancyræ, et Eustathius reverendiss. episcopus Beryti, et Basilius reverendiss. episcopus Seleuciæ Isauriæ, qui tunc auctoritate præditi concilio præfuerunt, eidem pœnæ subjaceant, sacrosancti concilii sen- tentia juxta sacros canones ab episcopali dignitato submoti cunctis quæ consequenter gesta fuerint, ad sacratissimi principis notitiam perferendis. Deinde quibusdam aliis recitatis, interrogati episcopi qui aderant, utrum Leonis epistola con- rum Patrum qui Nicææ in unum convenerant, ct cum fide centum ac quinquaginta Patrum qui in urbe regia fuerant congregati, Anatolius Constanti - nopolitanus episcopus, et universi qui aderant episcopi responderunt, epistolam Leonis cum supra- dictis sanctis Patribus consentire. Idemque Anato- lius supra memorata Leonis epistole subscripsi.. Que cum ita processissent, acclamatum est ab uni- versa synodo : Omnes consentinus ; omnes com - VALESH ANNOTATIONES. cul dubio ut habet actio quarta Chalcedonensis concilii, pag. 216. Apud Nicephor. legitur quod idem est. rali nuncro legit quomodo etiam scriptum habet Nicephorus. Idque confirmant acta synoli Chalcedonensis pag. et sequentibus. (54) Τούς δεομένους τύπους. Scribendum est pro- (55) Καθυπεσημήνατο. Christophorsonus in plu.
PG 86:2579Κεφάλαια ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου σχολαστικοῦ καὶ ἀπὸ ἐπάρχων.
τοὺς ὑπογράψαντας τῇ συνόδῳ πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως, πολλὰ τὰ ἔτη τῆς Αὐγούστης· τοὺς Πατέ ρας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμοπίστους τῇ συνόδῳ· πολλά τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως· τοὺς ὁμόφρονας τῇ συνόδῳ · πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως· οἱ πάντες τῇ πίστει υπεγράψαμεν· ὡς ὁ Λέων, οὕτως φρονοῦμεν. πάντες οὕτως πιστεύομεν· τοὺς Πατέρας τῇ συνόδῳ, Καὶ διαλαλιᾶς ἐνεχθείσης ἐπὶ λέξεως ὧδε· 'Αν ηνέγκαμεν τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δε σπότῃ περὶ αὐτῶν, καὶ ἀναμένομεν τὴν ἀπόκρισιν τῆς αὐτοῦ εὐσεβείας. Η δὲ εὐλάβεια ἡ ὑμετέρα καὶ περὶ Διοσκόρου τοῦ παρ' ὑμῶν καθαιρεθέντος ἀγνοούσης καὶ τῆς θειοτάτης κορυφῆς καὶ ἡμῶν καὶ περὶ αὐτῶν τῶν πέντε ὑπὲρ ὧν τὴν παράκλη σιν ποιεῖσθαι, καὶ πάντων (56) τῶν πεπραγμένων ἐν τῇ συνόδῳ δώσει λόγον τῷ Θεῷ · ἐπευφήμησαν λέγοντες· Διόσκορον ὁ Θεὸς καθεῖλεν, Διόσκορος δι- καίως καθηρέθη, Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθείλεν. Εἶτα μετὰ ταῦτα τῆς ἀπὸ Μαρκιανοῦ ἐνεχθείσης ἀποκρίσεως, τῇ διακρίσει τῶν ἐπισκόπων τὰ περὶ τῶν καθαιρεθέντων διδούσης, ὡς ἡ διαλαλιὰ τῶν ἀρχόντων ἐδήλωσεν· ἐδεήθησαν ἐπὶ λέξεως εἰπόντες ταῦτα· Παρακαλοῦμεν αὐτοὺς εἰσελθεῖν· τοὺς ὁμο δόξους τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμόφρονας τῇ συνόδῳ, τοὺς υπογράψαντας τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος τῇ συνόδῳ. Οι περ ἀπὸ διαλαλιᾶς τῇ συνόδῳ συνηριθμήθησαν. Καὶ μετὰ τοῦτο δεήσεις επιδεδομέναι παρὰ τῶν ἐπισκό πων τῆς ἐν Αἰγύπτῳ διοικήσεως Μαρκιανῷ τῷ αὐ τοκράτορι ἀνεγνώσθησαν, αἱ περιέχουσι πρὸς ἐτέ- ροις· Φρονοῦμεν καθὼς καὶ οἱ ἐν Νικαίᾳ τιη' ἐξε έθεντο, καὶ ὁ μακάριος ᾿Αθανάσιος, καὶ ὁ ἐν ἁγίοις Κύριλλος· ἀναθεματίζοντες πᾶσαν αἵρεσιν, τήν τε Αρείου, καὶ Εὐνομίου, καὶ Μάνου, καὶ Νεστορίου, καὶ τῶν λεγόντων ἐξ οὐρανοῦ τὴν σάρκα τοῦ Κυρίου ἡμῶν, καὶ μὴ ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ 'Αειπαρθένου Μαρίας, καθ' ὁμοιότητα πάντων ἡμῶν, χωρὶς ἁμαρ τίας. Πάντες οἱ τῆς συνόδου ἀνέκραξαν λέγοντες· Τὸ δόγμα Εὐτυχοῦς διατί μὴ ἀνεθεμάτισαν ; τῇ ἐπιστο λῇ Λέοντος υπογράψωσιν, ἀναθεματίζοντες Εὐτυχεῖ καὶ τοῖς δόγμασιν αὐτοῦ· συνθῶνται τῇ ἐπιστολή Λέοντος· χλευάσαι ἡμᾶς θέλουσιν καὶ ἀπελθεῖν. Πρὸς & διῆλθον οἱ ἐξ Αἰγύπτου ἐπίσκοποι, ὡς πολλοὶ τυγ χάνουσιν οἱ ἐν Αἰγύπτῳ ἐπίσκοποι, καὶ μὴ δύνασθαι τὸ τῶν ἀπολιμπανομένων ἀναδέξασθαι πρόσωπον καὶ παρεκάλουν ἀναμεῖναι τὴν σύνοδον τὸν αὐτῶν τῶν πέντε. ἡμῶν. EVAGRII SCHOLASTICI (q). probamus; omnes similiter credimus; omnes eadem A "sentimus; omnes ita credimus. Patres synodo red- lantur; qui subscripserunt, synodo reddantur; multos annos imperatori; multos annos Augustæ; Patres synodo reddantur; qui ejusdem fidei sunt, synodo reddantur, multos annos imperatori. Qui idem sentiunt, synodo reddantur; multos annos im- peratori; omnes fidei subscripsimus; ut Leo, ita scntimus. Postea cum interlocutio prolata esset a judicibus in hæc verba : De his relationem misimus ad sacra- tissimum et piissimum dominum nostrum, et re- sponsionem ab ejus clementia exspectamus. Vestra autem reverentia, tam de Dioscoro qui a vobis de- positus est, sacratissimo principe et nobis igno- rantibus, quam de quinque illis pro quibus precati estis, et de omnibus quæ in concilio gesta sunt, rationem Deo redditura est. Acclamatum est ab omnibus : Dioscorum Deus deposuit ; Dioscorus juste depositus est, Dioscorum Christus deposuit. Post hac cum allata esset responsio imperatoris Marciani, qua permittebatur episcopis ut de quin- que illis qui depositi fuerant, pro arbitrio suo sta- tuerent, quemadmodum judices interlocutione facta significarunt, episcopi precati sunt his ver- bis : Ut illi ingrediantur rogamus. Qui idem sen- tiunt, synodo reddantur. Qui idem sapiunt, synodo reddantur. Qui epistolæ Leonis subscripserunt sy- nodo reddantur. Qui mox prolata interlocutione, admissi sunt in synodum. Postea recitati sunt li- belli precum, qui ab episcopis Egyptiacae diccesis oblati fuerant imperatori Marciano. In quibus inter alia, haec legebantur : Sentimus quemadmodum trecenti et octodecim Patres Nicææ exposuerunt, et beatus Athanasius, et sanctæ memoriæ Cyrillus; anathemate damnantes omnem hæresim, Arii scili- cet atque Eunomii, Manetis item ac Nestorii, et eorum qui dicunt carnem Domini nostri e coelo esse, non autem ex sancta Deipara et semper Vir- gine Maria, similem omnium nostrum absque peccato. Tum omnes episcopi qui in synodo ad- erant, exclamarunt his verbis: Cur Eutychis etiam dogma isti minime damnarunt ? epistolæ Leonis subscribant, anathemate damnantes Eutychem ac doctrinam ejus : consentiant epistola Leonis; illa- dere nobis volunt et abscedere. Ad hæc episcopi Egypti responderunt, multos esse episcopos in B (r), VALESII ANNOTATIONES. nuscriptis codicibus Florentino et Telleriano legi- tur Quomodo etiam scriptum est in C D actione quarta synodi Chalced. pag. 232, necnon apud Nicephorum. VARIORUM. epistolæ Leonis ad Flavianum episc. CP. missæ subscripserunt, ut antecedentia et sequentia osten- dunt. Intellige istos episcopos, qui quamvis præ metu Dioscori concilio Ephesino assentirentur, postea tamen in synodo CPolitana, ab Anatolio congregata anno 450, epistola Leonis subscripse- rant. Hujus synodi fragmenta videre est toin. III Concilior. edit. Labb. pag. 1475. Leo sæpe horta- tur Patres Chalcedonenses, ut venia episcopis pœ- nitentibus concederetur. Vid. epist. 39, 40, 46. W. LOWTH. Episcopi nimirum in secunda actione soli convenerunt, cum Dioscorus depositus esset. W. LOWTR. (56) Περὶ αὐτῶν τῶν πάντων. Rectius in ma- (4) Τοὺς ὑπογράψαντας τῇ συνόδῳ. id est, qui (1) Αγνοούσης καὶ τῆς θειοτάτης κορυφῆς καὶ
α Περὶ τῆς βασιλείας Ζήνωνος καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ.
τοὺς ὑπογράψαντας τῇ συνόδῳ πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως, πολλὰ τὰ ἔτη τῆς Αὐγούστης· τοὺς Πατέ ρας τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμοπίστους τῇ συνόδῳ· πολλά τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως· τοὺς ὁμόφρονας τῇ συνόδῳ · πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ βασιλέως· οἱ πάντες τῇ πίστει υπεγράψαμεν· ὡς ὁ Λέων, οὕτως φρονοῦμεν. πάντες οὕτως πιστεύομεν· τοὺς Πατέρας τῇ συνόδῳ, Καὶ διαλαλιᾶς ἐνεχθείσης ἐπὶ λέξεως ὧδε· 'Αν ηνέγκαμεν τῷ θειοτάτῳ καὶ εὐσεβεστάτῳ ἡμῶν δε σπότῃ περὶ αὐτῶν, καὶ ἀναμένομεν τὴν ἀπόκρισιν τῆς αὐτοῦ εὐσεβείας. Η δὲ εὐλάβεια ἡ ὑμετέρα καὶ περὶ Διοσκόρου τοῦ παρ' ὑμῶν καθαιρεθέντος ἀγνοούσης καὶ τῆς θειοτάτης κορυφῆς καὶ ἡμῶν καὶ περὶ αὐτῶν τῶν πέντε ὑπὲρ ὧν τὴν παράκλη σιν ποιεῖσθαι, καὶ πάντων (56) τῶν πεπραγμένων ἐν τῇ συνόδῳ δώσει λόγον τῷ Θεῷ · ἐπευφήμησαν λέγοντες· Διόσκορον ὁ Θεὸς καθεῖλεν, Διόσκορος δι- καίως καθηρέθη, Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθείλεν. Εἶτα μετὰ ταῦτα τῆς ἀπὸ Μαρκιανοῦ ἐνεχθείσης ἀποκρίσεως, τῇ διακρίσει τῶν ἐπισκόπων τὰ περὶ τῶν καθαιρεθέντων διδούσης, ὡς ἡ διαλαλιὰ τῶν ἀρχόντων ἐδήλωσεν· ἐδεήθησαν ἐπὶ λέξεως εἰπόντες ταῦτα· Παρακαλοῦμεν αὐτοὺς εἰσελθεῖν· τοὺς ὁμο δόξους τῇ συνόδῳ, τοὺς ὁμόφρονας τῇ συνόδῳ, τοὺς υπογράψαντας τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος τῇ συνόδῳ. Οι περ ἀπὸ διαλαλιᾶς τῇ συνόδῳ συνηριθμήθησαν. Καὶ μετὰ τοῦτο δεήσεις επιδεδομέναι παρὰ τῶν ἐπισκό πων τῆς ἐν Αἰγύπτῳ διοικήσεως Μαρκιανῷ τῷ αὐ τοκράτορι ἀνεγνώσθησαν, αἱ περιέχουσι πρὸς ἐτέ- ροις· Φρονοῦμεν καθὼς καὶ οἱ ἐν Νικαίᾳ τιη' ἐξε έθεντο, καὶ ὁ μακάριος ᾿Αθανάσιος, καὶ ὁ ἐν ἁγίοις Κύριλλος· ἀναθεματίζοντες πᾶσαν αἵρεσιν, τήν τε Αρείου, καὶ Εὐνομίου, καὶ Μάνου, καὶ Νεστορίου, καὶ τῶν λεγόντων ἐξ οὐρανοῦ τὴν σάρκα τοῦ Κυρίου ἡμῶν, καὶ μὴ ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου καὶ 'Αειπαρθένου Μαρίας, καθ' ὁμοιότητα πάντων ἡμῶν, χωρὶς ἁμαρ τίας. Πάντες οἱ τῆς συνόδου ἀνέκραξαν λέγοντες· Τὸ δόγμα Εὐτυχοῦς διατί μὴ ἀνεθεμάτισαν ; τῇ ἐπιστο λῇ Λέοντος υπογράψωσιν, ἀναθεματίζοντες Εὐτυχεῖ καὶ τοῖς δόγμασιν αὐτοῦ· συνθῶνται τῇ ἐπιστολή Λέοντος· χλευάσαι ἡμᾶς θέλουσιν καὶ ἀπελθεῖν. Πρὸς & διῆλθον οἱ ἐξ Αἰγύπτου ἐπίσκοποι, ὡς πολλοὶ τυγ χάνουσιν οἱ ἐν Αἰγύπτῳ ἐπίσκοποι, καὶ μὴ δύνασθαι τὸ τῶν ἀπολιμπανομένων ἀναδέξασθαι πρόσωπον καὶ παρεκάλουν ἀναμεῖναι τὴν σύνοδον τὸν αὐτῶν τῶν πέντε. ἡμῶν. EVAGRII SCHOLASTICI (q). probamus; omnes similiter credimus; omnes eadem A "sentimus; omnes ita credimus. Patres synodo red- lantur; qui subscripserunt, synodo reddantur; multos annos imperatori; multos annos Augustæ; Patres synodo reddantur; qui ejusdem fidei sunt, synodo reddantur, multos annos imperatori. Qui idem sentiunt, synodo reddantur; multos annos im- peratori; omnes fidei subscripsimus; ut Leo, ita scntimus. Postea cum interlocutio prolata esset a judicibus in hæc verba : De his relationem misimus ad sacra- tissimum et piissimum dominum nostrum, et re- sponsionem ab ejus clementia exspectamus. Vestra autem reverentia, tam de Dioscoro qui a vobis de- positus est, sacratissimo principe et nobis igno- rantibus, quam de quinque illis pro quibus precati estis, et de omnibus quæ in concilio gesta sunt, rationem Deo redditura est. Acclamatum est ab omnibus : Dioscorum Deus deposuit ; Dioscorus juste depositus est, Dioscorum Christus deposuit. Post hac cum allata esset responsio imperatoris Marciani, qua permittebatur episcopis ut de quin- que illis qui depositi fuerant, pro arbitrio suo sta- tuerent, quemadmodum judices interlocutione facta significarunt, episcopi precati sunt his ver- bis : Ut illi ingrediantur rogamus. Qui idem sen- tiunt, synodo reddantur. Qui idem sapiunt, synodo reddantur. Qui epistolæ Leonis subscripserunt sy- nodo reddantur. Qui mox prolata interlocutione, admissi sunt in synodum. Postea recitati sunt li- belli precum, qui ab episcopis Egyptiacae diccesis oblati fuerant imperatori Marciano. In quibus inter alia, haec legebantur : Sentimus quemadmodum trecenti et octodecim Patres Nicææ exposuerunt, et beatus Athanasius, et sanctæ memoriæ Cyrillus; anathemate damnantes omnem hæresim, Arii scili- cet atque Eunomii, Manetis item ac Nestorii, et eorum qui dicunt carnem Domini nostri e coelo esse, non autem ex sancta Deipara et semper Vir- gine Maria, similem omnium nostrum absque peccato. Tum omnes episcopi qui in synodo ad- erant, exclamarunt his verbis: Cur Eutychis etiam dogma isti minime damnarunt ? epistolæ Leonis subscribant, anathemate damnantes Eutychem ac doctrinam ejus : consentiant epistola Leonis; illa- dere nobis volunt et abscedere. Ad hæc episcopi Egypti responderunt, multos esse episcopos in B (r), VALESII ANNOTATIONES. nuscriptis codicibus Florentino et Telleriano legi- tur Quomodo etiam scriptum est in C D actione quarta synodi Chalced. pag. 232, necnon apud Nicephorum. VARIORUM. epistolæ Leonis ad Flavianum episc. CP. missæ subscripserunt, ut antecedentia et sequentia osten- dunt. Intellige istos episcopos, qui quamvis præ metu Dioscori concilio Ephesino assentirentur, postea tamen in synodo CPolitana, ab Anatolio congregata anno 450, epistola Leonis subscripse- rant. Hujus synodi fragmenta videre est toin. III Concilior. edit. Labb. pag. 1475. Leo sæpe horta- tur Patres Chalcedonenses, ut venia episcopis pœ- nitentibus concederetur. Vid. epist. 39, 40, 46. W. LOWTH. Episcopi nimirum in secunda actione soli convenerunt, cum Dioscorus depositus esset. W. LOWTR. (56) Περὶ αὐτῶν τῶν πάντων. Rectius in ma- (4) Τοὺς ὑπογράψαντας τῇ συνόδῳ. id est, qui (1) Αγνοούσης καὶ τῆς θειοτάτης κορυφῆς καὶ
PG 86:2581β Περὶ ἐφόδων βαρβαρικῶν ἔν τε τῇ ἑῴᾳ καὶ δυτικῇ.
ἀρχιεπίσκοπον, ἵνα τῇ γνώμῃ ἐκείνου ἀκολουθήσω- Α σιν, ὡς τὸ ἔθος βούλεται. Ἐὰν γὰρ πρὸ τῆς τοῦ ἡγε- μονεύοντος προβολῆς ποιήσωσί τι, ἐπέρχεσθαι αὐ τοῖς τοὺς ἀπὸ πάσης τῆς Αἰγυπτιακής διοικήσεως. Καὶ πολλὰ περὶ τούτων δεηθέντων, καὶ τῶν ἀπὸ τῆς συνόδου μάλα ἰσχυρῶς ἀντιτεινόντων, διελαλήθη ἐνδοθῆναι τοῖς ἐξ Αἰγύπτου ἐπισκόποις μέχρις οὗ ἀρχιεπίσκοπος αὐτοῖς προχειρισθείη. Καὶ μετὰ τοῦτο, δεήσεις ἐπεδίδοντό τινων μοναχῶν, ὧν τὸ κε- φάλαιον ἦν, μηδαμῶς αὐτοὺς ἀναγκάζεσθαι ἐν τιτι χάρταις ὑπογράφειν, μέχρις ἂν συναθροισθείη ή σύνοδος (37) ἢν τεθέσπικεν ὁ βασιλεὺς ἁλισθῆναι, καὶ τὰ τετυπωμένα γνώσῃ. ῶν ἀναγνωσθεισῶν, Διογένης επίσκοπος Κυζίκου Β διεξήλθε, Βαρσουμἂν ἕνα τῶν συνελθόντων Φλαβιανὸν σφάξαι. Αὐτὸν γὰρ κράξαι, Σφάξον· καὶ μὴ ἐγκεί- μενον ταῖς δεήσεσι, παρὰ τὸ δέον τῆς εἰσόδου τυχεῖν. Οἷς ἐπεβόησαν πάντες οἱ ἐπίσκοποι · Πᾶσαν Συρίαν Βαρσουμᾶς ἠφάνισεν· ἐπήγαγεν ἡμῖν χιλίους μονά- ζοντας. Καὶ διαλαλιᾶς ενεχθείσης ἀναμεἶναι τοὺς συνεληλυθότας τὴν ἀπὸ τῆς συνόδου διατύπωσιν, ἠξίωσαν οἱ μοναχοὶ τοὺς συντεταγμένους αὐτοῖς λι- βέλλους ἀναγνωσθῆναι. Ον μέρος ὑπῆρχε, τὸν Διόσκου ρον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἐπισκόπους παρείναι κατὰ τὸ συν- έδριον. Πρὸς δ᾽ ἐπεβόησαν πάντες οἱ ἐπίσκοποι· Ανά- θεμα Διοσκόρῳ, Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλε, τούτους Εξω βάλλε, ἆρον ύβριν τῆς συνόδου, ἆρον βίαν τῆς συν- όδου. Τὰς φωνὰς τῷ βασιλεῖ, ἆρον ὕβριν τῆς συνόδου, ἄρον αἴσχος τῆς συνόδου. Οἷς ἀντιτείνοντες οἱ μονα- χοί, έκραζον Αρον ὕβριν τῶν μοναστηρίων. Καὶ τῶν αὐτῶν αὖθις κραυγασθέντων ἐκ τῆς συνόδου, διέλα- λήθη τοὺς λοιποὺς τῶν λιβέλλων ἀναγνωσθῆναι. Οι περ λέγουσι μὴ κατὰ τὸ δέον τὴν καθαίρεσιν Διοσκό- ρου γενέσθαι, καὶ χρεών πίστεως προκειμένης, μετ τασχεῖν αὐτὸν τοῦ συνεδρίου. Εἰ δὲ μὴ τοῦτο γένηται, ἀποτινάσσειν τὰ ἱμάτια αὐτῶν τῆς κοινωνίας τῶν συνεληλυθότων Επισκόπων. ἂν εἰρημένων, Αέτιος ἀρχιδιάκονος ἀνεγίνωσκε κανόνα περὶ τῶν ἀφοριζόντων ἑαυτού;. Καὶ πάλιν πρὸς τὰς πεύσεις τῶν ὁσιωτάτων ἐπισκόπων τῶν μοναχῶν διενεχθέντων, εἶτα καὶ πρὸς ἐρώτησιν 'Αετίου ἀρχιδιακόνου, ὡς ἀπὸ τῆς συνόδου· τῶν μὲν ἀναθεματιζόντων Νεστόριον καὶ Εὐτυχῆ · τῶν δὲ, καὶ παρακρουσαμένων, διελαλήθη παρὰ τῶν ἀρχόντων, τὰς δεήσεις Φαύστου καὶ τῶν λοιπῶν μου ναχῶν ἀναγνωσθῆναι, αἱ παρεκάλουν τὸν βασιλέα μὴ προσδεχθῆναι τοὺς περαιτέρω πρώην (ε) μονα HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. Ægypto, nec posse se omnium personam sustinere, rogabantque ut synodus archiepiscopum ipsorum exspectaret, quo ipsi sententiam illius sequerentur, sicuti mos postulat. Nam si ante electionem ar- chiepiscopi sui quidpiam egissent, cunctos Agy- ptiacæ diocesis impetum in ipsos esse facturos. Et cum diu multumque hujus rei causa precati essent, et episcopi qui in concilio erant, fortissime eis · restitissent, per interlocutionem præceptum est, ut episcopis Ægypti dilatio consideretur quoadusque ordinatus ipsis fuisset archiepiscopus. Post hac oblatæ sunt preces quorumdamı monachorum, qua…. rum hæc erat summa, ut nullatenus chartis quibus- dam subscribere cogerentur, quoad usque congregata esset synodus quam indixerat imperator et ea quæ sancita fuerant, cognosceret. Barsumam, unum ex iis qui ingressi fuerant in conciliumn, occidisse Flavianum. llum enim cla- masse : Occide; et quamvis in libello precum no- minatus non sit, eum tamen contra jus fasque introgressum esse. Post hæc ab universis episcopis. acclamatum est: Syriam omnem Barsumas deva- slavit; mille monachos contra nos iunmisit. Cum- que prolata esset interlocutio, ut monachi qui convenerant, definitionem concilii exspectarent, postularunt monachi ut libelli ab ipsis compositi recitarentur, in quibus hoc inter cætera contine- batur; ut Dioscorus et qui cum illo erant episcopi, concilio interessent. Quibus auditis, exclamarunt. omnes episcopi: Anathema Dioscoro, Dioscorum Christus deposuit, istos foras projice, tulle inju- riam concilii, tolle violentiam concilii. Ilas voces imperatori, tolle injuriam concilii, tolle dedecus concilii. Contra vero monachi inclamarunt: Tolle injuriam monasteriorum. Cumque eadem rursus acclamata essent ab episcopis qui in synodo erant, jussum est ut reliqui libelli recitarentur. Qui qui- dem suggerebant, Dioscori depositionem non recte, neque ordine factam esse, et proposita fide, eum ad consessum synodi ædmitti oportere. Quod nisi ita fleret, excussuros se vestimenta sua, et a communione episcoporum qui congregati erant, recessuros. His recitatis, Aelius archidiaco- nus legit canonem de iis qui semetipsos a commu- nione separant. Rursus cum ad interrogationem His recitatis, Diogenes cpiscopus Cyzici djxlt C D sanctissimorum episcoporum, et postea ad inter- rogationem Aeth archidiaconi, tanquam nomine synodi factam, monachi divisi essent. et VALESII ANNOTATIONES. stat libellus precum oblatus a monachis imperatori Marciano in actione quarta concilii Chalced. pag. 237. In hoc libello postulant monachi ab im- peratore, ut synodus occumenica flat, quam impe- rator jam antea præceperat congregari: quæ om- nium saluti consulat, nec monachos per violentiam subscribere compellat. Scilicet monachi illi non cre- debant synodum esse ecumenicam, cui Dioscorus et reliqui Ægypti episcopi non interfuissent. Pete- bant igitur ut Dioscorus in integrum restitueretur, quemadmodum videre est in altero libello qui post- ea recitatus est. VARIORUM. W. LOWTH (37) Μέχρις ἂν συναθροισθείη ή σύνοδος. Επ- (8) Μὴ προσδεχθῆναι τοὺς περαιτέρω πρώην. Legendum με προσδι περαιτέρω τους πρώη
γ Περὶ τῆς τυραννίδος Βασιλίσκου καὶ φυγῆς Ζήνωνος.
ἀρχιεπίσκοπον, ἵνα τῇ γνώμῃ ἐκείνου ἀκολουθήσω- Α σιν, ὡς τὸ ἔθος βούλεται. Ἐὰν γὰρ πρὸ τῆς τοῦ ἡγε- μονεύοντος προβολῆς ποιήσωσί τι, ἐπέρχεσθαι αὐ τοῖς τοὺς ἀπὸ πάσης τῆς Αἰγυπτιακής διοικήσεως. Καὶ πολλὰ περὶ τούτων δεηθέντων, καὶ τῶν ἀπὸ τῆς συνόδου μάλα ἰσχυρῶς ἀντιτεινόντων, διελαλήθη ἐνδοθῆναι τοῖς ἐξ Αἰγύπτου ἐπισκόποις μέχρις οὗ ἀρχιεπίσκοπος αὐτοῖς προχειρισθείη. Καὶ μετὰ τοῦτο, δεήσεις ἐπεδίδοντό τινων μοναχῶν, ὧν τὸ κε- φάλαιον ἦν, μηδαμῶς αὐτοὺς ἀναγκάζεσθαι ἐν τιτι χάρταις ὑπογράφειν, μέχρις ἂν συναθροισθείη ή σύνοδος (37) ἢν τεθέσπικεν ὁ βασιλεὺς ἁλισθῆναι, καὶ τὰ τετυπωμένα γνώσῃ. ῶν ἀναγνωσθεισῶν, Διογένης επίσκοπος Κυζίκου Β διεξήλθε, Βαρσουμἂν ἕνα τῶν συνελθόντων Φλαβιανὸν σφάξαι. Αὐτὸν γὰρ κράξαι, Σφάξον· καὶ μὴ ἐγκεί- μενον ταῖς δεήσεσι, παρὰ τὸ δέον τῆς εἰσόδου τυχεῖν. Οἷς ἐπεβόησαν πάντες οἱ ἐπίσκοποι · Πᾶσαν Συρίαν Βαρσουμᾶς ἠφάνισεν· ἐπήγαγεν ἡμῖν χιλίους μονά- ζοντας. Καὶ διαλαλιᾶς ενεχθείσης ἀναμεἶναι τοὺς συνεληλυθότας τὴν ἀπὸ τῆς συνόδου διατύπωσιν, ἠξίωσαν οἱ μοναχοὶ τοὺς συντεταγμένους αὐτοῖς λι- βέλλους ἀναγνωσθῆναι. Ον μέρος ὑπῆρχε, τὸν Διόσκου ρον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἐπισκόπους παρείναι κατὰ τὸ συν- έδριον. Πρὸς δ᾽ ἐπεβόησαν πάντες οἱ ἐπίσκοποι· Ανά- θεμα Διοσκόρῳ, Διόσκορον ὁ Χριστὸς καθεῖλε, τούτους Εξω βάλλε, ἆρον ύβριν τῆς συνόδου, ἆρον βίαν τῆς συν- όδου. Τὰς φωνὰς τῷ βασιλεῖ, ἆρον ὕβριν τῆς συνόδου, ἄρον αἴσχος τῆς συνόδου. Οἷς ἀντιτείνοντες οἱ μονα- χοί, έκραζον Αρον ὕβριν τῶν μοναστηρίων. Καὶ τῶν αὐτῶν αὖθις κραυγασθέντων ἐκ τῆς συνόδου, διέλα- λήθη τοὺς λοιποὺς τῶν λιβέλλων ἀναγνωσθῆναι. Οι περ λέγουσι μὴ κατὰ τὸ δέον τὴν καθαίρεσιν Διοσκό- ρου γενέσθαι, καὶ χρεών πίστεως προκειμένης, μετ τασχεῖν αὐτὸν τοῦ συνεδρίου. Εἰ δὲ μὴ τοῦτο γένηται, ἀποτινάσσειν τὰ ἱμάτια αὐτῶν τῆς κοινωνίας τῶν συνεληλυθότων Επισκόπων. ἂν εἰρημένων, Αέτιος ἀρχιδιάκονος ἀνεγίνωσκε κανόνα περὶ τῶν ἀφοριζόντων ἑαυτού;. Καὶ πάλιν πρὸς τὰς πεύσεις τῶν ὁσιωτάτων ἐπισκόπων τῶν μοναχῶν διενεχθέντων, εἶτα καὶ πρὸς ἐρώτησιν 'Αετίου ἀρχιδιακόνου, ὡς ἀπὸ τῆς συνόδου· τῶν μὲν ἀναθεματιζόντων Νεστόριον καὶ Εὐτυχῆ · τῶν δὲ, καὶ παρακρουσαμένων, διελαλήθη παρὰ τῶν ἀρχόντων, τὰς δεήσεις Φαύστου καὶ τῶν λοιπῶν μου ναχῶν ἀναγνωσθῆναι, αἱ παρεκάλουν τὸν βασιλέα μὴ προσδεχθῆναι τοὺς περαιτέρω πρώην (ε) μονα HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER II. Ægypto, nec posse se omnium personam sustinere, rogabantque ut synodus archiepiscopum ipsorum exspectaret, quo ipsi sententiam illius sequerentur, sicuti mos postulat. Nam si ante electionem ar- chiepiscopi sui quidpiam egissent, cunctos Agy- ptiacæ diocesis impetum in ipsos esse facturos. Et cum diu multumque hujus rei causa precati essent, et episcopi qui in concilio erant, fortissime eis · restitissent, per interlocutionem præceptum est, ut episcopis Ægypti dilatio consideretur quoadusque ordinatus ipsis fuisset archiepiscopus. Post hac oblatæ sunt preces quorumdamı monachorum, qua…. rum hæc erat summa, ut nullatenus chartis quibus- dam subscribere cogerentur, quoad usque congregata esset synodus quam indixerat imperator et ea quæ sancita fuerant, cognosceret. Barsumam, unum ex iis qui ingressi fuerant in conciliumn, occidisse Flavianum. llum enim cla- masse : Occide; et quamvis in libello precum no- minatus non sit, eum tamen contra jus fasque introgressum esse. Post hæc ab universis episcopis. acclamatum est: Syriam omnem Barsumas deva- slavit; mille monachos contra nos iunmisit. Cum- que prolata esset interlocutio, ut monachi qui convenerant, definitionem concilii exspectarent, postularunt monachi ut libelli ab ipsis compositi recitarentur, in quibus hoc inter cætera contine- batur; ut Dioscorus et qui cum illo erant episcopi, concilio interessent. Quibus auditis, exclamarunt. omnes episcopi: Anathema Dioscoro, Dioscorum Christus deposuit, istos foras projice, tulle inju- riam concilii, tolle violentiam concilii. Ilas voces imperatori, tolle injuriam concilii, tolle dedecus concilii. Contra vero monachi inclamarunt: Tolle injuriam monasteriorum. Cumque eadem rursus acclamata essent ab episcopis qui in synodo erant, jussum est ut reliqui libelli recitarentur. Qui qui- dem suggerebant, Dioscori depositionem non recte, neque ordine factam esse, et proposita fide, eum ad consessum synodi ædmitti oportere. Quod nisi ita fleret, excussuros se vestimenta sua, et a communione episcoporum qui congregati erant, recessuros. His recitatis, Aelius archidiaco- nus legit canonem de iis qui semetipsos a commu- nione separant. Rursus cum ad interrogationem His recitatis, Diogenes cpiscopus Cyzici djxlt C D sanctissimorum episcoporum, et postea ad inter- rogationem Aeth archidiaconi, tanquam nomine synodi factam, monachi divisi essent. et VALESII ANNOTATIONES. stat libellus precum oblatus a monachis imperatori Marciano in actione quarta concilii Chalced. pag. 237. In hoc libello postulant monachi ab im- peratore, ut synodus occumenica flat, quam impe- rator jam antea præceperat congregari: quæ om- nium saluti consulat, nec monachos per violentiam subscribere compellat. Scilicet monachi illi non cre- debant synodum esse ecumenicam, cui Dioscorus et reliqui Ægypti episcopi non interfuissent. Pete- bant igitur ut Dioscorus in integrum restitueretur, quemadmodum videre est in altero libello qui post- ea recitatus est. VARIORUM. W. LOWTH (37) Μέχρις ἂν συναθροισθείη ή σύνοδος. Επ- (8) Μὴ προσδεχθῆναι τοὺς περαιτέρω πρώην. Legendum με προσδι περαιτέρω τους πρώη
PG 86:2583δ Περὶ τῶν ἐγκυκλίων καὶ ἀντεγκυκλίων Βασιλίσκου.
Δωρόθεος μοναχός, ὀρθόδοξον Εὐτυχῆ κέκληκε. Προς ὃν διάφορα δογματικὰ περὶ Εὐτυχούς παρὰ τῶν ἀρχόντων ἐκινήθη. Καὶ μετὰ τοῦτο πέμπτης συν ελεύσεως γενομένης, διελάλησαν οἱ ἄρχοντες, τὰ τυ πωθέντα περὶ τῆς πίστεως δῆλα γενέσθαι. Καὶ ἀνέγνω Ασκληπιάδης διάκονος Κωνσταντινουπόλεως ὅρον, ὃν ἔδοξε μη συνταγῆναι τοῖς ὑπομνήματι. Πρὸς ἐν τινὲς μὲν διηνέχθησαν· οἱ πλείους δὲ συνήνεσαν. Καὶ ἐκε βοήσεων εναντίων γενομένων, εἶπον οἱ ἄρχοντες, ὅτι Διόσκορος ἔλεγε διὰ τοῦτο καθελεῖν Φλαβιανὸν, ἐπειδὴ δύο φύσεις εἶπεν εἶναι· τὸν δὲ ὅρον ἐκ δύο φύσεων ἔχειν (ι). Πρὸς & Ανατόλιος εἶπε, Διόσκορον μὴ καθ- αιρεθῆναι διὰ πίστιν, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ἀκοινωνησίας ἐπήγαγε Λέοντι, καὶ τρις κληθεὶς, οὐκ ἦλθε. Α χοὺς ἐναντιουμένους τοῖς ὀρθοῖς δόγμασιν. Εφ' οίς και παρόντων τῶν. Καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν οἱ ἄρχοντες (58) τὰ ἐν τῇ ἐπιστολή Λέοντος ἐντεθῆναι τῷ ὄρῳ. Πρὸς ὁ ἀποφησάντων τῶν ἐπισκόπων καὶ εἰρηκότων ἄλλον ὅρον μὴ γενέσθαι, ένα τελῶς γὰρ ἔχειν, ἀνηνέχθη ταῦτα τῷ βασιλεῖ. Καὶ ἐκέλευσεν ἐξ ἀπὸ τῶν ἀνατολικῶν ἐπισκόπων, καὶ τρεῖς ἀπὸ τῆς Ποντικῆς, καὶ τρεῖς ἀπὸ ᾿Ασίας, καὶ τρεῖς ἀπὸ Θράκης, καὶ τρεῖς ἀπὸ Ἰλλυριῶν, συμ- παρόντος Ανατολίου καὶ τῶν τοποτηρητῶν Ῥώμης συνελθεῖν ἐν τῷ μαρτυρίῳ, καὶ τὰ περὶ τῆς πίστεως ὀρθῶς τυπῶσαι, ἢ ἕκαστον τὴν ἑαυτοῦ δηλῶσαι πιο στιν, ἡ εἰδέναι, ὡς ἐν τῇ Δύσει ἡ σύνοδος γίνεται. Καὶ ἀπαιτηθέντες εἰπεῖν, εἰ Διοσκόρῳ ἀκολουθοῦσι ἐκ δύο λέγοντι, ἢ Λέοντι, δύο ἐν Χριστῷ, ἐβόησαν Λέοντι πιστεύειν (39)· τοὺς δὲ ἀντιλέγοντας, Ευτυχιανιστὰς εἶναι. Καὶ τῶν ἀρχόντων εἰρηκότων προστεθῆναι κατά Λέοντος (40) δύο φύσεις Ηνωμένας, ἀτρέπτους (41), καὶ ἀμερίστους, καὶ ἀσυγχύτους ἐν τῷ Χριστῷ, καὶ ἐπελθόντων τῶν ἀρχόντων (42) ἐν τῷ μαρτυρίῳ τῆς ἀπῄτουν οἱ ἄρχον- τες, ᾿Απὸ τοῦ νῦν οἱ ἄρχοντες ἐκέ λευσαν, λουθοῦντας. ὡς λέων, οὕτω καὶ πιστεύομεν, κατὰ Λέοντα. κατὰ τὰ Λέοντος. προστεθῆναι, δεῖν. ἀτρέπτως καὶ ἀμερίστως καὶ ἀσυγχύτως. EVAGRII SCHOLASTICI 2:81 alli quidem Nestorium atque Eutychen anathe- male damnarent; alii vero tergiversarentur : judi- ccs per interlocutionem pronuntiarunt, ut Fausti et reliquorum monachorum preces legerentur : quibus petebant ab imperatore, ne amplius susci- perentur monachi, qui rectis dogmatibus paulo ante fuerant adversati. Inter quos quidam, Doro- theus nomine, Eutycher orthodoxum appellave- rat. Adversus quem diverse quaestiones de Euty- chis doctrina a judicibus propositæ sunt. Post hæc cam quintus consessus inchoatus fuisset, judices interlocutione habita pronuntiarunt, ut definitio fidei promulgaretur. Tune Asclepiades diaconus Ecclesia Constantinopolitana, legit dedi- nitionem, quam monumentis actorum inserendam non esse judicarunt. Cui definitioni nonnulli quidem repugnarunt : plures tamen consenserunt. Cumque hinc et inde acclamationes contrariæ factæ essent, judices dixerunt, Dioscorum dixisse id- circo Flavianum ab ipso depositum esse, quod duas naturas esse dixisset: in definitione autem scriptum haberi, ex duabus naturis. Ad hæc Anatolius respondit, Dioscorum non ob fidem deposi- tum fuisse, sed quia Leonem excommunicaverat, et ter vocatus ad concilium non venerat. Tum judices postularunt ut verba epistolæ Leo- B nis insererentur definitioni fidei. Quibus cum episcopi contradixissent, affirmassentque aliam de- finitionem fieri non posse: eam enim omnibus numeris esse absolutam : res ad imperatorem re- lata est. Imperator ex Orientalibus episcopis sex, ex Pontica diœcesi tres, tres item ex Asia, el tres ex Thracia, totidemque ex Illyrico, in templum martyris Euphemiæ convenire jussit, præsentibus Anatolio et vicariis Romanæ sedis, atque illic re- gulam fidei recte constituere, aut certe singulos seorsum fidem suam exponere. Sin minus, scirent synodum in Occidentis partibus esse celebrandam. Cumque ex illis quæsitum esset, utrum Dioscorum sequerentur qui Christum ex duabus constare na- turis dicebat, an Leonem qui duas in Christo na- turas asserebat, acclamarunt se Leoni assentiri : eos vero qui contradicerent, Εutychianistas esse. VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. feliciter mihi videor restituisse. Nam ex tribus vo- cabulis unicum feci hoc modo etc. At Nicephorus, cum hunc locum corru- ptum esse animadverteret, verbo adjecto supplevit In hunc modum : etc., contra fidem gestorun et præter inentein Evagrii. Neque enim judices sæculares qui jussu imperatoris intererant synodo, mandarunt unquam ut epistola Leonis definitioni fidei insere- D retur; sed id tantum postularunt ab episcopis : quod tamen episcopi eis denegarunt, ut patet ex actione quinta, pag. 250. Non enim responderunt episcopi se Leoni credere, quem aamodum vertit Christophor- sonus : sed cum Leone se credere, ut recte inter- pretati sunt Langus et Musculus. Sic enim accla- marunt, ut legitur in actione quipla. quidem emendavit Sed non dubito quin Evagrius scripserit Sic enim loquuntur judices in actione quinta hujus concilii, pag. 250. Porro post vocem addendum esse videtur synodi Chalcedonensis scriptum est adverbialiter VARIORUM. tur formula fidei ab Anatolio jam concilio exhi- bita, in qua illud visum est Patribus reprehensio- nem mereri, quod Christum ex duabus naturis constare pronuntiasset. Dicendum enim fuerat, ut plenius obviaretur hæresi Eutychianæ, Christum ex duabus naturis constare post adunationem. Eutyches quippe asseruit Christum ante unitionem duas naturas habuisse; unam vero post unitionem. Catholici autem profitentur esse in Christo duas naturas unitas inconfuse, inconvertibiliter, indivi- sibiliter. Vid. supra, c. 4, versus finem. W. Low™K. (38) Καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν οἱ ἄρχοντες. Hunc locum (59) Λέοντι πιστεύειν. Subaudiendum est άκο- (40) Προστεθῆναι κατὰ Λέοντος. Nicephorus (41) Ηνωμένας ἀτρέπτους. In actione quint (42) Καὶ ἐπελθέντων τῶν ἀρχόντων. Ante has (4) Τὸν δὲ ὅρον ἐκ δύο φύσεων ἔχειν. Intelligi-
PG 86:2585ε Περὶ τῆς ἐπανόδου Τιμοθέου τοῦ Αἰλούρου, καὶ τί ἐπράχθη αὐτῷ.
Ἁγίας Εὐφημίας ἅμα Ανατολίῳ καὶ τοῖς τοποτηρη- Α ταῖς Λέοντος, καὶ Μαξίμου (45) 'Αντιοχείας, καὶ Ιουβεναλίου Ἱεροσολύμων, καὶ Θαλασσίου Καισα. ρείας Καππαδοκίας σὺν ἑτέροις· καὶ ἐξελθόντων αὐτῶν, ἀνεγνώσθη ὁ ὅρος ἔχων οὕτως· Ὁ Κύριος ἡμῶν καὶ Σωτὴρ Ἰησοῦς Χριστὸς, καὶ τὰ λοιπὰ ἃ ἐν τῇ ἱστορία ἐντέτακται. Καὶ πάντων βοησάντων, Αὕτη ἡ πίστις τῶν Πατέρων, οἱ μητροπολίται ἄρτι ὑπογράψωσιν, αὕτη ἡ πίστις τῶν ἀποστόλων, ταύτῃ πάντες στοιχοῦμεν, πάντες οὕτως φρονοῦμεν, διελά- λησαν οἱ ἄρχοντες· Τὰ τυπωθέντα διὰ τῶν Πατέρων καὶ πᾶσιν ἀρέσαντα, ἀνενεχθήσεται τῇ θείᾳ και ρυφή. Κατὰ δὲ τὴν ἔκτην συνέλευσιν παρεγένετο Μαρ- Β κιανὸς, καὶ πρὸς τοὺς ἐπισκόπους περὶ τῆς ὁμονοίας ἐδημηγόρησε καὶ διὰ ᾿Αετίου ἀρχιδιακόνου Κωνσταν τινουπόλεως ὁ ὅρος ἀνεγνώσθη ἀπὸ διαλαλιᾶς τοῦ βασιλέως, καὶ πάντες ὑπέγραψαν τῷ ὄρῳ. Καὶ ἠρώ- τησεν ὁ βασιλεὺς, εἰ κατὰ συναίνεσιν πάντων ὁ ὅρος συνετέθη· καὶ πάντες δι' εὐφημιῶν ἐβεβαίωσαν. Καὶ πάλιν ὁ βασιλεὺς ἐδημηγόρησε δις, καὶ ἐπευφήμησαν πάντες· καὶ ἀπὸ προτροπῆς τοῦ βασιλέως, ἐτέθησαν κανόνες, καὶ ἐδόθη τῇ Καλχηδονέων μητροπολιτικά δίκαια (44). Καὶ ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς μεἶναι τοὺς Παρεκάλεσαν αὐτοὺς οἱ ἐπίσκοποι ἐσελθεῖν εἰς τὸ μαρτύριον. μαρ τύριον Συνελθεῖν ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγιω τάτου μαρτυρίου, μαρτύριον Ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγιωτάτου μαρτυρίου. Ιουβεναλίῳ καὶ Θαλασσίῳ, συμπαρόντος, Τὴν Χαλκη δονέων πόλιν ἐν ᾗ τῆς ἁγίας πίστεως σύνοδος διεκρο τήθη, μητροπόλεως ἔχειν πρεσβεία θεσπίσαμεν, ὀνόματι μόνῳ ταύτην τιμήσαντες, σωζομένου δηλαδή τῇ Νικομηδέων μητροπόλει τοῦ ἰδίου ἀξιώματος, HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER II. Et cum judices dixissent addendum esse in defini- tione fidei, duas naturas in Christo unitas, incon- versibiles, indivisas atque inconfusas, juxta Leonis sententiam: rogati sunt ab episcopis, ut intrarent in oratorium sanctæ martyris Euphemiæ. Et cum intrassent judices in supradictum orato- rium una cum Anatolio et vicariis Leonis, cum Maximo item Antiochiæ, Juvenale Hierosolymorum, Thalassio Gæsarem Cappadociæ, et reliquis episco- pis; et paulo post egressi illinc essent, lecta est definitio fidei quæ sic habet: Dominus et Servator noster Jesus Christus; et reliqua, quæ superius a nobis in historia posita sunt. Cumque omnes ac- clamassent: Hæc Patrum fides; metropolitani jam subscribant; hæc fides apostolorum; hanc omnes sequimur; omnes ita sentimus: judices interlocuti sunt his verbis: Ea quæ a Patribus definita sunt, et universis placuerunt, ad sacratissimum principem referentur. Sexto autem consessu, Marcianus imperator ad concilium venit, et ad episcopos verba fecit de concordia ejusque jussu definitio fidei recitata est ab Aetio archidiacono Ecclesiæ Constantinopo- litane. Cui definitioni omnes episcopi subscripse- runt. Cumque imperator interrogasset, utrum ea definitio communi omnium consensu facta esset, universi faustis acclamationibus et præconiis eam comprobarunt. Rursus imperator bis ad episcopos verba fecit, et universi faustis acclamationibus eum prosecuti sunt. Tum imperatoris hortatu VALESHI ANNOTATIONES. voces nonnulla deesse videntur in Græco, quæ ex Actis Chalcedonensis concilii suppleri possunt in C hunc modum : Ceterum notandus est hoc loco error Langi et Christophorsoni, qui templum sanctae martyris Euphemia inter- pretati sunt. Atqui synodus quidem Chalcedonen- sis habita est in templo, sive in ecclesia S. Euphe- miæ. Tractatus autem de fide habitus est in ora- torio ei isdem ecclesiæ, quemadmodum jusserat imperator in allocutione quæ in concilio recitata est, pag. : id est : In oratorio sanctissimæ ec- clesia. Martyrium enim pro ecclesia sumitur, ut pa- tet ex actione tertia synodi Chalcedonensis, ubi episcopi convenisse dicuntur in martyrio sanctis- simæ et victricis martyris Euphemiæ. In reliquis au- 1em actionibus convenisse dicuntur iidem episcopi in sanctissimam Ecclesiam ejusdem martyris. Cum igitur constet, oratorium quo pauci tantum conve- nerunt episcopi, de fide tractaturi una cum Anato- lio et vicariis sedis Romanæ, partem fuisse ecclesiæ S. Euphemiæ, inquirendum jam superest quænam pars ecclesiæ fuerit. Ecclesia S. Euphemiæ tribus constabat maximis ædificiis; quorum primum erat, atrium; secundum, basilica; tertium, altare in te- studinis formam ædificatum, ut docet Evagrius in principio hujus libri. Oratorium igitur idem est quod altare, quod nos hodie chorum vocamus. Nec recle Evagrius noster posuit pro orato rio: non enim imperator episcopos in martyrium jusserat convenire, sed in oratorium martyrii, sicut jam diximus. In oratorio sanctissimi martyri, seu ec- clesiæ, ut legitur in Actis concilii: id est, in loco qui Græce vads dicitur. Sed quod ait porro Vale- sius, idem esse martyrium cum Ecclesia, in co fallitur vir doctissimus. Martyrium etiam est cc- clesia martyri dedicata differt itaque ab eccle- sia, ut species a gênere. Ita distinguit Ruflinus, D citatus a Valesio in not. ad lib. 11, cap. 12: In Se- rapis sepulcro profanis ædibus complanatis, ex uno latere martyrium, ex altero consurgit ecclesia. Hist. Eccl. lib. u, c. 27. W.LOWTH. -- aut certe addendum est verbum ut fecit Nicephorus. Non jus metropoliticum, sed nomen duntaxat me- tropolis concessum est civitati Chalcedonensi; lex enim imperatoris Marciani ita dicit, id est : Chalcedonensium civitatem, in qua sanctis- simæ fidei concilium celebratum est, metropolis pri- vilegiu habere decrevimus, nomine tantum eam ho- norantes: salva scilicet Nicomediensium metropoli propria dignitate. Etsi autem imperator his verbis, ipsam duntaxat urbem Chalcedonensium ornare videtur titulo metropoleos, id tamen privilegium ad ipsam quoque Ecclesiam Chalcedonensium per- tinet. Ex eo igitur tempore Chalcedonensis episco- pus honorem habuit metropolitani. Jus tamen metropoliticum non habuit, quia imperator bac lege nihil imminutam esse voluit Nicomediensis episcopi dignitatem. Idem judicarunt episcopi ejus- dem concilii in causa Nicomediensis ac Nicæni episcoporum. Nam cum Nicæa honorem metropo- lis consecuta esset rescripto imperatorum, judi- dices et episcopi qui crant in concilio responde- runt, hunc honorem civitati duntaxat tributum esse ab imperatoribus; nec episcopum Nicænum ex ea lege jus metropolitanum sibi arrogare posse; sed præferri tantum reliquis episcopis provincie Bithyniæ ita ut secundo loco habeatur post mes tropolitanum, ut videre est in act. 15. Quaenam porro sint jura metropolitica, docent canones co- cilii Nicæni: ut scilicet ordinationes episcoporu!nk (43) Καὶ Μαξίμου. Scribendum est Μαξίμῳ καὶ (44) Τῇ Χαλκηδονέων μητροπολιτικά δίκαια.
ς Περὶ τῆς ἐπανόδου Ζήνωνος καὶ τελευτῆς Βασιλίσκου.
Ἁγίας Εὐφημίας ἅμα Ανατολίῳ καὶ τοῖς τοποτηρη- Α ταῖς Λέοντος, καὶ Μαξίμου (45) 'Αντιοχείας, καὶ Ιουβεναλίου Ἱεροσολύμων, καὶ Θαλασσίου Καισα. ρείας Καππαδοκίας σὺν ἑτέροις· καὶ ἐξελθόντων αὐτῶν, ἀνεγνώσθη ὁ ὅρος ἔχων οὕτως· Ὁ Κύριος ἡμῶν καὶ Σωτὴρ Ἰησοῦς Χριστὸς, καὶ τὰ λοιπὰ ἃ ἐν τῇ ἱστορία ἐντέτακται. Καὶ πάντων βοησάντων, Αὕτη ἡ πίστις τῶν Πατέρων, οἱ μητροπολίται ἄρτι ὑπογράψωσιν, αὕτη ἡ πίστις τῶν ἀποστόλων, ταύτῃ πάντες στοιχοῦμεν, πάντες οὕτως φρονοῦμεν, διελά- λησαν οἱ ἄρχοντες· Τὰ τυπωθέντα διὰ τῶν Πατέρων καὶ πᾶσιν ἀρέσαντα, ἀνενεχθήσεται τῇ θείᾳ και ρυφή. Κατὰ δὲ τὴν ἔκτην συνέλευσιν παρεγένετο Μαρ- Β κιανὸς, καὶ πρὸς τοὺς ἐπισκόπους περὶ τῆς ὁμονοίας ἐδημηγόρησε καὶ διὰ ᾿Αετίου ἀρχιδιακόνου Κωνσταν τινουπόλεως ὁ ὅρος ἀνεγνώσθη ἀπὸ διαλαλιᾶς τοῦ βασιλέως, καὶ πάντες ὑπέγραψαν τῷ ὄρῳ. Καὶ ἠρώ- τησεν ὁ βασιλεὺς, εἰ κατὰ συναίνεσιν πάντων ὁ ὅρος συνετέθη· καὶ πάντες δι' εὐφημιῶν ἐβεβαίωσαν. Καὶ πάλιν ὁ βασιλεὺς ἐδημηγόρησε δις, καὶ ἐπευφήμησαν πάντες· καὶ ἀπὸ προτροπῆς τοῦ βασιλέως, ἐτέθησαν κανόνες, καὶ ἐδόθη τῇ Καλχηδονέων μητροπολιτικά δίκαια (44). Καὶ ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς μεἶναι τοὺς Παρεκάλεσαν αὐτοὺς οἱ ἐπίσκοποι ἐσελθεῖν εἰς τὸ μαρτύριον. μαρ τύριον Συνελθεῖν ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγιω τάτου μαρτυρίου, μαρτύριον Ἐν τῷ εὐκτηρίῳ τοῦ ἁγιωτάτου μαρτυρίου. Ιουβεναλίῳ καὶ Θαλασσίῳ, συμπαρόντος, Τὴν Χαλκη δονέων πόλιν ἐν ᾗ τῆς ἁγίας πίστεως σύνοδος διεκρο τήθη, μητροπόλεως ἔχειν πρεσβεία θεσπίσαμεν, ὀνόματι μόνῳ ταύτην τιμήσαντες, σωζομένου δηλαδή τῇ Νικομηδέων μητροπόλει τοῦ ἰδίου ἀξιώματος, HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER II. Et cum judices dixissent addendum esse in defini- tione fidei, duas naturas in Christo unitas, incon- versibiles, indivisas atque inconfusas, juxta Leonis sententiam: rogati sunt ab episcopis, ut intrarent in oratorium sanctæ martyris Euphemiæ. Et cum intrassent judices in supradictum orato- rium una cum Anatolio et vicariis Leonis, cum Maximo item Antiochiæ, Juvenale Hierosolymorum, Thalassio Gæsarem Cappadociæ, et reliquis episco- pis; et paulo post egressi illinc essent, lecta est definitio fidei quæ sic habet: Dominus et Servator noster Jesus Christus; et reliqua, quæ superius a nobis in historia posita sunt. Cumque omnes ac- clamassent: Hæc Patrum fides; metropolitani jam subscribant; hæc fides apostolorum; hanc omnes sequimur; omnes ita sentimus: judices interlocuti sunt his verbis: Ea quæ a Patribus definita sunt, et universis placuerunt, ad sacratissimum principem referentur. Sexto autem consessu, Marcianus imperator ad concilium venit, et ad episcopos verba fecit de concordia ejusque jussu definitio fidei recitata est ab Aetio archidiacono Ecclesiæ Constantinopo- litane. Cui definitioni omnes episcopi subscripse- runt. Cumque imperator interrogasset, utrum ea definitio communi omnium consensu facta esset, universi faustis acclamationibus et præconiis eam comprobarunt. Rursus imperator bis ad episcopos verba fecit, et universi faustis acclamationibus eum prosecuti sunt. Tum imperatoris hortatu VALESHI ANNOTATIONES. voces nonnulla deesse videntur in Græco, quæ ex Actis Chalcedonensis concilii suppleri possunt in C hunc modum : Ceterum notandus est hoc loco error Langi et Christophorsoni, qui templum sanctae martyris Euphemia inter- pretati sunt. Atqui synodus quidem Chalcedonen- sis habita est in templo, sive in ecclesia S. Euphe- miæ. Tractatus autem de fide habitus est in ora- torio ei isdem ecclesiæ, quemadmodum jusserat imperator in allocutione quæ in concilio recitata est, pag. : id est : In oratorio sanctissimæ ec- clesia. Martyrium enim pro ecclesia sumitur, ut pa- tet ex actione tertia synodi Chalcedonensis, ubi episcopi convenisse dicuntur in martyrio sanctis- simæ et victricis martyris Euphemiæ. In reliquis au- 1em actionibus convenisse dicuntur iidem episcopi in sanctissimam Ecclesiam ejusdem martyris. Cum igitur constet, oratorium quo pauci tantum conve- nerunt episcopi, de fide tractaturi una cum Anato- lio et vicariis sedis Romanæ, partem fuisse ecclesiæ S. Euphemiæ, inquirendum jam superest quænam pars ecclesiæ fuerit. Ecclesia S. Euphemiæ tribus constabat maximis ædificiis; quorum primum erat, atrium; secundum, basilica; tertium, altare in te- studinis formam ædificatum, ut docet Evagrius in principio hujus libri. Oratorium igitur idem est quod altare, quod nos hodie chorum vocamus. Nec recle Evagrius noster posuit pro orato rio: non enim imperator episcopos in martyrium jusserat convenire, sed in oratorium martyrii, sicut jam diximus. In oratorio sanctissimi martyri, seu ec- clesiæ, ut legitur in Actis concilii: id est, in loco qui Græce vads dicitur. Sed quod ait porro Vale- sius, idem esse martyrium cum Ecclesia, in co fallitur vir doctissimus. Martyrium etiam est cc- clesia martyri dedicata differt itaque ab eccle- sia, ut species a gênere. Ita distinguit Ruflinus, D citatus a Valesio in not. ad lib. 11, cap. 12: In Se- rapis sepulcro profanis ædibus complanatis, ex uno latere martyrium, ex altero consurgit ecclesia. Hist. Eccl. lib. u, c. 27. W.LOWTH. -- aut certe addendum est verbum ut fecit Nicephorus. Non jus metropoliticum, sed nomen duntaxat me- tropolis concessum est civitati Chalcedonensi; lex enim imperatoris Marciani ita dicit, id est : Chalcedonensium civitatem, in qua sanctis- simæ fidei concilium celebratum est, metropolis pri- vilegiu habere decrevimus, nomine tantum eam ho- norantes: salva scilicet Nicomediensium metropoli propria dignitate. Etsi autem imperator his verbis, ipsam duntaxat urbem Chalcedonensium ornare videtur titulo metropoleos, id tamen privilegium ad ipsam quoque Ecclesiam Chalcedonensium per- tinet. Ex eo igitur tempore Chalcedonensis episco- pus honorem habuit metropolitani. Jus tamen metropoliticum non habuit, quia imperator bac lege nihil imminutam esse voluit Nicomediensis episcopi dignitatem. Idem judicarunt episcopi ejus- dem concilii in causa Nicomediensis ac Nicæni episcoporum. Nam cum Nicæa honorem metropo- lis consecuta esset rescripto imperatorum, judi- dices et episcopi qui crant in concilio responde- runt, hunc honorem civitati duntaxat tributum esse ab imperatoribus; nec episcopum Nicænum ex ea lege jus metropolitanum sibi arrogare posse; sed præferri tantum reliquis episcopis provincie Bithyniæ ita ut secundo loco habeatur post mes tropolitanum, ut videre est in act. 15. Quaenam porro sint jura metropolitica, docent canones co- cilii Nicæni: ut scilicet ordinationes episcoporu!nk (43) Καὶ Μαξίμου. Scribendum est Μαξίμῳ καὶ (44) Τῇ Χαλκηδονέων μητροπολιτικά δίκαια.
PG 86:2587ζ Περὶ ἐπισκόπων ἀνακαλεσαμένων τὴν οἰκίαν συναίνεσιν τῶν ἐπὶ Βασιλίσκου παρ’ Ἀκάκιον τὸν Κωνσταντινουπόλεως.
επισκόπους τρεῖς ἢ τέτταρας ἡμέρας, καὶ ἕκαστον ἑτέρα. κινῆσαι περὶ ὧν βούλεται, παρόντων τῶν ἀρχόντων, καὶ τὰ εἰκότα γενέσθαι· καὶ ἐπεραιώθη ή συνέλευσις. Γέγονε καὶ ἕτερα (45), καὶ ἕτεροι κανόνες ετέθησαν. Καὶ πάλιν καθ᾿ ἑτέραν σύνοδον συνεβάτευσαν Ιουδε νάλιος καὶ Μάξιμος, καὶ ἔδοξε τὸν ᾿Αντιοχείας ἔχειν δύο Φοινίκας, καὶ ᾿Αραβίαν· τὸν δὲ Ἱεροσολύμων, τρεῖς Παλαιστίνας· καὶ ἀπὸ διαλαλιᾶς τῶν ἀρχόντων καὶ ἐπισκόπων, ἐβεβαιώθησαν. Καὶ κατὰ τὴν ἐνάτην σύνοδον (46), ἐκινήθη τὰ κατὰ Θεοδώριτον. Καὶ ἀν- εθεμάτισε Νεστόριον εἰρηκώς. Ανάθεμα Νεστορίῳ, καὶ τῷ μὴ λέγοντι Θεοτόκον τὴν ἁγίαν Παρθένον Μα- ρίαν, καὶ τῷ εἰς δύο υἱοὺς μερίζοντι τὸν ἕνα Υἱὸν τὸν μονογενῆ. Ἐγὼ δὲ καὶ τῷ ὄρῳ τῆς πίστεως ὑπέγραψα, καὶ τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος. Καὶ ἀπὸ διαλα- λιᾶς πάντων ἀπέλαβε τὸν οἰκεῖον θρόνον. Εν ἄλλῃ συνόδῳ ἐκινήθη τὰ κατὰ βαν, καὶ ἀνεγνώσθησαν τὰ ἐπ' αὐτῷ κεκριμένα, οἷς ἐδίκασαν Φώτιος ἐπίσκε πος τῆς Τυρίων, καὶ Εὐστάθιος ἐπίσκοπος Βηρυτού καὶ ὑπερετέθη ἡ ψῆφος εἰς τὴν ἑξῆς. Καὶ κατὰ τὴν ια' συνέλευσιν, τῶν πλειόνων ἐπισκόπων ψηφισαμένων αὐτὸν ἐς ἱερέας εἶναι (47), τινὲς ἐπίσκοποι ἀντειπόντες, εἰρήκασι τοὺς κατηγόρους αὐτοῦ ἔξω εἶναι, καὶ ἠξίω σαν αὐτοὺς ἐπελθεῖν. Καὶ ἀνεγνώσθησαν τὰ ἐπ' αὐτῷ πεπραγμένα· καὶ διαλαλησάντων ἀρχόντων ἀναγνω- σθῆναι τὰ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα περὶ Ἴβα, εἰρή- κασιν οἱ ἐπίσκοποι, πάντα τὰ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα κατὰ τὴν δευτέραν σύνοδον, ἄκυρα εἶναι, χωρὶς τῆς χειροτονίας Μαξίμου τοῦ ᾿Αντιοχείας. Καὶ ἐδεήθησαν περὶ τούτου καὶ τοῦ βασιλέως, ὥστε θεσπίσαι μηδὲν τῶν ἐν Ἐφέσῳ μετὰ τὴν πρώτην σύνοδον κρατεῖν, ἧς ἡγήσατο ὁ ἐν ἁγίοις Κύριλλος ὁ τῶν ᾿Αλεξαν δρέων πρόεδρος. Καὶ ἐδικαιώθη τὴν ἐπισκοπὴν αὐτὸν ἔχειν Καθ' ἑτέραν πρᾶξιν, ἐζητήθη τὰ κατὰ Βασσιανὸν (υ) ἐπίσκοπον τῆς Ἐφεσίων, καὶ ἐδικαιώθη Καλχηδοναίων Καλχη δονίων. Καλ χηδονίων. Καλ- χηδονεῖς, συνέλευσις. ὡς ἱερέας, ἐν ἱερεῦσιν. Οὐ φθόνῳ τῷ Χριστῷ γενο- μένῳ θεῷ· ἐφ' ὅτον γὰρ αὐτὸς ἐγένετο, κἀγὼ ἐγε- νόμην. (ν) Τὰ κατὰ Βασσιανόν. EVAGRII SCHOLASTICI • B conscripti sunt canones, et urbi Chalcedonensium A attributa sunt jura metropolitica. Jussit etiam im. perator ut episcopi triduum aut quatriduum ibidem morarentur, et unusquisque id quod vellet proponeret coram magnificentissimis judicibus : utque cuncta competenti judicio terminarentur. Atque hoc modo conventus iste finitus est. Alius postea consessus habitus est, in quo alii canones sunt constituti. Rursus vero in alio consessu, Ju- venalis et Maximus conventionem fecere: placuit- que ut episcopus Antiochiæ duas Phoenices et Arabiam Hierosolymitanus vero tres Palæstinas sedi suæ subjectas haberet : quæ conventio inter- locutione judicum atque episcoporum confirmata est. Nono consessu actum est de causa Theodoriti. Qui Nestorium anathemate damnavit his verbis usus: Anathema Nestorio, et ei qui sanctam Virginen Mariam negat esse Deiparam, et ei qui unum Fi- lium unigenitum in duos filios partitur. Ego vero et definitioni fidei, et Leonis epistolæ subscripsi. Omnium igitur sententia propriam sedem recupe- ravit. In alio deinde consessu causa Ibæ examinata est, et lecta sunt quæ adversus illum gesta ac pronuntiata erant: quorum judices fuerant Photius episcopus Tyri et Eustathius episcopus Beryti. Et dilata est sententia in proximum consessum. Un- decimo consessu, cum jam plures episcopi decre- vissent ut Ibas sacerdotium suum reciperet, qui- dam ex épiscopis reclamantes dixerunt accusa- tores Ibæ foris esse, postularuntque ut ingredi c juberentur. Lecta sunt igitur quæ adversus Ibam gesta fuerant. Cumque judices interlocutione facta præcepissent, ut ea, quæ contra Ibam gesta erant Ephesi, recitarentur, episcopi dixerunt, cuncta quæ in secunda synodo Ephesina acta fuerant, C. C. C (u). VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. provincialium absque consensu metropolitani non fiant: et ut episcopus metropolitanus provinciales episcopos ad concilium suum evocandi habeat po- testatem. Cæterum in manuscripto codice Floren- tino scriptum inveni, licet in conci lio Chalcedonensi perpetuo scriptum sit Regulariter quidem scribendum esset Sed veteres dixisse etiam videntur D ut patet ex innumeris lucis concilii Chal- cedonensis. rum scribitur répa cum accentu in penultima : supple Quod miror Musculum et Chri- stophorsonum non animadvertisse. actione nona, causa Theodoriti episcopi judicata est, ut praeferunt nostri codices. Verum erempla- ria synodi Chalcedonensis quibus usus est Evagrius, diversa fuisse videntur a nostris. Nam, ut paulo ante vidimus, septimam actionem numerat Eva- grius, in qua alii canones promulgati sunt. Quæ actio in nostris exemplaribus hodie desideratur. Chalcedonensis, et apud Nicephorum, abest pra positio. Verum in manuscripto codice Florentino scriptum inveni, quod idem est ac si diceret VARIORUM. Ibas, episcopus Edessenus, olim duplici nomine accusatus fuerat. Primo quod Cyrillo anathema dixisset, et hæreseos notain inussisset; secundo quod anno ejusmodi blasphemian palam ef- futire non erubuisset : Binis ca de re synodis, altera Tyri, altera Beryti habitis, immunis his criminibus pronuntia- tus erat. Quomodo autem postea Dioscoro depo- situs est, tandemque à concilio Chalcedonensi re- stitutus, hoc capite edocemur. Bassianus, Ecclesia Ephesina presbyter, a Memnone episcopo Ephesino Evazorum episcopus invitus ordinatus est: ideo nunquam illuc proficisci voluit. Post Basilii autem, qui Mennoni successit, mortem, antistes Ephesi- nus factus est, circa annum, ut videtur 443, qua- driennio ante Procli CP. mortem. Tot enim aunis sedem suam securus tenuit, a Proclo confirmatus. (45) Γέγονε καὶ ἕτερα. Rectius apud Nicepho- (46) Καὶ κατὰ τὴν ἐνάτην σύνοδον. Imo in (47) Εἰς ἱερέας εἶναι. In actione decima concilii (1) Εδικαιώθη τὴν ἐπισκοπὴν αὐτὸν ἔχειν.
η Περὶ Πέτρου τοῦ Μογγοῦ καὶ τοῦ ἑνωτικοῦ Ζήνωνος.
επισκόπους τρεῖς ἢ τέτταρας ἡμέρας, καὶ ἕκαστον ἑτέρα. κινῆσαι περὶ ὧν βούλεται, παρόντων τῶν ἀρχόντων, καὶ τὰ εἰκότα γενέσθαι· καὶ ἐπεραιώθη ή συνέλευσις. Γέγονε καὶ ἕτερα (45), καὶ ἕτεροι κανόνες ετέθησαν. Καὶ πάλιν καθ᾿ ἑτέραν σύνοδον συνεβάτευσαν Ιουδε νάλιος καὶ Μάξιμος, καὶ ἔδοξε τὸν ᾿Αντιοχείας ἔχειν δύο Φοινίκας, καὶ ᾿Αραβίαν· τὸν δὲ Ἱεροσολύμων, τρεῖς Παλαιστίνας· καὶ ἀπὸ διαλαλιᾶς τῶν ἀρχόντων καὶ ἐπισκόπων, ἐβεβαιώθησαν. Καὶ κατὰ τὴν ἐνάτην σύνοδον (46), ἐκινήθη τὰ κατὰ Θεοδώριτον. Καὶ ἀν- εθεμάτισε Νεστόριον εἰρηκώς. Ανάθεμα Νεστορίῳ, καὶ τῷ μὴ λέγοντι Θεοτόκον τὴν ἁγίαν Παρθένον Μα- ρίαν, καὶ τῷ εἰς δύο υἱοὺς μερίζοντι τὸν ἕνα Υἱὸν τὸν μονογενῆ. Ἐγὼ δὲ καὶ τῷ ὄρῳ τῆς πίστεως ὑπέγραψα, καὶ τῇ ἐπιστολῇ Λέοντος. Καὶ ἀπὸ διαλα- λιᾶς πάντων ἀπέλαβε τὸν οἰκεῖον θρόνον. Εν ἄλλῃ συνόδῳ ἐκινήθη τὰ κατὰ βαν, καὶ ἀνεγνώσθησαν τὰ ἐπ' αὐτῷ κεκριμένα, οἷς ἐδίκασαν Φώτιος ἐπίσκε πος τῆς Τυρίων, καὶ Εὐστάθιος ἐπίσκοπος Βηρυτού καὶ ὑπερετέθη ἡ ψῆφος εἰς τὴν ἑξῆς. Καὶ κατὰ τὴν ια' συνέλευσιν, τῶν πλειόνων ἐπισκόπων ψηφισαμένων αὐτὸν ἐς ἱερέας εἶναι (47), τινὲς ἐπίσκοποι ἀντειπόντες, εἰρήκασι τοὺς κατηγόρους αὐτοῦ ἔξω εἶναι, καὶ ἠξίω σαν αὐτοὺς ἐπελθεῖν. Καὶ ἀνεγνώσθησαν τὰ ἐπ' αὐτῷ πεπραγμένα· καὶ διαλαλησάντων ἀρχόντων ἀναγνω- σθῆναι τὰ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα περὶ Ἴβα, εἰρή- κασιν οἱ ἐπίσκοποι, πάντα τὰ ἐν Ἐφέσῳ πεπραγμένα κατὰ τὴν δευτέραν σύνοδον, ἄκυρα εἶναι, χωρὶς τῆς χειροτονίας Μαξίμου τοῦ ᾿Αντιοχείας. Καὶ ἐδεήθησαν περὶ τούτου καὶ τοῦ βασιλέως, ὥστε θεσπίσαι μηδὲν τῶν ἐν Ἐφέσῳ μετὰ τὴν πρώτην σύνοδον κρατεῖν, ἧς ἡγήσατο ὁ ἐν ἁγίοις Κύριλλος ὁ τῶν ᾿Αλεξαν δρέων πρόεδρος. Καὶ ἐδικαιώθη τὴν ἐπισκοπὴν αὐτὸν ἔχειν Καθ' ἑτέραν πρᾶξιν, ἐζητήθη τὰ κατὰ Βασσιανὸν (υ) ἐπίσκοπον τῆς Ἐφεσίων, καὶ ἐδικαιώθη Καλχηδοναίων Καλχη δονίων. Καλ χηδονίων. Καλ- χηδονεῖς, συνέλευσις. ὡς ἱερέας, ἐν ἱερεῦσιν. Οὐ φθόνῳ τῷ Χριστῷ γενο- μένῳ θεῷ· ἐφ' ὅτον γὰρ αὐτὸς ἐγένετο, κἀγὼ ἐγε- νόμην. (ν) Τὰ κατὰ Βασσιανόν. EVAGRII SCHOLASTICI • B conscripti sunt canones, et urbi Chalcedonensium A attributa sunt jura metropolitica. Jussit etiam im. perator ut episcopi triduum aut quatriduum ibidem morarentur, et unusquisque id quod vellet proponeret coram magnificentissimis judicibus : utque cuncta competenti judicio terminarentur. Atque hoc modo conventus iste finitus est. Alius postea consessus habitus est, in quo alii canones sunt constituti. Rursus vero in alio consessu, Ju- venalis et Maximus conventionem fecere: placuit- que ut episcopus Antiochiæ duas Phoenices et Arabiam Hierosolymitanus vero tres Palæstinas sedi suæ subjectas haberet : quæ conventio inter- locutione judicum atque episcoporum confirmata est. Nono consessu actum est de causa Theodoriti. Qui Nestorium anathemate damnavit his verbis usus: Anathema Nestorio, et ei qui sanctam Virginen Mariam negat esse Deiparam, et ei qui unum Fi- lium unigenitum in duos filios partitur. Ego vero et definitioni fidei, et Leonis epistolæ subscripsi. Omnium igitur sententia propriam sedem recupe- ravit. In alio deinde consessu causa Ibæ examinata est, et lecta sunt quæ adversus illum gesta ac pronuntiata erant: quorum judices fuerant Photius episcopus Tyri et Eustathius episcopus Beryti. Et dilata est sententia in proximum consessum. Un- decimo consessu, cum jam plures episcopi decre- vissent ut Ibas sacerdotium suum reciperet, qui- dam ex épiscopis reclamantes dixerunt accusa- tores Ibæ foris esse, postularuntque ut ingredi c juberentur. Lecta sunt igitur quæ adversus Ibam gesta fuerant. Cumque judices interlocutione facta præcepissent, ut ea, quæ contra Ibam gesta erant Ephesi, recitarentur, episcopi dixerunt, cuncta quæ in secunda synodo Ephesina acta fuerant, C. C. C (u). VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. provincialium absque consensu metropolitani non fiant: et ut episcopus metropolitanus provinciales episcopos ad concilium suum evocandi habeat po- testatem. Cæterum in manuscripto codice Floren- tino scriptum inveni, licet in conci lio Chalcedonensi perpetuo scriptum sit Regulariter quidem scribendum esset Sed veteres dixisse etiam videntur D ut patet ex innumeris lucis concilii Chal- cedonensis. rum scribitur répa cum accentu in penultima : supple Quod miror Musculum et Chri- stophorsonum non animadvertisse. actione nona, causa Theodoriti episcopi judicata est, ut praeferunt nostri codices. Verum erempla- ria synodi Chalcedonensis quibus usus est Evagrius, diversa fuisse videntur a nostris. Nam, ut paulo ante vidimus, septimam actionem numerat Eva- grius, in qua alii canones promulgati sunt. Quæ actio in nostris exemplaribus hodie desideratur. Chalcedonensis, et apud Nicephorum, abest pra positio. Verum in manuscripto codice Florentino scriptum inveni, quod idem est ac si diceret VARIORUM. Ibas, episcopus Edessenus, olim duplici nomine accusatus fuerat. Primo quod Cyrillo anathema dixisset, et hæreseos notain inussisset; secundo quod anno ejusmodi blasphemian palam ef- futire non erubuisset : Binis ca de re synodis, altera Tyri, altera Beryti habitis, immunis his criminibus pronuntia- tus erat. Quomodo autem postea Dioscoro depo- situs est, tandemque à concilio Chalcedonensi re- stitutus, hoc capite edocemur. Bassianus, Ecclesia Ephesina presbyter, a Memnone episcopo Ephesino Evazorum episcopus invitus ordinatus est: ideo nunquam illuc proficisci voluit. Post Basilii autem, qui Mennoni successit, mortem, antistes Ephesi- nus factus est, circa annum, ut videtur 443, qua- driennio ante Procli CP. mortem. Tot enim aunis sedem suam securus tenuit, a Proclo confirmatus. (45) Γέγονε καὶ ἕτερα. Rectius apud Nicepho- (46) Καὶ κατὰ τὴν ἐνάτην σύνοδον. Imo in (47) Εἰς ἱερέας εἶναι. In actione decima concilii (1) Εδικαιώθη τὴν ἐπισκοπὴν αὐτὸν ἔχειν.
PG 86:2589θ Περὶ ὧν ἔγραψε Πέτρος Ἀκακίῳ δεξαμένῳ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον.
ἐξενεχθῆναι αὐτὸν, καὶ Στέφανον ἐσαχθῆναι (48). Καὶ Α ἑτέρας συνόδου γενομένης ταῦτα ἐψηφίσθη. Καὶ τρισκαιδεκάτης πράξεως (2) γενομένης, ἐξητάσθη τὰ κατὰ Εὐνόμιον τὸν Νικομηδείας, καὶ ᾿Αναστάσιον τὸν επίσκοπον Νικαίας, φιλονεικησάντων περὶ τῶν ἰδίων πόλεων. Γέγονε δὲ καὶ τεσσαρεσκαιδεκάτη πράξις, καὶ ἐξητάσθη τὰ κατὰ Βασιανόν (49)· καὶ πρὸς τῷ τέλει ἐδικαιώθη τὸν Κωνσταντινουπόλεως θρόνον εύο Οὺς μετὰ τὴν Ῥώμης τετάχθαι. ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ. Τάδε ένεστιν ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς Ἐκκλη- Β σιαστικῆς Ιστορίας Ευαγρίου σχολαστικού. Α΄. Περὶ τῆς βασιλείας Ζήνωνος, καὶ τοῦ βίου αὐτ τοῦ. Β. Περὶ ἐφόδων βαρβαρικῶν ἔν τε τῇ Εῳ καὶ τῇ Δύσει. Γ'. Περὶ τῆς τυραννίδος Βασιλίσκου, καὶ φυγῆς Ζήνωνος. Δ'. Ὡς Τιμόθεον Αίλουρον ὁ Βασιλίσκος ἀνεκαλέ σατο, καὶ πεισθεὶς ὑπ' αὐτοῦ ἐγκυκλίους ἐπιστολὰς εἰς ἀθέτησιν τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου πανταχοῦ ἐξω απέστειλε. Ε΄. Περὶ τῶν συνθεμένων τοῖς ἐγκυκλίοις Βασιλί σκου, καὶ τὴν σύνοδον ἀθετησάντων. Γ'. Ὡς τοῦ Αιλουρου Τιμοθέου την Αλεξανδρέων ἀπολαβόντος, καὶ τῇ Ἐφεσίων τό πατριαρχικόν δίκαιον ἀποδόντος, ἀναθέματι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύν οἷον καθυπέβαλεν. Ζ΄. Ως τῶν μοναχῶν ᾿Ακακίου γνώμη στασιασάν- Ἐξενεχθῆναι μὲν αὐτ τὸν καὶ Στέφανον, ἕτερον δὲ ἐσαχθῆναι. γιανός Ατέρα πράξει ἑτέρας συνόδου γενομέ νης, πιν HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER III. irrita esse, excepta ordinatione Maximi Antiochen- sis episcopi. Deque ea re imperatorem etiam roga. runt, ut lege lala decerneret, ut nihil eorum quæ post primam synodum, cui sanctus Cyrillus Alexan- drinorum præfuit, Ephesi acta essent, robur ac firmitatem obtineret. Judicatumque est ut Ibas episcopatum suum reciperet. Sequenti actione, discussa est causa Bassiani Ephesiorum episcopi. Statutumque est ut tam ille, quam Stepha- nus deponerentur, et alius in eorum locum substitueretur. In altero deinde consessu idem confir- matum est. Tertio decimo consessu examinata est causa Eunomii Nicomediensis et Anastasii episcopi Nicææ, qui de quibusdam urbibus inter se contendebant. Coactus item est quartus decimus conses- sus, et examinata est causa Sabiniani episcopi. Postremo decretum est ut Constantinopolitana se- des post Romanam primum locum obtineret. LIBER TERTIUS. G In tertio libro ecclesiasticæ historiæ Evagrii Scholastici hæc continentur. CAP. I. De imperio Zenonis, deque ejusdem vita. II. De Barbarorum incursionibus, tam in Orien tis quam in Occidentis partibus. II. De tyrannide Basilisci, et de Zenonis fuga. IV. Quomodo Basiliscus Timotheum Elurum re- vocaverit, et ab codem inductus, circulares episto- las ad eversionem Chalcedonensis synodi quaqua- versum miserit. V. De his qui circularibus Basilisci litteris con- senserunt, et synodum rejecerunt. VI. Quomodo Timotheus Elurus, Alexandrino episcopatu recuperato, Ephesiorum Ecclesiæ jus patriarchicum restituit, et Chalcedonensem syno- dum anathematizavit. VII. Quomodo Basiliscus, cum monachi impulsu VALESII ANNOTATIONES. runt episcopi ut tam Bassianus, quam Stephanus ab episcopatu Ephesiorum removerentur, utque corum loco alter fieret episcopus, quemadmodum videre est in actione et 12. Supplendus est igi- tur Evagrii locus hoc modo : ex Actis concilii Chalcedonensis. Hujus Sabiniani Perrensium episcopi, quæ urbs est in pro- vincia Euphratensi, meminit Liberatus cap. duo- decimo Breviarii. Exstat quoque epistola Theodo- riti ad hunc Sabinianum episcopuin data, quæ in- Dter ejus epistolas numeratur 126. VARIORUM. Flavianus autem sedem CP. nactus, Bassiano epi- scopatum abrogavit, ac Stephanum Bassiani pre- sbyterum ei substituit. Hac de re libellum Marciano imperatori Bassianus obtulit, anno 451, ab eo ad synodum Chalcedonensem remissus. Patres igitur concilii, audita utrinque causa, utrique sedem Ephesinam abjudicarunt; Bassiano quidem, ut qui sine consensu synodi provincialis ingressus erat; Stephano autem, ut qui per conjurationes et malas artes episcopatum sibi acquisiverat. Confer Guil. CAVE cum Actis synodi Chalced. calculos ipsius Evagrii, est xiv. Undecimæ sessio- nis meminit supra. Mox sequitur qua est xit ; paulo post ait quæ est xu. Ergo hæc ultima pro actione necessario habenda est. Actiones xvi numerant Acta integra in conciliis edita. W. Lowrи. (48) Καὶ Στέφανον ἐσαχθῆναι. Imo decreve- (49) Τὰ κατὰ Βασιανόν. Scribendum est Σι6ι- (3) Τρισκαιδεκάτης πράξεως. Hæc actio, juxta
ι Περὶ συνοδικῶν κινηθέντων ἐν Ῥώμῃ χάριν Ἰωάννου τοῦ Ἀλεξανδρείας.
ἐξενεχθῆναι αὐτὸν, καὶ Στέφανον ἐσαχθῆναι (48). Καὶ Α ἑτέρας συνόδου γενομένης ταῦτα ἐψηφίσθη. Καὶ τρισκαιδεκάτης πράξεως (2) γενομένης, ἐξητάσθη τὰ κατὰ Εὐνόμιον τὸν Νικομηδείας, καὶ ᾿Αναστάσιον τὸν επίσκοπον Νικαίας, φιλονεικησάντων περὶ τῶν ἰδίων πόλεων. Γέγονε δὲ καὶ τεσσαρεσκαιδεκάτη πράξις, καὶ ἐξητάσθη τὰ κατὰ Βασιανόν (49)· καὶ πρὸς τῷ τέλει ἐδικαιώθη τὸν Κωνσταντινουπόλεως θρόνον εύο Οὺς μετὰ τὴν Ῥώμης τετάχθαι. ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ. Τάδε ένεστιν ἐν τῷ τρίτῳ τόμῳ τῆς Ἐκκλη- Β σιαστικῆς Ιστορίας Ευαγρίου σχολαστικού. Α΄. Περὶ τῆς βασιλείας Ζήνωνος, καὶ τοῦ βίου αὐτ τοῦ. Β. Περὶ ἐφόδων βαρβαρικῶν ἔν τε τῇ Εῳ καὶ τῇ Δύσει. Γ'. Περὶ τῆς τυραννίδος Βασιλίσκου, καὶ φυγῆς Ζήνωνος. Δ'. Ὡς Τιμόθεον Αίλουρον ὁ Βασιλίσκος ἀνεκαλέ σατο, καὶ πεισθεὶς ὑπ' αὐτοῦ ἐγκυκλίους ἐπιστολὰς εἰς ἀθέτησιν τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου πανταχοῦ ἐξω απέστειλε. Ε΄. Περὶ τῶν συνθεμένων τοῖς ἐγκυκλίοις Βασιλί σκου, καὶ τὴν σύνοδον ἀθετησάντων. Γ'. Ὡς τοῦ Αιλουρου Τιμοθέου την Αλεξανδρέων ἀπολαβόντος, καὶ τῇ Ἐφεσίων τό πατριαρχικόν δίκαιον ἀποδόντος, ἀναθέματι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύν οἷον καθυπέβαλεν. Ζ΄. Ως τῶν μοναχῶν ᾿Ακακίου γνώμη στασιασάν- Ἐξενεχθῆναι μὲν αὐτ τὸν καὶ Στέφανον, ἕτερον δὲ ἐσαχθῆναι. γιανός Ατέρα πράξει ἑτέρας συνόδου γενομέ νης, πιν HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER III. irrita esse, excepta ordinatione Maximi Antiochen- sis episcopi. Deque ea re imperatorem etiam roga. runt, ut lege lala decerneret, ut nihil eorum quæ post primam synodum, cui sanctus Cyrillus Alexan- drinorum præfuit, Ephesi acta essent, robur ac firmitatem obtineret. Judicatumque est ut Ibas episcopatum suum reciperet. Sequenti actione, discussa est causa Bassiani Ephesiorum episcopi. Statutumque est ut tam ille, quam Stepha- nus deponerentur, et alius in eorum locum substitueretur. In altero deinde consessu idem confir- matum est. Tertio decimo consessu examinata est causa Eunomii Nicomediensis et Anastasii episcopi Nicææ, qui de quibusdam urbibus inter se contendebant. Coactus item est quartus decimus conses- sus, et examinata est causa Sabiniani episcopi. Postremo decretum est ut Constantinopolitana se- des post Romanam primum locum obtineret. LIBER TERTIUS. G In tertio libro ecclesiasticæ historiæ Evagrii Scholastici hæc continentur. CAP. I. De imperio Zenonis, deque ejusdem vita. II. De Barbarorum incursionibus, tam in Orien tis quam in Occidentis partibus. II. De tyrannide Basilisci, et de Zenonis fuga. IV. Quomodo Basiliscus Timotheum Elurum re- vocaverit, et ab codem inductus, circulares episto- las ad eversionem Chalcedonensis synodi quaqua- versum miserit. V. De his qui circularibus Basilisci litteris con- senserunt, et synodum rejecerunt. VI. Quomodo Timotheus Elurus, Alexandrino episcopatu recuperato, Ephesiorum Ecclesiæ jus patriarchicum restituit, et Chalcedonensem syno- dum anathematizavit. VII. Quomodo Basiliscus, cum monachi impulsu VALESII ANNOTATIONES. runt episcopi ut tam Bassianus, quam Stephanus ab episcopatu Ephesiorum removerentur, utque corum loco alter fieret episcopus, quemadmodum videre est in actione et 12. Supplendus est igi- tur Evagrii locus hoc modo : ex Actis concilii Chalcedonensis. Hujus Sabiniani Perrensium episcopi, quæ urbs est in pro- vincia Euphratensi, meminit Liberatus cap. duo- decimo Breviarii. Exstat quoque epistola Theodo- riti ad hunc Sabinianum episcopuin data, quæ in- Dter ejus epistolas numeratur 126. VARIORUM. Flavianus autem sedem CP. nactus, Bassiano epi- scopatum abrogavit, ac Stephanum Bassiani pre- sbyterum ei substituit. Hac de re libellum Marciano imperatori Bassianus obtulit, anno 451, ab eo ad synodum Chalcedonensem remissus. Patres igitur concilii, audita utrinque causa, utrique sedem Ephesinam abjudicarunt; Bassiano quidem, ut qui sine consensu synodi provincialis ingressus erat; Stephano autem, ut qui per conjurationes et malas artes episcopatum sibi acquisiverat. Confer Guil. CAVE cum Actis synodi Chalced. calculos ipsius Evagrii, est xiv. Undecimæ sessio- nis meminit supra. Mox sequitur qua est xit ; paulo post ait quæ est xu. Ergo hæc ultima pro actione necessario habenda est. Actiones xvi numerant Acta integra in conciliis edita. W. Lowrи. (48) Καὶ Στέφανον ἐσαχθῆναι. Imo decreve- (49) Τὰ κατὰ Βασιανόν. Scribendum est Σι6ι- (3) Τρισκαιδεκάτης πράξεως. Hæc actio, juxta
PG 86:2591ια Περὶ τῶν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ κινηθέντων καὶ ἐν διαφόροις τόποις χάριν τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου.
των, φοβηθεὶς ὁ Βασιλίσκος ἐναντία τῷ πρότερον γράψας ἐξαπέστειλεν ἀντεγκύκλια. Η'. Περὶ τῆς ἐπανόδου Ζήνωνος. Θ'. Ὡς μετὰ τὸν θάνατον Βασιλίσκου, οἱ τῆς Ἀσίας ἐπίσκοποι τὸν ᾿Ακάκιον ἡμερούμενοι, μετανοίας βι- βλίον ἐπιδεδώκασιν, οἷς ἐξήμαρτον τὴν ἐν Καλχηδέν: σύνοδον ἀθετήσαντες. Ι'. Περὶ τῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐπισκοπησάντων. ΙΑ'. Ως ὁ βασιλεὺς Ζήνων ἐβουλήθη τὸν Αιλουρον διῶξαι· διὰ δὲ τὸ γῆρας αὐτὸν κατελεήσας είασε· καὶ ὡς αὐτοῦ τελευτήσαντος, Πέτρος ὁ Μογγὸς πρὸς τῶν ᾿Αλεξανδρέων κεχειροτόνηται· Τιμόθεος δὲ ὁ μετά Προτέριον νεύματι τοῦ βασιλέως, τὸν τῆς ᾿Αλεξ ανδρέων θρόνον κατέσχεν ΙΒ΄. Περὶ Ἰωάννου τοῦ μετὰ Τιμόθεον τῆς ᾿Αλε- ξανδρέων τοὺς οἵακας κατασχόντος, ὅπως τε τοῦ τον ὁ Ζήνων ὡς ἐπιορκήκαντα απελαύνει, Πέτρῳ δὲ τῷ Μογγῷ τὴν ᾿Αλεξανδρέων εγχειρίζει. ΙΓ΄. Ως Πέτρος ὁ Μογγὸς δέχεται τὸ Ενωτικὸν Ζήνωνος, καὶ τοῖς ἀπὸ Προτερίου συνάπτεται. ΙΔ'. Περὶ τοῦ λεγομένου Ενωτικοῦ τοῦ Ζήνωνος. ΙΕ΄. Ὡς Ἰωάννης ὁ ᾿Αλεξανδρείας κατελθὼν ἐν Ρώμῃ, πείθει Σιμπλίκιον πρὸς Ζήνωνα περὶ τῶν συμβάντων γράψαι Ζήνων. 17'. Περί Καλανδίωνος τοῦ ᾿Αντιοχείας, καὶ ὅτι ἐξορία κατεδικάσθη διὰ τὴν πρὸς Ιλλουν καὶ Λεόν τιον ὑπονοηθεῖσαν φιλίαν· καὶ ὡς Πέτρος ὁ κναφεύς Ανώθη τῷ Μογγῷ, καὶ τῷ Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τῷ Ἱεροσολύμων. ΙΖ΄. Περὶ ὧν ἔγραψε Πέτρος Ακακίῳ δεξαμένω τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον. ΙΗ'. Όπως Ἰωάννης ὁ ᾿Αλεξανδρείας πείθει Φ λικι τῷ πάπα Ρώμης καθαίρεσιν ᾿Ακακίῳ τῷ Κων- σταντινουπόλεως πέμψαι. 16'. Περὶ Κυρίλλου ἡγουμένου μονῆς τῶν ᾿Ακοιμή- των, ὅπως πρὸς Ῥώμην ἀπέστειλε προς Φίλικά τινας, ἐνάγων αὐτὸν πρὸς ἐκδίκησιν τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς πίστεως. Κ'. Περὶ ὧν ἔγραψε Φήλιξ πρὸς Ζήνωνα, καὶ αὖ πάλιν Ζήνων πρὸς Φήλικα. ΚΛ'. Ὡς Συμεώνης μοναχὸς μονῆς τῶν ᾿Ακοιμή των εἰς Ρώμην κατελθών, τοὺς ἐν Κωνσταντινου· πόλει ἀποσταλέντας ἐπισκόπους παρὰ Ρωμαίων δι ήλεγξε κοινωνήσαντας τοῖς αἱρετικοῖς· καὶ ὡς αὐτοί τε καὶ οἱ κοινωνήσαντες Πέτρο, παρὰ Ρωμαίων καθηρέθησαν. ΚΒ΄. Περὶ τῶν ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ κινηθέντων καὶ ἐν διαφόροις τόποις, χάριν τῆς ἐν Καλχηδόνι συν όδου. ΚΙ". Περὶ τοῦ Φρανίτου καὶ Εὐφήμου τῶν Κων σταντινουπολιτῶν, καὶ ᾿Αθανασίου καὶ Ἰωάννου των Αλεξανδρέων, καὶ Παλλαδίου καὶ Φλαβιανοῦ τῶν Αντιοχέων, καὶ ἑτέρων τινῶν. ΚΔ'. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως ᾿Αρμάτου συγγενούς Βερίνης τῆς βασιλίδος. EVAGRII SCHOLASTICI Acacii seditionem movissent, timore perculsus A contrarias prioribus encyclicis litteras promul- gavit. VIII. De reditu Zenonis. IX. Quomodo post mortem Basilisci, episcopi Asiæ ut Acacium placarent, libellum pœnitentiæ ei porrexerunt, veniam petentes quod Chalcedonen- sem synodum damnassent. X. De iis qui Antiochiae episcopatum gessere. XI. Quomodo Zeno cum Ælurum persequi vo- luisset, ob senectutem eum miseratus dimisit. Et ut post mortem ejusdem Æluri, Petrus Mongus ab Alexandrinis ordinatus est; Timotheus vero suc- cessor Proterii, jussu imperatoris sedem Alexan- drinam obtinuit. XII. De Joanne qui episcopatum Alexandriæ post Timotheum gubernavit. Quomodo eum Zeno tan- quam perjurum ejecit, et Petro Mongo eamdem sedem restituit. XIII. Quomodo Petrus Mongus Henoticum Ze- nonis amplexus est, et Proterianis se conjunxit. XIV. Zenonis Henolicum sive Unitivum edictum. XV. Quomodo Joannes Alexandriæ episcopus Romam veniens, persuasit Simplicio ut ad Zeno- nem scriberet de iis quæ acciderant : et quid Zeno rescripserit. XVI. De Calendione Antiochiæ episcopo, utque exsilio damnatus sit ob amicitiam quam cum Illo et Leontio habuisse credebatur. Item quomodo Petrus Fullo Mongo et episcopis Constantinopolis et Hie- rosolymorum sociatus fuerit. XVII. De his quæ Petrus scripsit ad Acacium, qui Chalcedonensem synodum susceperat. XVIII. Quomodo Joannes Alexandrinus episcopus Felici papæ persuaserit, ut depositionis libellum mitteret Acacio Constantinopolitano. XIX. De Cyrillo præposito monasterii Accemi- tensium quomodo Romam ad Felicem quosdain direxerit, incitans illum út ea quæ adversus fidein commissa erant, ulcisceretur. XX. De iis quæ Felix ad Zenonem, et Zeno ad Felicem scripsit. B C XXI. Quomodo Symeones monachus Acœmiten- D sis, Romam veniens, legatos Ecclesiæ Rom. qui Constantinopolim venerant, coarguit quod cum hæ- reticis communicassent: et quomodo legati et om- nes communicatores Petri a Romanis depositi sint. XXII. De turbis quæ Alexandriæ et variis in locis excitatæ sunt ob Chalcedonense concilium. XXIII. De Fravita et Euphemio Constan- tinopolis episcopis : et de Athanasio ac Joanne Alexandrinis et de Palladio ac Flaviano Antioche- nis ; item de aliis quibusdam. XXIV. De cæde Armati qui cognatus fuit Verinæ Augusta.
PG 86:2593ιβ Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως Θευδερίχου καὶ Μαρκιανοῦ.
ΚΕ'. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως Θεοδερίχου τοῦ Σκύ- Α θου, καὶ τῆς τούτου τελευτής. Κα'. Περὶ τῆς Μαρκιανοῦ ἐπαναστάσεως, καὶ οἷα περὶ τοῦτον συνέβη. ΚΖ'. Περὶ τῆς τυραννίδος Ιλλου καὶ Λεοντίου. ΚΗ'. Περί Μαμμιανοῦ, καὶ τῶν ἔργων αὐτοῦ. ΚΘ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Ζήνωνος, καὶ τῆς ἀναβρή σεως Αναστασίου. Λ'. Περὶ ᾿Αναστασίου τοῦ βασιλέως, καὶ ὡς διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι τοῦτον καινοτομεῖν τι περὶ τὴν ἐκκλη σιαστικὴν κατάστασιν, μυρίων ταραχῶν αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην Εκκλησίας ενεπλήσθησαν· πολλοί τε τῶν ἐπισκόπων διὰ τοῦτο ἐξεβλήθησαν. ΛΑ'. Ἐπιστολὴ τῶν μοναχῶν Παλαιστινῶν πρὸς Αλκίσωνα περὶ μοναχοῦ Ξεναίου καὶ ἑτέρων τινῶν. ΛΒ'. Περὶ τῆς ἐκβολῆς Μακεδονίου τοῦ Κωνσταν τινουπόλεως, καὶ Φλαβιανοῦ ᾿Αντιοχείας. ΑΓ. Περὶ Σεβήρου ἐπισκόπου Αντιοχείας. ΛΔ'. Περὶ τῆς πεμφθείσης αὐτῷ καθαιρέσεως ὑπὸ Κοσμᾶ καὶ Σεβηριανοῦ. ΛΕ'. Περὶ τῆς τῶν τυράννων Ισαύρων καθαιρέσεως. ΑϚ'. Περὶ τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων, ὡς ἐσπείσαντο πρὸς 'Ρωμαίους. ΛΖ'. Περὶ τῆς ἐν ᾿Αμίδῃ πολιορκίας, καὶ κτίσεως τοῦ Δάρας. ΛΗ'. Περὶ τοῦ μακροῦ τείχους. ΑΘ'. Περὶ τοῦ λεγομένου Χρυσαργύρου, ὡς ἀνεῖ λεν αὐτὸν ᾿Αναστάσιος. Μ'. Περὶ ὧν ἱστόρησε Ζώσιμος χάριν τοῦ Χρυσαρ- γύρου, καὶ Κωνσταντίνου τοῦ βασιλέως. ΜΑ'. Απόστασις πρὸς Ζώσιμον ἐφ' οἷς ἐβλασφή μησε Κωνσταντῖνον καὶ Χριστιανούς. ΜΒ. Περὶ τῆς χρυσοτελείας. ΜΓ. Περὶ τῆς τυραννίδος Βιταλιανοῦ. ΜΔ'. Ως 'Αναστασίου ἐν τῷ τρισαγίῳ Ὕμνῳ τὸ, Ο σταυρωθείς δι' ἡμᾶς, βουληθέντος προσθεῖναι, στά- σις ἐν τῷ δήμῳ καὶ ταραχὴ γέγονεν· ὅπερ φοβηθείς, ὑποκρινάμενος ταπείνωσιν, ταχὺ τὰς γνώμας τοῦ δήμου μετέβαλε. ΜΕ'. Περὶ τοῦ θανάτου Αναστασίου. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ τῆς βασιλείας Ζήνωνος καὶ τοῦ βίου αὐτοῦ. Ζήνων δὲ, ἐπεὶ τὴν βασιλείαν, τοῦ παιδὸς οἱ τε λευτήσαντος, μόνος περιεβάλετο, ὥσπερ οὐκ οιόμε- νος το τῶν ὅλων ἐγκρατής γενέσθαι, εἰ μὴ καὶ πά σαις ταῖς ἐπιούσαις ἡδοναῖς μετ' ἐξουσίας ἐπεξέλ θει, τοσαῦτον ἐκ προοιμίων ἑαυτὸν ταῖς ἐπιθέσεσι τῶν ἐπιθυμιῶν ἐκδέδωκεν, ὡς μηδὲν αὐτὸν ἐπισχεῖν τῶν ἀπρεπῶν τε καὶ ἀθέσμων· ἀλλ᾽ οὕτως τούτοις ἐμπολιτεύεσθαι, ὡς τὸ σκοτίως ταῦτα καὶ ἐν παρα- σύστῳ γίγνεσθαι, χαμερπὲς εἶναι νομίζειν· τὸ δέ γε ἀναφανδὲν καὶ ὥσπερ ἐξ ἀπόπτου, βασιλικὸν, καὶ εὐτοκράτοι μόνῳ πρέπον· κακῶς καὶ δουλοπρεπῶς το οὐχ οἰκειούμενος. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. XXV. De Theodorici Scylla rebellione, deque B ejusdem interitu. XXVI. De rebellione Marciani, et quid eidem acciderit. XXVII. De Tyrannide Illi ac Leontii. XXVIII. De Mammiano, et de operibus ab eo constructis. XXIX. De Zenonis obitu, et de Anastasii impe- ratoris nuncupatione. XXX. De Anastasio imperatore : et quomodo, cum ille nihil in ecclesiastico statu sineret inno- vari, totius orbis Ecclesiæ innumeris perturbatio- nibus repletæ sunt, multique episcopi cam ob cau- sam expulsi. XXXI. Epistola monachorum Palæstinæ ad Alci- sonem de Xenaia monacho, et de aliis quibusdam. XXXII. De expulsione Macedonii Constantinopo- litani episcopi, et Flaviani Antiocheni. XXXIII. De Severo episcopo Antiochiæ.. XXXIV. De libello depositionis ad eumdem Se- verum misso a Cosma et Severiano. XXXV. De exstincta Isaurorum tyrannide. XXXVI. Quomodo Saraceni pacem cum Romanis fecerunt. XXXVII. De expugnatione Amidæ, et de conditu urbis Daras. XXXVIII. De longo muro. XXXIX. De vectigali quod Chrysargyrum vocant, et quomodo sublatum sit ab Anastasio. XL. De his quæ Zosimus scripsit de Chrysargyro et de Constantino impératore. XLI. Invectiva in Zosimum ob ejus in Constan- tinum et Christianos maledicta. XLII. De auraria pensione. XLIII. De Vitaliani Tyrannide. XLIV. Quomodo ingens seditio in populo exci- tata sit, cum Anastasius in Hymno Trisagio has voces addere voluisset : qui crucifixus est pro nobis. Quod metuens Anastasius, simulatione usus, statim plebis animos commutavit. XLV. - Item de obitu ejusdem Anastasii. CAP. I. De imperio Zenonis deque ejusdem vila. At Zeno, simul atque, mortuo ipsius filio, solus imperium obtinuit, quasi persuasum habens se nequaquam summo imperio præditum esse, nisi in omne genus libidinis,,quodcunque obvium esset, summa cum licentia effunderetur: statim ab ipso exordio illecebris cupiditatum ita se totum dedidit, ut nihil esset tam turpe tamque illicitum, quod impetum ejus cohiberet; sed sic in flagitiis voluta- batur, ut clam quidem ac remotis arbitris ea com- mittere, vile ac plebeiun existimaret : palam vero et sub oculis omnium ea patrare, regium quiddam VARIÆ LECTIONES,
Book III · Chapter ILiber Tertius · Caput I
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιγ Περὶ τῆς τυραννίδος Ἰλλοῦ καὶ Λεοντίου καὶ λοιπῶν.
ΚΕ'. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως Θεοδερίχου τοῦ Σκύ- Α θου, καὶ τῆς τούτου τελευτής. Κα'. Περὶ τῆς Μαρκιανοῦ ἐπαναστάσεως, καὶ οἷα περὶ τοῦτον συνέβη. ΚΖ'. Περὶ τῆς τυραννίδος Ιλλου καὶ Λεοντίου. ΚΗ'. Περί Μαμμιανοῦ, καὶ τῶν ἔργων αὐτοῦ. ΚΘ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Ζήνωνος, καὶ τῆς ἀναβρή σεως Αναστασίου. Λ'. Περὶ ᾿Αναστασίου τοῦ βασιλέως, καὶ ὡς διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι τοῦτον καινοτομεῖν τι περὶ τὴν ἐκκλη σιαστικὴν κατάστασιν, μυρίων ταραχῶν αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην Εκκλησίας ενεπλήσθησαν· πολλοί τε τῶν ἐπισκόπων διὰ τοῦτο ἐξεβλήθησαν. ΛΑ'. Ἐπιστολὴ τῶν μοναχῶν Παλαιστινῶν πρὸς Αλκίσωνα περὶ μοναχοῦ Ξεναίου καὶ ἑτέρων τινῶν. ΛΒ'. Περὶ τῆς ἐκβολῆς Μακεδονίου τοῦ Κωνσταν τινουπόλεως, καὶ Φλαβιανοῦ ᾿Αντιοχείας. ΑΓ. Περὶ Σεβήρου ἐπισκόπου Αντιοχείας. ΛΔ'. Περὶ τῆς πεμφθείσης αὐτῷ καθαιρέσεως ὑπὸ Κοσμᾶ καὶ Σεβηριανοῦ. ΛΕ'. Περὶ τῆς τῶν τυράννων Ισαύρων καθαιρέσεως. ΑϚ'. Περὶ τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων, ὡς ἐσπείσαντο πρὸς 'Ρωμαίους. ΛΖ'. Περὶ τῆς ἐν ᾿Αμίδῃ πολιορκίας, καὶ κτίσεως τοῦ Δάρας. ΛΗ'. Περὶ τοῦ μακροῦ τείχους. ΑΘ'. Περὶ τοῦ λεγομένου Χρυσαργύρου, ὡς ἀνεῖ λεν αὐτὸν ᾿Αναστάσιος. Μ'. Περὶ ὧν ἱστόρησε Ζώσιμος χάριν τοῦ Χρυσαρ- γύρου, καὶ Κωνσταντίνου τοῦ βασιλέως. ΜΑ'. Απόστασις πρὸς Ζώσιμον ἐφ' οἷς ἐβλασφή μησε Κωνσταντῖνον καὶ Χριστιανούς. ΜΒ. Περὶ τῆς χρυσοτελείας. ΜΓ. Περὶ τῆς τυραννίδος Βιταλιανοῦ. ΜΔ'. Ως 'Αναστασίου ἐν τῷ τρισαγίῳ Ὕμνῳ τὸ, Ο σταυρωθείς δι' ἡμᾶς, βουληθέντος προσθεῖναι, στά- σις ἐν τῷ δήμῳ καὶ ταραχὴ γέγονεν· ὅπερ φοβηθείς, ὑποκρινάμενος ταπείνωσιν, ταχὺ τὰς γνώμας τοῦ δήμου μετέβαλε. ΜΕ'. Περὶ τοῦ θανάτου Αναστασίου. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ τῆς βασιλείας Ζήνωνος καὶ τοῦ βίου αὐτοῦ. Ζήνων δὲ, ἐπεὶ τὴν βασιλείαν, τοῦ παιδὸς οἱ τε λευτήσαντος, μόνος περιεβάλετο, ὥσπερ οὐκ οιόμε- νος το τῶν ὅλων ἐγκρατής γενέσθαι, εἰ μὴ καὶ πά σαις ταῖς ἐπιούσαις ἡδοναῖς μετ' ἐξουσίας ἐπεξέλ θει, τοσαῦτον ἐκ προοιμίων ἑαυτὸν ταῖς ἐπιθέσεσι τῶν ἐπιθυμιῶν ἐκδέδωκεν, ὡς μηδὲν αὐτὸν ἐπισχεῖν τῶν ἀπρεπῶν τε καὶ ἀθέσμων· ἀλλ᾽ οὕτως τούτοις ἐμπολιτεύεσθαι, ὡς τὸ σκοτίως ταῦτα καὶ ἐν παρα- σύστῳ γίγνεσθαι, χαμερπὲς εἶναι νομίζειν· τὸ δέ γε ἀναφανδὲν καὶ ὥσπερ ἐξ ἀπόπτου, βασιλικὸν, καὶ εὐτοκράτοι μόνῳ πρέπον· κακῶς καὶ δουλοπρεπῶς το οὐχ οἰκειούμενος. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. XXV. De Theodorici Scylla rebellione, deque B ejusdem interitu. XXVI. De rebellione Marciani, et quid eidem acciderit. XXVII. De Tyrannide Illi ac Leontii. XXVIII. De Mammiano, et de operibus ab eo constructis. XXIX. De Zenonis obitu, et de Anastasii impe- ratoris nuncupatione. XXX. De Anastasio imperatore : et quomodo, cum ille nihil in ecclesiastico statu sineret inno- vari, totius orbis Ecclesiæ innumeris perturbatio- nibus repletæ sunt, multique episcopi cam ob cau- sam expulsi. XXXI. Epistola monachorum Palæstinæ ad Alci- sonem de Xenaia monacho, et de aliis quibusdam. XXXII. De expulsione Macedonii Constantinopo- litani episcopi, et Flaviani Antiocheni. XXXIII. De Severo episcopo Antiochiæ.. XXXIV. De libello depositionis ad eumdem Se- verum misso a Cosma et Severiano. XXXV. De exstincta Isaurorum tyrannide. XXXVI. Quomodo Saraceni pacem cum Romanis fecerunt. XXXVII. De expugnatione Amidæ, et de conditu urbis Daras. XXXVIII. De longo muro. XXXIX. De vectigali quod Chrysargyrum vocant, et quomodo sublatum sit ab Anastasio. XL. De his quæ Zosimus scripsit de Chrysargyro et de Constantino impératore. XLI. Invectiva in Zosimum ob ejus in Constan- tinum et Christianos maledicta. XLII. De auraria pensione. XLIII. De Vitaliani Tyrannide. XLIV. Quomodo ingens seditio in populo exci- tata sit, cum Anastasius in Hymno Trisagio has voces addere voluisset : qui crucifixus est pro nobis. Quod metuens Anastasius, simulatione usus, statim plebis animos commutavit. XLV. - Item de obitu ejusdem Anastasii. CAP. I. De imperio Zenonis deque ejusdem vila. At Zeno, simul atque, mortuo ipsius filio, solus imperium obtinuit, quasi persuasum habens se nequaquam summo imperio præditum esse, nisi in omne genus libidinis,,quodcunque obvium esset, summa cum licentia effunderetur: statim ab ipso exordio illecebris cupiditatum ita se totum dedidit, ut nihil esset tam turpe tamque illicitum, quod impetum ejus cohiberet; sed sic in flagitiis voluta- batur, ut clam quidem ac remotis arbitris ea com- mittere, vile ac plebeiun existimaret : palam vero et sub oculis omnium ea patrare, regium quiddam VARIÆ LECTIONES,
Chapter IICaput II
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2595ιδ Περὶ Μαμιανοῦ καὶ ἔργων αὐτοῦ.
κρίνας. Οὐκ ἐξ ὧν (50) ἑτέρων κρατεῖν πέφυκεν, ὁ αὐτοκράτωρ γνωρίζεται· ἀλλ᾽ ἐξ ὧν ἑαυτοῦ πρῶτον ἄρχει τε καὶ κρατεί, μηδενὶ τῶν ἀτόπων παρείσδυ- σιν (54) ἑαυτῷ διδούς· οὕτως δὲ ἀνάλωτος (52) ταῖς ἀκρασίαις ὑπάρχων, ὡς ζῶν ἄγαλμα τῶν ἀρετῶν εἶ ναι πρὸς μίμησιν, ἐκπαιδεύων τὸ ὑπήκοον. Ὁ δὲ ταῖς ἡδοναῖς ἑαυτὸν ἀνοιγνύς, λέληθε κατὰ σμικρὸν δοῦλος αίσχιστος, δορυάλωτος, ἀνάποινος γινόμενος, δεσποτείας συχνὰς ἀμείβων, ἴσα τοῖς ἀχρείοις τῶν δούλων· εἴπερ ἀναρίθμητοι τῶν ἡδονῶν αἱ δέσποιναι καθεστᾶσιν, ἥκιστα πέρας τῆς συνεχείας τε καὶ τῆς σφῶν ἀλληλουχίας ἔχουσαι, ἀεὶ τῆς ἐν χερσὶν ἡδονῆς οὐχ ἱσταμένης, ὑπέκκαυμα δὲ καὶ προοίμιον ἑτέρας γιγνομένης. Εως ἢ αὐτοκράτωρ τις οὕτως γιγνόμε νος (55) τὴν ὀχλοκρατίαν τῶν ἡδονῶν ξενηλατήσοι, βα- Β σιλεύων λοιπὸν, οὐ τυραννούμενος· ἢ μέχρι τελευ ταίας ροπῆς δουλεύων, τὰ ἐν ᾅδου καταλάβοι. ΚΕΦΑΛ. Β'. Περὶ ἐφόδων βαρβαρικῶν ἔν τε τῇ Εῷ καὶ τῇ Δύσει. τρόπῳ πρὸς βίαν ἀφαιρουμένου (55). Τοιαῦτα μὲν οὖν καταρχὰς ὁ Ζήνων, ἐκδεδιητημέν νος τὸν βίον (54). Οἱ δέ γε ὑπήκοοι πρός τε ἀνίσχοντα, πρός τε δυόμενον ἥλιον, κακῶς ἔπασχον· ἔνθεν μὲν τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων πάντα ληϊζομένων· Θράκην δὲ πλῆθος Ούννων τῶν πάλαι Μασσαγετῶν ἐπιδρα μόντων, καὶ τὸν Ιστρον διαβάντων μηδενὸς ἀμύνον τος, αὐτοῦ δέ γε Ζήνωνος τὰ ἐπίλοιπα βαρβαρικῷ ἐξ ὧν ἑτέρων κρατεῖν πέφυκεν ὁ αὐτοκράτωρ γνωρί ζεται. ὡς μηδὲν αὐτὸν ἐπισχεῖν. παπαὶ τῆς νυνὶ ὁμοιο Ξητος. δύνειν. οὕτως δὲ ἀνάλω τος, Καντεῦθεν ἀνάλωτος, όντως γιγνόμενος, ἐκδεδιητημένον ἐκδιαίτησις μηδὲν ἐκδιαιτώμενος τῶν πατρίων, "Αῤῥυθμός τις καὶ ἀνάγωγος, καὶ τὸν βίον μάλιστα ἐκδεδιητημένος· Οσα δὲ τούτοις κατελιμπάνετο, Ζήνωνι προς βίαν ἀφῄρητο, οὐχ ἧττον ἢ οἱ βάρβαροι ἐπιόντι, πρὸς βίας. EVAGRII SCHOLASTICI et imperatore dignum censeret. Verum hac in re A perperam, ac prorsus servorum more judicavit. Neque enim imperator ex co quod aliis imperat, dignoscitur: sed ex eo quod se ipse regit atque moderatur, nihil pravi sinens in animum suum ir- repere: sed adversus libidines adeo invictus, ut spirans quædam imago virtutis esse videatur, sub- ditos omnes ad imitationem sui erudiens. Is vero qui voluptatibus se mancipaverit, paulatim imprudens efficitur servus turpissimus et captivus, nulla un- quam pecúnia redimendus: tanquam inutilia man- cipia, multos subinde dominos mutans; quippe innumerabiles voluptates, ejus dominæ eficiuntur, quæ continuatæ ac sibi invicem succedentes, nun- quam exitum sortiuntur, dum voluptas quæ præ- sens est, nequaquam subsistit, sed quasi irritamen- tum est ac procmium subsequentis. Donec imperator quispiam vere effectus, turbulentam illam voluptatum dominationem procul expellat, regnans deinceps, non autem tyrannide oppressus: aut certe ad extremum usque spiritum serviens, ad in- feros detrudatur. CAP. II. De Barbarorum incursionibus tam in Orientis quam in Occidentis partibus. Hujusmodi sub initium principatus fuit Zeno, vita intemperans ac dissolutus. Qui vero ejus im- perio parebant, tam in Orientis, quam in Occiden- tis partibus, gravissima perpessi sunt inala: hinc Saracenis cuncta vastantibus; illinc Hunnis qui olin Massageta dicebantur, in Thracias irrumpen- tibus et Istrum trajicientibus, nemine obsistente : ipso etiam Zenone reliqua barbaricum in morem C deprædante. VALESII ANNOTATIONES. Regio, Telleriano, et Florentino, et in editione Roberti Stephani, deest adverbium ö‹, quod viri docti ex conjectura suppleverunt, satis infeliciter. Ego vero non dubito quin scribendum sit of yàp Porro non omittendum videtur scholium, quod in optimo codice Florentino adnotatum erat ad verba illa quæ paulo ante præmissa sunt Ad cum locum eruditus quidam scholiastes haec appinxerat, Ilque confrmat Nicephorus in cap. primo libri decimi sexti. clis qui jampriden emendarunt etc., licet libri manuscripti nihil mutent. Ni- cephorus vero cum hunc locum corruptum videret, hoc modo interpolavit: etc. dubio scribendum est quemadmo dum legitur apud Niceph. non intellexit Christophorsonus, ut ex versione ejus apparet. Sic enim vertit: Ad hunc modum Zeno in initio imperii sui vitam instituit. Greci plov pro soluta et intemperante vita accipiunt. Quod D verbum hoc sensu sæpius occurrit in Dione Coc- ceiano et aliis. Hinc pro luxu ac deliciis sumitur, teste Suida. Porro Græci dissolutos ac luxuriosos homines ita appellant, eo quod illi nul- lam vivendi legem servare soleant. Sic Dionysius Halicarnassensis, in lib. v de rege justo loquens ait : id est, nus- quam discedens ab institutis majorum. Recte ergo Nicephorus hunc Evagrii locum exposuit hoc modo: id est, vir incompositus et inordi natus, et in vita maxime dissolutus. trum interpretem sensum hujus loci assecutum esse. Musculus enim ita vertit : Zenone deinceps ad Barbaricum morem violenter abrepto. Christophor- sonus autem ita interpretatur: Zeno vero reliquis etiam imperii partibus per vim barbaro quodam more ac modo spoliatus est. Atqui si Nicephorum con- suluissent, rectam hujus loci intelligentiam ab eo haurire poterant. Sic enim Nicephorus hæc Eva- grii verba exposuit. id est : Si quid autem reliquerant barbari, id Zeno per vim abstulit, qui non minus quam ipsi barbari, provinciales hostiliter vastavit. Cæterum in inanuscripto codice Florentino et Telleriano, legi- tur (50) *Οτι οὐκ ἐξ ὧν. In manuscriptis exemplaribus (51) Παρείσδυσιν. Scribendum videtur παρεισ- (52) Οὕτως οὐδὲ ἀνάλωτος. Assentior viris do- (53) Αυτοκράτωρ τις οὕτως γιγνόμενος. Procul (54) Εκδεδιητημένος τὸν βίον. Hoc verbum (55) Πρὸς βίαν ἀφαιρουμένου. Mirum est, neu-
ιε Περὶ τῆς βασιλείας Ἀναστασίου καὶ χρόνων ἀναγραφῆς.
κρίνας. Οὐκ ἐξ ὧν (50) ἑτέρων κρατεῖν πέφυκεν, ὁ αὐτοκράτωρ γνωρίζεται· ἀλλ᾽ ἐξ ὧν ἑαυτοῦ πρῶτον ἄρχει τε καὶ κρατεί, μηδενὶ τῶν ἀτόπων παρείσδυ- σιν (54) ἑαυτῷ διδούς· οὕτως δὲ ἀνάλωτος (52) ταῖς ἀκρασίαις ὑπάρχων, ὡς ζῶν ἄγαλμα τῶν ἀρετῶν εἶ ναι πρὸς μίμησιν, ἐκπαιδεύων τὸ ὑπήκοον. Ὁ δὲ ταῖς ἡδοναῖς ἑαυτὸν ἀνοιγνύς, λέληθε κατὰ σμικρὸν δοῦλος αίσχιστος, δορυάλωτος, ἀνάποινος γινόμενος, δεσποτείας συχνὰς ἀμείβων, ἴσα τοῖς ἀχρείοις τῶν δούλων· εἴπερ ἀναρίθμητοι τῶν ἡδονῶν αἱ δέσποιναι καθεστᾶσιν, ἥκιστα πέρας τῆς συνεχείας τε καὶ τῆς σφῶν ἀλληλουχίας ἔχουσαι, ἀεὶ τῆς ἐν χερσὶν ἡδονῆς οὐχ ἱσταμένης, ὑπέκκαυμα δὲ καὶ προοίμιον ἑτέρας γιγνομένης. Εως ἢ αὐτοκράτωρ τις οὕτως γιγνόμε νος (55) τὴν ὀχλοκρατίαν τῶν ἡδονῶν ξενηλατήσοι, βα- Β σιλεύων λοιπὸν, οὐ τυραννούμενος· ἢ μέχρι τελευ ταίας ροπῆς δουλεύων, τὰ ἐν ᾅδου καταλάβοι. ΚΕΦΑΛ. Β'. Περὶ ἐφόδων βαρβαρικῶν ἔν τε τῇ Εῷ καὶ τῇ Δύσει. τρόπῳ πρὸς βίαν ἀφαιρουμένου (55). Τοιαῦτα μὲν οὖν καταρχὰς ὁ Ζήνων, ἐκδεδιητημέν νος τὸν βίον (54). Οἱ δέ γε ὑπήκοοι πρός τε ἀνίσχοντα, πρός τε δυόμενον ἥλιον, κακῶς ἔπασχον· ἔνθεν μὲν τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων πάντα ληϊζομένων· Θράκην δὲ πλῆθος Ούννων τῶν πάλαι Μασσαγετῶν ἐπιδρα μόντων, καὶ τὸν Ιστρον διαβάντων μηδενὸς ἀμύνον τος, αὐτοῦ δέ γε Ζήνωνος τὰ ἐπίλοιπα βαρβαρικῷ ἐξ ὧν ἑτέρων κρατεῖν πέφυκεν ὁ αὐτοκράτωρ γνωρί ζεται. ὡς μηδὲν αὐτὸν ἐπισχεῖν. παπαὶ τῆς νυνὶ ὁμοιο Ξητος. δύνειν. οὕτως δὲ ἀνάλω τος, Καντεῦθεν ἀνάλωτος, όντως γιγνόμενος, ἐκδεδιητημένον ἐκδιαίτησις μηδὲν ἐκδιαιτώμενος τῶν πατρίων, "Αῤῥυθμός τις καὶ ἀνάγωγος, καὶ τὸν βίον μάλιστα ἐκδεδιητημένος· Οσα δὲ τούτοις κατελιμπάνετο, Ζήνωνι προς βίαν ἀφῄρητο, οὐχ ἧττον ἢ οἱ βάρβαροι ἐπιόντι, πρὸς βίας. EVAGRII SCHOLASTICI et imperatore dignum censeret. Verum hac in re A perperam, ac prorsus servorum more judicavit. Neque enim imperator ex co quod aliis imperat, dignoscitur: sed ex eo quod se ipse regit atque moderatur, nihil pravi sinens in animum suum ir- repere: sed adversus libidines adeo invictus, ut spirans quædam imago virtutis esse videatur, sub- ditos omnes ad imitationem sui erudiens. Is vero qui voluptatibus se mancipaverit, paulatim imprudens efficitur servus turpissimus et captivus, nulla un- quam pecúnia redimendus: tanquam inutilia man- cipia, multos subinde dominos mutans; quippe innumerabiles voluptates, ejus dominæ eficiuntur, quæ continuatæ ac sibi invicem succedentes, nun- quam exitum sortiuntur, dum voluptas quæ præ- sens est, nequaquam subsistit, sed quasi irritamen- tum est ac procmium subsequentis. Donec imperator quispiam vere effectus, turbulentam illam voluptatum dominationem procul expellat, regnans deinceps, non autem tyrannide oppressus: aut certe ad extremum usque spiritum serviens, ad in- feros detrudatur. CAP. II. De Barbarorum incursionibus tam in Orientis quam in Occidentis partibus. Hujusmodi sub initium principatus fuit Zeno, vita intemperans ac dissolutus. Qui vero ejus im- perio parebant, tam in Orientis, quam in Occiden- tis partibus, gravissima perpessi sunt inala: hinc Saracenis cuncta vastantibus; illinc Hunnis qui olin Massageta dicebantur, in Thracias irrumpen- tibus et Istrum trajicientibus, nemine obsistente : ipso etiam Zenone reliqua barbaricum in morem C deprædante. VALESII ANNOTATIONES. Regio, Telleriano, et Florentino, et in editione Roberti Stephani, deest adverbium ö‹, quod viri docti ex conjectura suppleverunt, satis infeliciter. Ego vero non dubito quin scribendum sit of yàp Porro non omittendum videtur scholium, quod in optimo codice Florentino adnotatum erat ad verba illa quæ paulo ante præmissa sunt Ad cum locum eruditus quidam scholiastes haec appinxerat, Ilque confrmat Nicephorus in cap. primo libri decimi sexti. clis qui jampriden emendarunt etc., licet libri manuscripti nihil mutent. Ni- cephorus vero cum hunc locum corruptum videret, hoc modo interpolavit: etc. dubio scribendum est quemadmo dum legitur apud Niceph. non intellexit Christophorsonus, ut ex versione ejus apparet. Sic enim vertit: Ad hunc modum Zeno in initio imperii sui vitam instituit. Greci plov pro soluta et intemperante vita accipiunt. Quod D verbum hoc sensu sæpius occurrit in Dione Coc- ceiano et aliis. Hinc pro luxu ac deliciis sumitur, teste Suida. Porro Græci dissolutos ac luxuriosos homines ita appellant, eo quod illi nul- lam vivendi legem servare soleant. Sic Dionysius Halicarnassensis, in lib. v de rege justo loquens ait : id est, nus- quam discedens ab institutis majorum. Recte ergo Nicephorus hunc Evagrii locum exposuit hoc modo: id est, vir incompositus et inordi natus, et in vita maxime dissolutus. trum interpretem sensum hujus loci assecutum esse. Musculus enim ita vertit : Zenone deinceps ad Barbaricum morem violenter abrepto. Christophor- sonus autem ita interpretatur: Zeno vero reliquis etiam imperii partibus per vim barbaro quodam more ac modo spoliatus est. Atqui si Nicephorum con- suluissent, rectam hujus loci intelligentiam ab eo haurire poterant. Sic enim Nicephorus hæc Eva- grii verba exposuit. id est : Si quid autem reliquerant barbari, id Zeno per vim abstulit, qui non minus quam ipsi barbari, provinciales hostiliter vastavit. Cæterum in inanuscripto codice Florentino et Telleriano, legi- tur (50) *Οτι οὐκ ἐξ ὧν. In manuscriptis exemplaribus (51) Παρείσδυσιν. Scribendum videtur παρεισ- (52) Οὕτως οὐδὲ ἀνάλωτος. Assentior viris do- (53) Αυτοκράτωρ τις οὕτως γιγνόμενος. Procul (54) Εκδεδιητημένος τὸν βίον. Hoc verbum (55) Πρὸς βίαν ἀφαιρουμένου. Mirum est, neu-
PG 86:2597ις Περὶ ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως καὶ ἐκβεβλημένων ἐπισκόπων.
ΚΕΦΑΛ. Γ. Περὶ τῆς τυραννίδος Βασιλίσκου, καὶ φυγῆς Ζήνωνος. Επαναστάντος δέ οἱ Βασιλίσκου (α) τοῦ Βερίνης ἀδελφοῦ (καὶ τὰ οἰκεῖα γὰρ αὐτῷ ἐκπεπολέμωτο, πάντων ἐπίσης τὸν αἴσχιστον αὐτοῦ βίον ἀποστρεφο- μένων), ἀνδρικὸν μὲν οὐδὲν ὅλως ἐφρόνησεν ἀγεννές γὰρ καὶ δύσελπι ἡ ἀνοσιουργία, ἐκ τῆς περὶ τὰς ἡδονὰς ήττης τεκμηριοῦσα τὸ ἄνανδρον. Φεύγει δὲ προτροπάδην, τῆς τοιαύτης ἀρχῆς ἀκονιτί παραχω ρήσας τῷ Βασιλίσκῳ. Καὶ πολι ρκίαν ὑπέστη (56) κατὰ τὴν αὐτῶν τῶν Ἰσαύρων (57) προαγαγοῦσαν χώραν, ἔχων ἅμα οἱ Ἀριάδνην τὴν γαμετήν, ὕστερον τὴν μητέρα φυγοῦσαν, καὶ εἴ τι ἕτερον εὔνουν αὐτῷ μεμενήκει. Οὕτω γοῦν ὁ Βασιλίσκος τὸν στέφανον τῶν Ρωμαίων ἀναδησάμενος, καὶ τὸν παῖδα Μάρκον ἀνειπὼν Καίσαρα, ἀπεναντίας τῷ Ζήνωνι, καὶ τοῖς προβεβασιλευκόσιν ήει. ΚΕΦΑΛ. Δ. Ὡς Τιμόθεον τον Αίλουρον ὁ Βασιλίσκος ἀνεκα· λέσατο, καὶ πεισθεὶς ὑπ' αὐτοῦ ἐγκυκλίους ἐπιστολὰς εἰς ἀθέτησιν τῆς ἐν Χαλκηδόνι συν όπου πανταχοῦ ἐξαπέστειλε. Β Ἐκ πρεσβείας δὲ (58) ἐνίων τῶν ἐκ τῆς Ἀλεξανδρέων, ἀνακαλεῖται τὸν Τιμόθεον ἐκ τῆς ὑπερορίας, όγδοον καὶ δέκατον ἔτος αὐτῇ συγγενόμενον, Ακακίου (ψ) την ἐπισκοπὴν τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρυτανεύοντος. Καὶ δῆτα τὴν βασιλέως κατειληφώς πόλιν ὁ Τιμό- θεος, πείθει τὸν Βασιλίσκον ἐγκυκλίοις χρήσασθαι συλλαβαῖς πρὸς τοὺς ἑκασταχοῦ ἱερέας, ἀναθεματί άλλου και Σεκούνδου, Τροκούνδου, Κατὰ τὴν αὐτὸν προαγαγοῦσαν τῶν Ισαύρων χώραν, Στρατὸν δὲ ἀξιόμαχον εὐτρεπίσας, εἰς πολιορκίαν Ζήνωνος ἔπεμπεν ἀνὰ τὴν Ισαυρίας Σε λεύκειαν ἥτις πρότερον εἰς φῶς ἀγαγοῦσα τοῦτον, καὶ φυγάδα κατέκρυπτεν. πρεσβείας δή - δήθεν. Βασιλίσκου. 'Ακακίου. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. CAP. III. De tyrannide Basilisci, et de Zenonis fuga. Porro cum Basiliscus Verinæ frater adversus ip- sum insurrexisset : erat enim Zeno etiam propin- quis suis invisus, eo quod omnes turpissimam ejus vitam aversarentur : nullum virile consilium animo concepit. Ignava quippe ac pusilli animi res est nequitia, infirmitatem animi ex eo satis prodens, quod voluptatibus succumbit. Sed contentissimo cursu aufugit, tali tantoque principatu citra pu- gnam cedens Basilisco. Obsidionem quoque diutis- sime sustinuit in ipsa lsaurorum regione, quæ illum in lucem ediderat, Ariadnem uxorem, quæ post mariti fugam matrem suam reliquerat, secum habens, et quotquot amici ac fdi erga ipsum remanserant. Ita Basiliscus Romanuın inı- perium adeptus; cum filium suum Marcum Cæsa- rem renuntiasset, Zenoni et iis qui ante Zenonem imperaverant, contrariam viam inire coepit. CAP. IV. Quomodo Basiliscus Timotheum Ælurum revocaverit, el ab eodem inductus, circulares epistolas ad eversionem Chalcedonensis synodi quaquaversum miserit. Ac primum quidem missa ad ipsum legatione quorumdam urbis Alexandrina, Timotheum Alu- rum ab exsilio revocavit, in quo octodecim annos transegerat, Acacio tunc temporis episcopatum Constantinopolis administrante. Igitur Timotheus C cum in urbem regiam venisset, persuasit Basilisco ut encyclicas litteras ad omnes ubique episcopos VALESHI ANNOTATIONES. lisci defectione, metu territus cum Ariadne uxore in Isauriam fugit, et intra castrum munitissimum cui nomen est Ubara, se recepit: postea vero cum Basiliscus Hillum et Trocondum cum ingentibus copiis contra eum misisset, in Thessædem se con- tulit, sive, ut ait Nicephorus, in urbem Seleuciam quæ caput erat totius Isauriæ. Illic ab Hillo et Trocundo diu obsessus est, ut scribit Theopha- nes, in Chronico, pag. 104. Cedrenus item ac Nice- phorus. Verum in Theophane corruptum est nomen Trocondi. Vulgatæ enim editiones habent, cum scribendum sit ut recte legitur apud Nicephorum. Certe idem Theoph. pag. Procundum vocat ; quod propius accedit ad veram scripturam. Fuit bic Hilli frater, et consu- D latum gessit anno Christi 482, ut legitur in Chronico Marcellini. Tandem vero cum Hillus tyrannidem arripuisset, Trocondus qui a fratre ad parandas copias missus fuerat, a Joanne magistro militum captus, capite truncatus est, ut scribit Theophanes, pag. 112. Quo tamen loco Trocondi nomen etiam corruptum est. · sunt vocabula; quæ pristino ordini restituenda sunt in hunc modum: quæ Evagrii verba Nicephorus ila expressit : id est, Collectumque in- gentem exercitum misit ad Zenonem obsidendum in urbe Isauria Seleucia, quæ illum in lucem ediderat, ac tum profugum occultabat. • dubio ex quod licet exiguum esse videatur ac levis momenti, est tamen prorsus ne- cessarium. Certe Nicephorus habet VARIORUM. (*) Auctor Chronici Alexandrini rem Ita gestam narrat: Zeno imp. petitus rem quampiam a socru sua Verina negavit. Appetitus deinde ab ea insidiis, veritusque ne ab aliquo Palatinorum inter- ficeretur (in regia enim cum genere suo Verina_so- crus habitabat) Chalcedonem se contulit, atque inde veredis per equos dispositos velut imperator propera- vit in Isauriam; quem fugiens matrem suam Aria- dna imperatrix secuta est in Isauriam, ibique cum viro suo degit. Post fugam Zenonis imp. et Áriadnæ Augusta, extemplo domina Verina imperatorem creavit Basiliscum fratrem suum, qui imperavit annos_duos ascriptos annis primis et posterioribus Zenonis. Porro Basiliscus simul ac cœpit imperare, coronavit filium suum Marcum, et imperatorem renuntiavit: simulque ambo imperitarunt. Gesta sunt hæc anno Ch. 476. (y) Acacius Gennadio_in episcopatu CP. successit anno Chr. 471. Vid. Evagr. lib. 11, cap. 11. Invicta aninæ constantia fdein catholicam propugnavit contra Basiliscum et quingentos epi- scopos, inquit Guil. Cave, in Acacio. (56) Καὶ πολιορκίαν ὑπέστη. Zeno audita Basi- (57) Κατὰ τὴν αὐτῶν τῶν Ισαύρων. Transposita (58) Εκ πρεσβείας δέ. Scribendum est procul
Chapter III · Chapter IVCaput III · Caput IV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιζ Περὶ ἐπιστολῆς Ἱεροσολυμιτῶν μοναχῶν πρὸς Ἀλκίσωνα.
ΚΕΦΑΛ. Γ. Περὶ τῆς τυραννίδος Βασιλίσκου, καὶ φυγῆς Ζήνωνος. Επαναστάντος δέ οἱ Βασιλίσκου (α) τοῦ Βερίνης ἀδελφοῦ (καὶ τὰ οἰκεῖα γὰρ αὐτῷ ἐκπεπολέμωτο, πάντων ἐπίσης τὸν αἴσχιστον αὐτοῦ βίον ἀποστρεφο- μένων), ἀνδρικὸν μὲν οὐδὲν ὅλως ἐφρόνησεν ἀγεννές γὰρ καὶ δύσελπι ἡ ἀνοσιουργία, ἐκ τῆς περὶ τὰς ἡδονὰς ήττης τεκμηριοῦσα τὸ ἄνανδρον. Φεύγει δὲ προτροπάδην, τῆς τοιαύτης ἀρχῆς ἀκονιτί παραχω ρήσας τῷ Βασιλίσκῳ. Καὶ πολι ρκίαν ὑπέστη (56) κατὰ τὴν αὐτῶν τῶν Ἰσαύρων (57) προαγαγοῦσαν χώραν, ἔχων ἅμα οἱ Ἀριάδνην τὴν γαμετήν, ὕστερον τὴν μητέρα φυγοῦσαν, καὶ εἴ τι ἕτερον εὔνουν αὐτῷ μεμενήκει. Οὕτω γοῦν ὁ Βασιλίσκος τὸν στέφανον τῶν Ρωμαίων ἀναδησάμενος, καὶ τὸν παῖδα Μάρκον ἀνειπὼν Καίσαρα, ἀπεναντίας τῷ Ζήνωνι, καὶ τοῖς προβεβασιλευκόσιν ήει. ΚΕΦΑΛ. Δ. Ὡς Τιμόθεον τον Αίλουρον ὁ Βασιλίσκος ἀνεκα· λέσατο, καὶ πεισθεὶς ὑπ' αὐτοῦ ἐγκυκλίους ἐπιστολὰς εἰς ἀθέτησιν τῆς ἐν Χαλκηδόνι συν όπου πανταχοῦ ἐξαπέστειλε. Β Ἐκ πρεσβείας δὲ (58) ἐνίων τῶν ἐκ τῆς Ἀλεξανδρέων, ἀνακαλεῖται τὸν Τιμόθεον ἐκ τῆς ὑπερορίας, όγδοον καὶ δέκατον ἔτος αὐτῇ συγγενόμενον, Ακακίου (ψ) την ἐπισκοπὴν τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρυτανεύοντος. Καὶ δῆτα τὴν βασιλέως κατειληφώς πόλιν ὁ Τιμό- θεος, πείθει τὸν Βασιλίσκον ἐγκυκλίοις χρήσασθαι συλλαβαῖς πρὸς τοὺς ἑκασταχοῦ ἱερέας, ἀναθεματί άλλου και Σεκούνδου, Τροκούνδου, Κατὰ τὴν αὐτὸν προαγαγοῦσαν τῶν Ισαύρων χώραν, Στρατὸν δὲ ἀξιόμαχον εὐτρεπίσας, εἰς πολιορκίαν Ζήνωνος ἔπεμπεν ἀνὰ τὴν Ισαυρίας Σε λεύκειαν ἥτις πρότερον εἰς φῶς ἀγαγοῦσα τοῦτον, καὶ φυγάδα κατέκρυπτεν. πρεσβείας δή - δήθεν. Βασιλίσκου. 'Ακακίου. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. CAP. III. De tyrannide Basilisci, et de Zenonis fuga. Porro cum Basiliscus Verinæ frater adversus ip- sum insurrexisset : erat enim Zeno etiam propin- quis suis invisus, eo quod omnes turpissimam ejus vitam aversarentur : nullum virile consilium animo concepit. Ignava quippe ac pusilli animi res est nequitia, infirmitatem animi ex eo satis prodens, quod voluptatibus succumbit. Sed contentissimo cursu aufugit, tali tantoque principatu citra pu- gnam cedens Basilisco. Obsidionem quoque diutis- sime sustinuit in ipsa lsaurorum regione, quæ illum in lucem ediderat, Ariadnem uxorem, quæ post mariti fugam matrem suam reliquerat, secum habens, et quotquot amici ac fdi erga ipsum remanserant. Ita Basiliscus Romanuın inı- perium adeptus; cum filium suum Marcum Cæsa- rem renuntiasset, Zenoni et iis qui ante Zenonem imperaverant, contrariam viam inire coepit. CAP. IV. Quomodo Basiliscus Timotheum Ælurum revocaverit, el ab eodem inductus, circulares epistolas ad eversionem Chalcedonensis synodi quaquaversum miserit. Ac primum quidem missa ad ipsum legatione quorumdam urbis Alexandrina, Timotheum Alu- rum ab exsilio revocavit, in quo octodecim annos transegerat, Acacio tunc temporis episcopatum Constantinopolis administrante. Igitur Timotheus C cum in urbem regiam venisset, persuasit Basilisco ut encyclicas litteras ad omnes ubique episcopos VALESHI ANNOTATIONES. lisci defectione, metu territus cum Ariadne uxore in Isauriam fugit, et intra castrum munitissimum cui nomen est Ubara, se recepit: postea vero cum Basiliscus Hillum et Trocondum cum ingentibus copiis contra eum misisset, in Thessædem se con- tulit, sive, ut ait Nicephorus, in urbem Seleuciam quæ caput erat totius Isauriæ. Illic ab Hillo et Trocundo diu obsessus est, ut scribit Theopha- nes, in Chronico, pag. 104. Cedrenus item ac Nice- phorus. Verum in Theophane corruptum est nomen Trocondi. Vulgatæ enim editiones habent, cum scribendum sit ut recte legitur apud Nicephorum. Certe idem Theoph. pag. Procundum vocat ; quod propius accedit ad veram scripturam. Fuit bic Hilli frater, et consu- D latum gessit anno Christi 482, ut legitur in Chronico Marcellini. Tandem vero cum Hillus tyrannidem arripuisset, Trocondus qui a fratre ad parandas copias missus fuerat, a Joanne magistro militum captus, capite truncatus est, ut scribit Theophanes, pag. 112. Quo tamen loco Trocondi nomen etiam corruptum est. · sunt vocabula; quæ pristino ordini restituenda sunt in hunc modum: quæ Evagrii verba Nicephorus ila expressit : id est, Collectumque in- gentem exercitum misit ad Zenonem obsidendum in urbe Isauria Seleucia, quæ illum in lucem ediderat, ac tum profugum occultabat. • dubio ex quod licet exiguum esse videatur ac levis momenti, est tamen prorsus ne- cessarium. Certe Nicephorus habet VARIORUM. (*) Auctor Chronici Alexandrini rem Ita gestam narrat: Zeno imp. petitus rem quampiam a socru sua Verina negavit. Appetitus deinde ab ea insidiis, veritusque ne ab aliquo Palatinorum inter- ficeretur (in regia enim cum genere suo Verina_so- crus habitabat) Chalcedonem se contulit, atque inde veredis per equos dispositos velut imperator propera- vit in Isauriam; quem fugiens matrem suam Aria- dna imperatrix secuta est in Isauriam, ibique cum viro suo degit. Post fugam Zenonis imp. et Áriadnæ Augusta, extemplo domina Verina imperatorem creavit Basiliscum fratrem suum, qui imperavit annos_duos ascriptos annis primis et posterioribus Zenonis. Porro Basiliscus simul ac cœpit imperare, coronavit filium suum Marcum, et imperatorem renuntiavit: simulque ambo imperitarunt. Gesta sunt hæc anno Ch. 476. (y) Acacius Gennadio_in episcopatu CP. successit anno Chr. 471. Vid. Evagr. lib. 11, cap. 11. Invicta aninæ constantia fdein catholicam propugnavit contra Basiliscum et quingentos epi- scopos, inquit Guil. Cave, in Acacio. (56) Καὶ πολιορκίαν ὑπέστη. Zeno audita Basi- (57) Κατὰ τὴν αὐτῶν τῶν Ισαύρων. Transposita (58) Εκ πρεσβείας δέ. Scribendum est procul
PG 86:2599ιη Περὶ τῆς ἐκβολῆς Μακεδονίου, Φλαβιανοῦ, καὶ περὶ Σεβήρου.
Λ τε περιβαλεῖν τὰ ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένα, καὶ τὸν τόμον Λέοντος· ὧν ἡ συνθήκη λέγει τάδε· Εγκύκλιον Βασιλίσκου. Αὐτοκράτωρ Καίσαρ Βασιλίσκος, Εὐσεβής, Νι κητής, Τροπαιοῦχος, Μέγιστος, Αεισέβαστος, Αύ- γουστος· καὶ Μάρκος ὁ Ἐπιφανέστατος Καίσαρ, Τι μοθέῳ τῷ εὐλαβεστάτῳ καὶ θεοφιλεστάτῳ ἀρχιεπι σκόπῳ τῆς ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως. Οπόσους μὲν ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀποστολικῆς πίστεως ἐθέ σπισαν νόμους οἱ πρὸ ἡμῶν εὐσεβέστατοι βασιλεῖς, ὅσοι τὴν μακαρίαν καὶ ἀγήρω καὶ ζωοποιὸν Τριάδα θεραπεύοντες ὀρθῶς διετέλεσαν, τούτους ὡς τῷ παν- τι κόσμῳ σωτηρίους ἀεί ποτε γεγονότας, οὐδένα Β χρόνον ἀργεῖν ἐθέλομεν μᾶλλον δὲ ὡς οἰκείους αὐτ συμβόλου. τῶν ἐκφωνοῦμεν νόμους. Ημεῖς δὲ πάσης τῆς περὶ τὰ ἀνθρώπινα πράγματα σπουδῆς προτιμήσαντες τὴν εὐσέβειαν, καὶ τὸν ὑπὲρ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ζῆλον, τοῦ τε πεποιηκότος, καὶ δε δοξακότος ἡμᾶς· ἔτι δὲ πιστεύοντες τὸν σύνδεσμον τῶν τοῦ Χριστοῦ ποιμνίων σωτηρίαν ἑαυτῶν εἶναι καὶ τοῦ ὑπηκόου παντός, θεμέλιον τε ἀῤῥαγῆ καὶ ἀσάλευτον τεῖχος τῆς ἡμετέρας βασιλείας, ἐντεῦθεν εἰκότως θείῳ διανοίας κινούμενοι ζήλῳ, καὶ ἀπαρο χὴν τῆς ἡμετέρας βασιλείας τῷ Θεῷ καὶ Σωτῆρι ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ τὴν τῆς ἁγίας Εκκλησίας ενω· σιν προσκομίζοντες, θεσπίζομεν τὴν κρηπίδα καὶ βεβαίωσιν τῆς ἀνθρωπίνης εὐζωΐας, τουτέστι τὸ Σύμβολον τῶν τὴ ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαία πάλαι μετὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκκλησιασθέντων, εἰς ὃ ἡμεῖς τε καὶ πάντες οἱ πρὸ ἡμῶν πιστεύσαν- τες, ἐβαπτίσθημεν, μόνον πολιτεύεσθαι, καὶ κρατεῖν ἐν πάσαις ταῖς ἁγιωτάταις τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις τὸν ὀρθόδοξον λαόν, ὡς μόνον τῆς ἀπλανοῦς πίστεως κα ρίως ὅρον, καὶ ἀρκοῦν εἰς ἀναίρεσιν μὲν καθόλου πάσης αἱρέσεως, ἔνωσιν δὲ ἄκραν τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν· ἐχόντων δηλαδὴ τὴν οἰκείαν ἰσχύν, καὶ τῶν εἰς βεβαίωσιν αὐτοῦ τοῦ θείου Συμβόλου πεπρα γμένων, ἔν τε τῇ βασιλευούσῃ πόλει ταύτῃ κατὰ τῶν βλασφημούντων εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παρὰ τῶν ρν ἁγίων Πατέρων· ἔτι δὲ καὶ πάντων τῶν πεπραγμέν νων ἐν τῇ Ἐφεσίων μητροπόλει κατὰ τοῦ δυσσεβούς Νεστορίου, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τὰ ἐκείνου φροντ σάντων. Τὰ δὲ διελόντα τὴν ἕνωσιν καὶ εὐταξίαν τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν καὶ εἰρήνην τοῦ κόσμου παντός, δηλαδὴ τὸν λεγόμενον τόμον Λέιν- τος, καὶ πάντα τὰ ἐν Καλχηδόνι ἐν δρῳ πίστεως, ἐκθέσει Συμβόλων ", ή ερμηνείας, ἢ διδασκαλίας, ή διαλέξεως εἰρημένα καὶ πεπραγμένα εἰς καινοτο- μίαν τὴν κατὰ τοῦ μνημονευθέντος ἁγίου Συμβόλου τῶν τὴ ἁγίων Πατέρων, θεσπίζομεν ἐνταῦθα το καὶ πανταχοῦ καθ᾿ ἑκάστην Εκκλησίαν, παρὰ τῶν ἀπανταχοῦ ἁγιωτάτων ἐπισκόπων ἀναθεματίζεσθαι, καὶ πυρὶ παραδίδοσθαι παρ᾽ οἷς ἂν εὑρίσκηται, διὰ τὸ οὕτω διατεταχέναι περὶ πάντων τῶν αἱρετι κῶν δογμάτων, καὶ τοὺς πρὸ ἡμῶν ἐν εὐσεβεῖ καὶ EVAGRII SCHOLASTICI mitteret, et ea quæ Chalcedone gesta fuerant, et Leonis librum anathemati subjiceret. Litteræ autem sic habent : Encyclica epistola Basiliscı, Imperator Caesar Basiliscus, Pius, Victor, Trium- phator, Maximus, semper Augustus : et Marcus No- bilissimus Cæsar, Timotheo reverendissimo et Dei amantissimo archiepiscopo magnæ urbis Alexan- drinorum. Quotquot leges pro recta atque apo- stolica fide sanxerunt religiosissimi qui ante “nos fuerunt imperatores, quicunque sanctam et beatam et immortalem ac vivificam Trinitatem perpetuo coluere : eas, utpote quæ universo orbi salu- tares semper exstiterint, nullo unquam tempore irritas esse volumus : sed potius tanquam leges pro- prias promulgamus. Nos vero qui pietatem ac zelum pro Deo ac Servatore nostro Jesu Christo, à quo conditi et ad hanc gloriam evecti sumus, omni curæ. ac sollicitudini rerum humanarum longe anteponi- mus : et qui præterea credimus concordiam gregis Christi, tum ipsius gregis, tum omnium subditorum salutem exsistere, firmumque nostri imperii funda- mentum et inexpugnabilem murum esse: idcirco divino interius zelo commoti, et velut quasdam im- perii nostri primitias, sancta Ecclesiæ unitionem Deo ac Servatori nostro Jesu Christo offerentes, sancimus ut basis ac firmamentum felicitatis hu- manæ, symbolum videlicet trecentorum et oc- todecim sanctorum Patrum qui olim sancti Spiritus nstinctu Nicaæ congregati sunt, in quod cum nos, C tum majores nostri credentes, baptizati sumus, solum in cunctis sanctissimis Dei Ecclesiis et ortho- doxorum populorum conventibus usurpetur atque obtineat; quippe quod unum regula fit rectæ ac sincera Adei, sufficiens tum ad eversionem cujus- libet hæreseos, tum ad perfectam sanctarum Dei Ecclesiarum unitionem: ita tamen ut suum robur ac vigorem obtineant etiam ea, quæ in hac regia urbe a centum et quinquaginta sanctis Patribus gesta sunt ad confirmationem ejusdem sanctissimi Symboli, adversus eos qui in Spiritum sanctum blasphemabant ea insuper quæ in Ephesiorum metropoli contra impium Nestorium acta sunt, et contra eos qui ejus errorem postea sunt secuti. Ea vero quæ sanctarum Dei Ecclesiarum consensum ac tranquillitatem, et totius orbis pacem disrupe- · unt; tomum scilicet Leonis, et cuncta quæ Chal- cedone in defnitione fidei aut expositione Symbolo· rum, docendi vel interpretandi vel disputandi causa, ad innovationem supra memorati sacri Sym- boli trecentorum et octodecim sanctorum Patrum dicta et gesta sunt, hic et ubique per singulas Eccle- sias ab universis sanctissimis episcopis anathema- tizari decernimus, et ubicunque reperta fuerint, flammis absumi. Sic enim piæ ac beatæ memoriæ imperatores qui ante nos vixere, Constantinus sci- C. C. VARIE LECTIONES. D
ιθ Περὶ Σεβήρου καὶ τῆς πεμφθείσης αὐτῷ καθαιρέσεως ὑπὸ Κοσμᾶ καὶ Σεβηριανοῦ.
Λ τε περιβαλεῖν τὰ ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένα, καὶ τὸν τόμον Λέοντος· ὧν ἡ συνθήκη λέγει τάδε· Εγκύκλιον Βασιλίσκου. Αὐτοκράτωρ Καίσαρ Βασιλίσκος, Εὐσεβής, Νι κητής, Τροπαιοῦχος, Μέγιστος, Αεισέβαστος, Αύ- γουστος· καὶ Μάρκος ὁ Ἐπιφανέστατος Καίσαρ, Τι μοθέῳ τῷ εὐλαβεστάτῳ καὶ θεοφιλεστάτῳ ἀρχιεπι σκόπῳ τῆς ᾿Αλεξανδρέων μεγαλοπόλεως. Οπόσους μὲν ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀποστολικῆς πίστεως ἐθέ σπισαν νόμους οἱ πρὸ ἡμῶν εὐσεβέστατοι βασιλεῖς, ὅσοι τὴν μακαρίαν καὶ ἀγήρω καὶ ζωοποιὸν Τριάδα θεραπεύοντες ὀρθῶς διετέλεσαν, τούτους ὡς τῷ παν- τι κόσμῳ σωτηρίους ἀεί ποτε γεγονότας, οὐδένα Β χρόνον ἀργεῖν ἐθέλομεν μᾶλλον δὲ ὡς οἰκείους αὐτ συμβόλου. τῶν ἐκφωνοῦμεν νόμους. Ημεῖς δὲ πάσης τῆς περὶ τὰ ἀνθρώπινα πράγματα σπουδῆς προτιμήσαντες τὴν εὐσέβειαν, καὶ τὸν ὑπὲρ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ζῆλον, τοῦ τε πεποιηκότος, καὶ δε δοξακότος ἡμᾶς· ἔτι δὲ πιστεύοντες τὸν σύνδεσμον τῶν τοῦ Χριστοῦ ποιμνίων σωτηρίαν ἑαυτῶν εἶναι καὶ τοῦ ὑπηκόου παντός, θεμέλιον τε ἀῤῥαγῆ καὶ ἀσάλευτον τεῖχος τῆς ἡμετέρας βασιλείας, ἐντεῦθεν εἰκότως θείῳ διανοίας κινούμενοι ζήλῳ, καὶ ἀπαρο χὴν τῆς ἡμετέρας βασιλείας τῷ Θεῷ καὶ Σωτῆρι ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ τὴν τῆς ἁγίας Εκκλησίας ενω· σιν προσκομίζοντες, θεσπίζομεν τὴν κρηπίδα καὶ βεβαίωσιν τῆς ἀνθρωπίνης εὐζωΐας, τουτέστι τὸ Σύμβολον τῶν τὴ ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαία πάλαι μετὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκκλησιασθέντων, εἰς ὃ ἡμεῖς τε καὶ πάντες οἱ πρὸ ἡμῶν πιστεύσαν- τες, ἐβαπτίσθημεν, μόνον πολιτεύεσθαι, καὶ κρατεῖν ἐν πάσαις ταῖς ἁγιωτάταις τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις τὸν ὀρθόδοξον λαόν, ὡς μόνον τῆς ἀπλανοῦς πίστεως κα ρίως ὅρον, καὶ ἀρκοῦν εἰς ἀναίρεσιν μὲν καθόλου πάσης αἱρέσεως, ἔνωσιν δὲ ἄκραν τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν· ἐχόντων δηλαδὴ τὴν οἰκείαν ἰσχύν, καὶ τῶν εἰς βεβαίωσιν αὐτοῦ τοῦ θείου Συμβόλου πεπρα γμένων, ἔν τε τῇ βασιλευούσῃ πόλει ταύτῃ κατὰ τῶν βλασφημούντων εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παρὰ τῶν ρν ἁγίων Πατέρων· ἔτι δὲ καὶ πάντων τῶν πεπραγμέν νων ἐν τῇ Ἐφεσίων μητροπόλει κατὰ τοῦ δυσσεβούς Νεστορίου, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τὰ ἐκείνου φροντ σάντων. Τὰ δὲ διελόντα τὴν ἕνωσιν καὶ εὐταξίαν τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν καὶ εἰρήνην τοῦ κόσμου παντός, δηλαδὴ τὸν λεγόμενον τόμον Λέιν- τος, καὶ πάντα τὰ ἐν Καλχηδόνι ἐν δρῳ πίστεως, ἐκθέσει Συμβόλων ", ή ερμηνείας, ἢ διδασκαλίας, ή διαλέξεως εἰρημένα καὶ πεπραγμένα εἰς καινοτο- μίαν τὴν κατὰ τοῦ μνημονευθέντος ἁγίου Συμβόλου τῶν τὴ ἁγίων Πατέρων, θεσπίζομεν ἐνταῦθα το καὶ πανταχοῦ καθ᾿ ἑκάστην Εκκλησίαν, παρὰ τῶν ἀπανταχοῦ ἁγιωτάτων ἐπισκόπων ἀναθεματίζεσθαι, καὶ πυρὶ παραδίδοσθαι παρ᾽ οἷς ἂν εὑρίσκηται, διὰ τὸ οὕτω διατεταχέναι περὶ πάντων τῶν αἱρετι κῶν δογμάτων, καὶ τοὺς πρὸ ἡμῶν ἐν εὐσεβεῖ καὶ EVAGRII SCHOLASTICI mitteret, et ea quæ Chalcedone gesta fuerant, et Leonis librum anathemati subjiceret. Litteræ autem sic habent : Encyclica epistola Basiliscı, Imperator Caesar Basiliscus, Pius, Victor, Trium- phator, Maximus, semper Augustus : et Marcus No- bilissimus Cæsar, Timotheo reverendissimo et Dei amantissimo archiepiscopo magnæ urbis Alexan- drinorum. Quotquot leges pro recta atque apo- stolica fide sanxerunt religiosissimi qui ante “nos fuerunt imperatores, quicunque sanctam et beatam et immortalem ac vivificam Trinitatem perpetuo coluere : eas, utpote quæ universo orbi salu- tares semper exstiterint, nullo unquam tempore irritas esse volumus : sed potius tanquam leges pro- prias promulgamus. Nos vero qui pietatem ac zelum pro Deo ac Servatore nostro Jesu Christo, à quo conditi et ad hanc gloriam evecti sumus, omni curæ. ac sollicitudini rerum humanarum longe anteponi- mus : et qui præterea credimus concordiam gregis Christi, tum ipsius gregis, tum omnium subditorum salutem exsistere, firmumque nostri imperii funda- mentum et inexpugnabilem murum esse: idcirco divino interius zelo commoti, et velut quasdam im- perii nostri primitias, sancta Ecclesiæ unitionem Deo ac Servatori nostro Jesu Christo offerentes, sancimus ut basis ac firmamentum felicitatis hu- manæ, symbolum videlicet trecentorum et oc- todecim sanctorum Patrum qui olim sancti Spiritus nstinctu Nicaæ congregati sunt, in quod cum nos, C tum majores nostri credentes, baptizati sumus, solum in cunctis sanctissimis Dei Ecclesiis et ortho- doxorum populorum conventibus usurpetur atque obtineat; quippe quod unum regula fit rectæ ac sincera Adei, sufficiens tum ad eversionem cujus- libet hæreseos, tum ad perfectam sanctarum Dei Ecclesiarum unitionem: ita tamen ut suum robur ac vigorem obtineant etiam ea, quæ in hac regia urbe a centum et quinquaginta sanctis Patribus gesta sunt ad confirmationem ejusdem sanctissimi Symboli, adversus eos qui in Spiritum sanctum blasphemabant ea insuper quæ in Ephesiorum metropoli contra impium Nestorium acta sunt, et contra eos qui ejus errorem postea sunt secuti. Ea vero quæ sanctarum Dei Ecclesiarum consensum ac tranquillitatem, et totius orbis pacem disrupe- · unt; tomum scilicet Leonis, et cuncta quæ Chal- cedone in defnitione fidei aut expositione Symbolo· rum, docendi vel interpretandi vel disputandi causa, ad innovationem supra memorati sacri Sym- boli trecentorum et octodecim sanctorum Patrum dicta et gesta sunt, hic et ubique per singulas Eccle- sias ab universis sanctissimis episcopis anathema- tizari decernimus, et ubicunque reperta fuerint, flammis absumi. Sic enim piæ ac beatæ memoriæ imperatores qui ante nos vixere, Constantinus sci- C. C. VARIE LECTIONES. D
PG 86:2601κ Περὶ τῆς τῶν τυράννων Ἰσαύρων καθαιρέσεως.
μακαρίᾳ τῇ λήξει γενομένους βασιλέας, Κωνσταντί- Β τον καὶ Θεοδόσιον (59) τὸν νέον. "Αχυρά τε οὕτως γινόμενα, παντελῶς ἐκβάλλεσθαι τῆς μιᾶς καὶ μόνης καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ὀρθοδόξου Εκκλησίας, ὡς μεταίροντα τὰ αἰώνια καὶ σωτήρια των τη ἁγίων Πατέρων ὅρια, καὶ τὰ τῶν μακαρίων Πατέρων τῶν ἁγίῳ Πνεύματι διαγορευσάντων κατὰ τὴν Ἐφε σίων (60) · ὅλως δὲ μὴ ἐξεῖναί ποτε μήτε ἱερῶν 72.56, μήτε λαϊκῶν τινι, τῆς τοῦ ἁγίου Συμβόλου θειοτάτης ἐκείνης νομοθεσία; ποιεῖσθαί τινα παρέκβασιν. Αναθεματίζεσθαι δὲ σὺν πάσαις ταῖς γεγενημέναις ἐν Καλχηδόνι καινοτομίαις κατὰ τοῦ θείου Συμβό- λου, καὶ τὴν αἵρεσιν τῶν μὴ ὁμολογούντων τὸν Υἱόν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ ἐκ τῆς ἁγίας καὶ ἀεὶ Παρθένου Θεοτόκου Μαρίας κατὰ ἀλήθειαν σαρκωθέντα καὶ ἐνανθρωπήσαντα, ἀλλ᾽ ἢ ἐξ οὐρανοῦ, ἢ κατὰ φαντασίαν καὶ δόκησιν τερατεύο μένους, πᾶσάν τε ἁπλῶς αἵρεσιν, καὶ εἴ τι ἕτερον ἐν οἴῳ δήποτε καιρῷ καὶ τρόπῳ, καὶ τόπῳ τῆς οἰκου μένης κατὰ διάνοιαν καὶ λέξιν ἐπὶ παραβάσει της Θείου Συμβόλου κεκαινοτόμηται. Ἐπειδὴ δὲ προνοίας βασιλικῆς ἴδιον, μὴ τοῦ παρόντος χρόνου μόνου, ἀλλὰ καὶ τοῦ μέλλοντος τὴν ἀσφάλειαν ἐκ προορατι κῆς διασκέψεως ἐπιδαψιλεύεσθαι τοῖς ὑπηκόοις, θε σπίζομεν τοὺς ἀπανταχοῦ ἁγιωτάτους ἐπισκόπους, ἐμφανιζομένῳ τῷ θείῳ τούτῳ ἡμῶν ἐγκυκλίῳ γράμ ματι καθυπογράφειν, σαφῶς καταμηνύοντας, ὅτι δὴ μόνῳ τῷ θείῳ στοιχοῦσι Συμβόλῳ τῶν τιη ἁγίων Πατέρων, ὅπερ ἐπεσφράγισαν οἱ ρν' Πατέρες ἅγιος, ὡς ἔδοξεν ὁριστικῶς καὶ τοῖς μετὰ ταῦτα συνελθοῦσι κατὰ τὴν Ἐφεσίων μητρόπολιν ὁσιωτάτοις Πατράσιν, ὅτι δὴ μόνῳ τῷ ἁγίῳ Συμβόλῳ (61) τῶν τιη ἁγίων Πατέρων στοιχεῖν, εἰς ὅρον πίστεως· ἀναθεματίζοντες ἅπαν τὸ γενόμενον ἐν Καλχηδόνι τῶν ὀρθοδόξων λαῶν πρόσκομμα, καὶ ὁλοτελῶς τῶν Ἐκκλησιῶν ἐκβάλλοντες ὡς παρεμποδών γενόμενον τῇ οἰκουμε νικῇ καὶ ἡμετέρᾳ εὐπραγία (62). Τοὺς δὲ μετὰ ταῦτα; ἡμῶν τὰς θείας συλλαβάς, ἃς κατὰ Θεὸν ἐκπεφω. νῆσθαι πιστεύομεν, τὴν ἐπιθυμητὴν πᾶσιν ἔνωσιν πραγματευομένας ταῖς ἁγίαις τοῦ Θεοῦ Ἐκκλη- σίαις, ἐπιχειροῦντάς ποτε προφέρειν ἢ ὅλως όνομά- ζειν, εἴτε ἐν διαλέξει ἢ διδασκαλίᾳ ἢ ἐν συγγράμ 72.08 (2. ἱερέων. τῶν κατὰ τὴν Ἐφεσίων. καὶ τὰ τῶν κατὰ τὴν Ἐφεσίων. όρια, ὅτι δεῖ μόνῳ, ὡς ὅρον πίστεως, εἰς ὅρον πίστεως, τῇ οἰκουμενικῇ. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER III. A licet ac Theodosius Junior, de cunctis hæreticis B c G. dogmatibus præceperunt. Hoc igitur modo confir. mata atque abrogata, ex catholica atque apostolica orthodoxa Ecclesia quæ unica est, penitus ejician- tur, utpote quæ æternos ac salutares trecentorum et octodecim sanctorum Patrum, et beatorum cen- tum ac quinquaginta Patrum qui de Spirtu sancto prenuntiarunt: eorum denique qui Ephesi congre gati sunt, terminos commutent. Nulli igitur omnino, nec sacerdoti, nec laico liceat, divinam illam sacro- sancti Symboli constitutionem ullo modo trans- grcdi. Porro una cum omnibus novitatibus qua apud Chalcedonem facta sunt contra divinum Symbolum, anathematizari quoque decernimus hæresim eorum qui Filium Dei unigenitum ex sancto Spiritu, de Maria semper Virgine ac Deis para incarnatum vere et hominem factum esso negant, sed aut ex cœlo, aut phantastice ac putative carnem sumpsisse fabulantur: omnem denique haeresim, et si quid aliud quocunque tempore, vel modo, vel loco orbis terrarum, aut in sensu, aut in verbis, ad divini Symboli transgressionem innovatum est. Quoniam vero imperialis providen« tiæ proprium est, non præsenti solum, sed futuro etiam tempore securitatem subditis suis provida mente largiri, decernimus ut omnes ubique loco- rum sanctissimi episcopi, encyclicæ epistolæ nostr:q ipsis exhibit subscribant, perspicue declarantes se soli trecentorum et octodecim sanctorum Patrum divino Symbolo inhaerere, quod centum et quin, quaginta sancti Patres postea confirmarunt. Quem - admodum sanctissini Patres qui in Ephesiorum metropoli postea convenerunt, decreto suo delinic- runt; solum videlicet sacrum Symbolum trecento- rum et octodecim sanctorum Patrum, tanquam regulam fidei sequi oportere; anathematizantes ac penitus rejicientes a sanctis Ecclesiis, quidquid apud Chalcedonem factum est offendiculum ortho- doxæ plebis, quippe quod totius orbis, nostræque privatim felicitati fuerit impedimento. Qui vero post hosce nostros divinos apices, quos ex Dei sententia promulgatos a nobis esse confidimus, VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. . quidem Constantini constitutio, qua libri dogmɔtici ab Ario conscripti cremari jubentur, exstat in lib. Historia eccles. Socratis nostri, pag. 52. Aliam ta- men legem designare videtur hoc loco imp. Basi- Jiscus, quæ generaliter contra omnes hæreticos a Constantino promulgata esset. Verum ca lex vetu- statis injuria periit. Ejus tamen pars adbuc super- est apud Eusebium in lib. in De vita Constantini, cap. et 66. Imperatoris autem Theodosii Junio- ris exstant duæ constitutiones de cremandis Ne- storii libris. Quarum por mentionem facit legis divæ memoriæ Constantini adversus impios Arii libros. Habentur porro hæ constitutiones Theodo- sii în parte Ephesini concilii. Eas autem Theo- dosii leges Basiliscus edicto suo circulari subje- cerat, sicut infra testatur, PATROL. GR. LXXXVI. rus hoc loco duas voces supplevit in hunc modum, xal Ego vero tertiam quoque vocem addendam esse afirmo hoc modo, Subauditur enim ut in precedentibus. apud Nicephorum scribitur etc. Quan lectionem amplexi sunt Christophorsonus et Sa- vilius. Paulo post, ubi antea legebatur ex manuscripto codice Fiorentino et Tele Jeriano restitui quemadmodum etiam scribitur in Nicephoro. ctius in manuscripto codice Telleriano et apud Na cephorum scriptum inveni (59) Κωνσταντίνον καὶ Θεοδόσιον. Imperatoris D (60) Κατὰ τὴν Εφεσίων. Recte omnino Nicepho- (61) "Οτι δὴ μένῳ τῷ ἁγίῳ Συμβόλῳ. Rectius (62) Τῇ οἰκουμένῃ καὶ ἡμετέρα ευπραγία. Για
PG 86:2603κα Περὶ τῆς ἐν Ἀμίδῃ πολιορκίας καὶ κτίσεως τοῦ Δάρας.
ἐν Καλχηδόνι γεγενημένην κατὰ τῆς πίστεως καινο τομίαν, τοὺς τοιούτους ὡς ταραχῆς καὶ ἀκαταστα σίας ταῖς ἁγίαις τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις καὶ τῷ ὑπὸ ηκόῳ παντί παραιτίους, θεῷ τε καὶ ἡμετέρα σωτηρία πολεμίους, κελεύομεν κατὰ τοὺς ἤδη πρὸ ἡμῶν θε σπισθέντας παρὰ τοῦ ἐν μακαρίᾳ καὶ θείᾳ τῇ λήξει γενομένου βασιλέως Θεοδοσίου κατὰ τῆς τοιαύτης κακονοίας νόμους, τοὺς ὑποτεταγμένους τῷδε ἡμῶν τῷ θείῳ Ἐγκυκλίῳ εἰ μὲν ἐπίσκοποι ή κληρικοί εἶεν καθαιρεῖσθαι· εἰ δὲ μονάζοντες ή λαϊκοί, ἐξε ορίᾳ καὶ δημεύσει παντοίᾳ καὶ τοῖς ἐσχάταις ὑποπί στειν ἐπιτιμίοις. Οὕτω γὰρ ἀεὶ ποτε παρὰ τῆς ἡμετ τέρας εὐσεβείας προσκυνουμένη ἁγία καὶ ὁμοούσιος, δημιουργός τε καὶ ζωοποιὸς τῶν ὅλων Τριάς, θερα Α μασι καθ' οιονδήποτε καιρόν, ἢ τρόπον ἢ τόπον τὴν Β πευθεῖσα καὶ νῦν παρ' ἡμῶν διὰ τῆς ἀναιρέσεως μὲν τῶν μνημονευθέντων ζιζανίων, βεβαιώσεως δὲ τῶν ὀρθῶν καὶ ἀποστολικῶν τοῦ ἁγίου Συμβόλου παρα δόσεων, ἵλεως καὶ εὐμενὴς γενομένη, ταῖς τι ἡμετέ ραις ψυχαῖς καὶ τῷ ὑπηκόῳ παντί, ἔσται διὰ παντὸς συνδιοικοῦσα σ' ἡμῖν καὶ εἰρηνεύουσα τὰ ἀνθρώπινα. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τῶν συνθεμένων τοῖς ἐγκυκλίοις Βασιλι σκου, καὶ τὴν σύνοδον ἀθετησάντων. Ὡς μὲν οὖν Ζαχαρία γέγραπται τῷ Ρήτορι, ταύ- ταις ταῖς ἐγκυκλίοις συλλαβαῖς συντίθεται ὁ Τιμό θεος, ἄρτι τῆς ὑπερορίας, ὡς ἔφην, ἐπανηνεγμένος καὶ πρός γε Πέτρος (α) ὁ τῆς Αντιόχου πρόεδρος, ὁ ἐπίκλην Κναφεύς, ὡς καὶ Τιμοθέῳ παρῆν ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν. Τούτων οὕτω γενομένων, ψηφίζονται καὶ Παῦλον τὸν τῆς Ἐφεσίων ἀρχιερατικὸν ὑπελθεῖν θρόνον. Φησὶ δ᾽ οὖν ὡς καὶ ᾿Αναστάσιος ὁ μετὰ 1ου- βενάλιον Ἱεροσολύμων πρόεδρος, υποσημαίνεται τοῖς Εγκυκλίοις, Ετεροί τε πάμπολλοι· ὡς περὶ τοὺς πεν τακοσίους καθεστάναι, τοὺς τὸν Λέοντος τόμον, καὶ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀποκηρύξαντας. Και που καὶ δέησιν ἐγγραφῇ (63) γενομένην παρὰ τῶν ἐν Ἀσίᾳ προέδρων ἐν Ἐφέσῳ συνεληλυθότων (64) πρὸς Βασιλί- στ συνοδικοῦσα. εγγράφει· Ζαχαρίας, (α) Πέτρος. EVAGRII SCHOLASTICI quippe qui optatem ab omnibus unitatem sanctis simis Dei Ecclesiis conciliant, novitatem quæ adversus fidem Chalcedone facta est, aut inter disputandum, aut inter docendum, aut in scriptis suis quocunque demum tempore et modo ac loco proferre unquam, aut omnino nominare tentave- rint, eos tanquam tumultus ac seditionum sanctis Dei Ecclesiis et universis qui nostro imperio pa- rent, auctores, Deique ac nostra salutis hostes ; juxta leges quæ jam pridem de hujusmodi improbi- tate latæ şint a beatæ ac divæ memoriæ impera- tore Theodosio, quas etiam huic nostræ sacræ epistolæ encyclicæ subjecimus; si quidem episcópi sunt aut clerici, deponi præcipimus: si vero mo- nachi aut laici, exsilio et bonorum omnium publica- tioni et extremis panis subjacere. Ita enim sancta et consubstantialis Trinitas, omnium conditrix ac vivifcatrix, quæ a pielale nostra perpetuo adoratur, nunc quoque tam per abolitionem eorum quæ supra diximus zizaniorum, quam per confirmatio- nem reetarum et apostolicarum sancti Symboli traditionum, à nobis culta, animabus nostris et futura est, et res humanas nobiscum gubernans, pacatas ac tranquillas efficiet. CAP. V. . De iis qui encyclicis Basilisci litteris consenserunt, et synodum rejecerunt. subditis omnibus propitia ac benigna deinceps VARIE LECTIONES. His encyclicis litteris, ut scribit Zacharias Rhe- tor, Timotheus qui paulo ante reversus ab exsilio fuerat, consensit, Petrus quoque cognomento Ful- 10, episcopus Antiochia, qui una cum Timotheo erat Constantinopoli. His ad hunc modum gestis, C ut Paulus quoque archiepiscopalem Ephesi sedem susciperet, decreverunt. Porro idem Zacharias re- fert Anastasium etiam Hierosolymorum episco- pum, qui Juvenali successerat, iisdem encyclicis subscripsisse, aliosque item complures: adeo ut circiter quingenti numero fuerint, qui Leonis epi- stolam et Chalcedonense concilium damnaverunt. Refertur etiam ab eodem scriptore Libellus pre- cum, oblatus Basilisco ab episcopis Asiæ qui Ephe- C. C. VALESH ANNOTATIONES. scribendum est quod miror ab inter- pretibus animadversum non fnisse. Subauditur au- Lem qui in Historia sua ecclesiastica Libellum hunc precum integrum retulerat, quem episcopi Asiæ apud Ephesum congregati, ad Ba- siliscum imperatorem miserant. lio Ephesino, quod Basilisci imp. temporibus ce- lebratum est, leviter admodum ac perfunctorie scribit Baronius in Annalibus ad annum Christi : id tantum observans, ab Εutychianis cele- bratum illud fuisse. Sed neque quam ob causam congregatum sit, nec quid in eo gestum fuerit, commemorat; nostri itaque offieii est, ea quæ ab illo prætermissa sunt, cura nostra ac diligentia supplere. Post editas a Basilisco imp. encyclicas cius Constantinop. episcopus solus ex partriarchis qui Orientali imperio subjacebant, his litteris sub- scribere recusavit, nee Chalcedonense concilium ex ecclesiasticis tabulis expungere unquam susti- nuit. Sed et monachi Constantinopolitani Basilisco fortiter restiterunt. Denique plebs Constantinopoli- tana gravissime tumultuari cœpit, urbis ac palatii incendium minitans, si imperator vim inferre Acacio et Catholicis perseveraret. Qua re territus Basiliscus ex urbe regia aufugit: et Ecclesiæ Constantinopo- litanæ jura sua ac privilegia ademit, et senatoribus interdixit ne Acacium alloquerentur. Postea vero cum Zenonein ex Isauria redire didicisset, metu perculsus, una cum uxore et liberis in Ecclesiam venit seque Acacio et clero urbis regiæ excusans, Ecclesiæ Constantinop. jura sua restituit, et ant VARIORUM. De Petro Fullone vid. Theod. lector. lib. 1, eirca mer. (65) Καί που καὶ δέησιν ἐγγραφῇ. Procul dubio D litteras adversus concilium Chalcedonense, Δρ. (64) 'Εν Ἐφέσῳ συνεληλυθότων. De hoc conci-
κβ Περὶ τοῦ μακροῦ τείχους καὶ τῆς ἀναρτήσεως τοῦ Χρυσαργύρου.
ἐν Καλχηδόνι γεγενημένην κατὰ τῆς πίστεως καινο τομίαν, τοὺς τοιούτους ὡς ταραχῆς καὶ ἀκαταστα σίας ταῖς ἁγίαις τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις καὶ τῷ ὑπὸ ηκόῳ παντί παραιτίους, θεῷ τε καὶ ἡμετέρα σωτηρία πολεμίους, κελεύομεν κατὰ τοὺς ἤδη πρὸ ἡμῶν θε σπισθέντας παρὰ τοῦ ἐν μακαρίᾳ καὶ θείᾳ τῇ λήξει γενομένου βασιλέως Θεοδοσίου κατὰ τῆς τοιαύτης κακονοίας νόμους, τοὺς ὑποτεταγμένους τῷδε ἡμῶν τῷ θείῳ Ἐγκυκλίῳ εἰ μὲν ἐπίσκοποι ή κληρικοί εἶεν καθαιρεῖσθαι· εἰ δὲ μονάζοντες ή λαϊκοί, ἐξε ορίᾳ καὶ δημεύσει παντοίᾳ καὶ τοῖς ἐσχάταις ὑποπί στειν ἐπιτιμίοις. Οὕτω γὰρ ἀεὶ ποτε παρὰ τῆς ἡμετ τέρας εὐσεβείας προσκυνουμένη ἁγία καὶ ὁμοούσιος, δημιουργός τε καὶ ζωοποιὸς τῶν ὅλων Τριάς, θερα Α μασι καθ' οιονδήποτε καιρόν, ἢ τρόπον ἢ τόπον τὴν Β πευθεῖσα καὶ νῦν παρ' ἡμῶν διὰ τῆς ἀναιρέσεως μὲν τῶν μνημονευθέντων ζιζανίων, βεβαιώσεως δὲ τῶν ὀρθῶν καὶ ἀποστολικῶν τοῦ ἁγίου Συμβόλου παρα δόσεων, ἵλεως καὶ εὐμενὴς γενομένη, ταῖς τι ἡμετέ ραις ψυχαῖς καὶ τῷ ὑπηκόῳ παντί, ἔσται διὰ παντὸς συνδιοικοῦσα σ' ἡμῖν καὶ εἰρηνεύουσα τὰ ἀνθρώπινα. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τῶν συνθεμένων τοῖς ἐγκυκλίοις Βασιλι σκου, καὶ τὴν σύνοδον ἀθετησάντων. Ὡς μὲν οὖν Ζαχαρία γέγραπται τῷ Ρήτορι, ταύ- ταις ταῖς ἐγκυκλίοις συλλαβαῖς συντίθεται ὁ Τιμό θεος, ἄρτι τῆς ὑπερορίας, ὡς ἔφην, ἐπανηνεγμένος καὶ πρός γε Πέτρος (α) ὁ τῆς Αντιόχου πρόεδρος, ὁ ἐπίκλην Κναφεύς, ὡς καὶ Τιμοθέῳ παρῆν ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν. Τούτων οὕτω γενομένων, ψηφίζονται καὶ Παῦλον τὸν τῆς Ἐφεσίων ἀρχιερατικὸν ὑπελθεῖν θρόνον. Φησὶ δ᾽ οὖν ὡς καὶ ᾿Αναστάσιος ὁ μετὰ 1ου- βενάλιον Ἱεροσολύμων πρόεδρος, υποσημαίνεται τοῖς Εγκυκλίοις, Ετεροί τε πάμπολλοι· ὡς περὶ τοὺς πεν τακοσίους καθεστάναι, τοὺς τὸν Λέοντος τόμον, καὶ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀποκηρύξαντας. Και που καὶ δέησιν ἐγγραφῇ (63) γενομένην παρὰ τῶν ἐν Ἀσίᾳ προέδρων ἐν Ἐφέσῳ συνεληλυθότων (64) πρὸς Βασιλί- στ συνοδικοῦσα. εγγράφει· Ζαχαρίας, (α) Πέτρος. EVAGRII SCHOLASTICI quippe qui optatem ab omnibus unitatem sanctis simis Dei Ecclesiis conciliant, novitatem quæ adversus fidem Chalcedone facta est, aut inter disputandum, aut inter docendum, aut in scriptis suis quocunque demum tempore et modo ac loco proferre unquam, aut omnino nominare tentave- rint, eos tanquam tumultus ac seditionum sanctis Dei Ecclesiis et universis qui nostro imperio pa- rent, auctores, Deique ac nostra salutis hostes ; juxta leges quæ jam pridem de hujusmodi improbi- tate latæ şint a beatæ ac divæ memoriæ impera- tore Theodosio, quas etiam huic nostræ sacræ epistolæ encyclicæ subjecimus; si quidem episcópi sunt aut clerici, deponi præcipimus: si vero mo- nachi aut laici, exsilio et bonorum omnium publica- tioni et extremis panis subjacere. Ita enim sancta et consubstantialis Trinitas, omnium conditrix ac vivifcatrix, quæ a pielale nostra perpetuo adoratur, nunc quoque tam per abolitionem eorum quæ supra diximus zizaniorum, quam per confirmatio- nem reetarum et apostolicarum sancti Symboli traditionum, à nobis culta, animabus nostris et futura est, et res humanas nobiscum gubernans, pacatas ac tranquillas efficiet. CAP. V. . De iis qui encyclicis Basilisci litteris consenserunt, et synodum rejecerunt. subditis omnibus propitia ac benigna deinceps VARIE LECTIONES. His encyclicis litteris, ut scribit Zacharias Rhe- tor, Timotheus qui paulo ante reversus ab exsilio fuerat, consensit, Petrus quoque cognomento Ful- 10, episcopus Antiochia, qui una cum Timotheo erat Constantinopoli. His ad hunc modum gestis, C ut Paulus quoque archiepiscopalem Ephesi sedem susciperet, decreverunt. Porro idem Zacharias re- fert Anastasium etiam Hierosolymorum episco- pum, qui Juvenali successerat, iisdem encyclicis subscripsisse, aliosque item complures: adeo ut circiter quingenti numero fuerint, qui Leonis epi- stolam et Chalcedonense concilium damnaverunt. Refertur etiam ab eodem scriptore Libellus pre- cum, oblatus Basilisco ab episcopis Asiæ qui Ephe- C. C. VALESH ANNOTATIONES. scribendum est quod miror ab inter- pretibus animadversum non fnisse. Subauditur au- Lem qui in Historia sua ecclesiastica Libellum hunc precum integrum retulerat, quem episcopi Asiæ apud Ephesum congregati, ad Ba- siliscum imperatorem miserant. lio Ephesino, quod Basilisci imp. temporibus ce- lebratum est, leviter admodum ac perfunctorie scribit Baronius in Annalibus ad annum Christi : id tantum observans, ab Εutychianis cele- bratum illud fuisse. Sed neque quam ob causam congregatum sit, nec quid in eo gestum fuerit, commemorat; nostri itaque offieii est, ea quæ ab illo prætermissa sunt, cura nostra ac diligentia supplere. Post editas a Basilisco imp. encyclicas cius Constantinop. episcopus solus ex partriarchis qui Orientali imperio subjacebant, his litteris sub- scribere recusavit, nee Chalcedonense concilium ex ecclesiasticis tabulis expungere unquam susti- nuit. Sed et monachi Constantinopolitani Basilisco fortiter restiterunt. Denique plebs Constantinopoli- tana gravissime tumultuari cœpit, urbis ac palatii incendium minitans, si imperator vim inferre Acacio et Catholicis perseveraret. Qua re territus Basiliscus ex urbe regia aufugit: et Ecclesiæ Constantinopo- litanæ jura sua ac privilegia ademit, et senatoribus interdixit ne Acacium alloquerentur. Postea vero cum Zenonein ex Isauria redire didicisset, metu perculsus, una cum uxore et liberis in Ecclesiam venit seque Acacio et clero urbis regiæ excusans, Ecclesiæ Constantinop. jura sua restituit, et ant VARIORUM. De Petro Fullone vid. Theod. lector. lib. 1, eirca mer. (65) Καί που καὶ δέησιν ἐγγραφῇ. Procul dubio D litteras adversus concilium Chalcedonense, Δρ. (64) 'Εν Ἐφέσῳ συνεληλυθότων. De hoc conci-
Chapter VCaput V
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2605κγ Περὶ ὧν ἱστόρησε Ζώσιμος χάριν τοῦ Χρυσαργύρου καὶ Κωνσταντίνου βασιλέως.
σκον, ὧν ἔνια τούτοις σύγκειται τοῖς γράμμασι τοῖς κατὰ πάντα εὐσεβεστάτοις καὶ φιλοχρίστοις δεσπό ταῖς ἡμῶν, Βασιλίσκῳ καὶ Μάρκῳ, αἰωνίοις νικηταῖς Αὐγούστοις (65). Και μεθ' ἕτερα · Διὰ πάντων ἐδεί- χθήτε, πανευσεβέστατοι καὶ φιλόχριστοι βασιλεῖς μισουμένῃ καὶ πολεμουμένῃ τῇ πίστει διαφόρως συμπολεμούμενοι. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Φοβερά τις έκδο- χὴ κρίσεως καὶ θείου πυρός ζῆλος, καὶ ἡ δικαία τῆς ὑμετέρας γαληνότητος κίνησις, τοὺς ἀντιδιατιθεμέν τους παραπόδας συμπλέξει τους τὸν Θεὸν τὸν δυνα τὸν καὶ τὴν ἡμετέραν τε τῇ πίστει κρατυνομένην βασιλείαν ἀλαζονική τιμωρία (66) κατατοξεύειν ἐπιχει- ροῦντας, καὶ τῆς ἡμετέρας βραχύτητος πολυτρόπως μὴ φειδομένους· ἀλλ᾽ ἀεὶ συκοφαντοῦντας καὶ κατα- ψευδομένους ἡμῶν, ὡς ἀνάγκῃ τινὶ καὶ βίᾳ καθ- υπογραψάντων ἡμῶν ἐν τοῖς θείοις ὑμῶν καὶ ἀποστο- Β λικοῖς Ἐγκυκλίοις. ἐν οἷς μετά πάσης χαρᾶς καὶ προθυμίας καθυπεγράψαμεν. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Μηδὲν οὖν ἕτερον παρὰ τὰ θεῖα ὑμῶν Ἐγκύκλια προβληθή- και θελήσατε, εἰδότες ὅπερ ἔφημεν, ὅτι πᾶς ὁ κό σμος ανατραπήσεται πάλιν, καὶ μικρὰ εὑρεθήσεται τὰ παρὰ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου γενόμενα κακά, ἅτινα καὶ τοὺς ἀναριθμήτους εκείνους ειργάσατο φό νους, καὶ τὰ αἵματα τῶν ὀρθοδόξων ἀδίκως καὶ παι ρανόμως ἐξέχεε. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Διαμαρτυρόμεθα ἐνώπιον τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐλευ θέραν τὴν ὑμετέραν εὐσέβειαν (67) εἶναι δεόμεθα τῆς Ε. Ε. ὑμετέραν. παρὰ τὰ θεῖα ὑμῶν Ἐγκύκλια προβληθῆναι θελήσατε. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER III. • : A si in unum convenerant. Cujus libelli pars sic ha bet Piissimis per omnia, Christique amantissimis dominis nostris, Basilisco et Marco, perpetuis victor ribus Augustis. Et post pauca : Perpetuo visi estis šrspa•´Aɩà Imperatores piissimi omnino Christique amantis - simi, una cum dde quæ odio habebatur et oppu gnabatur, diversis modis oppugnari. Et aliquanto post : Terribilis quædam exspectatio judicii, fj et divini ignis ardor, et serenitatis vestræ justa in- dignatio, adversarios brevi corripiet, qui præpo tentem Deum el imperium vestrum recta ſide robo, ratum, superba quadam dementia, quasi jaculis Impetere conantur, nec tenuitati nostræ ullo modo paṛcunt : sed calumniis ac mendaciis assidue nos insectantur, quasi vi quadam ac necessitate com- pulsi, sacris vestris et apostolicis eucyclicis litteris subscripserimus : quibus tamen cum omnni gaudio et alacritate animi subscripsimus. Et post alia : Nibil igitur aliud præter sacras vestras encyclicas lit teras propoņi slnatis : pro certo habentes id quod jam dixi, universum orbem rursus eversum iri, et quod mala quæ a Chaleedonensi synodo importals sunt, levia esse videbuntur, quæ tamen innume¬ rabiles hominum cædes pepererunt, et ortho❤ doxorum sanguinem injuste et illegitime elude- runt. Et iterum paucis interjectis : Protestamur co- ram Servatore nostro Jesu Christo; liberam esse VARIE LECTIONES. * VALESII ANNOTATIONES. subjacebant ? D encyclicas litteras promulgavit, ut scribit Theodo- C rus Lector in Jib. 1. Eutychiani igitur cum viderent Acacium pro confirmatione Chalcedonensis synodi tam acriter decertare, nec monasteria solum, ve- rum etiam plebem urbis regiæ, aliosque passim sa- cerdotes ab eo adversus Basiliscum concitari, epi- scoporum partis suæ concilium in urbe Epheso congregarunt: in quo tum Acacium et alios quos- dam episcopos idem cum illo sentientes damnarunt ac deposuerunt: tum Basiliscum imperatorem ro- garunt ut in pristina sententia maneret, nec con- trariam encyclicis suis constitutionem promulgaret. Jn eadem synodo Paulus Ephesiorum episcopus a comprovincialibus episcopis est ordinatus; et jus patriarchicum Ephesinæ sedi restitutum, ut scribit Evagrius in cap. bujus libri. Porro celebratum est hoc concilium Ephesinum anno Christi 477, post consulatum Basilisci et Armati. Jd autem ex eo colligo, quod bæc synodus congregata est paulo antequam Basiliscus litteras suas antencyclicas pro- mulgaret. Eas autem Basiliscus eo quem dixi anno publicavit, cum Zenonem ex Isauria reverti cum exercitu didicisset, ut ex Theodoro Lectore superius observavi. Certe hoc innuunt episcopi Asiani`in epistola ad Basiliscum bis verbis: Mnde où sepoy Id est, Nihil igitur contrarium divinis encyclicis vestris proponi jubeatis. Cæterum huic concilio præ- fuisse videtur Timotheus Ælurus. Hic enim re- gnante Basilisco Ephesum venit, et Paulum in sede episcopali collocavit, ut ex Zacharia scribit Evagrius. Nec est verisimile Acacium patriarcham CP. ab alio depositum fuisse quam ab Alexandrino episcopo, qui æqualem Acacio dignitatem patriar- chæ obtinebat. Quis enim credat CP. episcopum depositum esse ab episcopis Asiæ, qui jam inde a temporibus Joannis Chrysostomi, CP. episcopo mum Cæsar creatus est, ut scribit Marcellinus in Chronico et Theoph. ac reliqui. Certe in encyclicis Basilisci litteris nobilissimus Cæsar tantummodo appellatur. Postea vero Augustus a patre appellatus est, ut docet hæc epistola episcoporum Ephesini concilii. In antencyclica quoque Basilisci epistola jdem Marcus imperator cum patre nominatur. Fal- Jitur ergo suctor Chronici Alexandrini, qui Basi- liscum, simul atque imperator renuntiatus est, Marcum filium suum imperatorem coronasse scri- bit. Rectius Candidus in lib. Historiæ, apud Pho tium. At non auctor Chronici Alex., sed Valesius ballucinatur. Præterquam enim quod Chronicon Alex. rem gestam compendio narrat, nomen regis quo utitur, et imperatoris quod usurpat Raderus in sua versione, ex usu illorum temporum tam Cæsarem quam imperatorem ac Augustum signifi- cat. (Ant. PACI ad ann. 476, n, 6.) - Nicephorum. Ubi Joannes Langus poplav vindi- ctam interpretatus est. Ego vero minima mutatione locum hunc ita restituendum esse existimo : àùašo, vix people, id est, superba quadam dementia. stophorsonus que legit, contra fidem atque auctoritatem omnium exemplarium, et absque ullo sensu. Sed et sequentia pessime interpretatus est, Quo fit ut Baronius qui interpretationem ejus pas- sim sequitur, hujus Ephesini_concilii gesta perspi cere haudquaquam potuerit. Tantum obest perversa interpretatio. Sed nec Joannes-Langus felicius hanc clausulam interpretatus est. Sic enim vertit : At, testamur coram Salvatore nostro Jesu Christo, liben ram esse et innocentem pietutem vestram. A qua justam el canonicam et ecclesiasticam adversus illes, (65) Avroúσtoiç. Marcus a Basilisco pau pri. (66) 'Αλαζονική τιμωρίᾳ. Sic etiam legitur apud (67) 'Ελευθέραν τὴν ὑμετέραν εὐσέβειαν. Chris
κδ Ἀπότασις πρὸς Ζώσιμον ἐφ’ οἷς ἐβλασφήμησε Κωνσταντῖνον καὶ Χριστιανούς.
σκον, ὧν ἔνια τούτοις σύγκειται τοῖς γράμμασι τοῖς κατὰ πάντα εὐσεβεστάτοις καὶ φιλοχρίστοις δεσπό ταῖς ἡμῶν, Βασιλίσκῳ καὶ Μάρκῳ, αἰωνίοις νικηταῖς Αὐγούστοις (65). Και μεθ' ἕτερα · Διὰ πάντων ἐδεί- χθήτε, πανευσεβέστατοι καὶ φιλόχριστοι βασιλεῖς μισουμένῃ καὶ πολεμουμένῃ τῇ πίστει διαφόρως συμπολεμούμενοι. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Φοβερά τις έκδο- χὴ κρίσεως καὶ θείου πυρός ζῆλος, καὶ ἡ δικαία τῆς ὑμετέρας γαληνότητος κίνησις, τοὺς ἀντιδιατιθεμέν τους παραπόδας συμπλέξει τους τὸν Θεὸν τὸν δυνα τὸν καὶ τὴν ἡμετέραν τε τῇ πίστει κρατυνομένην βασιλείαν ἀλαζονική τιμωρία (66) κατατοξεύειν ἐπιχει- ροῦντας, καὶ τῆς ἡμετέρας βραχύτητος πολυτρόπως μὴ φειδομένους· ἀλλ᾽ ἀεὶ συκοφαντοῦντας καὶ κατα- ψευδομένους ἡμῶν, ὡς ἀνάγκῃ τινὶ καὶ βίᾳ καθ- υπογραψάντων ἡμῶν ἐν τοῖς θείοις ὑμῶν καὶ ἀποστο- Β λικοῖς Ἐγκυκλίοις. ἐν οἷς μετά πάσης χαρᾶς καὶ προθυμίας καθυπεγράψαμεν. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Μηδὲν οὖν ἕτερον παρὰ τὰ θεῖα ὑμῶν Ἐγκύκλια προβληθή- και θελήσατε, εἰδότες ὅπερ ἔφημεν, ὅτι πᾶς ὁ κό σμος ανατραπήσεται πάλιν, καὶ μικρὰ εὑρεθήσεται τὰ παρὰ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου γενόμενα κακά, ἅτινα καὶ τοὺς ἀναριθμήτους εκείνους ειργάσατο φό νους, καὶ τὰ αἵματα τῶν ὀρθοδόξων ἀδίκως καὶ παι ρανόμως ἐξέχεε. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Διαμαρτυρόμεθα ἐνώπιον τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐλευ θέραν τὴν ὑμετέραν εὐσέβειαν (67) εἶναι δεόμεθα τῆς Ε. Ε. ὑμετέραν. παρὰ τὰ θεῖα ὑμῶν Ἐγκύκλια προβληθῆναι θελήσατε. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER III. • : A si in unum convenerant. Cujus libelli pars sic ha bet Piissimis per omnia, Christique amantissimis dominis nostris, Basilisco et Marco, perpetuis victor ribus Augustis. Et post pauca : Perpetuo visi estis šrspa•´Aɩà Imperatores piissimi omnino Christique amantis - simi, una cum dde quæ odio habebatur et oppu gnabatur, diversis modis oppugnari. Et aliquanto post : Terribilis quædam exspectatio judicii, fj et divini ignis ardor, et serenitatis vestræ justa in- dignatio, adversarios brevi corripiet, qui præpo tentem Deum el imperium vestrum recta ſide robo, ratum, superba quadam dementia, quasi jaculis Impetere conantur, nec tenuitati nostræ ullo modo paṛcunt : sed calumniis ac mendaciis assidue nos insectantur, quasi vi quadam ac necessitate com- pulsi, sacris vestris et apostolicis eucyclicis litteris subscripserimus : quibus tamen cum omnni gaudio et alacritate animi subscripsimus. Et post alia : Nibil igitur aliud præter sacras vestras encyclicas lit teras propoņi slnatis : pro certo habentes id quod jam dixi, universum orbem rursus eversum iri, et quod mala quæ a Chaleedonensi synodo importals sunt, levia esse videbuntur, quæ tamen innume¬ rabiles hominum cædes pepererunt, et ortho❤ doxorum sanguinem injuste et illegitime elude- runt. Et iterum paucis interjectis : Protestamur co- ram Servatore nostro Jesu Christo; liberam esse VARIE LECTIONES. * VALESII ANNOTATIONES. subjacebant ? D encyclicas litteras promulgavit, ut scribit Theodo- C rus Lector in Jib. 1. Eutychiani igitur cum viderent Acacium pro confirmatione Chalcedonensis synodi tam acriter decertare, nec monasteria solum, ve- rum etiam plebem urbis regiæ, aliosque passim sa- cerdotes ab eo adversus Basiliscum concitari, epi- scoporum partis suæ concilium in urbe Epheso congregarunt: in quo tum Acacium et alios quos- dam episcopos idem cum illo sentientes damnarunt ac deposuerunt: tum Basiliscum imperatorem ro- garunt ut in pristina sententia maneret, nec con- trariam encyclicis suis constitutionem promulgaret. Jn eadem synodo Paulus Ephesiorum episcopus a comprovincialibus episcopis est ordinatus; et jus patriarchicum Ephesinæ sedi restitutum, ut scribit Evagrius in cap. bujus libri. Porro celebratum est hoc concilium Ephesinum anno Christi 477, post consulatum Basilisci et Armati. Jd autem ex eo colligo, quod bæc synodus congregata est paulo antequam Basiliscus litteras suas antencyclicas pro- mulgaret. Eas autem Basiliscus eo quem dixi anno publicavit, cum Zenonem ex Isauria reverti cum exercitu didicisset, ut ex Theodoro Lectore superius observavi. Certe hoc innuunt episcopi Asiani`in epistola ad Basiliscum bis verbis: Mnde où sepoy Id est, Nihil igitur contrarium divinis encyclicis vestris proponi jubeatis. Cæterum huic concilio præ- fuisse videtur Timotheus Ælurus. Hic enim re- gnante Basilisco Ephesum venit, et Paulum in sede episcopali collocavit, ut ex Zacharia scribit Evagrius. Nec est verisimile Acacium patriarcham CP. ab alio depositum fuisse quam ab Alexandrino episcopo, qui æqualem Acacio dignitatem patriar- chæ obtinebat. Quis enim credat CP. episcopum depositum esse ab episcopis Asiæ, qui jam inde a temporibus Joannis Chrysostomi, CP. episcopo mum Cæsar creatus est, ut scribit Marcellinus in Chronico et Theoph. ac reliqui. Certe in encyclicis Basilisci litteris nobilissimus Cæsar tantummodo appellatur. Postea vero Augustus a patre appellatus est, ut docet hæc epistola episcoporum Ephesini concilii. In antencyclica quoque Basilisci epistola jdem Marcus imperator cum patre nominatur. Fal- Jitur ergo suctor Chronici Alexandrini, qui Basi- liscum, simul atque imperator renuntiatus est, Marcum filium suum imperatorem coronasse scri- bit. Rectius Candidus in lib. Historiæ, apud Pho tium. At non auctor Chronici Alex., sed Valesius ballucinatur. Præterquam enim quod Chronicon Alex. rem gestam compendio narrat, nomen regis quo utitur, et imperatoris quod usurpat Raderus in sua versione, ex usu illorum temporum tam Cæsarem quam imperatorem ac Augustum signifi- cat. (Ant. PACI ad ann. 476, n, 6.) - Nicephorum. Ubi Joannes Langus poplav vindi- ctam interpretatus est. Ego vero minima mutatione locum hunc ita restituendum esse existimo : àùašo, vix people, id est, superba quadam dementia. stophorsonus que legit, contra fidem atque auctoritatem omnium exemplarium, et absque ullo sensu. Sed et sequentia pessime interpretatus est, Quo fit ut Baronius qui interpretationem ejus pas- sim sequitur, hujus Ephesini_concilii gesta perspi cere haudquaquam potuerit. Tantum obest perversa interpretatio. Sed nec Joannes-Langus felicius hanc clausulam interpretatus est. Sic enim vertit : At, testamur coram Salvatore nostro Jesu Christo, liben ram esse et innocentem pietutem vestram. A qua justam el canonicam et ecclesiasticam adversus illes, (65) Avroúσtoiç. Marcus a Basilisco pau pri. (66) 'Αλαζονική τιμωρίᾳ. Sic etiam legitur apud (67) 'Ελευθέραν τὴν ὑμετέραν εὐσέβειαν. Chris
Chapter VICaput VI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2607κε Περὶ τῆς τυραννίδος Βιταλιανοῦ καὶ ναυμαχίας αὐτοῦ, καὶ τί ἔπαθεν.
κλησιαστικῆς κατακρίσεως καὶ καθαιρέσεως, και μάλιστα τῷ τὴν βασιλεύουσαν οὐχ ὁσίως ἐπισκοπεῖν διὰ πολλὰ φωραθέντι. Ὁ αὐτὸς Ζαχαρίας καὶ τάξε πρὸς τῆμα γράφει, ὡς τῶν Ἐγκυκλίων καὶ βαστάς - κῶν γραμμάτων ἐκδοθέντων, οἱ τὴν Εὐτυχούς φαν- τασίαν νοσοῦντες (68) ἀνὰ τὴν βασιλεύονσαν, καὶ τὸν μονήρη διώκοντες βίον, ὥσπερ ἐρμαίῳ τινὶ περιτυχεῖν οἰηθέντες Τιμοθέῳ, καὶ τοῖς Ἐγκυκλίοις τὸ ἴδιον θη ρᾶσαι ἐλπίσαντες, δρομαῖοι παρ' αὐτὸν ἀφικνούνται καὶ ὡς διελεγχθέντες πρὸς Τιμοθέου ὁμοούσιον ἡμῖν εἶναι κατὰ σάρκα τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον, καὶ τῷ Πατρὶ ὁμοούσιον κατὰ τὴν θεότητα, ἐς τουπίσω ἀνεχώ ρουν. Α επενεχθείσης αὐτοῖς δικαίας καὶ κανονικῆς καὶ ἐκ- το εκπεπτωκώς. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ως τοῦ Αἰλούρου Τιμοθέου την Αλεξανδρέων ἀπολαβόντος, καὶ τῇ Ἐφεσίων τὸ πατριαρχι κὲν δίκαιον ἀποδόντος, ἀναθέματι τὴν ἐν Χαλ. χηδόνι σύνοδον καθυπέβαλεν. Ὁ αὐτός φησι τὸν Τιμόθεον ἐξορμήσαντα τῆς βασιλίδος, τὴν Ἐφεσίων καταλαβεῖν, ἐνθρονίσαι τε τὸν Παῦλον (69) ἀρχιερέα τῇ Ἐφεσίων· ὅς ἤδη κεχειρο- τόνητο μὲν ἀνὰ τὴν ἀρχαιοτέραν συνήθειαν (70) ὑπὸ τῶν τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπων, έκπεπτώκει « δὲ τοῦ ὑμετέραν εὐσέβειαν εἶναι δεόμεθα της, Οἱ τὰ Εὐτυ μάθιος ἀνεθεμάτιζε καὶ τὴν σύνοδον καὶ τὸν Εὐτυχή σῶμα τοῦ Χριστοῦ· τὴν δὲ ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, ότι δύο φύσεις έλεγε τοῦ Χριστοῦ. Ιd ψηφίζονται καὶ Παῦλον τὸν τῆς Ἐφεσίων ἀρχιερατικὸν ὑπελθεῖν θρόνον. EVAGRI SCHOLASTICI pietatem vestram rogamus ab ea quæ illis irrogata est, justa et canonica et ceclesiastica condemna- tione ac depositione præsertim vero ab ea quæ irrogata est ei, qui per multa facinora deprehensus est regiæ urbis episcopatum non rite administrare. Cæterum idem Zacharias hæc etiam scribit ad ver- bum. Simul atque editæ sunt encyclicæ atque im- periales litteræ, cos qui Eutychis phantasiam in urbe regia sectabantur, et monasticum vitæ genus profitebantur, cum insperatum quoddam lucrum sibi obvenisse in Timotheo, et per encyclicas lit- teras maximam se utilitatem percepturos esse spe- rarent, celeri cursu ad Timotheum se contulisse. Cumque a Timotheo convicti essent, Verbum Dei nobis quidem consubstantiale esse secundum carnem: Patri vero consubstantiale quoad divinita- tem, eos ad sua rediisse. CAP. VI. Quomodo Timotheus Elurus Alexandrino episcopatu recuperato, Ephesiorum Ecclesiæ jus patriarchi- cum restituit, et Chalcedonensem synodum ana- thematizavit. Idem Zacharias ait Timotheum Constantinopoli digressum, in Ephesiorum urbem venisse, atque illic Paulum in archiepiscopali sede collocasse. Qui cum jam prius ab episcopis illius provinciæ juxta antiquiorem consuetudinem ordinatus fuisset, B VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. et maxime contra eum qui impie episcopatum in urbe imperante gerere multis modis deprehensus est, con- demnationis et exauctorationis sententiam ferri pe- timus. Atqui non hoc dicunt episcopi Asiæ: sed C petunt ab impp. Basilisco et Marco, ne amplius communicare velint Acacio et aliis episcopis, quos ipsi ecclesiastico judicio damnaverant ac deposue- rant: id enim sonant verba illa: 'Elsvépay thy etc. Quæ uno tenore scribenda sunt, absque ulla distinctio- ne. Interpretes vero, Nicephorum, et Roberti Stephani editionem secuti, post verbum sivaɩ sub- distinctionem apposuerunt, quæ illos in errorem induxit. llac Zachariæ rhetoris verba non intellexerunt inter- pretes.Sed neque Nicephorus ea videtur intellexisse. Pro his enim verbis hac substituit : Xous pavaμsvot. Per phantasiam autem intelli- git Zacharias opinionem Eutychis, qui carnem Christi non veram nec consubstantialem nobis, sed phantasticam asserebat, ut videre est in Actis concilii Chalcedonensis. Hinc epistola Aviti Vien nensis episcopi, quibus errorem Eutychis refutat, inscribuntur contra phantasma, ut testatur Sirmun- dus. Cæterum ex hoc loco colligitur Zachariam rhe- torem non fuisse Eutychianum, sicut Baronius existimavit ad annum Christi 476. Nunquam enim ita locutus esset, si Eutychetis sectain secutus fuisset. Aut igitur dicendum est hæc non esse Za- chariæ rhetoris verba; quod tamen affirmat Eva- grius: aut illum Eutychianistam non fuisse. Vide iva, cap. 14. Porro hic Zachariæ locus in pri- mis notandus est. Ex eo enim colligitur Timo- theum Ælurum, licet Chalcedonensem synodum pu- bice anathematizaret, Eutychis tamen dogma minime approbasse. Idem de Timotheo Æluro scribit Lecitias Scholasticus, p. 401:005 & T:- hòv piv 2ltoki, ¿nciòr, uh, Exeyev ópooústov (piv z est: Hic Tino theus synodum simul et Eutychem anathematizabut. Hunc quidem, propterea quod corpus Christi ejus- dem negaret esse substantie cum nostris. Synodum vero, quod duas Christi naturas esse diceret. Timotheus Elurus et Petrus Fullo una cum aliis episcopis Constantinopoli congregati, decreverant ut Paulus iste Ephesinam sedem ex qua ejectus fuerat, recuperaret. Sic enim scribit Evagrius in cap. hujus libri, Quem lo cum non recte vertit Christophorsonus hoc modo: His rebus ita constitutis, Paulus ad sedem archiepi- scopatus Ephesiani capessendam deligitur. Non enim Paulus ab Eluro et Petro Fullone Constantinopoli electus est, ut Ephesinam sedem capesseret; sed cum ex Ephesina sede expulsus fuisset, Constanti- nopolim venit: ubi collecto Eutychianistarum isto- rum concilio, decretum est ut archiepiscopatum Ephesina: urbis reciperet. In cap. hujus libri, vulgatæ editiones habebant & Opvov. Ego vero ex ms. codice Florentino et Telleriano únɛàci emendavi. Mallem tamen scribere navasiv, ad- jecta præpositione. [Ilic Paulus postea damnatos est ab Acacio et a Simplicio papa, ut docet Epi- stola Simplicii in collectione Romana, p. 497.j scribere xa thy, etc. Porro verissimum est id quod hoc loco ait Zacharias, vetustiorem scilicet consuetudinem fuisse, ut episcopus Ephesi ab epi- scopis provinciæ suæ ordinaretur. A beato enim Timotheo qui primus fuit Ephesiorum episcopus, usque ad Castinum et Heraclidem quem Joannes Chrysostomus ordinavit, omnes Ephesiorum epi- scopi in eadem civitate ordinati sunt ab episcopis ejus provinciæ, ut patet ex actione undecima con- cilii Chalcedonensis. (68) οἱ τὴν Εὐτυχοῦς φαντασίαν τοσοῦντες. (69) Ενθρονίσαι τε τὸν Παῦλον. Paulo ante (70) ᾿Ανὰ τὴν ἀρχαιοτέραν συνήθειαν. Malem
κς Περὶ τῆς στάσεως τοῦ δήμου ἐν Βυζαντίῳ.
κλησιαστικῆς κατακρίσεως καὶ καθαιρέσεως, και μάλιστα τῷ τὴν βασιλεύουσαν οὐχ ὁσίως ἐπισκοπεῖν διὰ πολλὰ φωραθέντι. Ὁ αὐτὸς Ζαχαρίας καὶ τάξε πρὸς τῆμα γράφει, ὡς τῶν Ἐγκυκλίων καὶ βαστάς - κῶν γραμμάτων ἐκδοθέντων, οἱ τὴν Εὐτυχούς φαν- τασίαν νοσοῦντες (68) ἀνὰ τὴν βασιλεύονσαν, καὶ τὸν μονήρη διώκοντες βίον, ὥσπερ ἐρμαίῳ τινὶ περιτυχεῖν οἰηθέντες Τιμοθέῳ, καὶ τοῖς Ἐγκυκλίοις τὸ ἴδιον θη ρᾶσαι ἐλπίσαντες, δρομαῖοι παρ' αὐτὸν ἀφικνούνται καὶ ὡς διελεγχθέντες πρὸς Τιμοθέου ὁμοούσιον ἡμῖν εἶναι κατὰ σάρκα τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον, καὶ τῷ Πατρὶ ὁμοούσιον κατὰ τὴν θεότητα, ἐς τουπίσω ἀνεχώ ρουν. Α επενεχθείσης αὐτοῖς δικαίας καὶ κανονικῆς καὶ ἐκ- το εκπεπτωκώς. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ως τοῦ Αἰλούρου Τιμοθέου την Αλεξανδρέων ἀπολαβόντος, καὶ τῇ Ἐφεσίων τὸ πατριαρχι κὲν δίκαιον ἀποδόντος, ἀναθέματι τὴν ἐν Χαλ. χηδόνι σύνοδον καθυπέβαλεν. Ὁ αὐτός φησι τὸν Τιμόθεον ἐξορμήσαντα τῆς βασιλίδος, τὴν Ἐφεσίων καταλαβεῖν, ἐνθρονίσαι τε τὸν Παῦλον (69) ἀρχιερέα τῇ Ἐφεσίων· ὅς ἤδη κεχειρο- τόνητο μὲν ἀνὰ τὴν ἀρχαιοτέραν συνήθειαν (70) ὑπὸ τῶν τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπων, έκπεπτώκει « δὲ τοῦ ὑμετέραν εὐσέβειαν εἶναι δεόμεθα της, Οἱ τὰ Εὐτυ μάθιος ἀνεθεμάτιζε καὶ τὴν σύνοδον καὶ τὸν Εὐτυχή σῶμα τοῦ Χριστοῦ· τὴν δὲ ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, ότι δύο φύσεις έλεγε τοῦ Χριστοῦ. Ιd ψηφίζονται καὶ Παῦλον τὸν τῆς Ἐφεσίων ἀρχιερατικὸν ὑπελθεῖν θρόνον. EVAGRI SCHOLASTICI pietatem vestram rogamus ab ea quæ illis irrogata est, justa et canonica et ceclesiastica condemna- tione ac depositione præsertim vero ab ea quæ irrogata est ei, qui per multa facinora deprehensus est regiæ urbis episcopatum non rite administrare. Cæterum idem Zacharias hæc etiam scribit ad ver- bum. Simul atque editæ sunt encyclicæ atque im- periales litteræ, cos qui Eutychis phantasiam in urbe regia sectabantur, et monasticum vitæ genus profitebantur, cum insperatum quoddam lucrum sibi obvenisse in Timotheo, et per encyclicas lit- teras maximam se utilitatem percepturos esse spe- rarent, celeri cursu ad Timotheum se contulisse. Cumque a Timotheo convicti essent, Verbum Dei nobis quidem consubstantiale esse secundum carnem: Patri vero consubstantiale quoad divinita- tem, eos ad sua rediisse. CAP. VI. Quomodo Timotheus Elurus Alexandrino episcopatu recuperato, Ephesiorum Ecclesiæ jus patriarchi- cum restituit, et Chalcedonensem synodum ana- thematizavit. Idem Zacharias ait Timotheum Constantinopoli digressum, in Ephesiorum urbem venisse, atque illic Paulum in archiepiscopali sede collocasse. Qui cum jam prius ab episcopis illius provinciæ juxta antiquiorem consuetudinem ordinatus fuisset, B VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. et maxime contra eum qui impie episcopatum in urbe imperante gerere multis modis deprehensus est, con- demnationis et exauctorationis sententiam ferri pe- timus. Atqui non hoc dicunt episcopi Asiæ: sed C petunt ab impp. Basilisco et Marco, ne amplius communicare velint Acacio et aliis episcopis, quos ipsi ecclesiastico judicio damnaverant ac deposue- rant: id enim sonant verba illa: 'Elsvépay thy etc. Quæ uno tenore scribenda sunt, absque ulla distinctio- ne. Interpretes vero, Nicephorum, et Roberti Stephani editionem secuti, post verbum sivaɩ sub- distinctionem apposuerunt, quæ illos in errorem induxit. llac Zachariæ rhetoris verba non intellexerunt inter- pretes.Sed neque Nicephorus ea videtur intellexisse. Pro his enim verbis hac substituit : Xous pavaμsvot. Per phantasiam autem intelli- git Zacharias opinionem Eutychis, qui carnem Christi non veram nec consubstantialem nobis, sed phantasticam asserebat, ut videre est in Actis concilii Chalcedonensis. Hinc epistola Aviti Vien nensis episcopi, quibus errorem Eutychis refutat, inscribuntur contra phantasma, ut testatur Sirmun- dus. Cæterum ex hoc loco colligitur Zachariam rhe- torem non fuisse Eutychianum, sicut Baronius existimavit ad annum Christi 476. Nunquam enim ita locutus esset, si Eutychetis sectain secutus fuisset. Aut igitur dicendum est hæc non esse Za- chariæ rhetoris verba; quod tamen affirmat Eva- grius: aut illum Eutychianistam non fuisse. Vide iva, cap. 14. Porro hic Zachariæ locus in pri- mis notandus est. Ex eo enim colligitur Timo- theum Ælurum, licet Chalcedonensem synodum pu- bice anathematizaret, Eutychis tamen dogma minime approbasse. Idem de Timotheo Æluro scribit Lecitias Scholasticus, p. 401:005 & T:- hòv piv 2ltoki, ¿nciòr, uh, Exeyev ópooústov (piv z est: Hic Tino theus synodum simul et Eutychem anathematizabut. Hunc quidem, propterea quod corpus Christi ejus- dem negaret esse substantie cum nostris. Synodum vero, quod duas Christi naturas esse diceret. Timotheus Elurus et Petrus Fullo una cum aliis episcopis Constantinopoli congregati, decreverant ut Paulus iste Ephesinam sedem ex qua ejectus fuerat, recuperaret. Sic enim scribit Evagrius in cap. hujus libri, Quem lo cum non recte vertit Christophorsonus hoc modo: His rebus ita constitutis, Paulus ad sedem archiepi- scopatus Ephesiani capessendam deligitur. Non enim Paulus ab Eluro et Petro Fullone Constantinopoli electus est, ut Ephesinam sedem capesseret; sed cum ex Ephesina sede expulsus fuisset, Constanti- nopolim venit: ubi collecto Eutychianistarum isto- rum concilio, decretum est ut archiepiscopatum Ephesina: urbis reciperet. In cap. hujus libri, vulgatæ editiones habebant & Opvov. Ego vero ex ms. codice Florentino et Telleriano únɛàci emendavi. Mallem tamen scribere navasiv, ad- jecta præpositione. [Ilic Paulus postea damnatos est ab Acacio et a Simplicio papa, ut docet Epi- stola Simplicii in collectione Romana, p. 497.j scribere xa thy, etc. Porro verissimum est id quod hoc loco ait Zacharias, vetustiorem scilicet consuetudinem fuisse, ut episcopus Ephesi ab epi- scopis provinciæ suæ ordinaretur. A beato enim Timotheo qui primus fuit Ephesiorum episcopus, usque ad Castinum et Heraclidem quem Joannes Chrysostomus ordinavit, omnes Ephesiorum epi- scopi in eadem civitate ordinati sunt ab episcopis ejus provinciæ, ut patet ex actione undecima con- cilii Chalcedonensis. (68) οἱ τὴν Εὐτυχοῦς φαντασίαν τοσοῦντες. (69) Ενθρονίσαι τε τὸν Παῦλον. Paulo ante (70) ᾿Ανὰ τὴν ἀρχαιοτέραν συνήθειαν. Malem
PG 86:2609ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΧΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ Ζήνων δέ, ἐπεὶ τὴν βασιλείαν τοῦ παιδός οἱ τελευτήσαντος μόνος περιεβάλετο, ὥσπερ οὐκ οἰόμενος τῶν ὅλων ἐγκρατὴς γενέσθαι εἰ μὴ καὶ πάσαις ταῖς ἐπιούσαις ἡδοναῖς μετ’ ἐξουσίας ἐπεξέλθοι, τοσοῦτον ἐκ προοιμίων ἑαυτὸν ταῖς ἐπιθέσεσι τῶν ἐπιθυμιῶν ἐκδέδωκεν ὡς μηδὲν αὐτὸν ἐπισχεῖν τῶν ἀπρεπῶν τε καὶ ἀθέσμων, ἀλλ’ οὕτως τούτοις ἐμπολιτεύσασθαι ὡς τὸ σκοτίως ταῦτα καὶ ἐν παραβύστῳ γίγνεσθαι χαμερπὲς εἶναι νομίζειν, τὸ δέ γε ἀναφανδὸν καὶ ὥσπερ ἐξ ἀπόπτου βασιλικὸν καὶ αὐτοκράτορι μόνῳ πρέπον, κακῶς καὶ δουλοπρεπῶς κρίνας. Οὐκ ἐξ ὧν γὰρ ἑτέρων κρατεῖν πέφυκεν ὁ αὐτοκράτωρ γνωρίζεται, ἀλλ’ ἐξ ὧν ἑαυτοῦ πρῶτον ἄρχει τε καὶ κρατεῖ, μηδενὶ τῶν ἀτόπων παρείσδυσιν ἑαυτῷ διδούς, οὕτω δὲ ἀνάλωτος ταῖς ἀκρασίαις ὑπάρχων ὡς ζῶν ἄγαλμα τῶν ἀρετῶν εἶναι πρὸς μίμησιν, ἐκπαιδεύων τὸ ὑπήκοον. Ὁ δὲ ταῖς ἡδοναῖς ἑαυτὸν ἀνοιγνὺς λέληθε κατὰ σμικρὸν δοῦλος αἴσχιστος δορυάλωτος ἀνάποινος γιγνόμενος, δεσποτείας συχνὰς ἀμείβων ἴσα τοῖς ἀχρείοις τῶν δούλων, εἴπερ ἀναρίθμητοι τῶν ἡδονῶν αἱ δέσποιναι καθεστᾶσιν, ἥκιστα πέρας τῆς συνεχείας τε καὶ τῆς σφῶν ἀλληλουχίας ἔχουσαι· ἀεὶ τῆς ἐν χερσὶν ἡδονῆς οὐχ ἱσταμένης, ὑπέκκαυμα δὲ καὶ προοίμιον ἑτέρας γιγνομένης, ἕως ἢ αὐτοκράτωρ τις ὄντως γιγνόμενος τὴν ὀχλοκρατείαν τῶν ἡδονῶν ξενηλατήσοι, βασιλεύων λοιπὸν οὐ τυραννούμενος, ἢ μέχρι τελευταίας ῥοπῆς δουλεύων τὰ ἐν Ἅιδου καταλάβοι.
θρόνου. Αποδίδωσι δὲ τῇ Ἐφεσίων καὶ τὸ πατριαρχικὴν δίκαιον (71), ὅπερ αὐτὴν ἀφεῖλεν (1) ἡ ἐν Καλχηδόνι σύνοδος, ὥς μοι λέλεκται. Ἐκεῖθεν δὲ ἀπάρας, ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξανδρέων ἀφικνεῖται, καὶ τοὺς προσιόντας ἀπαιτῶν ἀναθεματίζειν τὴν ἐν Καλχηδέν: σύνοδον, οὕτω διετέλει. Αποπηδῶσι δ' οὖν παρ' αὐτοῦ ἐκ τῆς κατ' αὐτὸν μοίρας, ὡς τῷ αὐτῷ Ζαχαρία ιστόρηται, ἄλλοι τε πολλοί, καὶ Θεόδοτος εἷς τῶν ὑπὸ Θεοδοσίου ἀνὰ τὴν Ἰόππην κεχειροτονημένων, τοῦ τῆς Ἱερο σολύμων ἐπισκόπου πρός τινων γεγονότος, ὅτε πρὸς τὸ Βυζάντιον Ἰουβενάλιος ἀνέδραμεν. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Ὡς τῶν μοναχῶν ᾿Ακακίου γνώμη στασιασάν- των, φοβηθεὶς ὁ Βασιλίσκος, ἐναντία τῷ πρό- τερον γράψας ἐξαπέστειλεν αντεγκύκλια. Ακάκιον δέ φησι τὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρον ἐπὶ τούτοις περιπατήσαντα (72), συγκινῆσαι τὸ μοναδικὸν καὶ τὸν δῆμον τῆς βασιλευούσης, ὡς αἱρετικοῦ τοῦ Βασιλίσκου τυγχάνοντος· ἐκεῖνον τ' αὖ ἐξαρνήσασθαι τὰ Ἐγκύκλια, καὶ διάταξιν γράψαι τὰ ἐκ συναρπαγῆς γεγονότα τέλεον ἀργεῖν, ἀντεγκύ- κλιά τε διαπέμπεσθαι συνιστῶντα τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον. Καὶ ταῦτα μὲν ἅ φησιν αντεγκύκλια, παρ- ἧκεν, ἐμπαθῶς τὴν ὅλην πραγματείαν συγγράψας. Ἔστι δὲ ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Αντεγκύκλιον Βασιλίσκου. Αὐτοκράτορες Καίσαρες Βασιλίσκος καὶ Μάρκος. Τὴν ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐν ταῖς καθολικαῖς Ἐκκλη- σίαις κρατήσασαν ἀποστολικὴν καὶ ὀρθόδοξον πίστιν, τὴν καὶ μέχρι τῆς ἡμετέρας βασιλείας κρατήσασαν, καὶ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας βασιλείας κρατοῦσαν, καὶ εἰς τὸ διηνεκὲς κρατεῖν ὀφείλονταν, εἰς ἦν καὶ ἐβαπτί σθημεν καὶ πιστεύομεν, αὐτὴν μόνην ἄτρωτον καὶ ἀσάλευτον κρατεῖν καὶ διηνεκῶς πολιτεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς καθολικαῖς καὶ ἀποστολικαῖς τῶν ὀρο θοδόξων Εκκλησίαις θεσπίζομεν, καὶ μηδὲν ἕτερον ζητεῖσθαι. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τὰ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας βασιλείας γεγενημένα, εἴτε Ἐγκύκλια, εἴτε καὶ περιπαθήσαντα. παρακαθήσαντα. 'Ακάκιον δέ. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER III. A scde sua exciderat. Reddidit etiam Timotheus (c) B Ephesium Ecclesiæ jus patriarchicum, quod illi ademplum fuerat a Chalcedoneusi synodo, uti su- pra commemoravi. Illinc profectus Alexandriam venit, et a cunctis ipsum adeuntibus, ut Chalce- donensem synodum sub anathemate daninarent, exigere perseveravit. Recesserunt tamen ab co, tum alii complures ejusdem factionis, sicut a Za- charia proditum est, tum Theodotus episcopus Joppæ, unus ex eorum numero qui ordinati fuerant a Theodosio illo, qui Hierosolymorum episcopus a quibusdam factus fuerat, cum Juvenalis Constan- tinopolim profectus esset. CAP. VII. Quomodo Basiliscus, cum monachi impulsu Acacii seditionem movissent, timore perculsus, contrarius prioribus encyclicis litteras promulgavit. Scribit etiam idem Zacharias, Acacium Constan- tinopolitanum episcopum ob eas res dolore per- culsum, monachos et populum urbis regim adversus Basiliscum, ut qui haereticus esset, concitasse Basiliscum vero litteras suas encyclicas tandem abnegasse, et lege lata constituisse, ut ea quæ per subreptionem facta fuerant, irrita essent : litteras denique prioribus encyclicis contrarias misisse, quibus Chalcedonensis synodus confirma- batur. Et has quidem andencyclicas, ut vocat, litteras prætermisit Zacharias, qui partibus suis nimium favens, universam historiam conscripsit. Sunt autem hujusmodi. C Antencyclicæ litteræ Basilisci. Imperatores Cæsares Basiliscus et Marcus Ape- stolicam et orthodoxam fidem et quæ ab initio in catholicis Ecclesiis viguit, et quæ ad nostrim usque imperium obtinuit, quæ et nunc sub imperio nostro obtinet, et in perpetuum deinceps præva- litura est, in quam nos et baptizati sumus et credi- mus: solam illæsam et inconcussam prævalere, et in omnibus catholicis atque apostolicis orthodoxo- rum Ecclesiis perpetuo manere decernimus, nec quidquam aliud præterea requiri. Hanc igitur ob causam, cuncta quæ fidei vel disciplinæ ecclesia- sticæ causa, sub principatu nostro facta sunt, sive VALESIA ANNOTATIONES. synodi Chalcedonensis, in qua decretum est ut Constantinopolitanus episcopus in Asiana dioecesi metropolitanos ordinaret. cum jus hic appellat Zacharias jus primatus, sen jus ordinandi metropolitanos. In hoc enim pro- prie consistit jus patriarchicum, ut notavi in li- bello de interpretatione sexti canonis concilii Ni- cani, qui editus est ad calcem Socratis nostri. Quod autem addit Zacharias sive Evagrius, hoc jus ademptum fuisse sedi Ephesinæ a concilio scribendum esse Conjecturam meam Tellerianus codex tandem confirmavit, in quo scriptum inveni VARIORUM. litanæ a synodo Chalcedonensi tres dioeceses in unam compactæ subjiciebantur, scilicet Pontica, Asiana et Thracica. Erat autem Ephesus Asianæ dicecescos metropolis. Vid. can. concilii Cha!- cedonensis. (c) Theophanes ait: Aracium terri tum cleri monachorumque Cl. agmine, pro Chalee donensi synodo decertante, et in unam cum cis ire sententiam dissimulantem: en de causa adversus Bu- siliscum et Zenonem ex Ecclesiæ suggestu perorasse, Quo comperto, populi furorem Basiliscus metuens crccasil civitate. Gesta sunt haec anno 477. Regn vit Basiliscus menses 20. (Ant. Pact, ad aum. 477, n. 7. etc.) De Acacio vero incliora refert Evegrius, cut Carcus noster suffragatur. (71) Το πατριαρχικόν δίκαιον. Patriarchi- D Chalcedonensi, intelligit actionem decimam sextam (72) Περιπατήσαντα. Jampridem conjeceram (6) Ὅπερ αὐτὴν ἀφεῖλεν. Sedi Constantinopo-
Chapter VIICaput VII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τοιαῦτα μὲν οὖν κατ’ ἀρχὰς ὁ Ζήνων ἐκδεδιῃτημένος τὸν βίον· οἱ δέ γε ὑπήκοοι πρός τε ἀνίσχοντα πρός τε δυόμενον ἥλιον κακῶς ἔπασχον, ἔνθεν μὲν τῶν Σκηνιτῶν βαρβάρων πάντα ληϊζομένων, Θρᾴκην δὲ πλῆθος Οὔννων τῶν πάλαι Μασσαγετῶν ἐπιδραμόντων,καὶ τὸν Ἴστρον διαβάντων μηδενὸς ἀμύνοντος, αὐτοῦ δέ γε Ζήνωνος τὰ ἐπίλοιπα βαρβαρικῷ τῳ τρόπῳ πρὸς βίας ἀφαιρουμένου.
θρόνου. Αποδίδωσι δὲ τῇ Ἐφεσίων καὶ τὸ πατριαρχικὴν δίκαιον (71), ὅπερ αὐτὴν ἀφεῖλεν (1) ἡ ἐν Καλχηδόνι σύνοδος, ὥς μοι λέλεκται. Ἐκεῖθεν δὲ ἀπάρας, ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξανδρέων ἀφικνεῖται, καὶ τοὺς προσιόντας ἀπαιτῶν ἀναθεματίζειν τὴν ἐν Καλχηδέν: σύνοδον, οὕτω διετέλει. Αποπηδῶσι δ' οὖν παρ' αὐτοῦ ἐκ τῆς κατ' αὐτὸν μοίρας, ὡς τῷ αὐτῷ Ζαχαρία ιστόρηται, ἄλλοι τε πολλοί, καὶ Θεόδοτος εἷς τῶν ὑπὸ Θεοδοσίου ἀνὰ τὴν Ἰόππην κεχειροτονημένων, τοῦ τῆς Ἱερο σολύμων ἐπισκόπου πρός τινων γεγονότος, ὅτε πρὸς τὸ Βυζάντιον Ἰουβενάλιος ἀνέδραμεν. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Ὡς τῶν μοναχῶν ᾿Ακακίου γνώμη στασιασάν- των, φοβηθεὶς ὁ Βασιλίσκος, ἐναντία τῷ πρό- τερον γράψας ἐξαπέστειλεν αντεγκύκλια. Ακάκιον δέ φησι τὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρον ἐπὶ τούτοις περιπατήσαντα (72), συγκινῆσαι τὸ μοναδικὸν καὶ τὸν δῆμον τῆς βασιλευούσης, ὡς αἱρετικοῦ τοῦ Βασιλίσκου τυγχάνοντος· ἐκεῖνον τ' αὖ ἐξαρνήσασθαι τὰ Ἐγκύκλια, καὶ διάταξιν γράψαι τὰ ἐκ συναρπαγῆς γεγονότα τέλεον ἀργεῖν, ἀντεγκύ- κλιά τε διαπέμπεσθαι συνιστῶντα τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον. Καὶ ταῦτα μὲν ἅ φησιν αντεγκύκλια, παρ- ἧκεν, ἐμπαθῶς τὴν ὅλην πραγματείαν συγγράψας. Ἔστι δὲ ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Αντεγκύκλιον Βασιλίσκου. Αὐτοκράτορες Καίσαρες Βασιλίσκος καὶ Μάρκος. Τὴν ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐν ταῖς καθολικαῖς Ἐκκλη- σίαις κρατήσασαν ἀποστολικὴν καὶ ὀρθόδοξον πίστιν, τὴν καὶ μέχρι τῆς ἡμετέρας βασιλείας κρατήσασαν, καὶ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας βασιλείας κρατοῦσαν, καὶ εἰς τὸ διηνεκὲς κρατεῖν ὀφείλονταν, εἰς ἦν καὶ ἐβαπτί σθημεν καὶ πιστεύομεν, αὐτὴν μόνην ἄτρωτον καὶ ἀσάλευτον κρατεῖν καὶ διηνεκῶς πολιτεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς καθολικαῖς καὶ ἀποστολικαῖς τῶν ὀρο θοδόξων Εκκλησίαις θεσπίζομεν, καὶ μηδὲν ἕτερον ζητεῖσθαι. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τὰ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας βασιλείας γεγενημένα, εἴτε Ἐγκύκλια, εἴτε καὶ περιπαθήσαντα. παρακαθήσαντα. 'Ακάκιον δέ. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER III. A scde sua exciderat. Reddidit etiam Timotheus (c) B Ephesium Ecclesiæ jus patriarchicum, quod illi ademplum fuerat a Chalcedoneusi synodo, uti su- pra commemoravi. Illinc profectus Alexandriam venit, et a cunctis ipsum adeuntibus, ut Chalce- donensem synodum sub anathemate daninarent, exigere perseveravit. Recesserunt tamen ab co, tum alii complures ejusdem factionis, sicut a Za- charia proditum est, tum Theodotus episcopus Joppæ, unus ex eorum numero qui ordinati fuerant a Theodosio illo, qui Hierosolymorum episcopus a quibusdam factus fuerat, cum Juvenalis Constan- tinopolim profectus esset. CAP. VII. Quomodo Basiliscus, cum monachi impulsu Acacii seditionem movissent, timore perculsus, contrarius prioribus encyclicis litteras promulgavit. Scribit etiam idem Zacharias, Acacium Constan- tinopolitanum episcopum ob eas res dolore per- culsum, monachos et populum urbis regim adversus Basiliscum, ut qui haereticus esset, concitasse Basiliscum vero litteras suas encyclicas tandem abnegasse, et lege lata constituisse, ut ea quæ per subreptionem facta fuerant, irrita essent : litteras denique prioribus encyclicis contrarias misisse, quibus Chalcedonensis synodus confirma- batur. Et has quidem andencyclicas, ut vocat, litteras prætermisit Zacharias, qui partibus suis nimium favens, universam historiam conscripsit. Sunt autem hujusmodi. C Antencyclicæ litteræ Basilisci. Imperatores Cæsares Basiliscus et Marcus Ape- stolicam et orthodoxam fidem et quæ ab initio in catholicis Ecclesiis viguit, et quæ ad nostrim usque imperium obtinuit, quæ et nunc sub imperio nostro obtinet, et in perpetuum deinceps præva- litura est, in quam nos et baptizati sumus et credi- mus: solam illæsam et inconcussam prævalere, et in omnibus catholicis atque apostolicis orthodoxo- rum Ecclesiis perpetuo manere decernimus, nec quidquam aliud præterea requiri. Hanc igitur ob causam, cuncta quæ fidei vel disciplinæ ecclesia- sticæ causa, sub principatu nostro facta sunt, sive VALESIA ANNOTATIONES. synodi Chalcedonensis, in qua decretum est ut Constantinopolitanus episcopus in Asiana dioecesi metropolitanos ordinaret. cum jus hic appellat Zacharias jus primatus, sen jus ordinandi metropolitanos. In hoc enim pro- prie consistit jus patriarchicum, ut notavi in li- bello de interpretatione sexti canonis concilii Ni- cani, qui editus est ad calcem Socratis nostri. Quod autem addit Zacharias sive Evagrius, hoc jus ademptum fuisse sedi Ephesinæ a concilio scribendum esse Conjecturam meam Tellerianus codex tandem confirmavit, in quo scriptum inveni VARIORUM. litanæ a synodo Chalcedonensi tres dioeceses in unam compactæ subjiciebantur, scilicet Pontica, Asiana et Thracica. Erat autem Ephesus Asianæ dicecescos metropolis. Vid. can. concilii Cha!- cedonensis. (c) Theophanes ait: Aracium terri tum cleri monachorumque Cl. agmine, pro Chalee donensi synodo decertante, et in unam cum cis ire sententiam dissimulantem: en de causa adversus Bu- siliscum et Zenonem ex Ecclesiæ suggestu perorasse, Quo comperto, populi furorem Basiliscus metuens crccasil civitate. Gesta sunt haec anno 477. Regn vit Basiliscus menses 20. (Ant. Pact, ad aum. 477, n. 7. etc.) De Acacio vero incliora refert Evegrius, cut Carcus noster suffragatur. (71) Το πατριαρχικόν δίκαιον. Patriarchi- D Chalcedonensi, intelligit actionem decimam sextam (72) Περιπατήσαντα. Jampridem conjeceram (6) Ὅπερ αὐτὴν ἀφεῖλεν. Sedi Constantinopo-
PG 86:2611Ἐπαναστάντος δέ οἱ Βασιλίσκου τοῦ Βερίνης ἀδελφοῦ — καὶ τὰ οἰκεῖα γὰρ αὐτῷ ἐκπεπολέμωτο, πάντων ἐπ’ ἴσης τὸν αἴσχιστον αὐτοῦ βίον ἀποστρεφομένων — , ἀνδρικὸν μὲν οὐδὲν ὅλως ἐφρόνησεν — ἀγεννὲς γὰρ καὶ δύσελπι ἡ ἀνοσιουργία, ἐκ τῆς περὶ τὰς ἡδονὰς ἥττης τεκμηριοῦσα τὸ ἄνανδρον — , φεύγει δὲ προτροπάδην τῆς τοσαύτης ἀρχῆς ἀκονιτὶ παραχωρήσας τῷ Βασιλίσκῳ.Καὶ πολιορκίαν ὑπέστη κατὰ τὴν αὐτὸν προαγαγοῦσαν τῶν Ἰσαύρων χώραν, ἔχων ἅμα οἱ Ἀριάδνην τὴν γαμετήν, ὕστερον τὴν μητέρα φυγοῦσαν, καὶ εἴ τι ἕτερον εὔνουν αὐτῷ μεμενήκει. Οὕτω γοῦν ὁ Βασιλίσκος τὸν στέφανον τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς ἀναδησάμενος, καὶ τὸν παῖδα Μάρκον ἀνειπὼν Καίσαρα, ἀπ’ ἐναντίας τῷ Ζήνωνι καὶ τοῖς προβεβασιλευκόσιν ᾔει.
Α ἕτερα, ἢ εἴ τι δηποτοῦν πίστεως ένεκεν, ή καταστά σεως ἐκκλησιαστικῆς, ἀργεῖν καὶ πεπαῦσθαι προς τάττομεν· ἀνάθεματιζομένων Νεστορίου καὶ Εὐτυ χοῦς, καὶ πάσης ἑτέρας αἱρέσεως, καὶ πάντων τῶν τὰ αὐτὰ φρονούντων· καὶ περὶ ταύτης τῆς ὑποθέ σεως μὴ σύνοδον γίνεσθαι ἢ ἑτέραν ζήτησιν· ἀλλὰ ταῦτα μένειν ἀλλαγῆ καὶ ἀσάλευτα. ᾿Αποδοθῆναι δὲ καὶ τὰς ἐπαρχίας (75) τῷ εὐλαβεστάτῳ καὶ ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ καὶ ἀρχιεπισκόπῳ ᾿Ακακίῳ, ὧν τὴν χει- ροτονίαν εἶχεν ὁ θρόνος ταύτης τῆς βασιλίδος καὶ ἐνδόξου πόλεως· δηλαδὴ τῶν νῦν ὄντων θεοφιλεστά των επισκόπων μενόντων ἐπὶ τῶν οἰκείων θρόνων, μηδενὸς ἐκ τούτου προκρίματος γινομένου μετὰ τὴν τούτων τελευτὴν τῷ δικαίῳ τῆς χειροτονίας τοῦ εὐαγοῦς θρόνου ταύτης τῆς βασιλίδος καὶ ἐνδόξου πό Β λεως. Τοῦτο δὲ τὸ θεῖον ἡμῶν θέσπισμα δύναμιν ἐπέχειν θείας διατάξεως, οὐδενὶ ἀμφίβολον καθ. έστηκε. Καὶ ταῦτα μὲν ὧδε προῆλθε. ΚΕΦΑΛ. Η. Περὶ τῆς ἐπανόδου Ζήνωνος. . Ζήνων δὲ παροτρύνουσαν, ὡς φασι, θεασάμενος τὴν ἁγίαν καὶ πολύαθλον πρωτομάρτυρα Θέκλαν (74), καὶ τὴν τῆς βασιλείας αποκατάστασιν ὑπισχνουμε νην, ἐπὶ τὸ Βυζάντιον στρατεύει· δώροις τε τοὺς πολιορκοῦντας ὑπελθὼν, καὶ δεύτερον ἔτος τῆς ἀρ- χῆς κρατήσαντα τὸν Βασιλίσκον ἐξωθεῖται· ἁγίοις τε προσπελάσαντα σηκοῖς, τοῖς ἐχθροῖς ἐκδίδωσιν. Ούτ τως ὁ Ζήνων μέγιστον τέμενος, ἐξοχῇ τε καὶ κάλλει προύχον, ἀνατέθεικε τῇ πρωτομάρτυρι Θέκλῃ ἀνὰ τὴν Σελευκέων τὴν πρὸς τῇ Ἰσαύρῳ χώρα κειμένην, πλείστοις καὶ βασιλικοῖς ἀναθήμασι διακοσμήσας, τοῖς καὶ μέχρις ἡμῶν σωζομένοις. Πέμπεται μὲν οὖν ἀνὰ τὴν Καππαδοκών τεθνηξόμενος χώραν ὁ Βa- σιλίσκος· ἐν ᾿Ακουσῷ (75) δὲ τῷ σταθμῷ ἅμα γυναικὶ καὶ τέκνοις ἀποσφάττεται (76). Καὶ νόμονὁ Ζήνων τί θησιν ἀναιροῦντα τὰ ἐπὶ τοῖς Ἐγκυκλίοις συντεθειμένα EVAGRII SCHOLASTICI encyclicas sive alias epistolas, sive aliud quodlibet, irrita et cassa esse præcipimus; Nestorio simul et Eutyche, et cunctis aliis bæresibus, nec non et iis qui idem cum illis sentiunt, anathemate damnatis. Ac de hoc argumento nec synodum fieri, nec amplius quæstionem ullam moveri volumus, sed ea firma atque inconcussa remanere. Provincias quo- que quarum ordinationem sedes hujus regiæ et gloriosæ urbis habuerat, reverendissimo ac san- ctissimo patriarchæ et archiepiscopo Acacio restitui jubemus manentibus scilicet in suis sedibus, his qui nunc sunt Dei amantissimis episcopis: ita ut post illorum obitum, nullum ex ea re præjudicium flat juri ordinationis quod competit sedi regiæ hujus atque inclytæ civitatis. Hoc autem divale præceptum nostrum, vim constitutionis habere nemini dubium est. Atque hæc quidem gesta sunt in hunc modum. CAP. VIII. De reditu Zenonis. At Zeno, cum sanctam ac multis certaminibus Illustrem protomartyrem Theclam vidisset in som- nis, ut perhibent, ipsum incitantem, et restitutio- nem imperii ipsi pollicentem; Byzantium versus castra movit. Cumque eos a quibus obsideba- tur, muneribus corrupisset, Basiliscum qui jam biennio regnaverat, imperio expulit; et ad sacra- rium ecclesis confugientem, hostibus dedidit. Quamobrem Zeno amplissimum templum, opibus ac venustate eximium, protomartyri Theclæ in urbe Isauria Seleucia dedicavit, multisque imperialibus donariis illud exornavit, quæ ad nostram usque pla- tem illic servantur. Et Basiliscus quidem in Cappa- dociam abductus est. In statione vero quæ Acusus dicitur, una cum uxore et liberis est interfectus. Leno autem lege lala, cuncta quæ a Basilisco tyranno C VALES!I ANNOTATIONES. per encyclicas litteras imp. Basilisci, Chalcedo- nensis synodus penitus abrogata fuisset, privilegia Constantinopolitana sedis quæ in illo concilio sancita fuerant, sublata per eamdem sanctionem videbantur. Qua re præcipue impulsus Acacius omni ope elaboravit ut Basiliscus imperator con- stitutionem suam revocaret. Præterea in Ephesina synodo jus patriarchicum Ephesine sedi restitutum fuerat a Timotheo fluro, uti supra vidimus. Quo fa- cto Asiana diœcesis, cujus ordinationes decreto Chal - cedonensis synodi attributæ fuerant episcopo Con- stantinopolitano, eidem sedi adempta fuerat. Ita- que opus fuit nova Constitutione, qua sedi Con- stantinopolitanæ jura sua ac privilegia redderen- tur. id ergo nunc praestat Basiliscus imp. datis ant- encyclicis litteris. Idem quoque testatur Theodo- rus Lector in lib. Collectaneorum, sub Ginen. gaudent, propriis ac peculiaribus titulis singulos Banctos insignire solent. Sic Theclam apostolum et protomartyrem vulgo appellant. Apostolum quidem, eo quod fidem Christ instar apostoli D multis locis prædicaverit; protomartyrem vero, propterea quod, ut Stephanus inter viros primus, sic ipsa inter mulieres prima, Christi martyr ex- stiterit, ut testatur Basílius Seleuciensis in lib. 1, De vita et miraculis beatæ Thecla. Dicta est autem Thecla per syncopen pro Theoclia. Ita enim non raro eain appellat idem Basilius. stationis nomen apud Nicephorum. Cedrenus vero ac Theophanes Cucusum nominant. Marcellinus vero et auctor Chronici Alexandrini Limnas castrum Cappadociæ appellant, quo trusus est Basiliscus una cum uxore et liberis: portaque unius turris qua inclusus fuerat, obstructa, fame ibidem ac frigore interiit. Malchus in lib. Historiæ Byzantină, et Candidus Isaurus in lib. Historiarum, qui Basiliscum gladio peremptum esse scribunt. Reliqui tamen tradunt eum una cum uxore et liberis fame ac frigore con- tabuisse. Hanc scriptorum_discrepantiam in morte Basilisci referenda, notat Theophanes in Chronico, pag. 107. (73) Αποδοθῆναι δὲ καὶ τὰς ἐπαρχίας. Cum (74) Πρωτομάρτυρα Θέκλαν. Græci qui epithetis (75) Ἐν Ακουσῷ. Sic etiam scribitur hujus (76) Αποσφάττεται. Cum Evagrio consentit
Chapter VIIICaput VIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2613Ἐκ πρεσβείας δὲ ἐνίων τῶν ἐκ τῆς Ἀλεξανδρέων ἀνακαλεῖται τὸν Τιμόθεον ἐκ τῆς ὑπερορίας, ὄγδοον καὶ δέκατον ἔτος αὐτῇ συγγενόμενον, Ἀκακίου τὴν ἐπισκοπὴν τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρυτανεύοντος. Καὶ δῆτα τὴν βασιλέως κατειληφὼς πόλιν ὁ Τιμόθεος πείθει τὸν Βασιλίσκον ἐγκυκλίοις χρήσασθαι συλλαβαῖς πρὸς τοὺς ἑκασταχοῦ ἱερέας ἀναθέματί τε περιβαλεῖν τὰ ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένα καὶ τὸν τόμον Λέοντος· ὧν ἡ συνθήκη λέγει τάδε· Ἐγκύκλιον Βασιλίσκου. Αὐτοκράτωρ Καῖσαρ Βασιλίσκος, εὐσεβής, νικητής, τροπαιοῦχος, μέγιστος, ἀεισέβαστος, Αὔγουστος, καὶ Μάρκος ὁ ἐπιφανέστατος Καῖσαρ, Τιμοθέῳ τῷ εὐλαβεστάτῳ καὶ θεοφιλεστάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ τῆς Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως. Ὁπόσους μὲν ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀποστολικῆς πίστεως ἐθέσπισαν νόμους οἱ πρὸ ἡμῶν εὐσεβέστατοι βασιλεῖς, ὅσοι τὴν μακαρίαν, ἀγήρω καὶ ζωοποιὸν τριάδα θεραπεύοντες ὀρθῶς διετέλεσαν, τούτους ὡς τῷ παντὶ κόσμῳ σωτηρίους ἀεί ποτε γεγονότας οὐδένα χρόνον ἀργεῖν ἐθέλομεν, μᾶλλον δὲ ὡς οἰκείους ἑαυτῶν ἐκφωνοῦμεν νόμους. Ἡμεῖς δὲ πάσης τῆς περὶ τὰ ἀνθρώπινα πράγματα σπουδῆς προτιμήσαντες τὴν εὐσέβειαν καὶ τὸν ὑπὲρ τοῦ θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ζῆλον τοῦ πεποιηκότος καὶ δεδοξακότος ἡμᾶς, ἔτι δὲ πιστεύοντες τὸν σύνδεσμον τῶν τοῦ Χριστοῦ ποιμνίων σωτηρίαν ἑαυτῶν εἶναι καὶ τοῦ ὑπηκόου παντὸς θεμέλιόν τε ἀρραγῆ καὶ ἀσάλευτον τεῖχος τῆς ἡμετέρας βασιλείας, ἐντεῦθεν εἰκότως θείῳ διανοίας κινούμενοι ζήλῳ, καὶ ἀπαρχὴν τῆς ἡμετέρας βασιλείας τῷ θεῷ καὶ σωτῆρι ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ τὴν τῆς ἁγίας ἐκκλησίας ἕνωσιν προσκομίζοντες, θεσπίζομεν τὴν κρηπῖδα καὶ βεβαίωσιν τῆς ἀνθρωπίνης εὐζωΐας, τουτέστι τὸ σύμβολον τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ πάλαι μετὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐκκλησιασθέντων, εἰς ὃ ἡμεῖς τε καὶ πάντες οἱ πρὸ ἡμῶν πιστεύσαντες ἐβαπτίσθημεν, μόνον πολιτεύεσθαι καὶ κρατεῖν ἐν πάσαις ταῖς ἁγιωτάταις τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαις τῶν ὀρθοδόξων λαῶν, ὡς μόνον κυρίως τῆς ἀπλανοῦς πίστεως ὅρον καὶ ἀρκοῦν εἰς ἀναίρεσιν μὲν καθόλου πάσης αἱρέσεως, ἕνωσιν δὲ ἄκραν τῶν ἁγίων τοῦ θεοῦ ἐκκλησιῶν· ἐχόντων δηλαδὴ τὴν οἰκείαν ἰσχὺν καὶ τῶν εἰς βεβαίωσιν αὐτοῦ τοῦ θείου συμβόλου πεπραγμένων ἔν τε τῇ βασιλευούσῃ πόλει ταύτῃ κατὰ τῶν βλασφημούντων εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον παρὰ τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα ἁγίων πατέρων, ἔτι δὲ καὶ πάντων τῶν πεπραγμένων ἐν τῇ Ἐφεσίων μητροπόλει κατὰ τοῦ δυσσεβοῦς Νεστορίου καὶ τῶν μετὰ ταῦτα τὰ ἐκείνου φρονησάντων.Τὰ δὲ διελόντα τὴν ἕνωσιν καὶ εὐταξίαν τῶν ἁγίων τοῦ θεοῦ ἐκκλησιῶν καὶ εἰρήνην τοῦ κόσμου παντός, δηλαδὴ τὸν λεγόμενον τόμον Λέοντος, καὶ πάντα τὰ ἐν Καλχηδόνι ἐν ὅρῳ πίστεως, ἢ ἐν ἐκθέσει συμβόλου, ἢ ἑρμηνείας, ἢ διδασκαλίας, ἢ διαλέξεως εἰρημένα καὶ πεπραγμένα εἰς καινοτομίαν τὴν κατὰ τοῦ μνημονευθέντος ἁγίου συμβόλου τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων, θεσπίζομεν ἐνταῦθά τε καὶ πανταχοῦ καθ’ ἑκάστην ἐκκλησίαν παρὰ τῶν ἁπανταχοῦ ἁγιωτάτων ἐπισκόπων ἀναθεματίζεσθαι, καὶ πυρὶ παραδίδοσθαι παρ’ οἷς ἂν εὑρίσκηται, διὰ τὸ οὕτω διατεταχέναι περὶ πάντων τῶν αἱρετικῶν δογμάτων καὶ τοὺς πρὸ ἡμῶν ἐν εὐσεβεῖ καὶ μακαρίᾳ τῇ λήξει γενομένους βασιλέας, Κωνσταντῖνον καὶ Θεοδόσιον τὸν νέον· ἄκυρά τε οὕτως γινόμενα παντελῶς ἐκβάλλεσθαι τῆς μιᾶς καὶ μόνης καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ὀρθοδόξου ἐκκλησίας, ὡς μεταίροντα τὰ αἰώνια καὶ σωτήρια τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων ὅρια καὶ τὰ τῶν μακαρίων πατέρων τῶν ἐν ἁγίῳ πνεύματι διαγορευσάντων κατὰ τὴν Ἐφεσίων· ὅλως δὲ μὴ ἐξεῖναί ποτε μήτε ἱερέων μήτε λαϊκῶν τινι τῆς τοῦ ἁγίου συμβόλου θειοτάτης ἐκείνης νομοθεσίας ποιεῖσθαί τινα παρέκβασιν· ἀναθεματίζεσθαι δὲ σὺν πάσαις ταῖς ἐν Καλχηδόνι γεγενημέναις καινοτομίαις κατὰ τοῦ θείου συμβόλου, καὶ τὴν αἵρεσιν τῶν μὴ ὁμολογούντων τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὸν μονογενῆ ἐκ πνεύματος ἁγίου καὶ ἐκ τῆς ἁγίας καὶ ἀεὶ παρθένου καὶ θεοτόκου Μαρίας κατὰ ἀλήθειαν σαρκωθέντα καὶ ἐνανθρωπήσαντα, ἀλλ’ ἢ ἐξ οὐρανοῦ ἢ κατὰ φαντασίαν καὶ δόκησιν τερατευομένους, πᾶσάν τε ἁπλῶς αἵρεσιν, καὶ εἴ τι ἕτερον ἐν οἵῳ δή ποτε καιρῷ καὶ τρόπῳ καὶ τόπῳ τῆς οἰκουμένης ἁπάσης κατὰ διάνοιαν καὶ λέξιν ἐπὶ παραβάσει τοῦ θείου συμβόλου κεκαινοτόμηται. Ἐπειδὴ δὲ προνοίας βασιλικῆς ἴδιον μὴ τοῦ παρόντος χρόνου μόνον ἀλλὰ καὶ τοῦ μέλλοντος τὴν ἀσφάλειαν ἐκ προορατικῆς διασκέψεως ἐπιδαψιλεύεσθαι τοῖς ὑπηκόοις, θεσπίζομεν τοὺς ἁπανταχοῦ ὁσιωτάτους ἐπισκόπους ἐμφανιζομένῳ τῷ θείῳ τούτῳ ἡμῶν ἐγκυκλίῳ γράμματι καθυπογράφειν, σαφῶς καταμηνύοντας ὅτι δὴ μόνῳ τῷ θείῳ στοιχοῦσι συμβόλῳ τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων, ὅπερ ἐπεσφράγισαν οἱ ἑκατὸν πεντήκοντα πατέρες ἅγιοι, ὡς ἔδοξεν ὁριστικῶς καὶ τοῖς μετὰ ταῦτα συνελθοῦσι κατὰ τὴν Ἐφεσίων μητρόπολιν ὁσιωτάτοις πατράσιν ὅτι δεῖ μόνῳ τῷ ἁγίῳ συμβόλῳ τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων στοιχεῖν εἰς ὅρον πίστεως, ἀναθεματίζοντες ἅπαν τὸ γενόμενον ἐν Καλχηδόνι τῶν ὀρθοδόξων λαῶν πρόσκομμα καὶ ὁλοτελῶς τῶν ἐκκλησιῶν ἐκβάλλοντες ὡς παρεμποδὼν γινόμενον τῇ οἰκουμενικῇ καὶ ἡμετέρᾳ εὐπραγίᾳ. Τοὺς δὲ μετὰ ταύτας ἡμῶν τὰς θείας συλλαβάς, ἃς κατὰ θεὸν ἐκπεφωνῆσθαι πιστεύομεν, τὴν ἐπιθυμητὴν πᾶσιν ἕνωσιν πραγματευομένας ταῖς ἁγίαις τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαις, ἐπιχειροῦντάς ποτε προφέρειν ἢ ὅλως ὀνομάζειν, εἴτε ἐν διδασκαλίᾳ εἴτε ἐν διαλέξει ἢ ἐν συγγράμμασι, καθ’ οἷον δή ποτε καιρὸν ἢ τρόπον ἢ τόπον, τὴν ἐν Καλχηδόνι γεγενημένην κατὰ τῆς πίστεως καινοτομίαν, τοὺς τοιούτους ὡς ταραχῆς καὶ ἀκαταστασίας ταῖς ἁγίαις τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαις καὶ τῷ ὑπηκόῳ παντὶ παραιτίους, θεῷ τε καὶ τῇ ἡμετέρᾳ σωτηρίᾳ πολεμίους, κελεύομεν κατὰ τοὺς ἤδη πρὸ ἡμῶν θεσπισθέντας παρὰ τοῦ ἐν μακαρίᾳ καὶ θείᾳ τῇ λήξει γενομένου βασιλέως Θεοδοσίου κατὰ τῆς τοιαύτης κακονοίας νόμους, τοὺς καὶ ὑποτεταγμένους τῷδε ἡμῶν τῷ θείῳ ἐγκυκλίῳ, εἰ μὲν ἐπίσκοποι ἢ κληρικοὶ εἶεν, καθαιρεῖσθαι, εἰ δὲ μονάζοντες ἢ λαϊκοί, ἐξορίᾳ καὶ δημεύσει παντοίᾳ καὶ τοῖς ἐσχάτοις ὑποπίπτειν ἐπιτιμίοις.Οὕτω γὰρ ἡ ἀεί ποτε παρὰ τῆς ἡμετέρας εὐσεβείας προσκυνουμένη ἁγία καὶ ὁμοούσιος δημιουργός τε καὶ ζωοποιὸς τῶν ὅλων τριάς, θεραπευθεῖσα καὶ νῦν παρ’ ἡμῶν διὰ τῆς ἀναιρέσεως μὲν τῶν μνημονευθέντων ζιζανίων βεβαιώσεως δὲ τῶν ὀρθῶν καὶ ἀποστολικῶν τοῦ ἁγίου συμβόλου παραδόσεων, ἵλεως καὶ εὐμενὴς γενομένη ταῖς τε ἡμετέραις ψυχαῖς καὶ τῷ ὑπηκόῳ παντί, ἔσται διὰ παντὸς συνδιοικοῦσα ἡμῖν καὶ εἰρηνεύουσα τὰ ἀνθρώπινα.
Βασιλίσκῳ τῷ τυράννῳ. Καὶ Πέτρος μὲν ὁ ἐπίκλην Κναφεύς, τῆς Ἀντιοχέων Εκκλησίας ἀπελαύνεται Παῦλος δὲ, τῆς Ἐφεσίων. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Ὡς μετὰ τὸν θάνατον Βασιλίσκου, οἱ τῆς Ασίας επίσκοποι τὸν Ἀκάκιον ἡμερούμενοι, μετα νοίας βιβλίον ἐπιδεδώκασιν, οἷς ἐξήμαρτον τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀθετήσαντες. Οἱ δὲ τῆς ᾿Ασίας ἐπίσκοποι τὸν ᾿Ακάκιον ἡμερούς μένοι, παρῃτοῦντο, καὶ συγγνώμην ήτουν, βιβλία μετανοίας διαπεμπόμενοι, δι' ὧν ἔφασκον, πρὸς ἀνάγκης τοῖς Ἐγκυκλίοις, οὐ μὴν ἑκουσίως ύποση- μήνασθαι, καὶ διώμνυντο ή μήν οὕτως ἔχειν, καὶ μὴ ἑτέρως, ἢ κατὰ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον πεπι- στευκέναι τε καὶ πιστεύειν. Ἡ δὲ τῶν γραμμάτων δύναμίς ἐστιν ἐν τούτοις· Ἐπιστολή, ήτοι δέησις, ἀποσταλείσα Ακακίῳ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπό λεως παρὰ τῶν τῆς Ασίας ἐπισκόπων· 'Ακακίῳ τῷ ἀγιωτάτῳ καὶ ὁσιωτάτῳ πατριάρχῃ τῆς κατὰ τὴν βασιλεύουσαν Κωνσταντινούπολιν νέαν Ῥώμην ἁγιω- τάτης Εκκλησίας. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Εφθασεν ἐφ᾿ ἡμᾶς (77) πρεπόντως ποιῶν ὁ καὶ τὸν ἡμέτερον ἀνα- πληρώσων τόπον. Καὶ μετ' ὀλίγα· Διὰ τῶνδε τῶν λιβέλλων γνωρίζομεν, ὑπογεγραφηκέναι οὐ κατὰ πρόθεσιν, ἀλλ' ἐξ ἀνάγκης, γράμμασιν, καὶ βήμα- σιν, ἀλλ' οὐ καρδίᾳ συνθέμενοι τούτοις· ταῖς γὰρ ἡμῶν εὐπροσδέκτοις πρεσβείαις (78), σὺν ἐπινεύσει τοῦ κρείττονος, ὡς παρειλήφαμεν παρὰ τῶν τῆς οἰκου μένης φωστήρων τι, καὶ τῶν ρ'ν ἁγίων Πατέρων, πιστεύομεν· πρὸς τούτοις δὲ, καὶ τοῖς ἐν Καλχηδόνι εὐσεβῶς καὶ ὀρθῶς τυπωθεῖσι παρὰ τῶν ἐν αὐτῇ συναχθέντων ἁγίων Πατέρων. Εἴτε οὖν Ζαχαρίας ὁ Ρήτωρ ἐσυκοφάντησε τούτους, εἴτε αὐτοὶ διεψεύσαν- το, φήσαντες, ὡς οὐκ ἠβούλοντο ὑπογράψαι, λέγειν οὐκ ἔχω. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῶν ἐν Αντιοχείᾳ ἐπισκοπησάντων. Μετὰ γοῦν Πέτρον, Στέφανος (19) τὸν ᾿Αντιοχείας θρόνον παραλαμβάνει (α)· δν παῖδας 'Αντιοχέων (ε) Εt ὑμᾶς, ὑμέτερον ἡμέτερον. ἐφ' ὑμᾶς, ὑμῶν, σὺν ἐπι νεύσει, (α) Στέφανος τὸν Αντιοχείας θρόνον παραλαμ βάνει. (ε) "Ον παῖδες Αντιοχέων. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A in encyclicis litteris constituta fuerant, abrogavit. Tunc etiam Petrus cognomento Fullo ex Antiochena Ecclesia, et Paulus ex Ephesina sede exturbati sunt. B C CAP. IX. Quomodo post mortem Basilisci, episcopi Asia ut Acacium placarent, libellum pœnitentiæ ei por- rexerunt, veniam petentes quod Chalcedonensem synodum damnassent. Interim vero episcopi Asiæ, ut Acacium placa- rent, excusatione apud eum usi sunt, veniamque petierunt missis ad illum penitentiae libellis: quibus asseverabant se necessitate adactos, non autem sua sponte, encyclicis litteris subscripsisse : jurabantque rem ita se babere, nec se aliter quam juxta Chalcedonensis synodi formulam credere nunc, et antea credidisse. Harum autem litterarum sensus est hujusmodi : Epistola seu petitio missa ab episcopis Asiæ ad Acacium Constantinopolitanum episcopum. Acacio sanctissimo ac religiosissimo patriarchæ sanctissimæ Ecclesiæ regiæ urbis Con- stantinopoleos junioris Rom. post alia : Venit ad vos, recte atque ordine faciens, qui nostram quoque vicem impleturus est. Et paulo post : His libellis signifcamus, non ex animi sententia, sed necessitate adductos nos subscripsisse: verbis qui- dem ac litteris, sed non ex animo consensum iis accommodantes. Adjuvantibus enim precationibus vestris Deo acceptis, et divino numine, ita credi- mus sicut a luminaribus orbis terrarum trecentis illis et octodecim, et a centum et quinquaginta sanctis Patribus accepimus. Credimus præterea iis quæ Chalcedone pie ac recte definita suit a sanctis Patribus illic congregatis. Utrum porro Zacharias Rhetor istos calumniatus sit, an ipsi mentiti fuerint, cum dicerent se invitos subscri- psisse, equidem affirmare non possum. CAP. X. De iis qui Antioche episcopatum gessere. Ejecto autem Petro, Stephanus Antiochensis Ecclesiae episcopatum sortitus est; quem Antio- VALESH ANNOTATIONES. Savilius emendarunt absque ullo sensu. Certe Nicephorus vulgatam scripturam confirmat. Verun in verbis proxime sequentibus, D restitui debet pro Vidit hoc ante nos Joannes Langus, qui Nicephori locum ex Evagrio transcriptum ita interpretatus est: Recte sane ad nos venit, qui locum etiam vestrum obiinebit. Qui- bus verbis episcopi Asiæ designant legatum quem ad ipsos miserat Acacius Constantinopolitanus episcopus, presbyterum scilicet aut diaconum Ec- clesiæ Constantinopolitanæ. Quod si quis cum Christophorsono legere maluerit de legato id intelligemus quem episcopi Asiæ ad Aca- cium miserant, ut libellum satisfactionis ei offer- ret. Atque id verius puto. scribendum est ut legitur apud Nicephorum. Ex quo etiam corrigendum est paulo post divisis vocabulis quæ perperam inter se cohærebant. Utramque einendationem confrmal codex Tellerianus. Jonem episcopus Antiochiæ fuit Joannes Apamenus. Quo post tres menses pulso, subrogatus est Ste- phanus, ut scribit Theophanes in Chronico,pag.107, cui consentit Gelasius in gestis de nomine Acacii, et Liberatus in Breviario, cap. 18. Ejusdem Joan- nis meminit Felix. papa in sententia damnationis quam dictavit in Acacium, et in epistola quam Do- mine synodi Romanæ scripsit universis presbyteris et archimandritis Constantinopoli et Bithyniæ con- sistentibus. VARIORUM. Duo erant Stephani, episcopi Antiocheni : alter qui successit Joanni Apameno; cui, cuin circiter tres annos sedisset, successit alter Stepha- nus calamis acutis interfectus. Vid. PAGI ‘ad ann. 482, n. 3, etc. W. LoWTH. Πunc Stephanum F- dei perduelles, pro sua in Petrum Fullonem pro- (77) Έφθασεν ἐφ' ἡμᾶς. Christophorsonus et (78) Ταῖς γὰρ ἡμῶν πρεσβείαις. Procul dubio (79) Μετά Πέτρον, Στέφανος. Post Petrum Ful-
Chapter IX · Chapter XCaput IX · Caput X
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ὡς μὲν οὖν Ζαχαρίᾳ γέγραπται τῷ ῥήτορι, ταύταις ταῖς ἐγκυκλίοις συλλαβαῖς συντίθεται ὁ Τιμόθεος ἄρτι τῆς ὑπερορίας, ὡς ἔφην, ἐπανηνεγμένος, καὶ πρός γε Πέτρος ὁ τῆς Ἀντιοχέων πρόεδρος, ὁ ἐπίκλην Κναφεύς, ὃς καὶ Τιμοθέῳ παρῆν ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν. Τούτων οὕτω γιγνομένων, ψηφίζονται δὲ καὶ Παῦλον τὸν τῆς Ἐφεσίων ἀρχιερατικὸν ὑπελθεῖν θρόνον. Φησὶ δ’ οὖν ὡς καὶ Ἀναστάσιος ὁ μετὰ Ἰουβενάλιον Ἱεροσολύμων πρόεδρος ὑποσημαίνεται τοῖς ἐγκυκλίοις ἕτεροί τε πάμπολλοι, ὡς περὶ τοὺς πεντακοσίους καθεστάναι τοὺς τὸν Λέοντος τόμον καὶ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀποκηρύξαντας.Καί που καὶ δέησιν ἐγγράφει γενομένην παρὰ τῶν ἐν Ἀσίᾳ προέδρων ἐν Ἐφέσῳ συνεληλυθότων πρὸς Βασιλίσκον, ὧν ἔνια τούτοις σύγκειται τοῖς γράμμασιν· Τοῖς κατὰ πάντα εὐσεβεστάτοις καὶ φιλοχρίστοις δεσπόταις ἡμῶν Βασιλίσκῳ καὶ Μάρκῳ, αἰωνίοις νικηταῖς Αὐγούστοις. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Διὰ πάντων ἐδείχθητε πανευσεβέστατοι καὶ φιλόχριστοι βασιλεῖς, μισουμένῃ καὶ πολεμουμένῃ διαφόρως τῇ πίστει συμπολεμούμενοι. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Φοβερά τις ἐκδοχὴ κρίσεως καὶ θείου πυρὸς ζῆλος, καὶ ἡ δικαία τῆς ὑμετέρας γαληνότητος κίνησις τοὺς ἀντιδιατιθεμένους παρὰ πόδας συμπλέξει τοὺς τὸν θεὸν τὸν δυνατὸν καὶ τὴν ὑμετέραν τῇ πίστει κρατυνομένην βασιλείαν ἀλαζονικῇ τιμωρίᾳ κατατοξεύειν ἐπιχειροῦντας, καὶ τῆς ἡμετέρας βραχύτητος πολυτρόπως μὴ φειδομένους, ἀλλ’ ἀεὶ συκοφαντοῦντας καὶ καταψευδομένους ἡμῶν ὡς ἀνάγκῃ τινὶ καὶ βίᾳ καθυπογραψάντων ἡμῶν ἐν τοῖς θείοις ὑμῶν καὶ ἀποστολικοῖς ἐγκυκλίοις, ἐν οἷς μετὰ πάσης χαρᾶς καὶ προθυμίας καθυπεγράψαμεν. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Μηδὲν οὖν ἕτερον παρὰ τὰ θεῖα ὑμῶν ἐγκύκλια προβῆναι θελήσατε, εἰδότες ὅπερ ἔφημεν, ὅτι πᾶς ὁ κόσμος ἀνατραπήσεται πάλιν, καὶ μικρὰ εὑρεθήσεται τὰ παρὰ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου γενόμενα κακά, ἅτινα καὶ τοὺς ἀναριθμήτους ἐκείνους εἰργάσατο φόνους, καὶ τὰ αἵματα τῶν ὀρθοδόξων ἀδίκως καὶ παρανόμως ἐξέχεεν. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Διαμαρτυρόμεθα ἐνώπιον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ — ἐλευθέραν γὰρ τὴν εὐσέβειαν εἷναι τὴν ἡμετέραν — , δεόμεθα τῆς ἐπενεχθείσης αὐτοῖς δικαίας καὶ κανονικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς κατακρίσεως καὶ καθαιρέσεως, καὶ μάλιστα τῷ τὴν βασιλεύουσαν οὐχ ὁσίως ἐπισκοποῦντι διὰ πολλὰ φωραθέντι. Ὁ αὐτὸς Ζαχαρίας καὶ τάδε πρὸς ῥῆμα γράφει, ὡς τῶν ἐγκυκλίων καὶ βασιλικῶν γραμμάτων ἐκδοθέντων, οἱ τὴν Εὐτυχοῦς φαντασίαν νοσοῦντες ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν καὶ τὸν μονήρη διώκοντες βίον, ὥσπερ ἑρμαίῳ τινὶ περιτυχεῖν οἰηθέντες Τιμοθέῳ καὶ τοῖς ἐγκυκλίοις τὸ ἴδιον θηρᾶσαι ἐλπίσαντες, δρομαῖοι παρ’ αὐτὸν ἀφικνοῦνται· καὶ ὡς διελεγχθέντες πρὸς Τιμοθέου ὁμοούσιον ἡμῖν εἶναι κατὰ τὴν σάρκα τὸν τοῦ θεοῦ Λόγον καὶ τῷ πατρὶ ὁμοούσιον κατὰ τὴν θεότητα, εἰς τοὐπίσω ἀνεχώρουν.
Βασιλίσκῳ τῷ τυράννῳ. Καὶ Πέτρος μὲν ὁ ἐπίκλην Κναφεύς, τῆς Ἀντιοχέων Εκκλησίας ἀπελαύνεται Παῦλος δὲ, τῆς Ἐφεσίων. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Ὡς μετὰ τὸν θάνατον Βασιλίσκου, οἱ τῆς Ασίας επίσκοποι τὸν Ἀκάκιον ἡμερούμενοι, μετα νοίας βιβλίον ἐπιδεδώκασιν, οἷς ἐξήμαρτον τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀθετήσαντες. Οἱ δὲ τῆς ᾿Ασίας ἐπίσκοποι τὸν ᾿Ακάκιον ἡμερούς μένοι, παρῃτοῦντο, καὶ συγγνώμην ήτουν, βιβλία μετανοίας διαπεμπόμενοι, δι' ὧν ἔφασκον, πρὸς ἀνάγκης τοῖς Ἐγκυκλίοις, οὐ μὴν ἑκουσίως ύποση- μήνασθαι, καὶ διώμνυντο ή μήν οὕτως ἔχειν, καὶ μὴ ἑτέρως, ἢ κατὰ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον πεπι- στευκέναι τε καὶ πιστεύειν. Ἡ δὲ τῶν γραμμάτων δύναμίς ἐστιν ἐν τούτοις· Ἐπιστολή, ήτοι δέησις, ἀποσταλείσα Ακακίῳ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπό λεως παρὰ τῶν τῆς Ασίας ἐπισκόπων· 'Ακακίῳ τῷ ἀγιωτάτῳ καὶ ὁσιωτάτῳ πατριάρχῃ τῆς κατὰ τὴν βασιλεύουσαν Κωνσταντινούπολιν νέαν Ῥώμην ἁγιω- τάτης Εκκλησίας. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Εφθασεν ἐφ᾿ ἡμᾶς (77) πρεπόντως ποιῶν ὁ καὶ τὸν ἡμέτερον ἀνα- πληρώσων τόπον. Καὶ μετ' ὀλίγα· Διὰ τῶνδε τῶν λιβέλλων γνωρίζομεν, ὑπογεγραφηκέναι οὐ κατὰ πρόθεσιν, ἀλλ' ἐξ ἀνάγκης, γράμμασιν, καὶ βήμα- σιν, ἀλλ' οὐ καρδίᾳ συνθέμενοι τούτοις· ταῖς γὰρ ἡμῶν εὐπροσδέκτοις πρεσβείαις (78), σὺν ἐπινεύσει τοῦ κρείττονος, ὡς παρειλήφαμεν παρὰ τῶν τῆς οἰκου μένης φωστήρων τι, καὶ τῶν ρ'ν ἁγίων Πατέρων, πιστεύομεν· πρὸς τούτοις δὲ, καὶ τοῖς ἐν Καλχηδόνι εὐσεβῶς καὶ ὀρθῶς τυπωθεῖσι παρὰ τῶν ἐν αὐτῇ συναχθέντων ἁγίων Πατέρων. Εἴτε οὖν Ζαχαρίας ὁ Ρήτωρ ἐσυκοφάντησε τούτους, εἴτε αὐτοὶ διεψεύσαν- το, φήσαντες, ὡς οὐκ ἠβούλοντο ὑπογράψαι, λέγειν οὐκ ἔχω. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῶν ἐν Αντιοχείᾳ ἐπισκοπησάντων. Μετὰ γοῦν Πέτρον, Στέφανος (19) τὸν ᾿Αντιοχείας θρόνον παραλαμβάνει (α)· δν παῖδας 'Αντιοχέων (ε) Εt ὑμᾶς, ὑμέτερον ἡμέτερον. ἐφ' ὑμᾶς, ὑμῶν, σὺν ἐπι νεύσει, (α) Στέφανος τὸν Αντιοχείας θρόνον παραλαμ βάνει. (ε) "Ον παῖδες Αντιοχέων. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A in encyclicis litteris constituta fuerant, abrogavit. Tunc etiam Petrus cognomento Fullo ex Antiochena Ecclesia, et Paulus ex Ephesina sede exturbati sunt. B C CAP. IX. Quomodo post mortem Basilisci, episcopi Asia ut Acacium placarent, libellum pœnitentiæ ei por- rexerunt, veniam petentes quod Chalcedonensem synodum damnassent. Interim vero episcopi Asiæ, ut Acacium placa- rent, excusatione apud eum usi sunt, veniamque petierunt missis ad illum penitentiae libellis: quibus asseverabant se necessitate adactos, non autem sua sponte, encyclicis litteris subscripsisse : jurabantque rem ita se babere, nec se aliter quam juxta Chalcedonensis synodi formulam credere nunc, et antea credidisse. Harum autem litterarum sensus est hujusmodi : Epistola seu petitio missa ab episcopis Asiæ ad Acacium Constantinopolitanum episcopum. Acacio sanctissimo ac religiosissimo patriarchæ sanctissimæ Ecclesiæ regiæ urbis Con- stantinopoleos junioris Rom. post alia : Venit ad vos, recte atque ordine faciens, qui nostram quoque vicem impleturus est. Et paulo post : His libellis signifcamus, non ex animi sententia, sed necessitate adductos nos subscripsisse: verbis qui- dem ac litteris, sed non ex animo consensum iis accommodantes. Adjuvantibus enim precationibus vestris Deo acceptis, et divino numine, ita credi- mus sicut a luminaribus orbis terrarum trecentis illis et octodecim, et a centum et quinquaginta sanctis Patribus accepimus. Credimus præterea iis quæ Chalcedone pie ac recte definita suit a sanctis Patribus illic congregatis. Utrum porro Zacharias Rhetor istos calumniatus sit, an ipsi mentiti fuerint, cum dicerent se invitos subscri- psisse, equidem affirmare non possum. CAP. X. De iis qui Antioche episcopatum gessere. Ejecto autem Petro, Stephanus Antiochensis Ecclesiae episcopatum sortitus est; quem Antio- VALESH ANNOTATIONES. Savilius emendarunt absque ullo sensu. Certe Nicephorus vulgatam scripturam confirmat. Verun in verbis proxime sequentibus, D restitui debet pro Vidit hoc ante nos Joannes Langus, qui Nicephori locum ex Evagrio transcriptum ita interpretatus est: Recte sane ad nos venit, qui locum etiam vestrum obiinebit. Qui- bus verbis episcopi Asiæ designant legatum quem ad ipsos miserat Acacius Constantinopolitanus episcopus, presbyterum scilicet aut diaconum Ec- clesiæ Constantinopolitanæ. Quod si quis cum Christophorsono legere maluerit de legato id intelligemus quem episcopi Asiæ ad Aca- cium miserant, ut libellum satisfactionis ei offer- ret. Atque id verius puto. scribendum est ut legitur apud Nicephorum. Ex quo etiam corrigendum est paulo post divisis vocabulis quæ perperam inter se cohærebant. Utramque einendationem confrmal codex Tellerianus. Jonem episcopus Antiochiæ fuit Joannes Apamenus. Quo post tres menses pulso, subrogatus est Ste- phanus, ut scribit Theophanes in Chronico,pag.107, cui consentit Gelasius in gestis de nomine Acacii, et Liberatus in Breviario, cap. 18. Ejusdem Joan- nis meminit Felix. papa in sententia damnationis quam dictavit in Acacium, et in epistola quam Do- mine synodi Romanæ scripsit universis presbyteris et archimandritis Constantinopoli et Bithyniæ con- sistentibus. VARIORUM. Duo erant Stephani, episcopi Antiocheni : alter qui successit Joanni Apameno; cui, cuin circiter tres annos sedisset, successit alter Stepha- nus calamis acutis interfectus. Vid. PAGI ‘ad ann. 482, n. 3, etc. W. LoWTH. Πunc Stephanum F- dei perduelles, pro sua in Petrum Fullonem pro- (77) Έφθασεν ἐφ' ἡμᾶς. Christophorsonus et (78) Ταῖς γὰρ ἡμῶν πρεσβείαις. Procul dubio (79) Μετά Πέτρον, Στέφανος. Post Petrum Ful-
Chapter XICaput XI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2615Ὁ αὐτός φησι τὸν Τιμόθεον ἐξορμήσαντα τῆς βασιλίδος τὴν Ἐφεσίων καταλαβεῖν, ἐνθρονίσαι τε τὸν Παῦλον ἀρχιερέα τῇ Ἐφεσίων· ὃς ἤδη ἐκεχειροτόνητο μὲν ἀνὰ τὴν ἀρχαιοτέραν συνήθειαν ὑπὸ τῶν τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπων, ἐκπεπτώκει δὲ τοῦ θρόνου. Ἀποδίδωσι δὲ τῇ Ἐφεσίων καὶ τὸ πατριαρχικὸν δίκαιον, ὅπερ αὐτὴν ἀφεῖλεν ἡ ἐν Καλχηδόνι σύνοδος, ὥς μοι λέλεκται. Ἐκεῖθέν τε ἀπάρας ἀνὰ τὴν Ἀλεξανδρέων ἀφικνεῖται,καὶ τοὺς προσιόντας ἀπαιτῶν ἀναθεματίζειν τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον οὕτω διετέλει. Ἀποπηδῶσι δ’ οὖν παρ’ αὐτοῦ ἐκ τῆς κατ’ αὐτὸν μοίρας, ὡς τῷ αὐτῷ Ζαχαρίᾳ ἱστόρηται, ἄλλοι τε πολλοὶ καὶ Θεόδοτος εἶς τῶν ὑπὸ Θεοδοσίου ἀνὰ τὴν Ἰόππην κεχειροτονημένων, τοῦ τῆς Ἱεροσολύμων ἐπισκόπου πρός τινων γεγονότος, ὅτε πρὸς τὸ Βυζάντιον ὁ Ἰουβενάλιος ἀνέδραμεν.
Ιωάννῃ τῷ Ρήτορι γέγραπται. Μετὰ Στέφανον δὲ Καλανδίων τοὺς τῆς αὐτῆς καθέδρας οίακας ἐπιτρέ πεται· ὅς τοὺς προσιόντας παρεσκεύαζε τὸν Τιμό θεον ἀναθεματίζειν, σὺν καὶ τοῖς Εγκυκλίοις Βασιλί καλάμοις διεχειρίσαντο, ἴσα δόρασιν ἐξυνθεῖσιν, ὡς Ως ὁ βασιλεὺς Ζήνων ἐβουλήθη τον Αίλουρον διῶξαι· διὰ δὲ τὸ γῆρας αὐτὸν κατελεήσας εἴασε. Καὶ ὡς αὐτοῦ τελευτήσαντος, Πέτρος ὁ Μογγὸς πρὸς τῶν Ἀλεξανδρέων κεχειροτό νηται· Τιμόθεος δὲ ὁ μετὰ Προτέριον, νεύματι τοῦ βασιλέως τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων θρόνον κατ έσχε. Ο δέ γε Ζήνων βουλήθη μὲν τὸν Τιμόθεον ἀπελά- σαι τῆς ᾿Αλεξανδρέων. Πρός τινων δὲ μαθών ἤδη πρεσβύτην εἶναι, καὶ ὅσον οὔπω τὸ πάντων ὑπελθεῖν καταγώγιον. τὸ βούλευμα διεκώλυσε· καὶ δὴ μετ' οὐ πολὺ τὸ κοινὸν ἀπέτισε χρέος (ῇ· καὶ Πέτρον αὐτ θεντία προχειρίζονται σφῶν οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσ σκοποι (80), τὸ ἐπίκλην Μογγόν "υπερ ἐς Ζή νωνα διαβάν, ἐξετάραξε. Καὶ τὸν μὲν ὁ Ζήνων θανάτου ζημίαν προετίμησε (81) · Τιμόθεον δὲ τὸν μετά Προτέριον ἀνακαλεῖται, ἐν τῷ Κανόβῳ διά τινα στάσιν τοῦ δήμου διάγοντα· καὶ ὁ μὲν Τιμόθεος τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύμασι, τὸν οἰκεῖον κατειλήφει βρά οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι προσετίμησε. προστιμάν Τοὺς μὲν ψηφισαμένους θανάτου ζημίᾳ ἐτίμα· τοὺς μὲν ο μινων θανάτου ζημίαν προσετίμησε· εἰ EVAGRII SCHOLASTICI 26:6 chensium pueri calamis instar telorum præaculis A Interfecerunt, ut scribit Joannes Rhetor. Post Ste- phanum vero, ejusdem sedis administratio Calen- Jioni commissa est. Hic omnibus qui ipsum adibant, persuasit ut Timotheum una cum encyclicis Basi- lisel litteris sub anathemate damnarent. CAP. XI. Quomodo Zeno cum Elurum prosequi voluisset, ob senectutem eum miseratus dimisit. Et ut post mor- tem ejusdem Eluri, Petrus Mongus ab Alexandrinis ordinatus est; Timotheus vero successor Proterii, jussu imperatoris sedem Alexandrinam obtinuit. At Zeno, in animo quidem habebat Timotheum B Alexandria expellere. Sed cum a quibusdam admo- nitus esset, eum jam grandævum esse et prope dlem fatali sorte periturum, sententiam mutavit. Nec multo post, cum Timotheus nature debitum persolvisset, episcopi Alexandrinæ seli subjecti, Petrum quemdam cognomento Mongum sua sibi auctoritate episcopum eligunt. Quod ubi Zenoni nuntiatum est, vehementer eum conturbavit. Ac Petrum quidem Zeno morte multandum censuit. Timotheum vero successorem Proterii, qui ob seditionem populi tunc Canopi degebat, revo- cavit. Timotheus igitur imperatoris jussu sedem Buam recuperavit. 0x03. KE AA. IA'. oi (g). VOV. VALESI ANNOTATIONES. scribere triazorov, atque ita Evagrium scripsisse existimo : certe de suffragancis dici nequeunt. Adde quod Petrus Mon- C gus ab uno duntaxat episcopo ordinatus est, ut scribitur in gestis de nomine Acacii, et in epistola Acacii ad Simplicium papam. lendum sit Nam est multare. Unde póstupov poenam significat, teste Suida. Ipo- vvero, prorsus contrarium significat. lice mendum cum in exemplari suo deprehendisset Nice- phorus, præpositionem expunxit, et Evagrii locum ita expressit : id est, eos quidem qui Mongum episcopum elegerant, capitali supplicio damna- rit. Evagrius tamen id non dicit. Non enim episcopos qui Mongum elegerant, sed Mongum ipsum a Zenone damnatum esse scribit. Apparel igitur Nicephorum in Evagrio nostro legisse, xol de episcopis hæreticis qui Monguni elegerant, id intellexisse. Certe graviore supplicio digni erant episcopi qui Mongum elegerant, quam Mongus ab iis electus. Ipsi enim sua autoritate, inconsulto imperatore id fecerant: cum moris esset ob ma- gnitudinem urbis Alexandriæ, ut episcopus Ale- xandrinus non nisi consulto prius imperatore, cligeretur. Præterea sede non vacante, sed super- stite adhuc Timotheo Salophaciolo, ipsi alium epi- scopum ordinare præsumpserant. Quo facto sedi- tiones et dissidia quæ morte Timothei Æluri sopita esse videbantur, denuo recrudescebant. Has ob causas, episcopi illi capitali supplicio potius afti- ciendi erant quam Mongus. Neutrum tamen verura esse existimo. Mongus enim exsilio duntaxat mul- tatus est. Episcopi vero qui illum ordinaverant, ab Anthemio Augustali puniri jussi sunt, ut scribit Liberatus in Breviario, capite 16. VARIORUM. cis interemptum, anno 479. Vid. etiam Not. ejus in cap. hujus lib. (f) Koirór dzétɩσe ypéoç. Liberatus in Brevia- rio, cap. 16, ait Timotheum Ælurum, præ metu Zenoris, veneno mortem sibi conscivisse. W. Lowtu. pensione, in amentia subsidium furorem armantes, D eccles. avvitratur Stephanum, Seniorem ad hæreti- in sancti martyris Barlaam baptisterio acutis cala- mis perfossum et necatum in Orontem fluvium pro- jecerunt. Zeno porro facinus attentatum ulturus, Acacio Constantinopoli præsuli, ut Antiochie crearet episcopum, mandavit, qui consecravit Calandio- nem. Antiochenses ordinationis factæ nescii, Joan- nem nomine Codonatum sibi profecerunt, quem episcopum Calandion postmodum in Tyri sedem, que post Antiochiam prima est, transtulit. Hæc scribit Theophanes in Chronico. ad ann. secundum Alex. 4:3. vulg. ær 480. Valesius, in lib. Observat. (g) Morror. Diaconus fuit Ecclesiæ Alexandrinæ, Eutychianus, Timothei Æluri assiduus sectator. Vir nequam, et olim depositus, ab uno episcop i bæretico deposito consecratur anno 477. (CAVEUS, PAGIUS.) Vid. VaL. not. ult. cap. hujus lib. (80) Οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι. Mallem (81) Zaplar poεrijine. Non dubito quin scri-
Ἀκάκιον δέ φησι τὸν τῆς Κωνσταντίνου πρόεδρον ἐπὶ τούτοις περιπαθήσαντα συγκινῆσαι τὸ μοναδικὸν καὶ τὸν δῆμον τῆς βασιλευούσης, ὡς αἱρετικοῦ τοῦ Βασιλίσκου τυγχάνοντος· ἐκεῖνόν τε αὖ ἐξαρνήσασθαι τὰ ἐγκύκλια, καὶ διάταξιν γράψαι τὰ ἐκ συναρπαγῆς γεγονότα τέλεον ἀργεῖν ἀντεγκύκλιά τε διαπέμπεσθαι συνιστῶντα τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον. Καὶ ταῦτα μὲν ἅ φησιν ἀντεγκύκλια παρῆκεν, ἐμπαθῶς τὴν ὅλην πραγματείαν συγγράψας. Ἔστιν δὲ ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Ἀντεγκύκλιον Βασιλίσκου. Αὐτοκράτορες Καίσαρες Βασιλίσκος καὶ Μάρκος. Τὴν ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐν ταῖς καθολικαῖς ἐκκλησίαις κρατήσασαν ἀποστολικὴν καὶ ὀρθόδοξον πίστιν, τὴν καὶ μέχρι τῆς ἡμετέρας βασιλείας κρατήσασαν καὶ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας βασιλείας κρατοῦσαν καὶ εἰς τὸ διηνεκὲς κρατεῖν ὀφείλουσαν, εἰς ἣν καὶ ἐβαπτίσθημεν καὶ πιστεύομεν, αὐτὴν μόνην ἄτρωτον καὶ ἀσάλευτον κρατεῖν, τὴν καὶ κρατοῦσαν, καὶ διηνεκῶς πολιτεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς καθολικαῖς καὶ ἀποστολικαῖς τῶν ὀρθοδόξων ἐκκλησίαις θεσπίζομεν καὶ μηδὲν ἕτερον ζητεῖσθαι. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ τὰ ἐπὶ τῆς ἡμετέρας βασιλείας γεγενημένα, εἴτε ἐγκύκλια, εἴτε καὶ ἕτερα, ἢ εἴ τι δή ποτε οὖν, πίστεως ἕνεκεν ἢ καταστάσεως ἐκκλησιαστικῆς, ἀργεῖν καὶ πεπαῦσθαι προστάττομεν, ἀναθεματιζομένων Νεστορίου καὶ Εὐτυχοῦς καὶ πάσης ἑτέρας αἱρέσεως καὶ πάντων τῶν τὰ αὐτὰ φρονούντων, καὶ περὶ ταύτης τῆς ὑποθέσεως μὴ σύνοδον γίνεσθαι ἢ ἑτέραν ζήτησιν, ἀλλὰ ταῦτα μένειν ἀρραγῆ καὶ ἀσάλευτα· ἀποδοθῆναι δὲ καὶ τὰς ἐπαρχίας τῷ εὐλαβεστάτῳ καὶ ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ καὶ ἀρχιεπισκόπῳ Ἀκακίῳ, ὧν τὴν χειροτονίαν εἶχεν ὁ θρόνος ταύτης τῆς βασιλίδος καὶ ἐνδόξου πόλεως· δηλαδὴ τῶν νῦν ὄντων θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων μενόντων ἐπὶ τῶν οἰκείων θρόνων, μηδενὸς ἐκ τούτου προκρίματος γενομένου μετὰ τὴν τούτων τελευτὴν τῷ δικαίῳ τῆς χειροτονίας τοῦ εὐαγοῦς θρόνου ταύτης τῆς βασιλίδος καὶ ἐνδόξου πόλεως. Τοῦτο δὲ τὸ θεῖον ἡμῶν θέσπισμα δύναμιν ἐπέχειν θείας διατάξεως οὐδενὶ ἀμφίβολον καθέστηκεν. Καὶ ταῦτα μὲν ὧδε προῆλθε.
Ιωάννῃ τῷ Ρήτορι γέγραπται. Μετὰ Στέφανον δὲ Καλανδίων τοὺς τῆς αὐτῆς καθέδρας οίακας ἐπιτρέ πεται· ὅς τοὺς προσιόντας παρεσκεύαζε τὸν Τιμό θεον ἀναθεματίζειν, σὺν καὶ τοῖς Εγκυκλίοις Βασιλί καλάμοις διεχειρίσαντο, ἴσα δόρασιν ἐξυνθεῖσιν, ὡς Ως ὁ βασιλεὺς Ζήνων ἐβουλήθη τον Αίλουρον διῶξαι· διὰ δὲ τὸ γῆρας αὐτὸν κατελεήσας εἴασε. Καὶ ὡς αὐτοῦ τελευτήσαντος, Πέτρος ὁ Μογγὸς πρὸς τῶν Ἀλεξανδρέων κεχειροτό νηται· Τιμόθεος δὲ ὁ μετὰ Προτέριον, νεύματι τοῦ βασιλέως τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων θρόνον κατ έσχε. Ο δέ γε Ζήνων βουλήθη μὲν τὸν Τιμόθεον ἀπελά- σαι τῆς ᾿Αλεξανδρέων. Πρός τινων δὲ μαθών ἤδη πρεσβύτην εἶναι, καὶ ὅσον οὔπω τὸ πάντων ὑπελθεῖν καταγώγιον. τὸ βούλευμα διεκώλυσε· καὶ δὴ μετ' οὐ πολὺ τὸ κοινὸν ἀπέτισε χρέος (ῇ· καὶ Πέτρον αὐτ θεντία προχειρίζονται σφῶν οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσ σκοποι (80), τὸ ἐπίκλην Μογγόν "υπερ ἐς Ζή νωνα διαβάν, ἐξετάραξε. Καὶ τὸν μὲν ὁ Ζήνων θανάτου ζημίαν προετίμησε (81) · Τιμόθεον δὲ τὸν μετά Προτέριον ἀνακαλεῖται, ἐν τῷ Κανόβῳ διά τινα στάσιν τοῦ δήμου διάγοντα· καὶ ὁ μὲν Τιμόθεος τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύμασι, τὸν οἰκεῖον κατειλήφει βρά οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι προσετίμησε. προστιμάν Τοὺς μὲν ψηφισαμένους θανάτου ζημίᾳ ἐτίμα· τοὺς μὲν ο μινων θανάτου ζημίαν προσετίμησε· εἰ EVAGRII SCHOLASTICI 26:6 chensium pueri calamis instar telorum præaculis A Interfecerunt, ut scribit Joannes Rhetor. Post Ste- phanum vero, ejusdem sedis administratio Calen- Jioni commissa est. Hic omnibus qui ipsum adibant, persuasit ut Timotheum una cum encyclicis Basi- lisel litteris sub anathemate damnarent. CAP. XI. Quomodo Zeno cum Elurum prosequi voluisset, ob senectutem eum miseratus dimisit. Et ut post mor- tem ejusdem Eluri, Petrus Mongus ab Alexandrinis ordinatus est; Timotheus vero successor Proterii, jussu imperatoris sedem Alexandrinam obtinuit. At Zeno, in animo quidem habebat Timotheum B Alexandria expellere. Sed cum a quibusdam admo- nitus esset, eum jam grandævum esse et prope dlem fatali sorte periturum, sententiam mutavit. Nec multo post, cum Timotheus nature debitum persolvisset, episcopi Alexandrinæ seli subjecti, Petrum quemdam cognomento Mongum sua sibi auctoritate episcopum eligunt. Quod ubi Zenoni nuntiatum est, vehementer eum conturbavit. Ac Petrum quidem Zeno morte multandum censuit. Timotheum vero successorem Proterii, qui ob seditionem populi tunc Canopi degebat, revo- cavit. Timotheus igitur imperatoris jussu sedem Buam recuperavit. 0x03. KE AA. IA'. oi (g). VOV. VALESI ANNOTATIONES. scribere triazorov, atque ita Evagrium scripsisse existimo : certe de suffragancis dici nequeunt. Adde quod Petrus Mon- C gus ab uno duntaxat episcopo ordinatus est, ut scribitur in gestis de nomine Acacii, et in epistola Acacii ad Simplicium papam. lendum sit Nam est multare. Unde póstupov poenam significat, teste Suida. Ipo- vvero, prorsus contrarium significat. lice mendum cum in exemplari suo deprehendisset Nice- phorus, præpositionem expunxit, et Evagrii locum ita expressit : id est, eos quidem qui Mongum episcopum elegerant, capitali supplicio damna- rit. Evagrius tamen id non dicit. Non enim episcopos qui Mongum elegerant, sed Mongum ipsum a Zenone damnatum esse scribit. Apparel igitur Nicephorum in Evagrio nostro legisse, xol de episcopis hæreticis qui Monguni elegerant, id intellexisse. Certe graviore supplicio digni erant episcopi qui Mongum elegerant, quam Mongus ab iis electus. Ipsi enim sua autoritate, inconsulto imperatore id fecerant: cum moris esset ob ma- gnitudinem urbis Alexandriæ, ut episcopus Ale- xandrinus non nisi consulto prius imperatore, cligeretur. Præterea sede non vacante, sed super- stite adhuc Timotheo Salophaciolo, ipsi alium epi- scopum ordinare præsumpserant. Quo facto sedi- tiones et dissidia quæ morte Timothei Æluri sopita esse videbantur, denuo recrudescebant. Has ob causas, episcopi illi capitali supplicio potius afti- ciendi erant quam Mongus. Neutrum tamen verura esse existimo. Mongus enim exsilio duntaxat mul- tatus est. Episcopi vero qui illum ordinaverant, ab Anthemio Augustali puniri jussi sunt, ut scribit Liberatus in Breviario, capite 16. VARIORUM. cis interemptum, anno 479. Vid. etiam Not. ejus in cap. hujus lib. (f) Koirór dzétɩσe ypéoç. Liberatus in Brevia- rio, cap. 16, ait Timotheum Ælurum, præ metu Zenoris, veneno mortem sibi conscivisse. W. Lowtu. pensione, in amentia subsidium furorem armantes, D eccles. avvitratur Stephanum, Seniorem ad hæreti- in sancti martyris Barlaam baptisterio acutis cala- mis perfossum et necatum in Orontem fluvium pro- jecerunt. Zeno porro facinus attentatum ulturus, Acacio Constantinopoli præsuli, ut Antiochie crearet episcopum, mandavit, qui consecravit Calandio- nem. Antiochenses ordinationis factæ nescii, Joan- nem nomine Codonatum sibi profecerunt, quem episcopum Calandion postmodum in Tyri sedem, que post Antiochiam prima est, transtulit. Hæc scribit Theophanes in Chronico. ad ann. secundum Alex. 4:3. vulg. ær 480. Valesius, in lib. Observat. (g) Morror. Diaconus fuit Ecclesiæ Alexandrinæ, Eutychianus, Timothei Æluri assiduus sectator. Vir nequam, et olim depositus, ab uno episcop i bæretico deposito consecratur anno 477. (CAVEUS, PAGIUS.) Vid. VaL. not. ult. cap. hujus lib. (80) Οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι. Mallem (81) Zaplar poεrijine. Non dubito quin scri-
Ζήνων δὲ παροτρύνουσαν ὥς φασι θεασάμενος τὴν ἁγίαν καὶ πολύαθλον πρωτομάρτυρα Θέκλαν καὶ τὴν τῆς βασιλείας ἀποκατάστασιν ὑπισχνουμένην, ἐπὶ τὸ Βυζάντιον στρατεύει δώροις τοὺς πολιορκοῦντας ὑπελθών, καὶ δεύτερον ἔτος τῆς ἀρχῆς κρατήσαντα τὸν Βασιλίσκον ἐξωθεῖται, ἁγίοις τε προσπελάσαντα σηκοῖς τοῖς ἐχθροῖς ἐκδίδωσιν. Οὗτος ὁ Ζήνων μέγιστον τέμενος ἐξοχῇ τε καὶ κάλλει προὖχον ἀνατέθεικε τῇ πρωτομάρτυρι Θέκλῃ ἀνὰ τὴν Σελευκέων τὴν πρὸς τῇ Ἰσαύρων χώρᾳ κειμένην, πλείστοις καὶ βασιλικοῖς ἀναθήμασι διακοσμήσας,τοῖς καὶ μέχρις ἡμῶν σωζομένοις. Πέμπεται μὲν οὖν ἀνὰ τὴν Καππαδοκῶν τεθνηξόμενος χώραν ὁ Βασιλίσκος· ἐν Κουκουσῷ δὲ τῷ σταθμῷ ἅμα γυναικὶ καὶ τέκνοις ἀποσφάττεται. Καὶ νόμον ὁ Ζήνων τίθησιν ἀναιροῦντα τὰ ἐπὶ τοῖς ἐγκυκλίοις συντεθειμένα Βασιλίσκῳ τῷ τυράννῳ· καὶ Πέτρος μὲν ὁ ἐπίκλην Κναφεὺς τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας ἀπελαύνεται, Παῦλος δὲ τῆς Ἐφεσίων.
Ιωάννῃ τῷ Ρήτορι γέγραπται. Μετὰ Στέφανον δὲ Καλανδίων τοὺς τῆς αὐτῆς καθέδρας οίακας ἐπιτρέ πεται· ὅς τοὺς προσιόντας παρεσκεύαζε τὸν Τιμό θεον ἀναθεματίζειν, σὺν καὶ τοῖς Εγκυκλίοις Βασιλί καλάμοις διεχειρίσαντο, ἴσα δόρασιν ἐξυνθεῖσιν, ὡς Ως ὁ βασιλεὺς Ζήνων ἐβουλήθη τον Αίλουρον διῶξαι· διὰ δὲ τὸ γῆρας αὐτὸν κατελεήσας εἴασε. Καὶ ὡς αὐτοῦ τελευτήσαντος, Πέτρος ὁ Μογγὸς πρὸς τῶν Ἀλεξανδρέων κεχειροτό νηται· Τιμόθεος δὲ ὁ μετὰ Προτέριον, νεύματι τοῦ βασιλέως τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων θρόνον κατ έσχε. Ο δέ γε Ζήνων βουλήθη μὲν τὸν Τιμόθεον ἀπελά- σαι τῆς ᾿Αλεξανδρέων. Πρός τινων δὲ μαθών ἤδη πρεσβύτην εἶναι, καὶ ὅσον οὔπω τὸ πάντων ὑπελθεῖν καταγώγιον. τὸ βούλευμα διεκώλυσε· καὶ δὴ μετ' οὐ πολὺ τὸ κοινὸν ἀπέτισε χρέος (ῇ· καὶ Πέτρον αὐτ θεντία προχειρίζονται σφῶν οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσ σκοποι (80), τὸ ἐπίκλην Μογγόν "υπερ ἐς Ζή νωνα διαβάν, ἐξετάραξε. Καὶ τὸν μὲν ὁ Ζήνων θανάτου ζημίαν προετίμησε (81) · Τιμόθεον δὲ τὸν μετά Προτέριον ἀνακαλεῖται, ἐν τῷ Κανόβῳ διά τινα στάσιν τοῦ δήμου διάγοντα· καὶ ὁ μὲν Τιμόθεος τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύμασι, τὸν οἰκεῖον κατειλήφει βρά οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι προσετίμησε. προστιμάν Τοὺς μὲν ψηφισαμένους θανάτου ζημίᾳ ἐτίμα· τοὺς μὲν ο μινων θανάτου ζημίαν προσετίμησε· εἰ EVAGRII SCHOLASTICI 26:6 chensium pueri calamis instar telorum præaculis A Interfecerunt, ut scribit Joannes Rhetor. Post Ste- phanum vero, ejusdem sedis administratio Calen- Jioni commissa est. Hic omnibus qui ipsum adibant, persuasit ut Timotheum una cum encyclicis Basi- lisel litteris sub anathemate damnarent. CAP. XI. Quomodo Zeno cum Elurum prosequi voluisset, ob senectutem eum miseratus dimisit. Et ut post mor- tem ejusdem Eluri, Petrus Mongus ab Alexandrinis ordinatus est; Timotheus vero successor Proterii, jussu imperatoris sedem Alexandrinam obtinuit. At Zeno, in animo quidem habebat Timotheum B Alexandria expellere. Sed cum a quibusdam admo- nitus esset, eum jam grandævum esse et prope dlem fatali sorte periturum, sententiam mutavit. Nec multo post, cum Timotheus nature debitum persolvisset, episcopi Alexandrinæ seli subjecti, Petrum quemdam cognomento Mongum sua sibi auctoritate episcopum eligunt. Quod ubi Zenoni nuntiatum est, vehementer eum conturbavit. Ac Petrum quidem Zeno morte multandum censuit. Timotheum vero successorem Proterii, qui ob seditionem populi tunc Canopi degebat, revo- cavit. Timotheus igitur imperatoris jussu sedem Buam recuperavit. 0x03. KE AA. IA'. oi (g). VOV. VALESI ANNOTATIONES. scribere triazorov, atque ita Evagrium scripsisse existimo : certe de suffragancis dici nequeunt. Adde quod Petrus Mon- C gus ab uno duntaxat episcopo ordinatus est, ut scribitur in gestis de nomine Acacii, et in epistola Acacii ad Simplicium papam. lendum sit Nam est multare. Unde póstupov poenam significat, teste Suida. Ipo- vvero, prorsus contrarium significat. lice mendum cum in exemplari suo deprehendisset Nice- phorus, præpositionem expunxit, et Evagrii locum ita expressit : id est, eos quidem qui Mongum episcopum elegerant, capitali supplicio damna- rit. Evagrius tamen id non dicit. Non enim episcopos qui Mongum elegerant, sed Mongum ipsum a Zenone damnatum esse scribit. Apparel igitur Nicephorum in Evagrio nostro legisse, xol de episcopis hæreticis qui Monguni elegerant, id intellexisse. Certe graviore supplicio digni erant episcopi qui Mongum elegerant, quam Mongus ab iis electus. Ipsi enim sua autoritate, inconsulto imperatore id fecerant: cum moris esset ob ma- gnitudinem urbis Alexandriæ, ut episcopus Ale- xandrinus non nisi consulto prius imperatore, cligeretur. Præterea sede non vacante, sed super- stite adhuc Timotheo Salophaciolo, ipsi alium epi- scopum ordinare præsumpserant. Quo facto sedi- tiones et dissidia quæ morte Timothei Æluri sopita esse videbantur, denuo recrudescebant. Has ob causas, episcopi illi capitali supplicio potius afti- ciendi erant quam Mongus. Neutrum tamen verura esse existimo. Mongus enim exsilio duntaxat mul- tatus est. Episcopi vero qui illum ordinaverant, ab Anthemio Augustali puniri jussi sunt, ut scribit Liberatus in Breviario, capite 16. VARIORUM. cis interemptum, anno 479. Vid. etiam Not. ejus in cap. hujus lib. (f) Koirór dzétɩσe ypéoç. Liberatus in Brevia- rio, cap. 16, ait Timotheum Ælurum, præ metu Zenoris, veneno mortem sibi conscivisse. W. Lowtu. pensione, in amentia subsidium furorem armantes, D eccles. avvitratur Stephanum, Seniorem ad hæreti- in sancti martyris Barlaam baptisterio acutis cala- mis perfossum et necatum in Orontem fluvium pro- jecerunt. Zeno porro facinus attentatum ulturus, Acacio Constantinopoli præsuli, ut Antiochie crearet episcopum, mandavit, qui consecravit Calandio- nem. Antiochenses ordinationis factæ nescii, Joan- nem nomine Codonatum sibi profecerunt, quem episcopum Calandion postmodum in Tyri sedem, que post Antiochiam prima est, transtulit. Hæc scribit Theophanes in Chronico. ad ann. secundum Alex. 4:3. vulg. ær 480. Valesius, in lib. Observat. (g) Morror. Diaconus fuit Ecclesiæ Alexandrinæ, Eutychianus, Timothei Æluri assiduus sectator. Vir nequam, et olim depositus, ab uno episcop i bæretico deposito consecratur anno 477. (CAVEUS, PAGIUS.) Vid. VaL. not. ult. cap. hujus lib. (80) Οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι. Mallem (81) Zaplar poεrijine. Non dubito quin scri-
Chapter XIICaput XII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Οἱ δὲ τῆς Ἀσίας ἐπίσκοποι τὸν Ἀκάκιον ἡμερούμενοι παρῃτοῦντο καὶ συγγνώμην ᾔτουν, βιβλία μετανοίας διαπεμπόμενοι δι’ ὧν ἔφασκον πρὸς ἀνάγκης τοῖς ἐγκυκλίοις,οὐ μὴν ἑκουσίως ὑποσημήνασθαι, καὶ διωμνύοντο ἦ μὴν οὕτως ἔχειν καὶ μὴ ἑτέρως, ἦ κατὰ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον πεπιστευκέναι τε καὶ πιστεύειν. Ἡ δὲ τῶν γραμμάτων δύναμίς ἐστιν ἐν τούτοις· Ἐπιστολὴ ἤτοι δέησις ἀποσταλεῖσα Ἀκακίῳ ἐπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως παρὰ τῶν τῆς Ἀσίας ἐπισκόπων. Ἀκακίῳ τῷ ἁγιωτάτῳ καὶ ὁσιωτάτῳ πατριάρχῃ τῆς κατὰ τὴν βασιλεύουσαν Κωνσταντινούπολιν νέαν Ῥώμην ἁγιωτάτης ἐκκλησίας. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Ἔφθασεν ἐφ’ἡμᾶς πρεπόντως ποιῶν ὁ καὶ τὸν ὑμέτερον ἀναπληρώσων τόπον. Καὶ μετ’ ὀλίγα· Διὰ τῶνδε τῶν λιβέλλων γνωρίζομεν ὑπογεγραφηκέναι οὐ κατὰ πρόθεσιν ἀλλ’ ἐξ ἀνάγκης, γράμμασιν καὶ ῥήμασιν ἀλλ’ οὐ καρδίᾳ συνθέμενοι τούτοις. Ταῖς γὰρ ὑμῶν εὐπροσδέκτοις πρεσβείαις,σὺν ἐπινεύσει τοῦ κρείττονος, ὡς παρειλήφαμεν παρὰ τῶν τῆς οἰκουμένης φωστήρων τριακοσίων δέκα ὀκτὼ καὶ τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα ἁγίων πατέρων, πιστεύομεν, πρὸς τούτοις δὲ καὶ τοῖς ἐν Καλχηδόνι εὐσεβῶς καὶ ὀρθῶς τυπωθεῖσι παρὰ τῶν καὶ ἐν αὐτῇ συναχθέντων θείων πατέρων. Εἴτε οὖν Ζαχαρίας ὁ ῥήτωρ ἐσυκοφάντησεν τούτους, εἴτε αὐτοὶ διεψεύσαντο φήσαντες ὡς οὐκ ἐβούλοντο ὑπογράψαι, λέγειν οὐκ ἔχω.
Ιωάννῃ τῷ Ρήτορι γέγραπται. Μετὰ Στέφανον δὲ Καλανδίων τοὺς τῆς αὐτῆς καθέδρας οίακας ἐπιτρέ πεται· ὅς τοὺς προσιόντας παρεσκεύαζε τὸν Τιμό θεον ἀναθεματίζειν, σὺν καὶ τοῖς Εγκυκλίοις Βασιλί καλάμοις διεχειρίσαντο, ἴσα δόρασιν ἐξυνθεῖσιν, ὡς Ως ὁ βασιλεὺς Ζήνων ἐβουλήθη τον Αίλουρον διῶξαι· διὰ δὲ τὸ γῆρας αὐτὸν κατελεήσας εἴασε. Καὶ ὡς αὐτοῦ τελευτήσαντος, Πέτρος ὁ Μογγὸς πρὸς τῶν Ἀλεξανδρέων κεχειροτό νηται· Τιμόθεος δὲ ὁ μετὰ Προτέριον, νεύματι τοῦ βασιλέως τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων θρόνον κατ έσχε. Ο δέ γε Ζήνων βουλήθη μὲν τὸν Τιμόθεον ἀπελά- σαι τῆς ᾿Αλεξανδρέων. Πρός τινων δὲ μαθών ἤδη πρεσβύτην εἶναι, καὶ ὅσον οὔπω τὸ πάντων ὑπελθεῖν καταγώγιον. τὸ βούλευμα διεκώλυσε· καὶ δὴ μετ' οὐ πολὺ τὸ κοινὸν ἀπέτισε χρέος (ῇ· καὶ Πέτρον αὐτ θεντία προχειρίζονται σφῶν οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσ σκοποι (80), τὸ ἐπίκλην Μογγόν "υπερ ἐς Ζή νωνα διαβάν, ἐξετάραξε. Καὶ τὸν μὲν ὁ Ζήνων θανάτου ζημίαν προετίμησε (81) · Τιμόθεον δὲ τὸν μετά Προτέριον ἀνακαλεῖται, ἐν τῷ Κανόβῳ διά τινα στάσιν τοῦ δήμου διάγοντα· καὶ ὁ μὲν Τιμόθεος τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύμασι, τὸν οἰκεῖον κατειλήφει βρά οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι προσετίμησε. προστιμάν Τοὺς μὲν ψηφισαμένους θανάτου ζημίᾳ ἐτίμα· τοὺς μὲν ο μινων θανάτου ζημίαν προσετίμησε· εἰ EVAGRII SCHOLASTICI 26:6 chensium pueri calamis instar telorum præaculis A Interfecerunt, ut scribit Joannes Rhetor. Post Ste- phanum vero, ejusdem sedis administratio Calen- Jioni commissa est. Hic omnibus qui ipsum adibant, persuasit ut Timotheum una cum encyclicis Basi- lisel litteris sub anathemate damnarent. CAP. XI. Quomodo Zeno cum Elurum prosequi voluisset, ob senectutem eum miseratus dimisit. Et ut post mor- tem ejusdem Eluri, Petrus Mongus ab Alexandrinis ordinatus est; Timotheus vero successor Proterii, jussu imperatoris sedem Alexandrinam obtinuit. At Zeno, in animo quidem habebat Timotheum B Alexandria expellere. Sed cum a quibusdam admo- nitus esset, eum jam grandævum esse et prope dlem fatali sorte periturum, sententiam mutavit. Nec multo post, cum Timotheus nature debitum persolvisset, episcopi Alexandrinæ seli subjecti, Petrum quemdam cognomento Mongum sua sibi auctoritate episcopum eligunt. Quod ubi Zenoni nuntiatum est, vehementer eum conturbavit. Ac Petrum quidem Zeno morte multandum censuit. Timotheum vero successorem Proterii, qui ob seditionem populi tunc Canopi degebat, revo- cavit. Timotheus igitur imperatoris jussu sedem Buam recuperavit. 0x03. KE AA. IA'. oi (g). VOV. VALESI ANNOTATIONES. scribere triazorov, atque ita Evagrium scripsisse existimo : certe de suffragancis dici nequeunt. Adde quod Petrus Mon- C gus ab uno duntaxat episcopo ordinatus est, ut scribitur in gestis de nomine Acacii, et in epistola Acacii ad Simplicium papam. lendum sit Nam est multare. Unde póstupov poenam significat, teste Suida. Ipo- vvero, prorsus contrarium significat. lice mendum cum in exemplari suo deprehendisset Nice- phorus, præpositionem expunxit, et Evagrii locum ita expressit : id est, eos quidem qui Mongum episcopum elegerant, capitali supplicio damna- rit. Evagrius tamen id non dicit. Non enim episcopos qui Mongum elegerant, sed Mongum ipsum a Zenone damnatum esse scribit. Apparel igitur Nicephorum in Evagrio nostro legisse, xol de episcopis hæreticis qui Monguni elegerant, id intellexisse. Certe graviore supplicio digni erant episcopi qui Mongum elegerant, quam Mongus ab iis electus. Ipsi enim sua autoritate, inconsulto imperatore id fecerant: cum moris esset ob ma- gnitudinem urbis Alexandriæ, ut episcopus Ale- xandrinus non nisi consulto prius imperatore, cligeretur. Præterea sede non vacante, sed super- stite adhuc Timotheo Salophaciolo, ipsi alium epi- scopum ordinare præsumpserant. Quo facto sedi- tiones et dissidia quæ morte Timothei Æluri sopita esse videbantur, denuo recrudescebant. Has ob causas, episcopi illi capitali supplicio potius afti- ciendi erant quam Mongus. Neutrum tamen verura esse existimo. Mongus enim exsilio duntaxat mul- tatus est. Episcopi vero qui illum ordinaverant, ab Anthemio Augustali puniri jussi sunt, ut scribit Liberatus in Breviario, capite 16. VARIORUM. cis interemptum, anno 479. Vid. etiam Not. ejus in cap. hujus lib. (f) Koirór dzétɩσe ypéoç. Liberatus in Brevia- rio, cap. 16, ait Timotheum Ælurum, præ metu Zenoris, veneno mortem sibi conscivisse. W. Lowtu. pensione, in amentia subsidium furorem armantes, D eccles. avvitratur Stephanum, Seniorem ad hæreti- in sancti martyris Barlaam baptisterio acutis cala- mis perfossum et necatum in Orontem fluvium pro- jecerunt. Zeno porro facinus attentatum ulturus, Acacio Constantinopoli præsuli, ut Antiochie crearet episcopum, mandavit, qui consecravit Calandio- nem. Antiochenses ordinationis factæ nescii, Joan- nem nomine Codonatum sibi profecerunt, quem episcopum Calandion postmodum in Tyri sedem, que post Antiochiam prima est, transtulit. Hæc scribit Theophanes in Chronico. ad ann. secundum Alex. 4:3. vulg. ær 480. Valesius, in lib. Observat. (g) Morror. Diaconus fuit Ecclesiæ Alexandrinæ, Eutychianus, Timothei Æluri assiduus sectator. Vir nequam, et olim depositus, ab uno episcop i bæretico deposito consecratur anno 477. (CAVEUS, PAGIUS.) Vid. VaL. not. ult. cap. hujus lib. (80) Οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι. Mallem (81) Zaplar poεrijine. Non dubito quin scri-
Chapter XIII · Chapter XIVCaput XIII · Caput XIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Μετὰ γοῦν Πέτρον Στέφανος τὸν Ἀντιοχείας θρόνον παραλαμβάνει· ὃν παῖδες Ἀντιοχέων καλάμοις διεχειρίσαντο ἴσα δόρασιν ὀξυνθεῖσιν, ὡς Ἰωάννῃ τῷ ῥήτορι γέγραπται. Μετὰ Στέφανον δὲ Καλανδίων τοὺς τῆς αὐτῆς καθέδρας οἴακας ἐπιτρέπεται· ὃς τοὺς προσιόντας παρεσκεύαζε τὸν Τιμόθεον ἀναθεματίζειν σὺν καὶ τοῖς ἐγκυκλίοις Βασιλίσκου.
Ιωάννῃ τῷ Ρήτορι γέγραπται. Μετὰ Στέφανον δὲ Καλανδίων τοὺς τῆς αὐτῆς καθέδρας οίακας ἐπιτρέ πεται· ὅς τοὺς προσιόντας παρεσκεύαζε τὸν Τιμό θεον ἀναθεματίζειν, σὺν καὶ τοῖς Εγκυκλίοις Βασιλί καλάμοις διεχειρίσαντο, ἴσα δόρασιν ἐξυνθεῖσιν, ὡς Ως ὁ βασιλεὺς Ζήνων ἐβουλήθη τον Αίλουρον διῶξαι· διὰ δὲ τὸ γῆρας αὐτὸν κατελεήσας εἴασε. Καὶ ὡς αὐτοῦ τελευτήσαντος, Πέτρος ὁ Μογγὸς πρὸς τῶν Ἀλεξανδρέων κεχειροτό νηται· Τιμόθεος δὲ ὁ μετὰ Προτέριον, νεύματι τοῦ βασιλέως τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων θρόνον κατ έσχε. Ο δέ γε Ζήνων βουλήθη μὲν τὸν Τιμόθεον ἀπελά- σαι τῆς ᾿Αλεξανδρέων. Πρός τινων δὲ μαθών ἤδη πρεσβύτην εἶναι, καὶ ὅσον οὔπω τὸ πάντων ὑπελθεῖν καταγώγιον. τὸ βούλευμα διεκώλυσε· καὶ δὴ μετ' οὐ πολὺ τὸ κοινὸν ἀπέτισε χρέος (ῇ· καὶ Πέτρον αὐτ θεντία προχειρίζονται σφῶν οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσ σκοποι (80), τὸ ἐπίκλην Μογγόν "υπερ ἐς Ζή νωνα διαβάν, ἐξετάραξε. Καὶ τὸν μὲν ὁ Ζήνων θανάτου ζημίαν προετίμησε (81) · Τιμόθεον δὲ τὸν μετά Προτέριον ἀνακαλεῖται, ἐν τῷ Κανόβῳ διά τινα στάσιν τοῦ δήμου διάγοντα· καὶ ὁ μὲν Τιμόθεος τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύμασι, τὸν οἰκεῖον κατειλήφει βρά οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι προσετίμησε. προστιμάν Τοὺς μὲν ψηφισαμένους θανάτου ζημίᾳ ἐτίμα· τοὺς μὲν ο μινων θανάτου ζημίαν προσετίμησε· εἰ EVAGRII SCHOLASTICI 26:6 chensium pueri calamis instar telorum præaculis A Interfecerunt, ut scribit Joannes Rhetor. Post Ste- phanum vero, ejusdem sedis administratio Calen- Jioni commissa est. Hic omnibus qui ipsum adibant, persuasit ut Timotheum una cum encyclicis Basi- lisel litteris sub anathemate damnarent. CAP. XI. Quomodo Zeno cum Elurum prosequi voluisset, ob senectutem eum miseratus dimisit. Et ut post mor- tem ejusdem Eluri, Petrus Mongus ab Alexandrinis ordinatus est; Timotheus vero successor Proterii, jussu imperatoris sedem Alexandrinam obtinuit. At Zeno, in animo quidem habebat Timotheum B Alexandria expellere. Sed cum a quibusdam admo- nitus esset, eum jam grandævum esse et prope dlem fatali sorte periturum, sententiam mutavit. Nec multo post, cum Timotheus nature debitum persolvisset, episcopi Alexandrinæ seli subjecti, Petrum quemdam cognomento Mongum sua sibi auctoritate episcopum eligunt. Quod ubi Zenoni nuntiatum est, vehementer eum conturbavit. Ac Petrum quidem Zeno morte multandum censuit. Timotheum vero successorem Proterii, qui ob seditionem populi tunc Canopi degebat, revo- cavit. Timotheus igitur imperatoris jussu sedem Buam recuperavit. 0x03. KE AA. IA'. oi (g). VOV. VALESI ANNOTATIONES. scribere triazorov, atque ita Evagrium scripsisse existimo : certe de suffragancis dici nequeunt. Adde quod Petrus Mon- C gus ab uno duntaxat episcopo ordinatus est, ut scribitur in gestis de nomine Acacii, et in epistola Acacii ad Simplicium papam. lendum sit Nam est multare. Unde póstupov poenam significat, teste Suida. Ipo- vvero, prorsus contrarium significat. lice mendum cum in exemplari suo deprehendisset Nice- phorus, præpositionem expunxit, et Evagrii locum ita expressit : id est, eos quidem qui Mongum episcopum elegerant, capitali supplicio damna- rit. Evagrius tamen id non dicit. Non enim episcopos qui Mongum elegerant, sed Mongum ipsum a Zenone damnatum esse scribit. Apparel igitur Nicephorum in Evagrio nostro legisse, xol de episcopis hæreticis qui Monguni elegerant, id intellexisse. Certe graviore supplicio digni erant episcopi qui Mongum elegerant, quam Mongus ab iis electus. Ipsi enim sua autoritate, inconsulto imperatore id fecerant: cum moris esset ob ma- gnitudinem urbis Alexandriæ, ut episcopus Ale- xandrinus non nisi consulto prius imperatore, cligeretur. Præterea sede non vacante, sed super- stite adhuc Timotheo Salophaciolo, ipsi alium epi- scopum ordinare præsumpserant. Quo facto sedi- tiones et dissidia quæ morte Timothei Æluri sopita esse videbantur, denuo recrudescebant. Has ob causas, episcopi illi capitali supplicio potius afti- ciendi erant quam Mongus. Neutrum tamen verura esse existimo. Mongus enim exsilio duntaxat mul- tatus est. Episcopi vero qui illum ordinaverant, ab Anthemio Augustali puniri jussi sunt, ut scribit Liberatus in Breviario, capite 16. VARIORUM. cis interemptum, anno 479. Vid. etiam Not. ejus in cap. hujus lib. (f) Koirór dzétɩσe ypéoç. Liberatus in Brevia- rio, cap. 16, ait Timotheum Ælurum, præ metu Zenoris, veneno mortem sibi conscivisse. W. Lowtu. pensione, in amentia subsidium furorem armantes, D eccles. avvitratur Stephanum, Seniorem ad hæreti- in sancti martyris Barlaam baptisterio acutis cala- mis perfossum et necatum in Orontem fluvium pro- jecerunt. Zeno porro facinus attentatum ulturus, Acacio Constantinopoli præsuli, ut Antiochie crearet episcopum, mandavit, qui consecravit Calandio- nem. Antiochenses ordinationis factæ nescii, Joan- nem nomine Codonatum sibi profecerunt, quem episcopum Calandion postmodum in Tyri sedem, que post Antiochiam prima est, transtulit. Hæc scribit Theophanes in Chronico. ad ann. secundum Alex. 4:3. vulg. ær 480. Valesius, in lib. Observat. (g) Morror. Diaconus fuit Ecclesiæ Alexandrinæ, Eutychianus, Timothei Æluri assiduus sectator. Vir nequam, et olim depositus, ab uno episcop i bæretico deposito consecratur anno 477. (CAVEUS, PAGIUS.) Vid. VaL. not. ult. cap. hujus lib. (80) Οἱ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐπίσκοποι. Mallem (81) Zaplar poεrijine. Non dubito quin scri-
PG 86:2621Ὁ δέ γε Ζήνων ἐβουλήθη μὲν τὸν Τιμόθεον ἀπελάσαι τῆς Ἀλεξανδρέων· πρός τινων δὲ μαθὼν ἤδη πρεσβύτην εἶναι καὶ ὅσον οὔπω τὸ πάντων ὑπελθεῖν καταγώγιον, τὸ βούλευμα διεκώλυσε. Καὶ δὴ μετ’ οὐ πολὺ τὸ κοινὸν ἀπέτισεν χρέος· καὶ Πέτρον αὐθεντίᾳ προχειρίζονται σφῶν οἱ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐπίσκοπον, τὸν ἐπίκλην Μογγόν. Ὅπερ εἰς Ζήνωνα διαβὰν ἐξετάραξε· καὶ τῷ μὲν ὁ Ζήνων θανάτου ζημίαν προσετίμησε, Τιμόθεον δὲ τὸν μετὰ Προτέριον ἀνακαλεῖται ἐν τῷ Κανόβῳ διά τινα στάσιν τοῦ δήμου διάγοντα· καὶ ὁ μὲν Τιμόθεος τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύσμασι τὸν οἰκεῖον κατειλήφει θρόνον.
θινὴν πίστιν, ἥντινα διὰ τῆς θείας ἐπιφοιτήσεως Β ἐξέθεντο μὲν οἱ ἐν Νικαίᾳ συναθροισθέντες τις ἅγιοι Πατέρες, ἐβεβαίωσαν δὲ καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει Εν ὁμοίως ἅγιοι Πατέρες, συνελθόντες, νύκτωρ τε καὶ καθ᾿ ἡμέραν, πάσῃ προσευχῇ καὶ σπουδῇ (89) καὶ νόμοις κεχρήμεθα, πληθύνεσθαι δι' αὐτῆς τὴν ἀπανταχόσε ἁγίαν τοῦ Θεοῦ καθολικὴν καὶ ἀποστο λικὴν Ἐκκλησίαν, τὴν ἄφθαρτον καὶ ἀτελεύτητον μητέρα τῶν ἡμετέρων σκήπτρων, εἰρήνῃ τε καὶ τῇ περὶ Θεοῦ ὁμονοίᾳ τοὺς εὐσεβεῖς λαούς διαμένοντας, εὐπροσδέκτους τὰς ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας βασιλείας ἱκετείας προσφέρειν, σὺν τοῖς θεοφιλεστάτοις ἐπι σκόποις καὶ θεοσεβεστάτοις κληρικοῖς, καὶ ἀρχι μανδρίταις καὶ μονάζουσι. Τοῦ γὰρ μεγάλου Θεοῦ, καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου καὶ Θεοτόκου Μαρίας σαρκωθέντος, καὶ τεχθέντος, τὴν ἐκ συμφωνίας δοξολογίαν τε καὶ λαο τρείαν ἡμῶν ἐπαινοῦντος, καὶ ἑτοίμως δεχομένου, τὰ μὲν τῶν πολεμίων ἐκτριβήσεται καὶ ἐξαλειφθή- σεται γένη· πάντες δὲ τὸν οἰκεῖον ὑποκλινοῦσιν αὐτ χένα τῷ ἡμετέρῳ μετὰ Θεὸν κράτει· εἰρήνη δὲ, και τὰ ἐκ ταύτης ἀγαθά, αέρων τε εὐκρασία, καὶ τῶν καρπῶν εὐφορία, καὶ τὰ ἄλλα δὲ τὰ λυσιτελοῦντα τοῖς ἀνθρώποις φιλοτιμηθήσεται. Οὕτως οὖν τῆς ἀμωμήτου πίστεως ἡμᾶς τε καὶ τὰ Ῥωμαϊκὰ περι- σωζούσης πράγματα, δεήσεις ἡμῖν προσεκομίσθησαν παρὰ θεοσεβῶν ἀρχιμανδριτῶν καὶ ἐρημιτῶν, καὶ ἑτέρων αἰδεσίμων ἀνδρῶν, μετὰ δακρύων ἱκετευόν- των, ἕνωσιν γενέσθαι ταῖς ἁγιωτάταις Ἐκκλησίαις, συναφθῆναι τε τὰ μέλη τοῖς μέλεσιν, ἅπερ ὁ μισό καλος ἀπὸ πλείστων χρόνων χωρίσαι κατηπείχθη· γινώσκων ὡς εἰ ὁλοκλήρῳ τῷ τῆς Ἐκκλησίας σώματι πολεμῴη (90), ήττηθήσεται. Συμβαίνει γὰρ ἐκ τού· του καὶ γενεὰς ἀναριθμήτους εἶναι, ὅσας ὁ χρόνος ἐν τοσούτοις ἔτεσι τῆς ζωῆς ὑπεξήγαγεν· καὶ τὰς μὲν τοῦ λουτροῦ (91) τῆς παλιγγενεσία; ἐστερημένας ἀπελθεῖν, τὰς δὲ τῆς θείας κοινωνίας μὴ μετασχού- σας, πρὸς τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀπαραίτητον ἐκδημίαν ἀπαχθῆναι· φόνους τε τολμηθῆναι μυρίους, καὶ αἱμά- των πλήθει μολυνθῆναι μὴ μόνον τὴν γῆν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν ἀέρα. Ταῦτα τίς οὐκ ἂν εἰς τὸ ἀγαθὸν με- τασκευασθῆναι προσεύξοιτο; Διά τοι τοῦτο, γινώσκειν ὑμᾶς ἐσπουδάσαμεν, ὅτι καὶ ἡμεῖς καὶ αἱ πανταχοῦ Εκκλησίαι ἕτερον σύμβολον ἢ μάθημα, ἢ ὅρον πί- στεως, ἢ πίστιν πλὴν τοῦ εἰρημένου ἁγίου Συμβόλου τῶν την ἁγίων Πατέρων, ὅπερ ἐβεβαίωσαν οἱ μνημο νευθέντες ρν' ἅγιοι Πατέρες, οὔτε ἐσχήκαμεν, οὔτε ἔχομεν, οὔτε ἔξομεν, οὔτε ἔχοντας ἐπιστάμεθα. Εἰ δὲ καὶ ἔχοι τις, ἀλλότριον αὐτὸν ἡγούμεθα. Τοῦτο γὰρ πάσῃ προσοχή. προσοχή πολεμώη, πολεμοίη. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER III. A ac veram flulem, quam trecenti quidem et octa- D C decim sancti Patres Nicææ congregati, divina inspi- ratione exposuerunt: centum vero et quinquaginta itidem sancti Patres Constantinopoli collecti con- firmarunt, diu noctuque, omni studio ac diligentis et legibus nostris id agimus, ut ubique locorum sancta catholica et apostolica Dei Ecclesia, quæ incorrupta atque immortalis est mater sceptrorum nostrorum, per illam quam dixi fdem multiplice- tur : utque pii populi, in pace et in ea quæ circa Deum est concordia perseverantes, una cum Deo charissimis episcopis, et religiosissimis clericis, et archimandritis et monachis, acceptas Deo preces offerant pro imperio nostro. Quandiu enim magnus Deus et Servator noster Jesus Christus, qui ex san- cla Virgine ac Dei Genitrice Maria incarnatus et natus est, concinentem omnium nostrum glorifica- tionem cultumque approbaverit et benigne susce- perit, omnes quidem hostes conterentur ac dele buntur: universæ autem gentes nostræ quæ se- cundum Deum est potestati colla submittent : Pax denique, et quæ ex pace proveniunt bona, caeli temperies, frugum ubertas, et quæcunque alia comunoda, hominibus donabuntur. Cum ergo irre- prehensibilis fides, et nos, et rempublicam Roma- nam ita conservet, preces nobis oblatæ sunt a religiosissimis archimandritis et eremitis et aliis reverendis hominibus, qui cum lacrymis supplica- bant, ut unitas fieret sanctissimis Ecclesiis, et membra membris conjungerentur, quæ boni totius inimicus jamdudum a se invicem disjungere cona- . tus est: sciens se, si integrum Ecclesiæ corpus impugnaverit, facile esse superandum. Ex hoc enim contigit, ut innumerabilis hominum multitu- do, quam tot annorum spatio temporis longinqui- tas ex hac luce subtraxit, partim regenerationis lavacro fraudata interierit, partim absque diving communionis perceptione ex hac vita migraverit : ulque innumere cades perpetrata sint, et effusi sanguinis copia non terra solum, sed etiam aer ipse sit contaminatus. Quæ quidem, quotusquisque est qui non optaverit in meliorem statum commu- tari? Quapropter scire vos volumnus, nec nos, nec eas quæ ubique sunt Ecclesias, aliud symbolum aut mathema, aliamve definitionem fidei aut fidem, præter supra memoratum sanctum Symbolum tre- centorum et octodecim sanctorum Patrum, quod a jam dictis centum et quinquaginta sanctis Pa- tribus confirmatum est, babuisse, vel habere, vel VALESII ANNOTATIONES. legitur apud Nicephorum. Nec aliter legerat vetus interpres ejus edicti apud Liberatum in cap. 18. Ita enim vertit : Noctibus ac diebus oratione et stu- dio et legibus nitimur multiplicari per eam sanctam catholicam et apostolicam Ecclesium. Mihi tamen potius videtur scribendum esse Quid sit docet Suidas, qui veteris scriptoris locum affert. Certe hæc emendatio magnopere mihi arridet. dubio ut habet Nicephorus et codex Tel- Jerianus. Savilius quoque ad oram sui codicis ad- nolarat, forte edicti Zenonis alludit Felix papa, in epistola ad Zenonem August, ita scribens: Dolet certe pietas tua, quod per diuturnos partis alternæ gravesque conflictus, multis ex hoc sæculo videantur ablati aut baptismatis aut communionis experles. (89) Πάσῃ προσευχῇ καὶ σπουδῇ. Sic etiam (90) Σώματι πολεμῶν. Scribendum est procul (91) Καὶ τὰς μὲν τοῦ λουτροῦ. Ad hunc locum
Ἐκ βουλῆς δὲ ἐνίων Ἰωάννης πρεσβύτερος οἰκονομεῖν τεταγμένος τὸν σεβάσμιον νεὼν τοῦ ἁγίου προδρόμου καὶ βαπτιστοῦ Ἰωάννου τὴν βασιλέως καταλαμβάνει, πρεσβεύσων ἵνα εἰ συμβῇ τὸν ἐπίσκοπον ἐξ ἀνθρώπων ἀπελθεῖν, ἐξὸν ᾖ τοῖς τὴν Ἀλεξάνδρου οἰκοῦσι προβάλλεσθαι πρόεδρον ὃν ἂν ἐθέλοιεν. Ὃς ἑαυτῷ μνώμενος τὴν ἐπισκοπήν, ὡς Ζαχαρίας φησίν, ἐφωράθη ὑπὸ τοῦ βασιλέως· καὶ ὅρκους ὑποσχὼν μή ποτε τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων ἐπιζητήσειν θρόνον, ἀνὰ τὴν οἰκείαν ἐπαναζεῦξαι. Καὶ θεσπίζει γε βασιλεὺς μετὰ τελευτὴν Τιμοθέου ἐκεῖνον ἐπίσκοπον γενέσθαι ὃν ἂν ὁ κλῆρος καὶ τὸ κοινὸν ψηφίσοιντο. Οὐκ ἐς μακρὰν δὲ τελευτήσαντος τοῦ Τιμοθέου, ὁ Ἰωάννης χρήματα δούς, ὡς τῷ αὐτῷ Ζαχαρίᾳ γέγραπται, καὶ ἐς τὰ ὀμωσμένα τῷ βασιλεῖ ἀλογήσας εἰς ἐπίσκοπον τῆς Ἀλεξανδρέων προβάλλεται. Ἅπερ ὁ βασιλεὺς γνοὺς ἐκεῖνον μὲν ἀπελαθῆναι κελεύει. Ὑποθήκῃ δέ τινων προσφώνησιν πρὸς τοὺς Ἀλεξανδρέας γράφει, ἥνπερ Ἑνωτικὸν κέκληκε, θεσπίσας ἀποδοθῆναι Πέτρῳ τὸν θρόνον τῆς Ἀλεξάνδρου, εἴπερ ἐν τούτῳ καθυποσημαίνοιτο, καὶ τοὺς τῆς μοίρας Προτερίου εἰς κοινωνίαν δέξοιτο.
θινὴν πίστιν, ἥντινα διὰ τῆς θείας ἐπιφοιτήσεως Β ἐξέθεντο μὲν οἱ ἐν Νικαίᾳ συναθροισθέντες τις ἅγιοι Πατέρες, ἐβεβαίωσαν δὲ καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει Εν ὁμοίως ἅγιοι Πατέρες, συνελθόντες, νύκτωρ τε καὶ καθ᾿ ἡμέραν, πάσῃ προσευχῇ καὶ σπουδῇ (89) καὶ νόμοις κεχρήμεθα, πληθύνεσθαι δι' αὐτῆς τὴν ἀπανταχόσε ἁγίαν τοῦ Θεοῦ καθολικὴν καὶ ἀποστο λικὴν Ἐκκλησίαν, τὴν ἄφθαρτον καὶ ἀτελεύτητον μητέρα τῶν ἡμετέρων σκήπτρων, εἰρήνῃ τε καὶ τῇ περὶ Θεοῦ ὁμονοίᾳ τοὺς εὐσεβεῖς λαούς διαμένοντας, εὐπροσδέκτους τὰς ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας βασιλείας ἱκετείας προσφέρειν, σὺν τοῖς θεοφιλεστάτοις ἐπι σκόποις καὶ θεοσεβεστάτοις κληρικοῖς, καὶ ἀρχι μανδρίταις καὶ μονάζουσι. Τοῦ γὰρ μεγάλου Θεοῦ, καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου καὶ Θεοτόκου Μαρίας σαρκωθέντος, καὶ τεχθέντος, τὴν ἐκ συμφωνίας δοξολογίαν τε καὶ λαο τρείαν ἡμῶν ἐπαινοῦντος, καὶ ἑτοίμως δεχομένου, τὰ μὲν τῶν πολεμίων ἐκτριβήσεται καὶ ἐξαλειφθή- σεται γένη· πάντες δὲ τὸν οἰκεῖον ὑποκλινοῦσιν αὐτ χένα τῷ ἡμετέρῳ μετὰ Θεὸν κράτει· εἰρήνη δὲ, και τὰ ἐκ ταύτης ἀγαθά, αέρων τε εὐκρασία, καὶ τῶν καρπῶν εὐφορία, καὶ τὰ ἄλλα δὲ τὰ λυσιτελοῦντα τοῖς ἀνθρώποις φιλοτιμηθήσεται. Οὕτως οὖν τῆς ἀμωμήτου πίστεως ἡμᾶς τε καὶ τὰ Ῥωμαϊκὰ περι- σωζούσης πράγματα, δεήσεις ἡμῖν προσεκομίσθησαν παρὰ θεοσεβῶν ἀρχιμανδριτῶν καὶ ἐρημιτῶν, καὶ ἑτέρων αἰδεσίμων ἀνδρῶν, μετὰ δακρύων ἱκετευόν- των, ἕνωσιν γενέσθαι ταῖς ἁγιωτάταις Ἐκκλησίαις, συναφθῆναι τε τὰ μέλη τοῖς μέλεσιν, ἅπερ ὁ μισό καλος ἀπὸ πλείστων χρόνων χωρίσαι κατηπείχθη· γινώσκων ὡς εἰ ὁλοκλήρῳ τῷ τῆς Ἐκκλησίας σώματι πολεμῴη (90), ήττηθήσεται. Συμβαίνει γὰρ ἐκ τού· του καὶ γενεὰς ἀναριθμήτους εἶναι, ὅσας ὁ χρόνος ἐν τοσούτοις ἔτεσι τῆς ζωῆς ὑπεξήγαγεν· καὶ τὰς μὲν τοῦ λουτροῦ (91) τῆς παλιγγενεσία; ἐστερημένας ἀπελθεῖν, τὰς δὲ τῆς θείας κοινωνίας μὴ μετασχού- σας, πρὸς τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀπαραίτητον ἐκδημίαν ἀπαχθῆναι· φόνους τε τολμηθῆναι μυρίους, καὶ αἱμά- των πλήθει μολυνθῆναι μὴ μόνον τὴν γῆν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν ἀέρα. Ταῦτα τίς οὐκ ἂν εἰς τὸ ἀγαθὸν με- τασκευασθῆναι προσεύξοιτο; Διά τοι τοῦτο, γινώσκειν ὑμᾶς ἐσπουδάσαμεν, ὅτι καὶ ἡμεῖς καὶ αἱ πανταχοῦ Εκκλησίαι ἕτερον σύμβολον ἢ μάθημα, ἢ ὅρον πί- στεως, ἢ πίστιν πλὴν τοῦ εἰρημένου ἁγίου Συμβόλου τῶν την ἁγίων Πατέρων, ὅπερ ἐβεβαίωσαν οἱ μνημο νευθέντες ρν' ἅγιοι Πατέρες, οὔτε ἐσχήκαμεν, οὔτε ἔχομεν, οὔτε ἔξομεν, οὔτε ἔχοντας ἐπιστάμεθα. Εἰ δὲ καὶ ἔχοι τις, ἀλλότριον αὐτὸν ἡγούμεθα. Τοῦτο γὰρ πάσῃ προσοχή. προσοχή πολεμώη, πολεμοίη. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER III. A ac veram flulem, quam trecenti quidem et octa- D C decim sancti Patres Nicææ congregati, divina inspi- ratione exposuerunt: centum vero et quinquaginta itidem sancti Patres Constantinopoli collecti con- firmarunt, diu noctuque, omni studio ac diligentis et legibus nostris id agimus, ut ubique locorum sancta catholica et apostolica Dei Ecclesia, quæ incorrupta atque immortalis est mater sceptrorum nostrorum, per illam quam dixi fdem multiplice- tur : utque pii populi, in pace et in ea quæ circa Deum est concordia perseverantes, una cum Deo charissimis episcopis, et religiosissimis clericis, et archimandritis et monachis, acceptas Deo preces offerant pro imperio nostro. Quandiu enim magnus Deus et Servator noster Jesus Christus, qui ex san- cla Virgine ac Dei Genitrice Maria incarnatus et natus est, concinentem omnium nostrum glorifica- tionem cultumque approbaverit et benigne susce- perit, omnes quidem hostes conterentur ac dele buntur: universæ autem gentes nostræ quæ se- cundum Deum est potestati colla submittent : Pax denique, et quæ ex pace proveniunt bona, caeli temperies, frugum ubertas, et quæcunque alia comunoda, hominibus donabuntur. Cum ergo irre- prehensibilis fides, et nos, et rempublicam Roma- nam ita conservet, preces nobis oblatæ sunt a religiosissimis archimandritis et eremitis et aliis reverendis hominibus, qui cum lacrymis supplica- bant, ut unitas fieret sanctissimis Ecclesiis, et membra membris conjungerentur, quæ boni totius inimicus jamdudum a se invicem disjungere cona- . tus est: sciens se, si integrum Ecclesiæ corpus impugnaverit, facile esse superandum. Ex hoc enim contigit, ut innumerabilis hominum multitu- do, quam tot annorum spatio temporis longinqui- tas ex hac luce subtraxit, partim regenerationis lavacro fraudata interierit, partim absque diving communionis perceptione ex hac vita migraverit : ulque innumere cades perpetrata sint, et effusi sanguinis copia non terra solum, sed etiam aer ipse sit contaminatus. Quæ quidem, quotusquisque est qui non optaverit in meliorem statum commu- tari? Quapropter scire vos volumnus, nec nos, nec eas quæ ubique sunt Ecclesias, aliud symbolum aut mathema, aliamve definitionem fidei aut fidem, præter supra memoratum sanctum Symbolum tre- centorum et octodecim sanctorum Patrum, quod a jam dictis centum et quinquaginta sanctis Pa- tribus confirmatum est, babuisse, vel habere, vel VALESII ANNOTATIONES. legitur apud Nicephorum. Nec aliter legerat vetus interpres ejus edicti apud Liberatum in cap. 18. Ita enim vertit : Noctibus ac diebus oratione et stu- dio et legibus nitimur multiplicari per eam sanctam catholicam et apostolicam Ecclesium. Mihi tamen potius videtur scribendum esse Quid sit docet Suidas, qui veteris scriptoris locum affert. Certe hæc emendatio magnopere mihi arridet. dubio ut habet Nicephorus et codex Tel- Jerianus. Savilius quoque ad oram sui codicis ad- nolarat, forte edicti Zenonis alludit Felix papa, in epistola ad Zenonem August, ita scribens: Dolet certe pietas tua, quod per diuturnos partis alternæ gravesque conflictus, multis ex hoc sæculo videantur ablati aut baptismatis aut communionis experles. (89) Πάσῃ προσευχῇ καὶ σπουδῇ. Sic etiam (90) Σώματι πολεμῶν. Scribendum est procul (91) Καὶ τὰς μὲν τοῦ λουτροῦ. Ad hunc locum
PG 86:2623Ταύτην τὴν οἰκονομίαν γνώμῃ συντεθειμένην Ἀκακίου τοῦ τῆς βασιλευούσης ἐπισκόπου Περγάμιος ἀποκομίζει, ὕπαρχος τῆς Αἰγύπτου χειροτονηθείς· ὅστις προσσχὼν τῇ Ἀλεξάνδρου πεφευγότα τὸν Ἰωάννην εὑρηκὼς ἐντυγχάνει τῷ Πέτρῳ, καὶ πείθει δέξασθαι τὴν προσφώνησιν Ζήνωνος, προσέτι δὲ καὶ τοὺς διεστῶτας. Δέχεται τοίνυν τὴν εἰρημένην προσφώνησιν ὑπογράφει τε ταύτῃ, ὑπισχνεῖται δὲ καὶ τοὺς ἀπ’ ἐναντίας δέχεσθαι. Μετὰ δ’ οὖν πανηγύρεως δημοτελοῦς ἀνὰ τὴν Ἀλεξανδρέων οὔσης πάντων τε τὸ καλούμενον Ἑνωτικὸν Ζήνωνος προσιεμένων, δέχεται Πέτρος καὶ τοὺς ἐκ τῆς Προτερίου μοίρας· καί τινα προσφώνησιν πρὸς τὸν λεὼν συντάξας ἐπὶ τῆς ἐκκλησίας ἀναγινώσκει τὴν Ζήνωνος προσφώνησιν ἔχουσαν ὧδε·
Β καὶ μόνον, ὡς ἔφαμεν, τὴν ἡμετέραν περισώζειν τε- θαῤῥήκαμεν βασιλείαν. Καὶ πάντες δὲ οἱ λαοὶ τοῦ σωτηριώδους ἀξιούμενοι φωτίσματος, αὐτὸ καὶ μόν νον παραλαμβάνοντες βαπτίζονται. ῇ καὶ ἐξηκολού θησαν οἱ ἅγιοι Πατέρες οἱ ἐν τῇ Ἐφεσίων συνελθόν τες, οἱ καὶ καθελόντες τὸν ἀσεβῆ Νεστόριον, καὶ τοὺς τὰ ἐκείνου μετὰ ταῦτα φρονοῦντας. Οντινα καὶ ἡμεῖς Νεστόριον ἅμα Εὐτυχεῖ τἀναντία τοῖς εἰ- ρημένοις φρονοῦντας, ἀναθεματίζομεν, δεχόμενοι καὶ τὰ ιβ' κεφάλαια τὰ εἰρημένα παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας μνήμης Κυρίλλου γενομένου ἀρχιεπισκόπου τῆς ᾿Αλε- ξανδρέων ἁγίας καθολικῆς Ἐκκλησίας. Ὁμολογοῦμεν δὲ τὸν μονογενῆ τοῦ Θεοῦ Υἱὸν καὶ Θεὸν, τὸν κατά ἀλήθειαν ἐνανθρωπήσαντα τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατελθόντα καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ Θεοτόκου, ἕνα τυγχάνειν, καὶ οὐ δύο. Ἑνὸς γὰρ εἶναί φαμεν, τά τε θαύματα, καὶ τὰ πάθη ἅπερ εκουσίως ὑπέμεινε σαρκί. Τοὺς γὰρ διαιροῦντας ἢ συγχέοντας, ἢ φαντασίαν εἰσάγον ή τας, οὐδὲ ὅλως δεχόμεθα· ἐπείπερ ἡ ἀναμάρτητος κατὰ ἀλήθειαν σάρκωσις ἐκ τῆς Θεοτόκου, προσθή την Υἱοῦ οὐ πεποίηκε. Μεμένηκε γὰρ Τριὰς ἡ Τριάς, και σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς Τριάδος Θεοῦ Λόγου. Εἰδότες οὖν ὡς οὔτε αἱ ἅγιαι πανταχοῦ τοῦ Θεοῦ ὀρθόδοξοι Εκκλησίαι, οὔτε οἱ τούτων προϊστάμενοι θεοφιλέστατοι ἱερεῖς, οὔτε ἡ ἡμετέρα βασιλεία ἑτέρου συμβόλου ή ὅμου πίστεως παρὰ τὸ εἰρημένον ἅγιον μάθημα ἠνέσχοντο, ἢ ἀνέχονται, ἡνώσαμεν ἑαυ τοὺς (92), μηδὲν ἐνδοιάζοντες. Ταῦτα δὲ γεγράφαμεν οὐ καινίζοντες πίστιν, ἀλλ' ὑμᾶς πληροφοροῦντες. Πάντα δὲ τὸν ἔτερόν τι φρονήσαντα, ἢ φρονοῦντα, ἢ νῦν, ἢ πώποτε, ἢ ἐν Καλχηδόνι, ἡ οἷς δήποτε συν- όδῳ, ἀναθεματίζομεν· ἐξαιρέτως δὲ τοὺς εἰρημένους Νεστόριον, καὶ Εὐτυχῆ, καὶ τοὺς τὰ αὐτῶν φρονοῦν τας. Συνάφθητε τοίνυν τῇ πνευματική μητέρι τῇ Ἐκκλησίᾳ, τῆς αὐτῆς ἡμῖν ἐν αὐτῇ θείας ἀπολαύον τες κοινωνίας κατὰ τὸν εἰρημένον ἕνα καὶ μόνον ὅρον τῆς πίστεως τῶν τιήν ἁγίων Πατέρων. Η γὰρ παναγία μήτηρ ὑμῶν ἡ Ἐκκλησία, καὶ γνησίους ὑμᾶς υἱοὺς (95) ἀπεκδέχεται περιπτύξασθαι, καὶ τῆς χρονίας καὶ γλυκείας ὑμῶν ἐπιθυμεῖ φωνῆς ἀκρο- σασθαι. Ἐπείξατε οὖν ἑαυτούς. Ταῦτα γὰρ ποιοῦν· τες, καὶ τὴν τοῦ Δεσπότου καὶ Σωτῆρος καὶ Θεοῦ ενώσατε μὲν ἑαυτούς, Με- α.αθεματίζομεν. και ώς ὡς, ὡς γνησίους. τρ ἡμῶν, περιπτύξασθε, περιπτύξασθαι. ἐκ τῆς χρονίας, καὶ τῆς χρονίας. EVAGRI SCHOLASTICI habituros esse, nec scire quosquam qui ha- A beant. Qnod si quis habeat, hunc extraneum esse judicamus. Hoc enim symbolo solo, ut jam dictum est, imperium nostrum servari confidimus. Sed et omnes populi qui salutarem baptismum percipiunt, hoc solo accepto symbolo baptizantur. Idem etiam secuti sunt sancti Patres qui Ephesi convenerunt, et qui impium Nestorium una cum iis qui cjus sententiam postea amplexi sunt, deposuerunt. Quem quidem nos simul cum Eutyche, utpote contraria memoratis Patribus sentientes, anathe- matizamus, suscipientes etiam duodecin capitula, quæ a sanctæ memoriæ Cyrillo, sanctæ catholicæ Alexandrinorum Ecclesiæ quondam archiepiscopo, dictata sunt. Confitemur autem unigenitum Dei Filium et Deum, vere hominem factum, Dominum nostrum Jesum Christum, consubstantialem Patri secundum Deitatem, eumdenique nobis consub stantialem quoad humanitatem: qui descendit et incarnatus est ex Spiritu sancto de Maria Virgine ac Dei Genitrice, unum esse, non duos. Unius enin esse dicimus, tum miracula, tum passiones quas sponte sua in carne sustinuit. Eos vero qui dividunt aut confundunt, aut phantasiam introdu- cunt, nullatenus suscipimus. Si quidem vera illa et peccati expers incarnatio ex Dei Genitrice, accessionem alterius Filii non effecit. Trinitas enim semper mansit Trinitas, etiamsi unus ex Trinitate, Deus scilicet Verbum incarnatus sit. Scientes itaque, sanctas et orthodoxas quæ ubique sunt, Ecclesias Dei, et qui illis præsunt Dei anan- tissimos episcopos, nostrum denique imperium, nullum aliud Symbolum aut definitionem fidei præ- ter supra memoratum sanctum mathema admisisse vel admittere, absque ulla cunctatione nos aduna- vimus. llæc autem scripsimus vobis, non innoval- tes fidem, sed ut vobis satisfaceremus. Quicunque vero aliter sentit aut sensit, vel nunc vel quando- cunque alias, sive Chalcedone, sive in alia quali- bet synodo, cum anathematizamus: præcipue ta- men Nestorium et Eutychem, et eos qui idem cum illis sentiunt. Conjungimini igitur matri spi- ritali Ecciesie, ut in ea, una eademque nobiscum divina communione fruamini, juxta memoratam fidei definitionem trecentorum et octodecim san- D C VALESH ANNOTATIONES. apud Nicephorm. Aliter tamen legisse videntur Facultis et Liberatus. Nam Facundus quidem, pag. 551, hunc locum iia vertit : Adunate ergo vos in nullo dubitantes. Hæc enim scripsimus vobis, non innovantes fidem, sed ut vobis satisfaceremus, etc. Liberatus autem sie interpretatur: Unite vosmet- tpsos, nihil dubitantes. liac enim scripsimus non in- novantes fidem, sed vobis satisfacientes. Ex quibus apparet eos legisse etc. lior tamen est nostrorum codicum scriptura. Se- guitur enim paulo post Evagrii libris saepius accidit, id hoc quoque loco factum est, ut pro poneretur. Certe Liberatus hic legit ut ex interpretatione c apparet. Sic enim vertit: Sanctissima namque ma- ter nostra Ecclesia, tanquam quæ genuit vos, filios exspectat amplecti ex longo post tempore, dulcem.- que vocem vestram concupiscit audire. Nec allter legit Facundus in lib. x. Ita enim habet ejus ver- sio Sancta enim mater nostra Ecclesia, sicut pro- prios filios suos suscipit. Amplectimini eam. Desi- derat enim post longum tempus dulcem vestram vocem audire. Sed et Niceph. scriptum habet xal Porro ex supradictis apparet Lite- ratum et Facundum in Zenonis edicto legisse µŕ- quod quidem magis placet. Praeterea facundus legit non ut vulgo legitur Qua tamen scriptura nullo mod tolerari potest Denique Liberatus legisse videtur non autem (92) Ηνώσαμεν ἑαυτούς. Ita etiam scribitur (93) Καὶ γνησίους ὑμᾶς υἱούς. Quod in Lis
Τὸ ἑνωτικὸν τοῦ Ζήνωνος. Αὐτοκράτωρ Καῖσαρ Ζήνων, εὐσεβής, νικητής, τροπαιοῦχος, μέγιστος, ἀεισέβαστος, Αὔγουστος, τοῖς κατὰ Ἀλεξάνδρειαν καὶ Αἴγυπτον καὶ Λιβύην καὶ Πεντάπολιν εὐλαβεστάτοις ἐπισκόποις καὶ κληρικοῖς καὶ μοναχοῖς καὶ λαοῖς. Ἀρχὴν καὶ σύστασιν δύναμίν τε καὶ ὅπλον ἀκαταμάχητον τῆς ἡμετέρας εἰδότες βασιλείας τὴν μόνην ὀρθὴν καὶ ἀληθινὴν πίστιν, ἥντινα διὰ τῆς θείας ἐπιφοιτήσεως ἐξέθεντο μὲν οἱ ἐν Νικαίᾳ συναθροισθέντες τριακόσιοι δέκα ὀκτὼ ἅγιοι πατέρες, ἐβεβαίωσαν δὲ καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἑκατὸν πεντήκοντα ὁμοίως ἅγιοι πατέρες συνελθόντες, νύκτωρ τε καὶ μεθ’ ἡμέραν πάσῃ προσευχῇ καὶ σπουδῇ καὶ νόμοις κεχρήμεθα πληθύνεσθαι δι’ αὐτῆς τὴν ἁπανταχόσε ἁγίαν τοῦ θεοῦ καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν ἐκκλησίαν, τὴν ἄφθαρτον καὶ ἀτελεύτητον μητέρα τῶν ἡμετέρων σκήπτρων, εἰρήνῃ δὲ καὶ τῇ περὶ θεὸν ὁμονοίᾳ τοὺς εὐσεβεῖς λαοὺς διαμένοντας εὐπροσδέκτους τὰς ὑπὲρ τῆς ἡμετέρας βασιλείας ἱκετείας προσφέρειν σὺν τοῖς θεοφιλεστάτοις ἐπισκόποις καὶ θεοσεβεστάτοις κληρικοῖς καὶ ἀρχιμανδρίταις καὶ μονάζουσι. Τοῦ γὰρ μεγάλου θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου καὶ θεοτόκου Μαρίας σαρκωθέντος καὶ τεχθέντος, τὴν ἐκ συμφωνίας δοξολογίαν τε καὶ λατρείαν ἡμῶν ἐπαινοῦντος καὶ ἑτοίμως δεχομένου, τὰ μὲν τῶν πολεμίων ἐκτριβήσεται καὶ ἐξαλειφθήσεται γένη, πάντες δὲ τὸν οἰκεῖον ὑποκλινοῦσιν αὐχένα τῷ ἡμετέρῳ μετὰ θεὸν κράτει, εἰρήνη δὲ καὶ τὰ ἐκ ταύτης ἀγαθὰ ἀέρων τε εὐκρασία καὶ καρπῶν εὐφορία καὶ τὰ ἄλλα δὲ τὰ λυσιτελοῦντα τοῖς ἀνθρώποις φιλοτιμηθήσεται. Οὕτως οὖν τῆς ἀμωμήτου πίστεως ἡμᾶς τε καὶ τὰ Ῥωμαϊκὰ περισωζούσης πράγματα, δεήσεις ἡμῖν προσεκομίσθησαν παρὰ θεοσεβῶν ἀρχιμανδριτῶν καὶ ἐρημιτῶν καὶ ἑτέρων αἰδεσίμων ἀνδρῶν, μετὰ δακρύων ἱκετευόντων ἕνωσιν γενέσθαι ταῖς ἁγιωτάταις ἐκκλησίαις συναφθῆναί τε τὰ μέλη τοῖς μέλεσιν, ἅπερ ὁ μισόκαλος ἀπὸ πλείστων χρόνων χωρίσαι κατηπείχθη γινώσκων ὡς ὁλοκλήρῳ τῷ τῆς ἐκκλησίας σώματι πολεμῶν, ἡττηθήσεται. Συμβαίνει γὰρ ἐκ τούτου καὶ γενεὰς ἀναριθμήτους εἶναι ὅσας ὁ χρόνος ἐν τοσούτοις ἔτεσι τῆς ζωῆς ὑπεξήγαγε, καὶ τὰς μὲν τοῦ λουτροῦ τῆς παλιγγενεσίας ἐστερημένας ἀπελθεῖν, τὰς δὲ τῆς θείας κοινωνίας μὴ μετασχούσας πρὸς τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀπαραίτητον ἐκδημίαν ἀπαχθῆναι, φόνους τε τολμηθῆναι μυρίους καὶ αἱμάτων πλήθει μολυνθῆναι μὴ μόνον τὴν γῆν ἀλλ’ ἤδη καὶ αὐτὸν τὸν ἀέρα. Ταῦτα τίς οὐκ ἂν εἰς τὸ ἀγαθὸν μετασκευασθῆναι προσεύξοιτο; Διά τοι τοῦτο γινώσκειν ὑμᾶς ἐσπουδάσαμεν ὅτι καὶ ἡμεῖς καὶ αἱ πανταχοῦ ἐκκλησίαι ἕτερον σύμβολον ἢ μάθημα ἢ ὅρον πίστεως ἢ πίστιν πλὴν τοῦ εἰρημένου ἁγίου συμβόλου τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων, ὅπερ ἐβεβαίωσαν οἱ μνημονευθέντες ἑκατὸν πεντήκοντα ἅγιοι πατέρες, οὔτε ἐσχήκαμεν, οὔτε ἔχομεν, οὔτε ἕξομεν, οὔτε ἔχοντας ἐπιστάμεθα· εἰ δὲ καὶ ἔχοι τις, ἀλλότριον αὐτὸν ἡγούμεθα. Τοῦτο γὰρ καὶ μόνον, ὡς ἔφαμεν, τὴν ἡμετέραν περισώζειν τεθαρρήκαμεν βασιλείαν,καὶ πάντες δὲ οἱ λαοὶ τοῦ σωτηριώδους ἀξιούμενοι φωτίσματος αὐτὸ καὶ μόνον παραλαμβάνοντες βαπτίζονται· ᾧ καὶ ἐξηκολούθησαν καὶ πάντες οἱ ἅγιοι πατέρες οἱ ἐν τῇ Ἐφεσίων συνελθόντες, οἱ καὶ καθελόντες τὸν ἀσεβῆ Νεστόριον καὶ τοὺς τὰ ἐκείνου μετὰ ταῦτα φρονοῦντας. Ὅντινα καὶ ἡμεῖς Νεστόριον ἅμα Εὐτυχεῖ τἀναντία τοῖς εἰρημένοις φρονοῦντας ἀναθεματίζομεν, δεχόμενοι καὶ τὰ δώδεκα κεφάλαια τὰ εἰρημένα παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας μνήμης γενομένου Κυρίλλου ἀρχιεπισκόπου τῆς Ἀλεξανδρέων ἁγίας καθολικῆς ἐκκλησίας. Ὁμολογοῦμεν δὲ τὸν μονογενῆ τοῦ θεοῦ υἱὸν καὶ θεόν, τὸν κατὰ ἀλήθειαν ἐνανθρωπήσαντα τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν ὁμοούσιον τῷ πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατελθόντα καὶ σαρκωθέντα ἐκ πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς παρθένου καὶ θεοτόκου, ἕνα τυγχάνειν καὶ οὐ δύο. Ἑνὸς γὰρ εἶναί φαμεν τά τε θαύματα καὶ τὰ πάθη ἅπερ ἑκουσίως ὑπέμεινε σαρκί. Τοὺς γὰρ διαιροῦντας ἢ συγχέοντας ἢ φαντασίαν εἰσάγοντας οὐδὲ ὅλως δεχόμεθα, ἐπείπερ ἡ ἀναμάρτητος ἐκ τῆς θεοτόκου κατὰ ἀλήθειαν σάρκωσις προσθήκην υἱοῦ οὐ πεποίηκε. Μεμένηκε γὰρ τριὰς ἡ τριὰς καὶ σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς τριάδος θεοῦ Λόγου. Εἰδότες οὖν ὡς οὔτε αἱ ἅγιαι τοῦ θεοῦ πανταχοῦ ὀρθόδοξοι ἐκκλησίαι, οὔτε οἱ τούτων προϊστάμενοι θεοφιλέστατοι ἱερεῖς, οὔτε ἡ ἡμετέρα βασιλεία ἑτέρου συμβόλου ἢ ὅρου πίστεως παρὰ τὸ εἰρημένον ἅγιον μάθημα ἠνέσχοντο ἢ ἀνέχονται, ἑνώσωμεν ἑαυτοὺς μηδὲν ἐνδοιάζοντες. Ταῦτα δὲ γεγράφαμεν οὐ καινίζοντες πίστιν, ἀλλ’ ὑμᾶς πληροφοροῦντες. Πάντα δὲ τὸν ἕτερόν τι φρονήσαντα ἢ φρονοῦντα, ἢ νῦν ἢ πώποτε, ἢ ἐν Καλχηδόνι ἢ οἵᾳ δή ποτε συνόδῳ, ἀναθεματίζομεν, ἐξαιρέτως δὲ τοὺς εἰρημένους Νεστόριον καὶ Εὐτυχέα καὶ τοὺς τὰ αὐτῶν φρονοῦντας. Συνάφθητε τοίνυν τῇ πνευματικῇ μητέρι τῇ ἐκκλησίᾳ, τῆς αὐτῆς ἡμῖν ἐν αὐτῇ θείας ἀπολαύοντες κοινωνίας κατὰ τὸν εἰρημένον ἕνα καὶ μόνον ὅρον τῆς πίστεως τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων. Ἡ γὰρ παναγία μήτηρ ἡμῶν ἡ ἐκκλησία ὡς γνησίους ὑμᾶς υἱοὺς ἀπεκδέχεται περιπτύξασθαι, καὶ τῆς χρονίας καὶ γλυκείας ὑμῶν ἐπιθυμεῖ φωνῆς ἀκροάσασθαι. Ἐπείξατε οὖν ἑαυτούς· ταῦτα γὰρ ποιοῦντες καὶ τὴν τοῦ δεσπότου καὶ σωτῆρος καὶ θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εὐμένειαν πρὸς ἑαυτοὺς ἐφελκύσεσθε καὶ παρὰ τῆς ἡμετέρας βασιλείας ἐπαινεθήσεσθε. Τούτων ἀνεγνωσμένων, ἡνοῦντο μὲν πάντες οἱ τῆς Ἀλεξάνδρου τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ ἐκκλησίᾳ.
Β καὶ μόνον, ὡς ἔφαμεν, τὴν ἡμετέραν περισώζειν τε- θαῤῥήκαμεν βασιλείαν. Καὶ πάντες δὲ οἱ λαοὶ τοῦ σωτηριώδους ἀξιούμενοι φωτίσματος, αὐτὸ καὶ μόν νον παραλαμβάνοντες βαπτίζονται. ῇ καὶ ἐξηκολού θησαν οἱ ἅγιοι Πατέρες οἱ ἐν τῇ Ἐφεσίων συνελθόν τες, οἱ καὶ καθελόντες τὸν ἀσεβῆ Νεστόριον, καὶ τοὺς τὰ ἐκείνου μετὰ ταῦτα φρονοῦντας. Οντινα καὶ ἡμεῖς Νεστόριον ἅμα Εὐτυχεῖ τἀναντία τοῖς εἰ- ρημένοις φρονοῦντας, ἀναθεματίζομεν, δεχόμενοι καὶ τὰ ιβ' κεφάλαια τὰ εἰρημένα παρὰ τοῦ τῆς ὁσίας μνήμης Κυρίλλου γενομένου ἀρχιεπισκόπου τῆς ᾿Αλε- ξανδρέων ἁγίας καθολικῆς Ἐκκλησίας. Ὁμολογοῦμεν δὲ τὸν μονογενῆ τοῦ Θεοῦ Υἱὸν καὶ Θεὸν, τὸν κατά ἀλήθειαν ἐνανθρωπήσαντα τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιον ἡμῖν τὸν αὐτὸν κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, κατελθόντα καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ Θεοτόκου, ἕνα τυγχάνειν, καὶ οὐ δύο. Ἑνὸς γὰρ εἶναί φαμεν, τά τε θαύματα, καὶ τὰ πάθη ἅπερ εκουσίως ὑπέμεινε σαρκί. Τοὺς γὰρ διαιροῦντας ἢ συγχέοντας, ἢ φαντασίαν εἰσάγον ή τας, οὐδὲ ὅλως δεχόμεθα· ἐπείπερ ἡ ἀναμάρτητος κατὰ ἀλήθειαν σάρκωσις ἐκ τῆς Θεοτόκου, προσθή την Υἱοῦ οὐ πεποίηκε. Μεμένηκε γὰρ Τριὰς ἡ Τριάς, και σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς Τριάδος Θεοῦ Λόγου. Εἰδότες οὖν ὡς οὔτε αἱ ἅγιαι πανταχοῦ τοῦ Θεοῦ ὀρθόδοξοι Εκκλησίαι, οὔτε οἱ τούτων προϊστάμενοι θεοφιλέστατοι ἱερεῖς, οὔτε ἡ ἡμετέρα βασιλεία ἑτέρου συμβόλου ή ὅμου πίστεως παρὰ τὸ εἰρημένον ἅγιον μάθημα ἠνέσχοντο, ἢ ἀνέχονται, ἡνώσαμεν ἑαυ τοὺς (92), μηδὲν ἐνδοιάζοντες. Ταῦτα δὲ γεγράφαμεν οὐ καινίζοντες πίστιν, ἀλλ' ὑμᾶς πληροφοροῦντες. Πάντα δὲ τὸν ἔτερόν τι φρονήσαντα, ἢ φρονοῦντα, ἢ νῦν, ἢ πώποτε, ἢ ἐν Καλχηδόνι, ἡ οἷς δήποτε συν- όδῳ, ἀναθεματίζομεν· ἐξαιρέτως δὲ τοὺς εἰρημένους Νεστόριον, καὶ Εὐτυχῆ, καὶ τοὺς τὰ αὐτῶν φρονοῦν τας. Συνάφθητε τοίνυν τῇ πνευματική μητέρι τῇ Ἐκκλησίᾳ, τῆς αὐτῆς ἡμῖν ἐν αὐτῇ θείας ἀπολαύον τες κοινωνίας κατὰ τὸν εἰρημένον ἕνα καὶ μόνον ὅρον τῆς πίστεως τῶν τιήν ἁγίων Πατέρων. Η γὰρ παναγία μήτηρ ὑμῶν ἡ Ἐκκλησία, καὶ γνησίους ὑμᾶς υἱοὺς (95) ἀπεκδέχεται περιπτύξασθαι, καὶ τῆς χρονίας καὶ γλυκείας ὑμῶν ἐπιθυμεῖ φωνῆς ἀκρο- σασθαι. Ἐπείξατε οὖν ἑαυτούς. Ταῦτα γὰρ ποιοῦν· τες, καὶ τὴν τοῦ Δεσπότου καὶ Σωτῆρος καὶ Θεοῦ ενώσατε μὲν ἑαυτούς, Με- α.αθεματίζομεν. και ώς ὡς, ὡς γνησίους. τρ ἡμῶν, περιπτύξασθε, περιπτύξασθαι. ἐκ τῆς χρονίας, καὶ τῆς χρονίας. EVAGRI SCHOLASTICI habituros esse, nec scire quosquam qui ha- A beant. Qnod si quis habeat, hunc extraneum esse judicamus. Hoc enim symbolo solo, ut jam dictum est, imperium nostrum servari confidimus. Sed et omnes populi qui salutarem baptismum percipiunt, hoc solo accepto symbolo baptizantur. Idem etiam secuti sunt sancti Patres qui Ephesi convenerunt, et qui impium Nestorium una cum iis qui cjus sententiam postea amplexi sunt, deposuerunt. Quem quidem nos simul cum Eutyche, utpote contraria memoratis Patribus sentientes, anathe- matizamus, suscipientes etiam duodecin capitula, quæ a sanctæ memoriæ Cyrillo, sanctæ catholicæ Alexandrinorum Ecclesiæ quondam archiepiscopo, dictata sunt. Confitemur autem unigenitum Dei Filium et Deum, vere hominem factum, Dominum nostrum Jesum Christum, consubstantialem Patri secundum Deitatem, eumdenique nobis consub stantialem quoad humanitatem: qui descendit et incarnatus est ex Spiritu sancto de Maria Virgine ac Dei Genitrice, unum esse, non duos. Unius enin esse dicimus, tum miracula, tum passiones quas sponte sua in carne sustinuit. Eos vero qui dividunt aut confundunt, aut phantasiam introdu- cunt, nullatenus suscipimus. Si quidem vera illa et peccati expers incarnatio ex Dei Genitrice, accessionem alterius Filii non effecit. Trinitas enim semper mansit Trinitas, etiamsi unus ex Trinitate, Deus scilicet Verbum incarnatus sit. Scientes itaque, sanctas et orthodoxas quæ ubique sunt, Ecclesias Dei, et qui illis præsunt Dei anan- tissimos episcopos, nostrum denique imperium, nullum aliud Symbolum aut definitionem fidei præ- ter supra memoratum sanctum mathema admisisse vel admittere, absque ulla cunctatione nos aduna- vimus. llæc autem scripsimus vobis, non innoval- tes fidem, sed ut vobis satisfaceremus. Quicunque vero aliter sentit aut sensit, vel nunc vel quando- cunque alias, sive Chalcedone, sive in alia quali- bet synodo, cum anathematizamus: præcipue ta- men Nestorium et Eutychem, et eos qui idem cum illis sentiunt. Conjungimini igitur matri spi- ritali Ecciesie, ut in ea, una eademque nobiscum divina communione fruamini, juxta memoratam fidei definitionem trecentorum et octodecim san- D C VALESH ANNOTATIONES. apud Nicephorm. Aliter tamen legisse videntur Facultis et Liberatus. Nam Facundus quidem, pag. 551, hunc locum iia vertit : Adunate ergo vos in nullo dubitantes. Hæc enim scripsimus vobis, non innovantes fidem, sed ut vobis satisfaceremus, etc. Liberatus autem sie interpretatur: Unite vosmet- tpsos, nihil dubitantes. liac enim scripsimus non in- novantes fidem, sed vobis satisfacientes. Ex quibus apparet eos legisse etc. lior tamen est nostrorum codicum scriptura. Se- guitur enim paulo post Evagrii libris saepius accidit, id hoc quoque loco factum est, ut pro poneretur. Certe Liberatus hic legit ut ex interpretatione c apparet. Sic enim vertit: Sanctissima namque ma- ter nostra Ecclesia, tanquam quæ genuit vos, filios exspectat amplecti ex longo post tempore, dulcem.- que vocem vestram concupiscit audire. Nec allter legit Facundus in lib. x. Ita enim habet ejus ver- sio Sancta enim mater nostra Ecclesia, sicut pro- prios filios suos suscipit. Amplectimini eam. Desi- derat enim post longum tempus dulcem vestram vocem audire. Sed et Niceph. scriptum habet xal Porro ex supradictis apparet Lite- ratum et Facundum in Zenonis edicto legisse µŕ- quod quidem magis placet. Praeterea facundus legit non ut vulgo legitur Qua tamen scriptura nullo mod tolerari potest Denique Liberatus legisse videtur non autem (92) Ηνώσαμεν ἑαυτούς. Ita etiam scribitur (93) Καὶ γνησίους ὑμᾶς υἱούς. Quod in Lis
PG 86:2625Ὁ δέ γε Ἰωάννης οὗ πρότερον ἐμνήσθημεν, τὴν Ἀλεξάνδρου πεφευγὼς τὴν ἀρχαιοτέραν καταλαμβάνει Ῥώμην, καὶ διετάραττε φάσκων ὑπὲρ τῶν Λέοντος δογμάτων καὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου τοῦ οἰκείου ἐκπεπτωκέναι θρόνου, ἕτερον δὲ ἀντεισελθεῖν ἀντίπαλον τούτοις καθεστῶτα. Πρὸς τοῦτο ταραχθέντος Σιμπλικίου τοῦ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης ἐπισκόπου καὶ πρὸς βασιλέα Ζήνωνα γράψαντος, ἀντιγράφει ὁ Ζήνων ἐπιορκίαν τῷ Ἰωάννῃ ἐγκαλῶν, καὶ ὡς τούτου χάριν τῆς ἐπισκοπῆς οὐ δι’ ἕτερον ἀπηλάθη.
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εὐμένειαν πρὸς ἑαυτοὺς ἐφ- ελκύσετε, καὶ παρὰ τῆς ἡμετέρας βασιλείας ἐπαι· νεθήσεσθε. Τούτων ἀνεγνωσμένων (;), ἡγοῦντο μὲν πάντες οἱ τῆς ᾿Αλεξάνδρου τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Ως Ἰωάννης ὁ Ἀλεξανδρείας κατελθὼν ἐν Ῥώμῃ, πείθει Σιμπλίκιον πρὸς Ζήνωνα περὶ των συμβάντων γράψαι· καὶ τί Ζήνων ἀντιγό γραφε. Ο δέ γε Ιωάννης, οὗ πρότερον εμνήσθημεν, τὴν Αλεξάνδρου πεφευγώς, τὴν ἀρχαιοτέραν καταλαμ- βάνει 'Ρώμην (94) · καὶ διετάραττε, φάσκων ὑπὲρ Β τῶν Λέοντος δογμάτων καὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συν έδου, τοῦ οἰκείου ἐκπεπτωκέναι θρόνου· ἕτερον δὲ ἀντεισελθεῖν, ἀντίπαλον τούτοις καθεστώτα. Πρὸς τοῦτο ταραχθέντος Σιμπλικίου τοῦ τῆς πρεσβυ- τέρας Ρώμης ἐπισκόπου, καὶ πρὸς βασιλέα Ζήνωνα γράψαντος, ἀντιγράφει ὁ Ζήνων, ἐπιορκίαν τῷ Ἰωάννῃ ἐγκαλῶν, καὶ ὡς τούτου χάριν τῆς ἐπισκο τῆς, οὐ δι' ἕτερον ἀπηλάθη. ΚΕΦΑΛ. 14'. Περὶ Καλανδίωνος τοῦ Ἀντιοχείας, καὶ ὅτι ἐξ- ορία κατεδικάσθη διὰ τὴν πρὸς Ιλλουν καὶ Λεόντιον ὑπονοηθεῖσαν φιλίαν, καὶ ὡς Πέτρος ὁ Κναφεὺς ἡνώθη τῷ Μογγῷ, καὶ τῷ Κωνσταν τινουπόλεως, καὶ τῷ ῾Ιεροσολύμων. Καλανδίων δὲ ὁ ᾿Αντιοχείας πρόεδρος, γράφων τῷ βασιλεῖ Ζήνωνι, Ακακίῳ τε τῷ Κωνσταντινουπόλεως προέδρῳ, μοιχὸν τὸν Πέτρον ἀπεκάλει (95), λέγων· ὡς τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀνατεθεμάτικεν ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξανδρέων γενόμενος. "Ος ὕστερον τὴν ἐς CΑΡ. ΧV. β) Τούτων ἀνεγνωσμένων. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER III. A clorum Patrun, quæ una ac sula est fidei definitio. Sanctissima enim mater nostra Ecclesia, vos tan- quam proprios filios exspectat ut amplectatur, et post diuturnum tempus, suavem vocis vestræ con- centum audire desiderat. Festinate igitur concito cursu. Quod si feceritis, tum Domini et Servatoris ac Dei nostri Jesu Christi benevolentiam vobis conciliabitis, tum a nostra majestate maximam laudem referetis. His perfectis, Alexandrini omnes sanelæ catholicæ et apostolicæ Ecclesiæ sese adunarunt. (k) C Quomodo Joannes Alexandriæ episcopus Romam veniens, persuasit Simplicio ut ad Zenonem scriberet de iis quæ acciderant : et quid Zeno rcscripseril Joannes vero, cujus supra mentionem fecimus, cum fugisset ex urbe Alexandria, Romam se con- tulit, et ibi maximas excitavit turbas, asseres quidem se ob Leonis decretorum et Chalcedonensis synodi defensionem sua sede exturbatum esse; alium vero substitutum, qui iisdem decretis ad- versaretur. Quibus commotus cum esset Simplicius episcopus senioris Ronæ, et his de rebus ad Ze- nonem imperatorem scripsisset, rescripsit Zeno, Joannem accusans perjurii, nec ullam aliam ob causam eum episcopatu expulsum fuisse. CAP. XVI. De Calendione Antiochiae episcopo, utque exsitio damnatus sit ob amicitiam quam cum Illo et Leontio habuisse credebatur. Item quomodo Petrus Fullo Petro Mongo et episcopis Constantinopolis ac Hierosolymorum sociatus fuerit. Sed et Calendio episcopus Antiochiæ, litteras scripsit ad Zenonem imperatorem, et ad Acacium Constantinopolitanum episcopum, quibus Petrum adulterum vocabat: asserens eum, cum csset Alexandriæ Chalcedonensem synodum publice VALESI ANNOTATIONES. viario, c. 18, ait Joannem pulsum Alexandrina sede, primum quidem Antiochiam venisse: postea vero acceptis a Calendione Antiocheno patriarcha inter- cessionis litteris, Romam venisse, et Romanuın pontificem Simplicium appellasse, sicut et beatus fecerat Athanasius. In gestis autem de nomine Acacii quæ a Gelasio papa conscripta esse existimo, suffugium duntaxat Romanæ Ecclesiæ, quemadmo- dum prædecessores ejus fecerant, dicitur expe- tisse. Quod quidem verius puto. Nec enim ab ullo : ecclesiastico judicio ad Simplicium provocavit Joannes, quippe qui non synodali sententia, sed per vim ex propria sede expulsus fuisset: Dec li- bellum obtulit Simplicio papæ, sed Felici ejus suc- cessori, ut postea videbimus. Simplicius papa in epistola ad Acacium, appellat Petrum Moggum, ut testis est Liberatus in Brevia- rio, cap. 18. Eo quod scilicet superstite Timotheo Salofaciolo, qui legitime fuerat ordinatus, Ale- xandrinam Ecclesiain invasisset. VARIORUM. bulis, ex duabus et in duabus naturis ; quæ catho licæ fidei contra Eutychianam perfidiam nota sin. gularis erat. Ilinc Facundus Hermianensis in Heroticum prolise invehitur, lib. xii, cap. 4. Ecclesia catholica D cedonensis definitione, tum denique de his voca- Zenonis Henoticum non diserte damnavit, tum ne ipsius animum exacerbaret, et graviora inde schi- smala et mala orirentur, quorum difficilior esset sanatio tum quia Zeno synodum Chalcedonen- sem diserte non damnavit, nec hæresin ullamı astru- xit llenotico suo: imo damnavit Eutychianum dogma, et aliunde privatis litteris ad pontifices Romanos datis synodum Chalcedonensem professus est. Natalis quidem Alexander in parte prima sæ- culi v, cap. 5, et in dissert. 18, tam ex ipsius lle- notici verbis, quam ex epistola Zenonis ad Felicem papam, cujus fragmentum refert Evagrius, cap. hujus lib., iilal nullam haeresin continere ostendit. Causa Linen fidei coruit, fovitque haeresin, sitendo tum de sancti Leonis epistola, tam de synodi Chal- P. Rom. Hilarus quiden successit S. Leoni die duodecima mensis Novembris anni 461, die sep- timo post Leonis mortem. Seditque Hilarus annos sex, senses tres, dies decem. Obiit die mensis Februarii anni 468, cessavitque sedes dies quatuor. Tum vere ordinatus est sanētus Sitapiicius die vi- cesima quinta ejusdem mensis Februarii; juxta elenium Ant. Pagi, seditque usque ad diem se- cundum mensis Martii anni 483. (94) Καταλαμβάνει 'Ρώμην. Liberatus in Bre- (95) Μοιχὸν τὸν Πέτρον ἀπεκάλει. Sic etiam (6) Σιμπλικίου. Simplicius successor erat lilari
Chapter XV · Chapter XVICaput XV · Caput XVI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Καλανδίων δὲ ὁ Ἀντιοχείας πρόεδρος γράφων τῷ βασιλεῖ Ζήνωνι Ἀκακίῳ τε τῷ Κωνσταντινουπόλεως προέδρῳ, μοιχὸν τὸν Πέτρον ἀπεκάλει, λέγων ὡς τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀνατεθεμάτικεν ἐπὶ τῆς Ἀλεξανδρέων γενόμενος. Ὃς ὕστερον τὴν ἐς Ὄασιν οἴκησιν κατακρίνεται, ἀμῦναι νομισθεὶς Ἰλλοῦ καὶ Λεοντίῳ καὶ Παμπρεπίῳ περὶ τὴν Ζήνωνος τυραννίδα. Πέτρος δὲ ὁ Κναφεύς, ὁ πρὸ Καλανδίωνος καὶ Στεφάνου ὥς μοι λέλεκται, τὸν ἴδιον ἀπειλήφει θρόνον· ὃς καὶ τῷ Ἑνωτικῷ Ζήνωνος καθυπεσημήνατο, καὶ συνοδικοῖς δὲ πρὸς Πέτρον τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων ἐχρήσατο· ἡνώθη δὲ τούτῳ καὶ ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρος Ἀκάκιος. Καὶ Μαρτύριος δὲ ὁ Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος συνοδικαῖς πρὸς τὸν Πέτρον ἐχρήσατο συλλαβαῖς. Μετὰ ταῦτά τινες τῆς Πέτρου κοινωνίας ἑαυτοὺς ἀπέκριναν, ὡς ἐντεῦθεν τὸν Πέτρον τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀναφανδὸν ἀναθεματίσαι. Ὅπερ εἰς Ἀκάκιον ἐλθὸν τὸν Κωνσταντινουπόλεως συνετάραξε, πέμψαι τε πεποίηκέ τινας τὰ περὶ τούτων εἰσομένους· οὓς δὴ Πέτρος πληροφορεῖν βουλόμενος ὡς οὐδὲν τοιοῦτο πεπραχὼς εἴη, ὑπομνήματα γέγραφεν, ἐν οἷς τινες εἰρήκασι μηδὲν τοιοῦτο συνειδέναι πεπραχότι τῷ Πέτρῳ.
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εὐμένειαν πρὸς ἑαυτοὺς ἐφ- ελκύσετε, καὶ παρὰ τῆς ἡμετέρας βασιλείας ἐπαι· νεθήσεσθε. Τούτων ἀνεγνωσμένων (;), ἡγοῦντο μὲν πάντες οἱ τῆς ᾿Αλεξάνδρου τῇ ἁγίᾳ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Ως Ἰωάννης ὁ Ἀλεξανδρείας κατελθὼν ἐν Ῥώμῃ, πείθει Σιμπλίκιον πρὸς Ζήνωνα περὶ των συμβάντων γράψαι· καὶ τί Ζήνων ἀντιγό γραφε. Ο δέ γε Ιωάννης, οὗ πρότερον εμνήσθημεν, τὴν Αλεξάνδρου πεφευγώς, τὴν ἀρχαιοτέραν καταλαμ- βάνει 'Ρώμην (94) · καὶ διετάραττε, φάσκων ὑπὲρ Β τῶν Λέοντος δογμάτων καὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συν έδου, τοῦ οἰκείου ἐκπεπτωκέναι θρόνου· ἕτερον δὲ ἀντεισελθεῖν, ἀντίπαλον τούτοις καθεστώτα. Πρὸς τοῦτο ταραχθέντος Σιμπλικίου τοῦ τῆς πρεσβυ- τέρας Ρώμης ἐπισκόπου, καὶ πρὸς βασιλέα Ζήνωνα γράψαντος, ἀντιγράφει ὁ Ζήνων, ἐπιορκίαν τῷ Ἰωάννῃ ἐγκαλῶν, καὶ ὡς τούτου χάριν τῆς ἐπισκο τῆς, οὐ δι' ἕτερον ἀπηλάθη. ΚΕΦΑΛ. 14'. Περὶ Καλανδίωνος τοῦ Ἀντιοχείας, καὶ ὅτι ἐξ- ορία κατεδικάσθη διὰ τὴν πρὸς Ιλλουν καὶ Λεόντιον ὑπονοηθεῖσαν φιλίαν, καὶ ὡς Πέτρος ὁ Κναφεὺς ἡνώθη τῷ Μογγῷ, καὶ τῷ Κωνσταν τινουπόλεως, καὶ τῷ ῾Ιεροσολύμων. Καλανδίων δὲ ὁ ᾿Αντιοχείας πρόεδρος, γράφων τῷ βασιλεῖ Ζήνωνι, Ακακίῳ τε τῷ Κωνσταντινουπόλεως προέδρῳ, μοιχὸν τὸν Πέτρον ἀπεκάλει (95), λέγων· ὡς τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀνατεθεμάτικεν ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξανδρέων γενόμενος. "Ος ὕστερον τὴν ἐς CΑΡ. ΧV. β) Τούτων ἀνεγνωσμένων. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER III. A clorum Patrun, quæ una ac sula est fidei definitio. Sanctissima enim mater nostra Ecclesia, vos tan- quam proprios filios exspectat ut amplectatur, et post diuturnum tempus, suavem vocis vestræ con- centum audire desiderat. Festinate igitur concito cursu. Quod si feceritis, tum Domini et Servatoris ac Dei nostri Jesu Christi benevolentiam vobis conciliabitis, tum a nostra majestate maximam laudem referetis. His perfectis, Alexandrini omnes sanelæ catholicæ et apostolicæ Ecclesiæ sese adunarunt. (k) C Quomodo Joannes Alexandriæ episcopus Romam veniens, persuasit Simplicio ut ad Zenonem scriberet de iis quæ acciderant : et quid Zeno rcscripseril Joannes vero, cujus supra mentionem fecimus, cum fugisset ex urbe Alexandria, Romam se con- tulit, et ibi maximas excitavit turbas, asseres quidem se ob Leonis decretorum et Chalcedonensis synodi defensionem sua sede exturbatum esse; alium vero substitutum, qui iisdem decretis ad- versaretur. Quibus commotus cum esset Simplicius episcopus senioris Ronæ, et his de rebus ad Ze- nonem imperatorem scripsisset, rescripsit Zeno, Joannem accusans perjurii, nec ullam aliam ob causam eum episcopatu expulsum fuisse. CAP. XVI. De Calendione Antiochiae episcopo, utque exsitio damnatus sit ob amicitiam quam cum Illo et Leontio habuisse credebatur. Item quomodo Petrus Fullo Petro Mongo et episcopis Constantinopolis ac Hierosolymorum sociatus fuerit. Sed et Calendio episcopus Antiochiæ, litteras scripsit ad Zenonem imperatorem, et ad Acacium Constantinopolitanum episcopum, quibus Petrum adulterum vocabat: asserens eum, cum csset Alexandriæ Chalcedonensem synodum publice VALESI ANNOTATIONES. viario, c. 18, ait Joannem pulsum Alexandrina sede, primum quidem Antiochiam venisse: postea vero acceptis a Calendione Antiocheno patriarcha inter- cessionis litteris, Romam venisse, et Romanuın pontificem Simplicium appellasse, sicut et beatus fecerat Athanasius. In gestis autem de nomine Acacii quæ a Gelasio papa conscripta esse existimo, suffugium duntaxat Romanæ Ecclesiæ, quemadmo- dum prædecessores ejus fecerant, dicitur expe- tisse. Quod quidem verius puto. Nec enim ab ullo : ecclesiastico judicio ad Simplicium provocavit Joannes, quippe qui non synodali sententia, sed per vim ex propria sede expulsus fuisset: Dec li- bellum obtulit Simplicio papæ, sed Felici ejus suc- cessori, ut postea videbimus. Simplicius papa in epistola ad Acacium, appellat Petrum Moggum, ut testis est Liberatus in Brevia- rio, cap. 18. Eo quod scilicet superstite Timotheo Salofaciolo, qui legitime fuerat ordinatus, Ale- xandrinam Ecclesiain invasisset. VARIORUM. bulis, ex duabus et in duabus naturis ; quæ catho licæ fidei contra Eutychianam perfidiam nota sin. gularis erat. Ilinc Facundus Hermianensis in Heroticum prolise invehitur, lib. xii, cap. 4. Ecclesia catholica D cedonensis definitione, tum denique de his voca- Zenonis Henoticum non diserte damnavit, tum ne ipsius animum exacerbaret, et graviora inde schi- smala et mala orirentur, quorum difficilior esset sanatio tum quia Zeno synodum Chalcedonen- sem diserte non damnavit, nec hæresin ullamı astru- xit llenotico suo: imo damnavit Eutychianum dogma, et aliunde privatis litteris ad pontifices Romanos datis synodum Chalcedonensem professus est. Natalis quidem Alexander in parte prima sæ- culi v, cap. 5, et in dissert. 18, tam ex ipsius lle- notici verbis, quam ex epistola Zenonis ad Felicem papam, cujus fragmentum refert Evagrius, cap. hujus lib., iilal nullam haeresin continere ostendit. Causa Linen fidei coruit, fovitque haeresin, sitendo tum de sancti Leonis epistola, tam de synodi Chal- P. Rom. Hilarus quiden successit S. Leoni die duodecima mensis Novembris anni 461, die sep- timo post Leonis mortem. Seditque Hilarus annos sex, senses tres, dies decem. Obiit die mensis Februarii anni 468, cessavitque sedes dies quatuor. Tum vere ordinatus est sanētus Sitapiicius die vi- cesima quinta ejusdem mensis Februarii; juxta elenium Ant. Pagi, seditque usque ad diem se- cundum mensis Martii anni 483. (94) Καταλαμβάνει 'Ρώμην. Liberatus in Bre- (95) Μοιχὸν τὸν Πέτρον ἀπεκάλει. Sic etiam (6) Σιμπλικίου. Simplicius successor erat lilari
PG 86:2629Οὗτος ὁ Πέτρος, ὡς κόθορνος καὶ παλίμβολος καὶ τοῖς καιροῖς συνδιατιθέμενος, ἥκιστα πρὸς μίαν ἔστη γνώμην, νῦν μὲν ἀναθεματίζων τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, νῦν δὲ παλινῳδίαν λέγων καὶ ταύτην ψήφοις ἁπάσαις δεχόμενος. Γέγραφε τοίνυν ἐπιστολὴν ὁ αὐτὸς Πέτρος πρὸς Ἀκάκιον τὸν Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρον, ἐπὶ λέξεως ἔχουσαν οὕτως· Ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος τὴν σὴν ἁγιωσύνην ἀμείψεται ὑπέρ τε πόνων καὶ καμάτων τοσούτων ὧν περιόδοις χρόνων ἐφύλαξας τὴν τῶν ἁγίων πατέρων πίστιν, ἣν ἀκαταπαύστως κηρύττων ἐβεβαίωσας. Ἐν ᾗ καὶ τὸ σύμβολον κείμενον τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων εὑρόντες ἀκολούθως ἐν ᾧ βαπτισθέντες ἐπιστεύσαμεν καὶ πιστεύομεν· ὅπερ καὶ ἐβεβαίωσαν οἱ συνελθόντες ἐν Κωνσταντινουπόλει ἅγιοι πατέρες ἑκατὸν πεντήκοντα. Ἀκαταπαύστως τοίνυν πάντας ὁδηγῶν ἥνωσας τὴν ἁγίαν τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαν, πείσας ἡμᾶς διὰ μεγίστων ὑποδειγμάτων ὡς οὐδέν ἐστι παρὰ ταῦτα πεπραγμένον ἐν τῇ ἁγιωτάτῃ καὶ οἰκουμενικῇ συνόδῳ τῇ ἐν Καλχηδόνι γενομένῃ, συμφωνούσῃ καὶ βεβαιούσῃ τὰ τοῖς ἐν Νικαίᾳ ἁγίοις πατράσιν. Οὐδὲν γὰρ εὑρόντες καινὸν αὐτοτελῶς συνῃνέσαμεν καὶ πεπιστεύκαμεν. Μεμαθήκαμεν δὲ ὥς τινες μονάζοντες φθονοῦντες τῇ ἡμῶν ἀδελφότητι εἰς τὰς ὑμῶν ὁσίας ἀκοὰς εἰσήνεγκαν λοιδορίας τινὰς οὐκ εὐχερῶς μεταγούσας εἰς λύπην τὴν ὑμῶν ὁσιότητα· καὶ πρῶτον μὲν ὡς τὰ λείψανα τοῦ ἐν ἁγίοις ἡμῶν πατρὸς τοῦ μακαρίου ἀρχιεπισκόπου Τιμοθέου μετηνέγκαμεν εἰς ἕτερον τόπον· ὅπερ πρᾶγμα οὔτε θεῷ οὔτε νόμοις πρέπον ἐστί. Καὶ ἐπὶ τούτοις εἰς ἕτερον μετεπήδησαν ἀσύστατον καὶ τοῦ προτέρου χεῖρον.Πῶς γὰρ ἀναθεματίζειν εἴχομεν τὴν ἐν Καλχηδόνι ἁγίαν σύνοδον, ᾗ πιστεύσαντες ἐβεβαιώσαμεν; Οὐκ ἀγνοεῖται δὲ, οὐδὲ λέληθε τὴν ὑμῶν θεοφίλειαν τῶν παρ’ ἡμῖν λαῶν ὁ ζῆλος καὶ ἡ ἐλαφρία καὶ τῶν νεωτερίζειν ἐθελόντων μοναζόντων, οἵτινες μελετήσαντες ἅμα τισὶν ἐθελοκάκοις τῆς ἐκκλησίας ἀποσκιρτήσασι τοὺς λαοὺς ἀποσπᾶν ἐπιχειροῦσι. Καὶ διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν, ἐσκεψάμεθα λόγον θεραπείας ἐχόμενον μηδὲν βλάπτοντα τὴν ἁγίαν σύνοδον τὴν ἐν Καλχηδόνι, εἰδότες οὐδὲν καινὸν ἔχειν αὐτὴν πεπραγμένον· καὶ πρὸς πεισμοσύνην τῶν ἀκεραίων καὶ ἀπολογίαν τοὺς ἐπισυνελθόντας ἡμῖν τοῦτο λέγειν πεποιήκαμεν. Καὶ τοῦτο μὲν πολὺς γενόμενος ταχέως ἐκώλυσα. Γνωρίζω δὲ τὴν ὑμῶν ἁγιωσύνην ὡς μέχρι καὶ νῦν οὐ παύονται οἱ τὰ ζιζάνια σπείροντες ἀεὶ μονάζοντες ὄργανα ἑαυτοῖς ἐγκαταμίξαντές τινων μοναστήριά ποτε μὴ οἰκησάντων, καὶ περιέρχονται φήμας θρυλλοῦντες διαφόρους καθ’ ἡμῶν καὶ κατὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς τοῦ Χριστοῦ εἰρήνης, καὶ μηδὲν ἡμᾶς συγχωροῦντες κανονικῶς καὶ πρεπόντως τῇ ἁγίᾳ τοῦ θεοῦ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ πράττειν, παρασκευάζοντες τοὺς παρ’ ἡμῖν λαοὺς μᾶλλον ἄρχειν ἡμῶν ἤπερ πείθεσθαι ἡμῖν, καὶ θέλουσι ποιεῖν ὅσα μὴ πρέπει θεῷ. Πιστεύομεν δὲ ὡς ἡ ὑμῶν ἁγιωσύνη διδάξει πάντα τὸν θειότατον δεσπότην τῆς οἰκουμένης, καὶ παρασκευάσει ὥστε τύπον αὐτοῖς παρασχεθῆναι παρὰ τῆς αὐτοῦ γαληνότητος, τὸν δέοντα περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς εἰρήνης πρεπούσης θεῷ τε καὶ βασιλεῖ, ὥστε πάντας ἐν τούτοις κατευνάζειν.
2627 EVAGRII SCHOLASTICI 2628 anathematizaste. Verum Calendio aliquanto 349 Α Οασιν οἴκησιν κατακρίνεται, ἀμῦναι νομισθεί; Ιλλου (4) (96) καὶ Λεοντίῳ καὶ Παμπρεπίῳ περὶ τὴν κατὰ Ζήνωνος τυραννίδα. Πέτρος δὲ ὁ κναφεύς, ὁ πρὸ Καλανδίωνος και Στεφάνου (97-98), ως μοι λέλεκται, τὸν ἴδιον ἀπειλήσει θρόνον· ὃς καὶ τῷ Ενωτική Ζήνωνος καθυπεσημήνατο, καὶ συνοδικοῖς δὲ πρό τερον (99) τὸν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐχρήσατο· ἡνώθη δὲ τούτῳ (1) ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρος Ακάκιος. Καὶ Μαρτύριος δὲ ὁ Ἱεροσολύμων ἐπίσκο- πος, συνοδικαῖς πρὸς τὸν Πέτρον ἐχρήσατο συλλα βαῖς. Μετὰ ταῦτά τινες τῆς Πέτρου κοινωνίας καυ balç. kav- τοὺς ἀπέκριναν (4) · ὡς ἐντεῦθεν τὸν Πέτρον τὴν ἐν post Oasim in exsilium relegatus est, eo quod Illi et Leontii ae Pamprepii qui adversus Zenonem tyrannidem sumpserant, partes fovisse existimare- tur. Petrus autem cognomento Fullo, qui ante Cà- lendionem ac Stephanum, ut jam dixi, episcopus fuerat Antiochiæ, sedem suam recuperavit. Qui quidem et Zenonis Henotico subscripsit, et syno- dicas litteras dedit ad Petrum Alexandrinæ urbis episcopum. Cum eodem Petro Alexandriæ episcopo Acacius quoque Constantinopolitanus episcopus communionem iniit. Sed et Martyrius episcopus VALESII ANNOTATIONES. fuisse condemnandi Calendionis testatur Liberatus in Breviario, cap. 18. Vera autem causa cur dam- natus fuerit ac depositus hæc erat, quod synodum Chalcedonensem defenderet, nec Zenonis edicto ac- quiesceret. Verba Liberati sunt hæc: Interea Calendion archiepiscopus Antiochenus deponitur. Accusatus in aperto tanquam inderotus principi, mittens populum in rebellionem cum illo. Latenter autem quia se non Suspenderet et a Felicis papæ, et Joannis commu- nione. Gelasius quoque in epistola 43 ad Dardanos ait Calendionem idcirco a Zenone pulsum fuisse, quod ejus nomen e Diptychis sustulisset, substituto in ejus locum Leontii nomine. 5. In manuscri- codice Florentino et Telleriano scriptum inveni Pto codice for minus, natione Isaurus, dignitate magister officiorum, ut ait Marcellinus in Chronico : qui cum apud imperatorem plurimum valuisset, tandem nescio quas ob causas ei infensus, tyran- n'dem in Oriente arripuit una cum Leontio, anno Christi 484, ut scribit Marcellinus, seu potius 483, ut recte Baronius observavit. Porro hic Hillus a Candido Isauro et a Damascio in Vita Isidori philo- sophi 122ovę, semper vocatur cum accentu in ultima. Ita etiam scribitur apud Suidam. "12205, inquit, όνομα κύριον, ὃς ἦν μάγιστρος Ζήνωνος, ὁ καὶ Ἰλ- λους. Εὑρὼν δὲ Ἰλλοὺς τὴν φθορέα εκρέμασεν ἐπὶ διδύμου ξύλου. Sic legendus est ille Suidæ locus. C (97-98) Πρὸ Καλανδίωνος καὶ Στεφάνου. Petrus Fullo paulo post reditum Zenonis Augusti, ex An- tiochena sede dejectus est anno post consulatum Basilisci et Armati. Ejus sedem Joannes quidam quem Petrus Apamiæ ordinarat episcopum, invasit, at supra notavi. Quo dejceto, Orientalis synodus Stephanum ordinavit, ut scribit Theophanes in Chronico. Hic cum Antiochenai sedem anni circiter spatio gubernasset, ab hæreticis in ecclesia cru- delissime necatus est anno Christi 479, post con- sulatum illi viri clarissimi, ut ex epistolis Simplicii papæ recte observavit Baronius. Quam ob cædem D graviter commotus Zeno, misit Antiochiam qui hoc facinus vindicarent, et in auctores seditionis anim- adverterent. Quin etiam ad vitandos tumultus, mandavit Acacio Constantinopolitano episcopo, ut Antiochenum antistitem in urbe regia ordinaret. Idque factum pacis ecclesiastica causa, tam im- perator, quam Acacius apud Simplicium papam excusavit, polliciti ordinationem Antiocheni antisti- tis juxta canonum præcepta a comprovinctalibus episcopis posthac esse faciendam. Ordinatus est igitur ab Acacio Stephanus Junior, qui cum tres annos sedisset, in ejus locum Calendio ab Orien- tali synodo creatus est episcopus, Trocundo et Severino coss. anno Christi 482, ut ex epistola Simplicii papæ docte observavit Baronius. Theo- phanes quidem Calendionem ab Acacio ordinatum (f) "Illov. Legendum "Tày. W. Lowth. ratoris. Theophanis sententiam confirmare videtur Candidus in libro tertio historiæ ita scribens : Ὡς Πέτρου τοῦ δυσσεβοῦς τὰς τῆς ᾿Ανατολῆς ταράσε σοντος ἐκκλησίας, Καλανδίωνα Ζήνων ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ ἱερᾶσθαι Αντιοχείας ἀπέσταλκε. id est, Quem admodum Zeno, dum Petrus ille impius Orientis tur- baret Ecclesias, misit Calendionem ut episcopus esset Antiochia. Sed et in gestis de nomine Acacii diserte scribitur Calendionem ab Acacio Constantinop. episcopo ordinatum fuisse. Simplicius quoque idem dicit in epistola citata, si verba attentius expan- damus. Quid enim aliud sonant hæc verba : An- tiocheni exordium sacerdotis qua ratione serius fuerit indicatum, quamvis minime nos latere potuerit, tamen et ipse vel synodus ejus indicavit. Quod sicut non oplavimus fieri, ita faciles excusationi quam neces sitas fecit exstitimus; quia quod voluntarium non est, non potest vocari in reatum, etc. Quis enim realus, quæ necessitas excusanda fuit apud Sim- plicium, nisi quod Calendionem contra leges_ec- clesiasticas Constantinopoli ordinarat Acacius. Jam vero quod de Joanne Codonato subjicit idem Theo- phanes, qui ab Antiochensibus ordinationis apud Constantinopolim factae ignaris, episcopus est or- dinatus, et quem Calendio postmodum ad sedem Tyriorum transtulit; vereor ne in eo hallucinatus sit. Non cnim Calendio, sed Acacius Joannem ad Tyriorum Ecclesiam transtulit, uti testatur Felix Liberatus. papa in libello damnationis Acacii, et Gelasius ac est procul dubio καὶ συνοδικοῖς δὲ πρὸς Πέτρον τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων ἐχρήσατο, quemadmodum legit Nicephorus. Christophorsonus tamen et Savilius ad marginem sui codicis emendant πρὸς Προτά p:ov, ineptissime. Jam pridem enim Proterius e vivis excesserat. Certe Petrum fullonem: Petro Mongo communicasse constat ex epistolis Gelasii papæ. enim, pulso Joanne Tabennesiota, communicavit Acacius, et synodicas ab eo litteras accepit et vicissim ad eum misit, ut docet Liberatus. Cum Petro autem Fullone nunquam communicavit Aca- cius; imo gioriari solebat quod ejus communion nunquam sociatus fuisset : cum tamen per hoc quod Petro Mongo communicabat, qui communi- cator erat Petri Fullonis, ipse quoque Fulloni communicaret, ut scribit Gelasius papa in epistola ad Orientales, quam primus edidit Jacobus Sir- mundus. Expirar. Cur se isti a communione Petri Mongi se- junxerint, causam non affert Evagrius. Sed et Liberatus in Breviario, cap. 18, admodum obscure id refert his verbis: Igitur Petrus Mongus ab abba:e VARIORUM. (96) ‘Aµīrai ropie "Illov. Hunc prætextum B esse scribit Constantinopoli, jussu Zenonis impe- (99) Καὶ συνοδικοῖς δὲ πρότερον. Scribendum (1) Hrwon 88 Tovry. Petro scilicet Mongo. Huie (2) Τινὲς τῆς Πέτρου κοινωνίας ἑαυτούς από
Ὁ δὲ Ἰωάννης ὁ ἐν Ῥώμῃ πεφευγὼς Φίληκα τὸν μετὰ Σιμπλίκιον τῆς Ῥώμης ἐπίσκοπον παρηνώχλει περὶ τῶν παρὰ Πέτρου γενομένων, καὶ πείθει, ὡς Ζαχαρίας λέγει, καθαιρετικὸν Ἀκακίῳ διαπεμφθῆναι παρὰ τοῦ αὐτοῦ Φίληκος τῆς πρὸς Πέτρον ἕνεκα κοινωνίας. Ὅπερ ὡς ἀκανονίστως γενόμενον, καθὼς ἱστόρηται τῷ αὐτῷ Ζαχαρίᾳ — ἐπιδεδώκασι γὰρ ἔνιοι τῶν ἐν τῇ μονῇ τῶν Ἀκοιμήτων καλουμένων τὸν μοναδικὸν μετιόντες βίον — , ὁ Ἀκάκιος οὐ προσήκατο. Καὶ ταῦτα μὲν Ζαχαρίᾳ γέγραπται. Δοκεῖ δέ μοι μηδὲν τῶν ἐπὶ τούτῳ πραχθέντων εἰδέναι, μόνην δὲ ἀκοὴν ἠκρωτηριασμένην ἀφηγήσασθαι. Ἐγὼ δὲ τῶν γεγενημένων τὴν ἀκρίβειαν ἔρχομαι λέξων. Λιβέλλων ἐπιδεδομένων πρὸς Ἰωάννου τῷ Φίληκι κατὰ Ἀκακίου ὡς ἀθέσμως Πέτρῳ κοινωνοῦντος, καὶ περὶ ἑτέρων ἀκανονίστως παρ’ αὐτοῦ γιγνομένων, στέλλονται πρὸς τοῦ Φίληκος παρὰ τὸν Ζήνωνα Βιτάλιος καὶ Μισῖνος ἐπίσκοποι, ἐφ’ ᾧ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον κρατεῖν ἀπελαθῆναί τε τὸν Πέτρον ὡς αἱρετικὸν καὶ Ἀκάκιον πεμφθῆναι πρὸς τὸν Φίληκα, περὶ ὧν Ἰωάννης, οὗ πολλάκις ἐμνήσθημεν, ἐναγάγοι τὰς εὐθύνας παρέξοντα.
2627 EVAGRII SCHOLASTICI 2628 anathematizaste. Verum Calendio aliquanto 349 Α Οασιν οἴκησιν κατακρίνεται, ἀμῦναι νομισθεί; Ιλλου (4) (96) καὶ Λεοντίῳ καὶ Παμπρεπίῳ περὶ τὴν κατὰ Ζήνωνος τυραννίδα. Πέτρος δὲ ὁ κναφεύς, ὁ πρὸ Καλανδίωνος και Στεφάνου (97-98), ως μοι λέλεκται, τὸν ἴδιον ἀπειλήσει θρόνον· ὃς καὶ τῷ Ενωτική Ζήνωνος καθυπεσημήνατο, καὶ συνοδικοῖς δὲ πρό τερον (99) τὸν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐχρήσατο· ἡνώθη δὲ τούτῳ (1) ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρος Ακάκιος. Καὶ Μαρτύριος δὲ ὁ Ἱεροσολύμων ἐπίσκο- πος, συνοδικαῖς πρὸς τὸν Πέτρον ἐχρήσατο συλλα βαῖς. Μετὰ ταῦτά τινες τῆς Πέτρου κοινωνίας καυ balç. kav- τοὺς ἀπέκριναν (4) · ὡς ἐντεῦθεν τὸν Πέτρον τὴν ἐν post Oasim in exsilium relegatus est, eo quod Illi et Leontii ae Pamprepii qui adversus Zenonem tyrannidem sumpserant, partes fovisse existimare- tur. Petrus autem cognomento Fullo, qui ante Cà- lendionem ac Stephanum, ut jam dixi, episcopus fuerat Antiochiæ, sedem suam recuperavit. Qui quidem et Zenonis Henotico subscripsit, et syno- dicas litteras dedit ad Petrum Alexandrinæ urbis episcopum. Cum eodem Petro Alexandriæ episcopo Acacius quoque Constantinopolitanus episcopus communionem iniit. Sed et Martyrius episcopus VALESII ANNOTATIONES. fuisse condemnandi Calendionis testatur Liberatus in Breviario, cap. 18. Vera autem causa cur dam- natus fuerit ac depositus hæc erat, quod synodum Chalcedonensem defenderet, nec Zenonis edicto ac- quiesceret. Verba Liberati sunt hæc: Interea Calendion archiepiscopus Antiochenus deponitur. Accusatus in aperto tanquam inderotus principi, mittens populum in rebellionem cum illo. Latenter autem quia se non Suspenderet et a Felicis papæ, et Joannis commu- nione. Gelasius quoque in epistola 43 ad Dardanos ait Calendionem idcirco a Zenone pulsum fuisse, quod ejus nomen e Diptychis sustulisset, substituto in ejus locum Leontii nomine. 5. In manuscri- codice Florentino et Telleriano scriptum inveni Pto codice for minus, natione Isaurus, dignitate magister officiorum, ut ait Marcellinus in Chronico : qui cum apud imperatorem plurimum valuisset, tandem nescio quas ob causas ei infensus, tyran- n'dem in Oriente arripuit una cum Leontio, anno Christi 484, ut scribit Marcellinus, seu potius 483, ut recte Baronius observavit. Porro hic Hillus a Candido Isauro et a Damascio in Vita Isidori philo- sophi 122ovę, semper vocatur cum accentu in ultima. Ita etiam scribitur apud Suidam. "12205, inquit, όνομα κύριον, ὃς ἦν μάγιστρος Ζήνωνος, ὁ καὶ Ἰλ- λους. Εὑρὼν δὲ Ἰλλοὺς τὴν φθορέα εκρέμασεν ἐπὶ διδύμου ξύλου. Sic legendus est ille Suidæ locus. C (97-98) Πρὸ Καλανδίωνος καὶ Στεφάνου. Petrus Fullo paulo post reditum Zenonis Augusti, ex An- tiochena sede dejectus est anno post consulatum Basilisci et Armati. Ejus sedem Joannes quidam quem Petrus Apamiæ ordinarat episcopum, invasit, at supra notavi. Quo dejceto, Orientalis synodus Stephanum ordinavit, ut scribit Theophanes in Chronico. Hic cum Antiochenai sedem anni circiter spatio gubernasset, ab hæreticis in ecclesia cru- delissime necatus est anno Christi 479, post con- sulatum illi viri clarissimi, ut ex epistolis Simplicii papæ recte observavit Baronius. Quam ob cædem D graviter commotus Zeno, misit Antiochiam qui hoc facinus vindicarent, et in auctores seditionis anim- adverterent. Quin etiam ad vitandos tumultus, mandavit Acacio Constantinopolitano episcopo, ut Antiochenum antistitem in urbe regia ordinaret. Idque factum pacis ecclesiastica causa, tam im- perator, quam Acacius apud Simplicium papam excusavit, polliciti ordinationem Antiocheni antisti- tis juxta canonum præcepta a comprovinctalibus episcopis posthac esse faciendam. Ordinatus est igitur ab Acacio Stephanus Junior, qui cum tres annos sedisset, in ejus locum Calendio ab Orien- tali synodo creatus est episcopus, Trocundo et Severino coss. anno Christi 482, ut ex epistola Simplicii papæ docte observavit Baronius. Theo- phanes quidem Calendionem ab Acacio ordinatum (f) "Illov. Legendum "Tày. W. Lowth. ratoris. Theophanis sententiam confirmare videtur Candidus in libro tertio historiæ ita scribens : Ὡς Πέτρου τοῦ δυσσεβοῦς τὰς τῆς ᾿Ανατολῆς ταράσε σοντος ἐκκλησίας, Καλανδίωνα Ζήνων ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ ἱερᾶσθαι Αντιοχείας ἀπέσταλκε. id est, Quem admodum Zeno, dum Petrus ille impius Orientis tur- baret Ecclesias, misit Calendionem ut episcopus esset Antiochia. Sed et in gestis de nomine Acacii diserte scribitur Calendionem ab Acacio Constantinop. episcopo ordinatum fuisse. Simplicius quoque idem dicit in epistola citata, si verba attentius expan- damus. Quid enim aliud sonant hæc verba : An- tiocheni exordium sacerdotis qua ratione serius fuerit indicatum, quamvis minime nos latere potuerit, tamen et ipse vel synodus ejus indicavit. Quod sicut non oplavimus fieri, ita faciles excusationi quam neces sitas fecit exstitimus; quia quod voluntarium non est, non potest vocari in reatum, etc. Quis enim realus, quæ necessitas excusanda fuit apud Sim- plicium, nisi quod Calendionem contra leges_ec- clesiasticas Constantinopoli ordinarat Acacius. Jam vero quod de Joanne Codonato subjicit idem Theo- phanes, qui ab Antiochensibus ordinationis apud Constantinopolim factae ignaris, episcopus est or- dinatus, et quem Calendio postmodum ad sedem Tyriorum transtulit; vereor ne in eo hallucinatus sit. Non cnim Calendio, sed Acacius Joannem ad Tyriorum Ecclesiam transtulit, uti testatur Felix Liberatus. papa in libello damnationis Acacii, et Gelasius ac est procul dubio καὶ συνοδικοῖς δὲ πρὸς Πέτρον τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων ἐχρήσατο, quemadmodum legit Nicephorus. Christophorsonus tamen et Savilius ad marginem sui codicis emendant πρὸς Προτά p:ov, ineptissime. Jam pridem enim Proterius e vivis excesserat. Certe Petrum fullonem: Petro Mongo communicasse constat ex epistolis Gelasii papæ. enim, pulso Joanne Tabennesiota, communicavit Acacius, et synodicas ab eo litteras accepit et vicissim ad eum misit, ut docet Liberatus. Cum Petro autem Fullone nunquam communicavit Aca- cius; imo gioriari solebat quod ejus communion nunquam sociatus fuisset : cum tamen per hoc quod Petro Mongo communicabat, qui communi- cator erat Petri Fullonis, ipse quoque Fulloni communicaret, ut scribit Gelasius papa in epistola ad Orientales, quam primus edidit Jacobus Sir- mundus. Expirar. Cur se isti a communione Petri Mongi se- junxerint, causam non affert Evagrius. Sed et Liberatus in Breviario, cap. 18, admodum obscure id refert his verbis: Igitur Petrus Mongus ab abba:e VARIORUM. (96) ‘Aµīrai ropie "Illov. Hunc prætextum B esse scribit Constantinopoli, jussu Zenonis impe- (99) Καὶ συνοδικοῖς δὲ πρότερον. Scribendum (1) Hrwon 88 Tovry. Petro scilicet Mongo. Huie (2) Τινὲς τῆς Πέτρου κοινωνίας ἑαυτούς από
Chapter XVIICaput XVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Πρὶν ἢ δὲ τούτους φθῆναι τὴν βασιλέως, Κύριλλος ὁ τῶν Ἀκοιμήτων καλουμένων ἡγούμενος στέλλει πρὸς Φίληκα καταμεμφόμενος τὴν βραδυτῆτα, τηλικούτων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἁμαρτανομένων· καὶ γράφει Φίληξ τοῖς περὶ Μισῖνον μηδὲν πρᾶξαι πρὶν τῷ Κυρίλλῳ συντύχοιεν καὶ παρ’ αὐτοῦ τὸ πρακτέον μάθοιεν.
2627 EVAGRII SCHOLASTICI 2628 anathematizaste. Verum Calendio aliquanto 349 Α Οασιν οἴκησιν κατακρίνεται, ἀμῦναι νομισθεί; Ιλλου (4) (96) καὶ Λεοντίῳ καὶ Παμπρεπίῳ περὶ τὴν κατὰ Ζήνωνος τυραννίδα. Πέτρος δὲ ὁ κναφεύς, ὁ πρὸ Καλανδίωνος και Στεφάνου (97-98), ως μοι λέλεκται, τὸν ἴδιον ἀπειλήσει θρόνον· ὃς καὶ τῷ Ενωτική Ζήνωνος καθυπεσημήνατο, καὶ συνοδικοῖς δὲ πρό τερον (99) τὸν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐχρήσατο· ἡνώθη δὲ τούτῳ (1) ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρος Ακάκιος. Καὶ Μαρτύριος δὲ ὁ Ἱεροσολύμων ἐπίσκο- πος, συνοδικαῖς πρὸς τὸν Πέτρον ἐχρήσατο συλλα βαῖς. Μετὰ ταῦτά τινες τῆς Πέτρου κοινωνίας καυ balç. kav- τοὺς ἀπέκριναν (4) · ὡς ἐντεῦθεν τὸν Πέτρον τὴν ἐν post Oasim in exsilium relegatus est, eo quod Illi et Leontii ae Pamprepii qui adversus Zenonem tyrannidem sumpserant, partes fovisse existimare- tur. Petrus autem cognomento Fullo, qui ante Cà- lendionem ac Stephanum, ut jam dixi, episcopus fuerat Antiochiæ, sedem suam recuperavit. Qui quidem et Zenonis Henotico subscripsit, et syno- dicas litteras dedit ad Petrum Alexandrinæ urbis episcopum. Cum eodem Petro Alexandriæ episcopo Acacius quoque Constantinopolitanus episcopus communionem iniit. Sed et Martyrius episcopus VALESII ANNOTATIONES. fuisse condemnandi Calendionis testatur Liberatus in Breviario, cap. 18. Vera autem causa cur dam- natus fuerit ac depositus hæc erat, quod synodum Chalcedonensem defenderet, nec Zenonis edicto ac- quiesceret. Verba Liberati sunt hæc: Interea Calendion archiepiscopus Antiochenus deponitur. Accusatus in aperto tanquam inderotus principi, mittens populum in rebellionem cum illo. Latenter autem quia se non Suspenderet et a Felicis papæ, et Joannis commu- nione. Gelasius quoque in epistola 43 ad Dardanos ait Calendionem idcirco a Zenone pulsum fuisse, quod ejus nomen e Diptychis sustulisset, substituto in ejus locum Leontii nomine. 5. In manuscri- codice Florentino et Telleriano scriptum inveni Pto codice for minus, natione Isaurus, dignitate magister officiorum, ut ait Marcellinus in Chronico : qui cum apud imperatorem plurimum valuisset, tandem nescio quas ob causas ei infensus, tyran- n'dem in Oriente arripuit una cum Leontio, anno Christi 484, ut scribit Marcellinus, seu potius 483, ut recte Baronius observavit. Porro hic Hillus a Candido Isauro et a Damascio in Vita Isidori philo- sophi 122ovę, semper vocatur cum accentu in ultima. Ita etiam scribitur apud Suidam. "12205, inquit, όνομα κύριον, ὃς ἦν μάγιστρος Ζήνωνος, ὁ καὶ Ἰλ- λους. Εὑρὼν δὲ Ἰλλοὺς τὴν φθορέα εκρέμασεν ἐπὶ διδύμου ξύλου. Sic legendus est ille Suidæ locus. C (97-98) Πρὸ Καλανδίωνος καὶ Στεφάνου. Petrus Fullo paulo post reditum Zenonis Augusti, ex An- tiochena sede dejectus est anno post consulatum Basilisci et Armati. Ejus sedem Joannes quidam quem Petrus Apamiæ ordinarat episcopum, invasit, at supra notavi. Quo dejceto, Orientalis synodus Stephanum ordinavit, ut scribit Theophanes in Chronico. Hic cum Antiochenai sedem anni circiter spatio gubernasset, ab hæreticis in ecclesia cru- delissime necatus est anno Christi 479, post con- sulatum illi viri clarissimi, ut ex epistolis Simplicii papæ recte observavit Baronius. Quam ob cædem D graviter commotus Zeno, misit Antiochiam qui hoc facinus vindicarent, et in auctores seditionis anim- adverterent. Quin etiam ad vitandos tumultus, mandavit Acacio Constantinopolitano episcopo, ut Antiochenum antistitem in urbe regia ordinaret. Idque factum pacis ecclesiastica causa, tam im- perator, quam Acacius apud Simplicium papam excusavit, polliciti ordinationem Antiocheni antisti- tis juxta canonum præcepta a comprovinctalibus episcopis posthac esse faciendam. Ordinatus est igitur ab Acacio Stephanus Junior, qui cum tres annos sedisset, in ejus locum Calendio ab Orien- tali synodo creatus est episcopus, Trocundo et Severino coss. anno Christi 482, ut ex epistola Simplicii papæ docte observavit Baronius. Theo- phanes quidem Calendionem ab Acacio ordinatum (f) "Illov. Legendum "Tày. W. Lowth. ratoris. Theophanis sententiam confirmare videtur Candidus in libro tertio historiæ ita scribens : Ὡς Πέτρου τοῦ δυσσεβοῦς τὰς τῆς ᾿Ανατολῆς ταράσε σοντος ἐκκλησίας, Καλανδίωνα Ζήνων ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ ἱερᾶσθαι Αντιοχείας ἀπέσταλκε. id est, Quem admodum Zeno, dum Petrus ille impius Orientis tur- baret Ecclesias, misit Calendionem ut episcopus esset Antiochia. Sed et in gestis de nomine Acacii diserte scribitur Calendionem ab Acacio Constantinop. episcopo ordinatum fuisse. Simplicius quoque idem dicit in epistola citata, si verba attentius expan- damus. Quid enim aliud sonant hæc verba : An- tiocheni exordium sacerdotis qua ratione serius fuerit indicatum, quamvis minime nos latere potuerit, tamen et ipse vel synodus ejus indicavit. Quod sicut non oplavimus fieri, ita faciles excusationi quam neces sitas fecit exstitimus; quia quod voluntarium non est, non potest vocari in reatum, etc. Quis enim realus, quæ necessitas excusanda fuit apud Sim- plicium, nisi quod Calendionem contra leges_ec- clesiasticas Constantinopoli ordinarat Acacius. Jam vero quod de Joanne Codonato subjicit idem Theo- phanes, qui ab Antiochensibus ordinationis apud Constantinopolim factae ignaris, episcopus est or- dinatus, et quem Calendio postmodum ad sedem Tyriorum transtulit; vereor ne in eo hallucinatus sit. Non cnim Calendio, sed Acacius Joannem ad Tyriorum Ecclesiam transtulit, uti testatur Felix Liberatus. papa in libello damnationis Acacii, et Gelasius ac est procul dubio καὶ συνοδικοῖς δὲ πρὸς Πέτρον τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων ἐχρήσατο, quemadmodum legit Nicephorus. Christophorsonus tamen et Savilius ad marginem sui codicis emendant πρὸς Προτά p:ov, ineptissime. Jam pridem enim Proterius e vivis excesserat. Certe Petrum fullonem: Petro Mongo communicasse constat ex epistolis Gelasii papæ. enim, pulso Joanne Tabennesiota, communicavit Acacius, et synodicas ab eo litteras accepit et vicissim ad eum misit, ut docet Liberatus. Cum Petro autem Fullone nunquam communicavit Aca- cius; imo gioriari solebat quod ejus communion nunquam sociatus fuisset : cum tamen per hoc quod Petro Mongo communicabat, qui communi- cator erat Petri Fullonis, ipse quoque Fulloni communicaret, ut scribit Gelasius papa in epistola ad Orientales, quam primus edidit Jacobus Sir- mundus. Expirar. Cur se isti a communione Petri Mongi se- junxerint, causam non affert Evagrius. Sed et Liberatus in Breviario, cap. 18, admodum obscure id refert his verbis: Igitur Petrus Mongus ab abba:e VARIORUM. (96) ‘Aµīrai ropie "Illov. Hunc prætextum B esse scribit Constantinopoli, jussu Zenonis impe- (99) Καὶ συνοδικοῖς δὲ πρότερον. Scribendum (1) Hrwon 88 Tovry. Petro scilicet Mongo. Huie (2) Τινὲς τῆς Πέτρου κοινωνίας ἑαυτούς από
Γεγόνασι πρὸς αὐτοὺς καὶ ἕτερα πρὸς τοῦ Φίληκος ὑπομνηστικά, καὶ πρὸς τὸν Ζήνωνα γράμματα περί τε τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου καὶ τοῦ ἐν Ἀφρικῇ διωγμοῦ τοῦ κατὰ Ὀνώριχον. Ἐπέστειλε δὲ καὶ πρὸς Ἀκάκιον. Πρὸς ὃν ὁ Ζήνων ἀντέγραφε μάτην τὸν Ἰωάννην αὐτὸν διαταράξαι, διομοσάμενον μὲν μηδαμῆ μηδαμῶς παριέναι διὰ τοῦ θρόνου τῆς Ἀλεξανδρέων, παραβάντα δὲ καὶ τὰ ὠμοσμένα ἀλογήσαντα πᾶσαν ἱεροσυλίαν ἐργάσασθαι· καὶ Πέτρον δὲ μὴ ἀβασανίστως προχειρισθῆναι, ἀλλ’ αὐτοχειρίᾳ ὑπογράψαντα δέχεσθαι τὴν πίστιν τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ ἁγίων πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ συνεληλυθότων, ᾗτινι καὶ ἡ ἐν Καλχηδόνι ἁγία σύνοδος ἠκολούθησε. Καὶ ταῦτα γέγραπται ἐπὶ ῥήματος· Ὀφείλειν ἀσφαλῶς ἔχειν καὶ τὴν ἡμετέραν εὐσέβειαν καὶ τὸν προλεχθέντα ἁγιώτατον Πέτρον καὶ πάσας τὰς ἁγιωτάτας ἐκκλησίας τὴν Καλχηδοναίων ἁγιωτάτην σύνοδον δέχεσθαι καὶ σέβειν, ἥτις συνέστη τῇ πίστει τῇ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ. Καὶ ἐμφέρονται τοῖς [τε] πεπραγμένοις ἐπιστολαὶ παρά τε Κυρίλλου τοῦ λεχθέντος καὶ ἑτέρων ἀρχιμανδριτῶν τῆς βασιλίδος καὶ παρὰ ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν τοῦ Αἰγυπτιακοῦ κλίματος πρὸς Φίληκα κατὰ Πέτρου ὡς αἱρετικοῦ καὶ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ. Οἳ καὶ διήλεγξαν — οἱ ἐκ τῆς μονῆς τῶν Ἀκοιμήτων ἀφιγμένοι πρὸς Φίληκα — τοὺς περὶ Μισῖνον, ὡς μέχρι τῆς αὐτῶν παρουσίας τῆς ἀνὰ τὸ Βυζάντιον ἐν παραβύστῳ Πέτρος ἐν ταῖς ἱεραῖς δέλτοις ἀνεγινώσκετο, καὶ ἐξ ἐκείνου ἕως νῦν ἀναφανδόν· καὶ οὕτως τοὺς περὶ Μισῖνον κοινωνῆσαι. Καὶ ἡ ἐπιστολὴ δὲ τῶν Αἰγυπτίων τὰ αὐτὰ περὶ Πέτρου ἔλεγεν, καὶ ὡς Ἰωάννης μὲν ὀρθόδοξος ὢν ἐνθέσμως κεχειροτόνητο,Πέτρος δὲ ὑπὸ δύο καὶ μόνων ἐπισκόπων παραπλησίων αὐτῷ τὴν κακοδοξίαν ἐχειροτονήθη· καὶ ὡς ἄρτι μετὰ τὴν φυγὴν Ἰωάννου πάσης αἰκίας ἰδέα κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπηνέχθη· ταῦτά τε πάντα γνῶναι τὸν Ἀκάκιον δι’ ἐνίων αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως ἀφιγμένων· καὶ συνεργὸν ἐν πᾶσιν εὑρεῖν Πέτρῳ τὸν Ἀκάκιον.
2627 EVAGRII SCHOLASTICI 2628 anathematizaste. Verum Calendio aliquanto 349 Α Οασιν οἴκησιν κατακρίνεται, ἀμῦναι νομισθεί; Ιλλου (4) (96) καὶ Λεοντίῳ καὶ Παμπρεπίῳ περὶ τὴν κατὰ Ζήνωνος τυραννίδα. Πέτρος δὲ ὁ κναφεύς, ὁ πρὸ Καλανδίωνος και Στεφάνου (97-98), ως μοι λέλεκται, τὸν ἴδιον ἀπειλήσει θρόνον· ὃς καὶ τῷ Ενωτική Ζήνωνος καθυπεσημήνατο, καὶ συνοδικοῖς δὲ πρό τερον (99) τὸν τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐχρήσατο· ἡνώθη δὲ τούτῳ (1) ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πρόεδρος Ακάκιος. Καὶ Μαρτύριος δὲ ὁ Ἱεροσολύμων ἐπίσκο- πος, συνοδικαῖς πρὸς τὸν Πέτρον ἐχρήσατο συλλα βαῖς. Μετὰ ταῦτά τινες τῆς Πέτρου κοινωνίας καυ balç. kav- τοὺς ἀπέκριναν (4) · ὡς ἐντεῦθεν τὸν Πέτρον τὴν ἐν post Oasim in exsilium relegatus est, eo quod Illi et Leontii ae Pamprepii qui adversus Zenonem tyrannidem sumpserant, partes fovisse existimare- tur. Petrus autem cognomento Fullo, qui ante Cà- lendionem ac Stephanum, ut jam dixi, episcopus fuerat Antiochiæ, sedem suam recuperavit. Qui quidem et Zenonis Henotico subscripsit, et syno- dicas litteras dedit ad Petrum Alexandrinæ urbis episcopum. Cum eodem Petro Alexandriæ episcopo Acacius quoque Constantinopolitanus episcopus communionem iniit. Sed et Martyrius episcopus VALESII ANNOTATIONES. fuisse condemnandi Calendionis testatur Liberatus in Breviario, cap. 18. Vera autem causa cur dam- natus fuerit ac depositus hæc erat, quod synodum Chalcedonensem defenderet, nec Zenonis edicto ac- quiesceret. Verba Liberati sunt hæc: Interea Calendion archiepiscopus Antiochenus deponitur. Accusatus in aperto tanquam inderotus principi, mittens populum in rebellionem cum illo. Latenter autem quia se non Suspenderet et a Felicis papæ, et Joannis commu- nione. Gelasius quoque in epistola 43 ad Dardanos ait Calendionem idcirco a Zenone pulsum fuisse, quod ejus nomen e Diptychis sustulisset, substituto in ejus locum Leontii nomine. 5. In manuscri- codice Florentino et Telleriano scriptum inveni Pto codice for minus, natione Isaurus, dignitate magister officiorum, ut ait Marcellinus in Chronico : qui cum apud imperatorem plurimum valuisset, tandem nescio quas ob causas ei infensus, tyran- n'dem in Oriente arripuit una cum Leontio, anno Christi 484, ut scribit Marcellinus, seu potius 483, ut recte Baronius observavit. Porro hic Hillus a Candido Isauro et a Damascio in Vita Isidori philo- sophi 122ovę, semper vocatur cum accentu in ultima. Ita etiam scribitur apud Suidam. "12205, inquit, όνομα κύριον, ὃς ἦν μάγιστρος Ζήνωνος, ὁ καὶ Ἰλ- λους. Εὑρὼν δὲ Ἰλλοὺς τὴν φθορέα εκρέμασεν ἐπὶ διδύμου ξύλου. Sic legendus est ille Suidæ locus. C (97-98) Πρὸ Καλανδίωνος καὶ Στεφάνου. Petrus Fullo paulo post reditum Zenonis Augusti, ex An- tiochena sede dejectus est anno post consulatum Basilisci et Armati. Ejus sedem Joannes quidam quem Petrus Apamiæ ordinarat episcopum, invasit, at supra notavi. Quo dejceto, Orientalis synodus Stephanum ordinavit, ut scribit Theophanes in Chronico. Hic cum Antiochenai sedem anni circiter spatio gubernasset, ab hæreticis in ecclesia cru- delissime necatus est anno Christi 479, post con- sulatum illi viri clarissimi, ut ex epistolis Simplicii papæ recte observavit Baronius. Quam ob cædem D graviter commotus Zeno, misit Antiochiam qui hoc facinus vindicarent, et in auctores seditionis anim- adverterent. Quin etiam ad vitandos tumultus, mandavit Acacio Constantinopolitano episcopo, ut Antiochenum antistitem in urbe regia ordinaret. Idque factum pacis ecclesiastica causa, tam im- perator, quam Acacius apud Simplicium papam excusavit, polliciti ordinationem Antiocheni antisti- tis juxta canonum præcepta a comprovinctalibus episcopis posthac esse faciendam. Ordinatus est igitur ab Acacio Stephanus Junior, qui cum tres annos sedisset, in ejus locum Calendio ab Orien- tali synodo creatus est episcopus, Trocundo et Severino coss. anno Christi 482, ut ex epistola Simplicii papæ docte observavit Baronius. Theo- phanes quidem Calendionem ab Acacio ordinatum (f) "Illov. Legendum "Tày. W. Lowth. ratoris. Theophanis sententiam confirmare videtur Candidus in libro tertio historiæ ita scribens : Ὡς Πέτρου τοῦ δυσσεβοῦς τὰς τῆς ᾿Ανατολῆς ταράσε σοντος ἐκκλησίας, Καλανδίωνα Ζήνων ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ ἱερᾶσθαι Αντιοχείας ἀπέσταλκε. id est, Quem admodum Zeno, dum Petrus ille impius Orientis tur- baret Ecclesias, misit Calendionem ut episcopus esset Antiochia. Sed et in gestis de nomine Acacii diserte scribitur Calendionem ab Acacio Constantinop. episcopo ordinatum fuisse. Simplicius quoque idem dicit in epistola citata, si verba attentius expan- damus. Quid enim aliud sonant hæc verba : An- tiocheni exordium sacerdotis qua ratione serius fuerit indicatum, quamvis minime nos latere potuerit, tamen et ipse vel synodus ejus indicavit. Quod sicut non oplavimus fieri, ita faciles excusationi quam neces sitas fecit exstitimus; quia quod voluntarium non est, non potest vocari in reatum, etc. Quis enim realus, quæ necessitas excusanda fuit apud Sim- plicium, nisi quod Calendionem contra leges_ec- clesiasticas Constantinopoli ordinarat Acacius. Jam vero quod de Joanne Codonato subjicit idem Theo- phanes, qui ab Antiochensibus ordinationis apud Constantinopolim factae ignaris, episcopus est or- dinatus, et quem Calendio postmodum ad sedem Tyriorum transtulit; vereor ne in eo hallucinatus sit. Non cnim Calendio, sed Acacius Joannem ad Tyriorum Ecclesiam transtulit, uti testatur Felix Liberatus. papa in libello damnationis Acacii, et Gelasius ac est procul dubio καὶ συνοδικοῖς δὲ πρὸς Πέτρον τὸν τῆς Ἀλεξανδρέων ἐχρήσατο, quemadmodum legit Nicephorus. Christophorsonus tamen et Savilius ad marginem sui codicis emendant πρὸς Προτά p:ov, ineptissime. Jam pridem enim Proterius e vivis excesserat. Certe Petrum fullonem: Petro Mongo communicasse constat ex epistolis Gelasii papæ. enim, pulso Joanne Tabennesiota, communicavit Acacius, et synodicas ab eo litteras accepit et vicissim ad eum misit, ut docet Liberatus. Cum Petro autem Fullone nunquam communicavit Aca- cius; imo gioriari solebat quod ejus communion nunquam sociatus fuisset : cum tamen per hoc quod Petro Mongo communicabat, qui communi- cator erat Petri Fullonis, ipse quoque Fulloni communicaret, ut scribit Gelasius papa in epistola ad Orientales, quam primus edidit Jacobus Sir- mundus. Expirar. Cur se isti a communione Petri Mongi se- junxerint, causam non affert Evagrius. Sed et Liberatus in Breviario, cap. 18, admodum obscure id refert his verbis: Igitur Petrus Mongus ab abba:e VARIORUM. (96) ‘Aµīrai ropie "Illov. Hunc prætextum B esse scribit Constantinopoli, jussu Zenonis impe- (99) Καὶ συνοδικοῖς δὲ πρότερον. Scribendum (1) Hrwon 88 Tovry. Petro scilicet Mongo. Huie (2) Τινὲς τῆς Πέτρου κοινωνίας ἑαυτούς από
PG 86:2631Ἐπηύξησε δὲ ταῦτα Συμεώνης μοναχὸς τῶν Ἀκοιμήτων ὁ παρὰ Κυρίλλου σταλείς. Διήλεγξε γὰρ τοὺς περὶ Μισῖνον καὶ Βιτάλιον κοινωνήσαντας τοῖς αἱρετικοῖς, διαρρήδην ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνόματος Πέτρου ἐν τοῖς ἱεροῖς διπτύχοις, καὶ ταύτῃ ὑπαχθῆναι πολλοὺς τῶν ἁπλουστέρων ὑπὸ τῶν αἱρετικῶν, λεγόντων δεχθῆναι τὸν Πέτρον καὶ πρὸς τοῦ Ῥώμης θρόνου. Καὶ πρὸς πεύσεις δὲ διαφόρους ἔλεγεν ὁ Συμεώνης μὴ ἀνασχέσθαι τοὺς περὶ Μισῖνον ἐντυχεῖν ὀρθοδόξῳ τινί, ἢ γραμμάτων ἀπόδοσιν ποιήσασθαι, ἤ τι τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀκριβῶσαι. Παρήχθη δὲ καὶ Σιλβανὸς πρεσβύτερος συνὼν Μισίνῳ καὶ Βιταλίῳ ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου, ὃς τὴν τῶν μοναχῶν φωνὴν ἐπεβεβαίωσεν. Ἀνεγνώσθη καὶ Ἀκακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον, λέγουσα πάλαι καθῃρῆσθαι Πέτρον καὶ υἱὸν νυκτὸς καθεστάναι. Καὶ ἐπὶ τούτοις τῆς ἱερωσύνης ἀπεκινήθησαν καὶ τῆς ἀχράντου κοινωνίας ἐχωρίσθησαν Μισῖνός τε καὶ Βιτάλιος, πάσης τῆς συνόδου ψηφισαμένης ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Πέτρον τὸν αἱρετικὸν τὸν καὶ πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθέδρας κατακριθέντα ἀποκηρυχθέντα τε καὶ ἀναθεματισθέντα, ἡ Ῥωμαίων ἐκκλησία οὐ δέχεται. ᾯ τινι εἰ καὶ μὴ ἄλλο τι ἀντετίθετο, τοῦτο ἤρκεσεν ἂν ὅτι ἀπὸ αἱρετικῶν χειροτονηθεὶς τῶν ὀρθοδόξων ἡγεῖσθαι οὐκ ἠδύνατο. Περιέχει δὲ καὶ τοῦτο· Ἀκάκιον δὲ τὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως μεγίστης εὐθύνης ἄξιον τὸ πρᾶγμα ἀπέδειξε, διότι πρὸς Σιμπλίκιον γράφων καὶ αἱρετικὸν καλέσας τὸν Πέτρον νῦν τῷ βασιλεῖ οὐ πεφανέρωκε, δέον εἴπερ ἠγάπα τὸν Ζήνωνα τοῦτο πρᾶξαι. Ἀλλὰ μᾶλλον τῷ πόθῳ ἀγαπᾷ τὸν βασιλέα, οὐ τὴν πίστιν ἀγαπᾷ. Ἀλλ’ ἐπὶ τὰ ἑξῆς τὸν λόγον ἐπαναγάγωμεν. Φέρεται Ἀκακίου ἐπιστολὴ πρὸς τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ προέδρους κληρικούς τε καὶ μοναχοὺς καὶ πρὸς ἅπαντα τὸν λεών,δι’ ἧς ἐπειράθη τὸ γενόμενον ἀνακαλέσασθαι σχίσμα. Περὶ ὧν καὶ πρὸς Πέτρον τὸν Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπον γέγραφε.
Α Πατρὸς τοῦ μακαρίου ἀρχιεπισκόπου Τιμοθέου μετα Β ηνέγκαμεν εἰς ἕτερον τόπον. Οπερ πράγμα ούτε Θεῷ, οὔτε νόμοις πρέπον ἐστί. Καὶ ἐπὶ τούτοις εἰ; ἕτερον μετεπήδησαν ἀσύστατον καὶ τοῦ προτέρου χεῖρον. Πῶς γὰρ ἀναθεματίζειν εἴχομεν τὴν ἐν Καλ χηδόνι ἁγίαν σύνοδον ᾗ πιστεύσαντες ἐβεβαιώσαμεν : Οὐκ ἀγνοεῖται δὲ, οὐδὲ λέληθε τὴν ὑμῶν θεοφίλειαν τῶν παρ' ἡμῖν λαῶν ὁ ζῆλος, καὶ ἡ ἐλαφρία, καὶ τῶν νεωτερίζειν ἐθελόντων μοναζόντων, οίτινες μετ λετήσαντες ἅμα τισὶν ἐθελοκάκοις τῆς Ἐκκλησίας αποσκιρτήσασι, τοὺς λαοὺς ἀποσπᾶν ἐπιχειροῦσι. Καὶ διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν ἐσκεψάμεθα λόγον (7) θεραπείας εχόμενον, μηδὲν βλάπτοντα τὴν ἁγίαν σύνοδον τὴν ἐν Καλχηδόνι, εἰδότες οὐδὲν καινὸν ἔχειν αὐτῇ πεπραγμένον. Καὶ πρὸς πεισμοσύνην τῶν ἀκε ραίων καὶ ἀπολογίαν, τοὺς ἐπισυνελθόντας ἡμῖν (8) τοῦτο λέγειν πεποιήκαμεν. Καὶ τοῦτο μὲν (9) πολὺς γενόμενος, ταχέως εκώλυσα. Γνωρίζω δὲ τῇ ὑμῶν ἁγιωσύνῃ, ὡς καὶ μέχρι νῦν οὐ παύονται οἱ τὰ ζιζά νια σπείροντες ἀεὶ μονάζοντες, όργανα ἑαυτοῖς ἐγκα- ταμίξαντές τινων μοναστηρίων (10) ποτὲ μὴ οἰκη- σάντων, καὶ περιέρχονται φήμες θρυλοῦντες διαφό συνελθόντας. επισυνελθόντας EVAGRII SCHOLASTICI quasdam fraternitati nostræ invidentes, ad sanctis- simas aures vestras quædam detulisse convicia, quæ sanctitatem tuem haud facile adversum nos concitare potuerunt. Primum quidem quod sancti Patris nostri et archiepiscopi, beati Timothei reli- quias alium in locum transtulerimus. Quod quidem facinus, nec Deo acceptum nec legibus consenta- neum est. Deinde ad alterum crimen transi- liunt, quod nec verisimile est, et priore iilo longe deterius videtur. Quo enim modo sanctam Chal- cedonensem synodum anathenalizare potuimus, cui credidimus, et quam confirmavimus? Neque vero ignoras, ut arbitror, nec tuam latet sanctitatem quanta sit æmulatio ac levitas populorum nostro- rum, et monachorum novis rebus studentium. Qui conjuratione facta cumn quibusdam malevolis hominibus qui ab Ecclesia recesserunt, populum secum avellere conantur. At nos precationibus vestris adjuti, rationem excogitavimus quæ huic malo mederetur; nec sanctam Chalcedonensem synodum ullatenus offenderet; quippe qui sciamus, nihil in ea novi gestum esse. Atque ut persuade- VALES ANNOTATIONES. dem sibi dicit hoc crimen Mongus, quod reliquias Timothei Salofacioli in alium locum transtulisset. Sed id factum nec excusat, nec negat; hoc solum dicere contentus, istud facinus coram Deo et coram hominibus impium esse. Quippe humanæ leges sepulcrorum violatores graviter puniunt. Certe Victor Tunonensis in Chronico de Mongo ita scribit: ⚫ Post consulatum Zenonis tertium, qui confestim favore Zenonis principis, synodum Chalcedonensem de pulpito coram populis damnat. Nomina Proterii et Timothei Salafatiatii de ecclesiasticis diptychis tollit; et Dioscori et Æluri, qui Protorium inter- fecit, scribit corpusque Timothei Salafatiatii de ecclesia ejiciens, in loco deserto foras civitatem projecit. Idem quoque testatur Liberatus in Bre- viario, cap. 18, his verbis: Sed et Petrum Alexan- drinum anathematizantem synodum Chalcedonen- sein et tomum papæ Leonis, qui sublato nomine Proterii et Timothei catholici de diptychis, Dioscori et Timothei Æluri nomina scripsit: qui ejusdem Timothei catholici corpus de terra levavit, et foras projecit, qui inter episcopos catholicos sepultus fuerat, miris eum laudibus prosecutus est Acacius, de quo se tanta crimina antea meminerat retulisse. > Denique Felix papa, in sententia damnationis adver- sus Acacium, idipsum diserte confirmat: ut jam de hujus facinoris veritate dubitari non possit. posuerunt interpretes. Nam Musculus quidem ita vertit: Libellum" considerate concinnavimus, mali hujus medelam habentem; Christophorsonus autem hoc modo: Litteras hasce excogitarimus, quæ huic malo remedio sint. Joannes vero Langus, Nicephori interpres ita transtulit. Re deliberata, rationem quæ mederi malo imminenti posset, invenimus. Ex his tribus interpretationibus, secunda quidem penitus respuenda est: prima autem ac tertia ferri possunt. Commodius tamen mihi videtur, 26yov orationein interpretari, seu sermonem ad populum, quem Petrus habuit in Ecclesia tunc cum acta ecclesia- stica confici jussit coram legatis Acacii, de quibus supra locutus est Evagrius. hunc locum ita vertit: Ferimus ut ab iis qui no- biscum_conventus agunt, ista dicerentur. Musculas vero sic interpretatur. Eos qui ad nos venerunt, hoc idem dicere fecimus. Christophorsoni autem interpretatio sic habet: Tum ut illi qui nobiscum una accersebantur [sic quidem edit. Paris. puto tamen Valesium scripsisse accensebantur. Christophorsoni quidem interpretatio juxta editionem Coloss., anno 1612, exhibet versabantur], pro defensione idem ipsum dicerent, effecimus. Verbum igitur ènɩsuved- 66vta; nihil aliud significare existimarunt, quam C Εgo vero per vocem intelligi puto clericos et laicos partis Timothei Salofacioli, qui aggregati erant Pero Mongo jussu Zenonis Augusti. Nam imperator Zeno suasu et consilio Acacii, scripserat Apollonio Augustali et Pergamio duci, ut pellerent quiden Joannem Ta- laiam, inthronizarent autem Petrum), suscipientem Henoticon et clericos Timothei catholici, ut scribit Liberatus in Breviario, cap. 18. Scripserat etiam Zeno litteras ad Petrum Mongum, quibus ei man- dabat, ut clericos partis Timothei ipsi consentientes susciperet, quemadmodum idem Liberatus affirmat his verbis Et quidem Petrus inthronizatur ab om- nibus. Scriptum est ab imperatore, ut consentientes Susciperet eos qui erunt a parte Timothei catholici. Id est, tam clericos, quam laicos, qui Zenonis edicto consentire voluissent. Hos igitur, cum ecclesiastica acta conficeret Petrus Mongus, quibus Acacio pro- baret se Chalcedonensem synodum nunquam dam- nasse, testes adhibuit, fecitque ut testimonio suo confirmarent, Chalcedonensem synodum nunquam a Petro fuisse damnatam. Eorum porro testimo- nium fide dignum videbatur, co quod fuissent ex parte Timothei catholici, qui synodum Chalcedo- nensem perpetuo defenderat. Vide caput 16, in fine, ex quo hee intelligenda sunt. De iisdem lo- quitur Felix papa in sententia damnationis adversus Acacium, ubi ait: Quid enim sunt aliud, qui post obitum sanctæ memoria Timothei, ad Ecclesiam sub Petro redeunt, etc. D malevolis quibusdam mihi objiciebatur: Chalce- donensem scilicet synodum a me rejici atque dam- nari. Hopia emendarunt, quomodo ctiam legitur apud Nicephorum. (7) 'Eσnɛvráµɛða λóror. Varie hunc locum ex- (8) Τοὺς ἐπισυνελθόντας ἡμῖν. Joannes Langus (9) Kal rovto jer. Id est, crimen illud quod a (10) Tirar porauenplwr. Jampridem viri docti
Ἀκμάζοντος τοίνυν τοῦ σχίσματος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, Πέτρος ἐνίους τῶν ἐπισκόπων καὶ ἀρχιμανδριτῶν κοινωνεῖν αὐτῷ πεποίηκε, τὸν Λέοντος αὖθις ἀναθεματίσας τόμον καὶ τὰ ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένα καὶ τοὺς μὴ δεχομένους τὰ συγγράμματα Διοσκόρου καὶ Τιμοθέου. Καὶ ὡς τοὺς ἄλλους πείθειν οὐκ ἴσχυε, τοὺς πλείστους ἐκ τῶν οἰκείων ἀπήλαυνε μοναστηρίων· ἐφ’ οἷς Νηφάλιος ἀνὰ τὴν βασιλέως γενόμενος τὰ περὶ τούτων ἀνήγγειλε τῷ Ζήνωνι. Ὃς συνταραχθεὶς Κοσμᾶν ἐκπέμπει ἕνα τῶν ὑπασπιζόντων αὐτῷ μυρίας κατὰ Πέτρου τῆς ἑνώσεως χάριν ἐπιφερόμενον ἀπειλάς, ὡς δὴ διὰ τῆς οἰκείας τραχύτητος διάστασιν μεγάλην εἰργασμένου. Καὶ μηδενὸς τῶν κατὰ σκοπόν οἱ προχωρήσαντος, ἀνεχώρει πρὸς τὴν βασιλέως ὁ Κοσμᾶς, μόνοις τοῖς ἀπελαθεῖσιν ἀποδοὺς τὰ οἰκεῖα καταγώγια. Καὶ πέμπεται αὖθις πρὸς τοῦ βασιλέως Ἀρσένιος ἡγεμὼν Αἰγύπτου τε καὶ τῶν στρατιωτικῶν ταγμάτων προβεβλημένος· ὃς σὺν Νηφαλίῳ τὴν Ἀλεξάνδρου κατειληφὼς λόγους περὶ τῆς ἑνώσεως ἐκίνει, καὶ μὴ πείσας ἐνίους τούτων ἐκπέμπει ἀνὰ τὴν βασιλίδα πόλιν. Πλεῖστοι μὲν οὖν παρὰ τῷ Ζήνωνι περὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου κεκίνηντο λόγοι· ἐκβέβηκε δὲ πρὸς ἔργον οὐδέν, παντελῶς οὐ συνθεμένου Ζήνωνος τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀναθεματίζειν.
Α Πατρὸς τοῦ μακαρίου ἀρχιεπισκόπου Τιμοθέου μετα Β ηνέγκαμεν εἰς ἕτερον τόπον. Οπερ πράγμα ούτε Θεῷ, οὔτε νόμοις πρέπον ἐστί. Καὶ ἐπὶ τούτοις εἰ; ἕτερον μετεπήδησαν ἀσύστατον καὶ τοῦ προτέρου χεῖρον. Πῶς γὰρ ἀναθεματίζειν εἴχομεν τὴν ἐν Καλ χηδόνι ἁγίαν σύνοδον ᾗ πιστεύσαντες ἐβεβαιώσαμεν : Οὐκ ἀγνοεῖται δὲ, οὐδὲ λέληθε τὴν ὑμῶν θεοφίλειαν τῶν παρ' ἡμῖν λαῶν ὁ ζῆλος, καὶ ἡ ἐλαφρία, καὶ τῶν νεωτερίζειν ἐθελόντων μοναζόντων, οίτινες μετ λετήσαντες ἅμα τισὶν ἐθελοκάκοις τῆς Ἐκκλησίας αποσκιρτήσασι, τοὺς λαοὺς ἀποσπᾶν ἐπιχειροῦσι. Καὶ διὰ τῶν ὑμετέρων εὐχῶν ἐσκεψάμεθα λόγον (7) θεραπείας εχόμενον, μηδὲν βλάπτοντα τὴν ἁγίαν σύνοδον τὴν ἐν Καλχηδόνι, εἰδότες οὐδὲν καινὸν ἔχειν αὐτῇ πεπραγμένον. Καὶ πρὸς πεισμοσύνην τῶν ἀκε ραίων καὶ ἀπολογίαν, τοὺς ἐπισυνελθόντας ἡμῖν (8) τοῦτο λέγειν πεποιήκαμεν. Καὶ τοῦτο μὲν (9) πολὺς γενόμενος, ταχέως εκώλυσα. Γνωρίζω δὲ τῇ ὑμῶν ἁγιωσύνῃ, ὡς καὶ μέχρι νῦν οὐ παύονται οἱ τὰ ζιζά νια σπείροντες ἀεὶ μονάζοντες, όργανα ἑαυτοῖς ἐγκα- ταμίξαντές τινων μοναστηρίων (10) ποτὲ μὴ οἰκη- σάντων, καὶ περιέρχονται φήμες θρυλοῦντες διαφό συνελθόντας. επισυνελθόντας EVAGRII SCHOLASTICI quasdam fraternitati nostræ invidentes, ad sanctis- simas aures vestras quædam detulisse convicia, quæ sanctitatem tuem haud facile adversum nos concitare potuerunt. Primum quidem quod sancti Patris nostri et archiepiscopi, beati Timothei reli- quias alium in locum transtulerimus. Quod quidem facinus, nec Deo acceptum nec legibus consenta- neum est. Deinde ad alterum crimen transi- liunt, quod nec verisimile est, et priore iilo longe deterius videtur. Quo enim modo sanctam Chal- cedonensem synodum anathenalizare potuimus, cui credidimus, et quam confirmavimus? Neque vero ignoras, ut arbitror, nec tuam latet sanctitatem quanta sit æmulatio ac levitas populorum nostro- rum, et monachorum novis rebus studentium. Qui conjuratione facta cumn quibusdam malevolis hominibus qui ab Ecclesia recesserunt, populum secum avellere conantur. At nos precationibus vestris adjuti, rationem excogitavimus quæ huic malo mederetur; nec sanctam Chalcedonensem synodum ullatenus offenderet; quippe qui sciamus, nihil in ea novi gestum esse. Atque ut persuade- VALES ANNOTATIONES. dem sibi dicit hoc crimen Mongus, quod reliquias Timothei Salofacioli in alium locum transtulisset. Sed id factum nec excusat, nec negat; hoc solum dicere contentus, istud facinus coram Deo et coram hominibus impium esse. Quippe humanæ leges sepulcrorum violatores graviter puniunt. Certe Victor Tunonensis in Chronico de Mongo ita scribit: ⚫ Post consulatum Zenonis tertium, qui confestim favore Zenonis principis, synodum Chalcedonensem de pulpito coram populis damnat. Nomina Proterii et Timothei Salafatiatii de ecclesiasticis diptychis tollit; et Dioscori et Æluri, qui Protorium inter- fecit, scribit corpusque Timothei Salafatiatii de ecclesia ejiciens, in loco deserto foras civitatem projecit. Idem quoque testatur Liberatus in Bre- viario, cap. 18, his verbis: Sed et Petrum Alexan- drinum anathematizantem synodum Chalcedonen- sein et tomum papæ Leonis, qui sublato nomine Proterii et Timothei catholici de diptychis, Dioscori et Timothei Æluri nomina scripsit: qui ejusdem Timothei catholici corpus de terra levavit, et foras projecit, qui inter episcopos catholicos sepultus fuerat, miris eum laudibus prosecutus est Acacius, de quo se tanta crimina antea meminerat retulisse. > Denique Felix papa, in sententia damnationis adver- sus Acacium, idipsum diserte confirmat: ut jam de hujus facinoris veritate dubitari non possit. posuerunt interpretes. Nam Musculus quidem ita vertit: Libellum" considerate concinnavimus, mali hujus medelam habentem; Christophorsonus autem hoc modo: Litteras hasce excogitarimus, quæ huic malo remedio sint. Joannes vero Langus, Nicephori interpres ita transtulit. Re deliberata, rationem quæ mederi malo imminenti posset, invenimus. Ex his tribus interpretationibus, secunda quidem penitus respuenda est: prima autem ac tertia ferri possunt. Commodius tamen mihi videtur, 26yov orationein interpretari, seu sermonem ad populum, quem Petrus habuit in Ecclesia tunc cum acta ecclesia- stica confici jussit coram legatis Acacii, de quibus supra locutus est Evagrius. hunc locum ita vertit: Ferimus ut ab iis qui no- biscum_conventus agunt, ista dicerentur. Musculas vero sic interpretatur. Eos qui ad nos venerunt, hoc idem dicere fecimus. Christophorsoni autem interpretatio sic habet: Tum ut illi qui nobiscum una accersebantur [sic quidem edit. Paris. puto tamen Valesium scripsisse accensebantur. Christophorsoni quidem interpretatio juxta editionem Coloss., anno 1612, exhibet versabantur], pro defensione idem ipsum dicerent, effecimus. Verbum igitur ènɩsuved- 66vta; nihil aliud significare existimarunt, quam C Εgo vero per vocem intelligi puto clericos et laicos partis Timothei Salofacioli, qui aggregati erant Pero Mongo jussu Zenonis Augusti. Nam imperator Zeno suasu et consilio Acacii, scripserat Apollonio Augustali et Pergamio duci, ut pellerent quiden Joannem Ta- laiam, inthronizarent autem Petrum), suscipientem Henoticon et clericos Timothei catholici, ut scribit Liberatus in Breviario, cap. 18. Scripserat etiam Zeno litteras ad Petrum Mongum, quibus ei man- dabat, ut clericos partis Timothei ipsi consentientes susciperet, quemadmodum idem Liberatus affirmat his verbis Et quidem Petrus inthronizatur ab om- nibus. Scriptum est ab imperatore, ut consentientes Susciperet eos qui erunt a parte Timothei catholici. Id est, tam clericos, quam laicos, qui Zenonis edicto consentire voluissent. Hos igitur, cum ecclesiastica acta conficeret Petrus Mongus, quibus Acacio pro- baret se Chalcedonensem synodum nunquam dam- nasse, testes adhibuit, fecitque ut testimonio suo confirmarent, Chalcedonensem synodum nunquam a Petro fuisse damnatam. Eorum porro testimo- nium fide dignum videbatur, co quod fuissent ex parte Timothei catholici, qui synodum Chalcedo- nensem perpetuo defenderat. Vide caput 16, in fine, ex quo hee intelligenda sunt. De iisdem lo- quitur Felix papa in sententia damnationis adversus Acacium, ubi ait: Quid enim sunt aliud, qui post obitum sanctæ memoria Timothei, ad Ecclesiam sub Petro redeunt, etc. D malevolis quibusdam mihi objiciebatur: Chalce- donensem scilicet synodum a me rejici atque dam- nari. Hopia emendarunt, quomodo ctiam legitur apud Nicephorum. (7) 'Eσnɛvráµɛða λóror. Varie hunc locum ex- (8) Τοὺς ἐπισυνελθόντας ἡμῖν. Joannes Langus (9) Kal rovto jer. Id est, crimen illud quod a (10) Tirar porauenplwr. Jampridem viri docti
Chapter XVIIICaput XVIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2633Ἐν τοσούτῳ δὲ Ἀκακίου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως τὴν κοινὴν στειλαμένου πορείαν, Φραυίτας τὴν ἐπισκοπὴν διαδέχεται. Καὶ συνοδικοῖς χρησαμένου τοῦ Φραυίτου πρὸς τὸν Ἀλεξανδρείας Πέτρον, ἀμοιβαίοις ὁ Πέτρος ἐχρήσατο γράμμασι, τὰ αὐτὰ περὶ τῶν ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένων διεξελθών. Ἐπειδὴ δὲ καὶ Φραυίτας τῶν ἐντεῦθεν ἐξεδήμησε τέσσαρας καὶ μόνους ἐπισκοπήσας μῆνας, Εὐφήμιος μετ’ αὐτὸν ἐπίσκοπος κεχειροτόνητο. Οὗτος τὰς συνοδικὰς ἐπιστολὰς δέχεται Πέτρου τὰς πρὸς Φραυίταν γεγενημένας. Καὶ εὑρηκὼς τὸ κατὰ τῶν ἐν Καλχηδόνι γεγενημένον ἀνάθεμα λίαν ἐταράττετο, καὶ ἑαυτὸν τῆς πρὸς Πέτρον κοινωνίας ἀπέρρηξε. Καὶ φέρεται τούτων ἐκατέρα ἐπιστολή, ἥ τε παρὰ Φραυίτου, ἥ τε παρὰ Πέτρου πρὸς Φραυίταν, ἃς διὰ τὸ μακρὸν τῆς λέξεως παρίημι. Μελλόντων τοιγαροῦν αὐτῶν πρὸς ἀλλήλους ἀντιφέρεσθαι καὶ συνόδους ἐφ’ ἑαυτοὺς καλεῖν, φθάνει τελευτήσας ὁ Πέτρος, καὶ διαδέχεται τούτου τὸν θρόνον Ἀθανάσιος· ὃς ἐπειράθη τοὺς διαστάντας συνάψαι, οὐκ ἴσχυσε δὲ πρὸς διαφόρους γνώμας τῶν μερῶν ἀποκριθέντων. Ὅστις Ἀθανάσιος μετὰ ταῦτα συνοδικὰς ἐπιστολὰς διαπεμπόμενος Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον ἐπισκοπήσαντι τὴν Ἀντιόχου, τὰ παραπλήσια πέπραχε περὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου. Ταὐτὸ δὲ τοῦτο καὶ Ἰωάννης ὁ μετὰ Ἀθανάσιον τὸν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ θρόνον διαδεξάμενος. Καὶ Παλλαδίου τελευτήσαντος τοῦ ἐν Ἀντιοχείᾳ προέδρου, καὶ Φλαβιανοῦ τὸν ἐκείνου θρόνον διαδεξαμένου, πέμπεται πρὸς αὐτοῦ κατὰ τὴν Ἀλεξάνδρειαν Σολομὼν Ἀντιοχείας πρεσβύτερος, συνοδικά τε κομίζων καὶ ἀμοιβαίους συλλαβὰς ζητῶν Ἰωάννου πρὸς Φλαβιανόν. Καὶ μετὰ Ἰωάννην δὲ ἕτερος Ἰωάννης τὸν Ἀλεξανδρείας διαδέχεται θρόνον. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτω προὐκεχωρήκει μέχρι τινῶν τῶν Ἀναστασίου χρόνων. Εὐφήμιον γὰρ αὐτὸς ἐκβεβλήκει· ἅπερ ἠνάγκασμαι καθ’ εἱρμὸν συνάψαι σαφηνείας τε καὶ εὐμαθείας ἕνεκα.
2533 HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. 26.34 τους καθ' ἡμῶν, καὶ κατὰ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς τοῦ A remus et satisfacerenius simplicioribus, curavimus Χριστοῦ εἰρήνης, καὶ μηδὲν ἡμᾶς συγχωρούντες ut idem diceretur ab iis qui una nobiscum con- κανονικῶς καὶ πρεπόντως τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ καθολ.- ventus agunt. Atque id quidem, cum totus eo κῇ Ἐκκλησίᾳ πράττειν· παρασκευάζοντες τοὺς incubuissem, celeriter compressi. Cæterum sancti- παρ' ἡμῖν λαοὺς μᾶλλον ἄρχειν ἡμῶν ἤπερ πείθεσθαι tatem tuam certiorem facio, ne nunc quidem cessare ἡμῖν, καὶ θέλουσι ποιεῖν ὅσα μὴ πρέπει Θεῷ. Πι- monachos, qui zizania serunt, sibique quosdam, στεύομεν δὲ ὡς ἡ ὑμῶν ἁγιωσύνη διδάξει πάντα τὸν qui nunquam monasteria incoluerunt, tanquam θειότατον δεσπότην τῆς οἰκουμένης, καὶ παρα seditionis instrumenta adjungunt et hac illac σκευάσει, ὥστε τύπον αὐτοῖς παρασχεθῆναι παρά discursantes, varios rumores contra nos et contra τῆς αὐτοῦ γαληνότητος, τὸν δέοντα περὶ τῆς ἐκκλη pacen Ecclesiæ Christi disseminare. Nec permit- σιαστικῆς εἰρήνης, πρεπούσης Θεῷ τε καὶ βασιλεῖ· tunt ut quidquam regulariter, et prout decet, ὥστε πάντας ἐν τούτοις κατευνάζειν. n sancta Dei Ecclesia geramus: id agentes, ut populus qui nobis commissus est, imperet potius quam obediat nobis. Omnia denique moliuntur quæ Deo indigna sunt. Verum sanctitatem vestram sacratissimo imperatori cuncta suggesturam esse confidimus, perfecturamque, ut ab illius clementia competens forma istis tribuatur, pro ecclesiastica pace, quæ Deo et imperatore digna est: adeo ut omnes iis quæ statuta fuerint, acquiescant. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. *Οπως Ἰωάννης ὁ ᾿Αλεξανδρείας πείθει Φήλικι τῷ πάπα Ρώμης καθαίρεσιν 'Ακακίῳ τῷ Κων σταντινουπόλεως πέμψαι. Ὁ δὲ Ἰωάννης ὁ ἐν Ῥώμῃ πεφευγώς, Φήλικα τὸν μετὰ Σιμπλίκιον (η) τῆς Ῥώμης ἐπίσκοπον παρην- χλει περὶ τῶν παρὰ Πέτρου γενομένων, καὶ πείθει, ὡς Ζαχαρίας λέγει, καθαιρετικὸν ᾿Ακακίῳ διαπεμ- φθῆναι παρὰ τοῦ αὐτοῦ Φήλικος τῆς πρὸς Πέτρον ἕνεκα κοινωνίας. Ὅπερ ὡς ἀκανονίστως γενόμε- νον (11), καθώς ἱστόρηται τῷ αὐτῷ Ζαχαρίᾳ (ἐπιδε- B 352 CAP. XVIII. Quomodo Joannes Alexandrinus episcopus Felici papa persuaserit, ut depositionis libellum mitteret Acacio Constantinopolitano. Interea Joannes qui Romam confugerat, Felicen Romanæ urbis episcopum qui Simplicio successerat, de rebus a Petro gestis assidue interpellare non cessabat. Tandemque ei persuasit, sicut a Zacharia proditum est, ut sententiam depositionis mitteret ad Acacium, eo quod Petro communicaret. Cui quidem sententiae, ut quæ non ex prescripto canc VALESII ANNOTATIONES. legatos sedis apostolicæ collecta est: in qua Vitalis quidem ac Misenus damnati: Petrus vero Alexan- drinus et Acacius. perstricti tantum obiter ac no- ac depositione Acacii, duo maxime reprehende- bant Græci. Primum quod in synodo damnatus ac depositus non fuisset: sed solus Felix papa nomenclati, ut docet Evagrius paulo infra. Posterior vere, suum sententiæ depositionis præfixisset. Alterum, quod nec convictus, nec discussus juxta ecclesiasti- cas regulas, damnationis sententiam excepisset. Priori quidem objectioni ita respondebant Romani: non opus fuisse nova synodo ad condemnanduin Acacium. Omnes enim sectatores et communica- tores hæreticorum, qui speciali sententia olim con- demnati sunt, simul cum eisdem hæreticis damnatos intelligi. Ita Gelasius papa in epistola ad Orientales, quam primus edidit Jacobus Širmundus, in Gestis de nomine Acaci. Scio quid respondeat Baronius ad annum Christi 484, cap. 21, Gelasium scilicet lo- qui de œcumenica synodo. Sed pace ejus dixerim, hæc responsio non satisfacit. Neque enim Græci in hoc negotio discrimen ullum faciebant inter generale ac particulare concilium. Sed generaliter affirmabant Acacium nulla in synodo specialiter ob ipsum congregata fuisse damnatum. Sic enim scribit Gelasius papa in epistola supra memorata, Orientales alloquens his verbis: An de uno dolet Acacio, quod speciali synodo non fuerit confulatus; cum proprium crimen suis litteris ipse detexerit, nec audiri debuerit jam sponte confessus; et de tantis pontificibus catholicis non dolet sine ulla discussione seclusis. Fatetur ingenue Gelasius papa Acacium in nulla speciali synodo convictum atque auditum fuisse. Certe ex duabus synodis Romanis, in quibus damnatus est Acacius, neutra ipsius causa congre- gata est. Sed prior quidem ob Vitalem ac Misenum D causa Antiochenæ Ecclesiae collecta est eodem anno, ut docet Felix papa in Epistola synodica ad uni- versos presbyteros et archimandritas Constantino- poli et per Bithyniam consistentes. Qua in synodo Petrus quidem Antiochenus præcipue, ac ponyo:- Hevos damnatus est; qui pulso Calendione sedem Antiochenam invaserat. Petrus vero Alexandrinus, et Acacius Constantinopolitanus, ut socii et com- municatores ejusdem Petri damnati sunt, ut sub- scriptio eidem epistolæ subjecta declarat: Candidus Tiburtina civitatis episcopus, Petro Alexandrinæ Ec- clesive pervasori, et Acacio quondam Ecclesiæ Con- stantinop. necnon etiam Petro Antiocheno, ab episco- pali et Christianorum numero olim jure et merilo segregatis, omnibusque sequacibus eorum, sequens auctoritatem sedis apostolica, omnium nostrum, juxta Ecclesiæ statum, catholica deliberatione prola- tam, anathema dicens subscripsi, etc. Quod vero Felicem papam, solum ei sententiæ nomen suum præfixisse querebantur Græci, buic objectioni ita respondet Felix in epistola supra citata, his verbis : Unde nunc causa Antiochenæ Ecclesiæ apud B. Pe- trum apostolum collecti, rursum dilectioni vestræ morem qui semper apud nos obtinuit, properavimus indicare. Quoties intra Italiam propter ecclesiasticas causas præcipue fidei colliguntur Domini sacerdotes, consuetudo retinetur, ut successor præsulum sedis apostolicæ, ex persona cunctorum totius Italiæ sa- cerdo:um, juxta sollicitudinem sibi Ecclesiarum om- VARIORUM. (n) ❤ňlina còr µerà Eipixîlnior. Post Simplicii mortem Anastasius ait sedem vacasse dies vi, quod et in variis catalogis nostris legitur: sed interpon- tiúcium fuisse tantum dierum quinque recte scri- PATROL. GR. LXXXVI. psit auctor Chron. Vit. pontif. Sanctum enim Felicem hujus nominis III natione Romanum, die sexta men- sis Martii ordinatum esse, ex ejus sedis duration.c constabit. (Ant. Pact, ad ann. 483, n. 5.) 83 (11) Ὡς ἀκανονίστως γενόμενοr. In damnatione
Chapter XIXCaput XIX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2635Ὁ δὲ Ζήνων Ἰλλοῦ γνώμῃ καὶ τὸν Ἁρμάτον ἀναιρεῖ συγγενῆ Βερίνης τῆς βασιλίδος· ὃν καὶ καταπεμφθέντα πρὸς Βασιλίσκου δώροις ὁ Ζήνων ἁλίσκει, καὶ σύμμαχον αὐτὸν ἀντὶ πολεμίου ποιεῖται, καὶ Βασιλίσκον τὸν αὐτοῦ παῖδα Καίσαρα χειροτονεῖ ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει.Παρελθὼν δὲ εἰς Βυζάντιον τὸν μὲν Ἁρμάτον δολοφονεῖ, Βασιλίσκον δὲ τὸν αὐτοῦ παῖδα ἀντὶ Καίσαρος ἱερέα δείκνυσιν· ὃς ὕστερον καὶ τῆς ἀρχιερωσύνης ἠξίωτο.
καλουμένων τὸν μοναδικόν μετιόντες βίον), δ 'Ακά- κιος οὐ προσήκατο. Καὶ ταῦτα μὲν Ζαχαρία γέγρα πται. Δοκεῖ δέ μοι μηδὲν τῶν ἐπὶ τοῦτο πραχθέντων εἰδέναι· μόνην δὲ ἀκοὴν ἠκρωτηριασμένην ἀφηγή σασθαι. Ἐγὼ δὲ τῶν γεγενημένων τὴν ἀκρίβειαν έρχομαι λέξων. Διβέλλων ἐπιδεδομένων πρὸς Ἰωάν νου τῷ Φήλικι (12) κατὰ 'Ακακίου, ὡς ἀθέσμως Πέτρῳ κοινωνοῦντος, καὶ περὶ ἑτέρων ἀκανονίστως παρ' αὐτοῦ γινομένων, στέλλονται πρὸς τοῦ Φήλικος παρὰ τὸν Ζήνωνα (13) Βιτάλιος καὶ Μισῖνος ἐπίσκο ποι, ἐφ᾽ ᾧ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον κρατεῖν, ἀπὸ ελαθῆναί τε τὸν Πέτρον ὡς αἱρετικὸν, καὶ ᾿Ακάκιον πεμφθῆναι πρὸς τὸν Φήλικα, περὶ ὧν Ἰωάννης οὗ πολλάκις εμνήσθημεν ἀνάγοι, τὰς εὐθύνας παρ Α δώκασι γὰρ ἔνιοι τῶν ἐν τῇ μονῇ τῶν ᾿Ακοιμήτων ΚΕΦΑΛ. 19. Περὶ Κυρίλλου ἡγουμένου μονῆς τῶν ᾿Ακοιμή των, όπως πρὸς Ρώμην ἀπέστειλε πρὸς Φήλι κά τινας, ενάγων αὐτὸν πρὸς ἐκδίκησιν τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς πίστεως. Πρὶν ἢ δὲ τούτοις το φθῆναι τὴν βασιλείαν (14), Κύριλλος ὁ τῶν ᾿Ακοιμήτων (15) καλουμένων ἡγού- μενος, στέλλει πρὸς Φήλικα, καταμεμφόμενος την βραδυτητα, τηλικούτων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἁμαρτανομένων· καὶ γράφει Φήλιξ τοῖς περὶ Μισί Το τούτοις τούτους. παρὰ τοῦ Φήλικος πρὸς τὸν Ζήνωνα. Πρινὴ δὲ Βιτάλιον καὶ Μισῆνον τοὺς ἐκ Ρώ μης ήκοντας φθάσαι τὴν βασιλεύουσαν, πρινὴ δὲ τούτους φθῆναι την βασί EVAGRII SCHOLASTICI num lata esset ; tradita enim est Acacio a quibus dam monachis Acomitensis ut vocant monasterii; non acquievit Acacius. Atque hæc quidem scripta sunt a Zacharia in hunc modum. Porro Zacharias nihil eorum quæ tunc gesta sunt, explorate cogni- tum habuisse mihi videtur, sed ea duntaxat quæ auditione acceperat, mutila atque imperfecta nobis retulisse. Ego vero totius rei seriem accurate exponam. Cum libelli a Joanne Felici porrecti essent adversus Acacium, ut qui illicite Petro communicaret et alia quædam gereret contra sacrorum canonum præscriptum, Felix Vitalem ac Misenum episcopos ad Zenonem misit, poscens ut Chalcedonensis synodus firmaretur, et Petrus tan- quam hæreticus expelleretur: utque Acacius Romam mitteretur, rationem redditurus eorum quæ Joan- B ¿govta. nes, cujus toties mentionem fecimus, ei obji- ciebat. CAP. XIX. De Cyrillo preposito monasterii Acœmitensium, quomodo Romam ad Felicem quosdam direxerat, incitans illum ut ea quæ adversus fidem commissa erani, ulcisceretur. • Sed priusquam isti ad urbem regiam venissent, Cyrillus Accmitensium monachorum præpositus, quosdam cum litteris ad Felicem misit, de ejus cunctatione conquerens, cum tam gravia adversus rectam.fidem committerentur. Felix itaque ad Mi- VARIE LECTIONES. Sic etiam Stephanus : lege tamen, VALESII ANNOTATIONES. nium competentem, cuncta constituat. Idem ante Fe- C siasticum morem secuta, quid responsio sanctæ me- licem dixerat Julius papa in epistola ad Orientales, quam refert Athanasius in Apologetico. Jam vero quod spectat ad secundam objectionem Orienta- lium, de Acacio sine ulla discussione damnato, satis responsum est a Gelasio papa in epistola ad Orientales, cujus verba supra protulimus. quidem antea Joannes Tabennesiota, cum ex sede sua dejectus fuisset, Romam veniens, Simplicium papam appellaverat. Libellum tamen ei non obtulit; sed tantum suasit, ut pro sua causa ad Acacium scriberet. Quod quidem prompte ac libenti animo fecit Simplicius papa. Acacius vero, acceptis Sim- plicii litteris, respondit se Joannem quidem epi- scopum Alexandriæ minime agnoscere. Petrum vero Mongum in communionein suscepisse jussu Zenonis Augusti. Quibus litteris graviter commotus Simplicius rescripsit Acacium non recte neque ordine egisse, qui Petrum communi a.uborum sen- tentia damnatum, in communionem recepisset. Cumque Joannes Simplicio papæ libellum pararet offerre varia in Acacium crimina continentem, Sim- plicius interim morte præventus est, antequam Acacius postremis ejus litteris respondisset, ut scribit Liberatus in Breviario. Sed cum Felix in locum Simplicii subrogatus fuisset, Joannes libel- lum, quem Simplicio ante paraverat porrigendum, obtulit Felici papæ. Qui mox per Vitalem ac Mi- senum episcopos, libellum citationis misit ad Aca- cium, mandans ut quamprimum Romam veniret, coram apostolica sede libello Joannis episcopi re- sponsurus, ut legitur in Gestis de nomine Acacii, et in libello citationis ad Acacium transmisso. Libellus quidem citationis sic incipit: Episcopali diligentia commonente debuerat dilectio tua, eccle. D moriæ prædecessoris mei per virum devotum Ura- nium subdiaconum apud clementissimum principem : quid apud te quoque litteræ ipsius in causa Alexan- drinæ Ecclesiæ profuerint, indicare. Ubi obiter scribendum esse moneo, Uranium subadjuvam. Sic enim dicitur in Gestis de nomine Acacii : Joan- nes œconomus catholicus a catholicis ordinatur epi- scopus. Qui cum de consuetudine majorum ad apo- stolicam sedem synodica per Isidorum presbyterum et Petrum diaconum scripta misisset, superveniente Uranio subadjuva, et contra Joannem jam episcopum sacra principis deferente, ab episcopatus illius con- firmatione papa suspensus est, etc. posita sunt vocabula; quæ sic restituo: Eréàdovtal Hunc Evagrii locum optime exposuit Nicephorus, his verbis : etc. id est, Priusquam Vitalis ac Misenus Roma missi, in urbem regiam adventassent, etc. Scribendum igitur est in Evagrio, Astov. Sic enim Evagrius vocare solet Constantino- polim : ut infra, cap. 25. Constantinopoli, quæ Axofov vocabantur, Bas- siani scilicet ac Dii. Et Bassiani quidem ac Dii vo- cabulum a conditoribus suis sumpserant. Acœmi- tarum vero nomen illis inditum est, propterea quod noctu atque interdiu divinas laudes celebrarent, alternis vicibus sibi succedentes; adeo ut insom- nes esse viderentur. Sic olim in Galliis jugis laus in quibusdam monasteriis viguisse dicitur. (19) Διβέλλων ἐπιδεδομένων τῷ Φήλικε. Jam (13) Πρὸς τοῦ Φήλικος παρὰ τὸν Ζήνωνα. Trans. (14) Πρὶν ἢ δὲ τούτοις φθῆναι τὴν βασιλείαν. (15) ῾Ο τῶν ᾿Ακοιμήτων. Duo erant monasteria
Ἐπανίσταται δὲ τῷ Ζήνωνι καὶ Θευδέριχος Σκύθης ὣν γένος· καὶ τὰς οἰκείας δυνάμεις ἀνὰ τὴν Θρᾳκῶν ἀθροίσας ἐπιστρατεύει κατὰ τοῦ Ζήνωνος· καὶ μέχρι στόματος τοῦ Πόντου δῃώσας τὰ ἐν ποσὶ χωρία μικροῦ τὴν βασίλειον εἷλε πόλιν, εἴ γε μή τινες τῶν ἐς τὰ μάλιστα αὐτῷ ἐπιτηδείων ὑπαχθέντες ἐβουλεύσαντο αὐτὸν ἀνελεῖν. Ὃς ἐθελοκακοῦντας τοὺς οἰκείους ἐγνωκὼς εἰς τοὐπίσω μὲν ἀποχωρεῖ, οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον τοῖς ἀπελθοῦσι συναριθμεῖται. Λέξω δὲ καὶ τὸν τῆς τελευτῆς τρόπον ὧδε γενόμενον. Δόρυ διηγκυλημένον πρὸ τῆς σκηνῆς αὐτῷ μετῃώρητο σχῆμα βαρβαρικόν. Εἶτα διακινῆσαι τὸ σῶμα βουληθεὶς ἵππον ἀχθῆναι προστέταχεν,ἀναβολεῖ δὲ οὐκ εἰωθὼς χρῆσθαι τῷ ἵππῳ προσήλατο. Ὁ δὲ ἀγελαῖός τις ὢν καὶ ὑβριστής, οὔπω περιβάδην Θευδερίχου καθίσαντος, μετεωρίζει τὼ πρόσθε πόδε, τὼ ὀπισθίω μόνω ἀκροβατῶν· ὡς διαφιλονεικοῦντα τὸν Θευδέριχον καὶ μήτε τῷ χαλινῷ ἀνασειράζειν τὸν ἵππον τολμῶντα ὡς ἂν μὴ ἐμπέσοι γε αὐτῷ, μηδὲ τῆς ἕδρας βεβαίως ἀντεχόμενον, τῇδε κἀκεῖσε περιδονεῖσθαι, διασεῖσαί τε τὴν αἰχμήν, ταύτην δὲ ἐπ’ αὐτὸν ἐνεχθῆναι πλαγίαν καὶ τὴν πλευρὰν κατατρῶσαι· ἔνθεν τε κλινήρη γενόμενον καὶ βραχείας ἡμέρας ἀρκέσαντα, τὸν βίον ἐκ τοῦδε τοῦ τραύματος καταστρέψαι.
καλουμένων τὸν μοναδικόν μετιόντες βίον), δ 'Ακά- κιος οὐ προσήκατο. Καὶ ταῦτα μὲν Ζαχαρία γέγρα πται. Δοκεῖ δέ μοι μηδὲν τῶν ἐπὶ τοῦτο πραχθέντων εἰδέναι· μόνην δὲ ἀκοὴν ἠκρωτηριασμένην ἀφηγή σασθαι. Ἐγὼ δὲ τῶν γεγενημένων τὴν ἀκρίβειαν έρχομαι λέξων. Διβέλλων ἐπιδεδομένων πρὸς Ἰωάν νου τῷ Φήλικι (12) κατὰ 'Ακακίου, ὡς ἀθέσμως Πέτρῳ κοινωνοῦντος, καὶ περὶ ἑτέρων ἀκανονίστως παρ' αὐτοῦ γινομένων, στέλλονται πρὸς τοῦ Φήλικος παρὰ τὸν Ζήνωνα (13) Βιτάλιος καὶ Μισῖνος ἐπίσκο ποι, ἐφ᾽ ᾧ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον κρατεῖν, ἀπὸ ελαθῆναί τε τὸν Πέτρον ὡς αἱρετικὸν, καὶ ᾿Ακάκιον πεμφθῆναι πρὸς τὸν Φήλικα, περὶ ὧν Ἰωάννης οὗ πολλάκις εμνήσθημεν ἀνάγοι, τὰς εὐθύνας παρ Α δώκασι γὰρ ἔνιοι τῶν ἐν τῇ μονῇ τῶν ᾿Ακοιμήτων ΚΕΦΑΛ. 19. Περὶ Κυρίλλου ἡγουμένου μονῆς τῶν ᾿Ακοιμή των, όπως πρὸς Ρώμην ἀπέστειλε πρὸς Φήλι κά τινας, ενάγων αὐτὸν πρὸς ἐκδίκησιν τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς πίστεως. Πρὶν ἢ δὲ τούτοις το φθῆναι τὴν βασιλείαν (14), Κύριλλος ὁ τῶν ᾿Ακοιμήτων (15) καλουμένων ἡγού- μενος, στέλλει πρὸς Φήλικα, καταμεμφόμενος την βραδυτητα, τηλικούτων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἁμαρτανομένων· καὶ γράφει Φήλιξ τοῖς περὶ Μισί Το τούτοις τούτους. παρὰ τοῦ Φήλικος πρὸς τὸν Ζήνωνα. Πρινὴ δὲ Βιτάλιον καὶ Μισῆνον τοὺς ἐκ Ρώ μης ήκοντας φθάσαι τὴν βασιλεύουσαν, πρινὴ δὲ τούτους φθῆναι την βασί EVAGRII SCHOLASTICI num lata esset ; tradita enim est Acacio a quibus dam monachis Acomitensis ut vocant monasterii; non acquievit Acacius. Atque hæc quidem scripta sunt a Zacharia in hunc modum. Porro Zacharias nihil eorum quæ tunc gesta sunt, explorate cogni- tum habuisse mihi videtur, sed ea duntaxat quæ auditione acceperat, mutila atque imperfecta nobis retulisse. Ego vero totius rei seriem accurate exponam. Cum libelli a Joanne Felici porrecti essent adversus Acacium, ut qui illicite Petro communicaret et alia quædam gereret contra sacrorum canonum præscriptum, Felix Vitalem ac Misenum episcopos ad Zenonem misit, poscens ut Chalcedonensis synodus firmaretur, et Petrus tan- quam hæreticus expelleretur: utque Acacius Romam mitteretur, rationem redditurus eorum quæ Joan- B ¿govta. nes, cujus toties mentionem fecimus, ei obji- ciebat. CAP. XIX. De Cyrillo preposito monasterii Acœmitensium, quomodo Romam ad Felicem quosdam direxerat, incitans illum ut ea quæ adversus fidem commissa erani, ulcisceretur. • Sed priusquam isti ad urbem regiam venissent, Cyrillus Accmitensium monachorum præpositus, quosdam cum litteris ad Felicem misit, de ejus cunctatione conquerens, cum tam gravia adversus rectam.fidem committerentur. Felix itaque ad Mi- VARIE LECTIONES. Sic etiam Stephanus : lege tamen, VALESII ANNOTATIONES. nium competentem, cuncta constituat. Idem ante Fe- C siasticum morem secuta, quid responsio sanctæ me- licem dixerat Julius papa in epistola ad Orientales, quam refert Athanasius in Apologetico. Jam vero quod spectat ad secundam objectionem Orienta- lium, de Acacio sine ulla discussione damnato, satis responsum est a Gelasio papa in epistola ad Orientales, cujus verba supra protulimus. quidem antea Joannes Tabennesiota, cum ex sede sua dejectus fuisset, Romam veniens, Simplicium papam appellaverat. Libellum tamen ei non obtulit; sed tantum suasit, ut pro sua causa ad Acacium scriberet. Quod quidem prompte ac libenti animo fecit Simplicius papa. Acacius vero, acceptis Sim- plicii litteris, respondit se Joannem quidem epi- scopum Alexandriæ minime agnoscere. Petrum vero Mongum in communionein suscepisse jussu Zenonis Augusti. Quibus litteris graviter commotus Simplicius rescripsit Acacium non recte neque ordine egisse, qui Petrum communi a.uborum sen- tentia damnatum, in communionem recepisset. Cumque Joannes Simplicio papæ libellum pararet offerre varia in Acacium crimina continentem, Sim- plicius interim morte præventus est, antequam Acacius postremis ejus litteris respondisset, ut scribit Liberatus in Breviario. Sed cum Felix in locum Simplicii subrogatus fuisset, Joannes libel- lum, quem Simplicio ante paraverat porrigendum, obtulit Felici papæ. Qui mox per Vitalem ac Mi- senum episcopos, libellum citationis misit ad Aca- cium, mandans ut quamprimum Romam veniret, coram apostolica sede libello Joannis episcopi re- sponsurus, ut legitur in Gestis de nomine Acacii, et in libello citationis ad Acacium transmisso. Libellus quidem citationis sic incipit: Episcopali diligentia commonente debuerat dilectio tua, eccle. D moriæ prædecessoris mei per virum devotum Ura- nium subdiaconum apud clementissimum principem : quid apud te quoque litteræ ipsius in causa Alexan- drinæ Ecclesiæ profuerint, indicare. Ubi obiter scribendum esse moneo, Uranium subadjuvam. Sic enim dicitur in Gestis de nomine Acacii : Joan- nes œconomus catholicus a catholicis ordinatur epi- scopus. Qui cum de consuetudine majorum ad apo- stolicam sedem synodica per Isidorum presbyterum et Petrum diaconum scripta misisset, superveniente Uranio subadjuva, et contra Joannem jam episcopum sacra principis deferente, ab episcopatus illius con- firmatione papa suspensus est, etc. posita sunt vocabula; quæ sic restituo: Eréàdovtal Hunc Evagrii locum optime exposuit Nicephorus, his verbis : etc. id est, Priusquam Vitalis ac Misenus Roma missi, in urbem regiam adventassent, etc. Scribendum igitur est in Evagrio, Astov. Sic enim Evagrius vocare solet Constantino- polim : ut infra, cap. 25. Constantinopoli, quæ Axofov vocabantur, Bas- siani scilicet ac Dii. Et Bassiani quidem ac Dii vo- cabulum a conditoribus suis sumpserant. Acœmi- tarum vero nomen illis inditum est, propterea quod noctu atque interdiu divinas laudes celebrarent, alternis vicibus sibi succedentes; adeo ut insom- nes esse viderentur. Sic olim in Galliis jugis laus in quibusdam monasteriis viguisse dicitur. (19) Διβέλλων ἐπιδεδομένων τῷ Φήλικε. Jam (13) Πρὸς τοῦ Φήλικος παρὰ τὸν Ζήνωνα. Trans. (14) Πρὶν ἢ δὲ τούτοις φθῆναι τὴν βασιλείαν. (15) ῾Ο τῶν ᾿Ακοιμήτων. Duo erant monasteria
Μετὰ ταῦτα διενεχθεὶς πρὸς Ζήνωνα καὶ Μαρκιανός, παῖς μὲν Ἀνθεμίου τοῦ Ῥώμης βασιλεύσαντος, κῆδος δὲ πρὸς Λέοντα τὸν βεβασιλευκότα πρότερον ἐσχηκώς, ἐπεὶ τὴν νεωτέραν αὐτοῦ θυγατέρα Λεοντίαν ἐσῳκίσατο, τυραννεῖν ἐπειρᾶτο· καὶ μάχης ἰσχυρᾶς περὶ τὰ βασίλεια συρραγείσης καὶ πολλῶν ἑκατέρωθεν πεπτωκότων, τρέπει τοὺς ἐναντίους ὁ Μαρκιανός· καὶ τῶν βασιλείων ἐγκρατὴς γέγονεν ἄν, εἰ μὴ τὸν καιρὸν παρῆκεν ἐς αὔριον τὴν πρᾶξιν ἀναβαλλόμενος. Ὀξυπετὴς γὰρ ὁ καιρὸς καὶ παρὰ πόδας μὲν ἰὼν ἴσως ἁλίσκεται, ἐπὰν δὲ τὴν λαβὴν διαδράσοι, μετεωροπορεῖ γελᾷ τε τοὺς διώκοντας, ἐφικτὸς αὐτοῖς λοιπὸν οὐκ ἀνεχόμενος εἶναι. Ὅθεν ἀμέλει οἱ πλάσται καὶ ζωγράφοι κόμην ἔμπροσθεν καθέντες αὐτῷ, τὴν κεφαλὴν ὄπισθεν ἐν χρῷ ξυρῶσιν· εὖ μάλα σοφῶς αἰνιττόμενοι, ὡς ὀπισθόπους μὲν τυγχάνων τῷ καθειμένῳ τῆς κόμης ἴσως κρατεῖται, ἐμπροσθόπους δὲ γενόμενος τέλεον διαφεύγει, οὐκ ἔχων ὅτῳ κρατηθείη τῷ διώκοντι. Ὅπερ καὶ ἐπὶ Μαρκιανῷ γέγονε τὸν μὲν εὔθετον αὐτῷ καιρὸν ἀπολέσαντι, ἐξευρεῖν δὲ τοῦτον λοιπὸν οὐ δυνηθέντι. Ἀνὰ γὰρ τὴν ἑξῆς πρὸς τῶν οἰκείων καταπροδοθεὶς καὶ μόνος ἀπολειφθεὶς πέφευγεν ἀνὰ τὸ τέμενος τῶν θεσπεσίων ἀποστόλων· ἐκεῖθέν τε πρὸς βίας ἀφελκυσθεὶς ἐς Καισάρειαν πόλιν τῆς Καππαδοκῶν ἐξοικίζεται. Καί τισι μοναχοῖς συναγελαζόμενος ὕστερον ἐφωράθη λαθεῖν ἐθέλων, καὶ πρὸς τοῦ βασιλέως εἰς Ταρσὸν τῆς Κιλικίας ἐκπεμφθεὶς καὶ τὴν κόμην ἀποθέμενος πρεσβύτερος χειροτονεῖται. Γέγραπται ταῦτα κομψῶς Εὐσταθίῳ τῷ Σύρῳ.
καλουμένων τὸν μοναδικόν μετιόντες βίον), δ 'Ακά- κιος οὐ προσήκατο. Καὶ ταῦτα μὲν Ζαχαρία γέγρα πται. Δοκεῖ δέ μοι μηδὲν τῶν ἐπὶ τοῦτο πραχθέντων εἰδέναι· μόνην δὲ ἀκοὴν ἠκρωτηριασμένην ἀφηγή σασθαι. Ἐγὼ δὲ τῶν γεγενημένων τὴν ἀκρίβειαν έρχομαι λέξων. Διβέλλων ἐπιδεδομένων πρὸς Ἰωάν νου τῷ Φήλικι (12) κατὰ 'Ακακίου, ὡς ἀθέσμως Πέτρῳ κοινωνοῦντος, καὶ περὶ ἑτέρων ἀκανονίστως παρ' αὐτοῦ γινομένων, στέλλονται πρὸς τοῦ Φήλικος παρὰ τὸν Ζήνωνα (13) Βιτάλιος καὶ Μισῖνος ἐπίσκο ποι, ἐφ᾽ ᾧ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον κρατεῖν, ἀπὸ ελαθῆναί τε τὸν Πέτρον ὡς αἱρετικὸν, καὶ ᾿Ακάκιον πεμφθῆναι πρὸς τὸν Φήλικα, περὶ ὧν Ἰωάννης οὗ πολλάκις εμνήσθημεν ἀνάγοι, τὰς εὐθύνας παρ Α δώκασι γὰρ ἔνιοι τῶν ἐν τῇ μονῇ τῶν ᾿Ακοιμήτων ΚΕΦΑΛ. 19. Περὶ Κυρίλλου ἡγουμένου μονῆς τῶν ᾿Ακοιμή των, όπως πρὸς Ρώμην ἀπέστειλε πρὸς Φήλι κά τινας, ενάγων αὐτὸν πρὸς ἐκδίκησιν τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς πίστεως. Πρὶν ἢ δὲ τούτοις το φθῆναι τὴν βασιλείαν (14), Κύριλλος ὁ τῶν ᾿Ακοιμήτων (15) καλουμένων ἡγού- μενος, στέλλει πρὸς Φήλικα, καταμεμφόμενος την βραδυτητα, τηλικούτων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἁμαρτανομένων· καὶ γράφει Φήλιξ τοῖς περὶ Μισί Το τούτοις τούτους. παρὰ τοῦ Φήλικος πρὸς τὸν Ζήνωνα. Πρινὴ δὲ Βιτάλιον καὶ Μισῆνον τοὺς ἐκ Ρώ μης ήκοντας φθάσαι τὴν βασιλεύουσαν, πρινὴ δὲ τούτους φθῆναι την βασί EVAGRII SCHOLASTICI num lata esset ; tradita enim est Acacio a quibus dam monachis Acomitensis ut vocant monasterii; non acquievit Acacius. Atque hæc quidem scripta sunt a Zacharia in hunc modum. Porro Zacharias nihil eorum quæ tunc gesta sunt, explorate cogni- tum habuisse mihi videtur, sed ea duntaxat quæ auditione acceperat, mutila atque imperfecta nobis retulisse. Ego vero totius rei seriem accurate exponam. Cum libelli a Joanne Felici porrecti essent adversus Acacium, ut qui illicite Petro communicaret et alia quædam gereret contra sacrorum canonum præscriptum, Felix Vitalem ac Misenum episcopos ad Zenonem misit, poscens ut Chalcedonensis synodus firmaretur, et Petrus tan- quam hæreticus expelleretur: utque Acacius Romam mitteretur, rationem redditurus eorum quæ Joan- B ¿govta. nes, cujus toties mentionem fecimus, ei obji- ciebat. CAP. XIX. De Cyrillo preposito monasterii Acœmitensium, quomodo Romam ad Felicem quosdam direxerat, incitans illum ut ea quæ adversus fidem commissa erani, ulcisceretur. • Sed priusquam isti ad urbem regiam venissent, Cyrillus Accmitensium monachorum præpositus, quosdam cum litteris ad Felicem misit, de ejus cunctatione conquerens, cum tam gravia adversus rectam.fidem committerentur. Felix itaque ad Mi- VARIE LECTIONES. Sic etiam Stephanus : lege tamen, VALESII ANNOTATIONES. nium competentem, cuncta constituat. Idem ante Fe- C siasticum morem secuta, quid responsio sanctæ me- licem dixerat Julius papa in epistola ad Orientales, quam refert Athanasius in Apologetico. Jam vero quod spectat ad secundam objectionem Orienta- lium, de Acacio sine ulla discussione damnato, satis responsum est a Gelasio papa in epistola ad Orientales, cujus verba supra protulimus. quidem antea Joannes Tabennesiota, cum ex sede sua dejectus fuisset, Romam veniens, Simplicium papam appellaverat. Libellum tamen ei non obtulit; sed tantum suasit, ut pro sua causa ad Acacium scriberet. Quod quidem prompte ac libenti animo fecit Simplicius papa. Acacius vero, acceptis Sim- plicii litteris, respondit se Joannem quidem epi- scopum Alexandriæ minime agnoscere. Petrum vero Mongum in communionein suscepisse jussu Zenonis Augusti. Quibus litteris graviter commotus Simplicius rescripsit Acacium non recte neque ordine egisse, qui Petrum communi a.uborum sen- tentia damnatum, in communionem recepisset. Cumque Joannes Simplicio papæ libellum pararet offerre varia in Acacium crimina continentem, Sim- plicius interim morte præventus est, antequam Acacius postremis ejus litteris respondisset, ut scribit Liberatus in Breviario. Sed cum Felix in locum Simplicii subrogatus fuisset, Joannes libel- lum, quem Simplicio ante paraverat porrigendum, obtulit Felici papæ. Qui mox per Vitalem ac Mi- senum episcopos, libellum citationis misit ad Aca- cium, mandans ut quamprimum Romam veniret, coram apostolica sede libello Joannis episcopi re- sponsurus, ut legitur in Gestis de nomine Acacii, et in libello citationis ad Acacium transmisso. Libellus quidem citationis sic incipit: Episcopali diligentia commonente debuerat dilectio tua, eccle. D moriæ prædecessoris mei per virum devotum Ura- nium subdiaconum apud clementissimum principem : quid apud te quoque litteræ ipsius in causa Alexan- drinæ Ecclesiæ profuerint, indicare. Ubi obiter scribendum esse moneo, Uranium subadjuvam. Sic enim dicitur in Gestis de nomine Acacii : Joan- nes œconomus catholicus a catholicis ordinatur epi- scopus. Qui cum de consuetudine majorum ad apo- stolicam sedem synodica per Isidorum presbyterum et Petrum diaconum scripta misisset, superveniente Uranio subadjuva, et contra Joannem jam episcopum sacra principis deferente, ab episcopatus illius con- firmatione papa suspensus est, etc. posita sunt vocabula; quæ sic restituo: Eréàdovtal Hunc Evagrii locum optime exposuit Nicephorus, his verbis : etc. id est, Priusquam Vitalis ac Misenus Roma missi, in urbem regiam adventassent, etc. Scribendum igitur est in Evagrio, Astov. Sic enim Evagrius vocare solet Constantino- polim : ut infra, cap. 25. Constantinopoli, quæ Axofov vocabantur, Bas- siani scilicet ac Dii. Et Bassiani quidem ac Dii vo- cabulum a conditoribus suis sumpserant. Acœmi- tarum vero nomen illis inditum est, propterea quod noctu atque interdiu divinas laudes celebrarent, alternis vicibus sibi succedentes; adeo ut insom- nes esse viderentur. Sic olim in Galliis jugis laus in quibusdam monasteriis viguisse dicitur. (19) Διβέλλων ἐπιδεδομένων τῷ Φήλικε. Jam (13) Πρὸς τοῦ Φήλικος παρὰ τὸν Ζήνωνα. Trans. (14) Πρὶν ἢ δὲ τούτοις φθῆναι τὴν βασιλείαν. (15) ῾Ο τῶν ᾿Ακοιμήτων. Duo erant monasteria
Chapter XXICaput XXI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2639Ὁ αὐτὸς γράφει τὸν Ζήνωνα καὶ Βερίνῃ τῇ πενθερᾷ μυρίας ἐπιβουλὰς ῥάψαι, μετὰ δὲ ταῦτα καὶ πρὸς τὴν Κιλίκων ἐκπέμψαι χώραν, ὕστερον δὲ μεταβῆναι ταύτην πρὸς τὸ Παπιρίου λεγόμενον φρούριον, Ἰλλοῦ τυραννήσαντος, αὐτόθι τε τὸν βίον ἐκλιπεῖν. Καὶ τὰ κατὰ Ἰλλοῦν δὲ γράφει μάλα λογίως ὁ Εὐστάθιος, ὅπως πρὸς τοῦ Ζήνωνος ἐπιβουλευθεὶς διέφυγε, καὶ ὅπως ὁ Ζήνων τὸν ἀποσφάξαι τοῦτον προσταχθέντα εἰς θάνατον ἐκδέδωκε, μισθὸν τῆς ἀποτυχίας τὴν τῆς κεφαλῆς ἐκτομὴν αὐτῷ παρασχών· ὃν καὶ στρατηγὸν ὁ Ζήνων τῶν ἑῴων ἀποδείκνυσι δυνάμεων, τὸ λαθεῖν πραγματευόμενος· ὁ δὲ Λεόντιον προσεταιρισάμενος Μάρσον τε αὖ ἄνδρα δόκιμον καὶ Παμπρέπιον ἀνὰ τὰ τῆς ἑῴας γέγονε μέρη. Εἶτα τὴν Λεοντίου ἀνάρρησιν τὴν ἐς Ταρσὸν τῆς Κιλικίας γενομένην, ὅπως τε καὶ οὗτοι τῆς τυραννίδος ἀπώναντο, Θευδερίχου κατ’ αὐτῶν ἐκπεμφθέντος, ἀνδρὸς Γότθου τὸ γένος ὑπάρχοντος παρὰ Ῥωμαίοις τε αὖ ἐπισήμου, μετὰ ἡμεδαπῆς τε καὶ ἀλλοδαπῆς δυνάμεως, ἀναγράφει μάλα σοφῶς ὁ αὐτὸς Εὐστάθιος, καὶ τοὺς δειλαίως ἀνῃρημένους πρὸς Ζήνωνος ἀντὶ τῆς ἐς αὐτὸν εὐνοίας· καὶ ὅτι γε ὁ Θευδέριχος τῆς ἐπιβουλῆς Ζήνωνος αἰσθανόμενος ἐπὶ τὴν πρεσβυτέραν Ῥώμην ἀναχωρεῖ, τινὲς δέ φασιν ὡς καὶ ὑποθήκῃ Ζήνωνος. Καὶ Ὀδόακρον μάχῃ κρατήσας ὑφ’ ἑαυτὸν τὴν Ῥώμην ποιεῖται, ῥῆγα προσονομάσας ἑαυτόν.
των ἐπισκόπων (21) παραπλησίων αὐτῷ τὴν κακο- δοξίαν ἐχειροτονήθη· καὶ ὡς ἄρτι μετὰ τὴν φυγὴν Ιωάννου, πάσης αἰκίας ιδέα κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπηνέχθη. Ταῦτά τε πάντα γνῶναι τον ᾿Ακάκιον δι' ἐνίων αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως ἀφιγμένων, καὶ συν εργὸν ἐν πᾶσιν εὑρεῖν Πέτρῳ τὸν ᾿Ακάκιον ήρκεσεν ἄν. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Συμεώνης μοναχὸς μονῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων, εἰς Ρώμην κατελθὼν τοὺς ἐν Κωνσταντινουπι λει αποσταλέντας ἐπισκόπους παρὰ Ρωμαίων διήλεγξε κοινωνήσαντας τοῖς αἱρετικοῖς καὶ ὡς αὐτοί τε καὶ οἱ κοινωνήσαντες Πέτρα, και Ρωμαίων καθηρέθησαν. Επηύξησε δὲ ταῦτα Συμεώνης μοναχὸς τῶν ᾿Ακοι μήτων ὁ παρὰ Κυρίλλου σταλείς. Διήλεγξε γὰρ τους περὶ Μισῖνον καὶ Βιτάλιον κοινωνήσαντας τοῖς αἰ- ρετικοῖς, διαῤῥήδην ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνόματος Πέτρου ἐν τοῖς ἱεροῖς Διπτύχοις, καὶ ταύτῃ ὑπαρ χθῆναι πολλοὺς τῶν ἁπλουστέρων ὑπὸ τῶν αἱρετι κῶν, λεγόντων δεχθῆναι τὸν Πέτρον καὶ πρὸς τοῦ της Ρώμης θρόνου. Καὶ πρὸς πεύσεις δὲ διαφόρους ἔλεγεν ὁ Συμεώνης, μὴ ἀνασχέσθαι τοὺς περὶ Μι σἶνον ἐντυχεῖν ὀρθοδόξῳ τινὶ, ἢ γραμμάτων ἀπόδο- σιν ποιήσασθαι, ἤ τι τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀκριβῶσαι. Παρήχθη καὶ Σιλβανός πρεσβύτερος, συνὼν Μισίνῳ καὶ Βιταλίῳ ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου, ὃς τὴν τῶν μοναχῶν φωνὴν ἐπεδε 6αίωσεν. 'Ανεγνώσθη καὶ ᾿Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον (22), λέγουσα πάλαι καθῃρῆσθαι Πέτρον, καὶ υἱὸν νυκτὸς καθεστάναι. Καὶ ἐπὶ τούτοις τῆς ἱερωσύνης ἀπεκινήθησαν, καὶ τῆς ἀχράντου κοινω νίας εχωρίσθησαν Μισίνός τε καὶ Βιτάλιος, πάσης τῆς συνόδου ψηφισαμένης ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Πέτρον τὸν αἱρετικὸν τὸν καὶ πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθ έδρας κατακριθέντα ἀποκηρυχθέντα τε και ἀναθεματισθέντα, ἡ Ῥωμαίων Ἐκκλησία οὐ δέχε- ται. τινι εἰ καὶ μὴ ἄλλο τι ἀντετίθετο, τοῦτο ἡρ χεσεν ", ὅτι ἀπὸ αἱρετικῶν χειροτονηθείς, τῶν ὀμ- θοδόξων ἡγεῖσθαι οὐκ ἠδύνατο. Περιέχει δὲ καὶ τοῦτο· ᾿Ακάκιον δὲ τὸν τῆς (23) Κωνσταντινουπόλεως Οὐ λέγει οὗτος ἐνταῦθα τέως τρανῶς τὸν Ακά (γ) Πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθέδρας κατα- κριθέντα. : EVAGRII SCHOLASTICI quæ dixi, de Petro referebant : tum quod Joannes A quidem qui erat orthodoxus, legitime ordinatus fuisset Petrus autem a duobus solum episcopis, camdem cum illo hæresim profitentibus, creatus esset: et quod post Joannis fugam, omni supplicio- rum gencre vexati fuissent orthodoxi. Atque hæc omnia Acacium didicisse per quosdam, qui ab urbe Alexandrina Constantinopolim venissent. Denique eumdem Acacium, Petri administrum atque adjutorem in omnibus deprehendi. CAP. XXI. Quomodo Symeones monachus Acœmitensis, Romam veniens, legatos Ecclesia Rom. qui Constantinopo- lim venerant, coarguit, quod cum hæreticis com municassent; et quomodo legati et omnes commu- nicatores Petri, a Romanis depositi sint. B Auxit ista non mediocriter Symeones monachus Acœmitensis, Romam a Cyrillo missus. Hic enim Misenum ac Vitalem coarguit, quod hæreticis com- Irunicassent, Petri nomine in sacris Diptychis " publice recitato : atque ita multos ex simpliciori- bus in fraudem inductos esse ab bæreticis, cum dicerent Petrum a Romana etiam sede susceptum esse in communionem. Adjecit etiam Symeones Misenum ac Vitalem, cum variæ quæstiones propo- sitæ essent, noluisse unquam colloqui cum ullo orthodoxorum, aut litteras eis tradere, nec quidquam eorum quæ contra rectam fidem tenta- bantur, examinare. Inductus est etiam Sylvanus presbyter, qui una cum Miseno ac Vitale versatus fuerat Constantinopoli, qui monachorum dicta suo testimonio confirmavit. Lecta est præterea Acacii ad Simplicium epistola, in qua Acacius Petrum jampridem depositum fuisse dicebat, cumque C noctis filium esse. His de causis, Misenus ac Vitalis sacerdotio pulsi, et a mystica communione remoti sunt, cum universa synodus ita ad verbum pro- nuntiasset. Petrum hæreticum, qui olim sacræ sedis decreto damnatus, excommunicatus et ana- thematizatus est, Ecclesia Romana non recipit. Cui etiamsi nihil aliud objiceretur, vel hoc unum suffi- ceret, quod ab hæreticis ordinatus, orthodoxis præesse non potuit. Istud quoque complectebatur G. C. (p), VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. scopo, eoque hæretico Mongum ordinatum esse re- liqui omnes scribunt. Ita Acacius in epistola ad Simplicium papam, et Felix in epistola synodica ad omnes monachos et archimandritas Constantinopoli et in Bithynia consistentes. Idem etiam testatur Theophanes in Chronico, pag. 207; et Gelasius in Gestis de nomine Acacii. Liberatus tamen a pluri- bus ordinatum dicit Petrum, licet numerum eorum non exprimal. hæc epistola Acacii, Latine edita inter epistolas Simplicii papæ. Ejusdem epistolæ mentio fit in epi- stola Felicis papæ, quæ sententiam depositionis Acacii continet. mus ex codice Florentino, quæ multum lucis affert huic loco. In eodem codice Florentino ad margi- nem horum verborum, hoc scholium ascriptum est. VARIORUM. Petrum Fallonem a Simplicio papa damnatum fuisse ostendit Valesius in Dissert. de Petro Antiocheno ad finem notarum edita, cap. 2. Vide etiam Pagi ad ann. 478, n. 4, ubi contendit epistolam Petro Fulloni inscriptam, quæ inter epi- stolas Felicis PP. recensetur, et incipit; Quis dati capiti meo aquam, etc., revera a Simplicio Pr. conscriptam fuisse. Vide plura hac de re in Adno- tationibus ad Dissertationem Valesii de Petro Ful- lone, Notis ejus subjunctam. W. Lowтä. i (21) Ὑπὸ δύο μόνων ἐπισκόπων. Ab uno epi- D (22) Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον. Εxstat (23) Ακάκιον δὲ τὸν τῆς. Particulam δὲ addidi-
Ὑπὸ τοῖς χρόνοις Ζήνωνος ἱστορεῖ Ἰωάννης ὁ ῥήτωρ Μαμιανὸν ἐξ ἐπιδιφρίων ἐπίσημον ἄνδρα γενέσθαι καὶ τῆς συγκλήτου βουλῆς μετασχεῖν, καὶ ἐν Δάφνῃ τῷ προαστείῳ τὸν καλούμενον Ἀντίφορον οἰκοδομήσασθαι, πρώην ἀμπέλους δεδεγμένον καὶ πρὸς γεωργίαν ἐπιτήδειον χωρίον καθεστῶτα εὐθὺ τοῦ δημοσίου βαλανείου· οὖ Μαμιανὸς ὁ φιλόπολις ἡ χαλκῆ ἀνάκειται εἰκών. Ἀνὰ δὲ τὴν πόλιν πόλιν δύο βασιλείους ἐργάσασθαι στοάς, τῇ τε οἰκοδομίᾳ λίαν εὐπρεπεῖς καὶ ταῖς ἐκ λίθων περιφανείαις τε καὶ διαυγείαις κεκοσμημένας· ὥσπερ δέ τι μεθόριον μέσον τῶν δύο βασιλείων στοῶν, τετράπυλον ἀναστῆσαι κίοσί τε καὶ τῇ ἐκ χαλκοῦ ὕλῃ μάλα κομψῶς ἠσκημένον. Καὶ τὰς μὲν βασιλείους κατειλήφαμεν στοὰς μετὰ τῆς προσηγορίας ἔτι λείψανα τῆς πρώην εὐκοσμίας φερούσας, τῶν ἐκ Προκονήσου λίθων τῷ ἐδάφει συγκειμένων, οὐ μὴν τὴν οἰκοδομίαν ἔχουσάν τι τῶν ἐπισήμων· ἐκ τῶν γεγενημένων γὰρ παθημάτων ἔναγχος τὴν οἰκοδομίαν ἐδέξαντο, οὐδενὸς εἰς κόσμον ταύταις προστεθέντος. Τοῦ δὲ τετραπύλου τοῦ ὑπὸ Μαμιανοῦ γεγενημένου οὐδὲ ψιλὸν ἴχνος κατειλήφαμεν.
των ἐπισκόπων (21) παραπλησίων αὐτῷ τὴν κακο- δοξίαν ἐχειροτονήθη· καὶ ὡς ἄρτι μετὰ τὴν φυγὴν Ιωάννου, πάσης αἰκίας ιδέα κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπηνέχθη. Ταῦτά τε πάντα γνῶναι τον ᾿Ακάκιον δι' ἐνίων αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως ἀφιγμένων, καὶ συν εργὸν ἐν πᾶσιν εὑρεῖν Πέτρῳ τὸν ᾿Ακάκιον ήρκεσεν ἄν. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Συμεώνης μοναχὸς μονῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων, εἰς Ρώμην κατελθὼν τοὺς ἐν Κωνσταντινουπι λει αποσταλέντας ἐπισκόπους παρὰ Ρωμαίων διήλεγξε κοινωνήσαντας τοῖς αἱρετικοῖς καὶ ὡς αὐτοί τε καὶ οἱ κοινωνήσαντες Πέτρα, και Ρωμαίων καθηρέθησαν. Επηύξησε δὲ ταῦτα Συμεώνης μοναχὸς τῶν ᾿Ακοι μήτων ὁ παρὰ Κυρίλλου σταλείς. Διήλεγξε γὰρ τους περὶ Μισῖνον καὶ Βιτάλιον κοινωνήσαντας τοῖς αἰ- ρετικοῖς, διαῤῥήδην ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνόματος Πέτρου ἐν τοῖς ἱεροῖς Διπτύχοις, καὶ ταύτῃ ὑπαρ χθῆναι πολλοὺς τῶν ἁπλουστέρων ὑπὸ τῶν αἱρετι κῶν, λεγόντων δεχθῆναι τὸν Πέτρον καὶ πρὸς τοῦ της Ρώμης θρόνου. Καὶ πρὸς πεύσεις δὲ διαφόρους ἔλεγεν ὁ Συμεώνης, μὴ ἀνασχέσθαι τοὺς περὶ Μι σἶνον ἐντυχεῖν ὀρθοδόξῳ τινὶ, ἢ γραμμάτων ἀπόδο- σιν ποιήσασθαι, ἤ τι τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀκριβῶσαι. Παρήχθη καὶ Σιλβανός πρεσβύτερος, συνὼν Μισίνῳ καὶ Βιταλίῳ ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου, ὃς τὴν τῶν μοναχῶν φωνὴν ἐπεδε 6αίωσεν. 'Ανεγνώσθη καὶ ᾿Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον (22), λέγουσα πάλαι καθῃρῆσθαι Πέτρον, καὶ υἱὸν νυκτὸς καθεστάναι. Καὶ ἐπὶ τούτοις τῆς ἱερωσύνης ἀπεκινήθησαν, καὶ τῆς ἀχράντου κοινω νίας εχωρίσθησαν Μισίνός τε καὶ Βιτάλιος, πάσης τῆς συνόδου ψηφισαμένης ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Πέτρον τὸν αἱρετικὸν τὸν καὶ πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθ έδρας κατακριθέντα ἀποκηρυχθέντα τε και ἀναθεματισθέντα, ἡ Ῥωμαίων Ἐκκλησία οὐ δέχε- ται. τινι εἰ καὶ μὴ ἄλλο τι ἀντετίθετο, τοῦτο ἡρ χεσεν ", ὅτι ἀπὸ αἱρετικῶν χειροτονηθείς, τῶν ὀμ- θοδόξων ἡγεῖσθαι οὐκ ἠδύνατο. Περιέχει δὲ καὶ τοῦτο· ᾿Ακάκιον δὲ τὸν τῆς (23) Κωνσταντινουπόλεως Οὐ λέγει οὗτος ἐνταῦθα τέως τρανῶς τὸν Ακά (γ) Πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθέδρας κατα- κριθέντα. : EVAGRII SCHOLASTICI quæ dixi, de Petro referebant : tum quod Joannes A quidem qui erat orthodoxus, legitime ordinatus fuisset Petrus autem a duobus solum episcopis, camdem cum illo hæresim profitentibus, creatus esset: et quod post Joannis fugam, omni supplicio- rum gencre vexati fuissent orthodoxi. Atque hæc omnia Acacium didicisse per quosdam, qui ab urbe Alexandrina Constantinopolim venissent. Denique eumdem Acacium, Petri administrum atque adjutorem in omnibus deprehendi. CAP. XXI. Quomodo Symeones monachus Acœmitensis, Romam veniens, legatos Ecclesia Rom. qui Constantinopo- lim venerant, coarguit, quod cum hæreticis com municassent; et quomodo legati et omnes commu- nicatores Petri, a Romanis depositi sint. B Auxit ista non mediocriter Symeones monachus Acœmitensis, Romam a Cyrillo missus. Hic enim Misenum ac Vitalem coarguit, quod hæreticis com- Irunicassent, Petri nomine in sacris Diptychis " publice recitato : atque ita multos ex simpliciori- bus in fraudem inductos esse ab bæreticis, cum dicerent Petrum a Romana etiam sede susceptum esse in communionem. Adjecit etiam Symeones Misenum ac Vitalem, cum variæ quæstiones propo- sitæ essent, noluisse unquam colloqui cum ullo orthodoxorum, aut litteras eis tradere, nec quidquam eorum quæ contra rectam fidem tenta- bantur, examinare. Inductus est etiam Sylvanus presbyter, qui una cum Miseno ac Vitale versatus fuerat Constantinopoli, qui monachorum dicta suo testimonio confirmavit. Lecta est præterea Acacii ad Simplicium epistola, in qua Acacius Petrum jampridem depositum fuisse dicebat, cumque C noctis filium esse. His de causis, Misenus ac Vitalis sacerdotio pulsi, et a mystica communione remoti sunt, cum universa synodus ita ad verbum pro- nuntiasset. Petrum hæreticum, qui olim sacræ sedis decreto damnatus, excommunicatus et ana- thematizatus est, Ecclesia Romana non recipit. Cui etiamsi nihil aliud objiceretur, vel hoc unum suffi- ceret, quod ab hæreticis ordinatus, orthodoxis præesse non potuit. Istud quoque complectebatur G. C. (p), VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. scopo, eoque hæretico Mongum ordinatum esse re- liqui omnes scribunt. Ita Acacius in epistola ad Simplicium papam, et Felix in epistola synodica ad omnes monachos et archimandritas Constantinopoli et in Bithynia consistentes. Idem etiam testatur Theophanes in Chronico, pag. 207; et Gelasius in Gestis de nomine Acacii. Liberatus tamen a pluri- bus ordinatum dicit Petrum, licet numerum eorum non exprimal. hæc epistola Acacii, Latine edita inter epistolas Simplicii papæ. Ejusdem epistolæ mentio fit in epi- stola Felicis papæ, quæ sententiam depositionis Acacii continet. mus ex codice Florentino, quæ multum lucis affert huic loco. In eodem codice Florentino ad margi- nem horum verborum, hoc scholium ascriptum est. VARIORUM. Petrum Fallonem a Simplicio papa damnatum fuisse ostendit Valesius in Dissert. de Petro Antiocheno ad finem notarum edita, cap. 2. Vide etiam Pagi ad ann. 478, n. 4, ubi contendit epistolam Petro Fulloni inscriptam, quæ inter epi- stolas Felicis PP. recensetur, et incipit; Quis dati capiti meo aquam, etc., revera a Simplicio Pr. conscriptam fuisse. Vide plura hac de re in Adno- tationibus ad Dissertationem Valesii de Petro Ful- lone, Notis ejus subjunctam. W. Lowтä. i (21) Ὑπὸ δύο μόνων ἐπισκόπων. Ab uno epi- D (22) Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον. Εxstat (23) Ακάκιον δὲ τὸν τῆς. Particulam δὲ addidi-
Τοῦ Ζήνωνος τοίνυν ἄπαιδος τελευτήσαντος ἐπιληψίας νόσῳ μετὰ ἕβδομον καὶ δέκατον ἔτος τῆς αὐτοῦ βασιλείας, ἤλπισε μὲν Λογγῖνος ὁ τούτου ἀδελφὸς εἰς μέγα δυνάμεως προκεχωρηκὼς τὴν βασιλείαν ἑαυτῷ περιθήσειν· οὐ μὴν τῶν δοκηθέντων ἔτυχεν. Ἡ γὰρ Ἀριάδνη Ἀναστασίῳ τὸν στέφανον περιτίθησιν, οὔπω μὲν ἥκοντι εἰς γερουσίαν, ἐν δὲ τῇ λεγομένῃ τῶν σιλεντιαρίων σχολῇ καταλεγομένῳ. Ἱστορεῖ δ’ οὖν ὁ Εὐστάθιος μετὰ τὴν ἀρχὴν τῆς Διοκλητιανοῦ βασιλείας εἰς τὴν Ζήνωνος τελευτὴν καὶ τὴν ἀνάρρησιν Ἀναστασίου ἔτη διελθεῖν ἑπτὰ καὶ διακόσια· ἀπὸ δὲ τῆς Αὐγούστου μοναρχίας ἔτη δύο καὶ τριάκοντα καὶ πεντακόσια πρὸς μησὶν ἑπτά· ἀπὸ δὲ τῆς Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἀρχῆς ἔτη δύο καὶ τριάκοντα καὶ ὀκτακόσια ὁμοίως πρὸς μησὶν ἑπτά· ἐκ δὲ τῆς Ῥωμαίων καὶ Ῥωμύλου βασιλείας, ἔτη δύο καὶ πεντήκοντα καὶ χίλια καὶ πρός γε μῆνας ἑπτά· ἀπὸ δὲ ἁλώσεως Τροίας ἔτη ἓξ καὶ ὀγδοήκοντα καὶ ἑξακόσια καὶ χίλια πρὸς μησὶν ἑπτά. Οὗτος ὁ Ἀναστάσιος πατρίδα τὴν Ἐπίδαμνον ἔχων, Δυρράχιον νῦν προσηγόρευται, τήν τε Ζήνωνος βασιλείαν καὶ γαμετὴν τοῦ αὐτοῦ Ζήνωνος τὴν Ἀριάδνην εἰσοικίζεται. Καὶ πρῶτα μὲν Λογγῖνον Ζήνωνος ἀδελφὸν τὴν τοῦ μαγίστρου ἀρχὴν διέποντα, ὃν ἡγεμόνα τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων οἱ πρόσθεν ἐκάλουν, ἀνὰ τὴν ἐνεγκαμένην ἐκπέμπει, εἶτα δὲ καὶ πολλοὺς ἑτέρους Ἰσαύρους τοῦτο δῆθεν αἰτήσαντας.
των ἐπισκόπων (21) παραπλησίων αὐτῷ τὴν κακο- δοξίαν ἐχειροτονήθη· καὶ ὡς ἄρτι μετὰ τὴν φυγὴν Ιωάννου, πάσης αἰκίας ιδέα κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπηνέχθη. Ταῦτά τε πάντα γνῶναι τον ᾿Ακάκιον δι' ἐνίων αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως ἀφιγμένων, καὶ συν εργὸν ἐν πᾶσιν εὑρεῖν Πέτρῳ τὸν ᾿Ακάκιον ήρκεσεν ἄν. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Συμεώνης μοναχὸς μονῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων, εἰς Ρώμην κατελθὼν τοὺς ἐν Κωνσταντινουπι λει αποσταλέντας ἐπισκόπους παρὰ Ρωμαίων διήλεγξε κοινωνήσαντας τοῖς αἱρετικοῖς καὶ ὡς αὐτοί τε καὶ οἱ κοινωνήσαντες Πέτρα, και Ρωμαίων καθηρέθησαν. Επηύξησε δὲ ταῦτα Συμεώνης μοναχὸς τῶν ᾿Ακοι μήτων ὁ παρὰ Κυρίλλου σταλείς. Διήλεγξε γὰρ τους περὶ Μισῖνον καὶ Βιτάλιον κοινωνήσαντας τοῖς αἰ- ρετικοῖς, διαῤῥήδην ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνόματος Πέτρου ἐν τοῖς ἱεροῖς Διπτύχοις, καὶ ταύτῃ ὑπαρ χθῆναι πολλοὺς τῶν ἁπλουστέρων ὑπὸ τῶν αἱρετι κῶν, λεγόντων δεχθῆναι τὸν Πέτρον καὶ πρὸς τοῦ της Ρώμης θρόνου. Καὶ πρὸς πεύσεις δὲ διαφόρους ἔλεγεν ὁ Συμεώνης, μὴ ἀνασχέσθαι τοὺς περὶ Μι σἶνον ἐντυχεῖν ὀρθοδόξῳ τινὶ, ἢ γραμμάτων ἀπόδο- σιν ποιήσασθαι, ἤ τι τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀκριβῶσαι. Παρήχθη καὶ Σιλβανός πρεσβύτερος, συνὼν Μισίνῳ καὶ Βιταλίῳ ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου, ὃς τὴν τῶν μοναχῶν φωνὴν ἐπεδε 6αίωσεν. 'Ανεγνώσθη καὶ ᾿Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον (22), λέγουσα πάλαι καθῃρῆσθαι Πέτρον, καὶ υἱὸν νυκτὸς καθεστάναι. Καὶ ἐπὶ τούτοις τῆς ἱερωσύνης ἀπεκινήθησαν, καὶ τῆς ἀχράντου κοινω νίας εχωρίσθησαν Μισίνός τε καὶ Βιτάλιος, πάσης τῆς συνόδου ψηφισαμένης ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Πέτρον τὸν αἱρετικὸν τὸν καὶ πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθ έδρας κατακριθέντα ἀποκηρυχθέντα τε και ἀναθεματισθέντα, ἡ Ῥωμαίων Ἐκκλησία οὐ δέχε- ται. τινι εἰ καὶ μὴ ἄλλο τι ἀντετίθετο, τοῦτο ἡρ χεσεν ", ὅτι ἀπὸ αἱρετικῶν χειροτονηθείς, τῶν ὀμ- θοδόξων ἡγεῖσθαι οὐκ ἠδύνατο. Περιέχει δὲ καὶ τοῦτο· ᾿Ακάκιον δὲ τὸν τῆς (23) Κωνσταντινουπόλεως Οὐ λέγει οὗτος ἐνταῦθα τέως τρανῶς τὸν Ακά (γ) Πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθέδρας κατα- κριθέντα. : EVAGRII SCHOLASTICI quæ dixi, de Petro referebant : tum quod Joannes A quidem qui erat orthodoxus, legitime ordinatus fuisset Petrus autem a duobus solum episcopis, camdem cum illo hæresim profitentibus, creatus esset: et quod post Joannis fugam, omni supplicio- rum gencre vexati fuissent orthodoxi. Atque hæc omnia Acacium didicisse per quosdam, qui ab urbe Alexandrina Constantinopolim venissent. Denique eumdem Acacium, Petri administrum atque adjutorem in omnibus deprehendi. CAP. XXI. Quomodo Symeones monachus Acœmitensis, Romam veniens, legatos Ecclesia Rom. qui Constantinopo- lim venerant, coarguit, quod cum hæreticis com municassent; et quomodo legati et omnes commu- nicatores Petri, a Romanis depositi sint. B Auxit ista non mediocriter Symeones monachus Acœmitensis, Romam a Cyrillo missus. Hic enim Misenum ac Vitalem coarguit, quod hæreticis com- Irunicassent, Petri nomine in sacris Diptychis " publice recitato : atque ita multos ex simpliciori- bus in fraudem inductos esse ab bæreticis, cum dicerent Petrum a Romana etiam sede susceptum esse in communionem. Adjecit etiam Symeones Misenum ac Vitalem, cum variæ quæstiones propo- sitæ essent, noluisse unquam colloqui cum ullo orthodoxorum, aut litteras eis tradere, nec quidquam eorum quæ contra rectam fidem tenta- bantur, examinare. Inductus est etiam Sylvanus presbyter, qui una cum Miseno ac Vitale versatus fuerat Constantinopoli, qui monachorum dicta suo testimonio confirmavit. Lecta est præterea Acacii ad Simplicium epistola, in qua Acacius Petrum jampridem depositum fuisse dicebat, cumque C noctis filium esse. His de causis, Misenus ac Vitalis sacerdotio pulsi, et a mystica communione remoti sunt, cum universa synodus ita ad verbum pro- nuntiasset. Petrum hæreticum, qui olim sacræ sedis decreto damnatus, excommunicatus et ana- thematizatus est, Ecclesia Romana non recipit. Cui etiamsi nihil aliud objiceretur, vel hoc unum suffi- ceret, quod ab hæreticis ordinatus, orthodoxis præesse non potuit. Istud quoque complectebatur G. C. (p), VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. scopo, eoque hæretico Mongum ordinatum esse re- liqui omnes scribunt. Ita Acacius in epistola ad Simplicium papam, et Felix in epistola synodica ad omnes monachos et archimandritas Constantinopoli et in Bithynia consistentes. Idem etiam testatur Theophanes in Chronico, pag. 207; et Gelasius in Gestis de nomine Acacii. Liberatus tamen a pluri- bus ordinatum dicit Petrum, licet numerum eorum non exprimal. hæc epistola Acacii, Latine edita inter epistolas Simplicii papæ. Ejusdem epistolæ mentio fit in epi- stola Felicis papæ, quæ sententiam depositionis Acacii continet. mus ex codice Florentino, quæ multum lucis affert huic loco. In eodem codice Florentino ad margi- nem horum verborum, hoc scholium ascriptum est. VARIORUM. Petrum Fallonem a Simplicio papa damnatum fuisse ostendit Valesius in Dissert. de Petro Antiocheno ad finem notarum edita, cap. 2. Vide etiam Pagi ad ann. 478, n. 4, ubi contendit epistolam Petro Fulloni inscriptam, quæ inter epi- stolas Felicis PP. recensetur, et incipit; Quis dati capiti meo aquam, etc., revera a Simplicio Pr. conscriptam fuisse. Vide plura hac de re in Adno- tationibus ad Dissertationem Valesii de Petro Ful- lone, Notis ejus subjunctam. W. Lowтä. i (21) Ὑπὸ δύο μόνων ἐπισκόπων. Ab uno epi- D (22) Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον. Εxstat (23) Ακάκιον δὲ τὸν τῆς. Particulam δὲ addidi-
Chapter XXIICaput XXII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Οὗτος ὁ Ἀναστάσιος, εἰρηναῖός τις ὤν, οὐδὲν καινουργεῖσθαι παντελῶς ἠβούλετο, διαφερόντως περὶ τὴν ἐκκλησιαστικὴν κατάστασιν. Καὶ διὰ παντὸς ᾔει τρόπου τάς τε ἁγιωτάτας ἐκκλησίας ἀταράχους μεῖναι ἅπαν τε τὸ ὑπήκοον βαθείας γαλήνης ἀπολαύειν, πάσης ἔριδος καὶ φιλονεικίας ἐκ τῶν ἐκκλησιαστικῶν τε καὶ πολιτικῶν πραγμάτων ἐκποδὼν γενομένων. Ἡ μὲν οὖν ἐν Καλχηδόνι σύνοδος ἀνὰ τούτους τοὺς χρόνους οὔτε ἀναφανδὸν ἐν ταῖς ἁγιωτάταις ἐκκλησίαις ἐκηρύττετο, οὔτε μὴν ἐκ πάντων ἀπεκηρύττετο. Ἕκαστοι δὲ τῶν προεδρευόντων ὡς εἶχον νομίσεως διεπράττοντο. Κἂν ἔνιοι μὲν τῶν ἐκτεθειμένων αὐτῇ μάλα γεννικῶς ἀντείχοντο, καὶ πρὸς οὐδεμίαν ἐνεδίδοσαν συλλαβὴν τῶν ὁρισθέντων παρ’ αὐτῆς, οὐδὲ μὴν γράμματος ἐναλλαγὴν παρεδέχοντο· ἀλλὰ καὶ μετὰ πολλῆς ἀπεπήδων τῆς παρρησίας, καὶ κοινωνεῖν παντελῶς οὐκ ἠνείχοντο τοῖς μὴ δεχομένοις τὰ παρ’ αὐτῆς ἐκτεθειμένα. Ἕτεροι δὲ οὐ μόνον οὐκ ἐδέχοντο τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον καὶ τὰ παρ’ αὐτῆς ὁρισθέντα, ἀλλὰ καὶ ἀναθέμασι περιέβαλλον αὐτήν τε καὶ τὸν Λέοντος τόμον. Ἄλλοι τοῖς ἑνωτικοῖς Ζήνωνος ἐνισχυρίζοντο, καὶ ταῦτα πρὸς ἀλλήλους διερρωγότες τῇ τε μιᾷ καὶ ταῖς δύο φύσεσιν, οἱ μὲν τῇ συνθήκῃ τῶν γραμμάτων κλαπέντες, οἱ δὲ καὶ πρὸς τὸ εἰρηνικώτερον μᾶλλον ἀποκλίναντες· ὡς πάσας τὰς ἐκκλησίας εἰς ἰδίας ἀποκριθῆναι μοίρας καὶ μηδὲ κοινωνεῖν ἀλλήλοις τοὺς προεδρεύοντας. Ἐντεῦθεν πλεῖστα τμήματα κατά τε τὴν ἑῴαν ἀνά τε τὰ ἑσπέρια μέρη καὶ κατὰ τὴν Λιβύην ἐτύγχανον ὄντα, οὔτε τῶν ἑῴων ἐπισκόπων τοῖς ἑσπερίοις ἣ τοῖς Λίβυσι σπενδομένων οὔτε αὖ τούτων τοῖς ἑῴοις. Τὸ δὲ μείζον’ εἰς ἀτοπίαν προῄει. Οὐδὲ γὰρ σφίσιν αὐτοῖς ἐκοινώνουν οἱ τῆς ἑῴας πρόεδροι, οὐδὲ μὴν οἱ τῆς Εὐρώπης ἢ τῆς Λιβύης τοὺς θρόνους διέποντες, μήτι γε δὴ καὶ ὑπερορίοις. Ἅπερ ὁ βασιλεὺς Ἀναστάσιος θεώμενος τοὺς νεωτερίζοντας τῶν ἐπισκόπων ἐξωθεῖτο, εἴ που κατειλήφει παρὰ τὸ εἰωθὸς τοῖς τόποις τινὰ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον κηρύττοντα ἢ ταύτην ἀναθέματι περιτιθέντα. Ἐκβέβληκε μὲν οὖν ἐκ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων πρῶτον μὲν Εὐφήμιον ὡς προγέγραπται, εἶτα Μακεδόνιον, μεθ’ ὃν Τιμόθεος ἐγεγόνει, ἐκ δὲ τῆς Ἀντιόχου Φλαβιανόν.
των ἐπισκόπων (21) παραπλησίων αὐτῷ τὴν κακο- δοξίαν ἐχειροτονήθη· καὶ ὡς ἄρτι μετὰ τὴν φυγὴν Ιωάννου, πάσης αἰκίας ιδέα κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπηνέχθη. Ταῦτά τε πάντα γνῶναι τον ᾿Ακάκιον δι' ἐνίων αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως ἀφιγμένων, καὶ συν εργὸν ἐν πᾶσιν εὑρεῖν Πέτρῳ τὸν ᾿Ακάκιον ήρκεσεν ἄν. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Συμεώνης μοναχὸς μονῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων, εἰς Ρώμην κατελθὼν τοὺς ἐν Κωνσταντινουπι λει αποσταλέντας ἐπισκόπους παρὰ Ρωμαίων διήλεγξε κοινωνήσαντας τοῖς αἱρετικοῖς καὶ ὡς αὐτοί τε καὶ οἱ κοινωνήσαντες Πέτρα, και Ρωμαίων καθηρέθησαν. Επηύξησε δὲ ταῦτα Συμεώνης μοναχὸς τῶν ᾿Ακοι μήτων ὁ παρὰ Κυρίλλου σταλείς. Διήλεγξε γὰρ τους περὶ Μισῖνον καὶ Βιτάλιον κοινωνήσαντας τοῖς αἰ- ρετικοῖς, διαῤῥήδην ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνόματος Πέτρου ἐν τοῖς ἱεροῖς Διπτύχοις, καὶ ταύτῃ ὑπαρ χθῆναι πολλοὺς τῶν ἁπλουστέρων ὑπὸ τῶν αἱρετι κῶν, λεγόντων δεχθῆναι τὸν Πέτρον καὶ πρὸς τοῦ της Ρώμης θρόνου. Καὶ πρὸς πεύσεις δὲ διαφόρους ἔλεγεν ὁ Συμεώνης, μὴ ἀνασχέσθαι τοὺς περὶ Μι σἶνον ἐντυχεῖν ὀρθοδόξῳ τινὶ, ἢ γραμμάτων ἀπόδο- σιν ποιήσασθαι, ἤ τι τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀκριβῶσαι. Παρήχθη καὶ Σιλβανός πρεσβύτερος, συνὼν Μισίνῳ καὶ Βιταλίῳ ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου, ὃς τὴν τῶν μοναχῶν φωνὴν ἐπεδε 6αίωσεν. 'Ανεγνώσθη καὶ ᾿Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον (22), λέγουσα πάλαι καθῃρῆσθαι Πέτρον, καὶ υἱὸν νυκτὸς καθεστάναι. Καὶ ἐπὶ τούτοις τῆς ἱερωσύνης ἀπεκινήθησαν, καὶ τῆς ἀχράντου κοινω νίας εχωρίσθησαν Μισίνός τε καὶ Βιτάλιος, πάσης τῆς συνόδου ψηφισαμένης ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Πέτρον τὸν αἱρετικὸν τὸν καὶ πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθ έδρας κατακριθέντα ἀποκηρυχθέντα τε και ἀναθεματισθέντα, ἡ Ῥωμαίων Ἐκκλησία οὐ δέχε- ται. τινι εἰ καὶ μὴ ἄλλο τι ἀντετίθετο, τοῦτο ἡρ χεσεν ", ὅτι ἀπὸ αἱρετικῶν χειροτονηθείς, τῶν ὀμ- θοδόξων ἡγεῖσθαι οὐκ ἠδύνατο. Περιέχει δὲ καὶ τοῦτο· ᾿Ακάκιον δὲ τὸν τῆς (23) Κωνσταντινουπόλεως Οὐ λέγει οὗτος ἐνταῦθα τέως τρανῶς τὸν Ακά (γ) Πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθέδρας κατα- κριθέντα. : EVAGRII SCHOLASTICI quæ dixi, de Petro referebant : tum quod Joannes A quidem qui erat orthodoxus, legitime ordinatus fuisset Petrus autem a duobus solum episcopis, camdem cum illo hæresim profitentibus, creatus esset: et quod post Joannis fugam, omni supplicio- rum gencre vexati fuissent orthodoxi. Atque hæc omnia Acacium didicisse per quosdam, qui ab urbe Alexandrina Constantinopolim venissent. Denique eumdem Acacium, Petri administrum atque adjutorem in omnibus deprehendi. CAP. XXI. Quomodo Symeones monachus Acœmitensis, Romam veniens, legatos Ecclesia Rom. qui Constantinopo- lim venerant, coarguit, quod cum hæreticis com municassent; et quomodo legati et omnes commu- nicatores Petri, a Romanis depositi sint. B Auxit ista non mediocriter Symeones monachus Acœmitensis, Romam a Cyrillo missus. Hic enim Misenum ac Vitalem coarguit, quod hæreticis com- Irunicassent, Petri nomine in sacris Diptychis " publice recitato : atque ita multos ex simpliciori- bus in fraudem inductos esse ab bæreticis, cum dicerent Petrum a Romana etiam sede susceptum esse in communionem. Adjecit etiam Symeones Misenum ac Vitalem, cum variæ quæstiones propo- sitæ essent, noluisse unquam colloqui cum ullo orthodoxorum, aut litteras eis tradere, nec quidquam eorum quæ contra rectam fidem tenta- bantur, examinare. Inductus est etiam Sylvanus presbyter, qui una cum Miseno ac Vitale versatus fuerat Constantinopoli, qui monachorum dicta suo testimonio confirmavit. Lecta est præterea Acacii ad Simplicium epistola, in qua Acacius Petrum jampridem depositum fuisse dicebat, cumque C noctis filium esse. His de causis, Misenus ac Vitalis sacerdotio pulsi, et a mystica communione remoti sunt, cum universa synodus ita ad verbum pro- nuntiasset. Petrum hæreticum, qui olim sacræ sedis decreto damnatus, excommunicatus et ana- thematizatus est, Ecclesia Romana non recipit. Cui etiamsi nihil aliud objiceretur, vel hoc unum suffi- ceret, quod ab hæreticis ordinatus, orthodoxis præesse non potuit. Istud quoque complectebatur G. C. (p), VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. scopo, eoque hæretico Mongum ordinatum esse re- liqui omnes scribunt. Ita Acacius in epistola ad Simplicium papam, et Felix in epistola synodica ad omnes monachos et archimandritas Constantinopoli et in Bithynia consistentes. Idem etiam testatur Theophanes in Chronico, pag. 207; et Gelasius in Gestis de nomine Acacii. Liberatus tamen a pluri- bus ordinatum dicit Petrum, licet numerum eorum non exprimal. hæc epistola Acacii, Latine edita inter epistolas Simplicii papæ. Ejusdem epistolæ mentio fit in epi- stola Felicis papæ, quæ sententiam depositionis Acacii continet. mus ex codice Florentino, quæ multum lucis affert huic loco. In eodem codice Florentino ad margi- nem horum verborum, hoc scholium ascriptum est. VARIORUM. Petrum Fallonem a Simplicio papa damnatum fuisse ostendit Valesius in Dissert. de Petro Antiocheno ad finem notarum edita, cap. 2. Vide etiam Pagi ad ann. 478, n. 4, ubi contendit epistolam Petro Fulloni inscriptam, quæ inter epi- stolas Felicis PP. recensetur, et incipit; Quis dati capiti meo aquam, etc., revera a Simplicio Pr. conscriptam fuisse. Vide plura hac de re in Adno- tationibus ad Dissertationem Valesii de Petro Ful- lone, Notis ejus subjunctam. W. Lowтä. i (21) Ὑπὸ δύο μόνων ἐπισκόπων. Ab uno epi- D (22) Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον. Εxstat (23) Ακάκιον δὲ τὸν τῆς. Particulam δὲ addidi-
Chapter XXIIICaput XXIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Περὶ τοίνυν Μακεδονίου καὶ Φλαβιανοῦ γράφον τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναδικὸν πρὸς Ἀλκίσωνα ἐπὶ λέξεως λέγει ταῦτα· Πέτρου δὲ κεκοιμημένου, πάλιν εἰς αὐτοὺς ἀπεσχίσθησαν ʼ Λλεξάνδρειά τε καὶ Αἴγυπτος, Ἀθανασίου τοῦ μετὰ Πέτρον καταστάντος ἀναθεματισμὸν τῇ συνόδῳ ἀποστείλαντος ἔγγραφον ἐν τοῖς συνοδικοῖς τῷ τε Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῷ Ἀντιοχείας καὶ τῷ Ἱεροσολύμων· καὶ μὴ δεχθέντος ἐξ ἐκείνου Ἀλεξάνδρειά τε καὶ Αἴγυπτος καὶ Λιβύη καθ’ ἑαυτὰς διετέλεσαν, καὶ ἡ λοιπὴ πᾶσα ἀνατολὴ πάλιν καθ’ ἑαυτήν, τῶν δυτικῶν μὴ ἀνεχομένων ἄλλως αὐταῖς κοινωνεῖν ἢ πρὸς τῷ ἀναθεματίζειν Νεστόριόν τε καὶ Εὐτυχῆ καὶ Διόσκορον προστιθέναι καὶ Πέτρον τὸν Μογγὸν καὶ Ἀκάκιον. Ἐν τούτοις οὖν τῶν ἀνὰ τὴν οἰκουμένην οὐσῶν ἐκκλησιῶν, οἱ γνήσιοι τῶν ἀπὸ Διοσκόρου καὶ Εὐτυχοῦς εἰς πάντη ἐλάχιστον περιέστησαν τὸν ἀριθμόν. Καὶ μελλόντων ὅσον οὐδέπω ἐκλιπεῖν ἀπὸ τῆς γῆς ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτούς, Ξεναΐας ὁ τοῦ θεοῦ ξένος ἀληθῶς, οὐκ οἴδαμεν τί σκοπῶν ἢ ποίαν ἔχθραν πρὸς Φλαβιανὸν ἐκδικῶν, προφάσει δὲ τῆς πίστεως ὡς οἱ πολλοὶ διηγοῦνται, κινεῖν μὲν πρὸς αὐτὸν καὶ διαβάλλειν ἄρχεται ὡς Νεστοριανόν. Ἐκείνου δὲ Νεστόριον σὺν τῷ φρονήματι ἀναθεματίσαντος, μετέβαινε πάλιν ἐξ ἐκείνου ἐπὶ Διόσκορον καὶ Θεόδωρον καὶ Θεοδώρητον καὶ Ἴβαν καὶ Κύρον καὶ Εὐθέριον καὶ Ἰωάννην καὶ οὐκ ἴσμεν οὕστινας καὶ ὅθεν συλλεξάμενος· ὧν οἱ μὲν τὰ Νεστορίου ἀληθῶς ἐπρέσβευσαν, οἱ δὲ ὑπονοηθέντες ἀνεθεμάτισαν καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῆς ἐκκλησίας κεκοίμηνται. Τούτους πάντας τὰ Νεστορίου, φησί, νοήσαντας εἰ μὴ ἀναθεματίσειας, τὰ Νεστορίου φρονεῖς, κἂν μυριάκις αὐτὸν μετὰ τοῦ φρονήματος ἀναθεματίζῃς. Ἀνεκίνει δὲ διὰ γραμμάτων καὶ τοὺς ἀπὸ Διοσκόρου τοῦ Εὐτυχοῦς συνηγόρους, πείθων συνάρασθαι μὲν αὐτῷ κατὰ Φλαβιανοῦ, μὴ μέντοι ἀναθεματισμὸν ἀπαιτεῖν τῆς συνόδου, ἀλλὰ τῶν προειρημένων μόνων προσώπων. Τοῦ δὲ ἐπισκόπου Φλαβιανοῦ τούτοις ἐπὶ πολὺ ἀντιτείναντος ἑτέρων τε μετὰ Ξεναΐα συμπλεκομένων κατ’ αὐτοῦ, Ἐλευσίνου μὲν ἐπισκόπου τινὸς τῆς δευτέρας Καππαδοκίας, Νικίου δὲ Λαοδικείας τῆς Συρίας, καὶ ἄλλων ἄλλοθεν — ὧν τὰς αἰτίας τῆς πρὸς Φλαβιανὸν μικροψυχίας ἑτέρων ἀλλ’ οὐχ ἡμῶν διηγήσασθαι — , τέλος νομίσας διὰ τούτους εἰρηνεύειν αὐτοὺς εἶξεν αὐτῶν τῇ φιλονεικίᾳ. Καὶ ἐγγράφως τὰ πρόσωπα ἀναθεματίσας ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ· καὶ αὐτὸν γὰρ κατ’ αὐτοῦ κεκινήκασιν ὡς τὰ Νεστορίου πρεσβεύοντος. Μηδὲ τούτῳ οὖν ἀρκεσθεὶς ὁ Ξεναΐας τῆς συνόδου αὐτῆς πάλιν ἀναθεματισμὸν καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων, τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος, ἀπῄτει τὸν Φλαβιανόν· μὴ ὑπακούσαντος δέ, ὥσπερ Νεστοριανοῦ πάλιν κατηγόρει. Πολλῶν δὲ ἐπὶ τούτῳ κεκινημένων, καὶ τοῦ πατριάρχου ἔκθεσιν περὶ πίστεως πεποιημένου, ἐν ᾗ πρὸς καθαίρεσιν μὲν Νεστορίου καὶ Εὐτυχοῦς τὴν σύνοδον δέχεσθαι ὡμολόγει, μὴ μέντοι εἰς ὅρον καὶ διδασκαλίαν πίστεως, πάλιν ὡς τὰ Νεστορίου ὑπούλως φρονοῦντος ἐπελαμβάνοντο, εἰ μὴ καὶ τὸν ἀναθεματισμὸν αὐτῆς προσθείη τῆς συνόδου καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος. Προσυπάγονται δὲ πολλαῖς λόγων ἀπάταις καὶ τοὺς Ἰσαύρους· καὶ ποιήσαντες γραμματεῖον περὶ πίστεως, ἐν ᾧ τὴν σύνοδον μετὰ τῶν δύο φύσεις εἰρηκότων ἢ ἰδιότητας ἀναθεματίσαντες, Φλαβιανοῦ μὲν ἀφίστανται καὶ Μακεδονίου, ἄλλοις δὲ σπένδονται ὑπογράψασι τῷ γραμματείῳ. Ἐν τούτοις καὶ τὸν Ἱεροσολύμων ἀπῄτουν ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς ἐκθέμενος ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ δι’ αὐτῶν τῶν ἀπὸ Διοσκόρου. Ὅπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν ἀναθεματισμὸν περιέχον τῶν δύο φύσεις εἰρηκότων· αὐτὸς δὲ ὁ Ἱεροσολύμων νενοθεῦσθαι παρ’ αὐτῶν διαβεβαιούμενος, ἄλλο προφέρει δίχα τοιούτου ἀναθεματισμοῦ. Καὶ οὐ θαῦμα· καὶ γὰρ καὶ λόγους πατέρων πολλοὺς νενοθεύκασι, πολλοὺς δὲ Ἀπολιναρίου λόγους Ἀθανασίῳ καὶ Γρηγορίῳ τῷ Θαυματουργῷ καὶ Ἰουλίῳ διὰ τῶν ἐπιγραφῶν ἀνατεθείκασιν· οἷς μάλιστα τοὺς πολλοὺς πρὸς τὰς ἰδίας ἀσεβείας σφετερίζονται. Ἀπῄτουν δὲ καὶ Μακεδόνιον ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃ καὶ ἐξέθετο τὴν τῶν τριακοσίων δέκα ὀκτὼ καὶ τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα μόνων εἰδέναι πίστιν διαβεβαιούμενος, ἀναθεματίζων δὲ Νεστόριον καὶ Εὐτυχῆ καὶ τοὺς δύο υἱοὺς ἢ Χριστοὺς δογματίζοντας ἢ τὰς φύσεις διαιροῦντας, μήτε δὲ τῆς ἐν Ἐφέσῳ Νεστόριον καθελούσης μνησθεὶς μήτε τῆς ἐν Καλχηδόνι καθελούσης τὸν Εὐτυχῆ. Ἐφ’ ᾧ ἀγανακτήσαντα τὰ περὶ Κωνσταντινούπολιν μοναστήρια ἀφίστανται τοῦ ἐπισκόπου Μακεδονίου. Ἐν τούτοις ὅ τε Ξεναΐας καὶ Διόσκορος πολλοὺς προσλαβόμενοι τῶν ἐπισκόπων ἀφόρητοι ἦσαν, κινοῦντες κατὰ τῶν μὴ ἀνεχομένων ἀναθεματίζειν. Ὧν τοὺς εἰς τέλος μὴ ὑπείκοντας ἐξορίᾳ ὑποβάλλεσθαι πολλαῖς μηχαναῖς παρεσκεύαζον. Οὕτως οὖν καὶ Μακεδόνιον ἐξορίζουσι καὶ Ἰωάννην τὸν Παλτοῦ ἐπίσκοπον καὶ Φλαβιανόν. Ταῦτα μὲν οὖν τὰ γράμματα λέγει.
των ἐπισκόπων (21) παραπλησίων αὐτῷ τὴν κακο- δοξίαν ἐχειροτονήθη· καὶ ὡς ἄρτι μετὰ τὴν φυγὴν Ιωάννου, πάσης αἰκίας ιδέα κατὰ τῶν ὀρθοδόξων ἐπηνέχθη. Ταῦτά τε πάντα γνῶναι τον ᾿Ακάκιον δι' ἐνίων αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως ἀφιγμένων, καὶ συν εργὸν ἐν πᾶσιν εὑρεῖν Πέτρῳ τὸν ᾿Ακάκιον ήρκεσεν ἄν. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Συμεώνης μοναχὸς μονῆς τῶν ᾿Ακοιμήτων, εἰς Ρώμην κατελθὼν τοὺς ἐν Κωνσταντινουπι λει αποσταλέντας ἐπισκόπους παρὰ Ρωμαίων διήλεγξε κοινωνήσαντας τοῖς αἱρετικοῖς καὶ ὡς αὐτοί τε καὶ οἱ κοινωνήσαντες Πέτρα, και Ρωμαίων καθηρέθησαν. Επηύξησε δὲ ταῦτα Συμεώνης μοναχὸς τῶν ᾿Ακοι μήτων ὁ παρὰ Κυρίλλου σταλείς. Διήλεγξε γὰρ τους περὶ Μισῖνον καὶ Βιτάλιον κοινωνήσαντας τοῖς αἰ- ρετικοῖς, διαῤῥήδην ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνόματος Πέτρου ἐν τοῖς ἱεροῖς Διπτύχοις, καὶ ταύτῃ ὑπαρ χθῆναι πολλοὺς τῶν ἁπλουστέρων ὑπὸ τῶν αἱρετι κῶν, λεγόντων δεχθῆναι τὸν Πέτρον καὶ πρὸς τοῦ της Ρώμης θρόνου. Καὶ πρὸς πεύσεις δὲ διαφόρους ἔλεγεν ὁ Συμεώνης, μὴ ἀνασχέσθαι τοὺς περὶ Μι σἶνον ἐντυχεῖν ὀρθοδόξῳ τινὶ, ἢ γραμμάτων ἀπόδο- σιν ποιήσασθαι, ἤ τι τῶν τολμωμένων κατὰ τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀκριβῶσαι. Παρήχθη καὶ Σιλβανός πρεσβύτερος, συνὼν Μισίνῳ καὶ Βιταλίῳ ἀνὰ τὴν Κωνσταντίνου, ὃς τὴν τῶν μοναχῶν φωνὴν ἐπεδε 6αίωσεν. 'Ανεγνώσθη καὶ ᾿Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον (22), λέγουσα πάλαι καθῃρῆσθαι Πέτρον, καὶ υἱὸν νυκτὸς καθεστάναι. Καὶ ἐπὶ τούτοις τῆς ἱερωσύνης ἀπεκινήθησαν, καὶ τῆς ἀχράντου κοινω νίας εχωρίσθησαν Μισίνός τε καὶ Βιτάλιος, πάσης τῆς συνόδου ψηφισαμένης ἐπὶ λέξεως ταῦτα· Πέτρον τὸν αἱρετικὸν τὸν καὶ πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθ έδρας κατακριθέντα ἀποκηρυχθέντα τε και ἀναθεματισθέντα, ἡ Ῥωμαίων Ἐκκλησία οὐ δέχε- ται. τινι εἰ καὶ μὴ ἄλλο τι ἀντετίθετο, τοῦτο ἡρ χεσεν ", ὅτι ἀπὸ αἱρετικῶν χειροτονηθείς, τῶν ὀμ- θοδόξων ἡγεῖσθαι οὐκ ἠδύνατο. Περιέχει δὲ καὶ τοῦτο· ᾿Ακάκιον δὲ τὸν τῆς (23) Κωνσταντινουπόλεως Οὐ λέγει οὗτος ἐνταῦθα τέως τρανῶς τὸν Ακά (γ) Πάλαι τῇ ψήφῳ τῆς ἱερᾶς καθέδρας κατα- κριθέντα. : EVAGRII SCHOLASTICI quæ dixi, de Petro referebant : tum quod Joannes A quidem qui erat orthodoxus, legitime ordinatus fuisset Petrus autem a duobus solum episcopis, camdem cum illo hæresim profitentibus, creatus esset: et quod post Joannis fugam, omni supplicio- rum gencre vexati fuissent orthodoxi. Atque hæc omnia Acacium didicisse per quosdam, qui ab urbe Alexandrina Constantinopolim venissent. Denique eumdem Acacium, Petri administrum atque adjutorem in omnibus deprehendi. CAP. XXI. Quomodo Symeones monachus Acœmitensis, Romam veniens, legatos Ecclesia Rom. qui Constantinopo- lim venerant, coarguit, quod cum hæreticis com municassent; et quomodo legati et omnes commu- nicatores Petri, a Romanis depositi sint. B Auxit ista non mediocriter Symeones monachus Acœmitensis, Romam a Cyrillo missus. Hic enim Misenum ac Vitalem coarguit, quod hæreticis com- Irunicassent, Petri nomine in sacris Diptychis " publice recitato : atque ita multos ex simpliciori- bus in fraudem inductos esse ab bæreticis, cum dicerent Petrum a Romana etiam sede susceptum esse in communionem. Adjecit etiam Symeones Misenum ac Vitalem, cum variæ quæstiones propo- sitæ essent, noluisse unquam colloqui cum ullo orthodoxorum, aut litteras eis tradere, nec quidquam eorum quæ contra rectam fidem tenta- bantur, examinare. Inductus est etiam Sylvanus presbyter, qui una cum Miseno ac Vitale versatus fuerat Constantinopoli, qui monachorum dicta suo testimonio confirmavit. Lecta est præterea Acacii ad Simplicium epistola, in qua Acacius Petrum jampridem depositum fuisse dicebat, cumque C noctis filium esse. His de causis, Misenus ac Vitalis sacerdotio pulsi, et a mystica communione remoti sunt, cum universa synodus ita ad verbum pro- nuntiasset. Petrum hæreticum, qui olim sacræ sedis decreto damnatus, excommunicatus et ana- thematizatus est, Ecclesia Romana non recipit. Cui etiamsi nihil aliud objiceretur, vel hoc unum suffi- ceret, quod ab hæreticis ordinatus, orthodoxis præesse non potuit. Istud quoque complectebatur G. C. (p), VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. scopo, eoque hæretico Mongum ordinatum esse re- liqui omnes scribunt. Ita Acacius in epistola ad Simplicium papam, et Felix in epistola synodica ad omnes monachos et archimandritas Constantinopoli et in Bithynia consistentes. Idem etiam testatur Theophanes in Chronico, pag. 207; et Gelasius in Gestis de nomine Acacii. Liberatus tamen a pluri- bus ordinatum dicit Petrum, licet numerum eorum non exprimal. hæc epistola Acacii, Latine edita inter epistolas Simplicii papæ. Ejusdem epistolæ mentio fit in epi- stola Felicis papæ, quæ sententiam depositionis Acacii continet. mus ex codice Florentino, quæ multum lucis affert huic loco. In eodem codice Florentino ad margi- nem horum verborum, hoc scholium ascriptum est. VARIORUM. Petrum Fallonem a Simplicio papa damnatum fuisse ostendit Valesius in Dissert. de Petro Antiocheno ad finem notarum edita, cap. 2. Vide etiam Pagi ad ann. 478, n. 4, ubi contendit epistolam Petro Fulloni inscriptam, quæ inter epi- stolas Felicis PP. recensetur, et incipit; Quis dati capiti meo aquam, etc., revera a Simplicio Pr. conscriptam fuisse. Vide plura hac de re in Adno- tationibus ad Dissertationem Valesii de Petro Ful- lone, Notis ejus subjunctam. W. Lowтä. i (21) Ὑπὸ δύο μόνων ἐπισκόπων. Ab uno epi- D (22) Ακακίου ἐπιστολὴ πρὸς Σιμπλίκιον. Εxstat (23) Ακάκιον δὲ τὸν τῆς. Particulam δὲ addidi-
PG 86:2643Τὰ δέ γε σμύχοντα ἐν παραβύστῳ τὸν Ἀναστάσιον ἕτερα ἦν. Ἡνίκα γὰρ ἡ Ἀριάδνη τῷ Ἀναστασίῳ τὸ ἁλουργὲς ἐβούλετο περιβαλεῖν σχῆμα, οὐκ ἄλλως ὁ Εὐφήμιος τὴν ἀρχιερατικὴν διέπων καθέδραν συνετίθετο, μέχρις ὅτου τὴν δι’ ἐγγράφων καὶ ὅρκων δεινῶν ὁμολογίαν αὐτόγραπτον ὁ Ἀναστάσιος ἐς Εὐφήμιον ἔθετο ἦ μὴν ἀκέραιον φυλάξαι τὴν πίστιν καὶ μηδὲν καινουργὲς ἐσαγαγεῖν τῇ ἁγίᾳ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ, εἰ τῶν σκήπτρων ἐπιλάβοιτο· ἣν καὶ παρέθετο Μακεδονίῳ τὴν τῶν σεπτῶν κειμηλίων παραφυλακὴν ἐμπεπιστευμένῳ. Ἐδεδράκει δὲ ταῦτα διότι γε ὁ Ἀναστάσιος δόξαν μανιχαϊκῆς νομίσεως παρὰ τοῖς πολλοῖς εἶχεν. Ἐπειδὴ τοίνυν ὁ Μακεδόνιος ἐς τὸν ἱερατικὸν ἀνέβη θρόνον, ἤθελε τὴν οἰκείαν ὁμολογίαν ἀναλαβεῖν ὁ Ἀναστάσιος, καθυβρίζεσθαι τὴν βασιλείαν λέγων εἰ τὸ ῥηθὲν αὐτόγραπτον ἐναπομένοι.Καὶ πρὸς τοῦτο μάλα γενναίως ἐνισταμένου τοῦ Μακεδονίου, καὶ μὴ προδώσειν τὴν πίστιν ἐνισχυριζομένου, πᾶσαν ἐπιβουλὴν ἐτύρευσεν ὁ βασιλεύς οἱ, ἐξῶσαι τῆς καθέδρας ἐθέλων. Ἀμέλει τοιγαροῦν καὶ παῖδες συκοφάνται παρήγοντο, καὶ σφῶν αὐτῶν καὶ Μακεδονίου αἰσχρουργίαν κατεψεύδοντο. Ὡς δὲ τῶν ἀνδρείων ἐψιλωμένος ὁ Μακεδόνιος ὤφθη, πρὸς ἕτερα ἐχώρουν τεχνάσματα, μέχρις ὅτε συμβουλεύμασι Κέλερος ἡγεμόνος τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων ὁ Μακεδόνιος λαθραίως τῶν οἰκείων ἐξέστη θρόνων. Τῇ δὲ ἐκβολῇ Φλαβιανοῦ ἕτερα προστιθέασι. Κατειλήφαμεν γὰρ ἐνίους ἐσχατογέροντας τὰ ὅσα συμβέβηκεν ἐπὶ Φλαβιανοῦ τῇ μνήμῃ διασώζοντας· οἳ λέγουσιν ὡς ὑπὸ Ξεναΐᾳ ἀνδρί — ἦν δὲ ὁ Ξεναΐας τῆς γείτονος Ἱερᾶς πόλεως πρόεδρος, ἑλλάδι φωνῇ Φιλόξενος προσαγορευόμενος — πεισθέντες οἵ τε τῆς καλουμένης Κυνηγικῆς μοναχοὶ καὶ ὅσοι τοῦ πρώτου τῶν Σύρων ἔθνους καθεστήκεσαν, ἀθρόοι μετὰ ταραχῆς καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀταξίας ἐσπεπηδήκασι τῇ πόλει, βιαζόμενοι Φλαβιανὸν ἀναθεματίσαι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον καὶ τὸν τόμον Λέοντος. Πρὸς ὃ δυσανασχετοῦντος Φλαβιανοῦ, καὶ τῶν μοναχῶν μετὰ πολλῆς τῆς ῥύμης ἐνισταμένων, ἀναστὰς ὁ λεὼς τῆς πόλεως φόνον πολὺν τῶν μοναχῶν κατειργάζετο· ὡς καὶ πολλοὺς καὶ ἀναριθμήτους αὐτῶν τάφον τὸν Ὀρόντην κληρώσασθαι, τῶν σωμάτων τοῖς κύμασι κηδευθέντων. Συνέπεσε δὲ καὶ ἕτερον τούτῳ οὐκ ἐλαττούμενον. Τὸ γὰρ τῆς Κοίλης Συρίας, νῦν δὲ δευτέρας προσαγορευομένης μοναδικόν, προσπάσχον τῷ Φλαβιανῷ, ἐπειδὴ τὸν μονήρη μετῆλθε βίον ἔν τινι φροντιστηρίῳ ἐπὶ ἀγροῦ — Τιλμογνὼν ὄνομα τούτῳ — διακειμένῳ, ἔπεισι τῇ Ἀντιόχου ἀμύνειν τῷ Φλαβιανῷ βουλόμενον, ὡς κἀνταῦθα οὐ μικρά τινα συμβῆναι. Εἴτε οὖν ἐκ τῶν προτέρων, εἴτε καὶ ἐκ τῶν δευτέρων, ἢ καὶ ἐξ ἀμφοῖν, ὁ Φλαβιανὸς ἐκβάλλεται, κατακριθεὶς Πέτρας οἰκεῖν πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖς τῶν Παλαιστινῶν κειμένας.
πραγμένα, καὶ τοὺς μὴ δεχομένους τὰ συγγράμματα μηδενός του. Διοσκόρου καὶ Τιμοθέου. Καὶ ὡς τοὺς ἄλλους πεί- θειν οὐκ ἴσχυε, τοὺς πλείστους ἐκ τῶν οἰκείων ἀπὸ ήλαυνε μοναστηρίων· ἐφ' οἷς Νηφάλιος ἀνὰ τὴν βα- σιλέως (27) γενόμενος, τὰ περὶ τούτων ἀνήγγειλε τῷ Ζήνωνι. "Ος συνταραχθείς, Κοσμᾶν ἐκπέμπει ένα τῶν ὑπασπιζόντων αὐτῷ, μυρίας κατὰ Πέτρου της ενώσεως χάριν ἐπιφερόμενον ἀπειλάς, ὡς δὴ διὰ τῆς οἰκείας τραχύτητος διάστασιν μεγάλην εἰργα σμένου. Καὶ μηδενὸς τοῦ κατὰ σκοπόν οἱ προχω ρήσαντος, ἀνεχώρει πρὸς τὴν βασιλέως ὁ Κοσμάς, μόνοις τοῖς ἀπελαθεῖσιν ἀποδοὺς οἰκεῖα καταγώνια καὶ πέμπεται αὖθις πρὸς τοῦ βασιλέως Αρσένιος ἡγεμὼν Αἰγύπτου τε καὶ τῶν στρατιωτικών ταγμά - των προβεβλημένος· ὅς σὺν Νηφαλίῳ τὴν 'Αλεξάν δρου κατειληφώς, λόγους περὶ τῆς ἑνώσεως εκίνει· καὶ μὴ πείσας, ενίους τούτων εκπέμπει ἀνὰ τὴν βα σιλίδα πόλιν. Πλείστοι μὲν οὖν παρὰ τῷ Ζήνωνι περὶ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου κεκίνηντο λόγοι· ἐκβέβηκε δὲ πρὸς ἔργον οὐδὲν, παντελῶς οὐ συνθε μένου Ζήνωνος τῇ ἐν Καλχηδόνι συνόδῳ. ΚΕΦΑΛ. ΚΓ. Περὶ τοῦ Φρανίτου καὶ Εὐφημίου τῶν Κωνσταν τινουπολιτῶν, καὶ ᾿Αθανασίου καὶ Ἰωάννου των Αλεξανδρέων, καὶ Παλλαδίου καὶ Φλαβιανού τῶν ᾿Αντιοχέων, καὶ ἑτέρων τινῶν. Εν τοσούτῳ δὲ (28) 'Ακακίου (9) τοῦ Κωνσταντινου EVAGRII SCHOLASTICI damnavisset, episcopis quibusdam et archimandritis A persuasit, ut sibi communicarent. Et quoniam aliis idem persuadere non potuerat, plurimos monaste- riis suis exegit. Quas ob causas Nephalius ad urbem regiam profectus, rem omnem Zenoni nuntiavit. Ille graviter commotus, Cosmam, unum ex suis protectoribus, Alexandriam misit, qui unitatis causa gravissimas minas Petro intentaret, utpote qui maximam dissensionem asperitate sua excitas- set. Verum Cosmas, cum nihil ipsi ex voto succes- sisset, Constantinopolim revertitur, monachis qui expulsi fuerant, in sua domicilia restitutis. Rursus itaque imperator Arsenium mittit, quem præfectum Egypti et ducem rei militaris simul promoverat. Qui una cum Nephalio Alexandriam ingressus, verba fecit de concordia. Sed eum persuadere eis non potuisset, nonnullos eorum misit Constantino- polim. Ac multa quidem de concilio Chalcedonensi disputata sunt coram Zenone. Nihil tamen perfe- ctum est, propterea quod Zeno Chalcedonensi con- cilio minime assentiebatur. CAP. XXIII. De Fravita et Euphemio Constantinopolitanis episco- pis; et de Athanasio ac Joanne Alexandrinis; et de Palladio ac Flaviano Antiochenis, item de aliis quibusdam. Inter hæc Acacio Constantinopolitano fatali sorte C. C. VARIÆ B LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. jus abbatis Nephalii meminit Liberatus in Brevia- rio cap. 18, ita scribens: Porro Petrus de propriis civitatibus catholicos expulit sacerdotes, ex quibus nonnulli apud Constantinopolim persecutionem gra- vissimam pertulerunt. Scandalizabat autem impera- tor et illos, qui a parte abbatis Nephalii erant, et qui circa Joannem episcopum, Egumenum mona- sterii Diolchon. Et agens contra ipsum Joannem præ- posituram ei abstulit, et eam tradidit monasterio abbatis Amonis. ¿y toúty &, etc. Porro notandum est Evagrium primo loco referre mortem Acacii. Ex tribus enini illis schismaticis qui Orientis Ecclesiam lacerave- runt; Acacio scilicet Constantinopolitano, Petro Alexandrino, et Petro Antiocheno, primum ait Acacium ex hac vita migrasse: Petrum deinde Alexandrinum, qui Mongus dictus est: postremum vero Petrum Fullonem ex hac luce sublatum. Ve- D rum Victor Tunonensis in Chronico, ex tribus illis quos dixi, primum obiisse scribit Petrum Antio- chenum. Sic enim scribit: Post consulatum secun- dum Longini, Petrus Antiochenus sub damnatione moritur, et in ejus loco Calendion ordinatur. Orien- tales autem episcopi tanquam nescientes, Joannem cognomento Codonatum eidem Antiochenæ Ecclesiæ consecrant episcopum, cui Petrus successit hæreticus. Hic erat annus Christi 488, Dynamio et Sifidio con- sulibus. Sequente vero anno, quo consules fuerunt Probinus et Eusebius, idem Victor Tunonensis Acacii obitum commemorat his verbis: Eusebio damnatione moritur, et pro eo Flavita episcopus or- dinatur, cui tertio promotionis suæ mense mortuo, Euphemius synodi Chalcedonensis decretorum custos in episcopalu succedit. Anno autem sequenti, Lon- gino iterum et Fausto consulibus, Petrum Alexan- drinum sub damnatione mortuum esse idem Victor scribit. At Barouius in Annalibus ecclesiasticis, ho- rum trium schismaticorum interitum, eodem qui- dem ordine refert quo Victor Tunonensis, sed non eodem anno. Petrum enim Fullonem obiisse scribit anno natalis Dominici 486, Acacium vero biennio post, id est anno Christi 488. In Mongi autem in- teritu prorsus consentit cum Victore. Ego vero Vi- cloris sententiam sequi malim, qui Fullonis inte- ritum refert anno Christi 488. Nam Calendio epi- scopus Antiochiæ creatus est anno natalis Domi- nici 482, ut constat ex Epistola Simplicii papæ, qui cum episcopatum illum quatuor annis obti- nuerit, sicut testatur Theophanes, necessario di- cendum est Petrum Fullonem, qui pulso Calen- dione, in ejus locum subrogatus est, anno Christi Antiochenam sedem occupasse. Quis auteni credat Petrum Fullonem, qui tot ac tanta facinora episcopatus sui tempore perpetravit, paucis post promotionem suam mensibus interiisse? Non igi- tur anno Christi obiit Petrus Fullo, ut putavit Baronius. Sed hoc argumentum facile refellitur : sola enim Theophanis auctoritate nititur, qui qua- tuor annos episcopatus tribuit Calendioni. Atqui Calendio anni duntaxat spatio sacerdotium gessit. Dejectus enim est per insidias ordinatoris sui Aca- VARIORUM. (a) 'Axaxlov. Acacio in sede CP. defuncto anno Chr. 489. post annorum 17, et mensium episcopatum, successit Phravita scu Flavita. Cui post tres menses et dies septemdecim demortuo, successit Euphemius eodem anno. (Ant. Pagi, ad dictum annuum.) (27) Εφ' οις Νηφάλιος ἀνὰ τὴν βασιλέως. Hu- G V. C. cos. Acacius Constantinopolitanus episcopus sub (27) 'Er toσovtų dė 'Ananlov. Malim scribere,
PG 86:2645Ἐκβεβλημένου τοίνυν Φλαβιανοῦ, Σευῆρος ἐπὶ
τὴν ἐπισκοπὴν διαδέχεται. Καὶ συνοδικοῖς χρησα- μένου τοῦ Φραυΐτου (29) πρὸς τὸν ᾿Αλεξανδρείας Πέτρον, ἀμοιβαίοις ο Πέτρος έχρήσατο γράμμασι τὰ αὐτὰ περὶ τῶν ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένων διεξελ- θών. Ἐπειδὴ δὲ καὶ Φραυΐτας τῶν ἐντεῦθεν ἐξεδή- μησε, τέτταρας καὶ μόνους ἐπισκοπήσας μῆνας, Εὐα φήμιος μετ' αὐτὸν ἐπίσκοπος κεχειροτόνητο. Οὗτος τὰς συνοδικὰς ἐπιστολὰς δέχεται Πέτρου, τὰς πρὸς Φραυΐταν γεγενημένας. Καὶ εὑρηκὼς τὸ κατὰ τῶν ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένων ἀνάθεμα, λίαν ἑταράτ- τετο, καὶ ἑαυτὸν τῆς πρὸς Πέτρον κοινωνίας ἀπέρ- βηξε. Καὶ φέρεται τούτων εκατέρα ἐπιστολὴ, ἡ τε παρὰ Φραυΐτου πρὸς Πέτρον, ἥ τε παρὰ Πέτρου πρὸς Φραυίταν, ὡς διὰ τὸ μακρὸν τῆς λέξεως, παρίημι. Μελλόντων τοιγαροῦν Εὐφημίαν καὶ Πέτρου πρὸς ἀλλήλους ἀντιφέρεσθαι, καὶ συνόδους ἐφ᾽ ἑαυτοὺς καλεῖν, φθάνει τελευτήσας ὁ Πέτρος καὶ διαδέ χεται τούτου τὸν θρόνον ᾿Αθανάσιος. Ος ἐπειράθη τοὺς διαστάντας συνάψαι οὐκ ἴσχυσε δὲ, πρὸς δια φόρους γνώμας τῶν μερῶν (50) ἀποκριθέντων. Οστις ᾿Αθανάσιος μετὰ ταῦτα συνοδικὰς ἐπιστολὰς διαπεμ- πόμενος Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον (34) (ε) επισκοπή - σαντι τὴν 'Αντιόχου, τὰ παραπλήσια πέπραχε περί τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου. Ταυτὸ δὲ τοῦτο καὶ Ιωάννης ὁ μετὰ ᾿Αθανάσιον τὸν ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ Θρόνον διαδεξάμενος. Καὶ Παλλαδίου τελευτήσαντος τοῦ ἐν Ἀντιοχείᾳ προέδρου, καὶ Φλαβιανοῦ τὸν ἐκείνου HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. mólews Thy xoivhv otsidaµévou nopelav, ✿pavitaç A sublato, Fravita in ejus locum succedit. Qui (r), B cum synodicas suas ad Petrum misisset, rescripsit ei vicissim Petrus, de Chalcedonensi synodo eadem dicens quæ supra commemoravi. Mortuo deinde Fravita, qui quatuor duntaxat menses episcopatum gessit, Euphemus ejus loco episcopus est ordinatus. Hic accepit synodicas epistolas, quas Petrus ad Fravitam scripserat. Cumque in illis anathemati- vari gesta Chalcedonensis synodi deprehendisset, magnopere conturbatus est, seque a Petri commu- nione sejunxit. Exstant etiamnum utriusque episto- læ, tam Fravitæ ad Petrum, quam Petri ad Fravi- tam. Quas ob nimiam prolixitatem præterinisi. Cum igitur Euphemius ac Petrus adversus se invicem contendere, et synodos alter contra allerum convo- care jam pararent, Petrus fatali morte præripitur; eique succedit Athanasius. Qui cum diu multum- que laborasset ut eos qui inter se dissidebant re- conciliaret, id tamen perfcere non potuit, partibus in varias sententias discissis. Postea idem Athana- sius, cum synodicas litteras mitteret ad Palladium Antiochensem episcopum qui Petro successerat, de Chalcedonensi synodo idem fecit quod Pe trus. Idem quoque factum est a Joanne, qui post Athanasium Alexandrinam sedem obtinuit. Mortuo posthac Palladio Antiochensis Ecclesiæ antistite, Flavianus, cum in ejus locum successisset, Salo- nonem Antiochenum presbyterum misit Alexan- VALESII ANNOTATIONES. cii, paulo post synodum Romanam, anno Christi C 483, ut docet epistola Felicis papæ ad universos presbyteros et archimandritas Constantinopoli et per Bithyniam consistentes, et auctori Gestorum de nomine Acacii. Gravissime autem falluntur Theo- phanes ac Cedrenus, qui Petrum Fullonem post Petrum Mongum e vivis abiisse scribunt. Quos re- fellit Gelasius papa in epistola ad Orientales, qui Fullonem priorem obiisse testatur his verbis : Do- cete igitur Petrum Alexandrinum ab Antiocheni Pe- tri unquam communione desiisse, et non usque ad diem, cum Antiochenus Petrus in hac luce versalus est, individuum utrisque fuisse consortium, Et iterum, pag. Sed donec advixit Antiochenus Petrus, qui utique post Acacianum cum Petro Alexandrino fœdus initum defunctus ostenditur, nunquam Antio- chene Petro Alexandrinus Petrus communicare de- siit, quod Catholicorum continet relatio sacerdotum. Scribit Theophanes Fravitan synodicas litteras scri- psisse ad Petrum Alexandrinum, quibus negabat se Felici episcopo Romano communicare. Rursus vero synodicis ad Felicem missis, ei significasse, nullam se communionis societatem habere cum Petro Alexandrino. Eidem Fravitæ tres duntaxat menses episcopatus assignat Theophanes, sicut et Victor Tunonensis; non autem quatuor, ut Evagrius. D Alexandriæ tunc duo genera hæreticorum; Diosco- ritæ scilicet, et Esaiani: de quibus Liberatus in Breviario. Ex his Dioscoritæ quidem Chalcedonen- sem synodum prorsus damnabant et anathemati - zabani. Esaianí vero, Zenonis edictum sequentes, eam quidem synodum haudquaquam admittebant: non tamen anathema ei dicebant. tuus sit Petrus Antiochenus, Evagrius diserte non dicit: nec ex ejus verbis colligi potest eum obiisse post Petrum Alexandrinum. Imo contrarium potius ex Evagrii verbis elicitur. Nam si Petrus Antio- chenus superstes fuisset Alexandrino Petro, certe Athanasius qui Alexandrino Petro successit, syno- dicas suas Antiocheno Petro misisset. Hæ enim litteræ in ipso episcopatus exordio a Patriarchis mitti consueverant. Cum igitur synodicas suas ad Palladium Antiochenum miserit Athanasius, ex eo apparet Antiochenum Petrum diu ante Alexandri- num obiisse. Porro de synodicis Athanasii litteris ita scribit Liberatus in Breviario : Non post multum tempus moritur et Petrus Moggus Alexandriæ, et post eum in ea sede ordinatur Athanasius : qui et ipse in edicto Constantinopolitana et Antiochena et Hieroso- lymitana communicavit Ecclesiæ. VARIORUM. Alexandriæ decessit e vivis anno Chr. et Atha- masius II, cognomento Celites (hæreticus). in ejus locum promotus est, die nona Februarii. Post annos vī, et dies 223, obiit Athanasius, anno 496, et in ejus locum suffectus est Joannes Mela, sive Hemula. Sedit hic annos 8, et dies 224, quem Sato fnnctum anno 503, excepit alter Joannes co- gnomento Nicæota. PAGIUS ad eos annos. vore Zenonis Aug. episcopatum Antiochenum te- nuit usque ad mortem, quæ contigit anno et Palladium hæreticum successorem habuit. Huic, postquam decem annos sederat, demortno succes- sit Flavianus orthodoxus, anno 498. (Ant. Pagi ad annos et 496.) (24) Συνοδικοῖς χρησαμένου τοῦ Φρανίτου. (30) Πρὸς διαφόρους γνώμας των μερών. Erant (31) Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον. Quo anno mor (1) Þůdrei televtrhσaç & Пerpoç. Petrus Mongus (8) Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον. Petrus Fullo, fa-
τὸν ἱερατικὸν τῆς Ἀντιόχου θρόνον ἄνεισι, χρηματιζούσης τῆς πόλεως ἔτος πρῶτον καὶ ἑξηκοστὸν καὶ πεντακοσιοστόν, ἀνὰ τὸν Δῖον μῆνα, τῆς ἕκτης ἐπινεμήσεως τοῦ τηνικάδε κύκλου, κατὰ τήνδε τὴν γραφὴν χρηματιζούσης πρῶτον τεσσαρακοστὸν καὶ ἑξακοσιοστὸν ἔτος. Ὃς πατρίδα τὴν Σωζοπολιτῶν κληρωσάμενος, ἢ μία τοῦ Πισιδῶν ἐστιν ἔθνους, δικανικοῖς πρώην ἐσχολάκει λόγοις ἀνὰ τὴν Βηρυτίων· ἐκ δὲ τῆς τῶν νόμων ἀσκήσεως εὐθὺ τοῦ ἁγίου μεταλαβὼν βαπτίσματος ἀνὰ τὸ ἱερὸν τέμενος Λεοντίου τοῦ θεσπεσίου μάρτυρος, τοῦ ἐπὶ τῆς Τριπολιτῶν Φοινίκης παράλου τιμωμένου, ἐπὶ τὸν μονήρη βίον μετῆλθεν ἔν τινι φροντιστηρίῳ, ἀνὰ τὸν μέσον χῶρον κειμένῳ Γάζης τοῦ πολίσματος καὶ τοῦ λεγομένου Μαιουμᾶ τοῦ πολιχνίου. Ἔνθα καὶ Πέτρος ὁ Ἴβηρ ὁ τῆς αὐτῆς Γάζης προεδρεύσας καὶ σὺν Τιμοθέῳ τῷ Αἰλούρῳ πεφευγὼς διὰ τῶν αὐτῶν ἦλθε σκαμμάτων, πολὺν λόγον ἑαυτῷ καταλελοιπώς. Καὶ Νηφαλίῳ μὲν ὁ Σευῆρος διαλογικῶς συμπλέκεται, τῆς αὐτῆς αὐτῷ πρότερον καθεστῶτι μοίρας περὶ τὴν μίαν φύσιν, ὕστερον δὲ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου καὶ τῶν δύο πρεσβευόντων φύσεις ἐπὶ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ γενομένῳ. Ἐξελαύνεται δὲ πρὸς αὐτοῦ Νηφαλίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ τοῦ οἰκείου φροντιστηρίου, μεθ’ ἑτέρων πολλῶν τὰ παραπλήσια δοξαζόντων αὐτῷ. Ἔνθεν ἐπὶ τὴν βασιλέως ἄνεισι πόλιν, ὑπέρ τε αὐτοῦ καὶ τῶν ἅμα αὐτῷ ἐξεληλαμένων πρεσβεύσων· καὶ Ἀναστασίῳ τῷ βασιλεῖ γνώριμος καθίσταται, ὡς τὰ περὶ τούτων τῷ συγγράψαντι τὸν Σευήρου βίον ἀνείληπται. Συνοδικὰς τοίνυν ἐπιστολὰς γράφων ὁ Σευῆρος ῥητῶς τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀνατεθεμάτικε· περὶ οὗ τὰ πρὸς Ἀλκίσωνά φησι γράμματα ταυτὶ τὰ ῥήματα· Τὰ μὲν συνοδικὰ Τιμοθέου τοῦ νῦν Κωνσταντινουπόλεως ἐδέχθη ἐνταῦθα ἐν Παλαιστίνῃ, ἡ δὲ καθαίρεσις Μακεδονίου καὶ Φλαβιανοῦ οὐκ ἐδέχθη· ἀλλ’ οὐδὲ τὰ συνοδικὰ Σευήρου. Ἀλλὰ καὶ οἱ κομίσαντες ἐνταῦθα ἀτιμασθέντες καὶ ὑβρισθέντες ἀξίως ἔφυγον τῆς πόλεως, ἐπ’ αὐτοὺς τοῦ δήμου τε καὶ τῶν μοναχῶν κινηθέντων. Καὶ ἡ μὲν Παλαιστίνη ἐν τούτοις ἦν. Τῶν δὲ ὑπ’Ἀντιόχειαν οἱ μὲν συναρπασθέντες ὑπήχθησαν, ἐξ ὧν ἐστι καὶ Μαρῖνος ὁ Βηρυτοῦ ἐπίσκοπος· οἱ δὲ βίᾳ καὶ ἀνάγκῃ συνέθεντο τοῖς συνοδικοῖς Σευήρου, ἀναθεματισμὸν ἔχουσιν ἅμα τῆς συνόδου καὶ τῶν λοιπῶν τῶν εἰρηκότων δύο φύσεις ἢ ἰδιότητας ἐπὶ τοῦ Κυρίου, τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος· οἱ δὲ μετὰ τὸ ἐξ ἀνάγκης συνθέσθαι μεταβαλλόμενοι ἀνεκαλέσαντο, ὧν εἰσιν οἱ ὑπὸ Ἀπάμειαν ἐπίσκοποι· ἄλλοι δὲ καθόλου οὐκ ἠνέσχοντο συνθέσθαι, ὧν εἰσιν Ἰουλιανὸς ὁ Βοστρῶν καὶ Ἐπιφάνιος ὁ Τύρου καὶ ἄλλοι τινές, ὥς φασι, τῶν ἐπισκόπων. Οἱ δὲ Ἴσαυροι νῦν ἀνανήψαντες ἑαυτῶν μὲν καταγινώσκουσιν ἐπὶ τῇ προτέρᾳ ἐξαπάτῃ, Σευῆρον δὲ καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ ἀναθεματίζουσιν. Ἕτεροι δὲ τῶν ὑπὸ Σευῆρον ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν τὰς ἐκκλησίας ἀφέντες ἔφυγον. Ὧν ἐστι καὶ ὁ Βοστρῶν Ἰουλιανὸς καὶ Πέτρος ὁ Δαμασκοῦ ἐνταῦθα διάγοντες· ἀλλὰ καὶ Μάμας, εἷς δὲ οὗτος τῶν δοξάντων δύο ἐξάρχων εἶναι τῶν Διοσκοριανῶν ὑφ’ ὧν καὶ Σευῆρος κατήχθη, καταγνοὺς αὐτῶν τῆς αὐθαδείας. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Τὰ δὲ ἐνταῦθα μοναστήρια καὶ αὐτὰ τὰ Ἱεροσόλυμα ὁμονοοῦσι σὺν θεῷ περὶ τὴν ὀρθὴν πίστιν, καὶ ἄλλαι δὲ πλεῖσται πόλεις μετὰ τῶν ἐπισκόπων· περὶ ὧν ἁπάντων καὶ ἡμῶν προσεύχου μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν, δέσποτα ἁγιώτατε καὶ τιμιώτατε ἡμῶν πάτερ.
τὴν ἐπισκοπὴν διαδέχεται. Καὶ συνοδικοῖς χρησα- μένου τοῦ Φραυΐτου (29) πρὸς τὸν ᾿Αλεξανδρείας Πέτρον, ἀμοιβαίοις ο Πέτρος έχρήσατο γράμμασι τὰ αὐτὰ περὶ τῶν ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένων διεξελ- θών. Ἐπειδὴ δὲ καὶ Φραυΐτας τῶν ἐντεῦθεν ἐξεδή- μησε, τέτταρας καὶ μόνους ἐπισκοπήσας μῆνας, Εὐα φήμιος μετ' αὐτὸν ἐπίσκοπος κεχειροτόνητο. Οὗτος τὰς συνοδικὰς ἐπιστολὰς δέχεται Πέτρου, τὰς πρὸς Φραυΐταν γεγενημένας. Καὶ εὑρηκὼς τὸ κατὰ τῶν ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένων ἀνάθεμα, λίαν ἑταράτ- τετο, καὶ ἑαυτὸν τῆς πρὸς Πέτρον κοινωνίας ἀπέρ- βηξε. Καὶ φέρεται τούτων εκατέρα ἐπιστολὴ, ἡ τε παρὰ Φραυΐτου πρὸς Πέτρον, ἥ τε παρὰ Πέτρου πρὸς Φραυίταν, ὡς διὰ τὸ μακρὸν τῆς λέξεως, παρίημι. Μελλόντων τοιγαροῦν Εὐφημίαν καὶ Πέτρου πρὸς ἀλλήλους ἀντιφέρεσθαι, καὶ συνόδους ἐφ᾽ ἑαυτοὺς καλεῖν, φθάνει τελευτήσας ὁ Πέτρος καὶ διαδέ χεται τούτου τὸν θρόνον ᾿Αθανάσιος. Ος ἐπειράθη τοὺς διαστάντας συνάψαι οὐκ ἴσχυσε δὲ, πρὸς δια φόρους γνώμας τῶν μερῶν (50) ἀποκριθέντων. Οστις ᾿Αθανάσιος μετὰ ταῦτα συνοδικὰς ἐπιστολὰς διαπεμ- πόμενος Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον (34) (ε) επισκοπή - σαντι τὴν 'Αντιόχου, τὰ παραπλήσια πέπραχε περί τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου. Ταυτὸ δὲ τοῦτο καὶ Ιωάννης ὁ μετὰ ᾿Αθανάσιον τὸν ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ Θρόνον διαδεξάμενος. Καὶ Παλλαδίου τελευτήσαντος τοῦ ἐν Ἀντιοχείᾳ προέδρου, καὶ Φλαβιανοῦ τὸν ἐκείνου HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. mólews Thy xoivhv otsidaµévou nopelav, ✿pavitaç A sublato, Fravita in ejus locum succedit. Qui (r), B cum synodicas suas ad Petrum misisset, rescripsit ei vicissim Petrus, de Chalcedonensi synodo eadem dicens quæ supra commemoravi. Mortuo deinde Fravita, qui quatuor duntaxat menses episcopatum gessit, Euphemus ejus loco episcopus est ordinatus. Hic accepit synodicas epistolas, quas Petrus ad Fravitam scripserat. Cumque in illis anathemati- vari gesta Chalcedonensis synodi deprehendisset, magnopere conturbatus est, seque a Petri commu- nione sejunxit. Exstant etiamnum utriusque episto- læ, tam Fravitæ ad Petrum, quam Petri ad Fravi- tam. Quas ob nimiam prolixitatem præterinisi. Cum igitur Euphemius ac Petrus adversus se invicem contendere, et synodos alter contra allerum convo- care jam pararent, Petrus fatali morte præripitur; eique succedit Athanasius. Qui cum diu multum- que laborasset ut eos qui inter se dissidebant re- conciliaret, id tamen perfcere non potuit, partibus in varias sententias discissis. Postea idem Athana- sius, cum synodicas litteras mitteret ad Palladium Antiochensem episcopum qui Petro successerat, de Chalcedonensi synodo idem fecit quod Pe trus. Idem quoque factum est a Joanne, qui post Athanasium Alexandrinam sedem obtinuit. Mortuo posthac Palladio Antiochensis Ecclesiæ antistite, Flavianus, cum in ejus locum successisset, Salo- nonem Antiochenum presbyterum misit Alexan- VALESII ANNOTATIONES. cii, paulo post synodum Romanam, anno Christi C 483, ut docet epistola Felicis papæ ad universos presbyteros et archimandritas Constantinopoli et per Bithyniam consistentes, et auctori Gestorum de nomine Acacii. Gravissime autem falluntur Theo- phanes ac Cedrenus, qui Petrum Fullonem post Petrum Mongum e vivis abiisse scribunt. Quos re- fellit Gelasius papa in epistola ad Orientales, qui Fullonem priorem obiisse testatur his verbis : Do- cete igitur Petrum Alexandrinum ab Antiocheni Pe- tri unquam communione desiisse, et non usque ad diem, cum Antiochenus Petrus in hac luce versalus est, individuum utrisque fuisse consortium, Et iterum, pag. Sed donec advixit Antiochenus Petrus, qui utique post Acacianum cum Petro Alexandrino fœdus initum defunctus ostenditur, nunquam Antio- chene Petro Alexandrinus Petrus communicare de- siit, quod Catholicorum continet relatio sacerdotum. Scribit Theophanes Fravitan synodicas litteras scri- psisse ad Petrum Alexandrinum, quibus negabat se Felici episcopo Romano communicare. Rursus vero synodicis ad Felicem missis, ei significasse, nullam se communionis societatem habere cum Petro Alexandrino. Eidem Fravitæ tres duntaxat menses episcopatus assignat Theophanes, sicut et Victor Tunonensis; non autem quatuor, ut Evagrius. D Alexandriæ tunc duo genera hæreticorum; Diosco- ritæ scilicet, et Esaiani: de quibus Liberatus in Breviario. Ex his Dioscoritæ quidem Chalcedonen- sem synodum prorsus damnabant et anathemati - zabani. Esaianí vero, Zenonis edictum sequentes, eam quidem synodum haudquaquam admittebant: non tamen anathema ei dicebant. tuus sit Petrus Antiochenus, Evagrius diserte non dicit: nec ex ejus verbis colligi potest eum obiisse post Petrum Alexandrinum. Imo contrarium potius ex Evagrii verbis elicitur. Nam si Petrus Antio- chenus superstes fuisset Alexandrino Petro, certe Athanasius qui Alexandrino Petro successit, syno- dicas suas Antiocheno Petro misisset. Hæ enim litteræ in ipso episcopatus exordio a Patriarchis mitti consueverant. Cum igitur synodicas suas ad Palladium Antiochenum miserit Athanasius, ex eo apparet Antiochenum Petrum diu ante Alexandri- num obiisse. Porro de synodicis Athanasii litteris ita scribit Liberatus in Breviario : Non post multum tempus moritur et Petrus Moggus Alexandriæ, et post eum in ea sede ordinatur Athanasius : qui et ipse in edicto Constantinopolitana et Antiochena et Hieroso- lymitana communicavit Ecclesiæ. VARIORUM. Alexandriæ decessit e vivis anno Chr. et Atha- masius II, cognomento Celites (hæreticus). in ejus locum promotus est, die nona Februarii. Post annos vī, et dies 223, obiit Athanasius, anno 496, et in ejus locum suffectus est Joannes Mela, sive Hemula. Sedit hic annos 8, et dies 224, quem Sato fnnctum anno 503, excepit alter Joannes co- gnomento Nicæota. PAGIUS ad eos annos. vore Zenonis Aug. episcopatum Antiochenum te- nuit usque ad mortem, quæ contigit anno et Palladium hæreticum successorem habuit. Huic, postquam decem annos sederat, demortno succes- sit Flavianus orthodoxus, anno 498. (Ant. Pagi ad annos et 496.) (24) Συνοδικοῖς χρησαμένου τοῦ Φρανίτου. (30) Πρὸς διαφόρους γνώμας των μερών. Erant (31) Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον. Quo anno mor (1) Þůdrei televtrhσaç & Пerpoç. Petrus Mongus (8) Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον. Petrus Fullo, fa-
Chapter XXIV · Chapter XXVCaput XXIV · Caput XXV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἐπειδὴ τοίνυν ταῦτα τὰ γράμματα λέγει τοὺς ὑπὸ Ἀπάμειαν ἱερέας ἀποπηδῆσαι ἀπὸ Σευήρου, φέρε τι προσθῶμεν ὅπερ ἐς ἡμᾶς πατρόθεν διέβη, εἰ καὶ ἱστορίᾳ μέχρι νῦν οὐκ ἀνείληπται. Κοσμᾶς τὴν ἡμετέραν ἐπισκοπῶν Ἐπιφάνειαν ἣ τὸν Ὀρόντην σύνοικον ἔχει, καὶ Σευηριανὸς Ἀρέθουσαν τὴν ἀστυγείτονα, πρὸς τὰ συνοδικὰ Σευήρου ταραχθέντες καὶ τῆς ἐκείνου κοινωνίας ἑαυτοὺς ἀπορρήξαντες, βιβλίον καθαιρέσεως αὐτῷ διαπέμπονται ἐσέτι τὴν Ἀντιόχου πόλιν ἐπισκοποῦντι. Ἐγχειρίζουσι δὲ τὸ βιβλίον Αὐρηλιανῷ, τῷ τῶν διακόνων πρώτῳ τῆς Ἐπιφανέων· ὃς ἐπειδὴ τὸν Σευῆρον ἐδεδοίκει καὶ τὸν τῆς τοσαύτης ἐπισκοπῆς ὄγκον, ὅτε τὴν Ἀντιόχου κατειλήφει, ἐσθῆτα γυναικείαν ἑαυτῷ περιθεὶς προσῄει τῷ Σευήρῳ, ἀκκιζόμενός τε καὶ θρυπτόμενος καὶ διὰ πάντων τὸ εἶναι γυνὴ σχηματιζόμενος, καὶ τὸ κατὰ τῆς κεφαλῆς φάρος μέχρι τῶν στέρνων καθείς, ὀλοφυρόμενός τε καὶ μύχιον ποτνιώμενος, ἱκετηρίας τινὸς προσχήματι προϊόντι τῷ Σευήρῳ τὴν καθαίρεσιν ἐπιδίδωσι· καὶ πάντας διαλαθὼν τοῦ ἑπομένου ἔξεισιν ὁμίλου καὶ δρασμῷ τὴν σωτηρίαν ὠνεῖται, πρὶν τὸν Σευῆρον τὰ ἐν τῷ βιβλίῳ κείμενα γνῶναι. Ὅμως δ’ οὖν ὁ Σευῆρος καὶ τὸ βιβλίον δεξάμενος καὶ τὰ ἐν αὐτῷ συνείς, τῷ οἰκείῳ προσεκαρτέρησε θρόνῳ, μέχρι τῆς Ἀναστασίου τελευτῆς. Ὡς οὖν Ἀναστάσιος τὰ ἐπὶ Σευήρῳ γεγενημένα διέγνω,ἱστορητέον γὰρ τὴν πρᾶξιν φιλανθρώπως τῷ Ἀναστασίῳ διεσκευασμένην, προστάττει Ἀσιατικῷ τὴν στρατιωτικὴν ἀρχὴν τῆς ἐν Φοινίκῃ Λιβανησίας ἐπιτραπέντι, Κοσμᾶν καὶ Σευηριανὸν τῶν οἰκείων ἐξελάσαι θρόνων, διότι τῷ Σευήρῳ τῆς καθαιρέσεως τὸ βιβλίον πεπόμφασιν. Ὃς ἐπειδὴ τὰ τῆς ἑῴας κατειλήφει μέρη πολλούς τε τῶν Κοσμᾶ καὶ Σευηριανοῦ δογμάτων ἀντεχομένους εὗρε μάλα τε γεννικῶς αὐτῶν ἀντιποιουμένας τὰς σφῶν πόλεις, ἀνήγαγε τῷ Ἀναστασίῳ ἀναιμωτὶ μὴ δύνασθαι τούτους τῶν οἰκείων φυγαδεύειν θρόνων. Τοσοῦτον τοιγαροῦν περιῆν φιλανθρωπίας τῷ Ἀναστασίῳ, ὡς διαρρήδην γράψαι τῷ Ἀσιατικῷ μηδὲν βούλεσθαι προελθεῖν, μηδ’ ἂν εἰ μέγα τε καὶ ἀξιόλογον ᾖ, εἴπερ αἵματος ῥανὶς ἐκχέοιτο. Ἐν τούτοις μὲν οὖν τὰ κατὰ τὰς ἐκκλησίας πανταχοῦ γῆς καθειστήκει μέχρι τῆς Ἀναστασίου βασιλείας· ὃν καὶ ὡς ἐναντίον τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου τινὲς κρίναντες τῶν ἱερῶν περιεῖλον δέλτων. Ἐν δὲ τοῖς Ἱεροσολύμοις καὶ ζῶν ἀνεθεματίσθη.
τὴν ἐπισκοπὴν διαδέχεται. Καὶ συνοδικοῖς χρησα- μένου τοῦ Φραυΐτου (29) πρὸς τὸν ᾿Αλεξανδρείας Πέτρον, ἀμοιβαίοις ο Πέτρος έχρήσατο γράμμασι τὰ αὐτὰ περὶ τῶν ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένων διεξελ- θών. Ἐπειδὴ δὲ καὶ Φραυΐτας τῶν ἐντεῦθεν ἐξεδή- μησε, τέτταρας καὶ μόνους ἐπισκοπήσας μῆνας, Εὐα φήμιος μετ' αὐτὸν ἐπίσκοπος κεχειροτόνητο. Οὗτος τὰς συνοδικὰς ἐπιστολὰς δέχεται Πέτρου, τὰς πρὸς Φραυΐταν γεγενημένας. Καὶ εὑρηκὼς τὸ κατὰ τῶν ἐν Καλχηδόνι πεπραγμένων ἀνάθεμα, λίαν ἑταράτ- τετο, καὶ ἑαυτὸν τῆς πρὸς Πέτρον κοινωνίας ἀπέρ- βηξε. Καὶ φέρεται τούτων εκατέρα ἐπιστολὴ, ἡ τε παρὰ Φραυΐτου πρὸς Πέτρον, ἥ τε παρὰ Πέτρου πρὸς Φραυίταν, ὡς διὰ τὸ μακρὸν τῆς λέξεως, παρίημι. Μελλόντων τοιγαροῦν Εὐφημίαν καὶ Πέτρου πρὸς ἀλλήλους ἀντιφέρεσθαι, καὶ συνόδους ἐφ᾽ ἑαυτοὺς καλεῖν, φθάνει τελευτήσας ὁ Πέτρος καὶ διαδέ χεται τούτου τὸν θρόνον ᾿Αθανάσιος. Ος ἐπειράθη τοὺς διαστάντας συνάψαι οὐκ ἴσχυσε δὲ, πρὸς δια φόρους γνώμας τῶν μερῶν (50) ἀποκριθέντων. Οστις ᾿Αθανάσιος μετὰ ταῦτα συνοδικὰς ἐπιστολὰς διαπεμ- πόμενος Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον (34) (ε) επισκοπή - σαντι τὴν 'Αντιόχου, τὰ παραπλήσια πέπραχε περί τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου. Ταυτὸ δὲ τοῦτο καὶ Ιωάννης ὁ μετὰ ᾿Αθανάσιον τὸν ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ Θρόνον διαδεξάμενος. Καὶ Παλλαδίου τελευτήσαντος τοῦ ἐν Ἀντιοχείᾳ προέδρου, καὶ Φλαβιανοῦ τὸν ἐκείνου HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. mólews Thy xoivhv otsidaµévou nopelav, ✿pavitaç A sublato, Fravita in ejus locum succedit. Qui (r), B cum synodicas suas ad Petrum misisset, rescripsit ei vicissim Petrus, de Chalcedonensi synodo eadem dicens quæ supra commemoravi. Mortuo deinde Fravita, qui quatuor duntaxat menses episcopatum gessit, Euphemus ejus loco episcopus est ordinatus. Hic accepit synodicas epistolas, quas Petrus ad Fravitam scripserat. Cumque in illis anathemati- vari gesta Chalcedonensis synodi deprehendisset, magnopere conturbatus est, seque a Petri commu- nione sejunxit. Exstant etiamnum utriusque episto- læ, tam Fravitæ ad Petrum, quam Petri ad Fravi- tam. Quas ob nimiam prolixitatem præterinisi. Cum igitur Euphemius ac Petrus adversus se invicem contendere, et synodos alter contra allerum convo- care jam pararent, Petrus fatali morte præripitur; eique succedit Athanasius. Qui cum diu multum- que laborasset ut eos qui inter se dissidebant re- conciliaret, id tamen perfcere non potuit, partibus in varias sententias discissis. Postea idem Athana- sius, cum synodicas litteras mitteret ad Palladium Antiochensem episcopum qui Petro successerat, de Chalcedonensi synodo idem fecit quod Pe trus. Idem quoque factum est a Joanne, qui post Athanasium Alexandrinam sedem obtinuit. Mortuo posthac Palladio Antiochensis Ecclesiæ antistite, Flavianus, cum in ejus locum successisset, Salo- nonem Antiochenum presbyterum misit Alexan- VALESII ANNOTATIONES. cii, paulo post synodum Romanam, anno Christi C 483, ut docet epistola Felicis papæ ad universos presbyteros et archimandritas Constantinopoli et per Bithyniam consistentes, et auctori Gestorum de nomine Acacii. Gravissime autem falluntur Theo- phanes ac Cedrenus, qui Petrum Fullonem post Petrum Mongum e vivis abiisse scribunt. Quos re- fellit Gelasius papa in epistola ad Orientales, qui Fullonem priorem obiisse testatur his verbis : Do- cete igitur Petrum Alexandrinum ab Antiocheni Pe- tri unquam communione desiisse, et non usque ad diem, cum Antiochenus Petrus in hac luce versalus est, individuum utrisque fuisse consortium, Et iterum, pag. Sed donec advixit Antiochenus Petrus, qui utique post Acacianum cum Petro Alexandrino fœdus initum defunctus ostenditur, nunquam Antio- chene Petro Alexandrinus Petrus communicare de- siit, quod Catholicorum continet relatio sacerdotum. Scribit Theophanes Fravitan synodicas litteras scri- psisse ad Petrum Alexandrinum, quibus negabat se Felici episcopo Romano communicare. Rursus vero synodicis ad Felicem missis, ei significasse, nullam se communionis societatem habere cum Petro Alexandrino. Eidem Fravitæ tres duntaxat menses episcopatus assignat Theophanes, sicut et Victor Tunonensis; non autem quatuor, ut Evagrius. D Alexandriæ tunc duo genera hæreticorum; Diosco- ritæ scilicet, et Esaiani: de quibus Liberatus in Breviario. Ex his Dioscoritæ quidem Chalcedonen- sem synodum prorsus damnabant et anathemati - zabani. Esaianí vero, Zenonis edictum sequentes, eam quidem synodum haudquaquam admittebant: non tamen anathema ei dicebant. tuus sit Petrus Antiochenus, Evagrius diserte non dicit: nec ex ejus verbis colligi potest eum obiisse post Petrum Alexandrinum. Imo contrarium potius ex Evagrii verbis elicitur. Nam si Petrus Antio- chenus superstes fuisset Alexandrino Petro, certe Athanasius qui Alexandrino Petro successit, syno- dicas suas Antiocheno Petro misisset. Hæ enim litteræ in ipso episcopatus exordio a Patriarchis mitti consueverant. Cum igitur synodicas suas ad Palladium Antiochenum miserit Athanasius, ex eo apparet Antiochenum Petrum diu ante Alexandri- num obiisse. Porro de synodicis Athanasii litteris ita scribit Liberatus in Breviario : Non post multum tempus moritur et Petrus Moggus Alexandriæ, et post eum in ea sede ordinatur Athanasius : qui et ipse in edicto Constantinopolitana et Antiochena et Hieroso- lymitana communicavit Ecclesiæ. VARIORUM. Alexandriæ decessit e vivis anno Chr. et Atha- masius II, cognomento Celites (hæreticus). in ejus locum promotus est, die nona Februarii. Post annos vī, et dies 223, obiit Athanasius, anno 496, et in ejus locum suffectus est Joannes Mela, sive Hemula. Sedit hic annos 8, et dies 224, quem Sato fnnctum anno 503, excepit alter Joannes co- gnomento Nicæota. PAGIUS ad eos annos. vore Zenonis Aug. episcopatum Antiochenum te- nuit usque ad mortem, quæ contigit anno et Palladium hæreticum successorem habuit. Huic, postquam decem annos sederat, demortno succes- sit Flavianus orthodoxus, anno 498. (Ant. Pagi ad annos et 496.) (24) Συνοδικοῖς χρησαμένου τοῦ Φρανίτου. (30) Πρὸς διαφόρους γνώμας των μερών. Erant (31) Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον. Quo anno mor (1) Þůdrei televtrhσaç & Пerpoç. Petrus Mongus (8) Παλλαδίῳ τῷ μετὰ Πέτρον. Petrus Fullo, fa-
PG 86:2649Οὐκ ἀπὸ δὲ τρόπου καθ’ ἣν ἐτύχομεν προκαταβεβληκότες ὑπόσχεσιν, καὶ τὰ ἕτερα λόγου ἄξια ὑπὸ τοῖς Ἀναστασίου χρόνοις γενόμενα συνάψαι τῇ ἱστορίᾳ. Λογγῖνος ὁ Ζήνωνος ὅμαιμος τὴν ἐνεγκαμένην ὡς προδιήγηται κατειληφώς, τὸν πρὸς τὸν αὐτοκράτορα πόλεμον ἀναφανδὸν ἀναζώννυται. Καὶ πολλῶν ἔνθεν τε κἀκεῖθεν συναθροισθεισῶν δυνάμεων, μεθ’ ὧν καὶ Κόνων ἐτύγχανεν ὤν — ἐπίσκοπος ἐν Ἀπαμείᾳ τῆς τῶν Σύρων ἐπαρχίας γεγονὼς τοῖς Ἰσαύροις ὡς Ἴσαυρος συνεστράτευσε — , τέλος ἐπιτίθεται τῷ πολέμῳ, τῶν μὲν Ἰσαύρων τῶν συστρατευσάντων τῷ Λογγίνῳ πανωλεθρίᾳ φθαρέντων, τῶν δὲ κεφαλῶν Λογγίνου καὶ Θεοδώρου πρὸς Ἰωάννου τοῦ Σκύθου σταλεισῶν ἀνὰ τὴν βασιλέως πόλιν· ἃς καὶ ἐν κοντοῖς περιαρτήσας ὁ βασιλεὺς ἐν ταῖς καλουμέναις Συκαῖς ἀντιπέρας τῆς Κωνσταντίνου κειμέναις ἐπῃώρησεν, ἡδὺ θέαμα τοῖς Βυζαντίοις ἀνθ’ ὧν κακῶς πρὸς Ζήνωνος καὶ τῶν Ἰσαύρων ἐπεπόνθεσαν. Καὶ ὁ ἕτερος δὲ Λογγῖνος τὸ πολὺ τῆς τυραννίδος συνέχων, ὁ ἐπίκλην Σελινούντιος, καὶ Ἴνδης σὺν αὐτῷ, πρὸς Ἰωάννου τοῦ ἐπίκλην Κυρτοῦ στέλλονται τῷ Ἀναστασίῳ ζωγρίαι· ὃ μάλιστα τόν τε βασιλέα τούς τε Βυζαντίους τεθεράπευκε, θριάμβου δίκην ἀνὰ τὰς λεωφόρους τῆς πόλεως ἀνά τε τὴν ἱπποδρομίαν Λογγίνου τε καὶ Ἴνδου περιενεχθέντων, καὶ τῶν ἐκ σιδήρου πεποιημένων ἁλύσεων ἀνὰ τοὺς αὐχένας καὶ τὰς χεῖρας περιβεβλημένων. Ἐντεῦθεν καὶ τὰ καλούμενα πρώην Ἰσαυρικὰ τοῖς βασιλικοῖς ἐσηνέχθη θησαυροῖς· ἦν δὲ ἄρα τοῦτο χρυσίον ἐς ἕκαστον ἔτος τοῖς βαρβάροις χορηγούμενον, πεντακισχιλίας ἕλκον λίτρας.
τῆς αὐτῷ μετρώρητο σχήμα βαρβαρικόν. Εἶτα δια- Α κινῆσαι τὸ σῶμα βουληθεὶς, ἵππον ἀχθῆναι προσα τέταχεν· ἀναβολεῖ δὲ οὐκ εἰωθὼς χρῆσθαι (34), τῷ ἵππῳ προσήλατο. Ὁ δὲ, ἀγελαῖός τις ὢν καὶ ὑβρι στής, ούπω περιβάδην Θευδερίχου καθίσαντος, μετ τεωρίζει τῷ πρόσθε πόδε, τῷ ὀπισθίῳ μόνῳ ἀκροβα τῶν. Ὡς διαφιλονεικοῦντα τὸν Θευδέριχον, καὶ μήτε τῷ χαλινῷ ἀνασειράζειν (55) τ8 τὸν ἵππον τολμῶν τα, ὡς ἂν μὴ ἐμπέσοι γε αὐτῷ, μηδὲ τῆς ἕδρας βε βαίως ἀντεχόμενον, τῇδε κἀκεῖσε περιδονεῖσθαι, δια- σεῖσαι τὴν αἰχμήν. Ταύτην τε ἐπ' αὐτὸν ἐνεχθῆναι πλαγίαν, καὶ τὴν πλευρὰν κατατρῶσαι. Ενθεντε κλι νήρη γενόμενον, καὶ βραχείας ἡμέρας ἀρκέσαντα, τὸν βίον ἐκ τοῦδε τοῦ τραύματος καταστρέψαι. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς Μαρκιανοῦ ἐπαναστάσεως, καὶ οἷα περὶ τοῦτον συνέβη. Μετὰ ταῦτα διενεχθεὶς πρὸς Ζήνωνα Μαρκια νὸς (36), παῖς μὲν ᾿Ανθεμίου τοῦ Ρώμης βασιλεύ σαντος, κήδος δὲ πρὸς Λέοντα τὸν βεβασιλευκότα πρότερον ἐσχηκώς, ἐπεὶ τὴν νεωτέραν αὐτοῦ θυ γατέρα Λεοντίαν ἐσῳκίσατο, τυραννεῖν ἐπειρᾶτο. Καὶ μάχης ἰσχυρὰς περὶ τὰ βασίλεια συρραγείσης, καὶ πολλῶν ἑκατέρωθεν πεπτωκότων, τρέπει τους ἐναντίους ὁ Μαρκιανός· καὶ τῶν βασιλείων ἐγκρατής γέγονεν ἄν, εἰ μὴ τὸν καιρὸν παρῆκεν, ἐς αὔριον τὴν πρᾶξιν ἀναβαλλόμενος. Οξυπετῆς γὰρ ὁ καιρὸς, καὶ παραπίδας μὲν ιών, ἴσως ἁλίσκεται· ἐπὰν δὲ τὴν λαβὴν διαδράσοι, μετεωροπορεῖ, γελά τε τοὺς διώκοντας, ἐφικτὸς αὐτοῖς λοιπὸν οὐκ ἀνεχόμενος εἶναι. "Οθεν ἀμέλει οἱ πλάσται καὶ ζωγράφοι, κόμην * ἀνασειροίζειν. διηγχυλίσθαι τὸ ἐνεῖραι τοὺς δακτύλους τῇ ἀγκύλῃ τοῦ ἀκοντίου· τίθεται δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ἕτοιμον εἶναι. ἀγκυλητούς κοττάβους ἀπὸ τῶν δοράτων, ἅπερ ἀγκυλητὰ καὶ μεσάγκυλα ἐκά- λουν, βολεί, αναβολεύς, 'Ο δὲ Μασσανίστας γηράσας ἵππου χωρὶς ἀναβολέως ἐπέβαινεν. ἀναβολέα ζειν, πεῖρα πειράζειν. ἀνασειράζειν ἀνθέλκειν, ἀναχαλινοῦν. ἀναστέλλειν. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IIT. tabernaculum suspensa erat, more barbarico. Forte B C · C. C. VARI. igitur cum corpus exercere vellet, equum sibi ad- duci jussit. Cumque stratoris auxilio haudquaquam uti soleret, ipse in equum insiliit. Equus vero, ut- pote indomitus ac ferox, cum Theodericus ipsuHI ambabus tibiis nondum amplexus esset, anteriorı- bus pedibus in sublime elatis, posterioribus duu- taxat insistere atque ingredi cœpit. Adeo ut Theo- dericus cum equo suo certans, ac neque illum freno retrahere ausus, ne retractus supra ipsum caderet, neque in sella firmiter inherens, hac et illac circum ageretur, hastæque cuspidem impelleret. Quæ in eum oblique impacta, latus cjus vulneravit. Inde igitur in lectum delatus, cum paucos dies su- pervixisset, ex eo vulnere decessit. CAP. XXVI. De rebellione Marciani, et quid eidem acciderit. Post hæc Marcianus, filius Anthemii ejus qui Romæ imperavit, affinis autem Leonis qui ante Zenonem imperium rexerat ( ejus enim filiam natu minorem, Leontiam nomine, uxorem duxerat), a Zenone dissidens, tyrannidem abripere conatus est. Commissaque gravi pugna circa palatium, et pluri- mis ex utraque parte cæsis, Marcianus adversarios in fugam vertit, eodemque impetu palatium occu- pavisset, nisi re in crastinum diem dilata, opportu nilatern e manibus elabi siisset. Volucris enim est occasio, et dum ad pedes quidem advolat, forsitan apprehendi potest : ubi vero manus efuge- rit, in sublime avolat, ridetque eos qui ipsam inse- quuntur, nec amplius ad eos advolare sustinet. LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. lum ut jaciatur. Hesychius exponit, Sic dixit Æschylus, metaphora sumpta ut scribit Eustathius ad librum secundum Iliadis. Duplex autem crat usus amenti. Nam et ad apprehendendum jaculum conducebat, et ut majore impetu ferretur in hostem. mo codice Florentino diserte scriptum inveni ava- p quemadmodum viri docti legendum esse conjecerant. Est autem quem Latini stratorem vocant, qui dominum in equum levare solet, ut testatur Suidas: apud quem exstat locus veteris scriptoris, qui de rege Masinissa ita scribit, Ubi Suidas vocabulum sumpsis- se videtur pro scala quam vulgo stapedam vocamus. ut legitur in codice Telleriano. Ita enim po stulat analogia, ut a (il Suidas exponit, Nice- phorus autem pro hac voce posuit Porro mors Theoderici contigit anno Christi 481, ut testatur Marcellinus in Chronico, his verbis ; Placidio solo cos. Theodericus Triarii filius rex Go- thorum, ascitis suis usque ad Anaplum, quarto ur- bis milliario advenit ; nulli tamen Romanorum noxius continuo reversus est. Porro in Illyricum properans, dum inter suorum moventia plaustra progreditur, jucentis super carpentum teli acumine, et pavescen- tis equi sui impulsione fixus transverberutusque in- teriit. hunc Marciani, perinde ac Evagrius noster, refert statim post obitum Theodoriti Triarii filii. Dissen- tit tamen Malchus in Historia Byzantina. Scribit enim Theodericum Triarium audita seditione Mar- ciani, illic contractis ingentibus copiis, Constanti- nopolim versus profectum esse specie quidem ut imperatori suppetias ferret: revera tamen ut ur- bem regiam occuparet. Verba Malchi, si quis legere desiderat, habentur pag. editionis Regir. Adde quod Procopius Marciani frater. capto Mar- ciano et profligata ejus tyrannide, ad Theodoricum in Græciam profugit.Cumque Zeno missa legatione eum sibi dedi postularet, nunquam id a Theo- derico impetravit, ut scribit Candidus in libro se- cundo, et Malchus in libro jam citato. VARIORUM. las somnumque capiendum, rebus nondum per- aclis, se convertit ut testatur Theophanes. Porro hunc motum Antonius Pagi contigisse putat anno Chr. 478, aut 479. (Vid. eum ad ann. 482, n. 17.) (34) Αναβολῇ δὲ οὐκ εἰωθὼς χρῆσθαι. In opti- (35) 'Ανασειρίζειν. Scribendum puto ανασειρά- (30) Μετὰ ταῦτα Μαρκιανός. Theophanes motum (4) Εἰ μὴ τὸν καιρὸν παρῆκεν. Αd enæ epu-
Chapter XXVICaput XXVI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἐπεκώμασαν οὐκ ἐς τὸ συνοῖσον σφίσι κατὰ τῆς
τῆς αὐτῷ μετρώρητο σχήμα βαρβαρικόν. Εἶτα δια- Α κινῆσαι τὸ σῶμα βουληθεὶς, ἵππον ἀχθῆναι προσα τέταχεν· ἀναβολεῖ δὲ οὐκ εἰωθὼς χρῆσθαι (34), τῷ ἵππῳ προσήλατο. Ὁ δὲ, ἀγελαῖός τις ὢν καὶ ὑβρι στής, ούπω περιβάδην Θευδερίχου καθίσαντος, μετ τεωρίζει τῷ πρόσθε πόδε, τῷ ὀπισθίῳ μόνῳ ἀκροβα τῶν. Ὡς διαφιλονεικοῦντα τὸν Θευδέριχον, καὶ μήτε τῷ χαλινῷ ἀνασειράζειν (55) τ8 τὸν ἵππον τολμῶν τα, ὡς ἂν μὴ ἐμπέσοι γε αὐτῷ, μηδὲ τῆς ἕδρας βε βαίως ἀντεχόμενον, τῇδε κἀκεῖσε περιδονεῖσθαι, δια- σεῖσαι τὴν αἰχμήν. Ταύτην τε ἐπ' αὐτὸν ἐνεχθῆναι πλαγίαν, καὶ τὴν πλευρὰν κατατρῶσαι. Ενθεντε κλι νήρη γενόμενον, καὶ βραχείας ἡμέρας ἀρκέσαντα, τὸν βίον ἐκ τοῦδε τοῦ τραύματος καταστρέψαι. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς Μαρκιανοῦ ἐπαναστάσεως, καὶ οἷα περὶ τοῦτον συνέβη. Μετὰ ταῦτα διενεχθεὶς πρὸς Ζήνωνα Μαρκια νὸς (36), παῖς μὲν ᾿Ανθεμίου τοῦ Ρώμης βασιλεύ σαντος, κήδος δὲ πρὸς Λέοντα τὸν βεβασιλευκότα πρότερον ἐσχηκώς, ἐπεὶ τὴν νεωτέραν αὐτοῦ θυ γατέρα Λεοντίαν ἐσῳκίσατο, τυραννεῖν ἐπειρᾶτο. Καὶ μάχης ἰσχυρὰς περὶ τὰ βασίλεια συρραγείσης, καὶ πολλῶν ἑκατέρωθεν πεπτωκότων, τρέπει τους ἐναντίους ὁ Μαρκιανός· καὶ τῶν βασιλείων ἐγκρατής γέγονεν ἄν, εἰ μὴ τὸν καιρὸν παρῆκεν, ἐς αὔριον τὴν πρᾶξιν ἀναβαλλόμενος. Οξυπετῆς γὰρ ὁ καιρὸς, καὶ παραπίδας μὲν ιών, ἴσως ἁλίσκεται· ἐπὰν δὲ τὴν λαβὴν διαδράσοι, μετεωροπορεῖ, γελά τε τοὺς διώκοντας, ἐφικτὸς αὐτοῖς λοιπὸν οὐκ ἀνεχόμενος εἶναι. "Οθεν ἀμέλει οἱ πλάσται καὶ ζωγράφοι, κόμην * ἀνασειροίζειν. διηγχυλίσθαι τὸ ἐνεῖραι τοὺς δακτύλους τῇ ἀγκύλῃ τοῦ ἀκοντίου· τίθεται δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ἕτοιμον εἶναι. ἀγκυλητούς κοττάβους ἀπὸ τῶν δοράτων, ἅπερ ἀγκυλητὰ καὶ μεσάγκυλα ἐκά- λουν, βολεί, αναβολεύς, 'Ο δὲ Μασσανίστας γηράσας ἵππου χωρὶς ἀναβολέως ἐπέβαινεν. ἀναβολέα ζειν, πεῖρα πειράζειν. ἀνασειράζειν ἀνθέλκειν, ἀναχαλινοῦν. ἀναστέλλειν. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IIT. tabernaculum suspensa erat, more barbarico. Forte B C · C. C. VARI. igitur cum corpus exercere vellet, equum sibi ad- duci jussit. Cumque stratoris auxilio haudquaquam uti soleret, ipse in equum insiliit. Equus vero, ut- pote indomitus ac ferox, cum Theodericus ipsuHI ambabus tibiis nondum amplexus esset, anteriorı- bus pedibus in sublime elatis, posterioribus duu- taxat insistere atque ingredi cœpit. Adeo ut Theo- dericus cum equo suo certans, ac neque illum freno retrahere ausus, ne retractus supra ipsum caderet, neque in sella firmiter inherens, hac et illac circum ageretur, hastæque cuspidem impelleret. Quæ in eum oblique impacta, latus cjus vulneravit. Inde igitur in lectum delatus, cum paucos dies su- pervixisset, ex eo vulnere decessit. CAP. XXVI. De rebellione Marciani, et quid eidem acciderit. Post hæc Marcianus, filius Anthemii ejus qui Romæ imperavit, affinis autem Leonis qui ante Zenonem imperium rexerat ( ejus enim filiam natu minorem, Leontiam nomine, uxorem duxerat), a Zenone dissidens, tyrannidem abripere conatus est. Commissaque gravi pugna circa palatium, et pluri- mis ex utraque parte cæsis, Marcianus adversarios in fugam vertit, eodemque impetu palatium occu- pavisset, nisi re in crastinum diem dilata, opportu nilatern e manibus elabi siisset. Volucris enim est occasio, et dum ad pedes quidem advolat, forsitan apprehendi potest : ubi vero manus efuge- rit, in sublime avolat, ridetque eos qui ipsam inse- quuntur, nec amplius ad eos advolare sustinet. LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. lum ut jaciatur. Hesychius exponit, Sic dixit Æschylus, metaphora sumpta ut scribit Eustathius ad librum secundum Iliadis. Duplex autem crat usus amenti. Nam et ad apprehendendum jaculum conducebat, et ut majore impetu ferretur in hostem. mo codice Florentino diserte scriptum inveni ava- p quemadmodum viri docti legendum esse conjecerant. Est autem quem Latini stratorem vocant, qui dominum in equum levare solet, ut testatur Suidas: apud quem exstat locus veteris scriptoris, qui de rege Masinissa ita scribit, Ubi Suidas vocabulum sumpsis- se videtur pro scala quam vulgo stapedam vocamus. ut legitur in codice Telleriano. Ita enim po stulat analogia, ut a (il Suidas exponit, Nice- phorus autem pro hac voce posuit Porro mors Theoderici contigit anno Christi 481, ut testatur Marcellinus in Chronico, his verbis ; Placidio solo cos. Theodericus Triarii filius rex Go- thorum, ascitis suis usque ad Anaplum, quarto ur- bis milliario advenit ; nulli tamen Romanorum noxius continuo reversus est. Porro in Illyricum properans, dum inter suorum moventia plaustra progreditur, jucentis super carpentum teli acumine, et pavescen- tis equi sui impulsione fixus transverberutusque in- teriit. hunc Marciani, perinde ac Evagrius noster, refert statim post obitum Theodoriti Triarii filii. Dissen- tit tamen Malchus in Historia Byzantina. Scribit enim Theodericum Triarium audita seditione Mar- ciani, illic contractis ingentibus copiis, Constanti- nopolim versus profectum esse specie quidem ut imperatori suppetias ferret: revera tamen ut ur- bem regiam occuparet. Verba Malchi, si quis legere desiderat, habentur pag. editionis Regir. Adde quod Procopius Marciani frater. capto Mar- ciano et profligata ejus tyrannide, ad Theodoricum in Græciam profugit.Cumque Zeno missa legatione eum sibi dedi postularet, nunquam id a Theo- derico impetravit, ut scribit Candidus in libro se- cundo, et Malchus in libro jam citato. VARIORUM. las somnumque capiendum, rebus nondum per- aclis, se convertit ut testatur Theophanes. Porro hunc motum Antonius Pagi contigisse putat anno Chr. 478, aut 479. (Vid. eum ad ann. 482, n. 17.) (34) Αναβολῇ δὲ οὐκ εἰωθὼς χρῆσθαι. In opti- (35) 'Ανασειρίζειν. Scribendum puto ανασειρά- (30) Μετὰ ταῦτα Μαρκιανός. Theophanes motum (4) Εἰ μὴ τὸν καιρὸν παρῆκεν. Αd enæ epu-
Chapter XXVIICaput XXVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2651Ῥωμαϊκῆς ἐπικρατείας καὶ οἱ Σκηνῆται βάρβαροι, τά τε τῆς μέσης τῶν ποταμῶν τά τε τῆς Φοινίκης ἑκατέρας καὶ τὰ Παλαιστινῶν ληϊσάμενοι πράγματα. Οἵπερ κακῶς παρὰ τῶν ἑκασταχοῦ στρατηγούντων παθόντες, ὕστερον τὴν ἡσυχίαν ἤγαγον πρὸς Ῥωμαίους πασσυδὶ σπεισάμενοι.
Α ἔμπροσθεν καθέντες αὐτῷ, τὴν κεφαλὴν ὄπισθεν ἐν χρῷ ξυρῶσιν· εὖ μάλα σοφῶς αινιττόμενοι, ὡς ὀπισθόπους μὲν τυγχάνων, τῷ καθειμένῳ τῆς κόμης ἴσως κρατείται· ἐμπροσθόπους δὲ γενόμενος, τέλεον διαφεύγει, οὐκ ἔχων ὅτῳ κρατηθείη τῷ διώκοντι Οπερ καὶ ἐπὶ Μαρκιανῷ γέγονε, τὸν μὲν εύθετον αὐτῷ καιρὸν ἀπολέσαντι, ἐξευρεῖν δὲ τοῦτον λοιπόν οὐ δυνηθέντι. 'Ανὰ γὰρ τὴν ἑξῆς πρὸς τῶν οἰκείων καταπροδοθείς, καὶ μόνος ἀποληφθεὶς, πέφευγεν ἀνὰ τὸ τέμενος τῶν θεσπεσίων Αποστόλων· ἐκεῖθέν τε πρὸς βίας ἀφελκυσθεὶς, εἰς Καισάρειαν πόλιν τῆς Καππαδοκῶν ἐξοικίζεται. Καί τισι μοναχοῖς συναγε λαζόμενος, ὕστερον έφωράθη λαβεῖν ἐθέλων· καὶ πρὸς τοῦ βασιλέως ἐς Ταρσόν τῆς Κιλικίας έχε πεμφθεὶς, καὶ τὴν κόμην ἀποθέμενος, πρεσβύτερος χειροτονεῖται. Γέγραπται ταῦτα κομψῶς Ευσταθίῳ τῷ Σύρῳ. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Περὶ τῆς τυραννίδος Ιλλοῦ καὶ Λεοντίου. Ὁ αὐτὸς γράφει τὸν Ζήνωνα καὶ Βερίνῃ τῇ πεν- θερᾷ μυρίας ἐπιβουλὰς ῥάψαι· μετὰ δὲ ταῦτα καὶ πρὸς τὴν Κιλίκων εκπέμψαι χώραν. Ύστερον δὲ μεταβῆναι ταύτην πρὸς τὸ Παπιρίου λεγόμενον φρού ριον, ἀλλοῦ τυραννήσαντος, αὐτόθι τε τὸν βίον ἐχε λιπεῖν. Καὶ τὰ κατὰ Ἰλλοῦν δὲ γράψει μάλα λογίως ὁ Εὐστάθιος, ὅπως πρὸς τοῦ Ζήνωνος ἐπιβουλευθείς διέφυγε, καὶ ὅπως ὁ Ζήνων τὸν ἀποσφάξαι τοῦτον προσταχθέντα, ἐς θάνατον ἐκδέδωκε, μισθὸν τῆς αποτυχίας τὴν τῆς κεφαλῆς ἐκτομὴν αὐτῷ παρασχών. ῦν καὶ στρατηγὸν ὁ Ζήνων τῶν Εῴων ἀποδείκνυσι δυνάμεων, τὸ λαθεῖν πραγματευόμενος. Ο δὲ, Λεόν τον προσεταιρισάμενος, Μάρσον τε οὖν ἄνδρα δό κιμον, καὶ Παμπρέπιον ἀνὰ τὰ τῆς Ἑας γέγονε μέρη. Εἶτα τὴν Λεοντίου ἀναρξησιν τὴν ἐς Ταρσόν τῆς Κιλικίας γενομένην· ὅπως τε καὶ οὗτοι τῆς τυ ραννίδος ἀπώναντο, Θευδερίχου κατ᾿ αὐτῶν ἐκε πεμφθέντος, ἀνδρὸς Γότθου τὸ γένος υπάρχοντος, παρὰ Ρωμαίοις τε αὖ ἐπισήμου, μετὰ ἡμεδαπῆς τε καὶ ἀλλοδαπῆς δυνάμεως. Αναγράφει δὲ μάλα σοφῶς ὁ αὐτὸς Εὐστάθιος, καὶ τοὺς δειλαίως ανηρημένους (ν) πρὸς Ζήνωνος ἀντὶ τῆς ἐς αὐτὸν εὐνοίας, καὶ ὅτι γε ὁ Θευδέριχος τῆς ἐπιβουλῆς Ζήνωνος αἰσθόμενος (37). ἐπὶ τὴν πρεσβυτέραν 'Ρώμην ἀναχωρεῖ. Τινὲς δὲ · φασιν, ὡς καὶ ὑποθήκῃ Ζήνωνος (38)· καὶ Οδόακρον τῆς ἐπιβουλῆς αἰσθό- μενος. Τοὺς δειλαίως ἀνῃρημένους. EVAGRII SCHOLASTICI Itaque pictores et statuarii comam ei a fronte de- mittunt, et occipitium ad cutem usque radunt : prudenter admodum subindicantes occasionen, quandiu quidem a tergo imminet, coma demissa facile apprehendi posse : quando autem præcedit, penitus efugere, nullam ansam qua capiatur, præ- bentem insequentibus. Quod quidem tunc accidit Marciano: qui cum occasionem ipsi oblatam elabi sivisset, eamdem postea recuperare non potuit. Postero enim die a suis proditus, et solus relictus, confugit ad Basilicam sanctorum apostolorum. Unde per vim extractus, Caesaream Cappadocia relegatur. Ibi cum se monachis quibusdam aggre- gavisset, postea fugam meditari deprehensus est. Quam ob causam ab imperatore Tarsum Ciliciæ deportatus, detonsa coma presbyter est ordinatus. " Atque hæc quidem ab Εustathio Syro scripta sunt eleganter. CAP. XXVII. De tyrannide Illi ac Leontii. B Idem Eustathius scribit Zenonem innumeras in- sidias adversus Verinam socrum suam struxisse, tandemque eam in Ciliciam relegasse. Postea vero, cum lllus tyrannidem occupasset, Verina in Papi- rium castrum migravit, ibique excessit e vita. Res præterea Illi ab eodem scriptore elegantissime ex- ponuntur : quedmadmodum cum a Zenone insidiis appetitus fuisset, effugerit: utque Zeno euin quem ad interficiendum Illum submiserat, Illo necan- dum tradiderit; capitis amputationem mercedis G loco ei rependens, eo quod conatu excidisset. Illum quoque magistrum Orientalis militiæ renuntiavit, studens ut occultæ essent insidiæ quas ei compara- vit. lllus vero, ascito in societatem Leontio, et Marso viro egregio, ac Pamprepio, ad Orientis partes perrexit. Refert deinde idem Eustathius, quomodo Leontius apud Tarsum Ciliciæ imperator nuncupatus sit : et quem isti tyrannidis suæ fru- ctum perceperint. Cum Theodericus vir natione Gothus, et qui apud Romanos erat illustris, adver- sus eos missus esset cum exercitu Romanorum si- mul ac barbarorum. Idem Eustathius eleganti ad- modum stylo cædem eorum describit, quos Zeno crudeliter necari jussit, hanc eis mercedem repen- dens benevolentiæ qua ipsum complexi fuerant : et C. C. av. VARIE LECTIONES. D VALESII ANNOTATIONES. codice Florentino scribitur, punctio fraudi fuit. Ego vero media distinctione post hæc verba apposita, lucem huic loco attuli. Ait enim Evagrius duas causas afferri, quæ Theodo- ricum impulissent, ut ad Italiam proficisceretur. Prima est, quod Zeno ei insidiaretur. Alii autem VARIORUM. sum non viderunt Interpretes quibus prava inter- (*) Marcellinus in Chronico sub coss. anni 488, hæc habet : Leontius interea rex et Illus tyrannus \({qui tyrannidem abri- puerant anno 482) in Dapyrio Isauriæ castello capti decollatique sunt. Capita eorum_Constantinopolim allata, praefta hastilibus tabuere. Eodem anno Theo- dericus rex omnium suorum multitudine Gothorum in Italiam tendit. Theodericus hic, cognomine Amalus, Italiam ingressus est anno 489, bellum ibi gessit cum Odoacre Italiæ rege anno Odoacrem occidit, et regnum Italiæ sibi asseruit anno 493. juxta rationes Ant. Pagi ad eos annos. (37) Τῆς βουλῆς αἰσθόμενος. Rectius in ms. (38) 'Ως καὶ ὑποθήκῃ Ζήνωνος. Hujus loci sen-
Ἀλλὰ καὶ Πέρσαι παρασπονδήσαντες ὑπὸ Καβάδῃ τῷ βασιλεῖ, καὶ τὰ οἰκεῖα καταλελοιπότες ἤθη, πρῶτα μὲν Ἀρμενίαις ἐπεστράτευσαν, καὶ πολίχνιον ἐπίκλην Θεοδοσιούπολιν ἑλόντες, ἐς Ἄμιδαν πόλιν ὀχυρὰν τῆς μέσης τῶν ποταμῶν ἀφικνοῦνται, καὶ ταύτην ἐκπολιορκήσαντες εἷλον. Ἣν αὖθις ὁ Ῥωμαίων βασιλεὺς πολλοῖς ἀνενεώσατο πόνοις. Εἴ τῳ δὲ φίλον λεπτῶς τὰ περὶ τούτων εἰδέναι καὶ τῇ ἀκριβείᾳ πάντων ἐπεξελθεῖν, Εὐσταθίῳ εὖ μάλα σοφῶς μετὰ πολλοῦ τοῦ πόνου καὶ τῆς ἐς ἄγαν κομψείας ἱστόρηταί τε καὶ συγγέγραπται· ὃς μέχρι τῆς γραφῆς ταύτης ἱστορήσας τοῖς ἀπελθοῦσι συναριθμεῖται, δωδέκατον ἔτος τῆς Ἀναστασίου καταλελοιπὼς βασιλείας. Μετὰ γοῦν τὸν πόλεμον τοῦτον ὁ Ἀναστάσιος Δάρας χωρίον τῆς μέσης τῶν ποταμῶν πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖς τῆς Ῥωμαίων ἐπικρατείας κείμενον καὶ μεθόριον ὥσπερ ἑκατέρας πολιτείας καθεστώς, ἐξ ἀγροῦ πόλιν εἶναι ποιεῖ, καρτερῷ τε τειχίσας περιβόλῳ, οἰκοδομίας τε διαφόρους ἐκπρεπεῖς περιθεὶς ἐκκλησιῶν τε καὶ μὴν καὶ ἑτέρων εὐαγῶν οἴκων βασιλείων τε στοῶν καὶ δημοσίων βαλανείων καὶ ἄλλων αἷς αἱ ἐπίσημοι τῶν πόλεων ἐγκαλλωπίζονται.Λέγεται δὲ πρός τινων Δάρας τὸ χωρίον προσηγορίαν λαχεῖν, διότι Δαρεῖον αὐτόθι κατηγωνίσατο παντάπασιν Ἀλέξανδρος ὁ Μακεδὼν ὁ Φιλίππου.
Α ἔμπροσθεν καθέντες αὐτῷ, τὴν κεφαλὴν ὄπισθεν ἐν χρῷ ξυρῶσιν· εὖ μάλα σοφῶς αινιττόμενοι, ὡς ὀπισθόπους μὲν τυγχάνων, τῷ καθειμένῳ τῆς κόμης ἴσως κρατείται· ἐμπροσθόπους δὲ γενόμενος, τέλεον διαφεύγει, οὐκ ἔχων ὅτῳ κρατηθείη τῷ διώκοντι Οπερ καὶ ἐπὶ Μαρκιανῷ γέγονε, τὸν μὲν εύθετον αὐτῷ καιρὸν ἀπολέσαντι, ἐξευρεῖν δὲ τοῦτον λοιπόν οὐ δυνηθέντι. 'Ανὰ γὰρ τὴν ἑξῆς πρὸς τῶν οἰκείων καταπροδοθείς, καὶ μόνος ἀποληφθεὶς, πέφευγεν ἀνὰ τὸ τέμενος τῶν θεσπεσίων Αποστόλων· ἐκεῖθέν τε πρὸς βίας ἀφελκυσθεὶς, εἰς Καισάρειαν πόλιν τῆς Καππαδοκῶν ἐξοικίζεται. Καί τισι μοναχοῖς συναγε λαζόμενος, ὕστερον έφωράθη λαβεῖν ἐθέλων· καὶ πρὸς τοῦ βασιλέως ἐς Ταρσόν τῆς Κιλικίας έχε πεμφθεὶς, καὶ τὴν κόμην ἀποθέμενος, πρεσβύτερος χειροτονεῖται. Γέγραπται ταῦτα κομψῶς Ευσταθίῳ τῷ Σύρῳ. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Περὶ τῆς τυραννίδος Ιλλοῦ καὶ Λεοντίου. Ὁ αὐτὸς γράφει τὸν Ζήνωνα καὶ Βερίνῃ τῇ πεν- θερᾷ μυρίας ἐπιβουλὰς ῥάψαι· μετὰ δὲ ταῦτα καὶ πρὸς τὴν Κιλίκων εκπέμψαι χώραν. Ύστερον δὲ μεταβῆναι ταύτην πρὸς τὸ Παπιρίου λεγόμενον φρού ριον, ἀλλοῦ τυραννήσαντος, αὐτόθι τε τὸν βίον ἐχε λιπεῖν. Καὶ τὰ κατὰ Ἰλλοῦν δὲ γράψει μάλα λογίως ὁ Εὐστάθιος, ὅπως πρὸς τοῦ Ζήνωνος ἐπιβουλευθείς διέφυγε, καὶ ὅπως ὁ Ζήνων τὸν ἀποσφάξαι τοῦτον προσταχθέντα, ἐς θάνατον ἐκδέδωκε, μισθὸν τῆς αποτυχίας τὴν τῆς κεφαλῆς ἐκτομὴν αὐτῷ παρασχών. ῦν καὶ στρατηγὸν ὁ Ζήνων τῶν Εῴων ἀποδείκνυσι δυνάμεων, τὸ λαθεῖν πραγματευόμενος. Ο δὲ, Λεόν τον προσεταιρισάμενος, Μάρσον τε οὖν ἄνδρα δό κιμον, καὶ Παμπρέπιον ἀνὰ τὰ τῆς Ἑας γέγονε μέρη. Εἶτα τὴν Λεοντίου ἀναρξησιν τὴν ἐς Ταρσόν τῆς Κιλικίας γενομένην· ὅπως τε καὶ οὗτοι τῆς τυ ραννίδος ἀπώναντο, Θευδερίχου κατ᾿ αὐτῶν ἐκε πεμφθέντος, ἀνδρὸς Γότθου τὸ γένος υπάρχοντος, παρὰ Ρωμαίοις τε αὖ ἐπισήμου, μετὰ ἡμεδαπῆς τε καὶ ἀλλοδαπῆς δυνάμεως. Αναγράφει δὲ μάλα σοφῶς ὁ αὐτὸς Εὐστάθιος, καὶ τοὺς δειλαίως ανηρημένους (ν) πρὸς Ζήνωνος ἀντὶ τῆς ἐς αὐτὸν εὐνοίας, καὶ ὅτι γε ὁ Θευδέριχος τῆς ἐπιβουλῆς Ζήνωνος αἰσθόμενος (37). ἐπὶ τὴν πρεσβυτέραν 'Ρώμην ἀναχωρεῖ. Τινὲς δὲ · φασιν, ὡς καὶ ὑποθήκῃ Ζήνωνος (38)· καὶ Οδόακρον τῆς ἐπιβουλῆς αἰσθό- μενος. Τοὺς δειλαίως ἀνῃρημένους. EVAGRII SCHOLASTICI Itaque pictores et statuarii comam ei a fronte de- mittunt, et occipitium ad cutem usque radunt : prudenter admodum subindicantes occasionen, quandiu quidem a tergo imminet, coma demissa facile apprehendi posse : quando autem præcedit, penitus efugere, nullam ansam qua capiatur, præ- bentem insequentibus. Quod quidem tunc accidit Marciano: qui cum occasionem ipsi oblatam elabi sivisset, eamdem postea recuperare non potuit. Postero enim die a suis proditus, et solus relictus, confugit ad Basilicam sanctorum apostolorum. Unde per vim extractus, Caesaream Cappadocia relegatur. Ibi cum se monachis quibusdam aggre- gavisset, postea fugam meditari deprehensus est. Quam ob causam ab imperatore Tarsum Ciliciæ deportatus, detonsa coma presbyter est ordinatus. " Atque hæc quidem ab Εustathio Syro scripta sunt eleganter. CAP. XXVII. De tyrannide Illi ac Leontii. B Idem Eustathius scribit Zenonem innumeras in- sidias adversus Verinam socrum suam struxisse, tandemque eam in Ciliciam relegasse. Postea vero, cum lllus tyrannidem occupasset, Verina in Papi- rium castrum migravit, ibique excessit e vita. Res præterea Illi ab eodem scriptore elegantissime ex- ponuntur : quedmadmodum cum a Zenone insidiis appetitus fuisset, effugerit: utque Zeno euin quem ad interficiendum Illum submiserat, Illo necan- dum tradiderit; capitis amputationem mercedis G loco ei rependens, eo quod conatu excidisset. Illum quoque magistrum Orientalis militiæ renuntiavit, studens ut occultæ essent insidiæ quas ei compara- vit. lllus vero, ascito in societatem Leontio, et Marso viro egregio, ac Pamprepio, ad Orientis partes perrexit. Refert deinde idem Eustathius, quomodo Leontius apud Tarsum Ciliciæ imperator nuncupatus sit : et quem isti tyrannidis suæ fru- ctum perceperint. Cum Theodericus vir natione Gothus, et qui apud Romanos erat illustris, adver- sus eos missus esset cum exercitu Romanorum si- mul ac barbarorum. Idem Eustathius eleganti ad- modum stylo cædem eorum describit, quos Zeno crudeliter necari jussit, hanc eis mercedem repen- dens benevolentiæ qua ipsum complexi fuerant : et C. C. av. VARIE LECTIONES. D VALESII ANNOTATIONES. codice Florentino scribitur, punctio fraudi fuit. Ego vero media distinctione post hæc verba apposita, lucem huic loco attuli. Ait enim Evagrius duas causas afferri, quæ Theodo- ricum impulissent, ut ad Italiam proficisceretur. Prima est, quod Zeno ei insidiaretur. Alii autem VARIORUM. sum non viderunt Interpretes quibus prava inter- (*) Marcellinus in Chronico sub coss. anni 488, hæc habet : Leontius interea rex et Illus tyrannus \({qui tyrannidem abri- puerant anno 482) in Dapyrio Isauriæ castello capti decollatique sunt. Capita eorum_Constantinopolim allata, praefta hastilibus tabuere. Eodem anno Theo- dericus rex omnium suorum multitudine Gothorum in Italiam tendit. Theodericus hic, cognomine Amalus, Italiam ingressus est anno 489, bellum ibi gessit cum Odoacre Italiæ rege anno Odoacrem occidit, et regnum Italiæ sibi asseruit anno 493. juxta rationes Ant. Pagi ad eos annos. (37) Τῆς βουλῆς αἰσθόμενος. Rectius in ms. (38) 'Ως καὶ ὑποθήκῃ Ζήνωνος. Hujus loci sen-
PG 86:2653Μέγιστον δέ τι τῷ αὐτῷ βασιλεῖ κατείργασται καὶ μνήμης ἄξιον, [καὶ] τὸ μακρὸν καλούμενον τεῖχος,καλῶς τῆς Θρᾴκης κείμενον· ὅπερ διΐσταται μὲν τῆς Κωνσταντινουπόλεως σταδίοις ὀγδοήκοντα μάλιστα καὶ διακοσίοις, ἑκατέραν δὲ θάλατταν περιλαμβάνει ἐπὶ σταδίους εἴκοσι καὶ τετρακοσίους, δίκην πορθμοῦ τινος· τήν τε πόλιν μικροῦ νῆσον ἀντὶ χερρονήσου ποιῆσαν, τούς τε βουλομένους διαπορθμεῦον ἀσφαλέστατα ἀπὸ τοῦ καλουμένου Πόντου ἐς τὴν Προποντίδα καὶ τὴν Θρᾴκιον θάλατταν, εἶργον τούς τε ἐκθέοντας βαρβάρους ἔκ τε τοῦ καλουμένου Εὐξείνου Πόντου Κόλχων τε καὶ τῆς Μαιώτιδος λίμνης καὶ τῶν ὑπὲρ τὸν Καύκασον καὶ τοὺς κατὰ τὴν Εὐρώπην ἐκκεχυμένους.
μάχῃ κρατήσας, ὑφ᾽ ἑαυτὴν τὴν 'Ρώμην ποιεῖται, & ῥῆγα προσονομάσας ἑαυτόν. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ'. Περὶ Μαμμιανοῦ, καὶ τῶν ἔργων αὐτοῦ. Ὑπὸ τοῖς χρόνοις Ζήνωνος, ιστορεί Ἰωάννης ὁ Ρή τωρ Μαμμιανὸν ἐξ ἐπιδιφρίων ἐπίσημον ἄνδρα γε νέσθαι, καὶ τῆς συγκλήτου βουλῆς μετασχεῖν, καὶ ἐν Δάφνῃ τῷ προαστείῳ τὸν καλούμενον ἀντίφορον καὶ πρὸς γεωργίαν ἐπιτήδειον καθεστῶτα, εὐθὺ τοῦ δημοσίου βαλανείου · οὗ Μαμμιανὸς ὁ φιλόπολις, ἡ χαλκῆ ἀνάκειται εἰκών. Ανὰ δὲ τὴν πόλιν δύο βα- σιλείους ἐργάσασθαι στοάς, τῇ τε οἰκοδομίᾳ λίαν εὐ πρεπεῖς, καὶ ταῖς ἐκ λίθων περιφανείαις τε καὶ διαυ- γείαις κεκοσμημένας · ὥσπερ δέ τι μεθόριον μέσον τῶν δύο βασιλείων στοών, τετράπυλον (π) ἀναστῆσαι, κίοσί τε καὶ τῇ ἐκ χαλκοῦ ὕλῃ μάλα κομψώς ήσκης μένον. Καὶ τὰς μὲν βασιλείους κατειλήφαμεν στοὰς, μετὰ τῆς προσηγορίας ἔτι λείψανα τῆς πρώην εὐκο σμίας φερούσας, τῶν ἐκ Προκοννήσου λίθων τῷ ἐδάφει συγκειμένων· οὐ μὴν τὴν οἰκοδομίαν ἔχουσαν τι τῶν ἐπισήμων. Ἐκ τῶν γεγενημένων γὰρ παθη μάτων έναγχος τὴν οἰκοδομίαν ἐδέξαντο, οὐδὲν ἐς κόσμον (40) ταύταις προστεθέντος. Τοῦ δὲ τετρα- πύλου τοῦ ὑπὸ Μαμμιανοῦ γεγενημένου οὐδὲ ψιλόν ίχνος κατειλήφαμεν. ΚΕΦΑΛ. ΚΘ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Ζήνωνος, καὶ τῆς ἀναῤῥή σεως Αναστασίου. Τοῦ Ζήνωνος τοίνυν ἄπαιδος τελευτήσαντος ἐπιληψίας νόσῳ μετὰ ἑβδομον καὶ δέκατον ἔτος τῆς αὐτοῦ βασιλείας, ήλπισε μὲν Λογγίνος ὁ τούτου άδελ- φὸς ἐς μέγα δυνάμεως προκεχωρηκώς, τὴν βασιλείαν ἑαυτῷ περιθήσειν· οὐ μὴν τῶν δοκηθέντων ἔτυχεν. Ἡ γὰρ Αριάδνη Αναστασίῳ τὸν στέφανον περιτί θησιν, οὔπω μὲν ἥκοντι ἐς γερουσίαν, ἐν δὲ τῇ λεγο- μένῃ τῶν Σιλεντιαρίων σχολή (3) καταλεγομένῳ. εύ θὺ τοῦ δημοσίου βαλανείου: εὐθύ εὐθύ κατεναντίον, ουδενός HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER III. quomodo Theodericus, cum Zenonis adversus ipsum insidias comperisset, Romam se contulit. Alii dicunt Zenonis suasu id a Theoderico factum fuisse. Qui conserto prælio, cum Odoacrum su- perasset, Ronam sub potestatem suam redegit, regis duntaxat nomine sibi assumpto. (y) CAP. XXVIII. De Mammiano, et de operibus ab eo constructis. Ejusdem Zenonis principatu Mammianum quem- dam vixisse scribit Joannes rhetor, qui ex sellulario opifice vir insignis evaserit, et ad senatorium or- dinem pervenerit. Ab hoc Mammiano, ait Joan- nes, in Daphnensi quidem suburbano ædificatum esse antiforum, qui locus prius vites habuerat et arva, e regione balnei publici; in quo statua ænea posita est cum hac inscriptione : Mammianus B amator urbis. In urbe vero duas regias porticus ab eodem structas esse refert, tum fabricæ venu- state insignes, tum lapidum splendore ac nitore decoratas. Inter duas autem porticus, quasi conf- nium quoddam ab eo ædificatum esse tetrapylum, columnis et ære admodum eleganter excultum. Et ipsas quidem regias porticus vidimus, quæ et no- men pristinum et reliquias vetusti splendoris adhuc servant, cum solum earum Proconnesio marmore stratum sit. Reliqua vero structura nihil habet eximium. Nam post superiores ruinas, nuper in- stauratæ sunt, nulla re ad earum ornamentum ad- jecla. Telrapyli vero ejus quod a Manmiano constructum est, ne vestigium quidem deprehen- C dimus. CAP. XXIX. De Zenonis obitu, et de Anastasii imperatoris nun- cupatione. Cæterum cum Zeno post septimum decimum im- perii sui annum, ex comitiali morbo absque liberis decessisset, Longinus quidem, ejus frater, qui ad magnam potentiam pervenerat, in spem venit 360° se imperium facile occupaturum esse. Sed tamen voti sui haudquaquam compos factus est. Etenim Ariadne coronam imposuit Anastasio, qui nondum in senatorium ordinem allectus, in silentiariorum VALESII ANNOTATIONES. dicebant Theodericum Zenonis consilio impulsum in Italiam se contulisse. Certe in excerptis veteris auctoris, quæ ad calcem Ammiani Marcellini jam pridem edidi, Theodericus consensu Zenonis in Ítaliam profectus esse dicitur. Sic enim illic scribi- tur: Zeno recompensans beneficiis Theodericum quem fecit patricium et consulem, donans ei multum, et mittens eum ad Italiam, pactualus est, ut si victus fuisset Odoachar, pro merito laborum suorum loco ejus, dum adviveret, tantum, præregnaret. Idem quoque testatur Jordanes in Geticis, et in lib. De successione regnorum. D quoddam quod fori usum præstabat. Hoc ædificium ait Evagrius fuisse in suburbano Daphnensi, e re- gione publici balnei. Id enim sonant hæc verba, Musculus quidem vertit : Recta ad publicum balneum, Quod non probo. Nam iden est quod teste Suida. In antiforo autem ait Evagrius erectam fuisse statuam Mammiani. Ex quo apparet antifo- rum fuisse id quod supra dixi. Nam statuæ in foro erigi solebant. no et Savilio, qui emendarunt. VARIORUM. vium, inquit Ducangius, in Glossar. med. et in inf. Grec. - ann. (quo mortuus est Zeno) scribit : Zeno Aug. vita decessit, tam sui imperii annis quam Basi- lisci tyrannidis computatis anno XVII, mense v1. Dic nona mensis Aprilis emortuali, inquit Pagius; qui sex menses erratum esse librariorum conten- dit pro tribus mensibus. Anastasius imp. corona- tus est die undecima ejusdem Aprilis. Non solum loca ubi pueri ac juvenes liberalibus studiis vacare debent; sed et ea quæ ad alia exer- (39) οἰκοδομήσασθαι, πρώην ἀμπέλους δεδεγμένον, (39) 'Artipopor. Sic dictum videtur ædificium (40) Οὐδὲν ἐς κόσμον. Assentior Christophorso- (3) Τετράπυλον. Edifcium quatuor portis per- (4) Του Ζήνωνος Marcellinus in Chronico ad. (3) Ἐν τῇ λεγομένη των Σιλεντιαρίων σχολῇ.
Chapter XXVIII · Chapter XXIXCaput XXVIII · Caput XXIX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ὑπερμέγεθες δὲ κατεπράχθη αὐτῷ καὶ θεῖόν τι χρῆμα, ἡ τοῦ καλουμένου Χρυσαργύρου ἐς τέλεον κωλύμη· ἣν καὶ λεκτέον, τῆς Θουκυδίδου γλώσσης ἢ καὶ μείζονός τε καὶ κομψοτέρας ἐπιδεομένην· λέξω δὲ κἀγώ, οὐ λόγῳ πεποιθώς, τῇ δὲ πράξει πίσυνος. Ἐπέκειτό τι τῇ τοσαύτῃ καὶ τηλικαύτῃ τῶν Ῥωμαίων πολιτείᾳ τέλος ἐλεεινόν τε καὶ θεομισὲς καὶ βαρβάρων αὐτῶν ἀνάξιον, μή τί γε δὴ τῆς Ῥωμαίων χριστιανικωτάτης βασιλείας· ὃ μέχρις αὐτοῦ, ἀνθ’ ὅτου λέγειν οὐκ ἔχω, παροφθὲν αὐτὸς ἀνεῖλε βασιλικώτατα. Ἐπέκειτο δὲ ἑτέροις τε πολλοῖς ἐξ ἐράνου τὴν τροφὴν πορίζουσι, καὶ ταῖς ἀπεμπολούσαις τὴν ὥραν τοῦ σώματος καὶ χύδην πορνείαις ἐπὶ τοῖς κεκρυμμένοις καὶ λανθάνουσι τῆς πόλεως τόποις ἐπὶ χαμαιτυπείοις ἐκδεδομέναις, καὶ πρός γε τοῖς ἡταιρηκόσι καὶ μὴ μόνον τὴν φύσιν ἀλλὰ καὶ τὸ πολίτευμα καθυβρίζουσιν· ὡς ἀντὶ νόμου τινὸς τὴν ἐσκομιδὴν βοᾶν ἐπ’ ἀδείας εἶναι τὴν τοιαύτην ἀθεμιτουργίαν τοῖς βουλομένοις. Καὶ τὸν ἐντεῦθεν ἀθροιζόμενον ἀνόσιόν τε καὶ ἐναγῆ πόρον ἐπὶ τὴν πρώτην καὶ κορυφαίαν ἐσῆγον τῶν ἀρχῶν ἀνὰ τετραετηρίδα οἱ τοῦτον ἑκασταχοῦ συλλέγοντες, ὡς καὶ μέρος οὐκ ἐλάχιστον τῆς ἀρχῆς καθεστάναι, καὶ τῶν καλουμένων εἰδικῶν σκρινίων τυχεῖν, καὶ τῶν τὰ τοιαῦτα διαψηφιζόντων, οὐκ ἀφανῶν ἀνδρῶν, στρατείαν ὥσπερ καὶ τὰς λοιπὰς ἡγουμένων τὸ πρᾶγμα. Ὃ μεμαθηκὼς ὁ Ἀναστάσιος ἐπί τε τὴν γερουσίαν προθείς, καὶ μύσος εἶναι καὶ καινοπρεπὲς ἄγος τὸ πρᾶγμα δικαίως ἀποφηνάμενος, τεθέσπικε καθάπαξ ἀναιρεθῆναι, καὶ τοὺς τὴν εἴσπραξιν δηλοῦντας χάρτας πυρὶ παραδέδωκε. Καὶ τέλεον τὴν πρᾶξιν ἱερουργῆσαι τῷ θεῷ βουληθείς, ἵνα μή τινι τῶν μετ’ αὐτὸν ἐξῇ τὰ ἀρχαῖα αὖθις ὀνείδη ἀνακαλέσασθαι, προσποιεῖται μὲν τὸν ἀσχάλλοντα, ἀβουλίας δὲ ἑαυτοῦ κατηγόρει καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀνοίας, λέγων ὡς τῇ καινοδοξίᾳ τὸ πλέον δοὺς τοῦ συνοίσοντος τῇ πολιτείᾳ παρημέληκε, καὶ τὸν τοσοῦτον πόρον ἀνέκαθεν ἐφευρημένον καὶ τοσούτοις χρόνοις βεβαιωθέντα εἰκῆ τε καὶ ἀπερισκέπτως ἀνήρτησεν, οὐ συνεὶς τὰ ἐπαρτώμενα κινδυνεύματα ἢ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, τὸ ζῶν τοῦ πολιτεύματος τεῖχος, οὐ τὰς ἐς θεραπείαν τοῦ θεοῦ· καὶ μηδὲν τῶν ἔνδοθεν δεικνὺς ἀπαγγέλλει βούλεσθαι τὸν εἰρημένον ἀνασώσασθαι πόρον. Καὶ δὴ τοὺς ἐφεστηκότας προσκαλεσάμενος ἔφασκε μεταμελεῖσθαι μέν, οὐκ ἔχειν δὲ ὅ τι καὶ πράξειν ἢ ὅπως τὴν οἰκείαν ἁμαρτίαν διορθώσαιτο, καθάπαξ τῶν χαρτῶν καυθέντων τῶν δυναμένων τὴν εἴσπραξιν δηλοῦν. Κἀκείνων δὲ οὔ τινι προσποιήσει ταῖς δὲ ἀληθείαις τὴν πρᾶξιν ὀδυρομένων διὰ τὸν ἐντεῦθεν αὐτοῖς περιποιούμενον ἄδικον μισθόν, καὶ τὴν παραπλησίαν ἀπορίαν προϊσχομένων, προὔτρεπέ τε καὶ παρεκάλει διὰ πάσης ἰόντας ζητήσεως ἐξερευνῆσαι εἴπερ εὑρεῖν δυνηθεῖεν διὰ τῶν ἑκασταχοῦ συγκειμένων πτυκτίων τὴν τοῦ παντὸς εἴσπραξιν. Καὶ πέμψας ἑκάστῳ δαπάνας ἐς τὴν περὶ ταῦτα συλλογὴν ἔπεμπεν, ἐπιτρέψας ἕκαστον χάρτην ταῦτα σαφηνίζειν δυνάμενον, ὅποι ἂν εὑρεθείη, πρὸς αὐτὸν ἀποκομισθῆναι, ἵνα μετὰ πολλῆς τῆς περισκέψεως καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀκριβείας τὰ περὶ τούτων αὖθις συνταχθείη. Ὡς δ’ οὖν μετὰ καιρὸν ἧκον οἱ τούτοις διακονούμενοι,χαρίεις τις ἐδόκει καὶ φαιδρότητι γανύμενος ὁ Ἀναστάσιος· ἔχαιρε δὲ καὶ ταῖς ἀληθείαις τῶν ἐσπουδασμένων τετυχηκώς, καὶ ἀνηρώτα τὸν τρόπον, ὅπως τε εὕρηνται, καὶ παρὰ τίσι, καὶ εἴ τι τοιουτῶδες καταλέλειπται. Τῶν δὲ πολλοὺς καταβεβληκέναι πόνους ἐπὶ τῇ τούτων συναγωγῇ διϊσχυριζομένων, ὀμνυόντων τε πρὸς τοῦ βασιλέως ὡς οὐδεὶς ἕτερος χάρτης ταῦτα δηλοῦν δυνάμενος ἀνὰ πᾶν ἀπόκειται τὸ πολίτευμα, αὖθις πυρὰν ἐξῆψε μεγάλην ἐκ τῶν ἀποκομισθέντων χαρτῶν καὶ τὴν σποδιὰν ὕδασιν ἐπέκλυσεν, ἀφανίσαι τέλεον τὴν πρᾶξιν βουλόμενος· ὥστε μὴ κόνιν, μὴ τέφραν, μήτε μήν τι λείψανον τοῦ πράγματος ἧττον ἀποκαυθέντων φανῆναι. Ὡς ἂν δὲ μὴ τὸ κώλυμα τῆς πράξεως τοσοῦτον ἐξάραντες δόξαιμεν ἀγνοεῖν τί τε καὶ ὅσα τοῖς ἀρχαιοτέροις περὶ ταύτης ἐμπαθῶς ἱστόρηται, φέρε καὶ ταῦτα παράθωμαι καὶ δείξω ψευδῆ, καὶ διαφερόντως ἐξ ὧν αὐτοὶ διεξῆλθον.
μάχῃ κρατήσας, ὑφ᾽ ἑαυτὴν τὴν 'Ρώμην ποιεῖται, & ῥῆγα προσονομάσας ἑαυτόν. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ'. Περὶ Μαμμιανοῦ, καὶ τῶν ἔργων αὐτοῦ. Ὑπὸ τοῖς χρόνοις Ζήνωνος, ιστορεί Ἰωάννης ὁ Ρή τωρ Μαμμιανὸν ἐξ ἐπιδιφρίων ἐπίσημον ἄνδρα γε νέσθαι, καὶ τῆς συγκλήτου βουλῆς μετασχεῖν, καὶ ἐν Δάφνῃ τῷ προαστείῳ τὸν καλούμενον ἀντίφορον καὶ πρὸς γεωργίαν ἐπιτήδειον καθεστῶτα, εὐθὺ τοῦ δημοσίου βαλανείου · οὗ Μαμμιανὸς ὁ φιλόπολις, ἡ χαλκῆ ἀνάκειται εἰκών. Ανὰ δὲ τὴν πόλιν δύο βα- σιλείους ἐργάσασθαι στοάς, τῇ τε οἰκοδομίᾳ λίαν εὐ πρεπεῖς, καὶ ταῖς ἐκ λίθων περιφανείαις τε καὶ διαυ- γείαις κεκοσμημένας · ὥσπερ δέ τι μεθόριον μέσον τῶν δύο βασιλείων στοών, τετράπυλον (π) ἀναστῆσαι, κίοσί τε καὶ τῇ ἐκ χαλκοῦ ὕλῃ μάλα κομψώς ήσκης μένον. Καὶ τὰς μὲν βασιλείους κατειλήφαμεν στοὰς, μετὰ τῆς προσηγορίας ἔτι λείψανα τῆς πρώην εὐκο σμίας φερούσας, τῶν ἐκ Προκοννήσου λίθων τῷ ἐδάφει συγκειμένων· οὐ μὴν τὴν οἰκοδομίαν ἔχουσαν τι τῶν ἐπισήμων. Ἐκ τῶν γεγενημένων γὰρ παθη μάτων έναγχος τὴν οἰκοδομίαν ἐδέξαντο, οὐδὲν ἐς κόσμον (40) ταύταις προστεθέντος. Τοῦ δὲ τετρα- πύλου τοῦ ὑπὸ Μαμμιανοῦ γεγενημένου οὐδὲ ψιλόν ίχνος κατειλήφαμεν. ΚΕΦΑΛ. ΚΘ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Ζήνωνος, καὶ τῆς ἀναῤῥή σεως Αναστασίου. Τοῦ Ζήνωνος τοίνυν ἄπαιδος τελευτήσαντος ἐπιληψίας νόσῳ μετὰ ἑβδομον καὶ δέκατον ἔτος τῆς αὐτοῦ βασιλείας, ήλπισε μὲν Λογγίνος ὁ τούτου άδελ- φὸς ἐς μέγα δυνάμεως προκεχωρηκώς, τὴν βασιλείαν ἑαυτῷ περιθήσειν· οὐ μὴν τῶν δοκηθέντων ἔτυχεν. Ἡ γὰρ Αριάδνη Αναστασίῳ τὸν στέφανον περιτί θησιν, οὔπω μὲν ἥκοντι ἐς γερουσίαν, ἐν δὲ τῇ λεγο- μένῃ τῶν Σιλεντιαρίων σχολή (3) καταλεγομένῳ. εύ θὺ τοῦ δημοσίου βαλανείου: εὐθύ εὐθύ κατεναντίον, ουδενός HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER III. quomodo Theodericus, cum Zenonis adversus ipsum insidias comperisset, Romam se contulit. Alii dicunt Zenonis suasu id a Theoderico factum fuisse. Qui conserto prælio, cum Odoacrum su- perasset, Ronam sub potestatem suam redegit, regis duntaxat nomine sibi assumpto. (y) CAP. XXVIII. De Mammiano, et de operibus ab eo constructis. Ejusdem Zenonis principatu Mammianum quem- dam vixisse scribit Joannes rhetor, qui ex sellulario opifice vir insignis evaserit, et ad senatorium or- dinem pervenerit. Ab hoc Mammiano, ait Joan- nes, in Daphnensi quidem suburbano ædificatum esse antiforum, qui locus prius vites habuerat et arva, e regione balnei publici; in quo statua ænea posita est cum hac inscriptione : Mammianus B amator urbis. In urbe vero duas regias porticus ab eodem structas esse refert, tum fabricæ venu- state insignes, tum lapidum splendore ac nitore decoratas. Inter duas autem porticus, quasi conf- nium quoddam ab eo ædificatum esse tetrapylum, columnis et ære admodum eleganter excultum. Et ipsas quidem regias porticus vidimus, quæ et no- men pristinum et reliquias vetusti splendoris adhuc servant, cum solum earum Proconnesio marmore stratum sit. Reliqua vero structura nihil habet eximium. Nam post superiores ruinas, nuper in- stauratæ sunt, nulla re ad earum ornamentum ad- jecla. Telrapyli vero ejus quod a Manmiano constructum est, ne vestigium quidem deprehen- C dimus. CAP. XXIX. De Zenonis obitu, et de Anastasii imperatoris nun- cupatione. Cæterum cum Zeno post septimum decimum im- perii sui annum, ex comitiali morbo absque liberis decessisset, Longinus quidem, ejus frater, qui ad magnam potentiam pervenerat, in spem venit 360° se imperium facile occupaturum esse. Sed tamen voti sui haudquaquam compos factus est. Etenim Ariadne coronam imposuit Anastasio, qui nondum in senatorium ordinem allectus, in silentiariorum VALESII ANNOTATIONES. dicebant Theodericum Zenonis consilio impulsum in Italiam se contulisse. Certe in excerptis veteris auctoris, quæ ad calcem Ammiani Marcellini jam pridem edidi, Theodericus consensu Zenonis in Ítaliam profectus esse dicitur. Sic enim illic scribi- tur: Zeno recompensans beneficiis Theodericum quem fecit patricium et consulem, donans ei multum, et mittens eum ad Italiam, pactualus est, ut si victus fuisset Odoachar, pro merito laborum suorum loco ejus, dum adviveret, tantum, præregnaret. Idem quoque testatur Jordanes in Geticis, et in lib. De successione regnorum. D quoddam quod fori usum præstabat. Hoc ædificium ait Evagrius fuisse in suburbano Daphnensi, e re- gione publici balnei. Id enim sonant hæc verba, Musculus quidem vertit : Recta ad publicum balneum, Quod non probo. Nam iden est quod teste Suida. In antiforo autem ait Evagrius erectam fuisse statuam Mammiani. Ex quo apparet antifo- rum fuisse id quod supra dixi. Nam statuæ in foro erigi solebant. no et Savilio, qui emendarunt. VARIORUM. vium, inquit Ducangius, in Glossar. med. et in inf. Grec. - ann. (quo mortuus est Zeno) scribit : Zeno Aug. vita decessit, tam sui imperii annis quam Basi- lisci tyrannidis computatis anno XVII, mense v1. Dic nona mensis Aprilis emortuali, inquit Pagius; qui sex menses erratum esse librariorum conten- dit pro tribus mensibus. Anastasius imp. corona- tus est die undecima ejusdem Aprilis. Non solum loca ubi pueri ac juvenes liberalibus studiis vacare debent; sed et ea quæ ad alia exer- (39) οἰκοδομήσασθαι, πρώην ἀμπέλους δεδεγμένον, (39) 'Artipopor. Sic dictum videtur ædificium (40) Οὐδὲν ἐς κόσμον. Assentior Christophorso- (3) Τετράπυλον. Edifcium quatuor portis per- (4) Του Ζήνωνος Marcellinus in Chronico ad. (3) Ἐν τῇ λεγομένη των Σιλεντιαρίων σχολῇ.
Chapter XXXCaput XXX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2655Εἴρηται Ζωσίμῳ, ἑνὶ τῶν τῆς ἐξαγίστου καὶ μιαρᾶς τῶν Ἑλλήνων θρησκείας, μηνίσαντι τῷ Κωνσταντίνῳ ὅτι περ πρῶτος βασιλέων τὰ Χριστιανῶν εἵλετο, τὴν βδελυρὰν τῶν Ἑλλήνων καταλιπὼν δεισιδαιμονίαν, ὡς αὐτὸς πρῶτος τὸ καλούμενον Χρυσάργυρον ἐπινοήσας ἀνὰ τετραετηρίδα τὸ τοιοῦτο τέθεικε τέλος ἐσάγεσθαι, μυρίοις τε καὶ ἄλλοις τὸν εὐσεβῆ καὶ μεγαλόδωρον βλασφημήσας Κωνσταντῖνον. Φησὶ γὰρ καὶ ἕτερα ἄττα λίαν ἀνύποιστα κατὰ πάσης ἐξευρεῖν τύχης, καὶ Κρίσπον τὸν παῖδα δειλαίως ἀφανίσαι, καὶ Φαῦσταν τὴν αὐτοῦ γαμετὴν ἐν βαλανείῳ ὑπὲρ τὸ μέτρον ἐκπυρωθέντι καθείρξαντα ἐξ ἀνθρώπων μεταγαγεῖν, καθάρσιά τε παρὰ τοῖς σφῶν ἱερεῦσι ζητοῦντα τῶν τοιούτων ἐναγῶν φόνων καὶ μὴ τυχόντα — μηδὲ γὰρ εἶναι τούτους ἀναφανδὸν εἰπεῖν — , περιτυχεῖν Αἰγυπτίῳ ἐξ Ἰβηρίας ἀφιγμένῳ· καὶ πρὸς αὐτοῦ πιστωθέντα πάσης ἁμαρτάδος ἀναιρετικὴν εἶναι τὴν Χριστιανῶν πίστιν, μεταλαβεῖν ὧν ὁ Αἰγύπτιος αὐτῷ μεταδέδωκε· κἀντεῦθεν τὴν πατρῴαν καταλελοιπότα νόμισιν, τῆς ἀσεβείας, ὡς αὐτὸς ἔφη, τὴν ἀρχὴν ποιήσασθαι. Καὶ ὡς μὲν καὶ ταῦτα ψευδῆ παρὰ πόδας δείξω. Τέως δὲ τὰ περὶ τοῦ Χρυσαργύρου λελέξεται.
Ιστορεῖ δ᾽ οὖν ὁ Εὐστάθιος, μετὰ τὴν ἀρχὴν τῆς Β Ει Διοκλητιανοῦ βασιλείας ἐς τὴν Ζήνωνος τελευτὴν καὶ τὴν ἀνάῤῥησιν ᾿Αναστασίου, ἔτη διελθεῖν ἑπτὰ καὶ διακόσια· ἀπὸ δὲ τῆς Αὐγούστου μοναρχίας, έτη δύο καὶ λ', καὶ πεντακόσια πρὸς μησὶν ἑπτά· ἀπὸ δὲ τῆς Αλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος ἀρχῆς, ἔτη δύο καὶ τριά κοντα, καὶ ὀκτακόσια, ὁμοίως πρὸς μησὶν ἑπτά· ἐκ δὲ τῆς τῶν Ῥωμαίων καὶ Ῥωμύλου βασιλείας, ἔτη δύο καὶ πεντήκοντα καὶ χίλια καὶ πρός γε μήνας ἑπτά · ἀπὸ δὲ ἁλώσεως Τροίας, ἔτη ἐξ καὶ ὀγδοήκον- τα, καὶ ἑξακόσια καὶ χίλια πρὸς μησὶν ἑπτά. Οὗτος ὁ ᾿Αναστάσιος πατρίδα τὴν Ἐπίδαμνον ἔχων (Δυρ βάχιον νῦν προσηγόρευται, τήν τε Ζήνωνος βασι- λείαν καὶ γαμετὴν τοῦ αὐτοῦ Ζήνωνος τὴν ᾿Αριάδνην έσοικίζεται. Καὶ πρῶτα μὲν Λογγίνον Ζήνωνος ἀδελ φὸν (α), τὴν τοῦ μαγίστρου ἀρχὴν διέποντα, ἂν ἡγε μόνα τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων οἱ πρόσθεν ἐκάλουν, ἀνὰ τὴν ἀνεγκαμένην ἐκπέμπει, εἶτα δὲ καὶ πολλοὺς ἑτέρους Ἰσαύρους, τοῦτο δῆθεν αἰτήσαντας. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ ᾿Αναστασίου τοῦ βασιλέως, καὶ ὡς διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι τοῦτον καινοτομεῖν τι περὶ τὴν ἐκκλησιαστικὴν κατάστασιν, μυρίων ταραχών αἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην Εκκλησίαι ἐνεπλήσθη σαν πολλοί τε τῶν ἐπισκόπων διὰ τοῦτο ἐξεβλήθησαν. Οὗτος ὁ ᾿Αναστάσιος εἰρηναῖος τις ὧν (41), οὐδὲν καινουργεῖσθαι παντελῶς ἠβούλετο, διαφερόντως περὶ τὴν ἐκκλησιαστικήν κατάστασιν. Καὶ διὰ παν τὸς ᾔει τρόπου, τάς τε ἁγιωτάτας Ἐκκλησίας ἀτα ράχους μεἶναι, ἅπαν τε τὸ ὑπήκοον βαθείας γαλήνης ἀπολαύειν, πάσης ἔριδος καὶ φιλονεικίας ἐκ τῶν ἐκ- κλησιαστικῶν τε καὶ πολιτικῶν πραγμάτων ἐκποδὼν γινομένων. Η μὲν οὖν ἐν Καλχηδόνι σύνοδος ἀνά τούτους τοὺς χρόνους, οὔτε ἀναφανδὸν ἐν ταῖς ἁγιω- τάταις Εκκλησίαις ἐκηρύττετο, οὔτε μὴν ἐκ πάντων ἀπεκηρύττετο. Εκαστοι δὲ τῶν προεδρευόντων ὡς εἶχον νομίσεως, διεπράττοντο. Κἂν ἔνιοι μὲν (42) τῶν (α) Λογγίνου Ζήνωνος ἀδελφόν. EVAGRII SCHOLASTICI schola adhuc militabat. Porro Eustathius scribit, ab exordio imperii Diocletiani ad Zenonis obitum et nuncupationem Anastasii, annos fluxisse septem supra ducentos: a principatu autem Augusti, annos quingentos triginta duos, ac præterea menses sep- tem : ab Alexandri autem Macedonis regno octin- gentos et triginta duos, similiter cum mensibus septem : a Romanorum et Romuli regno, mille et quinquaginta duos, ac præterea menses septem : a Trojæ denique expugnatione, annos mille sexcen- tɔs octoginta sex, cum mensibus septem. Hic Ana- stasius ortus ex urbe Epidamno quæ nunc Dyrra-- chium dicitur, imperium simul et uxorem Zenonis Ariadnem accepit. Ac primum quidem Longinum Zenonis fratrem, qui magistri dignitatem gerebat, quem antiqui præfectum officiorum palatii appel- labant, in patriam amandavit. Multis item aliis Isau- ris qui id ab ipso petierant, ad suos redeundi co- piam fecit. CAP. XXX. De Anastasio imperatore: et quomodo, cum nihil in ecclesiastico statu innovari sineret, totius orbis Ecclesiæ innumeris perturbationibus repletæ sunt, multique episcopi eam ob causam expulsi. Idem porro Anastasius, utpote pacis studiosissi- mus, nihil omnino innovari voluit, præcipue vero in Ecclesiæ statu; modisque omnibus elaboravit, ut et sanctissima Ecclesia absque ulla perturba- tione remanerent, et cuncti qui ipsius imperio pa- C rebant, altissima pace fruerentur, omui rixa et contentione, tum ab Ecclesiæ statu, tum a rebus publicis procul amandata. Chalcedonensis qui- dem synodus iis temporibus, nec palam præ- dicabatur in sanctissimis Ecclesiis, nec omnino re- jiciebatur. Singuli enim earum præsides, prout ipsis visum fuerat, agebant. Et nonnulli quidem • VALESII ANNOTATIONES. affectus fuerit Anastasius erga res ecclesiasticas, et qua ratione se gesserit in earum administratione, docet Liberatus in Breviario, cap. 18, his verbis : Ascenderunt quidam et adversantium et communican- tium ei ad Anastasium. Et dum haberent contra prin- cipem contentionem aliis quidem proponentibus anathe- malizari synodum, et ita communicare; aliis vero paca- tis in unitivo edicto adjici ea quæ satisfacerent his qui communicaverunt Petro; considerans imperator, D quod si adjectionem edicto faceret, tumultum move ret Ecclesiæ, et anathematizare synodum esset im- possibile; persuasit eis sufficere unitivum edictum, ut communicarent adinvicem sibi, sicut et cæteri Ec- clesiarum episcopi. Et cum non obedirent hæc agere, nihil impetrantes dimisit Ex quibus vides Anasta- sium imperatorem Zenonis edictum prorsus secu- tum esse, nec præterea quidquam innovari vo- luisse. VARIORUM. citia destinata sunt, item ad officia ac ministeria principis, scholæ vocantur: unde in cod. schola equitum, peditum, scriniariorum domesticorum, silentiariorum, sacrarum largitionum, etc. De Si- lentiariis egimus notis ad cap. 10, lib. u Eva- grii. Confundit Evagrius Longinum magistrum inilitum cum Lon- gino Zenonis fratre : qui tamen diversi erant, ut apparet tai ex historia reigestæ, quam auctoritate Zouaræ et Theophanis. Posterior ait in Chronico, ann. 484, juxta Alexandrinos, id est, A. C. 491, Longinum Zenonis fratrem, propter seditionem, exsulem ab Anastasio Alexandriam missum, ibique presbyterum ordinatum : septennio post, mortem obiisse. Proinde neque in patriain fuisse amandatum, neque posthac tumultus excitare potuisse. Ergo alius erat Longinus magister militum, quem magi- stratu abrogavit Anastasius, et in patriam aman- davit, ubi postea adversus imperatorem bellum suscepit, uti narrat Evagrius, infra, cap. 35. Erant omnino tres Longini, unus Zenonis frater, alter magister militum, tertius Selinuntius, ab Evagrio in eodem capite memoratus. Vide Pagium ad ann. 498, n. 3, 4, 5. W. LowTII. (41) Αναστάσιος εἰρηναῖος τις ών. Qualiter (42) Κἂν ἔνιοι μέν. Scribendum est καὶ ἔνιοι.
PG 86:2657Σὺ φῄς, ὦ ἀλιτήριε καὶ παλαμναῖε δαῖμον, ὡς αὐτὸς ἴσην τῇ Ῥώμῃ πόλιν ἀνταναστῆσαι βουλόμενος, πρῶτα μὲν ἀνὰ μέσον Τρῳάδος καὶ τοῦ Ἰλίου πρὸς κατασκευὴν πόλεως τοσαύτης ἐξώρμησε, καὶ θεμελίους πηξάμενος καὶ τεῖχος ἐς ὕψος ἄρας, ἐπειδή γε τόπον ἐπιτηδειότερον εὗρε τὸ Βυζάντιον, οὕτω τείχεσιν αὐτὸ περιέβαλεν, οὕτω τὴν προτέραν εὔρυνε πόλιν, τοσούτοις τε κάλλεσιν οἰκοδομιῶν ἐφαίδρυνεν, ὡς μὴ πολλῷ τῆς Ῥώμης λιπέσθαι τοσούτοις ἔτεσι κατὰ σμικρὸν τὴν αὔξην προσλαβούσης. Φῂς δὲ ὡς καὶ τῷ δήμῳ τῶν Βυζαντίων σίτησιν δημοσίαν ἀπένειμε, καὶ ὡς χρυσίου πάμπολυ χρῆμα τοῖς ἅμα οἱ ἀφικομένοις ἀνὰ τὸ Βυζάντιον ἐπιδέδωκεν ἐς κατασκευὴν ἰδιωτικῶν οἴκων. Αὐτὸς πάλιν γράφεις ἐπὶ ῥήματος, Κωνσταντίνου τελευτήσαντος, ἐς Κωνστάντιον τὸν αὐτοῦ παῖδα μόνον τὰ πράγματα περιελθεῖν μετὰ θάνατον τοῖν αὐτοῦ ἀδελφοῖν, καὶ ὡς Μαγνεντίου καὶ Βετρανίωνος τυραννησάντοιν, πειθοῖ τὸν Βετρανίωνα μετῆλθε, καὶ ἀμφοῖν τοῖν στρατοπέδοιν ἁλισθέντοιν πρῶτος ὁ Κωνστάντιος δημηγορήσας τῆς τοῦ πατρὸς ἀνεμίμνησκε τοὺς στρατιώτας φιλοτιμίας, μεθ’ οὖ πολλοὺς πολέμους διεπόνησαν καὶ μεγίσταις ἐτιμήθησαν δωρεαῖς· καὶ ὡς τούτων ἀκούσαντες οἱ στρατιῶται τὸν Βετρανίωνα τῆς ἐσθῆτος γυμνώσαντες κατήγαγον τοῦ βήματος ἰδιώτην· καὶ ὡς οὐδὲν ἄχαρι πρὸς Κωνσταντίου πέπονθε, τοῦ παρὰ σοῦ τοσαῦτα μετὰ τοῦ πατρὸς βλασφημηθέντος. Πῶς τοίνυν ἀξιοῖς τὸν αὐτὸν οὕτως φιλότιμον, οὕτως μεγαλόδωρον γενέσθαι, καὶ οὕτω σμικρολόγον καὶ φειδωλόν, ὡς τοιοῦτον ἐναγῆ πόρον ἐπιθεῖναι, τέλεον ἀγνοῶ.Ὅτι δὲ οὐ Φαῦσταν ἢ Κρίσπον ἀνεῖλεν, οὐδὲ παρά τινος Αἰγυπτίου διὰ ταῦτα τῶν ἡμετέρων μυστηρίων μετέσχεν, ἄκουε συγγράφοντος Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου, συνακμάσαντος Κωνσταντίνῳ καὶ Κρίσπῳ καὶ συγγενομένου τούτοις. Σὺ γὰρ οὐδὲ ἀκοὴν γράφεις, μή τί γε δὴ ἀλήθειαν,πολλοῖς ὕστερον χρόνοις ἐπὶ Ἀρκαδίου τε καὶ Ὀνωρίου, μέχρις οὗ γέγραφας, ἢ καὶ μετ’ αὐτοὺς γεγονώς. Γράφει δὲ ἐπὶ λέξεως ταῦτα ἐν τῷ ὀγδόῳ λόγῳ τῆς αὐτοῦ ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας·
Εκτεθειμένων, αὐτῇ μάλα γεννικῶς ἀντείχοντο, καὶ πρὸς οὐδεμίαν ἐνεδίδοσαν συλλαβὴν τῶν ὁρισθέντων παρ' αὐτῆς, οὐ μὴν γράμματος ἐναλλαγὴν παρεδέ- χοντο. ᾿Αλλὰ καὶ μετὰ πολλῆς ἀπεπήδων τῆς παῤῥη- σίας, καὶ κοινωνεῖν παντελῶς οὐκ ἠνείχοντο τοῖς μὴ δεχομένοις παρ' αὐτῆς τὰ ἐκτιθέμενα. Ετεροι δὲ, οὐ μόνον οὐκ ἐδέχοντο τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, καὶ τὰ παρ' αὐτῆς ὁρισθέντα· ἀλλὰ καὶ ἀναθέματι περι- έβαλον αὐτήν τε καὶ τὸν Λέοντος τόμον. "Αλλοι τοῖς Ενωτικοῖς Ζήνωνος ἐνισχυρίζοντο, καὶ ταῦτα πρὸς ἀλλήλους διεῤῥωγότες τῇ τε μιᾷ καὶ ταῖς δύο φύσε- σιν· οἱ μὲν, τῇ συνθήκη(43) τῶν γραμμάτων κλαπέντες· οἱ δὲ, καὶ πρὸς τὸ εἰρηνικώτερον μᾶλλον ἀποκλί ναντες · ὡς πάσας τὰς Ἐκκλησίας ἐς ἰδίας ἀποκρι θῆναι μοίρας, καὶ μηδὲ κοινωνεῖν ἀλλήλοις τοὺς προεδρεύοντας. Εντεῦθεν πλεῖστα χρήματα κατά τε τὴν Ἑαν, ἀνά τε τὰ Εσπέρια μέρη καὶ κατὰ τὴν Λιβύην ἐτύγχανον ὄντα, οὔτε τῶν Εῴων ἐπισκόπων τοῖς Εσπερίοις ἢ τοῖς Λίβυσι σπενδομένων, ούτε αὖ τούτων τοῖς Εῴοις. Τὸ δὲ μεῖζον ἐς ἀτοπίαν προῄει. Οὐδὲ γὰρ σφίσιν αὐτοῖς ἐκοινώνουν οἱ τῆς Ἑρας πρόεδροι, οὐδὲ μὴν οἱ τῆς Εὐρώπης ἢ τῆς Λιβύης τοὺς θρόνους διέποντες, μήτι γε δὴ καὶ ὑπερορίοις. *Απερ ὁ βασιλεὺς ᾿Αναστάσιος θεώμενος, τοὺς νεω τερίζοντας τῶν ἐπισκόπων ἐξωθεῖτο, εἴπου κατειλή- φει, ἢ παρὰ τὸ εἰωθὸς τοῖς τόποις τινὰ τὴν ἐν Καλ- χηδόνι σύνοδον κηρύττοντα, ἢ ταύτην ἀναθέματι περ ρ:τιθέντα. Εκβέβληκε μὲν οὖν ἐκ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων, πρῶτον μὲν Ευφήμιον (6), ὡς προγέγραπται, εἶτα Μακεδόνιον, μεθ᾿ ὃν Τιμόθεος ἐγεγόνει· ἐκ δὲ τῆς ᾿Αντιόχου Φλαβιανόν. Β ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. . Ἐπιστολὴ τῶν μοναχῶν Παλαιστινῶν πρὸς Ἀλ κίσωνα περὶ Ξεναίου καὶ ἑτέρων τινῶν. Περὶ τοίνυν Μακεδονίου καὶ Φλαβιανοῦ γράφων τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναδικὸν πρὸς ᾿Αλκίσωνα (44) επιλέ ξεως λέγει ταῦτα· Πέτρου δὲ κεκοιμημένου (45), πάλιν HISTORIÆ ECCLESIASTIC.Æ LIBER III. : pertinacissime defendebant, nec in ejus decretis vel unam syllabam remittere, ac ne unius quidem litteræ mutationem admittere sustinebant : sed magna cum fiducia recedebant ab iis qui decreta illius concilii minime susciperent, nec illis com- municare ullo modo sustinebant. Alii vero, Chal - cedonensem synodum ejusque decreta non modo non suscipiebant; verum etiam illam una cum Leonis epistola sub anathemate damnabant. Alii Zenonis Henotico mordicus inhærebant : idque tam metsi inter se dissiderent de una aut de duabus naturis hi quidem compositione imperialium lit- teraruın decepti : illi vero paci et concordiæ magis studentes. Adeo ut totius orbis Ecclesiæ in varias : A eorum, cuncta quæ in illo concilio exposita fuerant, C factiones divisæ essent, ac ne antistites quidem sibi mutuo communicarent. Hinc multa dissidia in Orientis et in Occidentis partibus, et per Africam exstiterunt, cum nec Orientales episcopi Occiden- talibus et Afris sociarentur, nec isti vicissim co- irent cum Orientalibus. Quin etiam ad majorem ab- surditatem res progressa est. Nam nec Orientales antistites inter se ipsi communicabant : nec Occi- dentales item nec Afri inter semetipsos communio- nem fovebant, nedum cum peregrinis et extraneis. Quæ cum imperator Anastasius videret, episcopos qui aliquid innovarent, Ecclesiis exturbabat, si quem forte deprehendisset aut concilium Chalcedo- nense prædicantem contra inolitam locorum con- suetudinem, aut idem sub anathemate damnantein. Et ex regia quidem urbe, uti supra diximus ; pri- mum ejecit Euphemium, deinde Macedonium, cui successit Timotheus; Antiochia vero Flavianum expulit. CAP. XXXI. Epistola monachorum Palestinæ ad Alcisonem, de Xenaia et de aliis quibusdam. De Macedonio quidem et Flaviano monachi Pa- læstinæ in litteris ad Alcisonem datis ita scribunt. Mortuo autem Petro, inter se ipsos iterum VALESII ANNOTATIONES. gus litteras Zenonis imperatoris de Ecclesiarum adunatione videtur intelligere. Sic enim vertit : li quidem litteris insidiose compositis per fraudem decepti. Quem sensum secutus est etiam Christophor- sons. Certe hic Evagrii locus aliter exponi non potest. Duas enim causas affert, cur nonnulli edicto Zenonis acquiescerent. Quosdam igitur ait fuisse deceptos blanda illa, et ad persuadendum com- posita principis oratione. Alios vero studio pacis et quietis Ecclesiarum illectos, buic edicto acquie- visse. erat Nicopolis quæ metropolis est veteris Epiri : inter præcipuos defensores synodi Chalcedonensis. Mortuus est anno Christi 516, Petro solo consule. Ejus meminit Marcellinus in Chronico, qui eum Alcis- sum vocat. Vide Baronium ad annum Christi 516. Petri uno eodemque tempore, alter Alexandrinus episcopus, alter Antiochenus, incertum est uter illo- Drum hic intelligatur. Probabilius tamen videtur Alexandrinum Petrum hic designari; eo quod mo- nachi Palæstinæ statim loquuntur de Alexandria, et de Ægypto ac Libya. Obstat tamen quod subji- citur ab iisdem monachis; post mortem scilicet Petri Ægyptum separatim communicasse, et Orien- tales ab eorum communione disjunctos fuisse. Pe- tro enim Alexandrino successit Athanasius, qui synodicas scripsit ad Palladium episcopum Antio- chiæ, ejusque communioni sociatus fuit, ut superius observavi ex Evagrio et Liberato '. Rursus vero VARIORUM. C. P. falso ab Anastasio iinp. accusatum atque damnatum, in exsilium ductuin esse, et in ejus locum Macedonium subrogatum anno Chr. 496, scribit l'agius ad ann. 495, n. 3. Ipse autem Mace- donius ab eodem imp. pu.sus est anno 511. Vid. infra cap. bujus lib. De Petro Moggo episcopo Alexandrino omni- no intelligendus locus. Schismia enim de qua hic (43) Τῇ συνθήκῃ τῶν γραμμάτων. Joannes Lan- (44) Πρὸς Αλκίσωνα. Hic Alcison episcopus (45) Πέτρου δὲ κεκοιμημένου. Cum duo luerint (6) Εκβέβληκε Ευφήμιον. Εuphemium episc.
Chapter XXXICaput XXXI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Χρόνου δὲ οὐ πλείστου μεταξὺ γενομένου, βασιλεὺς Κωνστάντιος τὸν πάντα βίον πραότατα καὶ τοῖς ὑπηκόοις εὐνοϊκώτατα τῷ τε θείῳ λόγῳ προσφιλέστατα διαθέμενος, παῖδα γνήσιον Κωνσταντῖνον αὐτοκράτορα σεβαστὸν ἀνθ’ ἑαυτοῦ καταλιπών, κοινῷ φύσεως νόμῳ τελευτᾷ τὸν βίον. Καὶ μεθ’ ἕτερα· Τούτου παῖς Κωνσταντῖνος εὐθὺς ἀρχόμενος βασιλεὺς τελεώτατος καὶ σεβαστὸς πρὸς τῶν στρατοπέδων καὶ ἔτι πολὺ τούτων πρότερον πρὸς αὐτοῦ τοῦ παμβασιλέως θεοῦ ἀναγορευθείς, ζηλωτὴν ἑαυτὸν τῆς πατρικῆς περὶ τὸν ἡμέτερον λόγον εὐσεβείας κατεστήσατο. Καὶ πρὸς τῷ τέλει δὲ τῆς ἱστορίας τούτοις φησὶ τοῖς ὀνόμασιν· Ὁ δὲ ἀρετῇ πάσῃ θεοσεβείας ἐκπρέπων, μέγιστος, νικητὴς Κωνσταντῖνος σὺν παιδὶ Κρίσπῳ βασιλεῖ θεοφιλεστάτῳ καὶ κατὰ πάντα τοῦ πατρὸς ὁμοίῳ, τὴν οἰκείαν ἑῴαν ἀπελάμβανον. Οὐκ ἂν δὲ ὁ Εὐσέβιος Κρίσπον οὕτως ἐπῄνεσεν, εἰ πρὸς τοῦ πατρὸς ἀνῄρητο, ἐπιβιώσας τῷ Κωνσταντίνῳ. Ὁ δὲ Θεοδώρητος ἱστορῶν φησιν ἐν Νικομηδείᾳ τὸν Κωνσταντῖνον πρὸς αὐτῷ τῷ τέρματι τῆς βιοτῆς τοῦ σωτηριώδους μεταλαβεῖν βαπτίσματος, ἀναβαλέσθαι δὲ μέχρι τούτου τοῦ χρόνου ἐν Ἰορδάνῃ τῷ ποταμῷ τούτου τυχεῖν ἱμειρόμενον. Φῂς δέ, ὦ ἐξάγιστε καὶ παμμίαρε σύ, ὡς καὶ τὰ Ῥωμαίων πράγματα, ἐξ οὗ τὰ Χριστιανῶν ἐδείχθη, διερρύη τε καὶ παντάπασιν ἀπώλετο, ἢ οὐδὲν τῶν παλαιοτέρων ἀνεγνωκὼς ἢ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἐθελοκακῶν. Τοὐναντίον γὰρ διαφανῶς δείκνυται τῇ ἡμετέρᾳ πίστει συναυξῆσαι τὰ Ῥωμαίων πράγματα. Θέα τοίνυν ὡς παρ’ αὐτὴν τὴν ἐν ἀνθρώποις ἐπιδημίαν Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν Μακεδόνων οἱ πλείους ὑπὸ Ῥωμαίων καθῃρέθησαν, Ἀλβανία τε καὶ Ἰβηρία καὶ Κόλχοι καὶ Ἄραβες Ῥωμαίοις ὑπετάγησαν. Καὶ Γάϊος Καῖσαρ κατὰ τὴν τρίτην καὶ εἰκοστὴν καὶ ἑκατοστὴν ὀλυμπιάδα Γάλλους καὶ Γερμανοὺς καὶ Βρεττανοὺς μεγάλοις ἀγῶσιν ὑπηγάγετο καὶ τῇ Ῥωμαίων προσεποίησεν ἀρχῇ πόλεις πεντακοσίας οἰκοῦντας, ὡς τοῖς ἱστορήσασιν ἀναγέγραπται. Ὃς καὶ πρῶτος μετὰ τοὺς ὑπάτους ἐμονάρχησε, προοδοποιῶν καὶ προεισάγων ἐκ πολυθεΐας καὶ ὀχλοκρατίας τῆς μοναρχίας τὸ σέβας, διὰ τὴν Χριστοῦ μέλλουσαν ὅσον οὔπω μοναρχίαν. Εὐθὺς καὶ ἡ Ἰουδαία ἅπασα καὶ τὰ πρόσχωρα προσεκτήθη· ὡς καὶ πρώτην τηνικάδε ἀπογραφὴν γενέσθαι, ἐν ᾗ καὶ Χριστὸς συνανεγράφη, ἵνα Βηθλεὲμ τὸ πέρας τῆς περὶ αὐτὴν προφητείας δημοσιεύσῃ. Λέλεκται γὰρ τῷ προφήτῃ Μιχαίᾳ περὶ αὐτῆς ὧδέ πως· Καὶ σὺ Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γάρ μοι ἐξελεύσεται ἡγούμενος ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ. Καὶ μετὰ τὴν ἀπότεξιν Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν Αἴγυπτος Ῥωμαίοις προσετέθη, Αὐγούστου Καίσαρος, ἐφ’ οὗ Χριστὸς ἐγεννήθη, καταγωνισαμένου παντελῶς Ἀντώνιον καὶ Κλεοπάτραν, οἳ καὶ ἑαυτοὺς διεχρήσαντο. Μεθ’ οὓς Κορνήλιος Γάλλος ἡγεμὼν Αἰγύπτου πρὸς τοῦ Αὐγούστου Καίσαρος καθίσταται, πρῶτος μετὰ τοὺς Πτολεμαίους ἄρξας Αἰγύπτου, ὡς τοῖς ἱστοριογράφοις πεπόνηται. Πόσα δὲ Πέρσαι περιεκόπησαν ὑπὸ Βεντιδίου Κουρβούλωνός τε τοῦ Νέρωνος στρατηγοῦ, καὶ Σευήρου, Τραϊανοῦ καὶ Κάρου, Κασσίου τε καὶ Ὀδαινάθου τοῦ ἐκ Παλμύρας καὶ Ἀπολλωνίου καὶ ἑτέρων, ὁσάκις τε Σελεύκεια καὶ Κτησιφὼν ἥλω, Νίσιβίς τε ἐπ’ ἀμφότερα τρεπομένη Ἀρμενία τε καὶ τὰ πλησιάζοντα ἔθνη Ῥωμαίοις προσετέθη, μεθ’ ἑτέρων ἱστορεῖς. Μικροῦ δέ με διέλαθεν ἃ σὺ γράφεις τὸν Κωνσταντῖνον καταπράξασθαι, μάλα γεννικῶς καὶ ἀνδρείως τῆς Ῥωμαίων ἐξηγησάμενον ἀρχῆς μετὰ τῆς ἡμετέρας θρησκείας, καὶ οἷα πέπονθεν Ἰουλιανὸς ὁ σὸς καὶ τῶν σῶν ὀργίων θιασώτης, τηλικαῦτα τραύματα τῇ πολιτείᾳ καταλελοιπώς. Εἰ δέ τι τῶν προφητευθέντων περὶ τῆς τοῦ κόσμου τελευτῆς ἢ προοίμιον εἴληφεν ἢ καὶ τὸ πέρας δέξεται, μείζονός ἐστιν οἰκονομίας ἢ κατὰ σέ. Ἐξετάσωμεν δὲ εἰ δοκεῖ ὅπως οἱ τὰ Ἑλλήνων πρεσβεύσαντες βασιλεῖς, καὶ ὅπως οἱ τὰ τοῦ Χριστοῦ ζηλώσαντες τὴν βασιλείαν ἀπέθεντο. Οὐ πρῶτος Γάϊος Ἰούλιος Καῖσαρ μοναρχήσας δολοφονηθεὶς κατέστρεψε τὸν βίον; οὐ δεύτερον τὸν ἔκγονον Τιβερίου Γάϊον τῶν ἐν τοῖς στρατεύμασιν ἔνιοι ξίφεσιν διεχρήσαντο; οὐ Νέρων πρός τινος τῶν οἰκείων ἀνῃρέθη; οὐ Γάλβας τὰ παραπλήσια πέπονθεν Ὄθων τε καὶ Βιτέλλιος, οἱ τρεῖς βασιλεύσαντες μόνον ἑκκαίδεκα μῆνας; Τίτον δὲ βασιλεύοντα οὐ Δομετιανὸς φαρμάκοις ἀδελφὸν ὄντα γε αὐτοῦ ἀνεῖλεν; οὐ Δομετιανὸς πρὸς τοῦ Στεφάνου δειλαίως τῶν ἐντεῦθεν μετέστη; τί δὲ καὶ περὶ Κομμόδου φῄς; οὐχ οὗτος ὑπὸ Ναρκίσσου τὸν βίον ἀπέλιπεν; Περτίναξ τε καὶ Ἰουλιανὸς οὐ τῶν αὐτῶν ἔτυχον; Ἀντωνῖνος δὲ ὁ Σευήρου οὐ Γέταν τὸν ἀδελφὸν διέφθειρεν, τὰ παραπλήσια καὶ αὐτὸς παθὼν ὑπὸ Μαρτιαλίου; τί δὲ καὶ Μακρῖνος, οὐ περὶ Βυζάντιον αἰχμαλώτου δίκην περιαχθεὶς πρὸς τῶν σφετέρων στρατιωτῶν ἐμιαιφονήθη; καὶ Αὐρήλιος δὲ Ἀντωνῖνος ὁ ἐξ Ἐμέσης οὐ μετὰ τῆς μητρὸς κατεσφάγη; ὁ δέ γε μετ’ αὐτὸν Ἀλέξανδρος οὐ τῷ αὐτῷ σὺν καὶ τῇ μητρὶ περιπέπτωκεν δράματι; τί ἂν εἴποιμεν καὶ περὶ Μαξιμίνου πρὸς τῆς οἰκείας στρατιᾶς ἀναιρεθέντος, ἢ Γορδιανοῦ ἐπιβουλεύμασι Φιλίππου ὑπὸ τῶν οἰκείων στρατιωτῶν τὴν τέλειον ὑπελθόντος ἡμέραν; λέγε δὲ σὺ ὅπως τε Φίλιππος καὶ ὁ μετ’ αὐτὸν Δέκιος· οὐχ ὑπὸ τῶν πολεμίων διεφθάρησαν; καὶ Γάλλος δὲ καὶ Βουλουσιανός, οὐχ ὑπὸ τῶν οἰκείων δυνάμεων τῆς σφῶν ζωῆς ἐξώσθησαν; τί δὲ καὶ Αἰμιλιανὸς οὐ τοῖς αὐτοῖς περιπέπτωκεν; Οὐαλεριανὸς δέ, οὐ δορυάλωτος γενόμενος ὑπὸ Περσῶν περιήγετο; Γαλλιήνου δὲ δολοφονηθέντος καὶ Καρίνου σφαγιασθέντος, εἰς Διοκλητιανὸν τὰ πράγματα περιέστη, καὶ οὓς αὐτὸς εἵλετο συνάρχειν αὐτῷ· ἐξ ὧν Ἑρκούλιος, Μαξιμιανὸς καὶ Μαξέντιος ὁ τούτου παῖς καὶ Λικίνιος δὲ ἐς ἔσχατα διεφθάρησαν. Ἐξ ὅτου δὲ Κωνσταντῖνος ὁ παναοίδιμος παρείληφε τὴν ἀρχήν, καὶ τὴν ἐπώνυμον αὐτῷ πόλιν δειμάμενος τῷ Χριστῷ ἀνατέθεικεν, ἄθρει δή μοι εἴ τις τῶν ἐν αὐτῇ βασιλέων, Ἰουλιανοῦ δίχα τοῦ ἱεροφάντου σου καὶ βασιλέως, ἢ πρὸς τῶν οἰκείων ἢ τῶν ἐναντίων διεφθάρη, ἢ ὅλως τύραννος βασιλέως κατεδυνάστευσεν, ἢ μόνου Βασιλίσκου ἐξώσαντος Ζήνωνα, πρὸς οὖ καὶ κατελύθη καὶ τὸν βίον ἀπέθετο. Πείθομαι καὶ περὶ Οὐάλεντος λέγοντί σοι, τοσαῦτα κατεργασαμένου Χριστιανοὺς κακά. Περὶ γὰρ ἑτέρου, οὐδὲ σὺ αὐτὸς φῄς. Ταῦτα μηδεὶς οἰέσθω πάρεργα τῆς ἱστορίας τυγχάνειν τῆς ἐκκλησιαστικῆς,πάνυ μὲν οὖν χρειώδη καὶ συνεκτικά, διὰ τὸ τοὺς Ἑλλήνων ἱστοριογράφους ἐθελοκακεῖν πρὸς τὴν ἀκρίβειαν. Ἴωμεν δὲ καὶ ἐπὶ τὰ λειπόμενα τῶν Ἀναστασίου πράξεων.
Εκτεθειμένων, αὐτῇ μάλα γεννικῶς ἀντείχοντο, καὶ πρὸς οὐδεμίαν ἐνεδίδοσαν συλλαβὴν τῶν ὁρισθέντων παρ' αὐτῆς, οὐ μὴν γράμματος ἐναλλαγὴν παρεδέ- χοντο. ᾿Αλλὰ καὶ μετὰ πολλῆς ἀπεπήδων τῆς παῤῥη- σίας, καὶ κοινωνεῖν παντελῶς οὐκ ἠνείχοντο τοῖς μὴ δεχομένοις παρ' αὐτῆς τὰ ἐκτιθέμενα. Ετεροι δὲ, οὐ μόνον οὐκ ἐδέχοντο τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, καὶ τὰ παρ' αὐτῆς ὁρισθέντα· ἀλλὰ καὶ ἀναθέματι περι- έβαλον αὐτήν τε καὶ τὸν Λέοντος τόμον. "Αλλοι τοῖς Ενωτικοῖς Ζήνωνος ἐνισχυρίζοντο, καὶ ταῦτα πρὸς ἀλλήλους διεῤῥωγότες τῇ τε μιᾷ καὶ ταῖς δύο φύσε- σιν· οἱ μὲν, τῇ συνθήκη(43) τῶν γραμμάτων κλαπέντες· οἱ δὲ, καὶ πρὸς τὸ εἰρηνικώτερον μᾶλλον ἀποκλί ναντες · ὡς πάσας τὰς Ἐκκλησίας ἐς ἰδίας ἀποκρι θῆναι μοίρας, καὶ μηδὲ κοινωνεῖν ἀλλήλοις τοὺς προεδρεύοντας. Εντεῦθεν πλεῖστα χρήματα κατά τε τὴν Ἑαν, ἀνά τε τὰ Εσπέρια μέρη καὶ κατὰ τὴν Λιβύην ἐτύγχανον ὄντα, οὔτε τῶν Εῴων ἐπισκόπων τοῖς Εσπερίοις ἢ τοῖς Λίβυσι σπενδομένων, ούτε αὖ τούτων τοῖς Εῴοις. Τὸ δὲ μεῖζον ἐς ἀτοπίαν προῄει. Οὐδὲ γὰρ σφίσιν αὐτοῖς ἐκοινώνουν οἱ τῆς Ἑρας πρόεδροι, οὐδὲ μὴν οἱ τῆς Εὐρώπης ἢ τῆς Λιβύης τοὺς θρόνους διέποντες, μήτι γε δὴ καὶ ὑπερορίοις. *Απερ ὁ βασιλεὺς ᾿Αναστάσιος θεώμενος, τοὺς νεω τερίζοντας τῶν ἐπισκόπων ἐξωθεῖτο, εἴπου κατειλή- φει, ἢ παρὰ τὸ εἰωθὸς τοῖς τόποις τινὰ τὴν ἐν Καλ- χηδόνι σύνοδον κηρύττοντα, ἢ ταύτην ἀναθέματι περ ρ:τιθέντα. Εκβέβληκε μὲν οὖν ἐκ τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων, πρῶτον μὲν Ευφήμιον (6), ὡς προγέγραπται, εἶτα Μακεδόνιον, μεθ᾿ ὃν Τιμόθεος ἐγεγόνει· ἐκ δὲ τῆς ᾿Αντιόχου Φλαβιανόν. Β ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. . Ἐπιστολὴ τῶν μοναχῶν Παλαιστινῶν πρὸς Ἀλ κίσωνα περὶ Ξεναίου καὶ ἑτέρων τινῶν. Περὶ τοίνυν Μακεδονίου καὶ Φλαβιανοῦ γράφων τὸ ἐν Παλαιστίνῃ μοναδικὸν πρὸς ᾿Αλκίσωνα (44) επιλέ ξεως λέγει ταῦτα· Πέτρου δὲ κεκοιμημένου (45), πάλιν HISTORIÆ ECCLESIASTIC.Æ LIBER III. : pertinacissime defendebant, nec in ejus decretis vel unam syllabam remittere, ac ne unius quidem litteræ mutationem admittere sustinebant : sed magna cum fiducia recedebant ab iis qui decreta illius concilii minime susciperent, nec illis com- municare ullo modo sustinebant. Alii vero, Chal - cedonensem synodum ejusque decreta non modo non suscipiebant; verum etiam illam una cum Leonis epistola sub anathemate damnabant. Alii Zenonis Henotico mordicus inhærebant : idque tam metsi inter se dissiderent de una aut de duabus naturis hi quidem compositione imperialium lit- teraruın decepti : illi vero paci et concordiæ magis studentes. Adeo ut totius orbis Ecclesiæ in varias : A eorum, cuncta quæ in illo concilio exposita fuerant, C factiones divisæ essent, ac ne antistites quidem sibi mutuo communicarent. Hinc multa dissidia in Orientis et in Occidentis partibus, et per Africam exstiterunt, cum nec Orientales episcopi Occiden- talibus et Afris sociarentur, nec isti vicissim co- irent cum Orientalibus. Quin etiam ad majorem ab- surditatem res progressa est. Nam nec Orientales antistites inter se ipsi communicabant : nec Occi- dentales item nec Afri inter semetipsos communio- nem fovebant, nedum cum peregrinis et extraneis. Quæ cum imperator Anastasius videret, episcopos qui aliquid innovarent, Ecclesiis exturbabat, si quem forte deprehendisset aut concilium Chalcedo- nense prædicantem contra inolitam locorum con- suetudinem, aut idem sub anathemate damnantein. Et ex regia quidem urbe, uti supra diximus ; pri- mum ejecit Euphemium, deinde Macedonium, cui successit Timotheus; Antiochia vero Flavianum expulit. CAP. XXXI. Epistola monachorum Palestinæ ad Alcisonem, de Xenaia et de aliis quibusdam. De Macedonio quidem et Flaviano monachi Pa- læstinæ in litteris ad Alcisonem datis ita scribunt. Mortuo autem Petro, inter se ipsos iterum VALESII ANNOTATIONES. gus litteras Zenonis imperatoris de Ecclesiarum adunatione videtur intelligere. Sic enim vertit : li quidem litteris insidiose compositis per fraudem decepti. Quem sensum secutus est etiam Christophor- sons. Certe hic Evagrii locus aliter exponi non potest. Duas enim causas affert, cur nonnulli edicto Zenonis acquiescerent. Quosdam igitur ait fuisse deceptos blanda illa, et ad persuadendum com- posita principis oratione. Alios vero studio pacis et quietis Ecclesiarum illectos, buic edicto acquie- visse. erat Nicopolis quæ metropolis est veteris Epiri : inter præcipuos defensores synodi Chalcedonensis. Mortuus est anno Christi 516, Petro solo consule. Ejus meminit Marcellinus in Chronico, qui eum Alcis- sum vocat. Vide Baronium ad annum Christi 516. Petri uno eodemque tempore, alter Alexandrinus episcopus, alter Antiochenus, incertum est uter illo- Drum hic intelligatur. Probabilius tamen videtur Alexandrinum Petrum hic designari; eo quod mo- nachi Palæstinæ statim loquuntur de Alexandria, et de Ægypto ac Libya. Obstat tamen quod subji- citur ab iisdem monachis; post mortem scilicet Petri Ægyptum separatim communicasse, et Orien- tales ab eorum communione disjunctos fuisse. Pe- tro enim Alexandrino successit Athanasius, qui synodicas scripsit ad Palladium episcopum Antio- chiæ, ejusque communioni sociatus fuit, ut superius observavi ex Evagrio et Liberato '. Rursus vero VARIORUM. C. P. falso ab Anastasio iinp. accusatum atque damnatum, in exsilium ductuin esse, et in ejus locum Macedonium subrogatum anno Chr. 496, scribit l'agius ad ann. 495, n. 3. Ipse autem Mace- donius ab eodem imp. pu.sus est anno 511. Vid. infra cap. bujus lib. De Petro Moggo episcopo Alexandrino omni- no intelligendus locus. Schismia enim de qua hic (43) Τῇ συνθήκῃ τῶν γραμμάτων. Joannes Lan- (44) Πρὸς Αλκίσωνα. Hic Alcison episcopus (45) Πέτρου δὲ κεκοιμημένου. Cum duo luerint (6) Εκβέβληκε Ευφήμιον. Εuphemium episc.
PG 86:2659Τὰ μὲν οὖν λελεγμένα βασιλικῶς τῷ Ἀναστασίῳ κατώρθωτο. Πέπραχεν δὲ τούτων οὐκ ἄξια, τήν τε καλουμένην χρυσοτέλειαν ἐπινοήσας καὶ ἀπεμπολήσας τὴν στρατιωτικὴν δαπάνην κατὰ τῶν συντελῶν ἐς τὸ βαρύτατον. Περιεῖλεν δὲ καὶ τὴν τῶν φόρων εἴσπραξιν ἐκ τῶν βουλευτηρίων, τοὺς καλουμένους βίνδικας ἐφ’ ἑκάστῃ πόλει προβαλλόμενος, εἰσηγήσει φασὶ Μαρίνου τοῦ Σύρου τὴν κορυφαίαν διέποντος τῶν ἀρχῶν, ὃν οἱ πάλαι ὕπαρχον τῆς αὐλῆς ἐκάλουν. Ὅθεν κατὰ πολὺ οἵ τε φόροι διερρύησαν τά τε ἄνθη τῶν πόλεων διέπεσεν. Ἐν τοῖς λευκώμασι γὰρ τῶν πόλεων οἱ εὐπατρίδαι πρόσθεν ἀνεγράφοντο,ἑκάστης πόλεως τοὺς ἐν τοῖς βουλευτηρίοις ἀντὶ συγκλήτου τινὸς ἐχούσης τε καὶ ὁριζομένης.
Δ εἰς αὐτοὺς ἀπεσχίσθησαν, ᾿Αλεξάνδρειά τε καὶ Διο το κινεῖ. γυπτος καὶ Λιβύη καθ᾿ ἑαυτὰς διετέλεσαν καὶ ἡ λοιπὴ πᾶσα ᾿Ανατολὴ πάλιν καθ' ἑαυτὴν, τῶν Δυτι κῶν μὴ ἀνεχομένων (46) ἄλλως αὐταῖς κοινωνεῖν ἢ πρὸς τὸ ἀναθεματίζειν Νεστόριόν τε καὶ Εὐτυχή, καὶ Διόσκορον, προστιθέναι καὶ Πέτρον τὸν Μογγὸν καὶ Ακάκιον. Ἐν τούτοις οὖν τῶν ἀνὰ τὴν οἰκουμένην οὐσῶν Ἐκκλησιῶν, οἱ γνήσιοι τῶν ἀπὸ Διοσκόρου καὶ Εὐτυχοῦς εἰς πάντη ἐλάχιστον περιέστησαν τὸν ἀριθμόν. Καὶ μελλόντων ὅσον οὐδέπω ἐκλιπεῖν ἀπὸ τῆς γῆς, ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτοὺς, Ξενπίας (47) τοῦ Θεοῦ ξένος ἀληθῶς, οὐκ οἴδαμεν τί σκοπῶν, ἡ ποίαν ἔχθραν πρὸς Φλαβιανὸν ἐκδικῶν, προφάσει δὲ τῆς πίστεως, ὡς οἱ πολλοὶ διηγοῦνται, κινεῖν το μὲν πρὸς αὐτὸν καὶ διαβάλλειν ἄρχεται ὡς Νεστοριανόν. Ἐκείνου δὲ Νεστόριον σὺν τῷ φρονήματι ἀναθεματί σαντος, μετέβαινε πάλιν ἐξ ἐκείνου ἐπὶ Διόσκορον καὶ Θεόδωρον (48) καὶ Θεοδώριτον, καὶ Ἴβαν, καὶ Κύρον, καὶ Ἐλευθέριον (49), καὶ Ἰωάννην, καὶ οὐκ ἴσμεν οὔστινας καὶ ὅθεν συλλεξάμενος· ὧν οἱ μὲν τὰ Νεστορίου ἀληθῶς ἐπρέσβευσαν· οἱ δὲ, ύπονοη θέντες ἀνεθεμάτισαν, καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῆς Ἐκκλη- σίας κεκοίμηνται. Τούτους πάντας τὰ Νεστορίου, φησί, νοήσαντας, εἰ μὴ ἀναθεματίσειας, τὰ Νεστο ρίου φρονεῖς, κἂν μυριάκις αὐτὸν μετὰ τοῦ φρονήμα τος ἀναθεματίζῃς. Ανεκίνει δὲ διὰ γραμμάτων καὶ τοὺς ἀπὸ Διοσκόρου καὶ Εὐτυχούς συνηγόρους πείθων συνάρασθαι μὲν αὐτῷ κατὰ Φλαβιανοῦ, μὴ μέντοι ἀναθεματισμὸν ἀπαιτεῖν τῆς συνόδου, ἀλλὰ τῶν προειρημένων προσώπων. Τοῦ δὲ ἐπισκόπου Φλαβιο- νοῦ τούτοις ἐπὶ πολὺ ἀντιτείναντος, ἑτέρων τε μετά Ειναίου συμπλεκομένων κατ' αὐτοῦ, Ελευσίνου μὲν ἐπισκόπου (50) τινὸς τῆς δευτέρας Καππαδοκίας, τῶν Δυτικῶν μὴ ἀνεχομένων, EVAGRII SCHOLASTICI B • discissi sunt. Et Alexandria quidem et Ægyptus ac Libya intra suam communionem permansit. Reli- quus item Oriens seorsum ab aliis communicavit, propterea quod Occidentales prorsus communicare illis recusabant, nisi Nestorium, Eutychem ac Dio- scorum sub anathemate damnantes, Petrum quo- que Mongum et Acacium iis adjicerent. In hoc igi- tur rerum statu cum essent totius orbis Ecclesiæ, Eutychiani et Dioscoriani ad exiguum prorsus nu- merum redacti sunt. Cumque brevi defecturi es- sent ita ut amplius in terris non exstarent, Xenaias quidam, vere nominis sui, id est, alienus a Deo : nescio quo consilio, nec qua de causa susceptas adversus Flavianum inimicitias exercens : præ- textu tamen fidei, ut plerique narrant, adversus eun commoveri, eumque tanquam Nestorianum calumniari cœpit. Sed cum ille Nestorium simul ejusque opinionem sub anathemate damnasset, Xenaias, relicto Nestorio, ad Dioscorum transgres- sus est, et ad Theodorum ac Theodoritum, et Ibam, ac Cyrum, et Eleutherium, ac Joannem, aliosque nescio quos nec unde collectos : ex quibus quidam Nestorii dogma re vera sectati fuerant; quidam vero cum in suspicionem ejus rei venissent, postea idem dogma sub anathemate damnaverant, et in Ecclesiæ communione extremum diem clauserant, Hos, inquit, omnes Nestoriani dogmatis assertores nisi anathematizaveris, Nestorianus es, licet Ne- storium millies cum doctrina ipsius anathematizes. Scriptis etiam litteris ad fautores Dioscori et Eu- tychis, eos concitavit, suadens eis, ut sibi adversus Flavianum auxilio essent, exigerentque ab eo, nou quidem ut ipsam synodum, sed ut eas duntaxat VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. si Petrum Antiochenum boc loco designari dixeri- mus, eadem erit difficultas. Verum responderi pou test monachos hic loqui non de ipsis patriarchis, sed de integra diœcesi, et de maxima parte episco- porum. Certe post mortem Petri Alexandrini, Orien- iales episcopos communionem Ecclesiæ Romanæ expetiisse apparet ex epistola Gelasii papæ ad Orien- tales. procul dubio particula negativa, hoc modo, quemadmodum legitur apud Niceph. et in codice Telleriano. a Petro Fullone ordinatus, qui alio nomine Philo- xenus dicebatur. De hoc pestifero homine multa habent Theoph., Cedren., Niceph. et alii. quin Dioscori nomen hoc loco perperam positum sit pro Diodori nomine. Neque enim Dioscorum anathemati subjici volebat Xenaias inimicus Chal- cedonensis synodi : sed Diodorum Tarsensem et reliquos. Ita certe Victor Tunonensis in Chronico. • Joanne Gibbo cos. Anastasius imp. Flaviano An- tiocheno, et Philoxeno Hierapolitano præsulibus D Constantinopolim synodum congregat : et contra Diodorum Tarsensem et Theodorum Mopsuestenum cum scriptis, Theodoritum Cyri, Ibam Edlessenum, Andream, Eucherium, Cyrum et Joannem episco- pos, cæterosque alios qui in Christo duas prædica- bant naturas, duasque formas, et qui non confiten- tur unum de Trinitate crucifixum, una cum Leone episcopo Rom. et ejus tomo, atque Chalced. synodo inferre anathema persuasit. Idem confirmat Theo- phanes in Chronico, pag. 131. sis in Chronico Quirum et Eucherium nominat, ut supra vidimus, ubi Quirus ponitur pro Cyro, quem admodum in epistolis B. Ambrosii Quínegius pro Cinegio. Porro Niceph. hoc loco pro Eutherio sub- stituit Eleutherium. ni meminit Liberatus in Breviario, cap. 19, his ver- bis, de Severo loquens: Ita ut ob hoc scriberel el ipsi Flaviano, sicut ipsius significatur epistolis, el ad Maronam lectorem, et Eleusinum et Euthretium episcopos, et ad OEcumenium scholasticum Isuuria. Ejusdem meminit Theophanes in Chronico, p. editionis Regiæ ; cujus verba Anastasius Bibliothe- VARIORUM. loquitur Evagrius, de separatione Dioscoritarum, ut eos vocat Liberatus, ab Ecclesia intelligendum : quæ mansit usque ad tempora Dioscori junioris, qui anno sedem Alexandrinam adeptus est. Vide Liberali Breviarium, ad finem, cap. 18. W. Lowry. (46) Τῶν Δυτικῶν ἀνεχομένων. Addenda est (47) Ξεναίας. Erat hic episcopus Hierapolitanus, (48) Επὶ Διόσκορον καὶ Θεόδωρον. Non dubito (49) Καὶ Κύρον καὶ Εὐθέριον. Victor Tunonen- (50) Ελευσίνου μὲν ἐπισκόπου. Hujus Eleusi-
Τυραννεῖ τὸν Ἀναστάσιον Βιταλιανὸς Θρᾷξ γένος, ὃς τήν τε Θρᾴκην καὶ Μυσίαν μέχρις Ὀδυσσοῦ καὶ Ἀγχιάλου δῃώσας ἐπὶ τὴν βασίλειον ἠπείγετο, πλῆθος ἀστάθμητον ἔχων Οὐννικῶν ἐθνῶν· ὅπερ Ὑπάτιον ὑπαντήσοντα πέπομφεν ὁ βασιλεύς. Καὶ ἐπειδὴ πρὸς τῶν οἰκείων προδοθεὶς ὁ Ὑπάτιος ζωγρίας ἥλω λύτρων τε μεγάλων ἀφείθη, Κύριλλος τὰς ἐπιστρατεύσεις ἐγχειρίζεται. Καὶ πρῶτα μὲν τῆς μάχης ἀγχωμάλου γενομένης, εἶτα καὶ πολλὰς τροπὰς δεξαμένης ἔν τε ταῖς διώξεσι καὶ ταῖς ὑπαγωγαῖς, καὶ τοῦ Κυρίλλου τὸ πλέον ἐσχηκότος, ἐπιστροφάδην πάλιν δίωξις γέγονε, ἐθελοκακησάντων τῶν στρατιωτῶν. Καὶ οὕτω τὸν Κύριλλον ἐκ τῆς Ὀδυσσοῦ παρείληφεν ὁ Βιταλιανὸς καὶ μέχρι τῶν καλουμένων Συκῶν τὴν ἔλασιν ἐποιήσατο, πάντα δῃῶν, πάντα πυρπολῶν, οὐδὲν ἕτερον ταῖς φαντασίαις ἔχων ἢ καὶ τὴν πόλιν αὐτὴν ἐξελεῖν καὶ τῆς βασιλείας κρατῆσαι. Ἐν Συκαῖς δὲ αὐτοῦ σκηνησαμένου, στέλλεται πρὸς τοῦ βασιλέως Μαρῖνος ὁ Σύρος, οὗ πρόσθεν ἐμνήσθημεν, μετὰ νηίτου στρατοῦ πολεμήσων τῷ Βιταλιανῷ. Συνήτην οὖν ἄμφω τὼ στρατώ, ὁ μὲν ἐπὶ πρύμναν τὰς Συκάς, ὁ δὲ τὴν Κωνσταντίνου ἔχων. Καὶ πρῶτα μὲν ἀνεκώχευον· εἶτα μετὰ τοὺς ἔκπλους καὶ τοὺς ἀκροβολισμοὺς μεταξὺ τοῖν δυοῖν στρατοπέδοιν ναυμαχίας καρτερᾶς συστάσης περὶ τὰ καλούμενα Βυθάρια, φεύγει μὲν προτροπάδην πρύμναν κρουσάμενος ὁ Βιταλιανὸς τὰ πολλὰ τῆς δυνάμεως ἀποβαλών, φεύγουσι δὲ καὶ οἱ ἀμφ’ αὐτὸν οὕτω τάχιστα, ὡς μηδένα πολέμιον ἀνὰ τὴν ἑξῆς περὶ τὸν Ἀνάπλουν ἢ περὶ τὴν πόλιν αὐτὴν εὑρεθῆναι. Φασὶ δ’ οὖν τὸν Βιταλιανὸν ἐν Ἀγχιάλῳ τινὰ χρόνον διατρίψαι τὴν ἡσυχίαν ἄγοντα. Ἐπέδραμεν καὶ ἕτερον γένος Οὐννικὸν περαιωθὲν τὰς Καππαδοκῶν πύλας. Πέπονθε δὲ ὑπὸ σεισμῶν ἐξαισίων ἀνὰ τοὺς αὐτοὺς χρόνους καὶ ἡ Ῥόδος, τρίτον ἐκεῖνο πάθος, ἀωρεὶ τῶν νυκτῶν.
Δ εἰς αὐτοὺς ἀπεσχίσθησαν, ᾿Αλεξάνδρειά τε καὶ Διο το κινεῖ. γυπτος καὶ Λιβύη καθ᾿ ἑαυτὰς διετέλεσαν καὶ ἡ λοιπὴ πᾶσα ᾿Ανατολὴ πάλιν καθ' ἑαυτὴν, τῶν Δυτι κῶν μὴ ἀνεχομένων (46) ἄλλως αὐταῖς κοινωνεῖν ἢ πρὸς τὸ ἀναθεματίζειν Νεστόριόν τε καὶ Εὐτυχή, καὶ Διόσκορον, προστιθέναι καὶ Πέτρον τὸν Μογγὸν καὶ Ακάκιον. Ἐν τούτοις οὖν τῶν ἀνὰ τὴν οἰκουμένην οὐσῶν Ἐκκλησιῶν, οἱ γνήσιοι τῶν ἀπὸ Διοσκόρου καὶ Εὐτυχοῦς εἰς πάντη ἐλάχιστον περιέστησαν τὸν ἀριθμόν. Καὶ μελλόντων ὅσον οὐδέπω ἐκλιπεῖν ἀπὸ τῆς γῆς, ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτοὺς, Ξενπίας (47) τοῦ Θεοῦ ξένος ἀληθῶς, οὐκ οἴδαμεν τί σκοπῶν, ἡ ποίαν ἔχθραν πρὸς Φλαβιανὸν ἐκδικῶν, προφάσει δὲ τῆς πίστεως, ὡς οἱ πολλοὶ διηγοῦνται, κινεῖν το μὲν πρὸς αὐτὸν καὶ διαβάλλειν ἄρχεται ὡς Νεστοριανόν. Ἐκείνου δὲ Νεστόριον σὺν τῷ φρονήματι ἀναθεματί σαντος, μετέβαινε πάλιν ἐξ ἐκείνου ἐπὶ Διόσκορον καὶ Θεόδωρον (48) καὶ Θεοδώριτον, καὶ Ἴβαν, καὶ Κύρον, καὶ Ἐλευθέριον (49), καὶ Ἰωάννην, καὶ οὐκ ἴσμεν οὔστινας καὶ ὅθεν συλλεξάμενος· ὧν οἱ μὲν τὰ Νεστορίου ἀληθῶς ἐπρέσβευσαν· οἱ δὲ, ύπονοη θέντες ἀνεθεμάτισαν, καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῆς Ἐκκλη- σίας κεκοίμηνται. Τούτους πάντας τὰ Νεστορίου, φησί, νοήσαντας, εἰ μὴ ἀναθεματίσειας, τὰ Νεστο ρίου φρονεῖς, κἂν μυριάκις αὐτὸν μετὰ τοῦ φρονήμα τος ἀναθεματίζῃς. Ανεκίνει δὲ διὰ γραμμάτων καὶ τοὺς ἀπὸ Διοσκόρου καὶ Εὐτυχούς συνηγόρους πείθων συνάρασθαι μὲν αὐτῷ κατὰ Φλαβιανοῦ, μὴ μέντοι ἀναθεματισμὸν ἀπαιτεῖν τῆς συνόδου, ἀλλὰ τῶν προειρημένων προσώπων. Τοῦ δὲ ἐπισκόπου Φλαβιο- νοῦ τούτοις ἐπὶ πολὺ ἀντιτείναντος, ἑτέρων τε μετά Ειναίου συμπλεκομένων κατ' αὐτοῦ, Ελευσίνου μὲν ἐπισκόπου (50) τινὸς τῆς δευτέρας Καππαδοκίας, τῶν Δυτικῶν μὴ ἀνεχομένων, EVAGRII SCHOLASTICI B • discissi sunt. Et Alexandria quidem et Ægyptus ac Libya intra suam communionem permansit. Reli- quus item Oriens seorsum ab aliis communicavit, propterea quod Occidentales prorsus communicare illis recusabant, nisi Nestorium, Eutychem ac Dio- scorum sub anathemate damnantes, Petrum quo- que Mongum et Acacium iis adjicerent. In hoc igi- tur rerum statu cum essent totius orbis Ecclesiæ, Eutychiani et Dioscoriani ad exiguum prorsus nu- merum redacti sunt. Cumque brevi defecturi es- sent ita ut amplius in terris non exstarent, Xenaias quidam, vere nominis sui, id est, alienus a Deo : nescio quo consilio, nec qua de causa susceptas adversus Flavianum inimicitias exercens : præ- textu tamen fidei, ut plerique narrant, adversus eun commoveri, eumque tanquam Nestorianum calumniari cœpit. Sed cum ille Nestorium simul ejusque opinionem sub anathemate damnasset, Xenaias, relicto Nestorio, ad Dioscorum transgres- sus est, et ad Theodorum ac Theodoritum, et Ibam, ac Cyrum, et Eleutherium, ac Joannem, aliosque nescio quos nec unde collectos : ex quibus quidam Nestorii dogma re vera sectati fuerant; quidam vero cum in suspicionem ejus rei venissent, postea idem dogma sub anathemate damnaverant, et in Ecclesiæ communione extremum diem clauserant, Hos, inquit, omnes Nestoriani dogmatis assertores nisi anathematizaveris, Nestorianus es, licet Ne- storium millies cum doctrina ipsius anathematizes. Scriptis etiam litteris ad fautores Dioscori et Eu- tychis, eos concitavit, suadens eis, ut sibi adversus Flavianum auxilio essent, exigerentque ab eo, nou quidem ut ipsam synodum, sed ut eas duntaxat VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. si Petrum Antiochenum boc loco designari dixeri- mus, eadem erit difficultas. Verum responderi pou test monachos hic loqui non de ipsis patriarchis, sed de integra diœcesi, et de maxima parte episco- porum. Certe post mortem Petri Alexandrini, Orien- iales episcopos communionem Ecclesiæ Romanæ expetiisse apparet ex epistola Gelasii papæ ad Orien- tales. procul dubio particula negativa, hoc modo, quemadmodum legitur apud Niceph. et in codice Telleriano. a Petro Fullone ordinatus, qui alio nomine Philo- xenus dicebatur. De hoc pestifero homine multa habent Theoph., Cedren., Niceph. et alii. quin Dioscori nomen hoc loco perperam positum sit pro Diodori nomine. Neque enim Dioscorum anathemati subjici volebat Xenaias inimicus Chal- cedonensis synodi : sed Diodorum Tarsensem et reliquos. Ita certe Victor Tunonensis in Chronico. • Joanne Gibbo cos. Anastasius imp. Flaviano An- tiocheno, et Philoxeno Hierapolitano præsulibus D Constantinopolim synodum congregat : et contra Diodorum Tarsensem et Theodorum Mopsuestenum cum scriptis, Theodoritum Cyri, Ibam Edlessenum, Andream, Eucherium, Cyrum et Joannem episco- pos, cæterosque alios qui in Christo duas prædica- bant naturas, duasque formas, et qui non confiten- tur unum de Trinitate crucifixum, una cum Leone episcopo Rom. et ejus tomo, atque Chalced. synodo inferre anathema persuasit. Idem confirmat Theo- phanes in Chronico, pag. 131. sis in Chronico Quirum et Eucherium nominat, ut supra vidimus, ubi Quirus ponitur pro Cyro, quem admodum in epistolis B. Ambrosii Quínegius pro Cinegio. Porro Niceph. hoc loco pro Eutherio sub- stituit Eleutherium. ni meminit Liberatus in Breviario, cap. 19, his ver- bis, de Severo loquens: Ita ut ob hoc scriberel el ipsi Flaviano, sicut ipsius significatur epistolis, el ad Maronam lectorem, et Eleusinum et Euthretium episcopos, et ad OEcumenium scholasticum Isuuria. Ejusdem meminit Theophanes in Chronico, p. editionis Regiæ ; cujus verba Anastasius Bibliothe- VARIORUM. loquitur Evagrius, de separatione Dioscoritarum, ut eos vocat Liberatus, ab Ecclesia intelligendum : quæ mansit usque ad tempora Dioscori junioris, qui anno sedem Alexandrinam adeptus est. Vide Liberali Breviarium, ad finem, cap. 18. W. Lowry. (46) Τῶν Δυτικῶν ἀνεχομένων. Addenda est (47) Ξεναίας. Erat hic episcopus Hierapolitanus, (48) Επὶ Διόσκορον καὶ Θεόδωρον. Non dubito (49) Καὶ Κύρον καὶ Εὐθέριον. Victor Tunonen- (50) Ελευσίνου μὲν ἐπισκόπου. Hujus Eleusi-
PG 86:2661Καὶ ἀνὰ δὲ τὸ Βυζάντιον προσθήκην τοῦ βασιλέως ἐν τῷ Τρισαγίῳ βουληθέντος ποιήσασθαι τὸ Ὁ σταυρωθεὶς δι’ ἡμᾶς, μεγίστη στάσις γέγονεν, ὡς ἐς τὰ μάλιστα τῆς Χριστιανῶν θρησκείας ἀθετουμένης. Ἧς ἀρχηγὸν καὶ προστάτην γενέσθαι τὸν Μακεδόνιον καὶ τὸν ὑπ’ αὐτὸν κλῆρον Σευῆρός φησι πρὸς Σωτήριχον γράφων, οὔπω μὲν ἱερατικοῦ τετυχηκὼς θρόνου, ἐπὶ δὲ τῆς βασιλέως διαιτώμενος, ὅτε τοῦ κατ’ αὐτόν, ὥς μοι λέλεκται, σὺν ἑτέροις ἀπηλάθη μοναστηρίου· πρὸς τοῖς λεχθεῖσι, καὶ ἐκ τούτων οἶμαι τῶν διαβολῶν τὸν Μακεδόνιον ἐκβεβλῆσθαι. Ἐντεῦθεν ἀκάθεκτα τοῦ δήμου φερομένου, οἵ τε ἐν ἀξιώσει τελοῦντες περὶ τῶν ἐσχάτων κεκινδυνεύκασι καὶ πολλοὶ τῶν ἐπισήμων ἐφλέχθησαν τόποι· καί τινα δὲ χωρίτην μοναδικὸν μετιόντα βίον εὑρὼν ὁ λεὼς ἀνὰ τοὺς οἴκους Μαρίνου τοῦ Σύρου, τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμε λέγων ὑποθήκαις τούτου τὴν ῥῆσιν προστεθῆναι· καὶ κοντῷ περιαρτήσας ἀνέκραγεν ἐπιτωθάζων ὡς αὐτὸς ἄρα τῆς τριάδος ἐπίβουλος εἴη. Καὶ οὕτως τὰ τῆς στάσεως ἤρθη πάντα ληϊζομένης καὶ πᾶσαν ἰσχὺν ὑπερβάσης, ὡς τὸν βασιλέα πρὸς ἀνάγκης οἰκτιζόμενον στεφάνων ἄνευ πρὸς τὴν ἱπποδρομίαν ἀφικέσθαι, κήρυκάς τε τῷ δήμῳ διαπέμψασθαι βοῶντας ὡς καὶ τὴν βασιλείαν ἑτοιμότατα μὲν ἀποτίθεται, τῶν ἀδυνάτων δὲ καθεστάναι πάντας ἐπὶ ταύτην ἀναβῆναι, ἥκιστα πολλῶν ἀνεχομένην, ἕνα δὲ πάντως τυγχάνειν τὸν μετ’ αὐτὸν ταύτην διακυβερνήσοντα. Ἅπερ θεασάμενος ὁ λεὼς ὥσπερ ἔκ τινος θείας ῥοπῆς μετετίθετο, καὶ παρεκάλει τὸν Ἀναστάσιον τὸν στέφανον περιθέσθαι ὑποσχόμενος τὴν ἡσυχίαν ἄγειν.Οἷς ἐλάχιστον ἐπιβιώσας χρόνον ὁ Ἀναστάσιος ἐπὶ τὴν ἑτέραν μετεχώρησε βιοτήν, ἔτεσιν ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν πρὸς τρισὶ μησὶ καὶ ἡμέραις ἴσαις τὴν Ῥωμαίων διϊθύνας βασιλείαν. Τέλος τοῦ γ τόμου τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου.
Νικίου δὲ Λαοδικείας τῆς Συρίας, καὶ ἄλλων ἄλλοθεν· ὧν τὰς αἰτίας τῆς πρὸς Φλαβιανόν μικροψυχίας ετέ- ρων, ἀλλ' οὐχ ἡμῶν διηγήσασθαι· τέλος νομίσας διὰ τούτους εἰρηνεύειν (51) αὐτούς, εἶξεν αὐτῶν τῇ φι- λονεικίᾳ. Καὶ ἐγγράφως τὰ πρόσωπα ἀναθεματίσας, ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ· καὶ αὐτὸν γὰρ κατ' αὐτοῦ κε- κινήκασιν ὡς τὰ Νεστορίου πρεσβεύοντος. Μηδέ τούτῳ οὖν ἀρκεσθεὶς ὁ Ξεναΐας, τῆς συνόδου αὐτῆς πάλιν ἀναθεματισμὸν, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων, τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος, ἀπῄτει τὸν Φλαβιανόν. Μὴ ὑπακούσαντος δὲ, ὥσπερ Νεστοριανοῦ πάλιν κατηγόρει. Πολλῶν δὲ ἐπὶ τούτῳ κεκινημένων, καὶ τοῦ πατριάρχου (52) ἔκθεσιν περὶ πίστεως πεποιημένου, ἐν ᾗ πρὸς καθαίρεσιν μὲν Νεστορίου καὶ Εὐτυχοῦς τὴν σύνοδον δέχεσθαι ώμου λόγει, μὴ μέντοι εἰς ὄρον καὶ διδασκαλίαν πίστεως, πάλιν ὡς τὰ Νεστορίου υπούλως φρονοῦντος ἐπελαμ βάνοντο, εἰ μὴ καὶ τὸν ἀναθεματισμὸν αὐτῆς προσ- θείη τῆς συνόδου, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων σαρκὸς καὶ θεότητος. Προσυπάγονται δὲ πολλαῖς λόγων ἀπάταις καὶ τοὺς Ισαυρίους (55)· καὶ ποιήσαντες γραμματείον περὶ πίστεως, ἐν ᾧ τὴν σύνοδον μετὰ τῶν δύο φύσεις εἰρηκότων, η ιδιότητας ἀναθεματίσαντες, Φλαβιανοῦ μὲν ἀφίστανται καὶ Μακεδονίου · ἄλλοις δὲ σπένδονται ὑπογράψασι τῷ γραμματείῳ. Εν τούτοις καὶ τὸν Ἱεροσολύμων ἀπὸ ήτουν ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς ἐκθέμενος ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ, δι' αὐτῶν τῶν ἀπὸ Διοσκόρου. Οπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν (54), ἀναθεματισμόν περιέχον τῶν δύο φύσεις ειρηκότων. Αὐτὸς δὲ ὁ Ἱεροσολύμων νενοθεῦσθαι παρ' αὐτῶν διαβεβαιούμενος, ἄλλο προς φέρει δίχα τοιούτου ἀναθεματισμοῦ. Καὶ οὐ θαῦμα· καὶ γὰρ καὶ λόγους Πατέρων πολλάκις νενοθεύκασι· πολλοὺς δὲ ᾿Απολιναρίου λόγους, ᾿Αθανασίῳ καὶ Γρη γορίῳ τῷ θαυματουργῷ, καὶ Ἰουλίῳ (55), διὰ τῶν ἐπιγραφῶν ἀνατεθείκασιν· οἷς μάλιστα τοὺς πολύ λοὺς πρὸς τὰς ἰδίας ἀσεβείας σφετερίζονται. Απο ήτουν δὲ καὶ Μακεδόνιον ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς καὶ ἐξέθετο τὴν τῶν τιη' καὶ τῶν ρν' μόνον εἰδέναι πίστιν διαβεβαιούμενος, ἀναθεματίζων δὲ Νεστόριον, καὶ Εὐτυχῇ, καὶ τοὺς δύο υἱοὺς ἢ Χριστοὺς δογματί ζοντας, ἢ τὰς φύσεις διαιροῦντας· μήτε δὲ τῆς ἐν ὧν πρῶτος ἦν Ελεύσιος ὁ ἀσήμων. Ελευσίνιος ὁ Σασί μων, εἰρηνεύσειν, νομίσας διὰ τούτους μὴ εἰρηνεύειν αὐτούς. διὰ τούτους, Ισαύρους. καὶ ὅπερ μὲν αὐτοὶ προφέρουσιν, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A personas quas supra nominavi, sub anathemale B C damnaret. Quibus cum Flavianus episcopus diu multumque restitisset, aliique rursus cum Xenais adversus illum insurrexissent, Eleusinus scilicet quidam Cappadociæ secundæ episcopus, Ni- cias Laodiceæ quæ est in Syria, et ex aliis locis alii : quorum odii adversus Flavianum quænam causæ fuerint, haud nostrum est, sed aliorum ex- ponere : tandem illos hoc facto quieturos esse ar- bitratus, cessit illorum contentioni. Cumque supra- dictas personas scripto anathematizasset, libellum suum ad imperatorem misit: nam et hunc adversus Flavianum, tanquam Nestoriani dogmatis propugna- torem, commoverant. Sed neque hac re contentus Xenaias, exegit iterum a Flaviano, ut et synodum ipsam, et eos qui duas naturas in Christo prædica- verant, alteram carnis, alteram deitatis, anathemati subjiceret. Qui cum id facere recusasset, rursus Xenaias eum ut Nestorianum accusavit. Multis deinde agitatis, cum patriarcha expositionem fidei edidisset, in qua synodum in eo quidem quod spe- clat ad depositionem Nestorii atque Eutychis, susci- pere se profitebatur: quantum vero ad definitio- nem et doctrinam fidei, nequaquam : rursus illum tanquam Nestoriano dogmati occulte faventem in- simularunt, nisi ipsam quoque synodum, et eos qui duas in Christo naturas dixerunt, alteram carnis, alteram deitatis, anathemati 'subjiceret. Isauros præterea multiplici verborum fraude deceptos, in sententiam suam pertraxerunt. Et conscriptione tidei edita, in qua synodum una cum iis qui duas in Christo naturas ac proprietates esse dixerunt, sub anathemate damnabant, a Flaviani quidem et Macedonii communione sese abrumpunt : cum aliis vero qui conscriptioni ipsorum subscripsissent, fœderis societatem ineunt. Inter hæc postulant etiam ab episcopo Hierosolymorum, ut formulam fidei suæ conscribat. Quam ille cum edidisset, per sectatores Dioscori misit ad imperatorem. Et ea quidem quam ipsi proferunt, anathematismum con- tinet eorum qui duas in Christo naturas prædica- runt. Ipse vero Hierosolymorum episcopus, eam ab VALESI ANNOTATIONES. carius ita vertit. Anastasius quiete potitus a præliis, Macedonium patriarcham avertere ab orthodoxa fide satagebat. Multi autem episcoporum Anastasio gra- tiam præstantes, Chalcedonensi resistebant concilio, D quorum primus erat Eleusinus Sasimensis. Græca Theophanis sic habent, Sed scribendum est, quemadmodum scribitur in codice Vaticano. Certe monachi Palæstinæ affirmant Eleusinum hunc episcopum fuisse secundæ Cappadocia. Est autem Sasima urbs Cappadocia secundæ, cujus olim episcopus fuit Gregorius Nazianzenus, quem- admodum docent Notitia veteres, et imprimis Hie- rocles. tur aut potius addenda est particula negativa hoc modo Id est, illorum gratia ipsos non quiescere are bitratus. Nec dubito quin Evagrius ita scripserit. Verum Antiquarii dum in scribendo properarent, iterum hoc loco particulam negativam omiserunt. Porro per vocem intelligit Diodorum Tarsensem, Theodorum Mopsuestenum, Theodori- tum et cæteros supra memoratos. Vide Theopha- nem, p. 131. nisi sein episcopum intelligit. Quod non monerem, in versione Christophorsoni mendum subesset. scribitur videtur conjunctio in hunc modum, etc. actione octava. Ubi docet Acephalos epistolas quas- dam Julio episcop. Rom. tribuisse, quæ re vera erant Apollinaris. (54) Διὰ τούτους ειρηνεύειν. Scribendum vide (52) Καὶ τοῦ πατριάρχου. Flavianum Antiochen- (53) Καὶ τοὺς Ισαυρίους. Rectius in Nicephoro (54) "Οπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν. Supplenda (55) Καὶ Ἰουλίῳ. Vide Leontium de sectis in
Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ τετάρτῳ τόμῳ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου σχολαστικοῦ·
Νικίου δὲ Λαοδικείας τῆς Συρίας, καὶ ἄλλων ἄλλοθεν· ὧν τὰς αἰτίας τῆς πρὸς Φλαβιανόν μικροψυχίας ετέ- ρων, ἀλλ' οὐχ ἡμῶν διηγήσασθαι· τέλος νομίσας διὰ τούτους εἰρηνεύειν (51) αὐτούς, εἶξεν αὐτῶν τῇ φι- λονεικίᾳ. Καὶ ἐγγράφως τὰ πρόσωπα ἀναθεματίσας, ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ· καὶ αὐτὸν γὰρ κατ' αὐτοῦ κε- κινήκασιν ὡς τὰ Νεστορίου πρεσβεύοντος. Μηδέ τούτῳ οὖν ἀρκεσθεὶς ὁ Ξεναΐας, τῆς συνόδου αὐτῆς πάλιν ἀναθεματισμὸν, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων, τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος, ἀπῄτει τὸν Φλαβιανόν. Μὴ ὑπακούσαντος δὲ, ὥσπερ Νεστοριανοῦ πάλιν κατηγόρει. Πολλῶν δὲ ἐπὶ τούτῳ κεκινημένων, καὶ τοῦ πατριάρχου (52) ἔκθεσιν περὶ πίστεως πεποιημένου, ἐν ᾗ πρὸς καθαίρεσιν μὲν Νεστορίου καὶ Εὐτυχοῦς τὴν σύνοδον δέχεσθαι ώμου λόγει, μὴ μέντοι εἰς ὄρον καὶ διδασκαλίαν πίστεως, πάλιν ὡς τὰ Νεστορίου υπούλως φρονοῦντος ἐπελαμ βάνοντο, εἰ μὴ καὶ τὸν ἀναθεματισμὸν αὐτῆς προσ- θείη τῆς συνόδου, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων σαρκὸς καὶ θεότητος. Προσυπάγονται δὲ πολλαῖς λόγων ἀπάταις καὶ τοὺς Ισαυρίους (55)· καὶ ποιήσαντες γραμματείον περὶ πίστεως, ἐν ᾧ τὴν σύνοδον μετὰ τῶν δύο φύσεις εἰρηκότων, η ιδιότητας ἀναθεματίσαντες, Φλαβιανοῦ μὲν ἀφίστανται καὶ Μακεδονίου · ἄλλοις δὲ σπένδονται ὑπογράψασι τῷ γραμματείῳ. Εν τούτοις καὶ τὸν Ἱεροσολύμων ἀπὸ ήτουν ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς ἐκθέμενος ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ, δι' αὐτῶν τῶν ἀπὸ Διοσκόρου. Οπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν (54), ἀναθεματισμόν περιέχον τῶν δύο φύσεις ειρηκότων. Αὐτὸς δὲ ὁ Ἱεροσολύμων νενοθεῦσθαι παρ' αὐτῶν διαβεβαιούμενος, ἄλλο προς φέρει δίχα τοιούτου ἀναθεματισμοῦ. Καὶ οὐ θαῦμα· καὶ γὰρ καὶ λόγους Πατέρων πολλάκις νενοθεύκασι· πολλοὺς δὲ ᾿Απολιναρίου λόγους, ᾿Αθανασίῳ καὶ Γρη γορίῳ τῷ θαυματουργῷ, καὶ Ἰουλίῳ (55), διὰ τῶν ἐπιγραφῶν ἀνατεθείκασιν· οἷς μάλιστα τοὺς πολύ λοὺς πρὸς τὰς ἰδίας ἀσεβείας σφετερίζονται. Απο ήτουν δὲ καὶ Μακεδόνιον ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς καὶ ἐξέθετο τὴν τῶν τιη' καὶ τῶν ρν' μόνον εἰδέναι πίστιν διαβεβαιούμενος, ἀναθεματίζων δὲ Νεστόριον, καὶ Εὐτυχῇ, καὶ τοὺς δύο υἱοὺς ἢ Χριστοὺς δογματί ζοντας, ἢ τὰς φύσεις διαιροῦντας· μήτε δὲ τῆς ἐν ὧν πρῶτος ἦν Ελεύσιος ὁ ἀσήμων. Ελευσίνιος ὁ Σασί μων, εἰρηνεύσειν, νομίσας διὰ τούτους μὴ εἰρηνεύειν αὐτούς. διὰ τούτους, Ισαύρους. καὶ ὅπερ μὲν αὐτοὶ προφέρουσιν, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A personas quas supra nominavi, sub anathemale B C damnaret. Quibus cum Flavianus episcopus diu multumque restitisset, aliique rursus cum Xenais adversus illum insurrexissent, Eleusinus scilicet quidam Cappadociæ secundæ episcopus, Ni- cias Laodiceæ quæ est in Syria, et ex aliis locis alii : quorum odii adversus Flavianum quænam causæ fuerint, haud nostrum est, sed aliorum ex- ponere : tandem illos hoc facto quieturos esse ar- bitratus, cessit illorum contentioni. Cumque supra- dictas personas scripto anathematizasset, libellum suum ad imperatorem misit: nam et hunc adversus Flavianum, tanquam Nestoriani dogmatis propugna- torem, commoverant. Sed neque hac re contentus Xenaias, exegit iterum a Flaviano, ut et synodum ipsam, et eos qui duas naturas in Christo prædica- verant, alteram carnis, alteram deitatis, anathemati subjiceret. Qui cum id facere recusasset, rursus Xenaias eum ut Nestorianum accusavit. Multis deinde agitatis, cum patriarcha expositionem fidei edidisset, in qua synodum in eo quidem quod spe- clat ad depositionem Nestorii atque Eutychis, susci- pere se profitebatur: quantum vero ad definitio- nem et doctrinam fidei, nequaquam : rursus illum tanquam Nestoriano dogmati occulte faventem in- simularunt, nisi ipsam quoque synodum, et eos qui duas in Christo naturas dixerunt, alteram carnis, alteram deitatis, anathemati 'subjiceret. Isauros præterea multiplici verborum fraude deceptos, in sententiam suam pertraxerunt. Et conscriptione tidei edita, in qua synodum una cum iis qui duas in Christo naturas ac proprietates esse dixerunt, sub anathemate damnabant, a Flaviani quidem et Macedonii communione sese abrumpunt : cum aliis vero qui conscriptioni ipsorum subscripsissent, fœderis societatem ineunt. Inter hæc postulant etiam ab episcopo Hierosolymorum, ut formulam fidei suæ conscribat. Quam ille cum edidisset, per sectatores Dioscori misit ad imperatorem. Et ea quidem quam ipsi proferunt, anathematismum con- tinet eorum qui duas in Christo naturas prædica- runt. Ipse vero Hierosolymorum episcopus, eam ab VALESI ANNOTATIONES. carius ita vertit. Anastasius quiete potitus a præliis, Macedonium patriarcham avertere ab orthodoxa fide satagebat. Multi autem episcoporum Anastasio gra- tiam præstantes, Chalcedonensi resistebant concilio, D quorum primus erat Eleusinus Sasimensis. Græca Theophanis sic habent, Sed scribendum est, quemadmodum scribitur in codice Vaticano. Certe monachi Palæstinæ affirmant Eleusinum hunc episcopum fuisse secundæ Cappadocia. Est autem Sasima urbs Cappadocia secundæ, cujus olim episcopus fuit Gregorius Nazianzenus, quem- admodum docent Notitia veteres, et imprimis Hie- rocles. tur aut potius addenda est particula negativa hoc modo Id est, illorum gratia ipsos non quiescere are bitratus. Nec dubito quin Evagrius ita scripserit. Verum Antiquarii dum in scribendo properarent, iterum hoc loco particulam negativam omiserunt. Porro per vocem intelligit Diodorum Tarsensem, Theodorum Mopsuestenum, Theodori- tum et cæteros supra memoratos. Vide Theopha- nem, p. 131. nisi sein episcopum intelligit. Quod non monerem, in versione Christophorsoni mendum subesset. scribitur videtur conjunctio in hunc modum, etc. actione octava. Ubi docet Acephalos epistolas quas- dam Julio episcop. Rom. tribuisse, quæ re vera erant Apollinaris. (54) Διὰ τούτους ειρηνεύειν. Scribendum vide (52) Καὶ τοῦ πατριάρχου. Flavianum Antiochen- (53) Καὶ τοὺς Ισαυρίους. Rectius in Nicephoro (54) "Οπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν. Supplenda (55) Καὶ Ἰουλίῳ. Vide Leontium de sectis in
Chapter XXXIICaput XXXII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
α Περὶ τῆς Ἰουστίνου τοῦ πρώτου βασιλείας.
Νικίου δὲ Λαοδικείας τῆς Συρίας, καὶ ἄλλων ἄλλοθεν· ὧν τὰς αἰτίας τῆς πρὸς Φλαβιανόν μικροψυχίας ετέ- ρων, ἀλλ' οὐχ ἡμῶν διηγήσασθαι· τέλος νομίσας διὰ τούτους εἰρηνεύειν (51) αὐτούς, εἶξεν αὐτῶν τῇ φι- λονεικίᾳ. Καὶ ἐγγράφως τὰ πρόσωπα ἀναθεματίσας, ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ· καὶ αὐτὸν γὰρ κατ' αὐτοῦ κε- κινήκασιν ὡς τὰ Νεστορίου πρεσβεύοντος. Μηδέ τούτῳ οὖν ἀρκεσθεὶς ὁ Ξεναΐας, τῆς συνόδου αὐτῆς πάλιν ἀναθεματισμὸν, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων, τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος, ἀπῄτει τὸν Φλαβιανόν. Μὴ ὑπακούσαντος δὲ, ὥσπερ Νεστοριανοῦ πάλιν κατηγόρει. Πολλῶν δὲ ἐπὶ τούτῳ κεκινημένων, καὶ τοῦ πατριάρχου (52) ἔκθεσιν περὶ πίστεως πεποιημένου, ἐν ᾗ πρὸς καθαίρεσιν μὲν Νεστορίου καὶ Εὐτυχοῦς τὴν σύνοδον δέχεσθαι ώμου λόγει, μὴ μέντοι εἰς ὄρον καὶ διδασκαλίαν πίστεως, πάλιν ὡς τὰ Νεστορίου υπούλως φρονοῦντος ἐπελαμ βάνοντο, εἰ μὴ καὶ τὸν ἀναθεματισμὸν αὐτῆς προσ- θείη τῆς συνόδου, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων σαρκὸς καὶ θεότητος. Προσυπάγονται δὲ πολλαῖς λόγων ἀπάταις καὶ τοὺς Ισαυρίους (55)· καὶ ποιήσαντες γραμματείον περὶ πίστεως, ἐν ᾧ τὴν σύνοδον μετὰ τῶν δύο φύσεις εἰρηκότων, η ιδιότητας ἀναθεματίσαντες, Φλαβιανοῦ μὲν ἀφίστανται καὶ Μακεδονίου · ἄλλοις δὲ σπένδονται ὑπογράψασι τῷ γραμματείῳ. Εν τούτοις καὶ τὸν Ἱεροσολύμων ἀπὸ ήτουν ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς ἐκθέμενος ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ, δι' αὐτῶν τῶν ἀπὸ Διοσκόρου. Οπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν (54), ἀναθεματισμόν περιέχον τῶν δύο φύσεις ειρηκότων. Αὐτὸς δὲ ὁ Ἱεροσολύμων νενοθεῦσθαι παρ' αὐτῶν διαβεβαιούμενος, ἄλλο προς φέρει δίχα τοιούτου ἀναθεματισμοῦ. Καὶ οὐ θαῦμα· καὶ γὰρ καὶ λόγους Πατέρων πολλάκις νενοθεύκασι· πολλοὺς δὲ ᾿Απολιναρίου λόγους, ᾿Αθανασίῳ καὶ Γρη γορίῳ τῷ θαυματουργῷ, καὶ Ἰουλίῳ (55), διὰ τῶν ἐπιγραφῶν ἀνατεθείκασιν· οἷς μάλιστα τοὺς πολύ λοὺς πρὸς τὰς ἰδίας ἀσεβείας σφετερίζονται. Απο ήτουν δὲ καὶ Μακεδόνιον ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς καὶ ἐξέθετο τὴν τῶν τιη' καὶ τῶν ρν' μόνον εἰδέναι πίστιν διαβεβαιούμενος, ἀναθεματίζων δὲ Νεστόριον, καὶ Εὐτυχῇ, καὶ τοὺς δύο υἱοὺς ἢ Χριστοὺς δογματί ζοντας, ἢ τὰς φύσεις διαιροῦντας· μήτε δὲ τῆς ἐν ὧν πρῶτος ἦν Ελεύσιος ὁ ἀσήμων. Ελευσίνιος ὁ Σασί μων, εἰρηνεύσειν, νομίσας διὰ τούτους μὴ εἰρηνεύειν αὐτούς. διὰ τούτους, Ισαύρους. καὶ ὅπερ μὲν αὐτοὶ προφέρουσιν, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A personas quas supra nominavi, sub anathemale B C damnaret. Quibus cum Flavianus episcopus diu multumque restitisset, aliique rursus cum Xenais adversus illum insurrexissent, Eleusinus scilicet quidam Cappadociæ secundæ episcopus, Ni- cias Laodiceæ quæ est in Syria, et ex aliis locis alii : quorum odii adversus Flavianum quænam causæ fuerint, haud nostrum est, sed aliorum ex- ponere : tandem illos hoc facto quieturos esse ar- bitratus, cessit illorum contentioni. Cumque supra- dictas personas scripto anathematizasset, libellum suum ad imperatorem misit: nam et hunc adversus Flavianum, tanquam Nestoriani dogmatis propugna- torem, commoverant. Sed neque hac re contentus Xenaias, exegit iterum a Flaviano, ut et synodum ipsam, et eos qui duas naturas in Christo prædica- verant, alteram carnis, alteram deitatis, anathemati subjiceret. Qui cum id facere recusasset, rursus Xenaias eum ut Nestorianum accusavit. Multis deinde agitatis, cum patriarcha expositionem fidei edidisset, in qua synodum in eo quidem quod spe- clat ad depositionem Nestorii atque Eutychis, susci- pere se profitebatur: quantum vero ad definitio- nem et doctrinam fidei, nequaquam : rursus illum tanquam Nestoriano dogmati occulte faventem in- simularunt, nisi ipsam quoque synodum, et eos qui duas in Christo naturas dixerunt, alteram carnis, alteram deitatis, anathemati 'subjiceret. Isauros præterea multiplici verborum fraude deceptos, in sententiam suam pertraxerunt. Et conscriptione tidei edita, in qua synodum una cum iis qui duas in Christo naturas ac proprietates esse dixerunt, sub anathemate damnabant, a Flaviani quidem et Macedonii communione sese abrumpunt : cum aliis vero qui conscriptioni ipsorum subscripsissent, fœderis societatem ineunt. Inter hæc postulant etiam ab episcopo Hierosolymorum, ut formulam fidei suæ conscribat. Quam ille cum edidisset, per sectatores Dioscori misit ad imperatorem. Et ea quidem quam ipsi proferunt, anathematismum con- tinet eorum qui duas in Christo naturas prædica- runt. Ipse vero Hierosolymorum episcopus, eam ab VALESI ANNOTATIONES. carius ita vertit. Anastasius quiete potitus a præliis, Macedonium patriarcham avertere ab orthodoxa fide satagebat. Multi autem episcoporum Anastasio gra- tiam præstantes, Chalcedonensi resistebant concilio, D quorum primus erat Eleusinus Sasimensis. Græca Theophanis sic habent, Sed scribendum est, quemadmodum scribitur in codice Vaticano. Certe monachi Palæstinæ affirmant Eleusinum hunc episcopum fuisse secundæ Cappadocia. Est autem Sasima urbs Cappadocia secundæ, cujus olim episcopus fuit Gregorius Nazianzenus, quem- admodum docent Notitia veteres, et imprimis Hie- rocles. tur aut potius addenda est particula negativa hoc modo Id est, illorum gratia ipsos non quiescere are bitratus. Nec dubito quin Evagrius ita scripserit. Verum Antiquarii dum in scribendo properarent, iterum hoc loco particulam negativam omiserunt. Porro per vocem intelligit Diodorum Tarsensem, Theodorum Mopsuestenum, Theodori- tum et cæteros supra memoratos. Vide Theopha- nem, p. 131. nisi sein episcopum intelligit. Quod non monerem, in versione Christophorsoni mendum subesset. scribitur videtur conjunctio in hunc modum, etc. actione octava. Ubi docet Acephalos epistolas quas- dam Julio episcop. Rom. tribuisse, quæ re vera erant Apollinaris. (54) Διὰ τούτους ειρηνεύειν. Scribendum vide (52) Καὶ τοῦ πατριάρχου. Flavianum Antiochen- (53) Καὶ τοὺς Ισαυρίους. Rectius in Nicephoro (54) "Οπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν. Supplenda (55) Καὶ Ἰουλίῳ. Vide Leontium de sectis in
β Περὶ Ἀμαντίου τοῦ εὐνούχου καὶ Θεοκρίτου, ὅπως τε τούτους ὁ Ἰουστῖνος ἀνεῖλεν.
Νικίου δὲ Λαοδικείας τῆς Συρίας, καὶ ἄλλων ἄλλοθεν· ὧν τὰς αἰτίας τῆς πρὸς Φλαβιανόν μικροψυχίας ετέ- ρων, ἀλλ' οὐχ ἡμῶν διηγήσασθαι· τέλος νομίσας διὰ τούτους εἰρηνεύειν (51) αὐτούς, εἶξεν αὐτῶν τῇ φι- λονεικίᾳ. Καὶ ἐγγράφως τὰ πρόσωπα ἀναθεματίσας, ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ· καὶ αὐτὸν γὰρ κατ' αὐτοῦ κε- κινήκασιν ὡς τὰ Νεστορίου πρεσβεύοντος. Μηδέ τούτῳ οὖν ἀρκεσθεὶς ὁ Ξεναΐας, τῆς συνόδου αὐτῆς πάλιν ἀναθεματισμὸν, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων, τῆς σαρκὸς καὶ τῆς θεότητος, ἀπῄτει τὸν Φλαβιανόν. Μὴ ὑπακούσαντος δὲ, ὥσπερ Νεστοριανοῦ πάλιν κατηγόρει. Πολλῶν δὲ ἐπὶ τούτῳ κεκινημένων, καὶ τοῦ πατριάρχου (52) ἔκθεσιν περὶ πίστεως πεποιημένου, ἐν ᾗ πρὸς καθαίρεσιν μὲν Νεστορίου καὶ Εὐτυχοῦς τὴν σύνοδον δέχεσθαι ώμου λόγει, μὴ μέντοι εἰς ὄρον καὶ διδασκαλίαν πίστεως, πάλιν ὡς τὰ Νεστορίου υπούλως φρονοῦντος ἐπελαμ βάνοντο, εἰ μὴ καὶ τὸν ἀναθεματισμὸν αὐτῆς προσ- θείη τῆς συνόδου, καὶ τῶν δύο φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου εἰρηκότων σαρκὸς καὶ θεότητος. Προσυπάγονται δὲ πολλαῖς λόγων ἀπάταις καὶ τοὺς Ισαυρίους (55)· καὶ ποιήσαντες γραμματείον περὶ πίστεως, ἐν ᾧ τὴν σύνοδον μετὰ τῶν δύο φύσεις εἰρηκότων, η ιδιότητας ἀναθεματίσαντες, Φλαβιανοῦ μὲν ἀφίστανται καὶ Μακεδονίου · ἄλλοις δὲ σπένδονται ὑπογράψασι τῷ γραμματείῳ. Εν τούτοις καὶ τὸν Ἱεροσολύμων ἀπὸ ήτουν ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς ἐκθέμενος ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ, δι' αὐτῶν τῶν ἀπὸ Διοσκόρου. Οπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν (54), ἀναθεματισμόν περιέχον τῶν δύο φύσεις ειρηκότων. Αὐτὸς δὲ ὁ Ἱεροσολύμων νενοθεῦσθαι παρ' αὐτῶν διαβεβαιούμενος, ἄλλο προς φέρει δίχα τοιούτου ἀναθεματισμοῦ. Καὶ οὐ θαῦμα· καὶ γὰρ καὶ λόγους Πατέρων πολλάκις νενοθεύκασι· πολλοὺς δὲ ᾿Απολιναρίου λόγους, ᾿Αθανασίῳ καὶ Γρη γορίῳ τῷ θαυματουργῷ, καὶ Ἰουλίῳ (55), διὰ τῶν ἐπιγραφῶν ἀνατεθείκασιν· οἷς μάλιστα τοὺς πολύ λοὺς πρὸς τὰς ἰδίας ἀσεβείας σφετερίζονται. Απο ήτουν δὲ καὶ Μακεδόνιον ἔγγραφον περὶ πίστεως· ὃς καὶ ἐξέθετο τὴν τῶν τιη' καὶ τῶν ρν' μόνον εἰδέναι πίστιν διαβεβαιούμενος, ἀναθεματίζων δὲ Νεστόριον, καὶ Εὐτυχῇ, καὶ τοὺς δύο υἱοὺς ἢ Χριστοὺς δογματί ζοντας, ἢ τὰς φύσεις διαιροῦντας· μήτε δὲ τῆς ἐν ὧν πρῶτος ἦν Ελεύσιος ὁ ἀσήμων. Ελευσίνιος ὁ Σασί μων, εἰρηνεύσειν, νομίσας διὰ τούτους μὴ εἰρηνεύειν αὐτούς. διὰ τούτους, Ισαύρους. καὶ ὅπερ μὲν αὐτοὶ προφέρουσιν, HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A personas quas supra nominavi, sub anathemale B C damnaret. Quibus cum Flavianus episcopus diu multumque restitisset, aliique rursus cum Xenais adversus illum insurrexissent, Eleusinus scilicet quidam Cappadociæ secundæ episcopus, Ni- cias Laodiceæ quæ est in Syria, et ex aliis locis alii : quorum odii adversus Flavianum quænam causæ fuerint, haud nostrum est, sed aliorum ex- ponere : tandem illos hoc facto quieturos esse ar- bitratus, cessit illorum contentioni. Cumque supra- dictas personas scripto anathematizasset, libellum suum ad imperatorem misit: nam et hunc adversus Flavianum, tanquam Nestoriani dogmatis propugna- torem, commoverant. Sed neque hac re contentus Xenaias, exegit iterum a Flaviano, ut et synodum ipsam, et eos qui duas naturas in Christo prædica- verant, alteram carnis, alteram deitatis, anathemati subjiceret. Qui cum id facere recusasset, rursus Xenaias eum ut Nestorianum accusavit. Multis deinde agitatis, cum patriarcha expositionem fidei edidisset, in qua synodum in eo quidem quod spe- clat ad depositionem Nestorii atque Eutychis, susci- pere se profitebatur: quantum vero ad definitio- nem et doctrinam fidei, nequaquam : rursus illum tanquam Nestoriano dogmati occulte faventem in- simularunt, nisi ipsam quoque synodum, et eos qui duas in Christo naturas dixerunt, alteram carnis, alteram deitatis, anathemati 'subjiceret. Isauros præterea multiplici verborum fraude deceptos, in sententiam suam pertraxerunt. Et conscriptione tidei edita, in qua synodum una cum iis qui duas in Christo naturas ac proprietates esse dixerunt, sub anathemate damnabant, a Flaviani quidem et Macedonii communione sese abrumpunt : cum aliis vero qui conscriptioni ipsorum subscripsissent, fœderis societatem ineunt. Inter hæc postulant etiam ab episcopo Hierosolymorum, ut formulam fidei suæ conscribat. Quam ille cum edidisset, per sectatores Dioscori misit ad imperatorem. Et ea quidem quam ipsi proferunt, anathematismum con- tinet eorum qui duas in Christo naturas prædica- runt. Ipse vero Hierosolymorum episcopus, eam ab VALESI ANNOTATIONES. carius ita vertit. Anastasius quiete potitus a præliis, Macedonium patriarcham avertere ab orthodoxa fide satagebat. Multi autem episcoporum Anastasio gra- tiam præstantes, Chalcedonensi resistebant concilio, D quorum primus erat Eleusinus Sasimensis. Græca Theophanis sic habent, Sed scribendum est, quemadmodum scribitur in codice Vaticano. Certe monachi Palæstinæ affirmant Eleusinum hunc episcopum fuisse secundæ Cappadocia. Est autem Sasima urbs Cappadocia secundæ, cujus olim episcopus fuit Gregorius Nazianzenus, quem- admodum docent Notitia veteres, et imprimis Hie- rocles. tur aut potius addenda est particula negativa hoc modo Id est, illorum gratia ipsos non quiescere are bitratus. Nec dubito quin Evagrius ita scripserit. Verum Antiquarii dum in scribendo properarent, iterum hoc loco particulam negativam omiserunt. Porro per vocem intelligit Diodorum Tarsensem, Theodorum Mopsuestenum, Theodori- tum et cæteros supra memoratos. Vide Theopha- nem, p. 131. nisi sein episcopum intelligit. Quod non monerem, in versione Christophorsoni mendum subesset. scribitur videtur conjunctio in hunc modum, etc. actione octava. Ubi docet Acephalos epistolas quas- dam Julio episcop. Rom. tribuisse, quæ re vera erant Apollinaris. (54) Διὰ τούτους ειρηνεύειν. Scribendum vide (52) Καὶ τοῦ πατριάρχου. Flavianum Antiochen- (53) Καὶ τοὺς Ισαυρίους. Rectius in Nicephoro (54) "Οπερ αὐτοὶ μὲν προφέρουσιν. Supplenda (55) Καὶ Ἰουλίῳ. Vide Leontium de sectis in
PG 86:2663γ Ὡς καὶ Βιταλιανὸν ἀνεῖλε δόλῳ ὁ Ἰουστῖνος.
Chapter XXXIIICaput XXXIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2665δ Ὅπως καὶ Σευῆρον ἐξελάσας Παῦλον ἀντεισήγαγε, μετ’ ὀλίγον δὲ καὶ Εὐφράσιος τὸν Ἀντιοχείας θρόνον κατέσχεν.
Θεοῦ ᾿Εκκλησίᾳ, εἰ τῶν σκήπτρων ἐπιλάβοιτο· ἣν καὶ παρέθετο Μακεδονίῳ τὴν τῶν σεπτῶν κειμηλίων παραφυλακὴν ἐμπεπιστευμένῳ. Εδεδράκει δὲ ταῦτα, διότι γε ὁ ᾿Αναστάσιος δόξαν Μανιχαϊκῆς νομίσεως παρὰ τοῖς πολλοῖς εἶχεν. Ἐπειδὴ τοίνυν ὁ Μακεδό- νιος ἐς τὸν ἱερατικὸν ἀνέβη θρονον, ἤθελε τὴν οἰκείαν ὁμολογίαν ἀναλαβεῖν ὁ ᾿Αναστάσιος, καθυβρίζεσθαι τὴν βασιλείαν λέγων, εἰ τὸ ῥηθὲν αὐτόγραπτον ἐν απομείνοι. Καὶ πρὸς τοῦτο μάλα γενναίως ενισταμέ νου τοῦ Μακεδονίου, καὶ μὴ προδώσειν τὴν πίστιν ἐνισχυριζομένου, πᾶσαν ἐπιβουλὴν ἐθήρευσεν βασι- λεύ; το οί, ἐξῶσαι τῆς καθέδρας ἐθέλων. 'Αμέλει τοι γαροῦν καὶ παῖδες συκοφάνται παρήγοντο, καὶ στῶν αὐτῶν καὶ Μακεδονίου αισχρουργίαν κατεψεύδοντο ὡς δὲ τῶν ἀνδρείων ἐψιλωμένος ὁ Μακεδόνιος ὤφθη, πρὸς ἕτερα εχώρουν τεχνάσματα, μέχρις ὅτε συμ- βουλεύμασι Κέλερος ἡγεμόνος τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τά ξεων, ὁ Μακεδόνιος λαθραίως τῶν οἰκείων ἐξέστη θρόνων. Τῇ δὲ ἐκβολῇ Φλαβιανοῦ ἕτερα προστιθέασι. Κατειλήφαμεν γὰρ ἐνίους ἐσχατογέροντας, τοὺς ὅτα συμβέβηκεν ἐπὶ Φλαβιανοῦ τῇ μνήμῃ διασώζοντας· οἱ λέγουσιν ὡς ὑπὸ Ξεναΐᾳ ἀνδρὶ (61), ἦν δὲ Ξεναΐας τῆς γείτονος Ἱερᾶς πόλεως πρόεδρος, Ελλάδι φωνῇ Φιλόξενος προσαγορευόμενος, πεισθέντες οἵ τε τῆς καλουμένης κυνηγικής μοναχοὶ (62) καὶ ὅσοι τοῦ πρώτου τῶν Σύρων έθνους καθεστήκεσαν, αθρόοι μετὰ ταραχῆς καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀταξίας ἐσπεπηδή κασι τῇ πόλει, βιαζόμενοι Φλαβιανὸν ἀναθεματίσαι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον καὶ τὸν τόμον Λέοντος. Πρὸς ὁ δυσανασχετοῦντος Φλαβιανοῦ, καὶ τῶν μονα- χῶν μετὰ πολλῆς τῆς ῥύμης ενισταμένων, ἀναστὰς ὁ λεὼς τῆς πόλεως φόνον πολὺν τῶν μοναχῶν κατειρ- γάζετο· ὡς καὶ πολλοὺς καὶ ἀναριθμήτους αὐτῶν τάφον τὸν Ορόντην κληρώσασθαι, τῶν σωμάτων τοῖς κύμασι κηδευθέντων. Συνέπεσε δὲ καὶ ἕτερον τούτῳ οὐκ ἐλαττούμενον. Τὸ γὰρ τῆς Κοίλης Συρίας, νῦν δὲ δευτέρας προσαγορευομένης μοναδικόν, προς πάσχον τῷ Φλαβιανῷ, ἐπειδὴ τὸν μονήρη μετῆλθε βίον ἔν τινι φροντιστηρίῳ ἐπὶ ἀγροῦ, Τιλμογνών όνομα τούτῳ διακειμένῳ, ἔπεισι τῇ ᾿Αντιόχου, ἀμύ. νειν τῷ Φλαβιανῷ βουλόμενον, ὡς κἀνταῦθα οὐ μικρά ειναι συμβῆναι. Εἴτε οὖν ἐκ τῶν προτέρων, εἴτε καὶ ἐκ τῶν δευτέρων, ἢ καὶ ἐξ ἀμφοῖν, ὁ Φλαβιανός έχε βάλλεται κατακριθεὶς Πέτρας οἰκεῖν πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖ; τῶν Παλαιστίνων κειμένας. ἐθήρευσεν ὁ βασι ἀνδρος Πέρσου. πεισθέντες. τὰ ἔξω Χαλκίδος, καὶ τὴν Κυνηγίαν χώραν. Φλαβιανὲς ἐκβάλλεται. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IIÍ. B tam Macedonio sacrorum vasorum custodi com- mendaverat. Hæc autem idcirco egerat Euphemius, quod Anastasius Manichæorum secte addictus esse a plerisque crederetur. Postquam igitur Macedo- nius episcopalem sedem adeptus esset, Anastasius cautionem suam reddi sibi voluit, asserens contumeliam fieri imperio, si supra memoratum chirographum in Ecclesia reconditum servaretur. Sed cum Macedonius strenuc admodum resisteret, seque fidem proditurum negaret; omni insidiarum genere eum appetiit Anastasius, ut episcopatum ei adimeret. Inducti sunt igitur in judicium pueri quidam calumniatores, qui tum se, tum Macedo - nium, turpis flagitii falso accusarent. Verum ubi deprehensum est, Macedonio abscissa esse genitalia, A rum esse, si imperii compos feret. Hanc ille char c (c), ad alias artes conversi sunt: donec tandem consi- lio Celeris magistri officiorum, clam ex episcopali sede abscessit. In ejectione autem Flaviani, alia quoque adjecerunt. Incidimus enim in senes quos- dam decrepitos, qui cuncta quæ Flaviani pontifi- calu acciderant, menoria tenebant. Hi affirmabaut, monachos regionis quæ Cynegica dicitur, et quot- quot in prima Syriarum provincia sedes habebant, inductos a Xenaia: erat autem Xenaias episcopus Hierapolis quæ vicina est Antiochiae, et Greco vo cabulo Philoxenus diccbatur : in unum collectos, subito in urbem irrupisse cum maximo tumultu et contumacia, compellentes Flavianum, ut Chalcedo- nensem synodum, et Leonis epistolam, sub ana- themate damnaret. Quod cum Flavianus ægre ad- modum ferret, et monachi maximo impetu insta- rent, plebs civitatis insurgens adversus monachos, plurimos eorum interfecit, adeo ut ingens corum numerus Orontem fluvium pro tumulo sortitus sit, cadaveribus in gurgite sepultis. Accidit et alind quidpiam, priore illo nequaquam levius. Monac):i enim Syriæ Coles quæ nunc secunda Syria appel- latur; cumn impense faverent Flaviano, propterea quod is in monasterio quodam quod situm erat in agro qui Tilmognus dicitur, monasticam egisset vitam, subito Antiochiam advolarunt, ut Flavia- num defenderent: ita ut tum quoque et non exigua evenerint mała. Sive Igitur ob priora illa, sive ob D ea quæ posteriore loco retulimus, sive ob utraque simul, Flavianus sede sua expellitur, et Petras, quod oppidum est in finibus Palestinæ situm, rele gatur. * C. C. VARLE LECTIONES. VALESH ADNOTATIONES. utpote superflua, et quæ néscio unde in hunc lo- cum irrepsit. Quod si eam hic retinere vellemus, scribendum esset Refertur enim ad verbum Eral certe Xenaias iste natione Persa, ut testantur Theophanes, Nicephorus et alii. libri xvi, monasterium ease existimavit ita dictum a Cynegio quodam ejus conditore. Mihi tamen ve- risimilius videtur regionem esse Syriæ ita dictam, in qua plura essent monasteria. Hujus regionis me minit Theophanes in Chronico, pag. 151, ubi de Alamandari in Syriam irruptione scribit, xai šxavos VARIORUM. (c) Flavianus anno in exsilium missus est in Castellum quod Petra di- PATHOL. GR. LXXXVI. citur, ubi confessor Christi in Domino requicvil, ine quit Marcellinus in Chronico. (61) Υπό Ξεναῖα ἀνδρί. Ultima vox delenda est, (69) Κυνηγικής μοναχοί. Nicephorus in cap. 27
ε Περὶ τῶν γεγονότων ἐμπρησμῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ καὶ σεισμῶν, ὅτε καὶ Εὐφράσιος συγχωσθεὶς ἐτελεύτησεν.
Θεοῦ ᾿Εκκλησίᾳ, εἰ τῶν σκήπτρων ἐπιλάβοιτο· ἣν καὶ παρέθετο Μακεδονίῳ τὴν τῶν σεπτῶν κειμηλίων παραφυλακὴν ἐμπεπιστευμένῳ. Εδεδράκει δὲ ταῦτα, διότι γε ὁ ᾿Αναστάσιος δόξαν Μανιχαϊκῆς νομίσεως παρὰ τοῖς πολλοῖς εἶχεν. Ἐπειδὴ τοίνυν ὁ Μακεδό- νιος ἐς τὸν ἱερατικὸν ἀνέβη θρονον, ἤθελε τὴν οἰκείαν ὁμολογίαν ἀναλαβεῖν ὁ ᾿Αναστάσιος, καθυβρίζεσθαι τὴν βασιλείαν λέγων, εἰ τὸ ῥηθὲν αὐτόγραπτον ἐν απομείνοι. Καὶ πρὸς τοῦτο μάλα γενναίως ενισταμέ νου τοῦ Μακεδονίου, καὶ μὴ προδώσειν τὴν πίστιν ἐνισχυριζομένου, πᾶσαν ἐπιβουλὴν ἐθήρευσεν βασι- λεύ; το οί, ἐξῶσαι τῆς καθέδρας ἐθέλων. 'Αμέλει τοι γαροῦν καὶ παῖδες συκοφάνται παρήγοντο, καὶ στῶν αὐτῶν καὶ Μακεδονίου αισχρουργίαν κατεψεύδοντο ὡς δὲ τῶν ἀνδρείων ἐψιλωμένος ὁ Μακεδόνιος ὤφθη, πρὸς ἕτερα εχώρουν τεχνάσματα, μέχρις ὅτε συμ- βουλεύμασι Κέλερος ἡγεμόνος τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τά ξεων, ὁ Μακεδόνιος λαθραίως τῶν οἰκείων ἐξέστη θρόνων. Τῇ δὲ ἐκβολῇ Φλαβιανοῦ ἕτερα προστιθέασι. Κατειλήφαμεν γὰρ ἐνίους ἐσχατογέροντας, τοὺς ὅτα συμβέβηκεν ἐπὶ Φλαβιανοῦ τῇ μνήμῃ διασώζοντας· οἱ λέγουσιν ὡς ὑπὸ Ξεναΐᾳ ἀνδρὶ (61), ἦν δὲ Ξεναΐας τῆς γείτονος Ἱερᾶς πόλεως πρόεδρος, Ελλάδι φωνῇ Φιλόξενος προσαγορευόμενος, πεισθέντες οἵ τε τῆς καλουμένης κυνηγικής μοναχοὶ (62) καὶ ὅσοι τοῦ πρώτου τῶν Σύρων έθνους καθεστήκεσαν, αθρόοι μετὰ ταραχῆς καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀταξίας ἐσπεπηδή κασι τῇ πόλει, βιαζόμενοι Φλαβιανὸν ἀναθεματίσαι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον καὶ τὸν τόμον Λέοντος. Πρὸς ὁ δυσανασχετοῦντος Φλαβιανοῦ, καὶ τῶν μονα- χῶν μετὰ πολλῆς τῆς ῥύμης ενισταμένων, ἀναστὰς ὁ λεὼς τῆς πόλεως φόνον πολὺν τῶν μοναχῶν κατειρ- γάζετο· ὡς καὶ πολλοὺς καὶ ἀναριθμήτους αὐτῶν τάφον τὸν Ορόντην κληρώσασθαι, τῶν σωμάτων τοῖς κύμασι κηδευθέντων. Συνέπεσε δὲ καὶ ἕτερον τούτῳ οὐκ ἐλαττούμενον. Τὸ γὰρ τῆς Κοίλης Συρίας, νῦν δὲ δευτέρας προσαγορευομένης μοναδικόν, προς πάσχον τῷ Φλαβιανῷ, ἐπειδὴ τὸν μονήρη μετῆλθε βίον ἔν τινι φροντιστηρίῳ ἐπὶ ἀγροῦ, Τιλμογνών όνομα τούτῳ διακειμένῳ, ἔπεισι τῇ ᾿Αντιόχου, ἀμύ. νειν τῷ Φλαβιανῷ βουλόμενον, ὡς κἀνταῦθα οὐ μικρά ειναι συμβῆναι. Εἴτε οὖν ἐκ τῶν προτέρων, εἴτε καὶ ἐκ τῶν δευτέρων, ἢ καὶ ἐξ ἀμφοῖν, ὁ Φλαβιανός έχε βάλλεται κατακριθεὶς Πέτρας οἰκεῖν πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖ; τῶν Παλαιστίνων κειμένας. ἐθήρευσεν ὁ βασι ἀνδρος Πέρσου. πεισθέντες. τὰ ἔξω Χαλκίδος, καὶ τὴν Κυνηγίαν χώραν. Φλαβιανὲς ἐκβάλλεται. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IIÍ. B tam Macedonio sacrorum vasorum custodi com- mendaverat. Hæc autem idcirco egerat Euphemius, quod Anastasius Manichæorum secte addictus esse a plerisque crederetur. Postquam igitur Macedo- nius episcopalem sedem adeptus esset, Anastasius cautionem suam reddi sibi voluit, asserens contumeliam fieri imperio, si supra memoratum chirographum in Ecclesia reconditum servaretur. Sed cum Macedonius strenuc admodum resisteret, seque fidem proditurum negaret; omni insidiarum genere eum appetiit Anastasius, ut episcopatum ei adimeret. Inducti sunt igitur in judicium pueri quidam calumniatores, qui tum se, tum Macedo - nium, turpis flagitii falso accusarent. Verum ubi deprehensum est, Macedonio abscissa esse genitalia, A rum esse, si imperii compos feret. Hanc ille char c (c), ad alias artes conversi sunt: donec tandem consi- lio Celeris magistri officiorum, clam ex episcopali sede abscessit. In ejectione autem Flaviani, alia quoque adjecerunt. Incidimus enim in senes quos- dam decrepitos, qui cuncta quæ Flaviani pontifi- calu acciderant, menoria tenebant. Hi affirmabaut, monachos regionis quæ Cynegica dicitur, et quot- quot in prima Syriarum provincia sedes habebant, inductos a Xenaia: erat autem Xenaias episcopus Hierapolis quæ vicina est Antiochiae, et Greco vo cabulo Philoxenus diccbatur : in unum collectos, subito in urbem irrupisse cum maximo tumultu et contumacia, compellentes Flavianum, ut Chalcedo- nensem synodum, et Leonis epistolam, sub ana- themate damnaret. Quod cum Flavianus ægre ad- modum ferret, et monachi maximo impetu insta- rent, plebs civitatis insurgens adversus monachos, plurimos eorum interfecit, adeo ut ingens corum numerus Orontem fluvium pro tumulo sortitus sit, cadaveribus in gurgite sepultis. Accidit et alind quidpiam, priore illo nequaquam levius. Monac):i enim Syriæ Coles quæ nunc secunda Syria appel- latur; cumn impense faverent Flaviano, propterea quod is in monasterio quodam quod situm erat in agro qui Tilmognus dicitur, monasticam egisset vitam, subito Antiochiam advolarunt, ut Flavia- num defenderent: ita ut tum quoque et non exigua evenerint mała. Sive Igitur ob priora illa, sive ob D ea quæ posteriore loco retulimus, sive ob utraque simul, Flavianus sede sua expellitur, et Petras, quod oppidum est in finibus Palestinæ situm, rele gatur. * C. C. VARLE LECTIONES. VALESH ADNOTATIONES. utpote superflua, et quæ néscio unde in hunc lo- cum irrepsit. Quod si eam hic retinere vellemus, scribendum esset Refertur enim ad verbum Eral certe Xenaias iste natione Persa, ut testantur Theophanes, Nicephorus et alii. libri xvi, monasterium ease existimavit ita dictum a Cynegio quodam ejus conditore. Mihi tamen ve- risimilius videtur regionem esse Syriæ ita dictam, in qua plura essent monasteria. Hujus regionis me minit Theophanes in Chronico, pag. 151, ubi de Alamandari in Syriam irruptione scribit, xai šxavos VARIORUM. (c) Flavianus anno in exsilium missus est in Castellum quod Petra di- PATHOL. GR. LXXXVI. citur, ubi confessor Christi in Domino requicvil, ine quit Marcellinus in Chronico. (61) Υπό Ξεναῖα ἀνδρί. Ultima vox delenda est, (69) Κυνηγικής μοναχοί. Nicephorus in cap. 27
PG 86:2667ς Περὶ Ἐφραιμίου τοῦ μετὰ Εὐφράσιον.
PG 86:2669ζ Περὶ Ζωσιμᾶ καὶ Ἰωάννου τῶν θαυματουργῶν.
μένου Μαιουμα τοῦ πολιχνίου· ἔνθα καὶ Πέτρος ὁ Ιβηρ (66) τῆς αὐτῆς Γάζης προεδρεύσας, καὶ σὺν Τιμοθέῳ τῷ Αἰλούρῳ πεφευγώς, διὰ τῶν αὐτῶν ἦλθε σκαμμάτων, πολὺν λόγον ἑαυτῷ καταλελοιπώς . Καὶ Νηφαλίῳ μὲν ὁ Σεβῆρος διαλογικώς συμπλέκε- ται, τῆς αὐτῆς αὐτῷ πρότερον καθεστῶτι μοίρας περὶ τὴν μίαν φύσιν· ὕστερον δὲ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνίδου καὶ τῶν δύο πρεσβευόντων φύσεις ἐπὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, γενομένῳ. Ἐξελαύ νεται δὲ πρὸς αὐτοῦ Νηφαλίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ τοῦ οἰκείου φροντιστηρίου, μεθ' ἑτέρων πολλῶν τὰ παραπλήσια δοξαζόντων αὐτῷ. Ενθεν ἐπὶ τὴν βασι λέως ἄνεισι πόλιν, ὑπέρ τε αὐτοῦ καὶ τῶν ἅμα αὐτῷ ἐξεληλαμένων πρεσβεύσων· καὶ ᾿Αναστασίῳ τῷ βα- σιλεῖ γνώριμος καθίσταται, ὡς τὰ περὶ τούτων τῷ συγγράψαντι τὸν Σεβήρου βίον ἀνείληπται. Συνοδι- Β κας τοίνυν ἐπιστολὰς (67) γράφων ὁ Σεβήρος, ῥητῶς τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀνατεθεμάτικε· περὶ οὐ τὰ πρὸς Ἀλκίσωνά φησι γράμματα ταυτὰ τὰ βήματα· τὰ μὲν συνοδικά Τιμοθέου (68) τοῦ νῦν Κωνσταντινουπόλεως ἐδέχθη ἐνταῦθα ἐν Παλαιστίνῃ· ἡ δὲ καθαίρεσις Μακεδονίου καὶ Φλαβιανοῦ οὐκ ἐδέχθη· ἀλλ᾽ οὐδὲ τὰ συνοδικά Σεβήρου. ᾿Αλλὰ καὶ οἰκοδομής σαντες (69) ἐνταῦθα, ἀτιμασθέντες καὶ ὑβρισθέντες ἀξίως ἔφυγον, τῆς πόλεως ἐπ' αὐτοὺς (70) τοῦ δήμου τε καὶ τῶν μοναχῶν κινηθέντων. Καὶ ἡ μὲν Παλαι στίνη ἐν τούτοις ἦν. Τῶν δὲ ὑπ' Αντιοχείᾳ (71), Οι μὲν συνεπαχθέντες ὑπήχθησαν, ἐξ ὧν ἐστὶ καὶ Μα- ρῖνος ὁ Βηρυτοῦ ἐπίσκοπος· οἱ δὲ, βίᾳ καὶ ἀνάγκῃ συνέθεντο τοῖς συνοδικοῖς Σεβήρου, ἀναθεματισμὸν ἔχουσιν ἅμα τῆς συνόδου καὶ τῶν λοιπῶν τῶν εἰρηκό των δύο φύσεις ἢ ἰδιότητας ἐπὶ τοῦ Κυρίου, τῆς σαρ κὸς καὶ τῆς θεότητος οἱ δὲ, μετὰ τὸ ἐξ ἀνάγκης συνθέσθαι μεταβαλλόμενοι ἀνεκαλέσαντο. ἂν εἰσὶν οἱ ὑπὸ ᾿Απάμειαν ἐπίσκοποι. Αλλοι δὲ καθόλου οὐκ Ανέσχοντο συνθέσθαι. ἂν εἰσὶν Ἰουλιανὸς ὁ Βοστρῶν καὶ Ἐπιφάνιος ὁ Τύρου, καὶ ἄλλοι τινές, ὥς φασι, τῶν ἐπισκόπων. Οἱ δὲ Ἴσαυροι νῦν ἀνανήψαντες, της γαροῦν καὶ τὴν 15ηρα Πέτρον κατὰ ταὐτὸν δέχεται, κοινωνεῖ δὲ καὶ τοῖς λοιποῖς ἀκεφάλοις. οἱ κομίσαντες, οι κομίσαντες ἐνταῦθα, οἱ κομίσαντες, Εφυ γον τῆς πόλεως· ἐπ' αὐτοὺς τοῦ δήμου τε καὶ τῶν μοναχών κινηθέντων. ἐν ᾿Αντιοχείς, HISTORIA ECCLESIASTICA LIBER III. ejusdem Gazæ episcopus fuit, et qui cum Timotheo Æluro in exsilium missus est, monasticum vivendi genus excoluit, crebrisque hominum sermonibus celebratus est. Porro Severus quodam die, dispu- tatione habita congressus est cum Nephalio : qui prius quidem idem cum ipso senserat de unica Christi natura postea vero defensoribus Chalce- donensis synodi et iis qui duas in Domino nostro Jesu Christo naturas prædicabant, sese adjunxerat. Ab hoc igitur Nephalio et a monachis qui cum illo erant, Severus una cum illis qui opinioni ejus adhærebant, ejectus est ex monasterio. Qui mox ad regiam urbem perrexit, tam pro se, quam pro ¡llis qui una cum ipse expulsi fuerant, legationem A situm est. Quo in loco Petrus quoque Iberus, qui obiturus. Hoc modo ad notitiam et familiari- tatem imperatoris Anastasii pervenit, ut pluribus refert is qui vitam Severi conscripsit. Porro Seve- rus in epistolis suis synodicis, Chalcedonensem synodum diserte anathematizavit. Qua de re mona- chi Palæstinæ in literis ad Alcisonem ita scribunt. Synodice quidem epistol Timothei Constantino - politani hic in Palæstina susceptæ sunt. Macedonii vero et Flaviani depositio haudquaquam suscepta est. Sed neque Severi synodicæ susceptæ sunt liļ- teræ. Verum hi qui cas attulerant, contumelia et probris affecti, sicut merebantur, fugam abripue- runt, cum populus civitatis et monachi adversus eos insurrexissent. Et Palæstina quidem hoc in statu erat. Eorum vero qui Antiochiæ subjacent, alii C quidem per fraudem inducti sunt. Ex quorum nu- mero est Marinus episcopus Beryti. Alii vero vi ac necessitate compulsi, consenserunt Severi synodi- cis, quibus anathema continebatur, tai adversus synodum Chalcedonensem, quam adversus reliquos qui duas in Domino nostro naturas ant proprieta- tes dixerant, alteram carnis, alteram deitatis. Qui- dam cum necessitate adacti consensissent, postea VALESII ANNOTATIONES. rutus est Evagrius in lib. 1. cap. 8. Ejusdem Pe- tri mentio fit in libello monachorum ad Menam pa- triarcham qui refertur in actione synodi Constan- tinopol. sub Mena, ubi de Severo ita scribunt, nodicas quas scripsit Severus ad Timotheum Con- stantinopolitanum episcopum et ad Joannem Ni- cæotam episcopum Alexandriæ. His enim communi- cass Severum docet Liberatus in Breviario, c. 19. Certe Theophanes in Chronico, pag. 155, scribit Ti- motheum, cum Severi nomen diptychis inserere voluisset, prohibitum esse a populo Constantinopoli - tano. hoco luceın alert Theophanes. Is, pag. 135, scribit Timotheum synodicas litteras et depositionem Ma- celonii ad universos episcopos misisse ut iis sub- scriberent : et infirmiores quidem, imp. nretu utri- que libello subscripsisse. Eos vero qui fortiori ani- mo præditi esscnt, neutri subscribere voluisse. Quosdam autem mediam viam insistentes, Timo- thei quidem synodicis subscripsisse, Macedonii vero depositioni nequaqnam subscripsisse. Ex his D igitur mediis fuerunt episcopi Palæstina, ut testan- tur hic monachi in epistola ad Alcisonem. scribendum est quemadmodum legi. tur in Nicephoro. Qui etiam una voce auctior est hoc modo, sed et in codice Telleriano plane scriptum inveni etc. hic locus aliter distinguitur, hoc scilicet modo. Quam quidem distinctionem magis probo. habet quod non probo. Neque enin de Antiochia loquuntur monachi Palestina, sed de episcopis qui subjacebant sedi Antiochena. Nam cum antea locuti essent de rebus Palæstinæ, quæ subjacebat patriarchæ Hierosolymitano, transeunt jam ad episcopos Orientis qui subjacebant patriar- cha Antiocheno; ac prinium quidem nominant Marinum episcopum Beryti, quæ urbs est Phœni- ces. Erat autem Phoenice sub dispositione patriar- chæ Antiocheni, quemadmoduin convenerat in Chalcedonensi synodo inter Maximum Antiochenum et Juvenalem Hierosolymitanum. (66) Πέτρος ὁ Ιβηρ. De hoc Petro Ibero jam 19 (67) Συνοδικάς τοίνυν ἐπιστολής. Intelligit sy- (63) Τὰ μὲν συνοδικά Τιμοθέου. Maximam huic (69) Αλλὰ καὶ οἰκοδομήσαντες. Procul dubio (70) Τῆς πόλεως ἐπ' αὐτούς. Apud Nicephorum (71) Τῶν δὲ ὑπ' Αντιοχεία Nicephorus scriptum
Chapter XXXIVCaput XXXIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2700η Περὶ καθολικῶν παθημάτων.
PG 86:2671θ Ὡς Ἰουστῖνος ἔτι ζῶν συμβασιλεύειν αὐτῷ τὸν Ἰουστινιανὸν εἵλετο.
Α ἑαυτῶν μὲν καταγινώσκουσιν ἐπὶ τῇ προτέρᾳ ἐξα- πάτῃ · Σεβῆρον δὲ καὶ τοὺς συν αὐτῷ ἀναθεματίζου- σιν. Ετεροι δὲ τῶν ὑπὸ Σεβῆρον ἐπισκόπων, καὶ κληρικῶν, τὰς Εκκλησίας ἀφέντες, ἔφυγον. ἂν ἐστι καὶ ὁ Βοπτρῶν Ἰουλιανὸς καὶ Πέτρος ὁ Δαμα σκοῦ, ἐνταῦθα διάγοντες· ἀλλὰ καὶ Μάμας (72) . εἷς δὲ οὗτος τῶν δοξάντων δύο ἐξάρχων εἶναι τῶν Διοσκο ριανῶν, ὑφ' ὧν καὶ Σεβήρος κατήχθη (73), καταγνούς αὐτῶν τῆς αὐθαδείας. Καὶ μεθ᾽ ἕτερα. Τὰ δὲ ἐνταῦθα μοναστήρια, καὶ αὐτὰ τὰ Ἱεροσόλυμα ὁμονοῦσι συν Θεῷ περὶ τὴν ὀρθὴν πίστιν, καὶ ἄλλα: δὲ πλεῖσται πόλεις μετὰ τῶν ἐπισκόπων. Περὶ ὧν ἁπάντων και ἡμῶν προσεύχου μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν, δέ σποτα ἁγιώτατε καὶ τιμιώτατε ἡμῶν Πάτερ. ΚΕΦΑΛ. ΛΔ'. Περὶ τῆς πεμφθείσης αὐτῷ καθαιρέσεως ὑπὸ Κοσμᾶ καὶ Σεβηριανοῦ. Ἐπειδὴ τοίνυν ταῦτα τὰ γράμματα λέγει τοὺς ὑπὸ Απάμειαν ἱερέας (74) ἀποπτ δῆσαι ἀπὸ Σεβήρου, φέρε τι προσθῶμεν ὅπερ ἐς ἡμᾶς πατρόθεν διέβη, εἰ καὶ Ιστορία μέχρι νῦν οὐκ ἀνείληπται. Κοσμᾶ; τὴν ἡμε τέραν ἐπισκοπῶν Ἐπιφάνειαν, ἢ τὸν Ορόντην σύν οικον ἔχει, καὶ Σεβηριανός Αρέθουσαν τὴν ἀστυγείο τονα, πρὸς τὰ συνοδικά Σευήρου ταραχθέντες, καὶ τῆς ἐκείνου κοινωνίας ἑαυτοὺς ἀποῤῥήξαντες, βιο βλίον καθαιρέσεως αὐτῷ διαπέμποντα: ἐς ὅτι τὴν Αντιόχου πόλιν ἐπισκοποῦντι, Εγχειρίζουσι δὲ τὸ βιβλίον Αυρηλιανῷ, τῷ τῶν διακόνων πρώτῳ τῆς Ἐπιφανέων. ὓς ἐπειδὴ τὸν Σενῆρον ἐδεδοίκει, καὶ τὸν τῆς τοσαύτης ἐπισκοπῆς ὄγκον, ὅτε την Αντιό χου κατειλήφει, ἐσθῆτα γυναικείαν ἑαυτῷ περιθεὶς, προσῄει τῷ Σευήρῳ, αἰκιζόμενός τε καὶ θρυπτόμε νος καὶ διὰ πάντων τὸ εἶναι γυνή σχηματιζόμενος, καὶ τὸ κατὰ τῆς κεφαλῆς φάρος μέχρι τῶν στέρνων καθεὶς, ολοφυρόμενός τε καὶ μύχιον ποτνιώμενος, έκετηρίας τινὸς προσχήματι προϊόντι τῷ Σευήρῳ τὴν καθαίρεσιν ἐπιδίδωσι. Καὶ πάντας διαλαθών, τοῦ επομένου έξεισιν ὁμίλου, καὶ δρασμῷ τὴν σωτηρίαν ὠνεῖται, πρὶν τὸν Σευῆρον τὰ ἐν τῷ βιβλίῳ κείμενα γνῶναι. Ὅμως δ' οὖν ὁ Σευήρος καὶ τὸ βιβλίον δε ξάμενος καὶ τὰ ἐν αὐτῷ συνεὶς, τῷ οἰκείῳ προσεκαρ τέρησε θρόνῳ, μέχρι τῆς ᾿Αναστασίου τελευτής. Ὡς οὖν ᾿Αναστάσιος τὰ ἐπὶ Σευήρῳ γεγενημένα διέγνω, ἱστορητέον γὰρ τὴν πρᾶξιν φιλανθρώπως τῷ ᾿Ανα στασίῳ διεσκευασμένην, προστάττει Ασιατικῷ τὴν στρατιωτικὴν ἀρχὴν (75) τῆς ἐν Φοινίκῃ Λιβανησίας των αποσ, ιστῶν μοναχῶν κατηχήθη. την στρατιωτικὴν ἀρχὴν EVAGRII SCHOLASTICI mutati sententiam revocarunt : inter quos sunt episcopi qui subjacent Apameæ. Nonnulli consen- tire penitus recusarunt. Ex quorum numero est Julianus episcopus Bostræ, et Epiphanius Tyri, et alii quidam, ut aiunt, episcopi. Isauri vero tandem ad sanam mentem reversi, pristinum quidem erro- rem suum jam damnant. Severum autem cum se- ctatoribus suis anathematizant. Quidam etiam ex iis qui sub Severo sunt episcopi et clerici, relictis propriis Ecclesiis, aufugerunt. Ex quibus est Julia- bus episcopus Bostre et Petrus Damasci, qui apud nos degunt. Mamas item: hic autem unus fuisse videbatur ex duobus antesignanis Dioscorianorum, a quibus Severus ipse fuerat institutus : cum eorum arrogantiam improbasset. Et paulo post. Monasteria vero quæ hic sunt, et ipsa Ilierosolyma, alise item plurimæ civitates una cun) suis episcopis in recta fide consentiunt. Pro quibus universis, et pro nobis, ora ne intremus in tentationem, domine sanctissime et maxime honorande Pater noster. CAP. XXXIV. De libello depositionis ad eumdem Severum misso a Cosma el Severiano. B Sed quoniam supradictæ litteræ testantur, epi- scopos qui subjacebant Ecclesiæ Apamenorum, a Seyeri communione recessisse: adjiciamus hic, si placet, ea quæ a Patribus accepimus, licet nullis adbuc historiarum monumentis sint prodita. Co- smas episcopus nostræ Epiphanie quain Orontes Auvius alluit, et Severianus episcopus vicinæ urbis Arethus, synodicis Severi litteris commodi, cum ab ejus communione sese abrupissent, libellum depositionis ad eum mittunt, Antiochenæ Ecclesiæ etiamtum præsidentem. Porro hune libellum Aure- liano cuidam tradiderunt, archidiacono Epipla- niensis Ecclesiæ. Qui quoniam Severum ipsum, tantique episcopatus rasium reformidabat : simul c atque Antiochiam venit, amictus muliebri veste ad Severum accessit, jocans ac lasciviens, modisque omnibus similans se mulierem esse. Velo denique quo caput contexerat, ad pectus usque demisso, lamentans atque altum suspirans, et obtestans, specie supplicis libelii Severo procedenti deposi- tionem tradit. Cumque omnes latuisset, ex turba que Severum sequebatur, se subduxit : fugaque arrepta, salutein sibi quæsivit, priusquam Severus ea quæ in libello scripta erant, cognovisset. Seve- rus tamen, quamvis libellum suscepisset, et quæ in illo continebantur didicisset, nihilominus in sede sua permansit ad obitum usque Anastasii. Porro cum Anastasius ea quæ Severo acciderant compe- risset : neque enim silendum est Anastasii factum D VALESH ANNOTATIONES. facit Liberatus in cap. Breviarii, ita scribens de Sev ro. Deinde sedens in abbatis Romani et Mamæ qui post eum prafuit, monas erio, deinde missus est permanere Constantinopoli apocrisiarius. Duo igitur ilib seoritarum antesignani a quibus institutus f. r. Severus, sunt Romanus et Mainas, abbates monaster.i idius quod erat inter Majumam el Ga- zam Certe Theophanes, in Chronico, monasterium illud appellat, id est, schismaticorum monachorum. - bere Mamas enim et Romnanus abbates Severum instituerant, ut supra diximus ex Libe- rato. tropolis erat Syrie Coles, seu secunda, cui subje- ctæ erant Epiphania et Arethusa, ut docent Notitia veteres. tuimus ex optimis codicibus Florentino et Telleria- no, in quibus ita scribitur, (72) ᾿Αλλὰ καὶ Μάμας. Hujus Mamæ mentionem (73) Υφ᾽ ὧν καὶ Σεβῆρος κατήχθη. Malim scri (74) Τοὺς ὑπὸ ᾿Απάμειαν ἱερέας. Apamia me (75) Τὴν ᾿Ασιατικὴν ἀρχήν. Ηunc locum resti-
PG 86:2673ι Ὅτι Ἰουστινιανὸς μὲν τοὺς τὴν Χαλχηδοναίων σύνοδον ἀποδεχομένους ἠγάπα, Θεοδώρα δὲ τοὺς ἐναντίους ἔστεργεν.
ἐπιτραπέντι, Κοσμᾶν καὶ Σενηριανὸν τῶν οἰκείων Α ἐξελάσαι θρόνων, διότι τῷ Σευήρῳ τῆς καθαιρέσεως τὸ βιβλίον πεπόμφασιν. Ος ἐπειδὴ τὰ τῆς ἐψας κατειλήφει μέρη, πολλούς τε τῶν Κοσμᾶ καὶ Σευη- ριανοῦ δογμάτων ἀντεχομένους εὗρε, μάλα τε γενικώς αὐτῶν ἀντιποιουμένας τὰς σφῶν πόλεις, ἀνήγαγε τῷ ᾿Αναστασίῳ, ἀναιμωτὶ μὴ δύνασθαι τούτους τῶν οἰκείων φυγαδεύειν θρόνων. Τοσοῦτον τοιγαρούν περιήν φιλανθρωπίας τῷ ᾿Αναστασίῳ, ὡς διαρρήδην γράψαι τῷ Ασιατικώ, μηδὲν βούλεσθαι, παρελ- Θεῖν (76), μηδ' ἂν εἰ μέγα τε καὶ ἀξιόλογον ᾖ, εἴπερ αἵματος ῥανὶς ἐκχέοιτο. Ἐν τούτοις μὲν οὖν τὰ κατὰ τὰς Ἐκκλησίας πανταχοῦ γῆς καθειστήκει, μέχρι τῆς Αναστασίου βασιλείας· ἦν καὶ ὡς ἐναντίον τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου τινὲς κρίναντες, τῶν ἱερῶν περι- εἷλον δέλτων· ἐν δὲ τοῖς Ἱεροσολύμοις καὶ ζῶν ἀν- αθεματίσθη. ΚΕΦΑΛ. ΛΕ. Β Περὶ τῆς τῶν τυράννων Ισαύρων καθαιρέσεως. Οὐκ ἀπὸ δὲ τρόπου καθ' ἣν ἐτύχομεν προκαταβε βληκότες ὑπόσχεσιν, καὶ τὰ ἕτερα λόγου ἄξια ὑπὸ τοῖς ᾿Αναστασίου χρόνοις γενομένοις (77) συνάψαι τῇ ἱστορίᾳ. Λογγίνος ὁ Ζήνωνος όμαιμος τὴν ἐνεγ καμένην ὡς προδεδιήγηται κατειληφώς, τὸν πρὸς τὸν αὐτοκράτορα πόλεμον ἀναγανδὲν ἀναζώννυται. Καὶ πολλῶν ἔνθεν τε κἀκεῖθεν συναθροισθεισῶν δυνά- μέων, μεθ' ὧν καὶ Κόνων ἐτύγχανεν ὤν, ἐπίσκοπος τῆς ἐν Ἀταμεία τῆς Σύρων ἐπαρχίας γεγονώς, τοῖς Ισαύροις ὡς Ίσαυρος συνεστράτευσε. Τέλος ἐπισ τίθεται τῷ πολέμῳ. Τῶν μὲν Ισαύρων τῶν συστρα τευσάντων τῷ Λογγίνω πανωλεθρία φθαρέντων τῶν δὲ κεφαλών Λογγίνου καὶ Θεοδώρου (73) πρὸς Ιωάν- του του τοῦ Σκύβου σταλεισῶν ἀνὰ τὴν βασιλέως πό λιν. Ας καὶ ἐν κοντοῖς περιαρτήτας ὁ βασιλεὺς ἐν ταῖς καλουμέναις Συκαῖς ἀντιπέραν τῆς Κωνσταντί νου κειμένης ἐπῃώρησεν· ἡδὺ θέαμα τοῖς Βυζαντίοις, ἀνθ' ὧν κακῶς πρὸς Ζήνωνος καὶ τῶν Ἰσαύρων επεπόνθεσαν. Καὶ ὁ ἕτερος δὲ Λογγίνος, τὸ πολὺ τῆς τυραννίδος συνέχων, ὁ ἐπίκλην Σελινούντιος, καὶ Ινδης σὺν αὐτῷ, πρὸ; Ἰωάννου τοῦ ἐπίκλην Κυρτοῦ στέλλονται τῷ ᾿Αναστασίῳ ζωγρίαι· δ μάλιστα τόν τε· καὶ Ἰωάννου. τῆς ἐν Φοινίκῃ Λιβανησίας. οὐκ ἀπὸ προελθεῖν. γενόμε τρόπου δέ, οὐκ ἀπὸ τόπου δέ, οὐκ ἄτοπον. γενομένοις, γεγενημένοις. (ε) Λογγίνος ο Ζήνωνος ὅμαιμος. Λογγίνον Ζήνωνος ἀδελφόν ; αδελφός HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. plenum clementi atque humanitatis; mandavit Asiatico duci Phœnices Libanensis, ut Cosmam ac Severianum sedibus suis expelleret, eo quod depo- sitionis libellum ad Severum mittere ausi essent. Qui cum ad Orientis partes venisset, et doctrinam Cosma ac Severiani a multis defendi reperisset, urbesque illorum admodum strenue pro suis epi- stopis propugnare, retulit ad Anastasium, episcopos istos propriis sedibus exturbari citra cadem non posse. Tantum porro humanitatis inerat in Ana- stasio, ut diserte ad Asiaticum rescripserit, nolle se quidquam ad exitum perduci, quamvis magnum atque eximium, si vel gutta sanguinis effundenda esset. Res igitur ecclesiasticæ per universum terra- rum orbem hoc in statu erant usque ad principa- tum Anastasii. Quem nonnulli cum synodi Chalcedonensis inimicum esse judicassent, nomen ejus ex sacris tabulis expunxerunt; Hierosolymis vero etiam vivus ac spirans anathematizatus est. CAP. XXXV. (e), C De exstincta Isaurorum tyrannide. Porro non absurdum fuerit hoc loco, si res quoque alias memoratu dignas quæ Anastasii tem- poribus acciderunt, justa id quod antea polliciti sumus, huic historiæ attexamus. Longinus Zeno- nis consanguineus, cum in patriam suam, sicut antea commemoratum est, advenisset, palam ad- versus imperatorem bellum suscepit. Plurimis igi- tur collectis utrinque copiis, in quibus erat etiam Canon, Apamiæ in Syria olim episcopus, qui una cum Isauris, utpote Isaurus militabat, bellum tandem bujusmodi exitu terminatum est. Isauri quidem qui una cum Longino militaverant, om- nes ad internecionem cæsi; Longini vero ac Theo- dori capita, ab Joanne Scytha Constantinopolim missa sunt. Quæ imperator contis suffixa circum · ferri, et in suburbano Sycensi, quod ex adverso Byzantii situm est, suspendi jussit : quod spectacu lum Constantinopolitanis gratissimum fuit, ob mala quæ a Zenone et ab Isauris perpessi fuerant. Alter vero Longinus, cognomento Selinuntius, præcipuum robur tyrannicæ factionis, et cum illo Indes ab Joanne, cognomento Gibbo, vivi capti VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Duplex erat Plenice, D vs. etc. Idem initium capitis ita corrigit, ut jam supra notavi : altera maritima, altera Liba- nensis dicta. Præerat huic provinciæ dux Phoeni- ces, de quo vide Notitiam imperii Rom. fallor, scriberetur vilio, qui ad oram sui codicis emendavit etc., posset etiam scribi ac fortasse commodius. Idem est enim ac si di- ceres Pro codex Tellerianus scriptum habet Marcellinus comes i. Chronico, Anastasio Aug. solo cos.,et Theophanes in Chronico, p. 118. VARIORUM. Vertit Vale- sius Longinus Zenonis consanguineus; qui tamen su- pra, cap. 29, Longinum cumn Evagrio Zenonis fra- trem in sua versione appellarat. Et quidem recte ; cum Græcum ibi habeat neque enim vox hæc eo in loco aliud quam frater significare potest. (Pacius, ad annum 494.) Profligatum est autem hoc bellum Isauricum aunó 497, ut idem testatur ibid. (76) Μηδέν βούλεσθαι παρελθεῖν. Melius, ni (77) Χρόνοις γενομένοις. Assentior Henrico Sa- (78) Καὶ Θεοδώρου. Athenodoruin hunc vocal
Chapter XXXVI · Chapter XXXVIICaput XXXVI · Caput XXXVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2675ια Ὡς Ἄνθιμον τὸν Κωνσταντινουπόλεως ὁ Σευῆρος διέστρεψε καὶ Θεοδόσιον τὸν Ἀλεξανδρείας· οὓς ὁ βασιλεὺς ἐξελάσας ἑτέρους κατέστησεν.
τε βασιλέα, τούς τε Βυζαντίους τεθεράπευε, θριάμ Β το ἐπηνέχθη. σου δίκην ἀνὰ τὰς λεωφόρους τῆς πόλεως, ἀνά τε τὴν ἱπποδρομίαν Λογγίνου τε καὶ Ἰνδου περιενε- χθέντων, καὶ τῶν ἐκ σιδήρου πεποιημένων ἀλύσεων ἀνὰ τοὺς αὐχένας καὶ τὰς χεῖρας περιβεβλημένων. Ἐντεῦθεν καὶ τὰ καλούμενα πρώην Ἰσαυρικά (79) τοῖς βασιλικοῖς ἐσηνέχθη το θησαυροῖς. Ην δὲ ἄρα τοῦτο, χρυσίον ἐ; ἕκαστον ἔτος Βαρβάροις χορηγού μενον, πεντακισχιλίας ἕλκον λίτρας. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περί των Σκηνητῶν βαρβάρων, ὡς ἐσπείσαντο πρὸς Ρωμαίους. Ἐπεκώμασαν οὐκ εἰς τὸ συνεῖσον σφίσι κατὰ τῆς Ρωμαϊκῆς ἐπικρατείας καὶ οἱ Σκηνῆται βάρβαροι, τάτε τῆς μέσης τῶν ποταμῶν τάτε τῆς Φοινίκεως ἑκατέρας (80) καὶ τὰ Παλαιστίνων ληϊσάμενοι πρά- γματα. Οἴπερ κακῶς παρὰ τῶν ἑκασταχοῦ στρατη- γούντων παθόντες, ὕστερον τὴν ἡσυχίαν ἤγαγον, πρὸς Ρωμαίους πασσυδεὶ σπεισάμενοι. ΚΕΦΑΛ. ΑΖ'. Περὶ τῆς ἐν Ἀμίδη πολιορκήσεως, καὶ κτίσεως τοῦ Δάρας. ᾿Αλλὰ καὶ Πέρσαι παρασπονδήσαντες (1) υπ) και βάδῃ τῷ βασιλεῖ, καὶ τὰ οἰκεῖα καταλελοιπότες ήθη, πρῶτα μὲν ᾿Αρμενίαις ἐπεστράτευσαν, καὶ πολίχνιον ἐπίκλην Θεοδοσιούπολιν ἑλόντες, ἐς Αμιδαν πόλιν (81) όχυρὰν τῆς μέσης τῶν ποταμῶν ἀφικνοῦνται. Καὶ ταύτην ἐκπολιορκήσαντες εἷλον. Ην αὖθις ή Ρω μαίων βασιλεὺς πολλοῖς ἀνενεώσατο πόνοις. Εἰ τῳ δὲ φίλον λεπτῶς τὰ περὶ τούτων εἰδέναι, καὶ τῇ ἀκριβείᾳ πάντων ἐπεξελθεῖν, Εὐσταθίῳ εὖ μάλα σου φῶς μετὰ πολλοῦ τοῦ πόνου καὶ τῆς ἐς ἄγαν κομ- ψείας, ιστόρηταί τε καὶ συγγέγραπται. Ος μέχρι της γραφῆς ταύτης ἱστορήσας, τοῖς ἀπελθοῦσι συν- αριθμεῖται, δωδέκατον ἔτος τῆς ᾿Αναστασίου καταλε. λοιπώς βασιλείας. Μετά γοῦν τὸν πόλεμον τοῦτον, ὁ ᾿Αναστάσιος Δάρας χωρίον τῆς μέσης τῶν ποτα- μῶν πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖς τῆς Ῥωμαίων ἐπικρατείας νίκης, (γ) Πέρσαι παρασπονδήσαντες. Μετὰ γοῦν τὸν πόλεμον. EVAGRI SCHOLASTICI 26.6 sunt, et ad imperatorem Anastasium missi. Quæ A res et imperatorem et populum Constantinopoli- tauum nugrepere recrcavit, cum Longinus et in- des, tanquam in triumphali pompa, per vicos urbis et in circo traducerentur, catenas ferreas collo ac manibus circumjectas gestantes. Ex eo tempore munera quæ vocabantur Isaurica, in principis æra- zium inferri cœpere. Id erat aurum quod Barbaris quotanuis pendebatur, librarum scilicet quinque millia. CAP. XXXVI. Quomodo Saraceni pacem cum Romanis fecerunt. Sed et barbari, quos Scenitas vocant, non sine suo B ipsorum damno insultarunt imperio Romano, Meso- potamiam et utramque Phoenicem et Palestinarn provincias depopulati. Verum a ducibus Romanis qui in singulis provinciis erant, gravi clade affecti, postmodum quievere, cum universa gens pacein cum Romanis fecisset. CAP. XXXVII. De expugnatione Amidæ, et de conditu urbis Daras. Perse quoque, regnante apud ipsos Carade, foe- dus rupere : et relictis propriis sedibus, primum quidem in Armenias cum exercitu invaserunt. Cum- que oppidulum Theodosiopolim cepissent, Amidam versus, quae urbs Mesopotamia est satis munita, iter fecere. Hanc quoque diuturna obsidione cin- clam tandem ceperunt. Sed imperator Romanorum, G non sine ingenti labore, eam postea instauravit. Quod si quis singula accurate cupit cognoscere, et diligentem cunctorum quæ gesta sunt narratio- nena perlegere, is Eustathium legat, qui luculen- tissime et summo cum labore maximaque elegantia, harum rerum historiam conscripsit. Qui cum ad hæc usque tempora historiam suamn perduxisset, excessit e vita, res gestas anno imperii Anastasii duodecimo persecutus. Finito hoc bello, Anastasius (g) VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. ligit quod Hillus tyrannus Isaurus adjecerat, et imp. D Zeno invitus, reconciliationis gratia, iisdem largi- tus fuerat. Quod donativum Anastasius imperator Isauris pendere cum recusasset. Isauri Ronanis hellum intulerunt, ut scribit Jord. in lib. De suc- cess. regnorum. ut legitur apud Nicephorum in cap. 55, lib. xv. Porro jain supra notavimus duplicem fnisse Phoenicen: alteram Libanensem, alteram Maritimam dictam. Nec illud omittendum est, cain provinciam a Latinis interdum dici Phoenicem a nominativo Phoenix. Certe in tabula itineraria Pen- tingerorum, Syria Phœnix dicitur, et in Notitia imperi Rom. Dux Phenicis scribitur in mss. codi- cibus. Nec aliter scriptum inveni apud Hegesippum in lib. iii, cap. 20. nico hanc urbem a Persis captam esse dicit indi- ctione decima, Probo et Avieno coss. id est anno Christi 502, Anastasii autem imp. undecimo. Vide Procopium in libro primo Persicorum. VARIORUM. Persae auno 422, pacem cum Romanis ad auos centum pepi- gerant : ideoque juxta pacta, ad annum 522, vigere debuerat : rupta est tamen anno 502, id est, duo- decimo imp. Anastasii; quod testatur Evagries no- cler, lib. 1. c. 19. {g) Finitum est hoc bellum Persicum anno Chr. 505.constructa Anasta- siopolis eo loci ubi Daras castrum antea stetit an- no 507, Anastasio ter consule. Vid. Procop. De bello Persico, lib. 1, c. 10. (79) Τὰ καλούμενα Ταυρικά. Donativum intel- (30) Φοινίκεως ἑκατέρας. Scribendum est Φο! - (81) "Αμιδαν πόλιν. Marcellinus comes in Chro-
ιβ Ἐκ τῆς ἱστορίας Προκοπίου Καισαρέως περὶ Καβάδου τοῦ Περσῶν βασιλέως, καὶ Χοσρόου υἱοῦ αὐτοῦ.
τε βασιλέα, τούς τε Βυζαντίους τεθεράπευε, θριάμ Β το ἐπηνέχθη. σου δίκην ἀνὰ τὰς λεωφόρους τῆς πόλεως, ἀνά τε τὴν ἱπποδρομίαν Λογγίνου τε καὶ Ἰνδου περιενε- χθέντων, καὶ τῶν ἐκ σιδήρου πεποιημένων ἀλύσεων ἀνὰ τοὺς αὐχένας καὶ τὰς χεῖρας περιβεβλημένων. Ἐντεῦθεν καὶ τὰ καλούμενα πρώην Ἰσαυρικά (79) τοῖς βασιλικοῖς ἐσηνέχθη το θησαυροῖς. Ην δὲ ἄρα τοῦτο, χρυσίον ἐ; ἕκαστον ἔτος Βαρβάροις χορηγού μενον, πεντακισχιλίας ἕλκον λίτρας. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περί των Σκηνητῶν βαρβάρων, ὡς ἐσπείσαντο πρὸς Ρωμαίους. Ἐπεκώμασαν οὐκ εἰς τὸ συνεῖσον σφίσι κατὰ τῆς Ρωμαϊκῆς ἐπικρατείας καὶ οἱ Σκηνῆται βάρβαροι, τάτε τῆς μέσης τῶν ποταμῶν τάτε τῆς Φοινίκεως ἑκατέρας (80) καὶ τὰ Παλαιστίνων ληϊσάμενοι πρά- γματα. Οἴπερ κακῶς παρὰ τῶν ἑκασταχοῦ στρατη- γούντων παθόντες, ὕστερον τὴν ἡσυχίαν ἤγαγον, πρὸς Ρωμαίους πασσυδεὶ σπεισάμενοι. ΚΕΦΑΛ. ΑΖ'. Περὶ τῆς ἐν Ἀμίδη πολιορκήσεως, καὶ κτίσεως τοῦ Δάρας. ᾿Αλλὰ καὶ Πέρσαι παρασπονδήσαντες (1) υπ) και βάδῃ τῷ βασιλεῖ, καὶ τὰ οἰκεῖα καταλελοιπότες ήθη, πρῶτα μὲν ᾿Αρμενίαις ἐπεστράτευσαν, καὶ πολίχνιον ἐπίκλην Θεοδοσιούπολιν ἑλόντες, ἐς Αμιδαν πόλιν (81) όχυρὰν τῆς μέσης τῶν ποταμῶν ἀφικνοῦνται. Καὶ ταύτην ἐκπολιορκήσαντες εἷλον. Ην αὖθις ή Ρω μαίων βασιλεὺς πολλοῖς ἀνενεώσατο πόνοις. Εἰ τῳ δὲ φίλον λεπτῶς τὰ περὶ τούτων εἰδέναι, καὶ τῇ ἀκριβείᾳ πάντων ἐπεξελθεῖν, Εὐσταθίῳ εὖ μάλα σου φῶς μετὰ πολλοῦ τοῦ πόνου καὶ τῆς ἐς ἄγαν κομ- ψείας, ιστόρηταί τε καὶ συγγέγραπται. Ος μέχρι της γραφῆς ταύτης ἱστορήσας, τοῖς ἀπελθοῦσι συν- αριθμεῖται, δωδέκατον ἔτος τῆς ᾿Αναστασίου καταλε. λοιπώς βασιλείας. Μετά γοῦν τὸν πόλεμον τοῦτον, ὁ ᾿Αναστάσιος Δάρας χωρίον τῆς μέσης τῶν ποτα- μῶν πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖς τῆς Ῥωμαίων ἐπικρατείας νίκης, (γ) Πέρσαι παρασπονδήσαντες. Μετὰ γοῦν τὸν πόλεμον. EVAGRI SCHOLASTICI 26.6 sunt, et ad imperatorem Anastasium missi. Quæ A res et imperatorem et populum Constantinopoli- tauum nugrepere recrcavit, cum Longinus et in- des, tanquam in triumphali pompa, per vicos urbis et in circo traducerentur, catenas ferreas collo ac manibus circumjectas gestantes. Ex eo tempore munera quæ vocabantur Isaurica, in principis æra- zium inferri cœpere. Id erat aurum quod Barbaris quotanuis pendebatur, librarum scilicet quinque millia. CAP. XXXVI. Quomodo Saraceni pacem cum Romanis fecerunt. Sed et barbari, quos Scenitas vocant, non sine suo B ipsorum damno insultarunt imperio Romano, Meso- potamiam et utramque Phoenicem et Palestinarn provincias depopulati. Verum a ducibus Romanis qui in singulis provinciis erant, gravi clade affecti, postmodum quievere, cum universa gens pacein cum Romanis fecisset. CAP. XXXVII. De expugnatione Amidæ, et de conditu urbis Daras. Perse quoque, regnante apud ipsos Carade, foe- dus rupere : et relictis propriis sedibus, primum quidem in Armenias cum exercitu invaserunt. Cum- que oppidulum Theodosiopolim cepissent, Amidam versus, quae urbs Mesopotamia est satis munita, iter fecere. Hanc quoque diuturna obsidione cin- clam tandem ceperunt. Sed imperator Romanorum, G non sine ingenti labore, eam postea instauravit. Quod si quis singula accurate cupit cognoscere, et diligentem cunctorum quæ gesta sunt narratio- nena perlegere, is Eustathium legat, qui luculen- tissime et summo cum labore maximaque elegantia, harum rerum historiam conscripsit. Qui cum ad hæc usque tempora historiam suamn perduxisset, excessit e vita, res gestas anno imperii Anastasii duodecimo persecutus. Finito hoc bello, Anastasius (g) VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. ligit quod Hillus tyrannus Isaurus adjecerat, et imp. D Zeno invitus, reconciliationis gratia, iisdem largi- tus fuerat. Quod donativum Anastasius imperator Isauris pendere cum recusasset. Isauri Ronanis hellum intulerunt, ut scribit Jord. in lib. De suc- cess. regnorum. ut legitur apud Nicephorum in cap. 55, lib. xv. Porro jain supra notavimus duplicem fnisse Phoenicen: alteram Libanensem, alteram Maritimam dictam. Nec illud omittendum est, cain provinciam a Latinis interdum dici Phoenicem a nominativo Phoenix. Certe in tabula itineraria Pen- tingerorum, Syria Phœnix dicitur, et in Notitia imperi Rom. Dux Phenicis scribitur in mss. codi- cibus. Nec aliter scriptum inveni apud Hegesippum in lib. iii, cap. 20. nico hanc urbem a Persis captam esse dicit indi- ctione decima, Probo et Avieno coss. id est anno Christi 502, Anastasii autem imp. undecimo. Vide Procopium in libro primo Persicorum. VARIORUM. Persae auno 422, pacem cum Romanis ad auos centum pepi- gerant : ideoque juxta pacta, ad annum 522, vigere debuerat : rupta est tamen anno 502, id est, duo- decimo imp. Anastasii; quod testatur Evagries no- cler, lib. 1. c. 19. {g) Finitum est hoc bellum Persicum anno Chr. 505.constructa Anasta- siopolis eo loci ubi Daras castrum antea stetit an- no 507, Anastasio ter consule. Vid. Procop. De bello Persico, lib. 1, c. 10. (79) Τὰ καλούμενα Ταυρικά. Donativum intel- (30) Φοινίκεως ἑκατέρας. Scribendum est Φο! - (81) "Αμιδαν πόλιν. Marcellinus comes in Chro-
PG 86:2677ιγ Περὶ Ἀλαμουνδάρου καὶ Ἀζαρέθου, καὶ τῆς ἐν Βυζαντίῳ στάσεως τῆς ἐπίκλην λαβούσης τὸ Νίκα.
κείμενον, καὶ μεθόριον ὥσπερ έκατέρας πολιτείας & καθεστώς, ἐξ ἀγροῦ πόλιν εἶναι ποιεῖ· καρτερῷ τε τειχίσας περιβόλῳ, οἰκοδομίας τε διαφόρους εκπρε πεῖς περιθεὶς, ἐκκλησιῶν τε, καὶ μὴν καὶ ἑτέρων εὐαγῶν οίκων, βασιλείων τε στοῶν, καὶ δημοσίων βαλανείων, καὶ ἄλλων αἷς αἱ ἐπίσημοι τῶν πόλεων ἐγκαλλωπίζονται. Λέγεται δὲ πρός τινων Δάρας τὸ χωρίον προσηγορίαν λαχείν, διότι Δαρεῖον αὐτόθι κατηγωνίσατο παντάπασιν ᾿Αλέξανδρος ὁ Μακεδὼν ὁ Φιλίππου. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ'. Περὶ τοῦ μακροῦ τείχους. Μέγιστον δὲ τῷ " αὐτῷ βασιλεῖ κατείργασται, Β καὶ μνήμης ἄξιον, καὶ τὸ μακρόν καλούμενον τεί- χος (82), καλῶς τῆς Θρᾴκης κείμενον· ὅπερ δι- σταται μὲν τῆς Κωνσταντινουπόλεως σταδίοις ὀγδοή - κοντα μάλιστα καὶ διακοσίοις· ἑκατέραν δὲ θάλατταν περιλαμβάνει ἐπὶ σταδίους εἴκοσι καὶ τετρακοσίους, δίκην πορθμού τινος· τήν τε πόλιν μικροῦ νῆσον ἀντὶ χερσονήσου ποιῆσαν, τούς τε βουλομένους διαπορ- θμεύων ἀσφαλέστατα ἀπὸ τοῦ καλουμένου Πόντου ἐς τὴν Προποντίδα καὶ τὴν Θράκιον θάλατταν· εἶργον τούς τε ἐκθέοντας Βαρβάρους, ἐκ τοῦ καλουμένου Ευξείνου Πόντου, Κόλχων τε τῆς Μαιώτιδος λίμνης καὶ τῶν ὑπὲρ τὸν Καύκασον, καὶ τοὺς κατὰ τὴν Εὐα ρώπην εκκεχυμένους. ΚΕΦΑΛ. ΑΘ. Περὶ τοῦ λεγομένου χρυσαργύρου, καὶ ὡς ἀνεῖ- λεν αὐτὸν ᾿Αναστάσιος. Υπερμέγεθες δὲ κατεπράχθη αὐτῷ θεῖόν τι χρῆ μα, ἡ τοῦ καλουμένου χρυσαργύρου (4) ἐς τέλεον κωλύμη· ἦν καὶ λεκτέον, τῆς Θουκυδίδου γλώσσης, ἢ καὶ μείζονός τε καὶ κομψοτέρας ἐπιδεομένην. Λέξω δὲ κἀγὼ, οὐ λόγῳ * πεποιθώς, τῇ δὲ πράξει πίσυνος. Ἐπέκειτό τι τῇ τοσαύτῃ καὶ τηλικαύτῃ τῶν 'Ρω- μαίων πολιτεία τέλος ἐλεεινόν τε καὶ θεομισές, καὶ βαρβάρων αὐτῶν ἀνάξιον, μήτι γε δὴ τῆς Ῥωμαίων Χριστιανικωτάτης βασιλείας· ὁ μέχρις αὐτοῦ, ἀνθ- ότου λέγειν οὐκ ἔχω παρεφθέν, αὐτὸς ἀνεῖλε βασι λικώτατα. Επέκειτο δὲ ἑτέροις τε πολλοῖς ἐξ ἐράνου τὴν τροφὴν πορίζουσι, καὶ ταῖς ἀπεμπολούσαις τὴν μέγιστον δέ τι τῷ τὰ οὐ τῷ λόγῳ. τεῖχος· Αναστάσιος ὁ βασιλεὺς κτίζει τὸ μακρὸν τεῖχος πρὸ ξ' μιλίων τῆς πόλεως, διατείνας ἐκ τῆς κατὰ ἄρκτον θαλάσσης εἰς μεσημβρίαν. Χρυσαργύρου. HISTORIÆ ECCLESIASTICA LIBER III locum quemdam Mesopotamiæ Daras dictum, si- C tum in finibus imperii Romani, ac veluti confinium quoddam Romanæ ac Persicæ ditionis, ex agro urbem fecit cum et firmissimis mœnibus eum cinxisset, et variis adificiis miræ venustatis exor nasset, ecclesiarum scilicet et aliarum aedium sa- crarum, porticuum item et publicarum balnearum, reliquorum denique operum quibus illustriores ur- bes gloriari solent. Porro aiunt nonnulli, locuin istum Daras idcirco esse nominatum, quod Alexan- der Macedo Philippi filius, illic Darium funditus devicerit CAP. XXX VIII. De longo muro. Idem Anastasius opus maximum et memora!!! dignissimum perfecit, quod longum murum vulgo appellant, in Thracia loco admodum opportuno situm. Distat autem Constantinopoli stadiis plus minus ducentis octoginta, et utrumque complecti- tur mare, ad quadringenta ac viginti stadia instar freti cujusdam excurrens, et urbem regiam ex peninsula fere insulani efficiens, eosque qui trajicere voluerint, a Ponto ad Propontidem et ad mare Thracium commodissime transportans. Barbaros quoque qui ex Ponto Euxino et ex Colchide ac Maolide palude, et ex locis supra Caucasum sitis excursiones faciunt, eos item qui ex Europa effundi solent, objectu suo repellit. CAP. XXXIX. De vectigali quod chrysargyrum vocant, et quomodo sublatum sit ab Anastasio. Res præterea eximia ac plane divina, ab eodem imperatore gesta est, vectigalis scilicet quod chrysargyrum dicebatur, abolitio. Qua de re nunc dicendum est, quamvis Thucydidis eloquentia, aut etiam præstantiore ac dişertiore lingua ad eam rem opus esset. Ego vero non eloquentia, sed facti magnitudine confisus, rem narrabo. Romano- rum reipublicæ tam longe lateque diffuse, imposi- tum erat vectigal miserabile prorsus Deoque invi- sum, et Barbaris ipsis indignum, nedum christia- nissimo Romanorum imperio conveniens. Quod D ad Anastasii usque tempora nescio quamobrem VARIÆ LECTIONES. C. C. VALESH ANNOTATIONES. est particula xal, utpote inutilis et superflua. Porro hic murus ex conditoris nomine dictus est Anastasianus: conditus est autem Anastasio Aug. ter cos. anno Christi 507, ut scribit auctor Chronici Alexandrini. De hoc muro Suidas ita scribit in voce id est: Anustasius imp. longum murum exstruxit, sexagesimo milliario ab urbe Constantinopoli. Protenditur autem a mari quod est ad septentrionem usque ad mare quod est ad meridiem. Et longitudo quidem ejus con- tinet quadraginta millia, latitudo vero pedes viginti. Plura vide apud Petrum Gillium in libro. i De topographia urbis Constantinop. cap. 21. VARIORUM. (*) Sustulit Anastasius chrysar- gyrum tributum et venationes sive pugnas cum bestiis publicas, imperii sui decennalibus, học est anno Ch. 500, ut testatur Theophanes in Chro- nico. (82) Καὶ τὸ μακρόν καλούμενον τεῖχος. Delenda
Chapter XXXVIII · Chapter XXXIXCaput XXXVIII · Caput XXXIX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιδ Περὶ Ὀνωρίχου τοῦ Βανδίλων ἄρχοντος, καὶ τῶν γλωσσοτομηθέντων Χριστιανῶν παρ’ αὐτοῦ.
κείμενον, καὶ μεθόριον ὥσπερ έκατέρας πολιτείας & καθεστώς, ἐξ ἀγροῦ πόλιν εἶναι ποιεῖ· καρτερῷ τε τειχίσας περιβόλῳ, οἰκοδομίας τε διαφόρους εκπρε πεῖς περιθεὶς, ἐκκλησιῶν τε, καὶ μὴν καὶ ἑτέρων εὐαγῶν οίκων, βασιλείων τε στοῶν, καὶ δημοσίων βαλανείων, καὶ ἄλλων αἷς αἱ ἐπίσημοι τῶν πόλεων ἐγκαλλωπίζονται. Λέγεται δὲ πρός τινων Δάρας τὸ χωρίον προσηγορίαν λαχείν, διότι Δαρεῖον αὐτόθι κατηγωνίσατο παντάπασιν ᾿Αλέξανδρος ὁ Μακεδὼν ὁ Φιλίππου. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ'. Περὶ τοῦ μακροῦ τείχους. Μέγιστον δὲ τῷ " αὐτῷ βασιλεῖ κατείργασται, Β καὶ μνήμης ἄξιον, καὶ τὸ μακρόν καλούμενον τεί- χος (82), καλῶς τῆς Θρᾴκης κείμενον· ὅπερ δι- σταται μὲν τῆς Κωνσταντινουπόλεως σταδίοις ὀγδοή - κοντα μάλιστα καὶ διακοσίοις· ἑκατέραν δὲ θάλατταν περιλαμβάνει ἐπὶ σταδίους εἴκοσι καὶ τετρακοσίους, δίκην πορθμού τινος· τήν τε πόλιν μικροῦ νῆσον ἀντὶ χερσονήσου ποιῆσαν, τούς τε βουλομένους διαπορ- θμεύων ἀσφαλέστατα ἀπὸ τοῦ καλουμένου Πόντου ἐς τὴν Προποντίδα καὶ τὴν Θράκιον θάλατταν· εἶργον τούς τε ἐκθέοντας Βαρβάρους, ἐκ τοῦ καλουμένου Ευξείνου Πόντου, Κόλχων τε τῆς Μαιώτιδος λίμνης καὶ τῶν ὑπὲρ τὸν Καύκασον, καὶ τοὺς κατὰ τὴν Εὐα ρώπην εκκεχυμένους. ΚΕΦΑΛ. ΑΘ. Περὶ τοῦ λεγομένου χρυσαργύρου, καὶ ὡς ἀνεῖ- λεν αὐτὸν ᾿Αναστάσιος. Υπερμέγεθες δὲ κατεπράχθη αὐτῷ θεῖόν τι χρῆ μα, ἡ τοῦ καλουμένου χρυσαργύρου (4) ἐς τέλεον κωλύμη· ἦν καὶ λεκτέον, τῆς Θουκυδίδου γλώσσης, ἢ καὶ μείζονός τε καὶ κομψοτέρας ἐπιδεομένην. Λέξω δὲ κἀγὼ, οὐ λόγῳ * πεποιθώς, τῇ δὲ πράξει πίσυνος. Ἐπέκειτό τι τῇ τοσαύτῃ καὶ τηλικαύτῃ τῶν 'Ρω- μαίων πολιτεία τέλος ἐλεεινόν τε καὶ θεομισές, καὶ βαρβάρων αὐτῶν ἀνάξιον, μήτι γε δὴ τῆς Ῥωμαίων Χριστιανικωτάτης βασιλείας· ὁ μέχρις αὐτοῦ, ἀνθ- ότου λέγειν οὐκ ἔχω παρεφθέν, αὐτὸς ἀνεῖλε βασι λικώτατα. Επέκειτο δὲ ἑτέροις τε πολλοῖς ἐξ ἐράνου τὴν τροφὴν πορίζουσι, καὶ ταῖς ἀπεμπολούσαις τὴν μέγιστον δέ τι τῷ τὰ οὐ τῷ λόγῳ. τεῖχος· Αναστάσιος ὁ βασιλεὺς κτίζει τὸ μακρὸν τεῖχος πρὸ ξ' μιλίων τῆς πόλεως, διατείνας ἐκ τῆς κατὰ ἄρκτον θαλάσσης εἰς μεσημβρίαν. Χρυσαργύρου. HISTORIÆ ECCLESIASTICA LIBER III locum quemdam Mesopotamiæ Daras dictum, si- C tum in finibus imperii Romani, ac veluti confinium quoddam Romanæ ac Persicæ ditionis, ex agro urbem fecit cum et firmissimis mœnibus eum cinxisset, et variis adificiis miræ venustatis exor nasset, ecclesiarum scilicet et aliarum aedium sa- crarum, porticuum item et publicarum balnearum, reliquorum denique operum quibus illustriores ur- bes gloriari solent. Porro aiunt nonnulli, locuin istum Daras idcirco esse nominatum, quod Alexan- der Macedo Philippi filius, illic Darium funditus devicerit CAP. XXX VIII. De longo muro. Idem Anastasius opus maximum et memora!!! dignissimum perfecit, quod longum murum vulgo appellant, in Thracia loco admodum opportuno situm. Distat autem Constantinopoli stadiis plus minus ducentis octoginta, et utrumque complecti- tur mare, ad quadringenta ac viginti stadia instar freti cujusdam excurrens, et urbem regiam ex peninsula fere insulani efficiens, eosque qui trajicere voluerint, a Ponto ad Propontidem et ad mare Thracium commodissime transportans. Barbaros quoque qui ex Ponto Euxino et ex Colchide ac Maolide palude, et ex locis supra Caucasum sitis excursiones faciunt, eos item qui ex Europa effundi solent, objectu suo repellit. CAP. XXXIX. De vectigali quod chrysargyrum vocant, et quomodo sublatum sit ab Anastasio. Res præterea eximia ac plane divina, ab eodem imperatore gesta est, vectigalis scilicet quod chrysargyrum dicebatur, abolitio. Qua de re nunc dicendum est, quamvis Thucydidis eloquentia, aut etiam præstantiore ac dişertiore lingua ad eam rem opus esset. Ego vero non eloquentia, sed facti magnitudine confisus, rem narrabo. Romano- rum reipublicæ tam longe lateque diffuse, imposi- tum erat vectigal miserabile prorsus Deoque invi- sum, et Barbaris ipsis indignum, nedum christia- nissimo Romanorum imperio conveniens. Quod D ad Anastasii usque tempora nescio quamobrem VARIÆ LECTIONES. C. C. VALESH ANNOTATIONES. est particula xal, utpote inutilis et superflua. Porro hic murus ex conditoris nomine dictus est Anastasianus: conditus est autem Anastasio Aug. ter cos. anno Christi 507, ut scribit auctor Chronici Alexandrini. De hoc muro Suidas ita scribit in voce id est: Anustasius imp. longum murum exstruxit, sexagesimo milliario ab urbe Constantinopoli. Protenditur autem a mari quod est ad septentrionem usque ad mare quod est ad meridiem. Et longitudo quidem ejus con- tinet quadraginta millia, latitudo vero pedes viginti. Plura vide apud Petrum Gillium in libro. i De topographia urbis Constantinop. cap. 21. VARIORUM. (*) Sustulit Anastasius chrysar- gyrum tributum et venationes sive pugnas cum bestiis publicas, imperii sui decennalibus, học est anno Ch. 500, ut testatur Theophanes in Chro- nico. (82) Καὶ τὸ μακρόν καλούμενον τεῖχος. Delenda
PG 86:2679ιε Περὶ Καβαώνου τοῦ Μαυρουσίου.
Α ώραν τοῦ σώματος, καὶ χύδην πορνείαις ἐπὶ τοῖς κα Β ἐς πάσας. κρυμμένοις καὶ λανθάνουσι τῆς πόλεως τόποις ἐπὶ χαμαιτυπείοις ἐκδεδομέναις, καὶ πρός γε, τοῖς ἦταν ρηκόσι, καὶ μὴ μόνον τὴν φύσιν, ἀλλὰ καὶ τὸ παλι τευμα καθυβρίζουσιν· ὡς ἀντὶ νόμου τινὸς τὴν ἐσχο μιδὴν βοᾷν, ἐπ' ἀδείας το εἶναι· τὴν τοιαύτην ἀθεμιτο ουργίαν τοῖς βουλομένοις· καὶ τὸν ἐντεῦθεν ἄθρα ζώμενον ἀνόσιόν τε καὶ ἐναγῆ πόρον, ἐπὶ τὴν πρώ την καὶ κορυφαίαν ἐσῆγον τῶν ἀρχῶν (82') ἀνὰ τε τραετηρίδα οἱ τοῦτον ἑκασταχοῦ συλλέγοντες, ὡς καὶ μέρος οὐκ ἐλάχιστον τῆς ἀρχῆς καθεστάναι, καὶ τῶν καλουμένων εἰδικῶν σκρινίων (85) τυχεῖν καὶ τῶν τὰ τοιαῦτα διαψηφιζόντων (84), οὐκ ἀφανῶν ἀνδρῶν στρατείαν, ὥσπερ καὶ τὰς λοιπὰς ἡγουμένων τὸ πράγμα. "Ο μεμαθηκώς ὁ ᾿Αναστάσιος, ἐπί τε την γερουσίαν προσθεὶς (85), καὶ μῦθος εἶναι καὶ καινο πρεπὲς ἄγος τὸ πρᾶγμα δικαίως ἀποφηνάμενος, τε θέσπισε καθάπαξ ἀναιρεθῆναι, καὶ τοὺς τὴν εἴσπρο ξιν δηλοῦντας χάρτας πυρὶ παραδέδωκε. Καὶ τέλεον τὴν πρᾶξιν ἱερουργῆσαι τῷ Θεῷ βουληθείς, ἵνα μή τινι τῶν μετ' αὐτὸν ἐξῃ τὰ ἀρχαῖα αὖθις ἐνείδη ἀνακαλέσασθαι, προσποιεῖται μὲν τὸν ἀσχάλλοντα. ἀρχῶν. Τέλος Λεγέσθω τοίνυν καὶ τὸτ ἄλλα πάντα νενικηκός· τοῦτο δὲ ἐστιν ὁ ἀφόρητος φόρος, καὶ χρυσός, φρίττειν προσιούσας ποιῶν τὰς δεινὰς πεντετηρίδας. Ὄνομα μὲν γὰρ εὐπρεπὲς ἀπὸ τῶν εμπόρων τῷ πόρῳ τούτῳ τῇ θαλάττῃ δὲ ἐκείνων εἰς διάδοσιν χρωμένων, οἷς μόλις άρτου ἄρτον] προσφέρουσιν αι χείρες, ἀπόλλυνται· διαφεύγει δὲ οὐδὲ νευρογράφος. Ούς ἐγὼ πολλάκις εἶδον τὴν σμίλην εἰς οὐρανὸν αἴροντας, ὀμνύντας μὲν ἐν αὐτῇ τὰ πάντα εἶναι σφίσιν. Οὐ μὴν τοῦτό γε αὐτοὺς ἀπαλλάττει τῶν ἐγκωμίων, καὶ ὑλακτούντων, καὶ μόνον οὐ δακνόντων· οὗτος ὁ καιρὸς, ὦ βασιλεῦ, πλείω τὴν δουλείαν καθίστησιν, ἐκβάλλων ἐλευθερίας τοὺς ὑπὸ τῶν γονέων πωλου μένους, οὐχ ἵνα αὐτοῖς δέξηται τὴν τιμὴν τὸ κιβώτιον, ἀλλ᾽ ἵνα αὐτὴν ἴδωσιν εἰς τὴν τοῦ κατεπείγοντος δεξιὰν ἐρχομένην. διάδοσιν διάθεσιν, ἐγκωμίων ἐγκειμένων. Διαψηφιστεί προθείς. προτιθέναι προθείς, EVAGRII SCHOLASTICI neglectum atque toleratum, ipse regali magnificen- tia sustulit. Impositum autem erat tum aliis com- pluribus qui stipe collaticia victitabant, tum mulier- culis quæ corpore quaestum faciebant, et per abdita atque obscura urbis loca in cellis meritoriis ad stuprum prostabant : masculis praeterea qui muliebria passi fucrant, nec naturam solum ipsam, verum etiam rempublicam ignominia afficiebant. Adeo ut collatio ista vice legis proclamaret, licere cuivis incestam illam libidinem perpetrare. Porro impium illum ac detestandum quæstum qui ex hoc vectigali percipiebatur, exactores qui illud ubique colligebant, quarto quoque anno deferebant ad şummum magistratum imperii Romani: ita ut non minimą pars hæc esset magistratus, et propria, ut vocant, scrinia haberet, et numerarios qui ratiociniis hujusmodi præerant, viros non obscuros, qui istud munus, perinde ac reliqua, militiam esse censerent ª. Quod cum didicisset Anastasius, et ad senatum retulisset, scelus hoc esse, et novum quod dam atque insolens piaculum jure merito pronun- tians, leģę lata sanxit ut penitus aboleretur: et ■ Vide Euseb. p. 489, n 2. * C. G. B " VARIE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES, His verbis præfecturam prætorianam desi- guare videtur Evagrius. Hæc enim vertex erat ominium dignitatum, ut loquitur Ammianus Marcel- linus. Ad hanc igitur tributum chrysargyrum quarto quoque anno deferebatur. Certe tributa in arcam præfecturæ prætorianæ inferri solebant. Hinc est quod in lib. xii Codicis Theodosiani, titulo De lustrali collatione, legum maxima pars data est ad præfectos prætorio. Quippe lustralis collatio nihil aliud est quam chrysargyrum: aurum scilicet atque argentuin negotiatoribus indictum, seu lustralis auri collatio, et auraria functio, Sic enim vocatur in eodem titulo. Utrum porro tributum, an potius vectigal dici debeat, incertum est. quiden vocat Evagrius, quod est vectigal. Dicitur etiam vectigal in lege penultima de fustrali collatione. Aurum pœnosum id vulgo vocatum fuisse docet vetus auctor Quæstionum Veteris ac Novi Testamenti, in questione 75: Didrachma, inquit, capitum, vel tributi exactio intelligitur, non prædiorum : quod nunc pænosum aurum appellatur, quia et pauperes exigun- tur. De hoc tributo elegans est locus Libanii in Oratione contra Florentium, pag. 427, quem bic ascribam; [Sic edit. Paris, lege Quæ sic interpretor. Jam vero dicamus etiam malum illud quod reliqua cuncta longe c D superat. Id autem est tributum intolerabile, chrysar- gyrum scilicet, quo fit ut singula lustra quoties jam propinqua sunt, terrorem animis injiciant. Et nomen quidem huic collationi speciosum est ex mercatoribus, Sed cum isti mari utantur ad merces suns divendeu - das, ii quibus manus @gre panem suppeditant, fundi- tus pereunt. Nec immunis ab hoc malo sulor. Ques quidem ego sæpius vidi, scalpro ad cœlum sublato, jurantes in eo sua omnia reposita esse. Nec tamen istud eos liberat a vexatione eorum qui ipsis incum- bunt, et qui latrant, ac tantum non mordent. Hoc tempus, imperator, servorum numerum auget, spo- liat enim libertate eos qui a parentibus venundantur, non ut ipsi pretium venditionis in arcam suam refe- rant; sed ut illud in manum compulsoris transire videant. In Græco textu Libanii pro enen- davi et pro voce substitai prætorio, quatuor numerarii recensentur in Notitis imperii Romani, quorum unus erat auri numera. rius, id est auri lustralis seu chrysargyri. Erat enim inter officiales comitis sacrarum largitionum, pri- micerius scrinii aureæ massæ, et primicerius scrinii auri ideo fortasse quod portio quædam hujus vectigalis ad arcam sacrarum largitionum defereba- tur. Certe in titulo De lustrali collatione, exstat lex Valentiniani ad Florentium comitem sacrarum Targitionum. Unde apparet aliquam partem hujus functionis auraria ad largitionales titulos peru- nuisse. rarios intelligit auri lustralis, qui erant in officio praefectorum prætorio, ut supra dixi enin sunt numerarii, ut jampridem notavi ad Ammianum Marcellinum, qui alio nomine etiam rationarii dicebantur. periculo Nain idem est quod referre, proponere. Emendationem nostram confir mat codex Fellerianus, in quo diserte scriptom invcni ut conjeceram. (8) Επὶ τὴν πρώτην και κορυφαίαν τῶν (83) Ειδικών σκρινίων. Inter officiales præfecti (84) Καὶ τῶν τὰ τοιαῦτα διαψηφιζόντων. Name (85) Ἐπὶ τὴν γερουσίαν προσθείς. Scribe meo
ις Περὶ τῆς Βελισαρίου κατὰ Βανδίλων ἐκστρατείας, καὶ τῆς τούτων ἐξολοθρεύσεως.
Α ώραν τοῦ σώματος, καὶ χύδην πορνείαις ἐπὶ τοῖς κα Β ἐς πάσας. κρυμμένοις καὶ λανθάνουσι τῆς πόλεως τόποις ἐπὶ χαμαιτυπείοις ἐκδεδομέναις, καὶ πρός γε, τοῖς ἦταν ρηκόσι, καὶ μὴ μόνον τὴν φύσιν, ἀλλὰ καὶ τὸ παλι τευμα καθυβρίζουσιν· ὡς ἀντὶ νόμου τινὸς τὴν ἐσχο μιδὴν βοᾷν, ἐπ' ἀδείας το εἶναι· τὴν τοιαύτην ἀθεμιτο ουργίαν τοῖς βουλομένοις· καὶ τὸν ἐντεῦθεν ἄθρα ζώμενον ἀνόσιόν τε καὶ ἐναγῆ πόρον, ἐπὶ τὴν πρώ την καὶ κορυφαίαν ἐσῆγον τῶν ἀρχῶν (82') ἀνὰ τε τραετηρίδα οἱ τοῦτον ἑκασταχοῦ συλλέγοντες, ὡς καὶ μέρος οὐκ ἐλάχιστον τῆς ἀρχῆς καθεστάναι, καὶ τῶν καλουμένων εἰδικῶν σκρινίων (85) τυχεῖν καὶ τῶν τὰ τοιαῦτα διαψηφιζόντων (84), οὐκ ἀφανῶν ἀνδρῶν στρατείαν, ὥσπερ καὶ τὰς λοιπὰς ἡγουμένων τὸ πράγμα. "Ο μεμαθηκώς ὁ ᾿Αναστάσιος, ἐπί τε την γερουσίαν προσθεὶς (85), καὶ μῦθος εἶναι καὶ καινο πρεπὲς ἄγος τὸ πρᾶγμα δικαίως ἀποφηνάμενος, τε θέσπισε καθάπαξ ἀναιρεθῆναι, καὶ τοὺς τὴν εἴσπρο ξιν δηλοῦντας χάρτας πυρὶ παραδέδωκε. Καὶ τέλεον τὴν πρᾶξιν ἱερουργῆσαι τῷ Θεῷ βουληθείς, ἵνα μή τινι τῶν μετ' αὐτὸν ἐξῃ τὰ ἀρχαῖα αὖθις ἐνείδη ἀνακαλέσασθαι, προσποιεῖται μὲν τὸν ἀσχάλλοντα. ἀρχῶν. Τέλος Λεγέσθω τοίνυν καὶ τὸτ ἄλλα πάντα νενικηκός· τοῦτο δὲ ἐστιν ὁ ἀφόρητος φόρος, καὶ χρυσός, φρίττειν προσιούσας ποιῶν τὰς δεινὰς πεντετηρίδας. Ὄνομα μὲν γὰρ εὐπρεπὲς ἀπὸ τῶν εμπόρων τῷ πόρῳ τούτῳ τῇ θαλάττῃ δὲ ἐκείνων εἰς διάδοσιν χρωμένων, οἷς μόλις άρτου ἄρτον] προσφέρουσιν αι χείρες, ἀπόλλυνται· διαφεύγει δὲ οὐδὲ νευρογράφος. Ούς ἐγὼ πολλάκις εἶδον τὴν σμίλην εἰς οὐρανὸν αἴροντας, ὀμνύντας μὲν ἐν αὐτῇ τὰ πάντα εἶναι σφίσιν. Οὐ μὴν τοῦτό γε αὐτοὺς ἀπαλλάττει τῶν ἐγκωμίων, καὶ ὑλακτούντων, καὶ μόνον οὐ δακνόντων· οὗτος ὁ καιρὸς, ὦ βασιλεῦ, πλείω τὴν δουλείαν καθίστησιν, ἐκβάλλων ἐλευθερίας τοὺς ὑπὸ τῶν γονέων πωλου μένους, οὐχ ἵνα αὐτοῖς δέξηται τὴν τιμὴν τὸ κιβώτιον, ἀλλ᾽ ἵνα αὐτὴν ἴδωσιν εἰς τὴν τοῦ κατεπείγοντος δεξιὰν ἐρχομένην. διάδοσιν διάθεσιν, ἐγκωμίων ἐγκειμένων. Διαψηφιστεί προθείς. προτιθέναι προθείς, EVAGRII SCHOLASTICI neglectum atque toleratum, ipse regali magnificen- tia sustulit. Impositum autem erat tum aliis com- pluribus qui stipe collaticia victitabant, tum mulier- culis quæ corpore quaestum faciebant, et per abdita atque obscura urbis loca in cellis meritoriis ad stuprum prostabant : masculis praeterea qui muliebria passi fucrant, nec naturam solum ipsam, verum etiam rempublicam ignominia afficiebant. Adeo ut collatio ista vice legis proclamaret, licere cuivis incestam illam libidinem perpetrare. Porro impium illum ac detestandum quæstum qui ex hoc vectigali percipiebatur, exactores qui illud ubique colligebant, quarto quoque anno deferebant ad şummum magistratum imperii Romani: ita ut non minimą pars hæc esset magistratus, et propria, ut vocant, scrinia haberet, et numerarios qui ratiociniis hujusmodi præerant, viros non obscuros, qui istud munus, perinde ac reliqua, militiam esse censerent ª. Quod cum didicisset Anastasius, et ad senatum retulisset, scelus hoc esse, et novum quod dam atque insolens piaculum jure merito pronun- tians, leģę lata sanxit ut penitus aboleretur: et ■ Vide Euseb. p. 489, n 2. * C. G. B " VARIE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES, His verbis præfecturam prætorianam desi- guare videtur Evagrius. Hæc enim vertex erat ominium dignitatum, ut loquitur Ammianus Marcel- linus. Ad hanc igitur tributum chrysargyrum quarto quoque anno deferebatur. Certe tributa in arcam præfecturæ prætorianæ inferri solebant. Hinc est quod in lib. xii Codicis Theodosiani, titulo De lustrali collatione, legum maxima pars data est ad præfectos prætorio. Quippe lustralis collatio nihil aliud est quam chrysargyrum: aurum scilicet atque argentuin negotiatoribus indictum, seu lustralis auri collatio, et auraria functio, Sic enim vocatur in eodem titulo. Utrum porro tributum, an potius vectigal dici debeat, incertum est. quiden vocat Evagrius, quod est vectigal. Dicitur etiam vectigal in lege penultima de fustrali collatione. Aurum pœnosum id vulgo vocatum fuisse docet vetus auctor Quæstionum Veteris ac Novi Testamenti, in questione 75: Didrachma, inquit, capitum, vel tributi exactio intelligitur, non prædiorum : quod nunc pænosum aurum appellatur, quia et pauperes exigun- tur. De hoc tributo elegans est locus Libanii in Oratione contra Florentium, pag. 427, quem bic ascribam; [Sic edit. Paris, lege Quæ sic interpretor. Jam vero dicamus etiam malum illud quod reliqua cuncta longe c D superat. Id autem est tributum intolerabile, chrysar- gyrum scilicet, quo fit ut singula lustra quoties jam propinqua sunt, terrorem animis injiciant. Et nomen quidem huic collationi speciosum est ex mercatoribus, Sed cum isti mari utantur ad merces suns divendeu - das, ii quibus manus @gre panem suppeditant, fundi- tus pereunt. Nec immunis ab hoc malo sulor. Ques quidem ego sæpius vidi, scalpro ad cœlum sublato, jurantes in eo sua omnia reposita esse. Nec tamen istud eos liberat a vexatione eorum qui ipsis incum- bunt, et qui latrant, ac tantum non mordent. Hoc tempus, imperator, servorum numerum auget, spo- liat enim libertate eos qui a parentibus venundantur, non ut ipsi pretium venditionis in arcam suam refe- rant; sed ut illud in manum compulsoris transire videant. In Græco textu Libanii pro enen- davi et pro voce substitai prætorio, quatuor numerarii recensentur in Notitis imperii Romani, quorum unus erat auri numera. rius, id est auri lustralis seu chrysargyri. Erat enim inter officiales comitis sacrarum largitionum, pri- micerius scrinii aureæ massæ, et primicerius scrinii auri ideo fortasse quod portio quædam hujus vectigalis ad arcam sacrarum largitionum defereba- tur. Certe in titulo De lustrali collatione, exstat lex Valentiniani ad Florentium comitem sacrarum Targitionum. Unde apparet aliquam partem hujus functionis auraria ad largitionales titulos peru- nuisse. rarios intelligit auri lustralis, qui erant in officio praefectorum prætorio, ut supra dixi enin sunt numerarii, ut jampridem notavi ad Ammianum Marcellinum, qui alio nomine etiam rationarii dicebantur. periculo Nain idem est quod referre, proponere. Emendationem nostram confir mat codex Fellerianus, in quo diserte scriptom invcni ut conjeceram. (8) Επὶ τὴν πρώτην και κορυφαίαν τῶν (83) Ειδικών σκρινίων. Inter officiales præfecti (84) Καὶ τῶν τὰ τοιαῦτα διαψηφιζόντων. Name (85) Ἐπὶ τὴν γερουσίαν προσθείς. Scribe meo
PG 86:2681ιζ Περὶ τῶν ἀπὸ Ἀφρικῆς ἐλθόντων λαφύρων.
Αβουλίας δὲ (86) ἑαυτοῦ κατηγόρει, καὶ τῆς ἐς ἄγαν Λ ἀνοίας, λέγων· ὡς τῇ κανοδοξίᾳ τὰ πλέον δούς, τοῦ συνοίσοντος τῇ πολιτεία παρημέληκε, καὶ τὸν τοσού τον πόρον ἀνέκαθεν ἐφευρημένον, καὶ τοσούτοις χρό- νοις βεβαιωθέντα, εἰκῇ τε ἀπερισκέπτως ἀνήρτησεν, οὐ συνεὶς τὰ ἐπαρτώμενα κινδυνεύματα, ἢ τὰς στρα τιωτικὰς δαπάνας, τὸ ζῶν τοῦ πολιτεύματος τεῖχος, οὐ τὰς ἐς θεραπείαν τοῦ Θεοῦ· καὶ μηδὲν τῶν ἔνδο- δεν δεικνύς, ἀπαγγέλλει βούλεσθαι τὴν εἰρημένον ἀνασώσασθαι πόρον. Καὶ δὴ τοὺς ἐφεστηκότας προσ- καλεσάμενος, ἔφασκε μεταμελεῖσθαι μὲν, οὐκ ἔχειν δὲ ὅτι καὶ πράξει, ἢ ὅπως τὴν οἰκείαν ἁμαρτίαν διορθώσαιτο, καθάπαξ τῶν χαρτών καυθέντων, τῶν δυναμένων τὴν εἴσπραξιν δηλοῦν, Κακείνων δὲ οὐ σινι προσποιήσει, ταῖς δὲ ἀληθείαις τὴν πράξιν ὀδυ ρομένων διὰ τὸν ἐντεῦθεν αὐτοῖς περιποιούμενου ἄδικον μισθὸν, καὶ τὴν παραπλησίαν ἀπορίαν προῖς σχεμένων, προτρεπέ τε καὶ παρεκάλει, διὰ πάσης ιόντας ζητήσεως ἐξερευνῆσαι, εἴπερ εὑρεῖν δυνηθείεν διὰ τῶν ἑκασταχοῦ συγκειμένων πτυχίων τὴν τοῦ παντὸς εἰσπραξιν. Καὶ πέμψας ἑκάστῳ δαπάνας, ἐς τὴν περὶ ταῦτα συλλογὴν ἐπεμπεν, ἐπιτρέψας εκα- στον χάρτην ταῦτα σαφηνίζειν δυνάμενον, ὅποι ἂν εὑρεθείη, πρὸς αὐτὸν ἀποκομισθήναι, ἵνα μετὰ πολ- τῆς τῆς περισκέψεως καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀκριβείας, τὰ περὶ τούτων αὖθις συνταχθείη. Ως δ' οὖν μετά καιρὸν ἦκον οἱ τούτοις διακονούμενοι, χαρίεις τις ἐδόκει καὶ φαιδρότητι γαννύμενος ὁ ᾿Αναστάσιος. Έχαιρε δὲ καὶ ταῖς ἀληθείας (87) τῶν ἐσπουδασμέ των τετυχηκώς, καὶ ἀνηρώτα τὸν τρόπον, όπως τε εὕρηνται, καὶ παρὰ τίτι, καὶ εἴ τι τοιουτῷδε (1) και ταλέλειπται. Τῶν δὲ πολλοὺς καταβεβληκέναι πόνους ἐπὶ τῇ τούτων συναγωγῇ διίσχυριζομένων, ὀμνυον των τε πρὸς τοῦ βασιλέως ὡς οὐδεὶς ἕτερος χάρτης ταῦτα δηλοῦν δυνάμενος ἀνὰ πᾶν ἀπόκειται τὸ πολί- τευμα, αὖθις πυρὰν ἐξῆψε μεγάλην ἐκ τῶν ἀποκο μισθέντων χαρτίων, καὶ τὴν σποδιὰν ὕδασιν ἐπέκλυ- σεν, ἀφανίσαι τέλεον τὴν πρᾶξιν βουλόμενος· ὥστε μὴ κόνιν, μὴ τέφραν, μήτε μήν τι λείψανον τοῦ πράγματος ἧττον ἀποκαυθέντων φανῆναι. ὡς ἂν δὲ μὴ τὸ κώλυμα τῆς πράξεως τοσοῦτον ἐξάραντες. ξαιμεν ἀγνοεῖν, τί τε, καὶ ὅσα τοῖς ἀρχαιοτέροις περὶ ταύτης ἐμπαθῶς ἱστόρηται, φέρε καὶ ταῦτα παρά- θωμαι, καὶ δείξω ψευδῆ, καὶ διαφερόντως ἐξ ὧν απ τοῦ διεξήλθον. ἑαυτοῦ κατηγόρει. Εἰκή τε καὶ ἀπερισκέπτως ἀνῄρηκεν. ταῖς ἀληθείαις. ὡς ἀληθῶς. έχαιρε τετυχηκώς. B HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. chartas quæ exactionis hujus notitiam continebat incendio consumpsit. Cumque hoc vectigal, tar- quam holocaustum quoddam, Deo integre immolare vellet, ne quis forte ex imperatoribus qui post ipsum regnaturi erant, velus exactionis istius pro- bruin renovare iterum posset, dolere se simulavit. Et imprudentiæ se ipsum accusans atque extrem: dementiæ, aiebat se.inani gloriæ nimium tribuen- tem, reipublicæ commoda neglexisse, tantumque vectigal a majoribus institutum, et tam diuturni temporis spatio confirmatum, temere et inconside- rate sustulisse: ac neque imminentia pericula, neque sumptus rei militaris, qui sunt quasi viva quadam propugnacula reipublicæ, nec cos qui ad cultum Dei necessarii sunt, animo perpendisse. Nihil igitur eorum quæ in animo habebat declarans, velle se dixit supra memoratum vectigal restituere. Cumque eos qui vectigali præpositi erant, ad so evocasset, se quidem facti pœnitere fassus est : sed quid agendum sit nescire, nec qua ratione erratum suum emendare possit, chartis omnibus ex quibus vectigalis notitia percipi poterat, igne consumptis. Illis vero, non quidem simulate, sed reipsa alque ex animo vectigal deplorantibus, ob illicitum quæ- stum quem ex illo percipere consueverant; el maximam perinde difficultatem pretendentibus: hortatus est eos Anastasius, ut omnibus modis scrutarentur ac pervestigarent, num forte ex tabulis quæ singulis in locis coacervatæ essent, totius vectigalis exigendi rationem possent reperire. Constituto itaque singulis salario, ad conquirendas chartas eos misit, jubens ut quæcunque chartæ vectigalis illius notitiam suppeditare possent, ubi- cunque locorum repertæ essent, ad ipsum desti- narentur, ut singulari solertia ac diligentia, totius vectigalis ratio iterum componeretur. Reversis autem aliquanto post iis quibus id negotii manda- tum fuerat, hilaris et singulari gaudio perfusus videbatur Anastasius. Et gaudebat re vera, quippo qui id quod optabat consecutus esset. Percontaba- tur itaque quanam ratione, et apud quos repertæ fuissent chartæ, et num ex hujusmodi monumentis quidquam superesset. Illis vero afirmantibus, mul- tum se laborasse ut chartas istas conquirerent, et D per principem ipsum jurantibus nullam aliam char- tam ex qua vectigalis bujus notitia percipi possit, in univérso imperio Romano reperiri, rursus chartis quæ allatæ fuerant, in rogum conjectis, magnum excitavit incendium, et cinerem aquis nergi jussit, quo hujusmodi exactio penitus aboleretur: adeo ut nec cinis, nec favilla, nec ullum omnino hujus rei, aut combustarum chartarum vestigium relinqueretur. Sed ne, dum vectigalis hujus abolitionem tantis laudibus efferimus, ignorasse videamur quæ et qualia de hac exactione VALESII ANNOTATIONES. Paulo post scribendumn, bendum esse Quod idem est ac si - c C diceret Porro hoc adverbium. refertur ad vocem quæ præcedit, scilicet. Quod cum certissimum sit, mirum est tamen utrumque inter- pretem adverbium istud retulisse ad sequentem vocem VARIORUM. (86) 'Αβουλίας δέ. Malim scribere, 'Αβουλίας τε (87) καὶ ταῖς ἀληθείας. Nemo non videt scri- (1) Τοωντες. Legendumn το αυτόδε. W. LOWTH.
ιη Περὶ τῶν ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ υἱοῦ Ναυῆ ἀποφυγόντων Φοινίκων.
Αβουλίας δὲ (86) ἑαυτοῦ κατηγόρει, καὶ τῆς ἐς ἄγαν Λ ἀνοίας, λέγων· ὡς τῇ κανοδοξίᾳ τὰ πλέον δούς, τοῦ συνοίσοντος τῇ πολιτεία παρημέληκε, καὶ τὸν τοσού τον πόρον ἀνέκαθεν ἐφευρημένον, καὶ τοσούτοις χρό- νοις βεβαιωθέντα, εἰκῇ τε ἀπερισκέπτως ἀνήρτησεν, οὐ συνεὶς τὰ ἐπαρτώμενα κινδυνεύματα, ἢ τὰς στρα τιωτικὰς δαπάνας, τὸ ζῶν τοῦ πολιτεύματος τεῖχος, οὐ τὰς ἐς θεραπείαν τοῦ Θεοῦ· καὶ μηδὲν τῶν ἔνδο- δεν δεικνύς, ἀπαγγέλλει βούλεσθαι τὴν εἰρημένον ἀνασώσασθαι πόρον. Καὶ δὴ τοὺς ἐφεστηκότας προσ- καλεσάμενος, ἔφασκε μεταμελεῖσθαι μὲν, οὐκ ἔχειν δὲ ὅτι καὶ πράξει, ἢ ὅπως τὴν οἰκείαν ἁμαρτίαν διορθώσαιτο, καθάπαξ τῶν χαρτών καυθέντων, τῶν δυναμένων τὴν εἴσπραξιν δηλοῦν, Κακείνων δὲ οὐ σινι προσποιήσει, ταῖς δὲ ἀληθείαις τὴν πράξιν ὀδυ ρομένων διὰ τὸν ἐντεῦθεν αὐτοῖς περιποιούμενου ἄδικον μισθὸν, καὶ τὴν παραπλησίαν ἀπορίαν προῖς σχεμένων, προτρεπέ τε καὶ παρεκάλει, διὰ πάσης ιόντας ζητήσεως ἐξερευνῆσαι, εἴπερ εὑρεῖν δυνηθείεν διὰ τῶν ἑκασταχοῦ συγκειμένων πτυχίων τὴν τοῦ παντὸς εἰσπραξιν. Καὶ πέμψας ἑκάστῳ δαπάνας, ἐς τὴν περὶ ταῦτα συλλογὴν ἐπεμπεν, ἐπιτρέψας εκα- στον χάρτην ταῦτα σαφηνίζειν δυνάμενον, ὅποι ἂν εὑρεθείη, πρὸς αὐτὸν ἀποκομισθήναι, ἵνα μετὰ πολ- τῆς τῆς περισκέψεως καὶ τῆς ἐς ἄγαν ἀκριβείας, τὰ περὶ τούτων αὖθις συνταχθείη. Ως δ' οὖν μετά καιρὸν ἦκον οἱ τούτοις διακονούμενοι, χαρίεις τις ἐδόκει καὶ φαιδρότητι γαννύμενος ὁ ᾿Αναστάσιος. Έχαιρε δὲ καὶ ταῖς ἀληθείας (87) τῶν ἐσπουδασμέ των τετυχηκώς, καὶ ἀνηρώτα τὸν τρόπον, όπως τε εὕρηνται, καὶ παρὰ τίτι, καὶ εἴ τι τοιουτῷδε (1) και ταλέλειπται. Τῶν δὲ πολλοὺς καταβεβληκέναι πόνους ἐπὶ τῇ τούτων συναγωγῇ διίσχυριζομένων, ὀμνυον των τε πρὸς τοῦ βασιλέως ὡς οὐδεὶς ἕτερος χάρτης ταῦτα δηλοῦν δυνάμενος ἀνὰ πᾶν ἀπόκειται τὸ πολί- τευμα, αὖθις πυρὰν ἐξῆψε μεγάλην ἐκ τῶν ἀποκο μισθέντων χαρτίων, καὶ τὴν σποδιὰν ὕδασιν ἐπέκλυ- σεν, ἀφανίσαι τέλεον τὴν πρᾶξιν βουλόμενος· ὥστε μὴ κόνιν, μὴ τέφραν, μήτε μήν τι λείψανον τοῦ πράγματος ἧττον ἀποκαυθέντων φανῆναι. ὡς ἂν δὲ μὴ τὸ κώλυμα τῆς πράξεως τοσοῦτον ἐξάραντες. ξαιμεν ἀγνοεῖν, τί τε, καὶ ὅσα τοῖς ἀρχαιοτέροις περὶ ταύτης ἐμπαθῶς ἱστόρηται, φέρε καὶ ταῦτα παρά- θωμαι, καὶ δείξω ψευδῆ, καὶ διαφερόντως ἐξ ὧν απ τοῦ διεξήλθον. ἑαυτοῦ κατηγόρει. Εἰκή τε καὶ ἀπερισκέπτως ἀνῄρηκεν. ταῖς ἀληθείαις. ὡς ἀληθῶς. έχαιρε τετυχηκώς. B HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. chartas quæ exactionis hujus notitiam continebat incendio consumpsit. Cumque hoc vectigal, tar- quam holocaustum quoddam, Deo integre immolare vellet, ne quis forte ex imperatoribus qui post ipsum regnaturi erant, velus exactionis istius pro- bruin renovare iterum posset, dolere se simulavit. Et imprudentiæ se ipsum accusans atque extrem: dementiæ, aiebat se.inani gloriæ nimium tribuen- tem, reipublicæ commoda neglexisse, tantumque vectigal a majoribus institutum, et tam diuturni temporis spatio confirmatum, temere et inconside- rate sustulisse: ac neque imminentia pericula, neque sumptus rei militaris, qui sunt quasi viva quadam propugnacula reipublicæ, nec cos qui ad cultum Dei necessarii sunt, animo perpendisse. Nihil igitur eorum quæ in animo habebat declarans, velle se dixit supra memoratum vectigal restituere. Cumque eos qui vectigali præpositi erant, ad so evocasset, se quidem facti pœnitere fassus est : sed quid agendum sit nescire, nec qua ratione erratum suum emendare possit, chartis omnibus ex quibus vectigalis notitia percipi poterat, igne consumptis. Illis vero, non quidem simulate, sed reipsa alque ex animo vectigal deplorantibus, ob illicitum quæ- stum quem ex illo percipere consueverant; el maximam perinde difficultatem pretendentibus: hortatus est eos Anastasius, ut omnibus modis scrutarentur ac pervestigarent, num forte ex tabulis quæ singulis in locis coacervatæ essent, totius vectigalis exigendi rationem possent reperire. Constituto itaque singulis salario, ad conquirendas chartas eos misit, jubens ut quæcunque chartæ vectigalis illius notitiam suppeditare possent, ubi- cunque locorum repertæ essent, ad ipsum desti- narentur, ut singulari solertia ac diligentia, totius vectigalis ratio iterum componeretur. Reversis autem aliquanto post iis quibus id negotii manda- tum fuerat, hilaris et singulari gaudio perfusus videbatur Anastasius. Et gaudebat re vera, quippo qui id quod optabat consecutus esset. Percontaba- tur itaque quanam ratione, et apud quos repertæ fuissent chartæ, et num ex hujusmodi monumentis quidquam superesset. Illis vero afirmantibus, mul- tum se laborasse ut chartas istas conquirerent, et D per principem ipsum jurantibus nullam aliam char- tam ex qua vectigalis bujus notitia percipi possit, in univérso imperio Romano reperiri, rursus chartis quæ allatæ fuerant, in rogum conjectis, magnum excitavit incendium, et cinerem aquis nergi jussit, quo hujusmodi exactio penitus aboleretur: adeo ut nec cinis, nec favilla, nec ullum omnino hujus rei, aut combustarum chartarum vestigium relinqueretur. Sed ne, dum vectigalis hujus abolitionem tantis laudibus efferimus, ignorasse videamur quæ et qualia de hac exactione VALESII ANNOTATIONES. Paulo post scribendumn, bendum esse Quod idem est ac si - c C diceret Porro hoc adverbium. refertur ad vocem quæ præcedit, scilicet. Quod cum certissimum sit, mirum est tamen utrumque inter- pretem adverbium istud retulisse ad sequentem vocem VARIORUM. (86) 'Αβουλίας δέ. Malim scribere, 'Αβουλίας τε (87) καὶ ταῖς ἀληθείας. Nemo non videt scri- (1) Τοωντες. Legendumn το αυτόδε. W. LOWTH.
Chapter XL · Chapter XLICaput XL · Caput XLI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2683ιθ Περὶ Θευδερίχου τοῦ Γότθου καὶ τῶν ἐν Ῥώμῃ συμβάντων ὑπ’ αὐτοῦ ἄχρι τῶν χρόνων Ἰουστινιανοῦ, καὶ ὡς πάλιν ἡ Ῥώμη ὑπὸ Ῥωμαίοις γέγονεν, Οὐιττίγιδος φυγόντος ἀπ’ αὐτῆς.
ΚΕΦΑΛ. Η'. Περὶ ὧν ἱστόρησε Ζώσιμος χάριν τοῦ χρυσαρ- γύρου, καὶ Κωνσταντίνου τοῦ βασιλέως. Είρηται Ζωσίμῳ (3), ἐνὶ τῶν τῆς ἐξαγίστου καὶ μιαρᾶς τῶν Ἑλλήνων θρησκείας, μηνίσαντι τῷ Κωνσταντίνῳ, ὅτι περ πρῶτος βασιλέων τὰ Χριστια- νῶν είλετο, τὴν βδελυρὰν τῶν Ἑλλήνων καταλιπών δεισιδαιμονίαν, ὡς αὐτὸς πρῶτος το καλούμενον Χρυσάργυρον ἐπινοήσας, ἀνὰ τετραετηρίδα τὸ τοιοῦτο τέθεικε τέλος ἐσάγεσθαι· μυρίοις τε καὶ ἄλλοις τὸν εὐσεβῆ καὶ μεγαλόδωρον βλασφημήσας Κωνσταντί νον. Φησι γὰρ καὶ ἕτερα ἄστα λίαν ἀνύποιστα κατά πάσης ἐξευρεῖν τύχης, καὶ Κρίσπον τὸν παῖδα δει λαίως ἀφανίσαι, καὶ Φαῦσταν τὴν αὐτοῦ γαμετὴν ἐν βαλανείῳ ὑπὲρ τὸ μέτρον ἐκπυρωθέντι καθείρξαντα, ἐξ ἀνθρώπων μεταγαγεῖν· καθάρσιά τε παρὰ τοῖς σφῶν ἱερεῦσι ζητοῦντα τῶν τοιούτων εναγῶν φόνων, καὶ μὴ τυχόντα· μηδὲ γὰρ εἶναι τούτους ἀναφανδί, εἰπεῖν· περιτυχεῖν Αἰγυπτίῳ ἐξ Ιδηρίας ἀφιγμένω καὶ πρὸς αὐτοῦ πιστωθέντα πόσης ἁμαρτάδος είναι- ρετικὴν εἶναι τὴν Χριστιανῶν πίστιν, μεταλαβεῖν ὧν ὁ Αἰγύπτιος αὐτῷ μεταξἔδωκε · κἀντεῦθεν τὴν τα τρώαν καταλελοιπότα νόμισιν, τῆς ἀσεβείας, ὡς αὐτ τὸς ἔφη, τὴν ἀρχὴν ποιήσασθαι. Καὶ ὡς μὲν καὶ ταῦτα ψευδή, παρά πόδας δείξω. Τέως δὲ τὰ περὶ τοῦ Χρυσαργύρου λελέξεται. ΚΕΦΑΛ. ΜΑ'. Απότασις πρὸς Ζώσιμον ἐφ᾽ οἷς ἐβλασφήμησε Κωνσταντίνον καὶ Χριστιανούς. Σὺ φής, ὦ αλιτήριε καὶ παλαμναίε δαίμον, ὡς αὐτὸς ἴσην τῇ Ῥώμη πόλιν ἀνταναστῆσαι βουλόμε- νος, πρῶτα μὲν ἀνὰ μέσον Τρωάδος καὶ τοῦ Ἰλίου πρὸς κατασκευὴν πόλεως τοσαύτης εξώρμησε, καὶ θεμελίους πηξάμενος καὶ τεῖχος ἐς ύψος ἄρας, ἐπει- δή γε τόπον ἐπιτηδειότερον εὗρε τὸ Βυζάντιον, οὕτω τείχεσιν αὐτὸ περιέβαλεν, οὕτω τὴν προτέραν εὕρυνε πόλιν, τοσούτοις τε κάλλεσιν οἰκοδομιῶν ἐφαίδρυνεν, ὡς μὴ πολλῷ τῆς Ῥώμης λείπεσθαι, τοσούτοις ἔτεσι κατά σμικρὸν τὴν αύξην προσλαβοῦσα (1). Της δὲ ὡς καὶ τῷ δήμῳ τῶν Βυζαντίων σίτισιν δημοσίαν ἀπένειμε, καὶ ὡς χρυσίου πάμπολυ χρῆμα τοῖς ἁμα οἱ ἀφικομένοις ἀνὰ τὸ Βυζάντιον ἐπιδέδωκεν ἐς κατασκευὴν ἰδιωτικών οίκων. Αὐτὸς πάλιν γράφεις ἐπὶ ῥήματος, Κωνσταντίνου τελευτήσαντος, ἐς Κωνστάντιον τὸν αὐτοῦ παῖδα μόνον τα πράγματα περιελθεῖν μετά θάνατον τοῖν αὐτοῦ ἀδελφοῖν, καὶ ὡς Μαγνεντίου καὶ Βρετανίωνος τυραννησάντοιν, πειθεῖ τὸν Βρετανίωνα μετῆλθε, καὶ ἀμφοῖν τοῖν Είρηται Ζωσίμῳ. Προσλαβοῦσα. προσλαβούσης, εἰ EVAGRII SCHOLASTICI veteres scripserint affectibus suis nimium indulgentes; ea nunc in mediúm adducamus, et falsa esse, ex iis cum maxime quæ ipsi scripserunt convincamus. CAP. XL. A De iis quæ Zosimus scripsit de chrysargyro, et de Constantino imperatore. Zosimus, unus ex eorum numero qui impiam ac detestandam gentilium superstitionem secuti sunt, Constantino ob id infensus, quod primus ex impera- toribus relicta exsecrabili Græcorum superstitione Christianam religionem amplexus esset, narrat vectigal quod Chrysargyrum dicitur, ab illo primum institutum fuisse, et ut quarto quoque anno infer- retur, lege lata sancitum. Aliis præterea innumeris probris, pium et magnificentissimum Constantinum idem Zosimus proscindit. Nam et alia prorsus in- toleranda ab illo excogitata esse dicit adversus cujuscunque sortis homines, et Crispum filium miserabili exitu interemptum, Faustam denique S uxorem in balneo supra modum calefacto inclusain ac necatam fuisse. Cumque tantorum scele- rum expiationem apud suos sacerdotes quæsivisset, nec invenisset: illi enim aperte responderunt tan- tás cædes nullo lustrationis genere expiari posse : in Ægyptium quemdam qui ex Iberia venerat, incidisse. Ex quo cum didicisset, Christianorum religione omnia prorsus scelera aboleri, ea quæ Ægyptius ipsi tradiderat, amplexum fuisse. Atque ex eo tempore relicta majorum religione, impieta- B tis, sicut ipse dicit, fecisse principium. Et hæc quidem falsa esse illico ostensurus sum. Prius vero dicam de chrysargyro. CAP. XLI. Invectiva in Zosimum ob ejus in Constantinum et Christianos maledicta. C Ais igitur, o scelerate atque exitiose dæmon, Constantinum, cum urbem Romæ æmulam ædifi- care vellet, primum quidem inter Troadem et llium tantæ civitatis fundamenta jecisse, et muros in sublime erexisse: postea vero cum Byzantii situm longe commodiorem reperisset, eum locum mœni- bus cinxisse, et veterem urbem adeo amplificasse, et ædificiorum splendore tantopere exornasse, ut .urbe Roma quæ tot annorum spatio paulatim in eam magnitudinem excreverat, non multo inferior videretur. Scribis præterea, eum annonam ex publico civibus Byzantinis tribuisse, et iis qui cum ipso Byzantium migraverant, magnam viu auri D largitum esse ad privatarum ædium constructioneni. Narras etiam, ut tuis verbis utar, Constantino more tuo, summam imperii ad solum Constantium ejus- dem filium pervenisse, post mortem scilicet ambo- rum ejus fratrum. Cumque Magnentius et Vetranio tyrannidem arripuissent, Constantium blanda VARIORUM ANNOTATIONES. (;) Ail Zosimus, lib. ut, Con- stantinum chrysargyrum lustrale singulis lustris solvendum imposuisse negotiatoribus ad vilissimos usque, imo et meretricibus. Quod utrumque fal- suin esse demonstrat Baronius, et post cum. Go- thofredus in Commentario legis Cod. Theod. De lustrali collatione. (*) Legendum ad Romam vox referatur. W. Lowrn,
PG 86:2685κ Ὡς οἱ λεγόμενοι Ἔρουλοι ἐν τοῖς χρόνοις Ἰουστινιανοῦ ἐχριστιάνισαν.
στρατοπέδοιν ἁλισθέντοιν πρῶτος ὁ Κωνστάντιος (88) δημηγορήσας, τῆς τοῦ πατρὸς ἀνεμίμνησκε τοὺς στρατιώτας φιλοτιμίας, μεθ' οὗ πολλοὺς πολεμίου; διεπόνησαν, καὶ μεγίσταις ἐτιμήθησαν δωρεαῖς· καὶ ὡς τούτων ἀκούσαντες οἱ στρατιῶται, τὸν Βρετανίωνα τῆς ἐσθῆτος γυμνώσαντες, κατήγαγον τοῦ βήματος ἰδιώτην· καὶ ὡς οὐδὲν ἄχαρι πρὸς Κωνσταντίου πέπονθε, τοῦ παρὰ σοῦ τοπαῦτα μετὰ τοῦ πατρὸς βλασφημηθέντος. Πῶς τοίνυν ἀξιοῖς τὸν αὐτὸν οὕτω φιλότιμον, οὕτω μεγαλόδωρον γενέσθαι, καὶ οὕτω σμικρολόγον καὶ φειδωλὸν, ὡς τοιοῦτον ἐναγῆ πόρον ἐπιθεῖναι, τέλεον ἀγνοῶ. Οτι δὲ οὐδὲ Φαῦσταν ἢ Κρίσπον ἀνεῖλεν, οὐδὲ παρά τινος Αἰγυπτίου δια ταῦτα τῶν ἡμετέρων μυστηρίων μετέσχεν, ἄκους συγγράφοντος Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου, συνακμάσαν τος Κωνσταντίνῳ καὶ Κρίσπῳ, καὶ συγγενομένου τούτοις. Σὺ γὰρ οὐδὲ ἀκοὴν γράφεις, μήτι γε δή ἀλήθειαν, πολλοῖς ὕστερον χρόνοις ἐπὶ ᾿Αρκαδίου καὶ 'Ονωρίου μέχρι σου γέγραφας (89), ἢ καὶ μετ' αὐτοὺς γεγονώς. Γράφει δὲ ἐπὶ λέξεως ταῦτα, ἐν τῷ ὀγδόῳ λόγῳ (90) τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησιαστικῆς ἱστο ρίας Χρόνου δὲ οὐ πλείστου μεταξύ γενομένου, βασιλεύς Κωνστάντιος τὸν πάντα βίον πραότατα, καὶ τοῖς ὑπηκόοις εὐνοϊκώτατα, τῷ τε θείῳ λόγῳ προσφιλέστατα διαθέμενος, παῖδα γνήσιον Κωνσταν. τῖνον αὐτοκράτορα σεβαστὸν ἀνθ' ἑαυτοῦ καταλι τών, κοινῷ φύσεως νόμῳ τελευτᾷ τὸν βίον. Καὶ μεθ' στερα. Τούτου παῖς Κωνστάντιος εὐθὺς ἀρχόμενος, βασιλεὺς τελεώτατος καὶ σεβαστός πρὸς τῶν στρα τοπέδων, καὶ ἔτι πολύ τούτων πρότερον πρὸς αὐτοῦ τοῦ παμβασιλέως Θεοῦ ἀναγορευθείς, ζηλωτὴν ἑαυτὸν τῆς πατρικῆς περὶ τὸν ἡμέτερον λόγον εσε- βείας κατεστήσατο. Καὶ πρὸς τῷ τέλει δὲ τῆς Ἱστο- ρίας, τούτοις φησὶ τοῖς ὀνόμασιν· 'Ο δὲ, ἀρετῇ πάσῃ θεοσεβείας ἐκπρέπων, μέγιστος, νικητής Κωνσταντίνος σὺν παιδὶ Κρίσπῳ βασιλεῖ θεοφιλε- στάτῳ, καὶ κατὰ πάντα τοῦ πατρὸς ὁμοίῳ τὴν οἰκείαν Εαν ἀπελάμβανον. Οὐκ ἂν δὲ ὁ Εὐσέβιος Κρίσπον οὕτως ἐπήνεσεν, εἰ πρὸς τοῦ πατρὸς ἀνήρητο, ἐπι- βιώσας τῷ Κωνσταντίνῳ. Ὁ δὲ Θεοδώριτος ἱστορών • Κωνστάντιος, πολλούς πολεμίους διεπόνησαν, πολέμους μέχρις οὗ Οἷς καὶ τὴν συγγραφὴν ἔστησας. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A verborum persuasione Vetranioni imperium ade- B Euseb. pag. 492. @ C misse. Nam cum utriusque partis exereitus in unum convenisset, priorem Constantium verba fecisse ad milites, eisque in memoriam revocasse liberalita- tem parentis sui, quocum mulla bella confecissent, et a quo maximis donis affecti essent. Milites vero, his auditis, Vetranioni purpuram ademisse, privato babitu indulum ex tribunali abstraxisse. Eumdem tamen nihil gravius passum esse a Con- stantio, quem tu una cum patre tot maledictis lacerasti. Quonam igitur modo eumdem hominem simul adeo magnificum ac liberalem fuisse affirmes, et adeo parcum ac sordidum, ut tam dirum vectigal subditis imponeret, equidem non video. Quod autem nec Faustam nec Crispum idem Constantinus occiderit, nec ob eam causam ab homine Ægyptio sacramentum nostræ religionis acceperit, audi, si placet, testantem Eusebium Pamphili. qui iisdem temporibus floruit quibus Constantinus et Crispus vixere, et qui cum iisdem sæpe versatus est. Tu enim ne auditione quidem abs te accepta scribis, nedum vera. Quippe qui principatu Arcadii et Honorii, ad quorum usque tempora historiam tuam perduxisti, aut etiam post illos vixeris. Is igitur in octavo Ecclesiasticæ Historiæ suæ libro ad verbum ita scribit: Haud multo post imperator Constantius, vir in omni vila placidissimus; qui et clementia in subditos, et singulari erga fidem no- stram benevolentia perpetuo præditus fuerat, Con- slantinum proprium filium vice sua imperatorem alque Augustum relinquens, fatali morte defunctus est. Et paulo post : Hujus alius Constantinus, ab ipso statim exordio supremus imperator, et Augu stus, a militibus, diuque antea ab omnium inipera - torum Deo renuntiatus, paternæ erga fidem nostraın pietatis aemulatorem se praestitit. Iden Eusebius in Aine Historiæ • his utitur verbis: Constantinus vero ›mnibus religionis virtutibus ornatus, et victor „maximus, una cum filio Crispo Cæsare, Deo cha- rissimo et patri undequaque simillimo, Oriente VALESII ANNOTATIONES. ut legitur in codice Telleriano, et apud Nicephorum in libro xvi, cap. 44. Et paulo post ubi legitur scri- bendum est ut habet idem Nice- phorus. bendum est disjunctis vocibus. Atque ita legit Nicephorus, quibæc Evagrii verba sic expres- sit: Quen Nice- phori locum Joannes Langus non intellexit. Sic enim vertit: Tu namque solum rumorem mutilatum mandas litteris, non veritatem ipsum, qui longo post tempore sub Honorio et Arcadio quibus historiam tuam dedicasti, et fortasse post eorum etiam tempora longius vixeris. Sed vertendum erat: Quibus histo- riam tuam terminasti. Etenim Zosimus usque ad expugnationem urbis Romæ ab Alarico factam, opus suum perduxit, ut ex Photii Bibliotheca con- stat. Cæterum ex hoc Evagrii ac Nicéphori loco, Vossius, in libro De Historicis Græcis, affirmat Zo- simum vixisse temporibus Theodosii Junioris. Neuter tamen id de Zosimo dixit. Sed tantum aiunt Dillum sub Honorio et Arcadio quibus Historiam suam terminavit, aut etiam diu post illos, vixisse. Certe Zosimum hunc, circa Anastasii imperatoris tempora vixisse existimo. Nam et Olympiodorum Thebæum citat, qui sub Theodosio Juniore historiam suam scripsit, ut testatur Photius; et Syrianum philosophum nominat, qui Procli Diadochi magi ster fuit. Vixit autem Procius temporibus Anastasii. Denique Suidas Zosimum sophistam vixisse scribit regnante Anastasio. Quem quidem existimo eum- dem esse cum Zosimo historiarum scriptore. Plurimi enim rhetores ac sophistæ, ad scribendam historiam se contulerunt, ut tum ex Dionysio Hali- carnasseo, tum ex aliis innumeris constat. Et advocati fisci dignitas qua ornatur Zosimus, non multum abhorret a Sophistica. tur in cap. libri vui, ex quo corrigendus est Evagrius noster. - (88) Πρώτος ὁ Κωνστατῖνος. Scribendum est (89) Μέχρι σου γέγραφας. Procul dubio scri- (90) Ἐν τῷ ὀγδόῳ λόγῳ. Hic Eusebii locus legi-
κα Ὡς πάλιν ὑπὸ Γότθοις γεγονυῖαν τὴν Ῥώμην αὖθις ὁ Βελισάριος ἀνεσώσατο.
στρατοπέδοιν ἁλισθέντοιν πρῶτος ὁ Κωνστάντιος (88) δημηγορήσας, τῆς τοῦ πατρὸς ἀνεμίμνησκε τοὺς στρατιώτας φιλοτιμίας, μεθ' οὗ πολλοὺς πολεμίου; διεπόνησαν, καὶ μεγίσταις ἐτιμήθησαν δωρεαῖς· καὶ ὡς τούτων ἀκούσαντες οἱ στρατιῶται, τὸν Βρετανίωνα τῆς ἐσθῆτος γυμνώσαντες, κατήγαγον τοῦ βήματος ἰδιώτην· καὶ ὡς οὐδὲν ἄχαρι πρὸς Κωνσταντίου πέπονθε, τοῦ παρὰ σοῦ τοπαῦτα μετὰ τοῦ πατρὸς βλασφημηθέντος. Πῶς τοίνυν ἀξιοῖς τὸν αὐτὸν οὕτω φιλότιμον, οὕτω μεγαλόδωρον γενέσθαι, καὶ οὕτω σμικρολόγον καὶ φειδωλὸν, ὡς τοιοῦτον ἐναγῆ πόρον ἐπιθεῖναι, τέλεον ἀγνοῶ. Οτι δὲ οὐδὲ Φαῦσταν ἢ Κρίσπον ἀνεῖλεν, οὐδὲ παρά τινος Αἰγυπτίου δια ταῦτα τῶν ἡμετέρων μυστηρίων μετέσχεν, ἄκους συγγράφοντος Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου, συνακμάσαν τος Κωνσταντίνῳ καὶ Κρίσπῳ, καὶ συγγενομένου τούτοις. Σὺ γὰρ οὐδὲ ἀκοὴν γράφεις, μήτι γε δή ἀλήθειαν, πολλοῖς ὕστερον χρόνοις ἐπὶ ᾿Αρκαδίου καὶ 'Ονωρίου μέχρι σου γέγραφας (89), ἢ καὶ μετ' αὐτοὺς γεγονώς. Γράφει δὲ ἐπὶ λέξεως ταῦτα, ἐν τῷ ὀγδόῳ λόγῳ (90) τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησιαστικῆς ἱστο ρίας Χρόνου δὲ οὐ πλείστου μεταξύ γενομένου, βασιλεύς Κωνστάντιος τὸν πάντα βίον πραότατα, καὶ τοῖς ὑπηκόοις εὐνοϊκώτατα, τῷ τε θείῳ λόγῳ προσφιλέστατα διαθέμενος, παῖδα γνήσιον Κωνσταν. τῖνον αὐτοκράτορα σεβαστὸν ἀνθ' ἑαυτοῦ καταλι τών, κοινῷ φύσεως νόμῳ τελευτᾷ τὸν βίον. Καὶ μεθ' στερα. Τούτου παῖς Κωνστάντιος εὐθὺς ἀρχόμενος, βασιλεὺς τελεώτατος καὶ σεβαστός πρὸς τῶν στρα τοπέδων, καὶ ἔτι πολύ τούτων πρότερον πρὸς αὐτοῦ τοῦ παμβασιλέως Θεοῦ ἀναγορευθείς, ζηλωτὴν ἑαυτὸν τῆς πατρικῆς περὶ τὸν ἡμέτερον λόγον εσε- βείας κατεστήσατο. Καὶ πρὸς τῷ τέλει δὲ τῆς Ἱστο- ρίας, τούτοις φησὶ τοῖς ὀνόμασιν· 'Ο δὲ, ἀρετῇ πάσῃ θεοσεβείας ἐκπρέπων, μέγιστος, νικητής Κωνσταντίνος σὺν παιδὶ Κρίσπῳ βασιλεῖ θεοφιλε- στάτῳ, καὶ κατὰ πάντα τοῦ πατρὸς ὁμοίῳ τὴν οἰκείαν Εαν ἀπελάμβανον. Οὐκ ἂν δὲ ὁ Εὐσέβιος Κρίσπον οὕτως ἐπήνεσεν, εἰ πρὸς τοῦ πατρὸς ἀνήρητο, ἐπι- βιώσας τῷ Κωνσταντίνῳ. Ὁ δὲ Θεοδώριτος ἱστορών • Κωνστάντιος, πολλούς πολεμίους διεπόνησαν, πολέμους μέχρις οὗ Οἷς καὶ τὴν συγγραφὴν ἔστησας. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A verborum persuasione Vetranioni imperium ade- B Euseb. pag. 492. @ C misse. Nam cum utriusque partis exereitus in unum convenisset, priorem Constantium verba fecisse ad milites, eisque in memoriam revocasse liberalita- tem parentis sui, quocum mulla bella confecissent, et a quo maximis donis affecti essent. Milites vero, his auditis, Vetranioni purpuram ademisse, privato babitu indulum ex tribunali abstraxisse. Eumdem tamen nihil gravius passum esse a Con- stantio, quem tu una cum patre tot maledictis lacerasti. Quonam igitur modo eumdem hominem simul adeo magnificum ac liberalem fuisse affirmes, et adeo parcum ac sordidum, ut tam dirum vectigal subditis imponeret, equidem non video. Quod autem nec Faustam nec Crispum idem Constantinus occiderit, nec ob eam causam ab homine Ægyptio sacramentum nostræ religionis acceperit, audi, si placet, testantem Eusebium Pamphili. qui iisdem temporibus floruit quibus Constantinus et Crispus vixere, et qui cum iisdem sæpe versatus est. Tu enim ne auditione quidem abs te accepta scribis, nedum vera. Quippe qui principatu Arcadii et Honorii, ad quorum usque tempora historiam tuam perduxisti, aut etiam post illos vixeris. Is igitur in octavo Ecclesiasticæ Historiæ suæ libro ad verbum ita scribit: Haud multo post imperator Constantius, vir in omni vila placidissimus; qui et clementia in subditos, et singulari erga fidem no- stram benevolentia perpetuo præditus fuerat, Con- slantinum proprium filium vice sua imperatorem alque Augustum relinquens, fatali morte defunctus est. Et paulo post : Hujus alius Constantinus, ab ipso statim exordio supremus imperator, et Augu stus, a militibus, diuque antea ab omnium inipera - torum Deo renuntiatus, paternæ erga fidem nostraın pietatis aemulatorem se praestitit. Iden Eusebius in Aine Historiæ • his utitur verbis: Constantinus vero ›mnibus religionis virtutibus ornatus, et victor „maximus, una cum filio Crispo Cæsare, Deo cha- rissimo et patri undequaque simillimo, Oriente VALESII ANNOTATIONES. ut legitur in codice Telleriano, et apud Nicephorum in libro xvi, cap. 44. Et paulo post ubi legitur scri- bendum est ut habet idem Nice- phorus. bendum est disjunctis vocibus. Atque ita legit Nicephorus, quibæc Evagrii verba sic expres- sit: Quen Nice- phori locum Joannes Langus non intellexit. Sic enim vertit: Tu namque solum rumorem mutilatum mandas litteris, non veritatem ipsum, qui longo post tempore sub Honorio et Arcadio quibus historiam tuam dedicasti, et fortasse post eorum etiam tempora longius vixeris. Sed vertendum erat: Quibus histo- riam tuam terminasti. Etenim Zosimus usque ad expugnationem urbis Romæ ab Alarico factam, opus suum perduxit, ut ex Photii Bibliotheca con- stat. Cæterum ex hoc Evagrii ac Nicéphori loco, Vossius, in libro De Historicis Græcis, affirmat Zo- simum vixisse temporibus Theodosii Junioris. Neuter tamen id de Zosimo dixit. Sed tantum aiunt Dillum sub Honorio et Arcadio quibus Historiam suam terminavit, aut etiam diu post illos, vixisse. Certe Zosimum hunc, circa Anastasii imperatoris tempora vixisse existimo. Nam et Olympiodorum Thebæum citat, qui sub Theodosio Juniore historiam suam scripsit, ut testatur Photius; et Syrianum philosophum nominat, qui Procli Diadochi magi ster fuit. Vixit autem Procius temporibus Anastasii. Denique Suidas Zosimum sophistam vixisse scribit regnante Anastasio. Quem quidem existimo eum- dem esse cum Zosimo historiarum scriptore. Plurimi enim rhetores ac sophistæ, ad scribendam historiam se contulerunt, ut tum ex Dionysio Hali- carnasseo, tum ex aliis innumeris constat. Et advocati fisci dignitas qua ornatur Zosimus, non multum abhorret a Sophistica. tur in cap. libri vui, ex quo corrigendus est Evagrius noster. - (88) Πρώτος ὁ Κωνστατῖνος. Scribendum est (89) Μέχρι σου γέγραφας. Procul dubio scri- (90) Ἐν τῷ ὀγδόῳ λόγῳ. Hic Eusebii locus legi-
PG 86:2687κβ Ὡς καὶ Ἀβασγοὶ τηνικαῦτα ἐχριστιάνισαν.
φησιν ἐν Νικομηδείᾳ τὸν Κωνσταντῖνον πρὸς αὐτῷ και Κτησιφῶν ἥλω, Νίσιβίς τε ἐπ' ἀμφότερα τρε ℗ τῷ τέρματι τῆς βιοτῆς, τοῦ σωτηριώδους μεταλαβεῖν βαπτίσματος· ἀναβαλέσθαι δὲ μέχρι τούτου τοῦ χρό νου, ἐν Ἰορδάνῃ τῷ ποταμῷ τούτου τυχεῖν ἱμειρή μενον. Φῆς δὲ, ἐξάγιστε καὶ παμμίαρε συ, ὡς καὶ τὰ Ρωμαίων πράγματα, ἐξοῦ τὰ Χριστιανῶν ἐδείχθη. διεῤῥη τε καὶ παντάπασιν ἀπώλετο, ἢ οὐδὲν τῶν παλαιοτέρων ἀνεγνωκώς (1) εἶ, ἢ πρὸς τὴν ἀλήθειαν εθελοκακῶν. Τουναντίον γὰρ διαφανῶς δείκνυται, τῇ ήμετέρᾳ πίστει συναυξῆσαι τὰ ῾Ρωμαίων πράγμα τα. θέα τοίνυν ὡς παρ' αὐτὴν τὴν ἐν ἀνθρώποις ἐπιδημίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, Μακεδόνων σ πλείους (91) ὑπὸ Ῥωμαίων καθηρέθησαν· Αλβανία τε καὶ Ἰβηρία, καὶ Κόλχοι, καὶ "Αραβες, Ρωμαίοις ὑπετάγησαν. Καὶ Γάϊος Καίσαρ κατὰ τὴν τρίτην καὶ εἰκοστὴν καὶ ἑκατοστὴν Ὀλυμπιάδα (92) Γάλλους, καὶ Γερμανούς, καὶ Βρεττανούς, μεγάλοις ἀγῶσιν ὑπηγάγετο, καὶ τῇ Ῥωμαίων προσεποίησεν ἀρχῇ. πόλεις πεντακοσίας οικοῦντας, ὡς τοῖς ἱστορήσασιν ἀναγέγραπται. ὓς καὶ πρῶτος μετὰ τοὺς ὑπάτους εμονάρχησε, προοδοποιῶν καὶ προσάγων ἐκ πολυ- θείας, καὶ ὄχλοκρατίας, τῆς μοναρχίας τὸ σέβας, διὰ τὴν Χριστοῦ μέλλουσαν ὅσον οὔπω μοναρχίαν. Εὐθὺς καὶ ἡ Ἰουδαία ἅπασα, καὶ τὰ πρόσχωρα προσεκτήθη· ὡς καὶ πρώτην τηνικάδε ἀπογραφὴν γενέσθαι, ἐν ᾗ καὶ Χριστὸς συνανεγράφη, ἵνα Βη- θλεὲμ τὸ πέρας τῆς περὶ αὐτὴν προφητείας δημο σιεύσῃ. Λέλεκται γὰρ τῷ προφήτη Μιχαία περι αὐτῆς ὧδέ πως • Καὶ σὺ Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐ- δαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γάρ μοι ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ. ο Καὶ μετὰ τὴν ἀπότεξιν (93) Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, Αἴγυπτος Ρωμαίοις προς- ετέθη, Αὐγούστου Καίσαρος, ἐφ᾽ οὗ Χριστὸς ἐγεν· νήθη, καταγωνισαμένου παντελώς Αντώνιον καὶ Κλεοπάτραν, οἱ καὶ ἑαυτοὺς διεχρήσαντο. Μεθ' οὓς Κορνήλιος Γάλλος ἡγεμὼν Αἰγύπτου πρὸς τοῦ Αὐ γούστου Καίσαρος καθίσταται, μετὰ τοὺς Πτολε μαίους πρῶτος ἄρξας Αἰγύπτου, ὡς τοῖς ἱστοριο γράφοις πεπόνητα:. Πόσα δὲ Πέρσαι περιεκόπησαν ὑπὸ Βεντιδίου, Κουρδούλωνός τε τοῦ Νέρωνος στρατο ηγοῦ, καὶ Σευήρου, Τραϊανού (94) και Κάρου, Κατσίου τε καὶ ὑδαινάθου τοῦ ἐκ Παλμύρας, καὶ Απολλωνίου (95), καὶ ἑτέρων· ὁτάκις τε Σελεύκεια δευτέραν καὶ ὀγδοηκοστήν, Τραϊανού, Σευήρου τε καὶ Κάρου. EVAGRI SCHOLASTICI B suum recepit. Certe Eusebius, qui Constantino A superstes vixit, nunquam Crispum adeo laudasset, si is a patre interfectus fuisset. Theodoritus vero In historia sua narrat, Constantinum sub exitum vitæ, salutari lavacro initiatum fuisse Nicomedia : cum ad id usque temporis baptismum suum distu- lisset, eo quod in Jordane fluvio tingi cupiebat. Ais praeterea, o sceleratissime atque impurissime omnium mortalium, imperium Romanum ex quo Christiana religio caput efferre capit, in pejus dilapsum esse, ac funditus interiisse: seu quod corum quæ priscis temporibus contigerunt, nihil legisti sen quod adversus veritatem voluntaria malitia ferris. Contrarium enim manifeste osten- ditur, imperium scilicet Romanum simul cuni fide Dostra crevisse. Considera enim, quomodo circa adventum Christi Dei nostri in terras, plurimæ Macedonum urbes a Romanis eversæ sint: Albania Item et Iberia cum Colchis et Arabia, in potestatem populi Romani venerint. Quomodo etiam Cains Cesar olympiade centesima octogesima tertia, Gallos, Germanos ac Britannos qui quingen tas urbes habitabant, magnis præliis devicerit, et Romanorum ditioni adjunxerit, quemadmodum ab historiarum scriptoribus relatum est. Hic autem est Caesar, qui primus post consules singulare imperium obtinuit: ex plurium deorum cultu et ex turbulentæ plebis dominatione viam sternens, ac prævium inducens monarchiæ cultum, ob eam quæ mox adventura crat monarchiam Christi Mox universa Judaa, et finitime regiones imperio " Romano adjunctæ suntP: adeo ut prima tunc facta sit descriptio, in qua Christus quoque una cum aliis census est: ut Bethleem oraculi quod de ipsa editum fuerat, eventum omnibus predicaret. Nam Michæas propheta de ilia ita prædixerat. ↑ Et lu Bethleen terra Judæ, nequaquam minima es inter principes Judæ. Ex te enim egredietur mihi dux, qui regat populum meum Israel4. • Ægyplus quoque post Nativitatem Christi Dei nostri, Roma- norum ditioni accessit, cum Augustus Caesar, cujus principatu natus est Christus, Antonium et Cleopa- tram devicisset, qui se ipsos interfecere. Post hos Cornelius Gallus, præfectus Ægypti ab Augusto Caesare constituitur : primusque post Ptolemos D Euseb. pag. xvit, in notis. q Mich. v, 2. C VALESI ANNOTATIONES. Christi subacta fuerat a Romanis Macedonia. Sed et Albani et Iberi ac Colchi, diu ante Natalem Christi ab iisdem Romanis superati fuerant. Proinde quæ hic dicit Evagrius. nihil ad rem faciunt. Sed de tota hac invectiva Evagrii in Zosimum, vide, si placet, Apologiam Joannis Leunclavii, quam ille editioni Zosimi præfixit. in Nicephori Græcis exemplaribus. Sed scribendum est ex Eusebio et auctore Chronici Alexandrini. Nam viginti plus minus annis ante Natalem Christi, Ægyptus in provinciæ formam redacta est. Sic enim ordo temporum postulat. Pro Severo posset etiam scribi Verus. Hic enim de Persis insignem victoriam reportavit, ut tradunt Historiæ Augustæ scriptores. uspiam legi. VARIORUM. (91) Μακεδόνων οι πλείους. Diu ante adventum (92) Καὶ εἰκοστὴν Ὀλυμπιάδα. Sic etiam legitur (95) Καὶ μετὰ τὴν ἀπότεξιν. Fallitur Evagrius. (94) Σευήρου. Τραϊανού. Melius scriberetur (95) Καὶ 'Απολλωνίου. De hoc Apollonio nihil (4) Ανεγνωκώς el. Delenda vox posterior. W. LowTH.
κγ Ὡς καὶ οἱ τὸν Τάναϊν οἰκοῦντες τηνικαῦτα ἐχριστιάνισαν· καὶ περὶ σεισμῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ Ἀχαίᾳ γεγονότων.
φησιν ἐν Νικομηδείᾳ τὸν Κωνσταντῖνον πρὸς αὐτῷ και Κτησιφῶν ἥλω, Νίσιβίς τε ἐπ' ἀμφότερα τρε ℗ τῷ τέρματι τῆς βιοτῆς, τοῦ σωτηριώδους μεταλαβεῖν βαπτίσματος· ἀναβαλέσθαι δὲ μέχρι τούτου τοῦ χρό νου, ἐν Ἰορδάνῃ τῷ ποταμῷ τούτου τυχεῖν ἱμειρή μενον. Φῆς δὲ, ἐξάγιστε καὶ παμμίαρε συ, ὡς καὶ τὰ Ρωμαίων πράγματα, ἐξοῦ τὰ Χριστιανῶν ἐδείχθη. διεῤῥη τε καὶ παντάπασιν ἀπώλετο, ἢ οὐδὲν τῶν παλαιοτέρων ἀνεγνωκώς (1) εἶ, ἢ πρὸς τὴν ἀλήθειαν εθελοκακῶν. Τουναντίον γὰρ διαφανῶς δείκνυται, τῇ ήμετέρᾳ πίστει συναυξῆσαι τὰ ῾Ρωμαίων πράγμα τα. θέα τοίνυν ὡς παρ' αὐτὴν τὴν ἐν ἀνθρώποις ἐπιδημίαν Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, Μακεδόνων σ πλείους (91) ὑπὸ Ῥωμαίων καθηρέθησαν· Αλβανία τε καὶ Ἰβηρία, καὶ Κόλχοι, καὶ "Αραβες, Ρωμαίοις ὑπετάγησαν. Καὶ Γάϊος Καίσαρ κατὰ τὴν τρίτην καὶ εἰκοστὴν καὶ ἑκατοστὴν Ὀλυμπιάδα (92) Γάλλους, καὶ Γερμανούς, καὶ Βρεττανούς, μεγάλοις ἀγῶσιν ὑπηγάγετο, καὶ τῇ Ῥωμαίων προσεποίησεν ἀρχῇ. πόλεις πεντακοσίας οικοῦντας, ὡς τοῖς ἱστορήσασιν ἀναγέγραπται. ὓς καὶ πρῶτος μετὰ τοὺς ὑπάτους εμονάρχησε, προοδοποιῶν καὶ προσάγων ἐκ πολυ- θείας, καὶ ὄχλοκρατίας, τῆς μοναρχίας τὸ σέβας, διὰ τὴν Χριστοῦ μέλλουσαν ὅσον οὔπω μοναρχίαν. Εὐθὺς καὶ ἡ Ἰουδαία ἅπασα, καὶ τὰ πρόσχωρα προσεκτήθη· ὡς καὶ πρώτην τηνικάδε ἀπογραφὴν γενέσθαι, ἐν ᾗ καὶ Χριστὸς συνανεγράφη, ἵνα Βη- θλεὲμ τὸ πέρας τῆς περὶ αὐτὴν προφητείας δημο σιεύσῃ. Λέλεκται γὰρ τῷ προφήτη Μιχαία περι αὐτῆς ὧδέ πως • Καὶ σὺ Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐ- δαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γάρ μοι ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ. ο Καὶ μετὰ τὴν ἀπότεξιν (93) Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, Αἴγυπτος Ρωμαίοις προς- ετέθη, Αὐγούστου Καίσαρος, ἐφ᾽ οὗ Χριστὸς ἐγεν· νήθη, καταγωνισαμένου παντελώς Αντώνιον καὶ Κλεοπάτραν, οἱ καὶ ἑαυτοὺς διεχρήσαντο. Μεθ' οὓς Κορνήλιος Γάλλος ἡγεμὼν Αἰγύπτου πρὸς τοῦ Αὐ γούστου Καίσαρος καθίσταται, μετὰ τοὺς Πτολε μαίους πρῶτος ἄρξας Αἰγύπτου, ὡς τοῖς ἱστοριο γράφοις πεπόνητα:. Πόσα δὲ Πέρσαι περιεκόπησαν ὑπὸ Βεντιδίου, Κουρδούλωνός τε τοῦ Νέρωνος στρατο ηγοῦ, καὶ Σευήρου, Τραϊανού (94) και Κάρου, Κατσίου τε καὶ ὑδαινάθου τοῦ ἐκ Παλμύρας, καὶ Απολλωνίου (95), καὶ ἑτέρων· ὁτάκις τε Σελεύκεια δευτέραν καὶ ὀγδοηκοστήν, Τραϊανού, Σευήρου τε καὶ Κάρου. EVAGRI SCHOLASTICI B suum recepit. Certe Eusebius, qui Constantino A superstes vixit, nunquam Crispum adeo laudasset, si is a patre interfectus fuisset. Theodoritus vero In historia sua narrat, Constantinum sub exitum vitæ, salutari lavacro initiatum fuisse Nicomedia : cum ad id usque temporis baptismum suum distu- lisset, eo quod in Jordane fluvio tingi cupiebat. Ais praeterea, o sceleratissime atque impurissime omnium mortalium, imperium Romanum ex quo Christiana religio caput efferre capit, in pejus dilapsum esse, ac funditus interiisse: seu quod corum quæ priscis temporibus contigerunt, nihil legisti sen quod adversus veritatem voluntaria malitia ferris. Contrarium enim manifeste osten- ditur, imperium scilicet Romanum simul cuni fide Dostra crevisse. Considera enim, quomodo circa adventum Christi Dei nostri in terras, plurimæ Macedonum urbes a Romanis eversæ sint: Albania Item et Iberia cum Colchis et Arabia, in potestatem populi Romani venerint. Quomodo etiam Cains Cesar olympiade centesima octogesima tertia, Gallos, Germanos ac Britannos qui quingen tas urbes habitabant, magnis præliis devicerit, et Romanorum ditioni adjunxerit, quemadmodum ab historiarum scriptoribus relatum est. Hic autem est Caesar, qui primus post consules singulare imperium obtinuit: ex plurium deorum cultu et ex turbulentæ plebis dominatione viam sternens, ac prævium inducens monarchiæ cultum, ob eam quæ mox adventura crat monarchiam Christi Mox universa Judaa, et finitime regiones imperio " Romano adjunctæ suntP: adeo ut prima tunc facta sit descriptio, in qua Christus quoque una cum aliis census est: ut Bethleem oraculi quod de ipsa editum fuerat, eventum omnibus predicaret. Nam Michæas propheta de ilia ita prædixerat. ↑ Et lu Bethleen terra Judæ, nequaquam minima es inter principes Judæ. Ex te enim egredietur mihi dux, qui regat populum meum Israel4. • Ægyplus quoque post Nativitatem Christi Dei nostri, Roma- norum ditioni accessit, cum Augustus Caesar, cujus principatu natus est Christus, Antonium et Cleopa- tram devicisset, qui se ipsos interfecere. Post hos Cornelius Gallus, præfectus Ægypti ab Augusto Caesare constituitur : primusque post Ptolemos D Euseb. pag. xvit, in notis. q Mich. v, 2. C VALESI ANNOTATIONES. Christi subacta fuerat a Romanis Macedonia. Sed et Albani et Iberi ac Colchi, diu ante Natalem Christi ab iisdem Romanis superati fuerant. Proinde quæ hic dicit Evagrius. nihil ad rem faciunt. Sed de tota hac invectiva Evagrii in Zosimum, vide, si placet, Apologiam Joannis Leunclavii, quam ille editioni Zosimi præfixit. in Nicephori Græcis exemplaribus. Sed scribendum est ex Eusebio et auctore Chronici Alexandrini. Nam viginti plus minus annis ante Natalem Christi, Ægyptus in provinciæ formam redacta est. Sic enim ordo temporum postulat. Pro Severo posset etiam scribi Verus. Hic enim de Persis insignem victoriam reportavit, ut tradunt Historiæ Augustæ scriptores. uspiam legi. VARIORUM. (91) Μακεδόνων οι πλείους. Diu ante adventum (92) Καὶ εἰκοστὴν Ὀλυμπιάδα. Sic etiam legitur (95) Καὶ μετὰ τὴν ἀπότεξιν. Fallitur Evagrius. (94) Σευήρου. Τραϊανού. Melius scriberetur (95) Καὶ 'Απολλωνίου. De hoc Apollonio nihil (4) Ανεγνωκώς el. Delenda vox posterior. W. LowTH.
PG 86:2689κδ Περὶ Ναρσοῦ τοῦ στρατηγοῦ καὶ θεοφιλείας αὐτοῦ.
πομένη, Αρμένειά τε καὶ τὰ πλησιάζοντα ἔθνη 'Ρω- μαίοις προσετέθη, μεθ᾿ ἑτέρων ἱστορεῖς. Μικροῦ δέ με διέλαθεν & σὺ γράφεις τὸν Κωνσταντίνον κατα- πράξασθαι, μάλα γεννικῶς καὶ ἀνδρείως τῆς Ῥω μαίων ἐξηγησάμενον ἀρχῆς μετὰ τῆς ἡμετέρας θρησκείας, καὶ οἷα πέπονθεν Ἰουλιανὸς ὁ σὸς καὶ τῶν σῶν ὀργίων θιασώτης, τηλικαῦτα τραύματα τῇ πολιτεία καταλελοιπώς. Εἰ δέ τι τῶν προφητευθέν των περὶ τῆς τοῦ κόσμου τελευτῆς ἢ προοίμιον εἴληφεν, ἢ καὶ τὸ πέρας δέξεται, μείζονος ἐστιν οικονομίας, ἢ κατὰ σέ. Εξετάσωμεν δὲ εἰ δοκεῖ, ὅπως οἱ τὰ Ἑλλήνων πρεσβεύσαντες βασιλεῖς, καὶ ὅπως οἱ τὰ τοῦ Χριστοῦ ζηλώσαντες, τὴν βασι λείαν ἀπέθεντο. Οὐ πρῶτος Γάϊος Ιούλιος Καίσαρ μοναρχήσας, δολοφονηθεὶς τὸν βίον κατέστρεψεν ; οὐ δεύτερον τὸν ἔκγονον Τιβερίου Γάϊον τῶν ἐν τοῖς Β στρατεύμασιν ἔνιοι ξίφεσι διεχρήσαντο; οὐ Νέρων πρός τινος τῶν οἰκείων ἀνῃρέθη; οὐ Γάλβας τὰ καραπλήσια πέπονθεν ; Όθων τε καὶ Βιτέλλιος οἱ τρεῖς βασιλεύσαντες μόνους ἐκκαίδεκα μήνας. Τίτον δὲ βασιλεύσαντα, οὐ Δομετιανός φαρμάκοις ἀδελφὸν ὄντα γε αὐτοῦ, ἀνεῖλεν ; οὐ Δομετιανός πρὸς τοῦ Στεφάνου δειλαίως τῶν ἐντεῦθεν μετέστη ; Τί δὲ καὶ περὶ Κομόδου φής ; Οὐχ οὗτος ὑπὸ Ναρκίσσου τὸν βίον ἀπέλιπεν; Περτίναξ ", καὶ Ἰουλιανός, οὐ τῶν αὐτῶν Ετυχον; Αντωνίνος δὲ ὁ Σευήρου, οὐ Γέταν τὴν ἀδελ- φὸν διέφθειρε, τὰ παραπλήσια καὶ αὐτὸς παθὼν ὑπὸ Μαρτιαλίου ; Τί δὲ καὶ Μακρίνος, οὐ περὶ Βυ- ζάντιον αἰχμαλώτου δίκην περιαχθείς, πρὸς τῶν σφετέρων στρατιωτῶν ἐμιαιφονήθη; Καὶ Αυρήλιος δὲ ᾿Αντωνῖνος ὁ ἐξ Ἐμέσης, οὐ μετὰ τῆς μητρὸς “ κατεσφάγη; Ο δέ γε μετ' αὐτὸν ᾿Αλέξανδρος, οὐ τῷ αὐτῷ σὺν τῇ μητρὶ περιπέπτωκε δράματι; Τί ἂν εἴποιμεν καὶ περὶ Μαξιμίνου, πρὸς τῆς οἰκείας στρα- τιᾶς ἀναιρεθέντος, ἢ Γορδιανοῦ ἐπιβουλεύμασι δι Φιλίππου ὑπὸ τῶν οἰκείων στρατιωτῶν τὴν τέλειον ὑπελθόντος ἡμέραν; Λέγε δὲ σύ, όπως το Φίλιππος, καὶ ὁ μετ᾿ αὐτὸν Δέκιος, οὐχ ὑπὸ τῶν πολεμίων διεφθάρησαν ; καὶ Γάλλος δὲ καὶ Βουλουσιανός, οὐχ ὑπὸ τῶν οἰκείων δυνάμεων τῆς σφῶν ζωῆς ἐξώσθης σαν ; Τί δαί, καὶ Αἰμιλιανός, οὐ τοῖς αὐτοῖς περιπέ πτωκεν; Ουαλεριανὸς δὲ, οὐ δορυάλωτος γενόμενος, ὑπὸ Περσῶν περιήγετο ; Γαλλιήνου δὲ δολοφονηθέν τος, καὶ Καρίνου σφαγιασθέντος, ἐς Διοκλητιανὸν τὰ πράγματα περιέστη, καὶ οὓς αὐτὸς είλετο συνάρχειν αὐτῷ· ἐξ ὧν Ερκούλιος Μαξιμιανός καὶ Μαξέντιος ὁ τούτου παῖς, καὶ Λικίννιος δὲ, ἐς ἔσχατα διεφθάρη - σαν. Εξότου δὲ Κωνσταντίνος ὁ παναοίδιμος παρει- λήφει τὴν ἀρχὴν, καὶ τὴν ἐπώνυμον αὐτῷ πόλιν δειμάμενος τῷ Χριστῷ ἀνατέθεικεν, άθρει δή μοι εξ τις τῶν ἐν αὐτῇ βασιλέων, Ἰουλιανοῦ δίχα τοῦ ἱερο φάντου σου καὶ βασιλέως, ἢ πρὸς τῶν οἰκείων ἢ τῶν ἐναντίων διεφθάρη, ἢ ὅλως τύραννος βασιλέως κατα εδυνάστευσεν, ή μόνον Βασιλίσκου (96) ἐξώσαντος Περτίναξ τε. ἐπιβουλεύματι. σχου. πλην μόνον HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A Ægyplum rexit, ut ab historiarum scriptoribus traditum est. Jam vero quot regiones ademptæ sint Persis a Ventidio et a Corbulone Neronis duce: Severo item ac Trajano et Caro; a Cassio quoque et Odænatho Palmyreno et Apollonio et ab aliis: quoties præterea Seleucia et Ctesiphon urbes capta sint; quoties Nisibis, nunc ad Romanos, nunc ad Persas transiens; Armenia denique ac finitimæ gentes Romano imperio adjunctæ fuerint; tu una cum reliquis scriptoribus refers. Sed pene omise- rani ea quæ tu scribis confecta esse a Constantino, qui cum nostram religionem profiteretur, imperium Romanum strenue ac fortiter administravit : et quanta perpessus sit Julianus tuus, corunidem tecum mysteriorum particeps, qui tot ac tantas clades intulit reipublica. Utrum vero corum qua de mundi exitu prædicta sunt, aut aliquod jam pro- Judium acceperit, aut finem sortiturus sit, altioris eat dispensationis, quam ut tu capere possis. Ex- pendamus autem, si placet, quonam modo impera- tores qui gentilium superstitionem profitebantur, et quonam modo qui religionem Christi amplexi sunt, regnandi simul ac vivendi finem fecerint. Annon Caius Julius Cæsar, qui primus singulare imperium obtinuit, per fraudem atque insidias interfectus, ex hac luce migravit? Annon alterum Caium Tiberii nepotem, quidam milites gladiis obtruncarunt ? Nunquid Nero a quodam ex dome- sticis trucidatus est? Annon Galba similem exitum vitæ habuit: Otho ¯item ac Vitellius : qui tres, sedecim duntaxat mensium spatio imperarunt. D nonne simili exitu una cum matre iuteriit? Quid C Titum quoque imperatorem nunquid Domitianus ejus frater veneno interfecit? Ipse vero Domitianus nunquid a Stephano necatus, miserabili exitu periit? Quid de Commodo dices? Annon illi Narcis- sus violentas manus intulit? Pertinax quoque et, Julianas, nunquid similia passi sunt? Jam vero Antoninus Severi Alius, nonne Getam fratreın inter- fecit, et ipse postea simili mortis genere sublatus est a Martiale ? Quid Macrinus, nonne circa Byzan- tium captivi instar circumductus, a suis militibus nefarie trucidatus est? Aurelius item Antoninus ortus ex urbe Emesa, nonne una cum matre con- fossus interiit? Et qui illi successit Alexander, dicam de Maximino, qui a propriis militibus intc- remptus est? Quid de Gordiano, qui insidiis Phi- lippi a militibus suis necatus ultimum diem clausit? Jam vero Philippus et Decius, dic mihi, ques, annon ab hostibus interfecti sunt? Gallus autem er Volusianus nonne a suis exercitibus sunt necati ? Emilianus quoque nonne simili exitu interiit? Jam Valerianus, nonne in prælio captus, a Persis circumductus cst ? Denique Gallieno per fraudem VARIA LECTIONES. C. C. C. C. VALES ANNOTATIONES. Mallem tamen dicere, etc. (96) Η μόνον Βασιλίσκου. 1n manuscripto codice Telleriano scriptum inveni, ή μόνον Βασιλέα
κε Ὡς ὁ Χοσρόης φθόνῳ τακεὶς ἐπὶ ταῖς εὐημερίαις Ἰουστινιανοῦ, κατὰ Ῥωμαίων ἐστράτευσεν, καὶ πλείστας πόλεις καθεῖλε Ῥωμαϊκάς, ἐν αἷς καὶ τὴν μεγάλην Ἀντιόχειαν.
πομένη, Αρμένειά τε καὶ τὰ πλησιάζοντα ἔθνη 'Ρω- μαίοις προσετέθη, μεθ᾿ ἑτέρων ἱστορεῖς. Μικροῦ δέ με διέλαθεν & σὺ γράφεις τὸν Κωνσταντίνον κατα- πράξασθαι, μάλα γεννικῶς καὶ ἀνδρείως τῆς Ῥω μαίων ἐξηγησάμενον ἀρχῆς μετὰ τῆς ἡμετέρας θρησκείας, καὶ οἷα πέπονθεν Ἰουλιανὸς ὁ σὸς καὶ τῶν σῶν ὀργίων θιασώτης, τηλικαῦτα τραύματα τῇ πολιτεία καταλελοιπώς. Εἰ δέ τι τῶν προφητευθέν των περὶ τῆς τοῦ κόσμου τελευτῆς ἢ προοίμιον εἴληφεν, ἢ καὶ τὸ πέρας δέξεται, μείζονος ἐστιν οικονομίας, ἢ κατὰ σέ. Εξετάσωμεν δὲ εἰ δοκεῖ, ὅπως οἱ τὰ Ἑλλήνων πρεσβεύσαντες βασιλεῖς, καὶ ὅπως οἱ τὰ τοῦ Χριστοῦ ζηλώσαντες, τὴν βασι λείαν ἀπέθεντο. Οὐ πρῶτος Γάϊος Ιούλιος Καίσαρ μοναρχήσας, δολοφονηθεὶς τὸν βίον κατέστρεψεν ; οὐ δεύτερον τὸν ἔκγονον Τιβερίου Γάϊον τῶν ἐν τοῖς Β στρατεύμασιν ἔνιοι ξίφεσι διεχρήσαντο; οὐ Νέρων πρός τινος τῶν οἰκείων ἀνῃρέθη; οὐ Γάλβας τὰ καραπλήσια πέπονθεν ; Όθων τε καὶ Βιτέλλιος οἱ τρεῖς βασιλεύσαντες μόνους ἐκκαίδεκα μήνας. Τίτον δὲ βασιλεύσαντα, οὐ Δομετιανός φαρμάκοις ἀδελφὸν ὄντα γε αὐτοῦ, ἀνεῖλεν ; οὐ Δομετιανός πρὸς τοῦ Στεφάνου δειλαίως τῶν ἐντεῦθεν μετέστη ; Τί δὲ καὶ περὶ Κομόδου φής ; Οὐχ οὗτος ὑπὸ Ναρκίσσου τὸν βίον ἀπέλιπεν; Περτίναξ ", καὶ Ἰουλιανός, οὐ τῶν αὐτῶν Ετυχον; Αντωνίνος δὲ ὁ Σευήρου, οὐ Γέταν τὴν ἀδελ- φὸν διέφθειρε, τὰ παραπλήσια καὶ αὐτὸς παθὼν ὑπὸ Μαρτιαλίου ; Τί δὲ καὶ Μακρίνος, οὐ περὶ Βυ- ζάντιον αἰχμαλώτου δίκην περιαχθείς, πρὸς τῶν σφετέρων στρατιωτῶν ἐμιαιφονήθη; Καὶ Αυρήλιος δὲ ᾿Αντωνῖνος ὁ ἐξ Ἐμέσης, οὐ μετὰ τῆς μητρὸς “ κατεσφάγη; Ο δέ γε μετ' αὐτὸν ᾿Αλέξανδρος, οὐ τῷ αὐτῷ σὺν τῇ μητρὶ περιπέπτωκε δράματι; Τί ἂν εἴποιμεν καὶ περὶ Μαξιμίνου, πρὸς τῆς οἰκείας στρα- τιᾶς ἀναιρεθέντος, ἢ Γορδιανοῦ ἐπιβουλεύμασι δι Φιλίππου ὑπὸ τῶν οἰκείων στρατιωτῶν τὴν τέλειον ὑπελθόντος ἡμέραν; Λέγε δὲ σύ, όπως το Φίλιππος, καὶ ὁ μετ᾿ αὐτὸν Δέκιος, οὐχ ὑπὸ τῶν πολεμίων διεφθάρησαν ; καὶ Γάλλος δὲ καὶ Βουλουσιανός, οὐχ ὑπὸ τῶν οἰκείων δυνάμεων τῆς σφῶν ζωῆς ἐξώσθης σαν ; Τί δαί, καὶ Αἰμιλιανός, οὐ τοῖς αὐτοῖς περιπέ πτωκεν; Ουαλεριανὸς δὲ, οὐ δορυάλωτος γενόμενος, ὑπὸ Περσῶν περιήγετο ; Γαλλιήνου δὲ δολοφονηθέν τος, καὶ Καρίνου σφαγιασθέντος, ἐς Διοκλητιανὸν τὰ πράγματα περιέστη, καὶ οὓς αὐτὸς είλετο συνάρχειν αὐτῷ· ἐξ ὧν Ερκούλιος Μαξιμιανός καὶ Μαξέντιος ὁ τούτου παῖς, καὶ Λικίννιος δὲ, ἐς ἔσχατα διεφθάρη - σαν. Εξότου δὲ Κωνσταντίνος ὁ παναοίδιμος παρει- λήφει τὴν ἀρχὴν, καὶ τὴν ἐπώνυμον αὐτῷ πόλιν δειμάμενος τῷ Χριστῷ ἀνατέθεικεν, άθρει δή μοι εξ τις τῶν ἐν αὐτῇ βασιλέων, Ἰουλιανοῦ δίχα τοῦ ἱερο φάντου σου καὶ βασιλέως, ἢ πρὸς τῶν οἰκείων ἢ τῶν ἐναντίων διεφθάρη, ἢ ὅλως τύραννος βασιλέως κατα εδυνάστευσεν, ή μόνον Βασιλίσκου (96) ἐξώσαντος Περτίναξ τε. ἐπιβουλεύματι. σχου. πλην μόνον HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A Ægyplum rexit, ut ab historiarum scriptoribus traditum est. Jam vero quot regiones ademptæ sint Persis a Ventidio et a Corbulone Neronis duce: Severo item ac Trajano et Caro; a Cassio quoque et Odænatho Palmyreno et Apollonio et ab aliis: quoties præterea Seleucia et Ctesiphon urbes capta sint; quoties Nisibis, nunc ad Romanos, nunc ad Persas transiens; Armenia denique ac finitimæ gentes Romano imperio adjunctæ fuerint; tu una cum reliquis scriptoribus refers. Sed pene omise- rani ea quæ tu scribis confecta esse a Constantino, qui cum nostram religionem profiteretur, imperium Romanum strenue ac fortiter administravit : et quanta perpessus sit Julianus tuus, corunidem tecum mysteriorum particeps, qui tot ac tantas clades intulit reipublica. Utrum vero corum qua de mundi exitu prædicta sunt, aut aliquod jam pro- Judium acceperit, aut finem sortiturus sit, altioris eat dispensationis, quam ut tu capere possis. Ex- pendamus autem, si placet, quonam modo impera- tores qui gentilium superstitionem profitebantur, et quonam modo qui religionem Christi amplexi sunt, regnandi simul ac vivendi finem fecerint. Annon Caius Julius Cæsar, qui primus singulare imperium obtinuit, per fraudem atque insidias interfectus, ex hac luce migravit? Annon alterum Caium Tiberii nepotem, quidam milites gladiis obtruncarunt ? Nunquid Nero a quodam ex dome- sticis trucidatus est? Annon Galba similem exitum vitæ habuit: Otho ¯item ac Vitellius : qui tres, sedecim duntaxat mensium spatio imperarunt. D nonne simili exitu una cum matre iuteriit? Quid C Titum quoque imperatorem nunquid Domitianus ejus frater veneno interfecit? Ipse vero Domitianus nunquid a Stephano necatus, miserabili exitu periit? Quid de Commodo dices? Annon illi Narcis- sus violentas manus intulit? Pertinax quoque et, Julianas, nunquid similia passi sunt? Jam vero Antoninus Severi Alius, nonne Getam fratreın inter- fecit, et ipse postea simili mortis genere sublatus est a Martiale ? Quid Macrinus, nonne circa Byzan- tium captivi instar circumductus, a suis militibus nefarie trucidatus est? Aurelius item Antoninus ortus ex urbe Emesa, nonne una cum matre con- fossus interiit? Et qui illi successit Alexander, dicam de Maximino, qui a propriis militibus intc- remptus est? Quid de Gordiano, qui insidiis Phi- lippi a militibus suis necatus ultimum diem clausit? Jam vero Philippus et Decius, dic mihi, ques, annon ab hostibus interfecti sunt? Gallus autem er Volusianus nonne a suis exercitibus sunt necati ? Emilianus quoque nonne simili exitu interiit? Jam Valerianus, nonne in prælio captus, a Persis circumductus cst ? Denique Gallieno per fraudem VARIA LECTIONES. C. C. C. C. VALES ANNOTATIONES. Mallem tamen dicere, etc. (96) Η μόνον Βασιλίσκου. 1n manuscripto codice Telleriano scriptum inveni, ή μόνον Βασιλέα
Chapter XLIICaput XLII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
κς Περὶ τοῦ γεγονότος θαύματος ἐν Ἀπαμείᾳ τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ.
πομένη, Αρμένειά τε καὶ τὰ πλησιάζοντα ἔθνη 'Ρω- μαίοις προσετέθη, μεθ᾿ ἑτέρων ἱστορεῖς. Μικροῦ δέ με διέλαθεν & σὺ γράφεις τὸν Κωνσταντίνον κατα- πράξασθαι, μάλα γεννικῶς καὶ ἀνδρείως τῆς Ῥω μαίων ἐξηγησάμενον ἀρχῆς μετὰ τῆς ἡμετέρας θρησκείας, καὶ οἷα πέπονθεν Ἰουλιανὸς ὁ σὸς καὶ τῶν σῶν ὀργίων θιασώτης, τηλικαῦτα τραύματα τῇ πολιτεία καταλελοιπώς. Εἰ δέ τι τῶν προφητευθέν των περὶ τῆς τοῦ κόσμου τελευτῆς ἢ προοίμιον εἴληφεν, ἢ καὶ τὸ πέρας δέξεται, μείζονος ἐστιν οικονομίας, ἢ κατὰ σέ. Εξετάσωμεν δὲ εἰ δοκεῖ, ὅπως οἱ τὰ Ἑλλήνων πρεσβεύσαντες βασιλεῖς, καὶ ὅπως οἱ τὰ τοῦ Χριστοῦ ζηλώσαντες, τὴν βασι λείαν ἀπέθεντο. Οὐ πρῶτος Γάϊος Ιούλιος Καίσαρ μοναρχήσας, δολοφονηθεὶς τὸν βίον κατέστρεψεν ; οὐ δεύτερον τὸν ἔκγονον Τιβερίου Γάϊον τῶν ἐν τοῖς Β στρατεύμασιν ἔνιοι ξίφεσι διεχρήσαντο; οὐ Νέρων πρός τινος τῶν οἰκείων ἀνῃρέθη; οὐ Γάλβας τὰ καραπλήσια πέπονθεν ; Όθων τε καὶ Βιτέλλιος οἱ τρεῖς βασιλεύσαντες μόνους ἐκκαίδεκα μήνας. Τίτον δὲ βασιλεύσαντα, οὐ Δομετιανός φαρμάκοις ἀδελφὸν ὄντα γε αὐτοῦ, ἀνεῖλεν ; οὐ Δομετιανός πρὸς τοῦ Στεφάνου δειλαίως τῶν ἐντεῦθεν μετέστη ; Τί δὲ καὶ περὶ Κομόδου φής ; Οὐχ οὗτος ὑπὸ Ναρκίσσου τὸν βίον ἀπέλιπεν; Περτίναξ ", καὶ Ἰουλιανός, οὐ τῶν αὐτῶν Ετυχον; Αντωνίνος δὲ ὁ Σευήρου, οὐ Γέταν τὴν ἀδελ- φὸν διέφθειρε, τὰ παραπλήσια καὶ αὐτὸς παθὼν ὑπὸ Μαρτιαλίου ; Τί δὲ καὶ Μακρίνος, οὐ περὶ Βυ- ζάντιον αἰχμαλώτου δίκην περιαχθείς, πρὸς τῶν σφετέρων στρατιωτῶν ἐμιαιφονήθη; Καὶ Αυρήλιος δὲ ᾿Αντωνῖνος ὁ ἐξ Ἐμέσης, οὐ μετὰ τῆς μητρὸς “ κατεσφάγη; Ο δέ γε μετ' αὐτὸν ᾿Αλέξανδρος, οὐ τῷ αὐτῷ σὺν τῇ μητρὶ περιπέπτωκε δράματι; Τί ἂν εἴποιμεν καὶ περὶ Μαξιμίνου, πρὸς τῆς οἰκείας στρα- τιᾶς ἀναιρεθέντος, ἢ Γορδιανοῦ ἐπιβουλεύμασι δι Φιλίππου ὑπὸ τῶν οἰκείων στρατιωτῶν τὴν τέλειον ὑπελθόντος ἡμέραν; Λέγε δὲ σύ, όπως το Φίλιππος, καὶ ὁ μετ᾿ αὐτὸν Δέκιος, οὐχ ὑπὸ τῶν πολεμίων διεφθάρησαν ; καὶ Γάλλος δὲ καὶ Βουλουσιανός, οὐχ ὑπὸ τῶν οἰκείων δυνάμεων τῆς σφῶν ζωῆς ἐξώσθης σαν ; Τί δαί, καὶ Αἰμιλιανός, οὐ τοῖς αὐτοῖς περιπέ πτωκεν; Ουαλεριανὸς δὲ, οὐ δορυάλωτος γενόμενος, ὑπὸ Περσῶν περιήγετο ; Γαλλιήνου δὲ δολοφονηθέν τος, καὶ Καρίνου σφαγιασθέντος, ἐς Διοκλητιανὸν τὰ πράγματα περιέστη, καὶ οὓς αὐτὸς είλετο συνάρχειν αὐτῷ· ἐξ ὧν Ερκούλιος Μαξιμιανός καὶ Μαξέντιος ὁ τούτου παῖς, καὶ Λικίννιος δὲ, ἐς ἔσχατα διεφθάρη - σαν. Εξότου δὲ Κωνσταντίνος ὁ παναοίδιμος παρει- λήφει τὴν ἀρχὴν, καὶ τὴν ἐπώνυμον αὐτῷ πόλιν δειμάμενος τῷ Χριστῷ ἀνατέθεικεν, άθρει δή μοι εξ τις τῶν ἐν αὐτῇ βασιλέων, Ἰουλιανοῦ δίχα τοῦ ἱερο φάντου σου καὶ βασιλέως, ἢ πρὸς τῶν οἰκείων ἢ τῶν ἐναντίων διεφθάρη, ἢ ὅλως τύραννος βασιλέως κατα εδυνάστευσεν, ή μόνον Βασιλίσκου (96) ἐξώσαντος Περτίναξ τε. ἐπιβουλεύματι. σχου. πλην μόνον HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A Ægyplum rexit, ut ab historiarum scriptoribus traditum est. Jam vero quot regiones ademptæ sint Persis a Ventidio et a Corbulone Neronis duce: Severo item ac Trajano et Caro; a Cassio quoque et Odænatho Palmyreno et Apollonio et ab aliis: quoties præterea Seleucia et Ctesiphon urbes capta sint; quoties Nisibis, nunc ad Romanos, nunc ad Persas transiens; Armenia denique ac finitimæ gentes Romano imperio adjunctæ fuerint; tu una cum reliquis scriptoribus refers. Sed pene omise- rani ea quæ tu scribis confecta esse a Constantino, qui cum nostram religionem profiteretur, imperium Romanum strenue ac fortiter administravit : et quanta perpessus sit Julianus tuus, corunidem tecum mysteriorum particeps, qui tot ac tantas clades intulit reipublica. Utrum vero corum qua de mundi exitu prædicta sunt, aut aliquod jam pro- Judium acceperit, aut finem sortiturus sit, altioris eat dispensationis, quam ut tu capere possis. Ex- pendamus autem, si placet, quonam modo impera- tores qui gentilium superstitionem profitebantur, et quonam modo qui religionem Christi amplexi sunt, regnandi simul ac vivendi finem fecerint. Annon Caius Julius Cæsar, qui primus singulare imperium obtinuit, per fraudem atque insidias interfectus, ex hac luce migravit? Annon alterum Caium Tiberii nepotem, quidam milites gladiis obtruncarunt ? Nunquid Nero a quodam ex dome- sticis trucidatus est? Annon Galba similem exitum vitæ habuit: Otho ¯item ac Vitellius : qui tres, sedecim duntaxat mensium spatio imperarunt. D nonne simili exitu una cum matre iuteriit? Quid C Titum quoque imperatorem nunquid Domitianus ejus frater veneno interfecit? Ipse vero Domitianus nunquid a Stephano necatus, miserabili exitu periit? Quid de Commodo dices? Annon illi Narcis- sus violentas manus intulit? Pertinax quoque et, Julianas, nunquid similia passi sunt? Jam vero Antoninus Severi Alius, nonne Getam fratreın inter- fecit, et ipse postea simili mortis genere sublatus est a Martiale ? Quid Macrinus, nonne circa Byzan- tium captivi instar circumductus, a suis militibus nefarie trucidatus est? Aurelius item Antoninus ortus ex urbe Emesa, nonne una cum matre con- fossus interiit? Et qui illi successit Alexander, dicam de Maximino, qui a propriis militibus intc- remptus est? Quid de Gordiano, qui insidiis Phi- lippi a militibus suis necatus ultimum diem clausit? Jam vero Philippus et Decius, dic mihi, ques, annon ab hostibus interfecti sunt? Gallus autem er Volusianus nonne a suis exercitibus sunt necati ? Emilianus quoque nonne simili exitu interiit? Jam Valerianus, nonne in prælio captus, a Persis circumductus cst ? Denique Gallieno per fraudem VARIA LECTIONES. C. C. C. C. VALES ANNOTATIONES. Mallem tamen dicere, etc. (96) Η μόνον Βασιλίσκου. 1n manuscripto codice Telleriano scriptum inveni, ή μόνον Βασιλέα
PG 86:2691κζ Περὶ τῆς εἰς Ἔδεσαν ἐκστρατείας Χοσρόου.
2691 EVAGRII SCHOLASTICI 2892 το. Πείθομαι καὶ περὶ Ουάλεντος λέγοντί σαι, τοσαύ τα κατεργασαμένου Χριστιανοῖς κακά. Περὶ γὰρ ἑτέρου, οὐδὲ σὺ αὐτὸς φής. Ταῦτα μηδεὶς οιέσθω πάρεργα τῆς ἱστορίας τυγχάνειν τῆς ἐκκλησιαστι κῆς, πάνυ μὲν οὖν χρειώδη καὶ συνεκτικά, διὰ τὸ τοὺς Ελλήνων ἱστοριογράφους, ἐθελοκακεῖν τ8 πρὸς τὴν ἀκρίβειαν. Ἴωμεν δὲ καὶ ἐπὶ τὰ λειπόμενα των Αναστασίου πράξεων. interfecto, et Carino obtruncato, rerum summa ad A Ζήνωνα, πρὸς οὗ καὶ κατελύθη, καὶ τὸν βίον ἀπέθεσ Diocletianum pervenit, et ad eos quos Diocletianus collegas imperii sibi adjunxit. Ex quibus Maximia- nus Herculius et filius ejus Maxentius ac Licinius, funditus deleti interierunt. Verum ex quo Constan- tinus omni laude dignissimus imperium suscepit, et urbem sui nominis a se conditam Cbristo dedi- cavit; circumspice, quæso, utrum quisquam eorum qui în ea civitate imperarunt, excepto Juliano, pontilice tuo atque imperatore, vel a suis civibus, vel ab hostibus sit occisus: et an tyrannus aliquis imperatorem unquam superaverit, excepto duntaxat Basilisco, qui Zenonem imperio expulit: ab eodem tamen Zenone postea profligatus, vitam simul cum imperio amisit. De Valente quoque assentior iis que scribis, quippe qui Christianos tot ac tantis malis vexavit. Alium enim imperatorem præter istos, ne tu quidem potes dicere. Porro nemo existimet, hæc ab instituto historiæ ecclesiasticæ aliena esse : quin potius utilissima ac prorsus necessaria, propterea quod ger.tiles bistoriæ scriptores accn- ralai rerum cognitionem de industria obscurare nituntur. Vorum ad reliqua Anastasii gesta jam redeamus. CAP. XLII. De auraria pensione. Ea quidem quæ superius commemoravi, præclare et pro imperatoria majestate ab Anastasio gesta sunt. Idem tamen quædamegit, prioribus illis mi- nime respondentia. Nam et chrysoteliam, id est, auri collationem excogitavit, et militarem sumptum 378 gravissimo pretio taxavit in damnum provin- 69 C. G. ἐθελοκακοῦν. B KE AA. MB'. Περὶ τῆς χρυσοτελείας. Τὰ μὲν οὖν λελεγμένα, βασιλικῶς τῷ ᾿Αναστασίῳ κατώρθωτο. Πέπραχε δὴ τούτων οὐκ ἄξια, τήν τε καλουμένην χρυσοτέλειαν (97) ἐπινοήσας, καὶ ἀπεμ- πολήσας τὴν στρατιωτικὴν δαπάνην (98) κατὰ τῶν συντελῶν (99) ἐς τὸ βαρύτατον. Περιείλε δὲ καὶ τὴν τῶν φόρων ἔσπραξιν ἐκ τῶν βουλευτηρίων. (1), τοὺς VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. sit xpudoreiz, difficile est divinare, cum Evagrins noster nudum nomen posuisse contentus, rem ipsam exponere supersederit, nec alius, quod sciam, ex antiquis scriptoribus, hujus rei fecerit mentionem. Ego vero, quantum conjectura assequi possum, xpv- Gotletav nihil aliud fuisse existimo quam præsta- tionem auri, quod pro tributaria functione a pro- vincialibus exigi printus instituit Anastasius. Véteres enim Romani tributa in ipsis speciebus inferre consueverant, puta in tritico, hordeo, vino et oleo ex quibus in horrea publica convectis, annona militaris et civica erogabatur. Quinetiam imperatorum sanctionibus vetitum erat ne pro speciebus exactores aurum a provincialibus exige- rent, ut videre est in lege 4 et 5 Codicis Theodosiani Tributa in ipsis speciebus inferri. Anastasius vero primus instituit, ut pro speciebus pecunia a pro- vincialibus exigeretur. Id autem colligo, partim ex vocabulo ipso χρυσοτέλεια. quo significatur auri collatio pro tributo: partim ex eo quod Evagrius toto hoc capite de tributaria functione loquitur, ut postea videbimus. C Hunc locum recte vertit Joannes Langus hoc modo: D Et populos suos vectigales bellicis impensis per nun- dinationem divenditis supra modum gravavit. Muscu- lus vero interpretatur: Et militares sumptus onero- sissime contra consuetas contributiones divendidit. Christophorsonus autem omnium pessime vertit hoc modo: Et stipendia militaria, una cum exa- clionibus, non sine gruvissimo reipublicæ detrimento divendidit. Sed nos ut rem ipsam penitus intelliga- mus, singula verba diligenter expendemus. Ait igitur Evagrins καὶ ἀπεμπολήσα. id verbum Latine significat eum qui vendidit. Suidas etiam observat fraudulentam venditionem eo verbo intel- ligi. Duplici autem modo hæc militaris sumptus venditio intelligi potest. Nam aut Anastasius mili- tarem sumptum locavit publicanis, quemadmodum reges nostri facere solent, qui annonæ militaris ac vestium præbitionem et alia id genus, locare soliti sunt publicanis ac redemptoribus. Aut venditio illa nihil aliud fuit quam adæratio: ita ut Anastasius militarem sumptum, vestes scilicet, arma, pabula quæ a provincialibus conferri solebant, gravissimo pretio taxaverit; quæ res cedebat in damnum provincialium, qui pro speciebus ipsis pretium pendere cogebantur. Atque hunc posterio- rem sensum in interpretatione mea secutus sum. Per στρατιωτικήν autem δαπάνην, intelligit Era- grius non solum stipendia militum, ut putavit Christophorsonus; sed omnem militarem sumptum, vestem scilicet arma, et cibaria. Utitur hac voce sæpius Justinianus in edicto decimo tertio, ubi clin δαπάνας et σιτήσεις distinguit. Εt σιτή asɩç quidem docet fuisse annonas et capita quæ in auro solvebantur magistratibus. Aañával vero cujusmodi fuerint, non explicat ; sed tantum earum quoque pretia a provincialibus exacta fuisse innuit, ubi loquitur de duce Libya. Musculus et Christophorsonus non intellexerunt. Sic autem dicuntur provinciales qui tributa pende- bant. Glossæ veteres deaths, tribularius ; συντέλεια τὸ ἐπίταγμα, tributum. Sic Evagrius in lib. v, c. 13, TOÙ; JUVTEǹouvea; vocat tributarios. Boulevenpiwr. Inter onera decurionuni, non po- stremum fuit tributorum exactio. Hienimex corpore suo creabant susceptores annonarum, et præpositos mansionum atque horreorum, ut patet ex Codice Theodosiano in titulo De decurionibus, et in titulis De susceptoribus. Quod tamen non ita intelligen- dum est, quasi soli decuriones tributa fiscalia exegerint. Nam et officiales præfecti prætorio, et officiales præsidum, tributa a provincialibus exigere consueverant, ut docet Ammianus Marcellinus, in (97) Τήν τε καλουμένην χρυσοτέλειαν. Quid (98) Απεμπολήσας τὴν στρατιωτικὴν δαπάνην. (99) Κατὰ τῶν συντελών. Quid essent συντελεῖς (4) Περιείλε τὴν τῶν φόρων είσπραξιν ἐκ τῶν
PG 86:2693κη Περὶ τοῦ γεγονότος ἐν Σεργίου πόλει θαύματος.
2003 2691 HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER [1]. καλουμένους βίνδικας (2) ἐφ' ἑκάστῃ πόλει προβαλ- A cialium. Praeterea tributorum exactionem ademit λόμενος, ἐσηγήσει φασί Μαρίνου τοῦ Σύρου (5), τὴν κορυφαίαν διέποντος τῶν ἀρχῶν, ὃν οἱ πάλαι ὕπαρ χον τῆς αὐλῆς ἐκάλουν. Οθεν κατὰ δε πολὺ οἵ τε φό της διεῤῥύησαν, τά τε ἄνθη τῶν πόλεων διέπεσεν Ἐν τοῖς λευκώμασι γὰρ τῶν πόλεων, οἱ εὐπατρίδαι πρόσθεν ἐνεγράφοντο, ἑκάστης πόλεως τοὺς ἐν τοῖς βουλευτηρίοις ἀντὶ συγκλήτου τινὸς ἐχούσης τε καὶ οριζομένης. curiis civitatum, institutis per singulas urbes vin- dicibus quos vocant, impulsu, ut aiunt, Marini Syri, qui supremam omnium dignitatem gerebat, quam antiqui præfecturam prætorii appellabant. Ex quo factum est ut maxima ex parte, tum tributa interciderent, tum civitatum decus imminueretur. Nam antiquitus in albo singularum urbium nobilis- simi quique ascripti erant, cum unaquæque civi- tas eos qui in curiam erant relati, instar senatus cujusdam haberet. VARIÆ LECTIONES. 88 C. C. μετά. ει διέπεν. VALESII ANNOTATIONES. ad calefaciendas thermas publicas præbere et alia solemnia munera implere cogebatur, ut docet idem Justinianus in edicto supra memorato his verbis. ᾿Αναγκάσει; δὲ καὶ τὴν κατὰ καιρόν βίνικα τοῖς 'Αλεξανδρέων πάντα τὰ παρ' αὐτοῦ γενόμενα δαπανήματα ποιῆσαι, ἐπί τε τῆς ἐκπυρώσεως τῶν δημοσίων βαλανείων, etc. Εx quibus locis quidam colligere possent, unicum fuisse vindicem in una- quaque civitate. Porro notandum est Constitutio- nem illam Anastasii, qua tributorum exactio curia- libus adempta esse dicitur, a sequentibus impera- toribus minime observatam fuisse. Certe Justinianus in Novellis supra memoratis, inter eos qui tributa suo periculo exigebant ac suscipiebant, curiales discrte nou:inat. lib. xvn, his verbis: Denique inusitato exemplo, id B Porro ex ea pecunia quam exegerat vindex, ligna petendo Cæsar impetraverat a præfecto, ut Belgica secundæ multiformibus malis oppressa dispositio sibi committeretur; ea videlicet lege, ut nec præfectianus, nec præsidiaíis apparitor ad solvendum quemquam urgeret. Anastasius igitur imperator exactionem tributorum quam ex parte curabant decuriones, penitus illis ademit. Hinc est quod in edicto deci- mo tertio Justiniani, ubi agit de exactione tributo- rum Ægypti, nullam prorsus mentionem facit decurionum: sed solos scriniarios et tractatores præfecturæ prætorianæ nominat, qui tributa fisca- Jia a collatoribus exigebant, eaque ad duplicem mensam, sive arcam præfecturaæ prætorianæ, alteram privatam, álteram generalem inferebant. Quod qui- dem institutum esse arbitror ab Anastasio, qui tributa non in ipsis speciebus, sed in auro inferri decreverat, ut superius observavi. Cur autem Anastasius id instituerit, hæc ratio afferri potest. Anastasius imperator, cum esset in republ. gerenda providentissimus, ut testatur Procopius, auro pacein a barbaris redimere malebat, quam ancipiti marte cum iis confligere. Quod cum ei ex voto succederet, nilitares numeros imminuit, quippe quibus opus non haberet, cuin barbari auro deliniti pacem ser- varent. Itaque Suidas in voce 'Avastáo:o;, ait provincias imperii Romani, ejus temporibus pro- pemodum vacuas militibus fuisse. Cum ergo legiones Romanæ ad tam exiguum numerum reda- ctæ essent, nihil necesse erat tot species annonarias in horrea publica congerere. Satius ergo judicabat Anastasius pecunias a provincialibus exigere, qui- bus pacen a Barbaris redimeret. cum mentio fit in Novellis Justiniani, et in edicto decimo tertio. Auctor Chronici Alexandrini, pag. 785: Εν οἷς ἐσφάγη 'Αντίπατρος ὁ βίνδος Αντιο zelaç. Interpres hæc verba ita vertit: Inter quos Antipater Antiochiæ vindex seu judex occubuit. At vindices non erant judices, sed exactioni tributo- rum præpositi; ut docet Justinianus in novella 124 et 125, ubi eos cum curialibus et officialibus et canonicariis atque exactoribus tributorum conjun- git. Idque confirmat bic Evagrii locus. Ait enim Anastasium imperatorem exactionem tributoruin ademisse curialibus, et ad vindices quos ipse insti- tuerat transtulisse. Tributa igitur exigebant vindi- ccs a provincialibus. Idem Justinianus in edicto 13, ait Potamonem quemdam Anastasii temporibus sub specie vindicis Alexandriæ, præpositum fuisse tributorum exactioni. Sic enim interpretor hæc verba: Ποτάμωνος τηνικαῦτα των δημοσίων τῆς Αλεξανδρέων προεστώτος κατὰ τὸ τοῦ βίνδικος xrua. Unde etiam discimus vindicem Alexandrie præpositum fuisse exactioni toù ėźaywylov: id erat vecugal pro exportatione tegularum et aliarum mercium quæ ex Alexandrina urbe exportabantur. C Marianum vocal imperator Justinianus in edicto decimo tertio, his verbis: Η τὴ ἐνδοξότης εὗρεν ἐν τῇ πυκτῇ τῇ ἐπὶ τῶν χρόνων ᾿Αναστασίου τοῦ τῆς εὐσεβοῦς λήξεως, ἡνίκα Μαριανὸς, ὁ τῆς ἐνδόξου ἐπὶ αὐτῷ τὰ πράγματα έπραττε, etc. id est: Tua gloriosa magnificentia invenit in charta quadam temporibus Anastasii piæ memoriæ imperatoris, lunc cum Marianus gloriosa memoriæ sub illo publica negotia administrabat. Marcellinus tamen in Chro- nico Marinum vocat, indictione 5, Paulo et Mu- sciano coss. Die Dominico, dum jubente: Anastasio Casare, per Marinum perque Platonem in ecclesiæ pulpito consistentes, in hymnum Trinitatis Deipassıa- norum quaternitas additur, etc. Et Plato quidem erat præfectus urbis Constantinopolitanæ, ut docet Victor Tunonensis, in Chronico; Marinus vero præ- fectus prætorio: quamobrem Platoni præponitur a Marcellino Porro Cedrenus ac Zonaras, dum cam- dem rem narrant quam Marcellinus et Victor, Marini quidem ac Platonis nomina reticent: utrius- que tamen dignitatem exprimunt; alterum koy0- θέτην, alterum ἔπαρχον, nominantes. Ubi per vocem Dooly, præfectum prætorio designani, eo quod præfectus prætorio tributorum ratiocinia tractaret. Cæterum non omittendum est quod refert Zonaras, ab hoc Mariano præfecto (sic enim vocal) navali pugna superatum esse Vitalianum tyrannum ope speculorum quorumdam incendiariorum, quæ a Procio philosopho erant fabricata. Ex quibus ver bis quidam suscipari possent, hunc esse Marinum Syrum discipulum Procli philosophi. Certe Nice- phorus quoque in cap. ultimo libri xv, hunc Marinum Syrum appellat. Ego tamen Marinum illum Syrum qui præfectus Prætorio fuit temporibus Anastasii, distinguendum esse existimo a Marine Syro philosopho qui vitam Procli conscripsit. Hie enim religione gentilis fuit, ut discimus ex veteri Epigrammate quod legitur in Anthologia. Ille vero Christianus fuit, ut constat ex Marcellino. (2) Τοὺς καλουμένους βίνδικας. Horum vindi- (5) Εσηγήσει μασὶ Μαρίνου τοῦ Σύρου.. Hunc
Chapter XLIIICaput XLIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2704κθ Περὶ τοῦ λοιμικοῦ πάθους.
PG 86:2695λ Περὶ τῆς φιλοχρηματίας καὶ ἀπληστίας Ἰουστινιανοῦ.
2003 2691 HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER [1]. καλουμένους βίνδικας (2) ἐφ' ἑκάστῃ πόλει προβαλ- A cialium. Praeterea tributorum exactionem ademit λόμενος, ἐσηγήσει φασί Μαρίνου τοῦ Σύρου (5), τὴν κορυφαίαν διέποντος τῶν ἀρχῶν, ὃν οἱ πάλαι ὕπαρ χον τῆς αὐλῆς ἐκάλουν. Οθεν κατὰ δε πολὺ οἵ τε φό της διεῤῥύησαν, τά τε ἄνθη τῶν πόλεων διέπεσεν Ἐν τοῖς λευκώμασι γὰρ τῶν πόλεων, οἱ εὐπατρίδαι πρόσθεν ἐνεγράφοντο, ἑκάστης πόλεως τοὺς ἐν τοῖς βουλευτηρίοις ἀντὶ συγκλήτου τινὸς ἐχούσης τε καὶ οριζομένης. curiis civitatum, institutis per singulas urbes vin- dicibus quos vocant, impulsu, ut aiunt, Marini Syri, qui supremam omnium dignitatem gerebat, quam antiqui præfecturam prætorii appellabant. Ex quo factum est ut maxima ex parte, tum tributa interciderent, tum civitatum decus imminueretur. Nam antiquitus in albo singularum urbium nobilis- simi quique ascripti erant, cum unaquæque civi- tas eos qui in curiam erant relati, instar senatus cujusdam haberet. VARIÆ LECTIONES. 88 C. C. μετά. ει διέπεν. VALESII ANNOTATIONES. ad calefaciendas thermas publicas præbere et alia solemnia munera implere cogebatur, ut docet idem Justinianus in edicto supra memorato his verbis. ᾿Αναγκάσει; δὲ καὶ τὴν κατὰ καιρόν βίνικα τοῖς 'Αλεξανδρέων πάντα τὰ παρ' αὐτοῦ γενόμενα δαπανήματα ποιῆσαι, ἐπί τε τῆς ἐκπυρώσεως τῶν δημοσίων βαλανείων, etc. Εx quibus locis quidam colligere possent, unicum fuisse vindicem in una- quaque civitate. Porro notandum est Constitutio- nem illam Anastasii, qua tributorum exactio curia- libus adempta esse dicitur, a sequentibus impera- toribus minime observatam fuisse. Certe Justinianus in Novellis supra memoratis, inter eos qui tributa suo periculo exigebant ac suscipiebant, curiales discrte nou:inat. lib. xvn, his verbis: Denique inusitato exemplo, id B Porro ex ea pecunia quam exegerat vindex, ligna petendo Cæsar impetraverat a præfecto, ut Belgica secundæ multiformibus malis oppressa dispositio sibi committeretur; ea videlicet lege, ut nec præfectianus, nec præsidiaíis apparitor ad solvendum quemquam urgeret. Anastasius igitur imperator exactionem tributorum quam ex parte curabant decuriones, penitus illis ademit. Hinc est quod in edicto deci- mo tertio Justiniani, ubi agit de exactione tributo- rum Ægypti, nullam prorsus mentionem facit decurionum: sed solos scriniarios et tractatores præfecturæ prætorianæ nominat, qui tributa fisca- Jia a collatoribus exigebant, eaque ad duplicem mensam, sive arcam præfecturaæ prætorianæ, alteram privatam, álteram generalem inferebant. Quod qui- dem institutum esse arbitror ab Anastasio, qui tributa non in ipsis speciebus, sed in auro inferri decreverat, ut superius observavi. Cur autem Anastasius id instituerit, hæc ratio afferri potest. Anastasius imperator, cum esset in republ. gerenda providentissimus, ut testatur Procopius, auro pacein a barbaris redimere malebat, quam ancipiti marte cum iis confligere. Quod cum ei ex voto succederet, nilitares numeros imminuit, quippe quibus opus non haberet, cuin barbari auro deliniti pacem ser- varent. Itaque Suidas in voce 'Avastáo:o;, ait provincias imperii Romani, ejus temporibus pro- pemodum vacuas militibus fuisse. Cum ergo legiones Romanæ ad tam exiguum numerum reda- ctæ essent, nihil necesse erat tot species annonarias in horrea publica congerere. Satius ergo judicabat Anastasius pecunias a provincialibus exigere, qui- bus pacen a Barbaris redimeret. cum mentio fit in Novellis Justiniani, et in edicto decimo tertio. Auctor Chronici Alexandrini, pag. 785: Εν οἷς ἐσφάγη 'Αντίπατρος ὁ βίνδος Αντιο zelaç. Interpres hæc verba ita vertit: Inter quos Antipater Antiochiæ vindex seu judex occubuit. At vindices non erant judices, sed exactioni tributo- rum præpositi; ut docet Justinianus in novella 124 et 125, ubi eos cum curialibus et officialibus et canonicariis atque exactoribus tributorum conjun- git. Idque confirmat bic Evagrii locus. Ait enim Anastasium imperatorem exactionem tributoruin ademisse curialibus, et ad vindices quos ipse insti- tuerat transtulisse. Tributa igitur exigebant vindi- ccs a provincialibus. Idem Justinianus in edicto 13, ait Potamonem quemdam Anastasii temporibus sub specie vindicis Alexandriæ, præpositum fuisse tributorum exactioni. Sic enim interpretor hæc verba: Ποτάμωνος τηνικαῦτα των δημοσίων τῆς Αλεξανδρέων προεστώτος κατὰ τὸ τοῦ βίνδικος xrua. Unde etiam discimus vindicem Alexandrie præpositum fuisse exactioni toù ėźaywylov: id erat vecugal pro exportatione tegularum et aliarum mercium quæ ex Alexandrina urbe exportabantur. C Marianum vocal imperator Justinianus in edicto decimo tertio, his verbis: Η τὴ ἐνδοξότης εὗρεν ἐν τῇ πυκτῇ τῇ ἐπὶ τῶν χρόνων ᾿Αναστασίου τοῦ τῆς εὐσεβοῦς λήξεως, ἡνίκα Μαριανὸς, ὁ τῆς ἐνδόξου ἐπὶ αὐτῷ τὰ πράγματα έπραττε, etc. id est: Tua gloriosa magnificentia invenit in charta quadam temporibus Anastasii piæ memoriæ imperatoris, lunc cum Marianus gloriosa memoriæ sub illo publica negotia administrabat. Marcellinus tamen in Chro- nico Marinum vocat, indictione 5, Paulo et Mu- sciano coss. Die Dominico, dum jubente: Anastasio Casare, per Marinum perque Platonem in ecclesiæ pulpito consistentes, in hymnum Trinitatis Deipassıa- norum quaternitas additur, etc. Et Plato quidem erat præfectus urbis Constantinopolitanæ, ut docet Victor Tunonensis, in Chronico; Marinus vero præ- fectus prætorio: quamobrem Platoni præponitur a Marcellino Porro Cedrenus ac Zonaras, dum cam- dem rem narrant quam Marcellinus et Victor, Marini quidem ac Platonis nomina reticent: utrius- que tamen dignitatem exprimunt; alterum koy0- θέτην, alterum ἔπαρχον, nominantes. Ubi per vocem Dooly, præfectum prætorio designani, eo quod præfectus prætorio tributorum ratiocinia tractaret. Cæterum non omittendum est quod refert Zonaras, ab hoc Mariano præfecto (sic enim vocal) navali pugna superatum esse Vitalianum tyrannum ope speculorum quorumdam incendiariorum, quæ a Procio philosopho erant fabricata. Ex quibus ver bis quidam suscipari possent, hunc esse Marinum Syrum discipulum Procli philosophi. Certe Nice- phorus quoque in cap. ultimo libri xv, hunc Marinum Syrum appellat. Ego tamen Marinum illum Syrum qui præfectus Prætorio fuit temporibus Anastasii, distinguendum esse existimo a Marine Syro philosopho qui vitam Procli conscripsit. Hie enim religione gentilis fuit, ut discimus ex veteri Epigrammate quod legitur in Anthologia. Ille vero Christianus fuit, ut constat ex Marcellino. (2) Τοὺς καλουμένους βίνδικας. Horum vindi- (5) Εσηγήσει μασὶ Μαρίνου τοῦ Σύρου.. Hunc
PG 86:2697λα Περὶ τοῦ μεγάλου ναοῦ τῆς ἁγίας Σοφίας, καὶ τῶν ἁγίων ἀποστόλων.
ὑπὸ σεισμῶν ἐξαισίων ἀνὰ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις καὶ ἡ Ῥόδος, τρίτον ἐκεῖνο πάθος, ἀωρὶ τῶν νυκτῶν. ὺς ᾿Αναστάσιος ἐν τῷ τρισαγίῳ ὕμνῳ τὸ, δ σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, βουληθεὶς προσθεῖναι, στάσις ἐν τῷ δήμῳ καὶ ταραχὴ γέγονεν· ὅπερ φοβηθείς, ὑποκρινάμενος ταπείνωσιν, ταχύ τὰς γνώμας τοῦ δήμου μετέβαλε. Καὶ περὶ τοῦ θανάτου 'Αναστασίου. ᾿Ανὰ δὲ τὸ Βυζάντιον, προσθήκην τοῦ βασιλέως ἐν τῷ Τρισαγίῳ βουληθέντος ποιήσασθαι τὸ ὁ σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, μεγίστη στάσις γέγονεν, ὡς τὰ μάλιστα τῆς Χριστιανῆς θρησκείας ἀθετουμένης - ἧς ἀρχηγὸν καὶ προστάτην γενέσθαι τὸν Μακεδόνιον, Β καὶ τὸν ὑπ' αὐτὸν κλῆρον, Σενηρός φησι πρὸς Συν τήριχον γράφων (8), οὔπω μὲν ἱερατικοῦ τετυχηκώς θρόνου, ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας (9) διαιτώμενος, οὔτε τοῦ κατ' αὐτὸν (10), ώς μοι λέλεκται, σὺν ἑτέ τοις ἀπηλάθη μοναστηρίου· πρὸς τοῖς λεχθεῖσι, καὶ ἐκ τούτων οἶμαι τῶν διαβολῶν τὸν Μακεδόνιον ἐκβε- Ελῆσθαι. Εντεῦθεν ἀκάθεκτα τοῦ δήμου φερομένου, οἱ τε ἐξ ἀξιώσει τελοῦντες περὶ τῶν ἐσχάτων κεκινο δυνεύκασι, καὶ πολλοὶ τῶν ἐπισήμων ἐφλέχθησαν Θεός, ἅγιος ἰσχυρὸς, ἅγιος ἀθάνατος, ἁγία Τριάς, ἐλέησον ἡμᾶς, δὲ τοῖς ἀνακτόροις ἐνδιαιτώμενος. ὅτε τοῦ κατ' αὐτόν, Κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ὁπηνίκα του κατ' αὐτὸν (π) Ἐν τῷ τρισαγίω. Τρισάγιος Ἅγιος ὁ Θεός, ἅγιος ισχυρός, ἅγιος ἀθάνατος, ἐλέη ρός ἅγιος ἀθάνατος 'Ο σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, (ο) ούπω μέν θρόνου ἱερατικοῦ τετυχηκώς. HISTORLE ECCLESIASTICE LIBER III. A tus, quiete se continuit. Aiia præterea Hunnorum imperii Romani incursionem fecit. Per idem motu jau tertium concussa est. KE AA. MA'. gens Caspias portas transgressa, in provincias empus Rhodus nocte intempesta, ingenti terræ (n) (o) CAP. XLIV. Quomodo ingens seditio in populo excitata sit, cum Anastasius in hymno Trisagio has voces addere voluisset : Qui crucifixus es pro nobis. Quod metuens Anastasius, simulatione, usus, statim plebis animos commutavit. Item de obitu ejusdem Anastasii. Constantinopoli vero, cum imperator in hymno Trisagio has voces adjicere voluisset: Qui cruci- fixus es pro nobis : gravissima seditio exorta est, perinde quasi Christiana'religio funditus evertere- tur. Ηujus sedkionis principem atque auctorem fuisse Macedonium et clerum urbis Constantinopo- litana, scribit Severus in epistola ad Sotericum. Quam quidem epistolam scripsit, cum nondum episcopatum adeptus esset, sed in urbe Regia ad- huc moraretur; eo scilicet tempore, quo una cum aliis pluribus, ut supra retulimus, ex suo monaste- rio ejectus est. Ob hanc autem calumniam, pra- ter alias causas quas antea commemoravi, Macedo- nium sede sua expulsum fuisse existimo. Hanc VALESII ANNOTATIONES. dro Macedone olim munitas fuisse testatur. Unde lucem accipit locus Hieronymi in Epitaphio Fabio- e qui sic habet: Ecce subito discurrentibus nuntiis, Oriens totus intremuit: ab ultima Mæotide inter glacialem Tanaim, et Massagetarum immanes popu- los. ubi Caucasi rupibus feras gentes Alexandri clau- stra cohibent, erupisse Hunnorum examina. C ricus episcopus erat Cæsareæ Cappadociæ, à Macedonio Constantinopolitano episcopo ordinatus. Qui postmodum ad partes Eutychianorum trans- gressus, impio Xenaiæ sese adjunxit, ut scribit Theophanes in Chronico. Proinde non mirum est Severum Eutychianorum antesignanum ad Soteri- chum sui similem litteras scripsisse, et in iis Macedonium catholicum episcopum insimulasse, tanquam seditionis auctorem. Ipse potius Severus seditionis hujus auctor fuit, qui Anastasio principi persuaserat, ut Trisagio bymuo hanc clausulam adjiceret: Qui crucifixus es pro nobis, miserere nobis, quemadmodum scribit Cedrenus in Chronico. Porro hunc Trisagium hymnum Proclus Constantinopo- litanus episcopus ab angelis edoctus fuerat. Quem simul atque sacerdos ad altare accesserat, hieropsal tes e pulpito canere incipiebat boc modo, ayios & D ut scribit Jovius Monachus in lib. vi, apud Photium, in Bibliotheca. Ob hunc hymnum graves postea tumul- tus in Ecclesia exorti sunt, cum Orientales quidem huic hymno subjicerent hanc clausulam, & staupu)- Bel duas, ad Jesum Christum ea: referentes: Constantinopolitani vero et Occidentales addita- mentum illud rejicerent, ne qua passio Trinitati consubstantiali tribueretur: ejusque loco accine- rent ut docet Ephremius patriarcha Antiochenus apud Photium in Biblio- theca. Recte ergo faciebat Macedonius, qui morem a Proclo traditum retinens, additamentum illud respuebat. nus hunc locum ita vertit, vitam in aula imperato- ria degebal. Eumdem quoque errorem admisit Nicephorus, qui hæc Evagrii verba sic exposuit, ¿ui Verum in Eva- grio scribendum est, ini di tñs Broidsiou, id est, in urbe Regia. Sic enim Evagrius Constantinopolim vocare solet, ut supra notavi. Sed et in superiori capite ita eam appeſlat. dum est etc., quemadmodum etian legit Nicephorus. Sic enim hæc Evagrii verba expressit : annián povacryptov. Miror tamen id ab interpre- tibus, Musculo scilicet et Christophorsono, anim- adversum non fuisse. VARIORUM. is appellatur bymnus, quo vox &ytos ter repetitur, his verbis: Gov huds. Quem quidem hymnum Græci multis re- tro sæculis, vel de lecto surgentes, vel Deo ado- rando se accingentes, vel mentes suas ad superna attollere volentes, recitare consueti sunt: quo etiam singulas in sacrosancta Trinitate personas adorant. Nam &io; Ash; ad Patrem, ayios ioyu- ad Filium, ad Spiritum sanctum refertur; ut docet Joan. Damascenus in epistola de Trisagio; et De orthod. fid. lib. 1, cap. 10. Petrum Fallonen hæc verba, Tris- PATROL. GR. LXXXVI. agio inseruisse, cum Balsamone plures alii con- sentiunt. (Guil. BEVEREGIUS Annot. ad canonem concilii Trullani.) Ergo hæc ad priores tumultus anno CPoli excitatos referenda sunt, cum nondum adeptus esset sedem Antiochenain Severus, quam anno sequente invasit. Utroque enim anno graves tu- multus exorti sunt ob clausulam, Qui crucifixus es pro nobis, miserere nostri, hymno Trisagio adje- ctam. Vid. Pagium ad ann. 51, n. a, etc.; 512, n. 8, (8) Levñpoç após Σwthpixor spúgur. Hic Sote- (9) 'Ext 8è ñç Baσislaç. Male Christophorso- (10) Οὔτε τοῦ κατ' αὐτόν. Procul dubio scriben- 9. (W. LOWTP.)
Chapter XLIVCaput XLIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
λβ Περὶ τῆς ἐν τῷ κυανῷ χρώματι τοῦ βασιλέως μανίας μᾶλλον ἢ φιλίας.
ὑπὸ σεισμῶν ἐξαισίων ἀνὰ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις καὶ ἡ Ῥόδος, τρίτον ἐκεῖνο πάθος, ἀωρὶ τῶν νυκτῶν. ὺς ᾿Αναστάσιος ἐν τῷ τρισαγίῳ ὕμνῳ τὸ, δ σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, βουληθεὶς προσθεῖναι, στάσις ἐν τῷ δήμῳ καὶ ταραχὴ γέγονεν· ὅπερ φοβηθείς, ὑποκρινάμενος ταπείνωσιν, ταχύ τὰς γνώμας τοῦ δήμου μετέβαλε. Καὶ περὶ τοῦ θανάτου 'Αναστασίου. ᾿Ανὰ δὲ τὸ Βυζάντιον, προσθήκην τοῦ βασιλέως ἐν τῷ Τρισαγίῳ βουληθέντος ποιήσασθαι τὸ ὁ σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, μεγίστη στάσις γέγονεν, ὡς τὰ μάλιστα τῆς Χριστιανῆς θρησκείας ἀθετουμένης - ἧς ἀρχηγὸν καὶ προστάτην γενέσθαι τὸν Μακεδόνιον, Β καὶ τὸν ὑπ' αὐτὸν κλῆρον, Σενηρός φησι πρὸς Συν τήριχον γράφων (8), οὔπω μὲν ἱερατικοῦ τετυχηκώς θρόνου, ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας (9) διαιτώμενος, οὔτε τοῦ κατ' αὐτὸν (10), ώς μοι λέλεκται, σὺν ἑτέ τοις ἀπηλάθη μοναστηρίου· πρὸς τοῖς λεχθεῖσι, καὶ ἐκ τούτων οἶμαι τῶν διαβολῶν τὸν Μακεδόνιον ἐκβε- Ελῆσθαι. Εντεῦθεν ἀκάθεκτα τοῦ δήμου φερομένου, οἱ τε ἐξ ἀξιώσει τελοῦντες περὶ τῶν ἐσχάτων κεκινο δυνεύκασι, καὶ πολλοὶ τῶν ἐπισήμων ἐφλέχθησαν Θεός, ἅγιος ἰσχυρὸς, ἅγιος ἀθάνατος, ἁγία Τριάς, ἐλέησον ἡμᾶς, δὲ τοῖς ἀνακτόροις ἐνδιαιτώμενος. ὅτε τοῦ κατ' αὐτόν, Κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ὁπηνίκα του κατ' αὐτὸν (π) Ἐν τῷ τρισαγίω. Τρισάγιος Ἅγιος ὁ Θεός, ἅγιος ισχυρός, ἅγιος ἀθάνατος, ἐλέη ρός ἅγιος ἀθάνατος 'Ο σταυρωθεὶς δι' ἡμᾶς, (ο) ούπω μέν θρόνου ἱερατικοῦ τετυχηκώς. HISTORLE ECCLESIASTICE LIBER III. A tus, quiete se continuit. Aiia præterea Hunnorum imperii Romani incursionem fecit. Per idem motu jau tertium concussa est. KE AA. MA'. gens Caspias portas transgressa, in provincias empus Rhodus nocte intempesta, ingenti terræ (n) (o) CAP. XLIV. Quomodo ingens seditio in populo excitata sit, cum Anastasius in hymno Trisagio has voces addere voluisset : Qui crucifixus es pro nobis. Quod metuens Anastasius, simulatione, usus, statim plebis animos commutavit. Item de obitu ejusdem Anastasii. Constantinopoli vero, cum imperator in hymno Trisagio has voces adjicere voluisset: Qui cruci- fixus es pro nobis : gravissima seditio exorta est, perinde quasi Christiana'religio funditus evertere- tur. Ηujus sedkionis principem atque auctorem fuisse Macedonium et clerum urbis Constantinopo- litana, scribit Severus in epistola ad Sotericum. Quam quidem epistolam scripsit, cum nondum episcopatum adeptus esset, sed in urbe Regia ad- huc moraretur; eo scilicet tempore, quo una cum aliis pluribus, ut supra retulimus, ex suo monaste- rio ejectus est. Ob hanc autem calumniam, pra- ter alias causas quas antea commemoravi, Macedo- nium sede sua expulsum fuisse existimo. Hanc VALESII ANNOTATIONES. dro Macedone olim munitas fuisse testatur. Unde lucem accipit locus Hieronymi in Epitaphio Fabio- e qui sic habet: Ecce subito discurrentibus nuntiis, Oriens totus intremuit: ab ultima Mæotide inter glacialem Tanaim, et Massagetarum immanes popu- los. ubi Caucasi rupibus feras gentes Alexandri clau- stra cohibent, erupisse Hunnorum examina. C ricus episcopus erat Cæsareæ Cappadociæ, à Macedonio Constantinopolitano episcopo ordinatus. Qui postmodum ad partes Eutychianorum trans- gressus, impio Xenaiæ sese adjunxit, ut scribit Theophanes in Chronico. Proinde non mirum est Severum Eutychianorum antesignanum ad Soteri- chum sui similem litteras scripsisse, et in iis Macedonium catholicum episcopum insimulasse, tanquam seditionis auctorem. Ipse potius Severus seditionis hujus auctor fuit, qui Anastasio principi persuaserat, ut Trisagio bymuo hanc clausulam adjiceret: Qui crucifixus es pro nobis, miserere nobis, quemadmodum scribit Cedrenus in Chronico. Porro hunc Trisagium hymnum Proclus Constantinopo- litanus episcopus ab angelis edoctus fuerat. Quem simul atque sacerdos ad altare accesserat, hieropsal tes e pulpito canere incipiebat boc modo, ayios & D ut scribit Jovius Monachus in lib. vi, apud Photium, in Bibliotheca. Ob hunc hymnum graves postea tumul- tus in Ecclesia exorti sunt, cum Orientales quidem huic hymno subjicerent hanc clausulam, & staupu)- Bel duas, ad Jesum Christum ea: referentes: Constantinopolitani vero et Occidentales addita- mentum illud rejicerent, ne qua passio Trinitati consubstantiali tribueretur: ejusque loco accine- rent ut docet Ephremius patriarcha Antiochenus apud Photium in Biblio- theca. Recte ergo faciebat Macedonius, qui morem a Proclo traditum retinens, additamentum illud respuebat. nus hunc locum ita vertit, vitam in aula imperato- ria degebal. Eumdem quoque errorem admisit Nicephorus, qui hæc Evagrii verba sic exposuit, ¿ui Verum in Eva- grio scribendum est, ini di tñs Broidsiou, id est, in urbe Regia. Sic enim Evagrius Constantinopolim vocare solet, ut supra notavi. Sed et in superiori capite ita eam appeſlat. dum est etc., quemadmodum etian legit Nicephorus. Sic enim hæc Evagrii verba expressit : annián povacryptov. Miror tamen id ab interpre- tibus, Musculo scilicet et Christophorsono, anim- adversum non fuisse. VARIORUM. is appellatur bymnus, quo vox &ytos ter repetitur, his verbis: Gov huds. Quem quidem hymnum Græci multis re- tro sæculis, vel de lecto surgentes, vel Deo ado- rando se accingentes, vel mentes suas ad superna attollere volentes, recitare consueti sunt: quo etiam singulas in sacrosancta Trinitate personas adorant. Nam &io; Ash; ad Patrem, ayios ioyu- ad Filium, ad Spiritum sanctum refertur; ut docet Joan. Damascenus in epistola de Trisagio; et De orthod. fid. lib. 1, cap. 10. Petrum Fallonen hæc verba, Tris- PATROL. GR. LXXXVI. agio inseruisse, cum Balsamone plures alii con- sentiunt. (Guil. BEVEREGIUS Annot. ad canonem concilii Trullani.) Ergo hæc ad priores tumultus anno CPoli excitatos referenda sunt, cum nondum adeptus esset sedem Antiochenain Severus, quam anno sequente invasit. Utroque enim anno graves tu- multus exorti sunt ob clausulam, Qui crucifixus es pro nobis, miserere nostri, hymno Trisagio adje- ctam. Vid. Pagium ad ann. 51, n. a, etc.; 512, n. 8, (8) Levñpoç após Σwthpixor spúgur. Hic Sote- (9) 'Ext 8è ñç Baσislaç. Male Christophorso- (10) Οὔτε τοῦ κατ' αὐτόν. Procul dubio scriben- 9. (W. LOWTP.)
PG 86:2699λγ Περὶ Βαρσανουφίου τοῦ ἀσκητοῦ.
βίον εὑρὼν ὁ λεὼς ἀνὰ τοὺς οἴκους Μαρίνου του Σύρου, τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμε· λέγων, υποθήκαις τούτου τὴν βήσιν προστεθῆναι· καὶ κοντῷ περι αρτήσας ἀνέκραγεν ἐπιτωθάζων, ὡς αὐτὸς ἄρα τῆς Τριάδος ἐπίβουλος εἴη. Καὶ οὕτω τὰ τῆς στάσεις ήρθη, πάντα ληϊζομένης καὶ πᾶσαν ἰσχὺν ὑπερβά σης, ὡς τὸν βασιλέα πρὸς ἀνάγκη; " οἰκτιζόμενον, στεφάνου ἄνευ πρὸς τὴν ἱπποδρομίαν αφικέσθαι, κήρυκάς τε τῷ δήμῳ διαπέμψασθαι βοῶντας, ὡς καὶ τὴν βασιλείαν ἑτοιμότατα μὲν ἀποτίθεται· τῶν ἀδυνάτων δὲ καθεστάναι πάντα; ἐπὶ ταύτην ἀναδή - ναι, ήκιστα πολλῶν (μ) ανεχομένων. Ενα δε πάντως τυγχάνειν τὸν μετ' αὐτὸν ταύτην διακυβερ- νήσοντα. "Απερ θεασάμενος ὁ λεώς, ὥσπερ ἐκ τινος θείας ροπῆς μετετίθετο, καὶ παρεκάλει τὸν ᾿Ανα στάσιον τὸν στέφανον περιθέσθαι, ὑποσχόμενος τὴν ἡσυχίαν ἄγειν. Οἷς ἐλάχιστον ἐπιβιώσας (11) χρόνου ὁ ᾿Αναστάσιος, ἐπὶ τὴν ἑτέραν μετεχώρησε βιοτήν, ἔτεσιν ἑπτὰ καὶ εἴκοσι πρὸς τρισὶ μησὶ (φ) καὶ ἡμέ ραις ἴσαις, τὴν Ῥωμαίων διεθύνας βασιλείαν. Α τόπος· καί τινα δὲ χωρίσην, μοναδικών μετιόντα Β Τέλος τοῦ γ' Τόμου τῆς Ἐκκλησιαστικής Ιστο- ρίας Εὐαγριον. ΤΟΜΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ. ἀνάγκην. Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ τετάρτῳ τόμῳ τῆς Ἐκκλη- σιαστικής Ιστορίας Ευαγρίου Σχολαστικού. Α'. Περὶ τῆς Ἰουστίνου τοῦ πρώτου βασιλείας. Β'. Περὶ 'Αμαντίου τοῦ εὐνούχου καὶ Θεοκρίτου, ὅπως τε τούτους ὁ Ἰουστῖνος ἀνεῖλεν. Γ'. Ὡς Βιταλιανὸν ἀνεῖλε δόλῳ ὁ Ἰουστῖνος. Δ΄. Οπως καὶ Σευήρον ἐξελάσας, Παῦλον ἀντειο ἤγαγεν· μετολίγον δὲ καὶ Εὐφράσιος τὸν ᾿Αντιοχείας θρόνον κατέσχεν. Ε'. Περὶ τῶν γεγονότων εμπρησμών εν Αντιο χείᾳ καὶ σεισμῶν, ὅτε καὶ Εὐφράσιος συγχωσθείς ἐτελεύτησε. (ρ) 'Ανεχομένων. ανεχομένην. EVAGRII SCHOLASTICI gitur ob causam commota plelis, cum amplius rohiberi non posset, multi nobilium atque honora- torum in extremum discrimen venerunt, et multa insignia urbis loca igni consumpta sunt. Cumque populus rusticum quemdam qui monasticam exco- lebat vitam, in ædibus Marini Syri reperis- set, caput ei amputavit, voces illas ejus suasu hymno adjectas esse dicens. Caput quoque illius conto præfixum circumferens, illudendo clamabat, hostem Trinitatis illum esse. Porro seditio, uni- versa devastans, omnique robore opposito superior, tantopere crevit, ut imperator necessitate compul- sus, miserandum in modum absque imperiali co- rona ad certamen equestre, quod in circo edendum crat, accesserit, et præcones ad populum miserit qui proclamarent, se quidem libentissione imperio vedere, verum fieri non posse ut omnes simul im- perium obtinerent, quod multos consortes haud- quaquam patitur: unumque omnino esse qui post ipsum imperio potiturus sit. Quæ cum populus animadvertisset, repente quasi divino quodam impulsu actus, consilium mutavit,. hortatusque est Anastasium, ut coronam capiti imponeret, 'pollici- ¡us se deinceps quieturum. Post hæc Anastasius cum brevi admodum tempore superstes vixisset, ad alteram vitaın migravit : cum per annos viginti septem ac menses tres diesque totidem, im- perium Romanum administrasset. Finis Libri tertii Ecclesiasticæ Historiæ Evagrii. LIBER QUARTUS. In quarto libro ecclesiastica Historiæ Evagrii Scho- lastici hæc continentur. Cap. I. De imperio Justini Senioris. II. De Amantio eunucho, et de Theocrito; et quomodo a Justino interfecti sunt. III. Quomodo Justinus Vitalianum per fraudem interemit. IV. Qualiter Justinus, pulso Severo, Paulum in rjus locum substituit : et quomodo Euphrasius paulo post Antiochenam sedem obtinuit. V. De incendiis et terræ motibus qui Antiochiæ contigerunt: quibus obrutus Euphrasius interiit. • G. C. VARIE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. VARIORUM. Legendum (W. LOWTB.) gii Anastasius regnavit annos et menses tres, demptis totidem diebus. Vide ipsum ad aun. 518. quo mortuus est Anastasius, n. 2. læresim Eu- tychianam amplexus, inter praecipuos Ecclesi hostes a quibusdam numeratur. Eodem anio, et eadem die qua obiit Anastasius, sc. nona mensis Julii, sufectus est Justinus in ejus locum. (W. Lowed.) (11) Ελάχιστον ἐπιβιώσας. Imo septem integros annos post hanc seditionem vixit Anastasius, (9) Καὶ ἡμέραις ίσαις. Juxta rationes Aut. Ρa-
λδ Περὶ Συμεὼν μοναχοῦ, τοῦ διὰ Χριστὸν σαλοῦ.
βίον εὑρὼν ὁ λεὼς ἀνὰ τοὺς οἴκους Μαρίνου του Σύρου, τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμε· λέγων, υποθήκαις τούτου τὴν βήσιν προστεθῆναι· καὶ κοντῷ περι αρτήσας ἀνέκραγεν ἐπιτωθάζων, ὡς αὐτὸς ἄρα τῆς Τριάδος ἐπίβουλος εἴη. Καὶ οὕτω τὰ τῆς στάσεις ήρθη, πάντα ληϊζομένης καὶ πᾶσαν ἰσχὺν ὑπερβά σης, ὡς τὸν βασιλέα πρὸς ἀνάγκη; " οἰκτιζόμενον, στεφάνου ἄνευ πρὸς τὴν ἱπποδρομίαν αφικέσθαι, κήρυκάς τε τῷ δήμῳ διαπέμψασθαι βοῶντας, ὡς καὶ τὴν βασιλείαν ἑτοιμότατα μὲν ἀποτίθεται· τῶν ἀδυνάτων δὲ καθεστάναι πάντα; ἐπὶ ταύτην ἀναδή - ναι, ήκιστα πολλῶν (μ) ανεχομένων. Ενα δε πάντως τυγχάνειν τὸν μετ' αὐτὸν ταύτην διακυβερ- νήσοντα. "Απερ θεασάμενος ὁ λεώς, ὥσπερ ἐκ τινος θείας ροπῆς μετετίθετο, καὶ παρεκάλει τὸν ᾿Ανα στάσιον τὸν στέφανον περιθέσθαι, ὑποσχόμενος τὴν ἡσυχίαν ἄγειν. Οἷς ἐλάχιστον ἐπιβιώσας (11) χρόνου ὁ ᾿Αναστάσιος, ἐπὶ τὴν ἑτέραν μετεχώρησε βιοτήν, ἔτεσιν ἑπτὰ καὶ εἴκοσι πρὸς τρισὶ μησὶ (φ) καὶ ἡμέ ραις ἴσαις, τὴν Ῥωμαίων διεθύνας βασιλείαν. Α τόπος· καί τινα δὲ χωρίσην, μοναδικών μετιόντα Β Τέλος τοῦ γ' Τόμου τῆς Ἐκκλησιαστικής Ιστο- ρίας Εὐαγριον. ΤΟΜΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ. ἀνάγκην. Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ τετάρτῳ τόμῳ τῆς Ἐκκλη- σιαστικής Ιστορίας Ευαγρίου Σχολαστικού. Α'. Περὶ τῆς Ἰουστίνου τοῦ πρώτου βασιλείας. Β'. Περὶ 'Αμαντίου τοῦ εὐνούχου καὶ Θεοκρίτου, ὅπως τε τούτους ὁ Ἰουστῖνος ἀνεῖλεν. Γ'. Ὡς Βιταλιανὸν ἀνεῖλε δόλῳ ὁ Ἰουστῖνος. Δ΄. Οπως καὶ Σευήρον ἐξελάσας, Παῦλον ἀντειο ἤγαγεν· μετολίγον δὲ καὶ Εὐφράσιος τὸν ᾿Αντιοχείας θρόνον κατέσχεν. Ε'. Περὶ τῶν γεγονότων εμπρησμών εν Αντιο χείᾳ καὶ σεισμῶν, ὅτε καὶ Εὐφράσιος συγχωσθείς ἐτελεύτησε. (ρ) 'Ανεχομένων. ανεχομένην. EVAGRII SCHOLASTICI gitur ob causam commota plelis, cum amplius rohiberi non posset, multi nobilium atque honora- torum in extremum discrimen venerunt, et multa insignia urbis loca igni consumpta sunt. Cumque populus rusticum quemdam qui monasticam exco- lebat vitam, in ædibus Marini Syri reperis- set, caput ei amputavit, voces illas ejus suasu hymno adjectas esse dicens. Caput quoque illius conto præfixum circumferens, illudendo clamabat, hostem Trinitatis illum esse. Porro seditio, uni- versa devastans, omnique robore opposito superior, tantopere crevit, ut imperator necessitate compul- sus, miserandum in modum absque imperiali co- rona ad certamen equestre, quod in circo edendum crat, accesserit, et præcones ad populum miserit qui proclamarent, se quidem libentissione imperio vedere, verum fieri non posse ut omnes simul im- perium obtinerent, quod multos consortes haud- quaquam patitur: unumque omnino esse qui post ipsum imperio potiturus sit. Quæ cum populus animadvertisset, repente quasi divino quodam impulsu actus, consilium mutavit,. hortatusque est Anastasium, ut coronam capiti imponeret, 'pollici- ¡us se deinceps quieturum. Post hæc Anastasius cum brevi admodum tempore superstes vixisset, ad alteram vitaın migravit : cum per annos viginti septem ac menses tres diesque totidem, im- perium Romanum administrasset. Finis Libri tertii Ecclesiasticæ Historiæ Evagrii. LIBER QUARTUS. In quarto libro ecclesiastica Historiæ Evagrii Scho- lastici hæc continentur. Cap. I. De imperio Justini Senioris. II. De Amantio eunucho, et de Theocrito; et quomodo a Justino interfecti sunt. III. Quomodo Justinus Vitalianum per fraudem interemit. IV. Qualiter Justinus, pulso Severo, Paulum in rjus locum substituit : et quomodo Euphrasius paulo post Antiochenam sedem obtinuit. V. De incendiis et terræ motibus qui Antiochiæ contigerunt: quibus obrutus Euphrasius interiit. • G. C. VARIE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. VARIORUM. Legendum (W. LOWTB.) gii Anastasius regnavit annos et menses tres, demptis totidem diebus. Vide ipsum ad aun. 518. quo mortuus est Anastasius, n. 2. læresim Eu- tychianam amplexus, inter praecipuos Ecclesi hostes a quibusdam numeratur. Eodem anio, et eadem die qua obiit Anastasius, sc. nona mensis Julii, sufectus est Justinus in ejus locum. (W. Lowed.) (11) Ελάχιστον ἐπιβιώσας. Imo septem integros annos post hanc seditionem vixit Anastasius, (9) Καὶ ἡμέραις ίσαις. Juxta rationes Aut. Ρa-
PG 86:2701λε Περὶ Θωμᾶ μοναχοῦ, καὶ αὐτοῦ ὁμοίως προσποιητοῦ σαλοῦ.
Γ. Περὶ Έφραμίου τοῦ μετὰ Εὐφράτιον. Ζ. Περὶ Ζωσιμᾶ καὶ Ἰωάννου τῶν θαυματουρ γῶν. Η'. Περί καθολικῶν παθημάτων. Θ'. Ὡς Ἰουστίνης ἔτι ζῶν συμβασιλεύειν αὐτῷ τὸν Ἰουστινιανών είλετο. σύνοδον ἀποδεχομένους ηγάπα· Θεοδώρα δὲ τοὺς ἐναντίους έστεργεν. ΙΑ'. Ως "Ανθιμον τὸν Κωνσταντινουπόλεως ὁ Σευήρος διέστρεψε, καὶ Θεοδόσιον τὸν ᾿Αλεξαν- δρείας οὓς ὁ βασιλεὺς ἐξελάσας, ἑτέρους κατα έστησεν. ΙΒ'. Ἐκ τῆς ἱστορίας Προκοπίου Καισαρέως περὶ Καβάδου του Περσῶν βασιλέως, καὶ Χοσρόου υἱοῦ αὐτοῦ. ΙΙ. Περὶ ᾿Αλαμουνδάρου, καὶ 'Αζαρέτου, καὶ τῆς ἐν Βυζαντίῳ στάσεως, τῆς ἐπίκλην λαβούσης τὸ Νίκα. ΙΔ'. Περὶ Ονωρίχου τοῦ Βανδίλων ἄρχοντος, καὶ τῶν γλωσσοτομηθέντων Χριστιανῶν παρ' αὐτοῦ. ΙΕ΄. Περὶ Καβαώνου τοῦ Μαυρουσίου. 14'. Περὶ τῆς Βελισσαρίου κατὰ Βανδίλων εκστρα τείας, καὶ τῆς τούτων ἐξολοθρεύσεως. ΙΖ'. Περὶ τῶν ἀπὸ Ἀφρικῆς ἐλθόντων λαφύρων. ΙΗ'. Περὶ τῶν ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ υἱοῦ Ναυῆ ἀποφυγόντων Φοινίκων. Ρώμῃ συμβάντων ὑπ' αὐτοῦ ἄχρι τῶν χρόνων Ἰουστινιανοῦ, καὶ ὡς πάλιν ἡ Ῥώμη ὑπὸ Ῥωμαίοις γέγονεν, Ουϊτίγιδος φυγόντος ὑπὸ αὐτοῦ. Κ΄. Ὡς οι λεγόμενοι "Έρουλοι, ἐν τοῖς χρόνοις Ιουστινιανοῦ ἐχριστιάνισαν. ΚΑ'. Ὡς πάλιν ὑπὸ Γότθοις γεγονυίαν τὴν Ρώ μην, αὖθις ὁ Βελισάριος ἀνεσώσατο. ΚΒ. ὡς καὶ ᾿Αβασγοί τηνικαῦτα ἐχριστιάνισαν. ΚΓ. Ὡς καὶ οἱ τὸν Τάναϊν οἰκοῦντες, τηνικαῦτα ἐχριστιάνισαν· καὶ περὶ σεισμῶν ἐν Ελλάδι καὶ *Αχαΐα γεγονότων. ΚΔ'. Περί Ναρσοῦ τοῦ στρατηγοῦ καὶ θεοφιλείας αὐτοῦ. ΚΕ'. Ως ὁ Χοσρόης φθόνῳ ταχεὶς ἐπὶ ταῖς εὐ ημερίαις Ἰουστινιανού, κατά Ρωμαίων ἐστράτευσε, καὶ πλείστας πόλεις καθεῖλε Ρωμαϊκὰς, ἐν οἷς καὶ τὴν μεγάλην 'Αντιόχειαν. Κα'. Περὶ τοῦ γεγονότος θαύματος ἐν ᾿Απαμεία τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ. ΚΖ'. Περὶ τῆς εἰς Εδεσσαν έκστρατείας Χοσρόου ΚΗ'. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐν Σεργίου πόλει θαύματος. Κ. Περὶ τοῦ λοιμικοῦ πάθους. Α'. Περὶ τῆς φιλοχρηματίας, καὶ ἁπληστίας Ἰουστινιανού. ΛΑ'. Περὶ τοῦ μεγάλου ναοῦ τῆς ῾Αγίας Σοφίας, καὶ τῶν Αγίων Αποστόλων. ΑΒ. Περὶ τῆς ἐν τῷ Κυανῷ χρώματι τοῦ βασι λέως μανίας μᾶλλον ἢ φιλίας. Νίκα. HISTORIÆ ECCLESIASTIC.E LIBER IV. vi. De Ephraemio : purasii successore. VII. De Zosima et Joanne qui miraculis clarue- runt. VIII. De totius orbis calamitatibus. IX. Quomodo Justinus adhuc vivens, collegam imperii Justinianum assumpsit. X. Qualiter Justinianus quidem eos amabat qui Chalcedonensem synodum amplecterentur: Theo- dora vero eos qui synodum illam improbarent. XI. Quomodo Severus Anthimum Constantinopo- lis episcopum et Theodosium episcopum Alexandrise perverterit, quibus sede sua expulsis, Justinianus alios substituit. XII. De Cavade Persarum rege, et de filio ejrs Chosroe, ex libris historiarum Procopii Cæsa- riensis. XIII. De Alamundaro et Azareto : et de seditione quæ orta est Constantinopoli, cui cognomen inditum fuit XIV. De Hunerico Vandalorum rege, et de Chri- stianis quibus linguam præcidi jussit. XV. De Cabaone Mauro. XVI. De Belisarii expeditione adversus Vandalos, eorumque internecione. XVII. De spoliis quæ relata sunt ex Africa. XVIII. De Phœnicibus qui fugati sunt a Jesu filio Nave. XIX. De Theodorico Gothorum rege, et de bis quæ illo regnante usque ad Justiniani tempora Ro- mæ acciderunt : utque Roma iterum in Romanorum potestatem venerit cum Vitiges illinc aufugisset. XX. Quomodo Justiniani temporibus Eruli Chri- stianam fidem amplexi sint. XXI. Quomodo Belisarius urbem Romam quam Gothi iterum ceperant recuperavit. XXII. Quomodo iisdem temporibus Abasgi quoque Christianam fidem amplexi sunt. XXIII. Quomodo etiam Barbari qui Tanaim ac- colunt, Christianam religionem amplexi sint. Item de terræ motibus qui in Græcia et Achaia contige- runt. XXIV. De Narse magistro militum, et de ejusdem pietate. XXV. Quomodo Chrosroes ob res prospere a Ju- stiniano gestas invidia stimulatus bellum intulit Ro- manis, multasque urbes imperii Romani, atque in his magnam Antiochiam destruxit. XXVI. De pretiosi ac vivifici ligni sanctæ crucis miraculo quod Apamiæ factum est. XXVII. De Chosrois expeditione adversus Edes- sam. XXVIII. De miraculo quod factum est Sergiopoli. XXIX. De pestilenti morbo. XXX. De inexplebili avaritia Justiniani. XXXI. De magna ecclesia Sanctæ Sophiæ et San- ctorun Apostolorum. XXXII. De Justiniani furore potius quam benevo- lentia erga factionem Venetorumn. 1. Οτι Ιουστινιανὸς μὲν, τοὺς τὴν Χαλκηδόνων 10. Περὶ Θευδερίχου του Γότθου καὶ τῶν ἐν
Book IV · Chapter I · Chapter IILiber Quartus · Caput Primum · Caput II
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2703λς Περὶ Μηνᾶ τοῦ πατριάρχου, καὶ τοῦ γεγονότος τηνικαῦτα θαύματος εἰς τὸ τοῦ Ἑβραίου παιδίον.
ΑΓ. Περὶ Βαρσανουφίου τοῦ ἀσκητοῦ. ΛΔ'. Περί Συμεών μοναχοῦ, τοῦ διὰ Χριστὸν σαλοῦ. ΛΕ'. Περὶ Θωμᾶ μοναχοῦ καὶ αὐτοῦ ὁμοίως προς ποιητοῦ σαλοῦ. ΑΓ'. Περὶ Μηνᾶ τοῦ πατριάρχου, καὶ τοῦ γεγο νότος τηνικαῦτα θαύματος εἰς τὸ τοῦ Εβραίου παιδίον. ΛΖ'. Τίνες κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τῶν μεγάλων πόλεων ἦσαν ἐπίσκοποι. ΛΗ'. Περὶ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς πέμπτης συν όδου, καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν συνέστη. ΑΘ΄. Ὡς Ἰουστινιανός τῆς ὀρθῆς δόξης περιτρα- πεὶς, ἄφθαρτον τοῦ Κυρίου τὸ σῶμα ἐπρέσβευσεν. Μ'. Περὶ ᾿Αναστασίου ἀρχιεπισκόπου Αντιοχείας. ΜΑ'. Περὶ τοῦ θανάτου Ἰουστινιανού. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'. Περὶ τῆς Ἰουστίνου τοῦ πρώτου βασιλείας. Αναστασίου δὲ, ὡς μοι λέλεκται, πρὸς τὴν ἀμείνω μεταχωρήσαντος λῆξιν, Ἰουστίνος Θράς γέ- νας, τῇ ἀλουργεῖ ἀμπεχόνῃ χρῆται, ἐννάτην ἄγοντος τοῦ Πανέμου μηνός, ὃς Ιούλιος πρὸς Ρωμαίων ὠν μασται, χρηματιζούσης τῆς Ἀντιόχου ἔκτον καὶ ἑξηκοστὸν καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος, ὑπὸ τῶν βασι- λικῶν σωματοφυλάκων αναῤῥηθείς, ὧνπερ καὶ ἦρχεν, ἡγεμὼν τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων (12) καθ εστώς. Περιέθετο δὲ τὴν ἀρχὴν τὴν αὐτοκράτορα, πάσης ὑπέρτερον ἐλπίδος, ὅτιγε πολλοὶ καὶ ἔξοχοι καὶ πρὸς πᾶσαν εὐδαιμονίαν ήκοντες, καθειστήκει σαν τῆς ᾿Αναστασίου συγγενείας, πᾶσάν τε δύναμιν ἐφελκόμενοι, τὴν τοσαύτην αὐτοῖς ἀρχὴν περιβαλεῖν ἐξισχύουσαν. ΚΕΦΑΛ. Β'. Περί Αμαντίου τοῦ εὐνούχου καὶ Θεοκρίτου, όπως τε τούτους ὁ Ἰουστῖνος ἀνεῖλεν. Ην δὲ καὶ ᾿Αμάντιος τῶν βασιλικῶν κοιτώνων προεστώς, ἐς ταμάλιστα δυνατός. Ος ἐπειδὴ μὴ θεμιτὸν ἦν ἄνδρα τῶν ἀνδρείων ἐστερημένον ἐς τὴν Ῥωμαίων παρελθεῖν ἀρχὴν, ἐβούλετο Θεό. κριτον πιστόν οἱ τυγχάνοντα, τὸν στέφανον τῆς αὐτοκράτορος ἀρχῆς περιβάλλεσθαι ε. Καὶ δὴ τὸν Ἰουστῖνον μετάπεμπτον ποιησάμενος, χρήματα οἱ Οι περιθέσθαι. "Αρχοντα γὰρ αὐτὸν ᾿Αναστάσιος βασιλεὺς κατεστήσατο τῶν ἐν παλατίῳ φυλάκων. Ιd EVAGRII SCHOLASTICI XXXII. De Barsanuphio monacho. XXXIV. De Symeone monacho, qui propter Chri- stum stultitiam simulavit. XXXV. De Thoma monacho, qui stultitiam simu- lavit. XXXVI. De Mena patriarcha, et de miraculo quod factum est in puero cujusdam Hebræi. XXXVII. Quinam eo tempore fuerint maximarum urbinm episcopi. XXXVIII. De sancta et universali synodo quinta, et quam ob causam congregata sit. XXXIX. Quomodo Justinianus, a recta fide desci- fcens, corpus Domini incorruptibile asseruit. XL. De Anastasio archiepiscopo Antiochiæ. XLI. De obitu Justiniani. CAPUT 1. De imperio Justini Senioris. Anastasio igitur ex bac luce ad meliorem sor- tcm translato, Justinus, genere Thras, imperialem purpuram sumpsit, die nono mensis Panemi, qui a Romanis Julius dicitur, anno urbis Antiochiæ quin- gentesimo sexagesimo sexto: imperator renuntia- tus a militibus qui ad principis custodiam erant deputati, et quibus ipse præerat, cum esset comes excubitorum. Porro imperium adeptus est præter omnium exspectationem, cum multi essent ex pro- pinquis Anastasii, viri nobiles ac beati, omnemque cam potentiam consecuti quæ imperatoriam digni- tatem ipsis comparare posset. CAP. II. De Amantio eunucho et de Theocrito. Et quomodo a Justino interfecti sunt. A B VARIE LECTIONES. Erat tunc præpositus sacri cubiculi Amantius quidam, summa vir potentia præditus. Qui quo- miam, utpote eunuchus, imperio Romano praesse ipse non poterat, Theocrito cuidam quem sibi fdis- simum existimabat, imperialem coronam imponere cupiebat. Justino igitur ad se accersito magnam pecuniæ vim tradidit, jubens ut eam divideret iis VALESHI ANNOTATIONES. magister officiorum. Sic enim Græci eam dignitatem exponere solent. Jordanes tamen in,libro De suc- cessione regnorum, Justinum non ex magistro officiorum, sed ex comite excubitorum, imperato- rem a senatu electum esse scribit. Cui consentit auctor Chronici Alexandrini, et velus chronogra- phus quem olim edidi ad calcem Historiarum Am- miani Marcellini. Procopius in Anecdotis, pag. 28, de Justino imperatore loquens adhuc privato, ita scribit: est, Ana- stasius imperator eum comitem excubitorum creavit, lue Procopius Justinum, non Thracem, ut Eva- natum oppido Bederiana. Theophanes quoque Justinum Illyrium fuisse dicit. Auctorem vero Chronici Alexandrini satis mirari non possum, qui cum eam Bederianitem faciat, Thracem tamen nominal. • Bene est, inquit Nic. Alemannus. Nan Bederiana in limitaneis Illyriæ Thraciæque agris sita erat. Porro sæpissime fit ut quæ urbes duarum provinciarum vel fines terminant, vel circa fines sunt, in ambarum partes aliquando ab aucto- ribus nullo discrimine admittantur: præsertin! cum provinciarum partitiones non eædem apud MDCS geographos et historicos sint. › (Not. in Procopi istoriam arcanam pag. 13.) (12) Ἡγεμὼν τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων. id est, C grius et Cedrenus m Zonaras, sed lllyriam facit,
λζ Τίνες κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ τῶν μεγάλων πόλεων ἦσαν ἐπίσκοποι.
ΑΓ. Περὶ Βαρσανουφίου τοῦ ἀσκητοῦ. ΛΔ'. Περί Συμεών μοναχοῦ, τοῦ διὰ Χριστὸν σαλοῦ. ΛΕ'. Περὶ Θωμᾶ μοναχοῦ καὶ αὐτοῦ ὁμοίως προς ποιητοῦ σαλοῦ. ΑΓ'. Περὶ Μηνᾶ τοῦ πατριάρχου, καὶ τοῦ γεγο νότος τηνικαῦτα θαύματος εἰς τὸ τοῦ Εβραίου παιδίον. ΛΖ'. Τίνες κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τῶν μεγάλων πόλεων ἦσαν ἐπίσκοποι. ΛΗ'. Περὶ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς πέμπτης συν όδου, καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν συνέστη. ΑΘ΄. Ὡς Ἰουστινιανός τῆς ὀρθῆς δόξης περιτρα- πεὶς, ἄφθαρτον τοῦ Κυρίου τὸ σῶμα ἐπρέσβευσεν. Μ'. Περὶ ᾿Αναστασίου ἀρχιεπισκόπου Αντιοχείας. ΜΑ'. Περὶ τοῦ θανάτου Ἰουστινιανού. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'. Περὶ τῆς Ἰουστίνου τοῦ πρώτου βασιλείας. Αναστασίου δὲ, ὡς μοι λέλεκται, πρὸς τὴν ἀμείνω μεταχωρήσαντος λῆξιν, Ἰουστίνος Θράς γέ- νας, τῇ ἀλουργεῖ ἀμπεχόνῃ χρῆται, ἐννάτην ἄγοντος τοῦ Πανέμου μηνός, ὃς Ιούλιος πρὸς Ρωμαίων ὠν μασται, χρηματιζούσης τῆς Ἀντιόχου ἔκτον καὶ ἑξηκοστὸν καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος, ὑπὸ τῶν βασι- λικῶν σωματοφυλάκων αναῤῥηθείς, ὧνπερ καὶ ἦρχεν, ἡγεμὼν τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων (12) καθ εστώς. Περιέθετο δὲ τὴν ἀρχὴν τὴν αὐτοκράτορα, πάσης ὑπέρτερον ἐλπίδος, ὅτιγε πολλοὶ καὶ ἔξοχοι καὶ πρὸς πᾶσαν εὐδαιμονίαν ήκοντες, καθειστήκει σαν τῆς ᾿Αναστασίου συγγενείας, πᾶσάν τε δύναμιν ἐφελκόμενοι, τὴν τοσαύτην αὐτοῖς ἀρχὴν περιβαλεῖν ἐξισχύουσαν. ΚΕΦΑΛ. Β'. Περί Αμαντίου τοῦ εὐνούχου καὶ Θεοκρίτου, όπως τε τούτους ὁ Ἰουστῖνος ἀνεῖλεν. Ην δὲ καὶ ᾿Αμάντιος τῶν βασιλικῶν κοιτώνων προεστώς, ἐς ταμάλιστα δυνατός. Ος ἐπειδὴ μὴ θεμιτὸν ἦν ἄνδρα τῶν ἀνδρείων ἐστερημένον ἐς τὴν Ῥωμαίων παρελθεῖν ἀρχὴν, ἐβούλετο Θεό. κριτον πιστόν οἱ τυγχάνοντα, τὸν στέφανον τῆς αὐτοκράτορος ἀρχῆς περιβάλλεσθαι ε. Καὶ δὴ τὸν Ἰουστῖνον μετάπεμπτον ποιησάμενος, χρήματα οἱ Οι περιθέσθαι. "Αρχοντα γὰρ αὐτὸν ᾿Αναστάσιος βασιλεὺς κατεστήσατο τῶν ἐν παλατίῳ φυλάκων. Ιd EVAGRII SCHOLASTICI XXXII. De Barsanuphio monacho. XXXIV. De Symeone monacho, qui propter Chri- stum stultitiam simulavit. XXXV. De Thoma monacho, qui stultitiam simu- lavit. XXXVI. De Mena patriarcha, et de miraculo quod factum est in puero cujusdam Hebræi. XXXVII. Quinam eo tempore fuerint maximarum urbinm episcopi. XXXVIII. De sancta et universali synodo quinta, et quam ob causam congregata sit. XXXIX. Quomodo Justinianus, a recta fide desci- fcens, corpus Domini incorruptibile asseruit. XL. De Anastasio archiepiscopo Antiochiæ. XLI. De obitu Justiniani. CAPUT 1. De imperio Justini Senioris. Anastasio igitur ex bac luce ad meliorem sor- tcm translato, Justinus, genere Thras, imperialem purpuram sumpsit, die nono mensis Panemi, qui a Romanis Julius dicitur, anno urbis Antiochiæ quin- gentesimo sexagesimo sexto: imperator renuntia- tus a militibus qui ad principis custodiam erant deputati, et quibus ipse præerat, cum esset comes excubitorum. Porro imperium adeptus est præter omnium exspectationem, cum multi essent ex pro- pinquis Anastasii, viri nobiles ac beati, omnemque cam potentiam consecuti quæ imperatoriam digni- tatem ipsis comparare posset. CAP. II. De Amantio eunucho et de Theocrito. Et quomodo a Justino interfecti sunt. A B VARIE LECTIONES. Erat tunc præpositus sacri cubiculi Amantius quidam, summa vir potentia præditus. Qui quo- miam, utpote eunuchus, imperio Romano praesse ipse non poterat, Theocrito cuidam quem sibi fdis- simum existimabat, imperialem coronam imponere cupiebat. Justino igitur ad se accersito magnam pecuniæ vim tradidit, jubens ut eam divideret iis VALESHI ANNOTATIONES. magister officiorum. Sic enim Græci eam dignitatem exponere solent. Jordanes tamen in,libro De suc- cessione regnorum, Justinum non ex magistro officiorum, sed ex comite excubitorum, imperato- rem a senatu electum esse scribit. Cui consentit auctor Chronici Alexandrini, et velus chronogra- phus quem olim edidi ad calcem Historiarum Am- miani Marcellini. Procopius in Anecdotis, pag. 28, de Justino imperatore loquens adhuc privato, ita scribit: est, Ana- stasius imperator eum comitem excubitorum creavit, lue Procopius Justinum, non Thracem, ut Eva- natum oppido Bederiana. Theophanes quoque Justinum Illyrium fuisse dicit. Auctorem vero Chronici Alexandrini satis mirari non possum, qui cum eam Bederianitem faciat, Thracem tamen nominal. • Bene est, inquit Nic. Alemannus. Nan Bederiana in limitaneis Illyriæ Thraciæque agris sita erat. Porro sæpissime fit ut quæ urbes duarum provinciarum vel fines terminant, vel circa fines sunt, in ambarum partes aliquando ab aucto- ribus nullo discrimine admittantur: præsertin! cum provinciarum partitiones non eædem apud MDCS geographos et historicos sint. › (Not. in Procopi istoriam arcanam pag. 13.) (12) Ἡγεμὼν τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων. id est, C grius et Cedrenus m Zonaras, sed lllyriam facit,
PG 86:2705λη Περὶ τῆς ἁγίας οἰκουμενικῆς πέμπτης συνόδου, καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν συνέστη.
μεγάλα δίδωσι, διανείμαι κελεύσας τοῖς ἐς τοῦτο Δ μάλιστα ἐπιτηδείοις, οἴοις τε οὖσι τὸ ἀλουργές σχῆμα τῷ Θεοκρίτῳ περιθεῖναι. ὓς εἴτε τὸν δῆμον τοῖς χρήμασιν ἐξωνησάμενος, εἴτε τὴν τῶν καλου- μένων εκσκουσιτώρων εὔνοιαν, φασὶ γὰρ ἐπ' ἀμφό- τερα, τὴν ἀρχὴν περιεβάλετο. Αὐτίκα γοῦν μεθ᾿ ἑτέ ρων, τόν τε Αμάντιον Θεόκριτόν τε ἐξ ἀνθρώπων ἠφάνισεν. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ως Βιταλιανὸν ἀνεῖλε δόλῳ ὁ Ἰουστῖνος Τὸν δέ γε Βιταλιανὸν ἐπὶ τῆς Θράκης ποιούμε του (15), δς Αναστάσιον ἐξῶσαι τῆς βασιλείας ἐδου- λήθη, πρὸς τὴν Κωνσταντίνου μετακαλεῖται πόλιν, δείσας μὲν αὐτοῦ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἀμφὶ τοὺς πολέμους ἐμπειρίαν, τό τε παρὰ πᾶσι κλέος, καὶ Β ἣν εἶχε περὶ τὴν βασιλείαν έφεσιν. Εὐθυβόλως δὲ ἐπιστήσας, ὡς οὐχ ἑτέρως αὐτοῦ περιέσεται, μήτιγε φίλος εἶναι προσποιήσαιτο, καὶ τῷ δόλῳ προσωπεῖον ἀνεξέλεγκτον περιθεὶς, στρατηγὸν αὐτὸν ἑνὸς τῶν καλουμένων πραισέντων (14) ἀναδείκνυσιν. Πλείω δὲ τῇ πειθοί χώραν διδούς, ἐπ' ἐξαπάτῃ μείζονι, καὶ ἐς ὑπάτους τὸν Βιταλιανὸν ἀναβιβάζει. Οὗτος τῆς ὑπατείας ἐχόμενος (15), ἐπειδὴ κατὰ τὰ βασίλεια γέγονεν, ἔν τινι μεταυλείῳ θύρα (16) δολοφονηθεί; εκ Επί πλεῖον δὲ τὴν πειθοί. ποιούμενον, διάγοντα. τὰς διατριβάς ποιούμενον. σκηνοποιούμενον. τὸ πραισέντον. Τὸν δὲ Θευδέριχον καθίστασθαι στρατηγόν δύο στρατηγιῶν τῶν ἀμφὶ βασιλέα, αἴπερ εἰσὶ μέγισται. πραίσενς. τοῖς στρατηγοῖς τοῦ θείου πραισέντου ἑκατέρας δυνάμεως. οὗτος δὲ εἰς ὑπάτας ἐχόμενος. μεσαυ- λείψ. αύλειος ούρα, μέσαυλος μεσαύλειος, ἀνδρωνίτιν γυναικωνίτιν Αναμνησάμενος δὲ ὅτι ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐψόφει ή μέταυλος θύρα καὶ ἡ αύλειος. ή μέταυλος καὶ ἡ αύλειος Ούρα. εψόφει τε ἡ μέταυλος. 'Ιλιάδος λ, 'Αττικοὶ μὲν τὴν μέσην θύραν μέσαυλόν φασι, μάλιστα μὲν τὴν μέσην δυοῖν αὐλαῖ, ὡς φησιν Αίλιος Διονύσιος, ἣν καὶ μέταυλον αὐτό; φησι. Μέσαυλον δὲ, οἱ Αττικοὶ τὴν φέρουσαν εις τε τὴν ἀνδρωνίτιν καὶ γυναικωνίτιν. Εt Ὡς Βιταλιανὸν ἀνεῖλε δόλῳ ὁ Ἰουστῖνος. Γ HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IV. Theocrito purpuram conciliare poterant. Justinus vero, sive populi suffragia, sive excubitorun bene- volentiam ea pecunia redemisset, utrumque enim dicitur, imperium assumpsit. Qui continuo Amantium et Theocritum cum aliis nonnullis e me- dio sustulit. qui ad hanc rem conficiendam erant idonei, et qui CAP. III. Quomodo Justinus Vitalianum per fraudem interemit. Vitalianum vero in Thracia degentem, qui Ana- stasium imperio exuere conatus fuerat, Constanti- nopolim evocavit : potentiam quidem ejus et peri- tiam rei militaris, pervulgatam quoque apud om- (r). nes nominis ejus famam, et adispiscendi imperii C. C. cupiditatem reformidans. Cæterum cum sagaci animo prævidisset se nunquam illum in potesta- tem suam redacturum esse, nisi amicitiam erga eum simularet, fraudem vultu tegens, ita ut de- prehendi non posset, eum magistrum unius ex duobus exercitibus præsentis militiæ constituit. Dein persuasioni magis magisque ansam submi- nistrans, quo Vitalianum amplius deciperet, ad consulatum eum promovit ; Vitalianus igitur con- VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. in lib. xvii, cap. 1, pro verbo substi- tuit Εgo vero Evagrium scripsisse existi- Sed a librariis duas priores voces omissas esse. Posset etiam scribi C erant exercitus in comitatu imperatoris Romani, qui praesentes dicebantur, Græcis His præerant duo magistri militum, qui in præ- senti, seu presentales vocabantur. Et in Orientali quidem imperio, alter ex iis erat magister peditum, alter equitum. In Occidentali autem imperio uter- que erat magister equitum ac peditum. De iis duobus magistris militum præsentalium loquitur Malchus in excerptis Legationum, pag. 93: Caterum Jordanes in libro De successione regnorum, cum Evagrio nostro consentit, de Justino imperatore ita scribens: Fœdusque cum Vitaliano percussit, et ad se evocatum magistrum militum præsentem et consulem ordinarium fecit. Vide Meursium in Glos- surio Greco Barbaro in voce lu actione 5, D synodi Constantinopolitanæ sub Mena, p. 751, Kal Telleriano ita scribitur hic locus, locum sic vertit: In obscuriore quadam Palatii janua dolo occiditur. Christophorsonus vero ita interpretatur: In porta quadam post aulam posita, etc. Joannes autem Langus qui Nicephorum Latine interpretatus est, ita vertit: Ad quamdam in media aula januam dolo occiditur. Scilicet exprimere volebat vocabulum quo usus est Nicephorus, Græci duas portas in aedibus pedeplanis habebant. Quarum prima, quæ plateam spectabat, dicebatur ut docet Harpocratio : secunda vero, seu eo quod media esset inter vestibulum et atrium, vel quod inter et media esset, ut tradit auctor Etymologici. Utriusque_portæ mentio- nem facit Lysias in oratione pro Eratosthene de cade, his verbis: Scribendum puto Heliodorus in lib. is, ad calcem, ad eum Lysia Iocum alludit, cum ait, Quem. locum interpres ita vertit, Perstrepebat ostium atrii. Ælius Dionysius in Lexico apud Eustathium in pag. : Idem scribit scholiastes Apollonii, ad lib. 11, inquit, haec quiden de proprietate hujus vocabuli adnotata sint, in cnjus expositione falsus est Harpocratio, qui pro curte illud positum esse a Lysia existimavit. Nunc vero ad rem propius accedamus. Scribit Victor Thuno- nensis in Chronico, Maximo V. C. coss. Vitalianns VARIORUM. (+) Justinianus, Justini imp. nepos, Vitalianum, veri- tus ne sibi impedimento foret ad imperium post Justini mortem consequendum, Justino suspectum reddidit, ac de medio tollendum curavit anno Chr. 320, Justini imp. 3. Procopius in Hist. arcana, p. 50), cæde Amantii narrata, quam etiam Justiniano at- tribuit, haec subdit: Illico vocatum mittit Justinia nus] Vitalianum tyrannum fide publica, impanitate promissa, et una susceptis Christianorum mysteriis : paulo deinde post, duto suspicioni atque offensioni,. loco, eum ac necessarios in aula impie contrucidas, nihil veritus fidem fallere tam formidandum. (15) 'Επὶ τῆς Θράκης ποιούμενον. Nicephorus (14) Ενὸς τῶν καλουμένων πραισέντων. Duo (15) Οὗτος τῆς ὑπατείας ἐχόμενος. In codice (16) "Εν τινι μεταυλείς θύρα. Musculus bunc
Chapter IIICaput III
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
λθ Ὡς Ἰουστινιανὸς τῆς ὀρθῆς δόξης παρατραπεὶς ἄφθαρτον τοῦ Κυρίου τὸ σῶμα ἐπρέσβευσεν.
μεγάλα δίδωσι, διανείμαι κελεύσας τοῖς ἐς τοῦτο Δ μάλιστα ἐπιτηδείοις, οἴοις τε οὖσι τὸ ἀλουργές σχῆμα τῷ Θεοκρίτῳ περιθεῖναι. ὓς εἴτε τὸν δῆμον τοῖς χρήμασιν ἐξωνησάμενος, εἴτε τὴν τῶν καλου- μένων εκσκουσιτώρων εὔνοιαν, φασὶ γὰρ ἐπ' ἀμφό- τερα, τὴν ἀρχὴν περιεβάλετο. Αὐτίκα γοῦν μεθ᾿ ἑτέ ρων, τόν τε Αμάντιον Θεόκριτόν τε ἐξ ἀνθρώπων ἠφάνισεν. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ως Βιταλιανὸν ἀνεῖλε δόλῳ ὁ Ἰουστῖνος Τὸν δέ γε Βιταλιανὸν ἐπὶ τῆς Θράκης ποιούμε του (15), δς Αναστάσιον ἐξῶσαι τῆς βασιλείας ἐδου- λήθη, πρὸς τὴν Κωνσταντίνου μετακαλεῖται πόλιν, δείσας μὲν αὐτοῦ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἀμφὶ τοὺς πολέμους ἐμπειρίαν, τό τε παρὰ πᾶσι κλέος, καὶ Β ἣν εἶχε περὶ τὴν βασιλείαν έφεσιν. Εὐθυβόλως δὲ ἐπιστήσας, ὡς οὐχ ἑτέρως αὐτοῦ περιέσεται, μήτιγε φίλος εἶναι προσποιήσαιτο, καὶ τῷ δόλῳ προσωπεῖον ἀνεξέλεγκτον περιθεὶς, στρατηγὸν αὐτὸν ἑνὸς τῶν καλουμένων πραισέντων (14) ἀναδείκνυσιν. Πλείω δὲ τῇ πειθοί χώραν διδούς, ἐπ' ἐξαπάτῃ μείζονι, καὶ ἐς ὑπάτους τὸν Βιταλιανὸν ἀναβιβάζει. Οὗτος τῆς ὑπατείας ἐχόμενος (15), ἐπειδὴ κατὰ τὰ βασίλεια γέγονεν, ἔν τινι μεταυλείῳ θύρα (16) δολοφονηθεί; εκ Επί πλεῖον δὲ τὴν πειθοί. ποιούμενον, διάγοντα. τὰς διατριβάς ποιούμενον. σκηνοποιούμενον. τὸ πραισέντον. Τὸν δὲ Θευδέριχον καθίστασθαι στρατηγόν δύο στρατηγιῶν τῶν ἀμφὶ βασιλέα, αἴπερ εἰσὶ μέγισται. πραίσενς. τοῖς στρατηγοῖς τοῦ θείου πραισέντου ἑκατέρας δυνάμεως. οὗτος δὲ εἰς ὑπάτας ἐχόμενος. μεσαυ- λείψ. αύλειος ούρα, μέσαυλος μεσαύλειος, ἀνδρωνίτιν γυναικωνίτιν Αναμνησάμενος δὲ ὅτι ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐψόφει ή μέταυλος θύρα καὶ ἡ αύλειος. ή μέταυλος καὶ ἡ αύλειος Ούρα. εψόφει τε ἡ μέταυλος. 'Ιλιάδος λ, 'Αττικοὶ μὲν τὴν μέσην θύραν μέσαυλόν φασι, μάλιστα μὲν τὴν μέσην δυοῖν αὐλαῖ, ὡς φησιν Αίλιος Διονύσιος, ἣν καὶ μέταυλον αὐτό; φησι. Μέσαυλον δὲ, οἱ Αττικοὶ τὴν φέρουσαν εις τε τὴν ἀνδρωνίτιν καὶ γυναικωνίτιν. Εt Ὡς Βιταλιανὸν ἀνεῖλε δόλῳ ὁ Ἰουστῖνος. Γ HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IV. Theocrito purpuram conciliare poterant. Justinus vero, sive populi suffragia, sive excubitorun bene- volentiam ea pecunia redemisset, utrumque enim dicitur, imperium assumpsit. Qui continuo Amantium et Theocritum cum aliis nonnullis e me- dio sustulit. qui ad hanc rem conficiendam erant idonei, et qui CAP. III. Quomodo Justinus Vitalianum per fraudem interemit. Vitalianum vero in Thracia degentem, qui Ana- stasium imperio exuere conatus fuerat, Constanti- nopolim evocavit : potentiam quidem ejus et peri- tiam rei militaris, pervulgatam quoque apud om- (r). nes nominis ejus famam, et adispiscendi imperii C. C. cupiditatem reformidans. Cæterum cum sagaci animo prævidisset se nunquam illum in potesta- tem suam redacturum esse, nisi amicitiam erga eum simularet, fraudem vultu tegens, ita ut de- prehendi non posset, eum magistrum unius ex duobus exercitibus præsentis militiæ constituit. Dein persuasioni magis magisque ansam submi- nistrans, quo Vitalianum amplius deciperet, ad consulatum eum promovit ; Vitalianus igitur con- VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. in lib. xvii, cap. 1, pro verbo substi- tuit Εgo vero Evagrium scripsisse existi- Sed a librariis duas priores voces omissas esse. Posset etiam scribi C erant exercitus in comitatu imperatoris Romani, qui praesentes dicebantur, Græcis His præerant duo magistri militum, qui in præ- senti, seu presentales vocabantur. Et in Orientali quidem imperio, alter ex iis erat magister peditum, alter equitum. In Occidentali autem imperio uter- que erat magister equitum ac peditum. De iis duobus magistris militum præsentalium loquitur Malchus in excerptis Legationum, pag. 93: Caterum Jordanes in libro De successione regnorum, cum Evagrio nostro consentit, de Justino imperatore ita scribens: Fœdusque cum Vitaliano percussit, et ad se evocatum magistrum militum præsentem et consulem ordinarium fecit. Vide Meursium in Glos- surio Greco Barbaro in voce lu actione 5, D synodi Constantinopolitanæ sub Mena, p. 751, Kal Telleriano ita scribitur hic locus, locum sic vertit: In obscuriore quadam Palatii janua dolo occiditur. Christophorsonus vero ita interpretatur: In porta quadam post aulam posita, etc. Joannes autem Langus qui Nicephorum Latine interpretatus est, ita vertit: Ad quamdam in media aula januam dolo occiditur. Scilicet exprimere volebat vocabulum quo usus est Nicephorus, Græci duas portas in aedibus pedeplanis habebant. Quarum prima, quæ plateam spectabat, dicebatur ut docet Harpocratio : secunda vero, seu eo quod media esset inter vestibulum et atrium, vel quod inter et media esset, ut tradit auctor Etymologici. Utriusque_portæ mentio- nem facit Lysias in oratione pro Eratosthene de cade, his verbis: Scribendum puto Heliodorus in lib. is, ad calcem, ad eum Lysia Iocum alludit, cum ait, Quem. locum interpres ita vertit, Perstrepebat ostium atrii. Ælius Dionysius in Lexico apud Eustathium in pag. : Idem scribit scholiastes Apollonii, ad lib. 11, inquit, haec quiden de proprietate hujus vocabuli adnotata sint, in cnjus expositione falsus est Harpocratio, qui pro curte illud positum esse a Lysia existimavit. Nunc vero ad rem propius accedamus. Scribit Victor Thuno- nensis in Chronico, Maximo V. C. coss. Vitalianns VARIORUM. (+) Justinianus, Justini imp. nepos, Vitalianum, veri- tus ne sibi impedimento foret ad imperium post Justini mortem consequendum, Justino suspectum reddidit, ac de medio tollendum curavit anno Chr. 320, Justini imp. 3. Procopius in Hist. arcana, p. 50), cæde Amantii narrata, quam etiam Justiniano at- tribuit, haec subdit: Illico vocatum mittit Justinia nus] Vitalianum tyrannum fide publica, impanitate promissa, et una susceptis Christianorum mysteriis : paulo deinde post, duto suspicioni atque offensioni,. loco, eum ac necessarios in aula impie contrucidas, nihil veritus fidem fallere tam formidandum. (15) 'Επὶ τῆς Θράκης ποιούμενον. Nicephorus (14) Ενὸς τῶν καλουμένων πραισέντων. Duo (15) Οὗτος τῆς ὑπατείας ἐχόμενος. In codice (16) "Εν τινι μεταυλείς θύρα. Musculus bunc
Chapter IVCaput IV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2707μ Περὶ Ἀναστασίου ἐπισκόπου Ἀντιοχείας.
ἐτελεύτησε, ποινὴν τῶν παρ' αὐτοῦ κατὰ τῆς 'Ρω- μαίων ἀρχῆς παροινηθέντων, ταύτην καταλαβών (17). ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον γέγονε. ΚΕΦΑΛ. Δ'. *Οπως καὶ Σενῆρον ἐξελάσας, Παῦλον ἀντεισ. ήγαγεν μετολίγον δὲ καὶ Ευφράσιος τὸν Ἀν τιοχείας θρόνον κατέσχεν. Τὸν δέ γε Σευήρον δ; τῆς ᾿Αντιόχου πρόεδρος έχε- χειροτόνητο, καθὰ τὰ φθάσαντα διηγήσαντο, ἐπειδὴ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἐφ' ἑκάστης ἀναθέματι (18) περιβάλλων οὐκ ἐπαύσατο, καὶ μάλιστά γε ἐν ταῖς καλουμέναις Ενθρονιστικαῖς συλλαβαῖς (19), καὶ ταῖς τούτων ἀμοιβαίαις, ως διεπέμψατο τοῖς ἑκαστα Ενθρονιστικάς του χοῦ πατριάρχαις, ἐδέχθησαν δὲ μόνον ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξ- άνδρου πόλιν πρὸς Ἰωάννου, τοῦ μετὰ τὸν πρότερον Ἰωάννην, Διοσκόρου τε αὖ καὶ Τιμοθέου (20), αἳ καὶ μέχρις ἡμῶν διασώζονται· πολλαί τε ἐντεῦθεν κατὰ τῆς Ἐκκλησίας επανέστησαν ἔριδες, καὶ ὁ πιστότα τος διηρέθη λεώς, κελεύει Ἰουστῖνος τῷ πρώτῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας έτει (21) (ε), συσχεθέντα τὸν Σευή Καὶ ἀπ' αὐτοῦ ἔν τε Βυζαντίῳ, καὶ ὅπη βασιλέως εἶναι στιβάδα ξυνέβαινεν, Δέλφικα τοῦτο καλοῦσι τὸ οἴκημα. μέσαυλος, μεσαύλειος μέσαυλον ἐν τῷ μεσαύλῳ τῷ δυτικῷ. Ιd μεσο αύλιον μεσαύλιον. μεσαύλιον καλών. ποινὴν καταλα- καταβαλεῖν, ἐφ' ἑκάστης, Τὴν γὰρ ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον ἐφ' ἑκάστης ὡς εἰπεῖν ἀναθεματίζειν τολμῶν, ἐκοινώνει ταυτί, πολλοὺς τῶν συνεδρευσάντων ἐν αὐτῇ κατὰ Χαλκηδόνα ἁγίᾳ συνέδῳ τῶν ὑπ' αὐτὸν ἐπισκόπων ἐν τοῖς ἱεροῖς ἔχων διπτύχοις. λαβαίς. Εt ἐνθρονιστικαί, EVAGRII SCHOLASTICI sul factus cum in palatium venisset, ad quamdam A interiorem januam fraudulenter cæsus occu- buit, malorum quibus imperium Romanum per summam contumeliam affecerat, bas poenas persol- vens. Sed hac quidem postea contigerunt. CAP. IV. Qualiter Justinus, pulso Severo, Paulum in ejus lo- cum substituit, et quomodo Euphrasius paulo post Antiochenam sedem obtinuit. Primo autem imperii sui anno, Severum qui An- tiochiæ episcopus, sicut supra dictum est, fuerat ordinatus, propterea quod Chalcedonensem syno- dum sub anathemate damnare quotidie non cessa- bat, præcipue in epistolis quas cant, et in responsionibus ad easdem epistolas quas ad singulos patriarchas mittebat : quæ quidem ejus B epistolæ susceptæ sunt duntaxat Alexandriæ a Joanne qui priori Joanni successerat, et a Dioscoro ac Timotheo, et ad nostram usque ætatem servatæ sunt; et quia hanc ob causam multæ contentiones ortæ fuerant in Ecclesia, et fidelium populus varias in partes scissus erat: comprehendi jussit Justinus, VALESHI ANNOTATIONES. Constantinopoli intra palatium, loco quem Delphi- cum Græco vocabulo dicunt, Justiniani patricii fa- ctione dici¹ur interfectus. Delphicum porro ædes erat in palatio Constantinopoli, in qua imperatoris erant stibadia; sic dicta a Delphica mensa, cui pocula superponi solebant, ut docet Procopius in lib. Vandalicorum. G Erat igitur Delphicum C des novemdecim accubitorum, juxta quam erat ingens atrium, sive area, ut infra dicturi sumus in Adnotationibus ad cap. 15, lib. v. In hac igitur area, seu curte occisus est Vitalianus in consulatu suo, anno Christi 520, ut docet Marcellinus in 4hronico. Nam seu curtem significat, quæ media erat inter Andronitin et Cynaronitin, ut supra vidimus ex Harpocratione, el ex auctore Etymologici, et ex scholiaste Apo- lonii. Quod si pro janua accipere mali- mus, portam Delphici intelligere oportet. Sic syno- dus Constantinopolitana sub Mena habita esse dicitur est, in occi- dentali atrio venerabilis ædis beatæ Mariæ Virginis. Cedrenus anno Justiniani ait conflagrasse majoris Ecclesia, quod Garsonastasium dicitur. Glossæ veteres de habitatione, compluvium D interpretantur Theophanes in Chronico, pag 158, scribit Justinianum ex mesaulio, seu atrio basilica li, cisternam magnam ædificasse. Glossæ veteres atrium interpretantur. Caeterum quando concilium in mesaulio habitum esse legi- mus, non de subdivali area intelligendum est, sed de porticibus atrii. Neque enim episcoporum con- cilia sub divo habebantur. Neque enin Grace dicitur, Gely, nisi ne fallit opinio. Sed rectius est quod Latini dicunt poenas solvere. Ita loquitur Evagrius in c. hujus libri. ut habet codex Tellerianus, et Nice- phorus. Sumpsit hæc Evagrius ex libello monacho- rum, qui refertur in act. synodi Constant. sub Mena, pag. 712. Sic enim legendum est cum veteri interprete : idque confir- mat Liberatus in Breviario, cap. 19, ita scribens de Severo : Sed vexabatur in episcopatu, tanquam ana- thematizaret quidem synodum, nominaret autem episcopos synodi. Non intellexit hanc vocem Christophorse- nus, ut ex interpretatione ejus apparet. Sic enim vertit: maxime in litteris quæ id est, quæ de episcopis in sede episcopali collocandis scripta sunt, etc. Rectius Joannes Langus in cap. 2, lib. xvm Nicephori, sic vertit : Potissimum vero in eis quæ enthronistica, sive synodales dicuutur, Epistolis, etc. lta vocabantur epistole, quas in enthronismo, id est, in exordio episcopatus sui ad se mutuo missitabant patriarchæ. Erant etiam enthronisticæ homiliæ, seu conciones, quas epi- scopi in auspiciis episcopatus sui primas habebant ad populum. De his Liberalus, in cap. 19, ita scribit, agens de Severo nostru, de quo hic loquitur Eva- grius: Fertur autem expositio ejus, quæ ab eo dicta est in enthronismo, in qua et unitivum suscipit Zeno- mis, et anathematizat Chalcedonense concilium, et communicare se confitetur Alexandrino et Constan- tinopolitano. intelligit, qui Dioscoro juniori in episcopatu suc- cesserat, ut scribit Liberatus in cap. Breviarii. Neque enim Timotheus Constantinopolitanus epi- scopus hic intelligi potest, cum Evagrius paulo ante dixerit Severi synodicas epistolas Alexandriæ tan- tum susceptus fuisse. anno secundo imp. Justini expulsus est Severus, anno Christi 519,ut recte notavit Baronius. VARIORUM. Evagrius : quem frustra corrigere tentat Valesius. Mox siquidem Evagrius fugam Severi in Septem- brem anni Antiocheni 567, conjecit. Istud vero (17) Ταύτην καταλαβών. Mallem scribere κατα- (18) Εφ' ἑκάστοις ἀναθέματι. Scribendum est (19) Ἐν ταῖς καλουμέναις ἐνθρονιστικαῖς συλ (20) Καὶ Τιμοθέου. Timotheum Alexandrinum (21) Τῷ πρώτῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας έτει. Imo (6) Τῷ πρώτῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἔτει. Recte
μα Περὶ τοῦ θανάτου Ἰουστινιανοῦ.
ἐτελεύτησε, ποινὴν τῶν παρ' αὐτοῦ κατὰ τῆς 'Ρω- μαίων ἀρχῆς παροινηθέντων, ταύτην καταλαβών (17). ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον γέγονε. ΚΕΦΑΛ. Δ'. *Οπως καὶ Σενῆρον ἐξελάσας, Παῦλον ἀντεισ. ήγαγεν μετολίγον δὲ καὶ Ευφράσιος τὸν Ἀν τιοχείας θρόνον κατέσχεν. Τὸν δέ γε Σευήρον δ; τῆς ᾿Αντιόχου πρόεδρος έχε- χειροτόνητο, καθὰ τὰ φθάσαντα διηγήσαντο, ἐπειδὴ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἐφ' ἑκάστης ἀναθέματι (18) περιβάλλων οὐκ ἐπαύσατο, καὶ μάλιστά γε ἐν ταῖς καλουμέναις Ενθρονιστικαῖς συλλαβαῖς (19), καὶ ταῖς τούτων ἀμοιβαίαις, ως διεπέμψατο τοῖς ἑκαστα Ενθρονιστικάς του χοῦ πατριάρχαις, ἐδέχθησαν δὲ μόνον ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξ- άνδρου πόλιν πρὸς Ἰωάννου, τοῦ μετὰ τὸν πρότερον Ἰωάννην, Διοσκόρου τε αὖ καὶ Τιμοθέου (20), αἳ καὶ μέχρις ἡμῶν διασώζονται· πολλαί τε ἐντεῦθεν κατὰ τῆς Ἐκκλησίας επανέστησαν ἔριδες, καὶ ὁ πιστότα τος διηρέθη λεώς, κελεύει Ἰουστῖνος τῷ πρώτῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας έτει (21) (ε), συσχεθέντα τὸν Σευή Καὶ ἀπ' αὐτοῦ ἔν τε Βυζαντίῳ, καὶ ὅπη βασιλέως εἶναι στιβάδα ξυνέβαινεν, Δέλφικα τοῦτο καλοῦσι τὸ οἴκημα. μέσαυλος, μεσαύλειος μέσαυλον ἐν τῷ μεσαύλῳ τῷ δυτικῷ. Ιd μεσο αύλιον μεσαύλιον. μεσαύλιον καλών. ποινὴν καταλα- καταβαλεῖν, ἐφ' ἑκάστης, Τὴν γὰρ ἐν Χαλκηδόνι ἁγίαν σύνοδον ἐφ' ἑκάστης ὡς εἰπεῖν ἀναθεματίζειν τολμῶν, ἐκοινώνει ταυτί, πολλοὺς τῶν συνεδρευσάντων ἐν αὐτῇ κατὰ Χαλκηδόνα ἁγίᾳ συνέδῳ τῶν ὑπ' αὐτὸν ἐπισκόπων ἐν τοῖς ἱεροῖς ἔχων διπτύχοις. λαβαίς. Εt ἐνθρονιστικαί, EVAGRII SCHOLASTICI sul factus cum in palatium venisset, ad quamdam A interiorem januam fraudulenter cæsus occu- buit, malorum quibus imperium Romanum per summam contumeliam affecerat, bas poenas persol- vens. Sed hac quidem postea contigerunt. CAP. IV. Qualiter Justinus, pulso Severo, Paulum in ejus lo- cum substituit, et quomodo Euphrasius paulo post Antiochenam sedem obtinuit. Primo autem imperii sui anno, Severum qui An- tiochiæ episcopus, sicut supra dictum est, fuerat ordinatus, propterea quod Chalcedonensem syno- dum sub anathemate damnare quotidie non cessa- bat, præcipue in epistolis quas cant, et in responsionibus ad easdem epistolas quas ad singulos patriarchas mittebat : quæ quidem ejus B epistolæ susceptæ sunt duntaxat Alexandriæ a Joanne qui priori Joanni successerat, et a Dioscoro ac Timotheo, et ad nostram usque ætatem servatæ sunt; et quia hanc ob causam multæ contentiones ortæ fuerant in Ecclesia, et fidelium populus varias in partes scissus erat: comprehendi jussit Justinus, VALESHI ANNOTATIONES. Constantinopoli intra palatium, loco quem Delphi- cum Græco vocabulo dicunt, Justiniani patricii fa- ctione dici¹ur interfectus. Delphicum porro ædes erat in palatio Constantinopoli, in qua imperatoris erant stibadia; sic dicta a Delphica mensa, cui pocula superponi solebant, ut docet Procopius in lib. Vandalicorum. G Erat igitur Delphicum C des novemdecim accubitorum, juxta quam erat ingens atrium, sive area, ut infra dicturi sumus in Adnotationibus ad cap. 15, lib. v. In hac igitur area, seu curte occisus est Vitalianus in consulatu suo, anno Christi 520, ut docet Marcellinus in 4hronico. Nam seu curtem significat, quæ media erat inter Andronitin et Cynaronitin, ut supra vidimus ex Harpocratione, el ex auctore Etymologici, et ex scholiaste Apo- lonii. Quod si pro janua accipere mali- mus, portam Delphici intelligere oportet. Sic syno- dus Constantinopolitana sub Mena habita esse dicitur est, in occi- dentali atrio venerabilis ædis beatæ Mariæ Virginis. Cedrenus anno Justiniani ait conflagrasse majoris Ecclesia, quod Garsonastasium dicitur. Glossæ veteres de habitatione, compluvium D interpretantur Theophanes in Chronico, pag 158, scribit Justinianum ex mesaulio, seu atrio basilica li, cisternam magnam ædificasse. Glossæ veteres atrium interpretantur. Caeterum quando concilium in mesaulio habitum esse legi- mus, non de subdivali area intelligendum est, sed de porticibus atrii. Neque enim episcoporum con- cilia sub divo habebantur. Neque enin Grace dicitur, Gely, nisi ne fallit opinio. Sed rectius est quod Latini dicunt poenas solvere. Ita loquitur Evagrius in c. hujus libri. ut habet codex Tellerianus, et Nice- phorus. Sumpsit hæc Evagrius ex libello monacho- rum, qui refertur in act. synodi Constant. sub Mena, pag. 712. Sic enim legendum est cum veteri interprete : idque confir- mat Liberatus in Breviario, cap. 19, ita scribens de Severo : Sed vexabatur in episcopatu, tanquam ana- thematizaret quidem synodum, nominaret autem episcopos synodi. Non intellexit hanc vocem Christophorse- nus, ut ex interpretatione ejus apparet. Sic enim vertit: maxime in litteris quæ id est, quæ de episcopis in sede episcopali collocandis scripta sunt, etc. Rectius Joannes Langus in cap. 2, lib. xvm Nicephori, sic vertit : Potissimum vero in eis quæ enthronistica, sive synodales dicuutur, Epistolis, etc. lta vocabantur epistole, quas in enthronismo, id est, in exordio episcopatus sui ad se mutuo missitabant patriarchæ. Erant etiam enthronisticæ homiliæ, seu conciones, quas epi- scopi in auspiciis episcopatus sui primas habebant ad populum. De his Liberalus, in cap. 19, ita scribit, agens de Severo nostru, de quo hic loquitur Eva- grius: Fertur autem expositio ejus, quæ ab eo dicta est in enthronismo, in qua et unitivum suscipit Zeno- mis, et anathematizat Chalcedonense concilium, et communicare se confitetur Alexandrino et Constan- tinopolitano. intelligit, qui Dioscoro juniori in episcopatu suc- cesserat, ut scribit Liberatus in cap. Breviarii. Neque enim Timotheus Constantinopolitanus epi- scopus hic intelligi potest, cum Evagrius paulo ante dixerit Severi synodicas epistolas Alexandriæ tan- tum susceptus fuisse. anno secundo imp. Justini expulsus est Severus, anno Christi 519,ut recte notavit Baronius. VARIORUM. Evagrius : quem frustra corrigere tentat Valesius. Mox siquidem Evagrius fugam Severi in Septem- brem anni Antiocheni 567, conjecit. Istud vero (17) Ταύτην καταλαβών. Mallem scribere κατα- (18) Εφ' ἑκάστοις ἀναθέματι. Scribendum est (19) Ἐν ταῖς καλουμέναις ἐνθρονιστικαῖς συλ (20) Καὶ Τιμοθέου. Timotheum Alexandrinum (21) Τῷ πρώτῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας έτει. Imo (6) Τῷ πρώτῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἔτει. Recte
PG 86:2709Κεφάλαια δ ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου ἀπὸ ἐπάρχων σχολαστικοῦ.
ρον ποινὰς εἰσπραχθῆναι, τῆς γλώσσης διατεμνο μένης, ὡς ἐνίοις διατεθρύλληται· Εἰρηναίου τὴν πράξιν ἐγχειρισθέντος, ὃς ἐφειστήκει τῇ Εύα τῶν ἀρχῶν (22) ἀνὰ τὴν ᾿Αντιόχου. Πιστοῦται δὲ τὰ περὶ τῆς κατ' αὐτὸν ἐποχῆς τὸν Εἰρηναῖον ἐγχειρισθῆναι ὁ Σευήρος πρὸς ἐνίους τῶν ᾿Αντιοχέων γράφων, καὶ τὸν τρόπον τῆς φυγής διηγούμενος. Ενθα μεγίσταις λοιδορίαις τὸν Εἰρηναῖον βάλλει, καὶ πᾶσαν αὐτῷ φυλακήν (23) ἀκριβῆ περιθέντα μὴ διαδράναι τῆς Αντιόχου. Εἰσὶ δε οι φασιν ὡς Βιταλιανὸς τὴν γλῶσ σαν ἐξῃτήσατο τοῦ Σευήρου, ἐς [ὡς] ἔτι παρὰ τῷ Ἰουστίνῳ τὰ πρώτιστα δοκῶν φέρειν, διότιγε ἐς αὐτ τὴν ὕβριζεν ἐν τοῖς ἑαυτοῦ λόγοις ὁ Σευήρος. Φεύγει δ᾽ οὖν τὸν οἰκεῖον θρόνον ἀνὰ τὸν Γορπιαῖον μήνα, δν Σεπτέμβριον ἡ Ῥωμαίων λέγει φωνή, ἕβδομον καὶ ἐξηκοστὸν καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος χρηματιζούσης " τῆς ᾿Αντιόχου. Καὶ μετ' αὐτὸν ἐς τὸν θρόνον ἄνεισι Παῦλος, κελευσθεὶς τὴν ἐν Καλχηδόνι (24) σύνοδον ἀναφανδόν κηρύττειν. Παῦλος μὲν οὖν ἐθελούσιος ἀναχωρήσας (24) (ε) τῆς ᾿Αντιόχου, την πάντων στέλλεται πορείαν, τὸν βίον διαμετρησάμενος. Εύ- φράσιος δὲ μετ' αὐτὸν ἐξ Ἱεροσολύμων, ἐπὶ τὸν κατ' αὐτὸν ἄνεισι θρόνον. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Περὶ τῶν γεγονότων εμπρησμῶν ἐν 'Αντιοχεία, καὶ σεισμῶν, ὅτε καὶ Εὐφράσιος συγχωσθεὶς ἐτελεύτησεν. Ὑπὲ τοῖς αὐτοῖς Ἰουστίνου χρόνοις, εμπρησμοί τε συχνοὶ καὶ δεινοὶ κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου γεγόνασιν, ὥσπερ ἡγούμενοι τῶν γεγενημένων ἐν αὐτῇ φοβερω Ος τῶν κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου στρατιωτικῶν ἡγεῖτο ταγμάτων. τῶν ἀρχῶν, ἄρχων ἀνὰ τὴν ᾿Αντιόχου, ὡς πᾶσαν αὐτῷ φυλακὴν ἀκριβῆ περιθέντα, καὶ ὡς. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER IV. A et lingua abscissione plecti, sicut a quibus- dam proditum est. Hujus rei exsecutio mandata est Irenæo, qui tunc comes Orientis, Antiochiæ resi- debat. Certe Irenæo in mandatis datum fuisse ut Severum comprehenderet, Severus ipse in litteris quas ad quosdam cives Antiochenos scripsit, fuga suæ modum exponens, testatur. Quibus in litteris Irenæum multis probris incessit, utpote qui vias omnes diligenti custodia intersepsisset, ne ipse ex urbe Antiochia posset effugere. Sunt qui dicant Vitalianum, dum gratia et auctoritate plurimum valere videretur apud Justinum, linguam Severi al eo poposcisse, propterea quod Severus in suis con- cionibus ipsum conviciis appetere consuevisset. Porro ex Antiochena sede fugit Sevcras mense Gor- B piæo, quem Romani Septembrem vocant, anno urbis Antiochiæ quingentesimo sexagesimo septimo. Post quem Paulus ad episcopalem thronum promotus, Chalcedonensem synodum palam prædicare jussus est. Et Paulus quidem cum sua sponte Antiochia discessisset, tandem peracto vitæ suæ cursu, fatali morte interiit. Euphrasius vero post illum, ex urbe Hierosolymitana veniens, episcopatum obtinuit, CAP. V. De incendiis et terræ motibus qui Antiochiæ contiye- runt : quibus obrutus Euphrasius interiit. Ejusdem Justini temporibus crebra gravioquo incendia Antiochia contigerunt, quasi preeuntia horrendis terræ motibus qui postea insecuti sunt, VALESII ANNOTATIONES. Orientis his verbis designari existimo, quæ civilis erat dignitas, ut ad Ammianum Marcell. jampridem notavi. Nicephorus tamen hunc Irenæum ducem rei militaris esse existimavit. Sic enim hunc Evagrii jocum interpolavit. Sed mendum est in his Eragrii verbis, quæ delenda esse existimo, aut certe corrigenda in hunc modum quod quidem verius puto. scribendum est, etc. Jam supra observavi, sæpissime in his Evagrii libris, positum fuisse pro C in exordio imperii sui lege lata sanxit, ut omnes episcopi synodum Chalcedonensem susciperent: si qui vero eam suscipere nollent, sedibus suis pellerentur. Hujus legis meminit Liberatus, in cap. 19, his verbis: Mortuo Anastasio, et Justino D facto imperatore, Severus a Vitaliano magistro mili- ium, viro religioso et orthodoxo accusatur, quod despi- ceret imperatoris jussionem, et synodum non suscipe- ret. Vide Baronium, ad annum Christi 519, muni. buisse videtur Nicephoro. Ex eo enim quod Evagrius noster dixerat Paulum successorem Severi jussum fuisse in enthronismo suo prædicare synodum Chal- cedonensem, existimavit Nicephorus Paulum hung occulte Eutychianum fuisse: quod tamen falson esse docet Liberatus in Breviario, cap. 19, et legati sedis apostolicæ in relatione ad Hormisdam papam, quam refert Baronius anno Christi 519. chenus episcopus a clericis suis, et a quibusdam ex populo Antiochensium accusatus est coram legatis sedis Apostolicæ, adhuc Constantinopoli degenti- bus, et post illorum recessum, coram imp. Justino. qui cum objecta sibi crimina diluere non posset, victus conscientiæ suæ testimonio, recusatorios libellos obtulit, petens ut a suscepto episcopatus officio recedere sibi liceret. Quod cum ipsi permis- sum fuisset, sponte se sacerdotio abdicavit, ut scribit Justinus imperator in epistola ad Hormisdam papam, quam referi Baronius anno Christi 524. Etsi autem in supradicla epistola diserte non dicitur, cuinam Paulus eos libellos obtulerit; mihi tamen videtur cos libellos imperatori Justino obtulisse. Id enim indicat Epiphanius CP. episcopus, in epistola quam de eodem negotio scripsit ad Hormisdam papam. VARIORUM. tempus cum anno primo Justini concurrit. Justinus enim mense Julio anni Antiocheni imperium aus ka!us est, ut supra scripsit Evagrius, hujus Jibri initio. Cum autem annus Antiochenus a mense Septembri initium ducat, ut supra observatum est, necesse est ut mensis Septembris in quo annus primus Justini in cursu erat, in anum æræ istins incidat. Severus sta:im ab incepto Justini in- perio, in synodo CPolitana damnatus est, nt ex Actis istius synodi patet. Vid. etiam Pagi ad ann. 519, n. 17. (W. Lowin.) Paulus mense Junio anni 519, sedem vero, Strea abdicavit, vere ami 321. (22) ὓς ἐφειστήκει τῇ Ἑώᾳ τῶν ἀρχῶν. Comitem (25) Καὶ πᾶσαν αὐτῷ φυλακήν. Procul dubio (23) Κελευσθεὶς τὴν ἐν Χαλκηδόνι. Justinus imp. 145. Ceterum hic Evagrii locus ausam erroris præ- (24) Εθελούσιος ἀναχωρήσας. Paulus Anti- (1) Παῦλος μὲν ἀναχωρήσας. Ordinatus fuerat
Chapter VCaput V
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
α Περὶ τῆς Ἰουστίνου τοῦ γέροντος βασιλείας.
ρον ποινὰς εἰσπραχθῆναι, τῆς γλώσσης διατεμνο μένης, ὡς ἐνίοις διατεθρύλληται· Εἰρηναίου τὴν πράξιν ἐγχειρισθέντος, ὃς ἐφειστήκει τῇ Εύα τῶν ἀρχῶν (22) ἀνὰ τὴν ᾿Αντιόχου. Πιστοῦται δὲ τὰ περὶ τῆς κατ' αὐτὸν ἐποχῆς τὸν Εἰρηναῖον ἐγχειρισθῆναι ὁ Σευήρος πρὸς ἐνίους τῶν ᾿Αντιοχέων γράφων, καὶ τὸν τρόπον τῆς φυγής διηγούμενος. Ενθα μεγίσταις λοιδορίαις τὸν Εἰρηναῖον βάλλει, καὶ πᾶσαν αὐτῷ φυλακήν (23) ἀκριβῆ περιθέντα μὴ διαδράναι τῆς Αντιόχου. Εἰσὶ δε οι φασιν ὡς Βιταλιανὸς τὴν γλῶσ σαν ἐξῃτήσατο τοῦ Σευήρου, ἐς [ὡς] ἔτι παρὰ τῷ Ἰουστίνῳ τὰ πρώτιστα δοκῶν φέρειν, διότιγε ἐς αὐτ τὴν ὕβριζεν ἐν τοῖς ἑαυτοῦ λόγοις ὁ Σευήρος. Φεύγει δ᾽ οὖν τὸν οἰκεῖον θρόνον ἀνὰ τὸν Γορπιαῖον μήνα, δν Σεπτέμβριον ἡ Ῥωμαίων λέγει φωνή, ἕβδομον καὶ ἐξηκοστὸν καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος χρηματιζούσης " τῆς ᾿Αντιόχου. Καὶ μετ' αὐτὸν ἐς τὸν θρόνον ἄνεισι Παῦλος, κελευσθεὶς τὴν ἐν Καλχηδόνι (24) σύνοδον ἀναφανδόν κηρύττειν. Παῦλος μὲν οὖν ἐθελούσιος ἀναχωρήσας (24) (ε) τῆς ᾿Αντιόχου, την πάντων στέλλεται πορείαν, τὸν βίον διαμετρησάμενος. Εύ- φράσιος δὲ μετ' αὐτὸν ἐξ Ἱεροσολύμων, ἐπὶ τὸν κατ' αὐτὸν ἄνεισι θρόνον. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Περὶ τῶν γεγονότων εμπρησμῶν ἐν 'Αντιοχεία, καὶ σεισμῶν, ὅτε καὶ Εὐφράσιος συγχωσθεὶς ἐτελεύτησεν. Ὑπὲ τοῖς αὐτοῖς Ἰουστίνου χρόνοις, εμπρησμοί τε συχνοὶ καὶ δεινοὶ κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου γεγόνασιν, ὥσπερ ἡγούμενοι τῶν γεγενημένων ἐν αὐτῇ φοβερω Ος τῶν κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου στρατιωτικῶν ἡγεῖτο ταγμάτων. τῶν ἀρχῶν, ἄρχων ἀνὰ τὴν ᾿Αντιόχου, ὡς πᾶσαν αὐτῷ φυλακὴν ἀκριβῆ περιθέντα, καὶ ὡς. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER IV. A et lingua abscissione plecti, sicut a quibus- dam proditum est. Hujus rei exsecutio mandata est Irenæo, qui tunc comes Orientis, Antiochiæ resi- debat. Certe Irenæo in mandatis datum fuisse ut Severum comprehenderet, Severus ipse in litteris quas ad quosdam cives Antiochenos scripsit, fuga suæ modum exponens, testatur. Quibus in litteris Irenæum multis probris incessit, utpote qui vias omnes diligenti custodia intersepsisset, ne ipse ex urbe Antiochia posset effugere. Sunt qui dicant Vitalianum, dum gratia et auctoritate plurimum valere videretur apud Justinum, linguam Severi al eo poposcisse, propterea quod Severus in suis con- cionibus ipsum conviciis appetere consuevisset. Porro ex Antiochena sede fugit Sevcras mense Gor- B piæo, quem Romani Septembrem vocant, anno urbis Antiochiæ quingentesimo sexagesimo septimo. Post quem Paulus ad episcopalem thronum promotus, Chalcedonensem synodum palam prædicare jussus est. Et Paulus quidem cum sua sponte Antiochia discessisset, tandem peracto vitæ suæ cursu, fatali morte interiit. Euphrasius vero post illum, ex urbe Hierosolymitana veniens, episcopatum obtinuit, CAP. V. De incendiis et terræ motibus qui Antiochiæ contiye- runt : quibus obrutus Euphrasius interiit. Ejusdem Justini temporibus crebra gravioquo incendia Antiochia contigerunt, quasi preeuntia horrendis terræ motibus qui postea insecuti sunt, VALESII ANNOTATIONES. Orientis his verbis designari existimo, quæ civilis erat dignitas, ut ad Ammianum Marcell. jampridem notavi. Nicephorus tamen hunc Irenæum ducem rei militaris esse existimavit. Sic enim hunc Evagrii jocum interpolavit. Sed mendum est in his Eragrii verbis, quæ delenda esse existimo, aut certe corrigenda in hunc modum quod quidem verius puto. scribendum est, etc. Jam supra observavi, sæpissime in his Evagrii libris, positum fuisse pro C in exordio imperii sui lege lata sanxit, ut omnes episcopi synodum Chalcedonensem susciperent: si qui vero eam suscipere nollent, sedibus suis pellerentur. Hujus legis meminit Liberatus, in cap. 19, his verbis: Mortuo Anastasio, et Justino D facto imperatore, Severus a Vitaliano magistro mili- ium, viro religioso et orthodoxo accusatur, quod despi- ceret imperatoris jussionem, et synodum non suscipe- ret. Vide Baronium, ad annum Christi 519, muni. buisse videtur Nicephoro. Ex eo enim quod Evagrius noster dixerat Paulum successorem Severi jussum fuisse in enthronismo suo prædicare synodum Chal- cedonensem, existimavit Nicephorus Paulum hung occulte Eutychianum fuisse: quod tamen falson esse docet Liberatus in Breviario, cap. 19, et legati sedis apostolicæ in relatione ad Hormisdam papam, quam refert Baronius anno Christi 519. chenus episcopus a clericis suis, et a quibusdam ex populo Antiochensium accusatus est coram legatis sedis Apostolicæ, adhuc Constantinopoli degenti- bus, et post illorum recessum, coram imp. Justino. qui cum objecta sibi crimina diluere non posset, victus conscientiæ suæ testimonio, recusatorios libellos obtulit, petens ut a suscepto episcopatus officio recedere sibi liceret. Quod cum ipsi permis- sum fuisset, sponte se sacerdotio abdicavit, ut scribit Justinus imperator in epistola ad Hormisdam papam, quam referi Baronius anno Christi 524. Etsi autem in supradicla epistola diserte non dicitur, cuinam Paulus eos libellos obtulerit; mihi tamen videtur cos libellos imperatori Justino obtulisse. Id enim indicat Epiphanius CP. episcopus, in epistola quam de eodem negotio scripsit ad Hormisdam papam. VARIORUM. tempus cum anno primo Justini concurrit. Justinus enim mense Julio anni Antiocheni imperium aus ka!us est, ut supra scripsit Evagrius, hujus Jibri initio. Cum autem annus Antiochenus a mense Septembri initium ducat, ut supra observatum est, necesse est ut mensis Septembris in quo annus primus Justini in cursu erat, in anum æræ istins incidat. Severus sta:im ab incepto Justini in- perio, in synodo CPolitana damnatus est, nt ex Actis istius synodi patet. Vid. etiam Pagi ad ann. 519, n. 17. (W. Lowin.) Paulus mense Junio anni 519, sedem vero, Strea abdicavit, vere ami 321. (22) ὓς ἐφειστήκει τῇ Ἑώᾳ τῶν ἀρχῶν. Comitem (25) Καὶ πᾶσαν αὐτῷ φυλακήν. Procul dubio (23) Κελευσθεὶς τὴν ἐν Χαλκηδόνι. Justinus imp. 145. Ceterum hic Evagrii locus ausam erroris præ- (24) Εθελούσιος ἀναχωρήσας. Paulus Anti- (1) Παῦλος μὲν ἀναχωρήσας. Ordinatus fuerat
Chapter VICaput VI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2711β Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Βιταλιανοῦ.
εχόμενοι. Μετὰ γὰρ βραχύν τινα καιρόν, ἐν τῷ ἑβδόμω ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας, μηνὶ δεκάτῳ (25), ἀνὰ τὸν Αρτεμίσιον μῆνα ἤτοι Μάϊον, ἐννάτῃ καὶ εἰκοστῇ αὐτοῦ ἡμέρᾳ κατ' αὐτὸ τῆς μεσημβρίας το σταθερώ τατον, τῆς ἔκτης ἡμέρας τῆς καλουμένης εβδομάδος, βρασμὸς καὶ σεισμὸς ἐπελθόντες τῇ πόλει, μικροῦ πᾶσαν ἀνατρέψαντες κατήγαγον· οἷς καὶ πῦρ εἴπετο, ὥσπερ τὴν συμφορὰν μετ' αὐτῶν διανειμάμενον. Δ γὰρ ἐκεῖνοι οὐ κατέλαβον, τὸ πῦρ ἀμφινεμόμενον ἐξηνθράκωσέ τε, καὶ ἀπετέφρωσε. Καὶ ὅσα μὲν τῆς πόλεως πέπονθεν, ὅσοι τε τοῦ πυρὸς καὶ τῶν σεισμών ἔργον γεγόνασιν, ὡς τὸ εἰκὸς ὑπέθετο, ὁποῖα τε πα ράδοξα καὶ λόγου κρείττω συμβέβηκε, περιπαθῶς ἀφήγηται Ἰωάννῃ τῷ ῥήτορι, ὧδε τῆς ἱστορίας και Α τάτων κλόνων, καὶ προοίμιον τοῖς παθήμασι παρ ταλήξαντι. Τελευτᾷ δ' οὖν (26) εγκαταληφθεὶς τοῖς πτώμασι καὶ ὁ Εὐφράσιος, ἄλλη τῆς πόλεως συμ φορὰ, ἵνα μὴ τῶν ἐπιτηδείων ὁ προνοών ᾖ. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ Εφραιμίου τοῦ μετὰ Εὐφράσιον. ᾿Αλλ᾽ ἡ τῶν ἀνθρώπων σώτειρα τοῦ Θεοῦ κηδε μονία, ἡ πρὸ τῆς πληγῆς τὰ φάρμακα πλάττουσα, καὶ φιλανθρωπία τὸ ξίφος τῆς ὀργῆς θήγουσα, ἡ παρ' αὐτὴν τὴν ἀπόγνωσιν τὴν οἰκείαν ἀνοιγνῦσα συμ πάθειαν, Εφραίμων διανέστησε τῆς Εψας ἀρχῆς τὰς ἡνίας διέποντα (27), πᾶσαν ἀναζώσασθαι φρον τίδα, μηδὲν τῶν ἐπιτηδείων ἐπιλιπεῖν τὴν πόλιν. ῦν κἀντεῦθεν ἀγασάμενο: Αντιοχέων παῖδες, ἐς ἱερέα ψηφίζονται· καὶ τὸν ἀποστολικὸν λαγχάνει θρόνον (κ), ὥσπερ μισθὸν καὶ γέρας τῆς τοσαύτης προνοίας τοῦτον κληρωσάμενος. Πέπονθε καὶ αὖθις ὑπὸ σεισμῶν μετὰ μῆνας λ'. Τότε καὶ Θεούπολις (28) Οτι ὁ Μάϊος δέ κατος μὴν λέγεται. τελευτᾷ δέ, έποντα. Θεούπολις, EVAGRII SCHOLASTICI et quasi exordium venturarum calamitatum. Et- enim brevi post tempore. anno imperii se- plimo, mense decimo; mensis Artemisii, quem Maium Romani vocant, die nono ac vicesimo : sexta feria hebdomadis, æstu meridiei ferventis- simo, succussio et terræ motus urbi supervenien- tes, pene universam prostraverunt. Posthæc secu- tus est ignis, quasi calamitatem cum illis partitus esset. Quæcunque enim loca a succussionė et terræ mota subversa non fuerant, ignis depascens in ci- nerem ac favillas redegit. Porro quæ urbis loca labefactata fuerint, et quot hominum millia incen- dio ac terrae motibus, sicut verisimile est, per- ierint: quæ item admiranda contigerint et omnem dicendi vim longe superantia : lugubri stylo Joan- nes rhetor exposuit, ea narratione historiam suamn B claudens. Postremo Euphrasius quoque eadem ruina oppressus, urbis calamitatem auxit, cum ne- mo saperesset qui res necessarias provideret. CAP. VI. De Ephramio Euphrasii successore. Verum salutaris Dei providentia, quæ, antequam ferial, remedia parare solet, et iræ suæ gladium clementia acuit, et desperatis rebus, misericordiæ site fores aperit, Ephremium tunc comitem orien- tis excitavit, ut omni cura ac sollicitudine prospi- ceret, ne ex rebus necessariis quidquam civitati deesset. Quem admirati hanc ob causam Antio- cheni, episcopum urbis communi suffragio elege- runt. Igitur Ephremius apostolicam sedem, tan- quam præmium ac mercedem suæ erga urbem illam providentia sortitus est. Elapsis deinde triginta mensibus, eadem civitas terræ motibus denuo VALESII ANNOTATIONES. C Christophorsonus, ut ex versione ejus apparet. Sic enim vertit. Anno septimo regni ejusdem Justini, mense decimo, Artemisio videlicet, id est Maio, etc. Putavit scilicet Christophorsonus mensem decimum hic vocari Artemisium. Sed non ita se res habet. Neque enim Artemisius decimus fuit mensis Mace- donum. Hoc igitur tantum dicit Evagrius hoc loco, terræ motum illum Antiochiæ contigisse aimo septimo, mense decimo imperii Justini. Ac de anno quidem infra videbimus, an recte numeretur septimus. Mensis vero decimus recte ponitur ab Evagrio. Nam terræ motus ille contigit mense Maio, D nt testatur Evagrius et Theophanes. Hic autem mensis decimus erat imperii Justini. Justinus enim imperium auspicatus est die nono mensis Julii, ut notat auctor Chronici Alexandrini. Proinde sequen- tis anni mensis Maius, decimus est imperii Justini. Et haec quidem de mense dubitationem nullain admittunt. Ad annum quod spectat, male Evagrius noster hunc terræ motum refert anno imperii Ju- stini septimo, cum octavum potius dicere debuis- set. Hic enim terræ motus contigit indictione 4, Olybrio solo cos.,ut testatur Marcellinus comes, et Theophanes in Chronico: qui fuit annus Christi 526. Quo quidem anno octavus ejusdem imperii ad mensem usque Julium currebat. Non recte igitur Baronius hunc terræ motuin retulit anno Christi 525, ab Evagrio in errorem inductus. Porro in ms. codice Florentino, ad hæc Evagrii verba id scho- lium adnotatum erat in margine, Id est Nota Maium vocari decimum mensem. Sed fallitur hic quisquis fuit scholiastes. Neque enim Maius simpliciter et absolute mensis decimus dicitur ab Evagrio, sed tantum mensis decimus imperii Justini, ut supra dixi. Florentino scribitur etc. Porro de hoc terræ motu quo Antiochia eversa est Justini impe- ratoris temporibus, præter Theophanem ac Ce- drenum, loquitur etiam Procopius, in lib. Per- sicorum, pag. et 68, ubi trecenta hominum millia eo terræ motu interiisse scribit. id est, Comitem Orientis, sub cujus dispo- sitione erant provinciæ omnes Orientis, ut docet No- titia imperii Romani. Hac dignitate præditum fuisse Ephremium, docet etiam Joannes Moschus, in cap. Limonarii: Eo tempore, inquit, vir clemens, et misericordiæ operibus deditus Ephræmius comes Orientis erat, ac per ipsum ædificia publica repara- bantur : civitas enim terræ motu ceciderat. Idem quoque testatur Photius in Bibliotheca, cap. 228. quemadmodum scribitur in codice Tel- leriano, et in Nicephoro, qui regnante Justiniano VARIORUM. quam Euphrasius periit terræ motu anni 526, or- dinatio tamen Ephræmii in anni sequentis initiam differenda, inquit ant. Pagi, ad ann. 526, n. 12. (25) Μην) δεκάτῳ. Hunc locum non intellexit (26) Τελευταῖον δὲ οὖν. Rectius in ms. codice (27) Εφραίμιον τῆς Εφας ἀρχῆς ἡνίας δια (28) Τότε καὶ Θεούπολις. Mallem legere ὅτε καὶ (4) Τὸν ἀποστολικὸν λαγγάνει θρόνον. Quan-
PG 86:2704γ Περὶ τῆς φυγῆς Σευήρου.
Chapter VIICaput VII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2713δ Περὶ τῆς χειροτονίας καὶ ἀναχωρήσεως Παύλου.
ἡ ᾿Αντιόχου, προσηγορεύθη πόλις, καὶ ἄλλης προ- Α νοίας πρὸς τοῦ βασιλέως τυχοῦσα. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Περὶ Ζωσιμᾶ καὶ 'Ιωάννου τῶν θαυματουργών. ᾿Αλλ' ἐπεὶ τῶν εἰρημένων εμνήσθημεν παθημά των, φέρε καὶ ἕτερα ἅττα τῶν ἀξιολόγων τῷ παρόντι προσθῶμεν πόνῳ, ἅπερ ἐς ἡμᾶς ἐκ τῶν ἱστορη πάντων ἐνήνεκται. Ζωσιμᾶς ἀνὴρ, γένος Φοίνιξ, τῆς λεγομένης παραλίας, κώμην Σίνδην πατρίδα κλη βιωσάμενος, διέχουσαν τῆς τῶν Τυρίων οὔτι στα δίου, κ', τὸν μονήρη διαθλεύων το βίον. Οὗτος ταῖς τε ἀφέξεσι καὶ μεθέξεσι τῶν τροφῶν, καὶ ταῖς ἄλ καις ἀρεταῖς τοῦ βίου, τὸν Θεὸν ἐσοικισάμενος, ὡς μὴ μόνον διορᾷν τὰ μέλλοντα, ἀλλὰ καὶ πάσης ἀπαθείας χάριν λαβεῖν, συνῆν τῶν τινι ἐπισήμων ἀνὰ τὴν Καίσα- ρος πόλιν (29), ή μιᾶς τῶν Παλαιστίνων ἡγεῖται· ἦν δὲ ἄρα οὗτος Αρκεσίλαος, ἀνὴρ εὐπατρίδης τε καὶ λόγιος, εξ τε ἀξιωμάτων καὶ τῶν λοιπῶν τῶν κοσμούντων ἀν δρὸς βίον ήκων. Οὗτος ὁ Ζωσιμᾶς ἐν τῷ ἀκαρεῖ τῆς ᾿Αν τιόχου πτώσεως ἀθρόον ἐπιστυγνάτας, ολοφυρόμενος τε, καὶ μύχιον ἀνοιμώξας, δάκρυά τε τοσαῦτα σπείσας, ὡς καὶ τὴν γῆν ἐπιβρέξαι, θυμιατήριον ἐξῃτήσατο, καὶ πάντα τὸν χῶρον ἐν ᾧ καθειστήκεισαν ἐπιθυμιάσας, ἐπὶ γῆς ἑαυτὸν ρίπτει, προσευχαῖς τε καὶ λιταῖς τὸν Θεὸν ἱλεούμενος. Εἶτα πυνθανομένου τοῦ ᾿Αρκεσι- λάου, τί ἄρα τὸ οὕτω διαταράξαν είη, διαρρήδην εἶ πε, τὴν ἠχὴν τῆς ᾿Αντιόχου πτώσεως αὐτίκα τὰ ὦτά οι περιβομβῆσαι. Ωστε τὸν ᾿Αρκεσίλαον καὶ τοὺς παρατετυχότας ἐκπεπληγμένους αναγράψαι την ώραν, εὑρεῖν τε ἐς ὕστερον οὕτως ὡς ὁ Ζωσιμᾶς ἀπεφήνα- το. Διὰ τούτου πολλαί τε καὶ ἕτεραι θεοσημείαι γεν γόνασιν, ὧν τὸ πλῆθος παρεὶς, ἐπεὶ καὶ κρείττονος ἐπειδή, ο διαθριαμβεύων. Θεούπολις, πόλιν. επισήμων. συνήν, 27:3 HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER IV. quassata est. Quo quidem tempore Theopolis mu- R B C C. C. tato nomine appellata est, et imperator omni cura ac diligentia ei prospexit. CAP. VII. De Zosima et Joanne qui miraculis claruerunt. Sed quoniam superiorum calamitatum mentio- nem fecimus, nunc alia quadam operi nostro at- texamus, memoratu in primis digna, quæ ab illis ipsis qui ea viderant accepimus. Zosimas quidem fuit monachus, ortus ex Phoenice quæ maritima dicitur : Patriam habuit Sindem, vicum qui ab urbe Tyro viginti fere stadiis distat. Is tum ciborum abstinentia et usu, tum aliis virtutibus, ita Deum sibi conciliaverat, ut non modo ea quæ futura erant pravideret, verum etiam ab omni perturbatione animi per Dei gratiam liber esset. Cum igitur ali- quando esset in urbe Cæsarea quæ metropolis est unius e tribus Palæstinis, in ædibus spectatissimi cujusdam viri : is erat Arcesilaus, vir nobilis et eruditus, qui et honoribus quos gesserat, et reli- quis vile ornamentis conspicuus habebatur: co ipso temporis articulo quo Antiochia terre motu subversa est, repente mutato vultu ingemiscens atque altum suspirans, tantam lacrymarum copiam effudit, ut solam madefaceret. Simul thuribulum poposcit, perque universum locum in quo stabant, cum thus adolevisset, humi se prostravit, precibus ac supplicationibus Deum placaturus. Sciscitanti deinde Arcesilao, quidnam esset quod illum tanto- pere conturbasset, diserte respondit fragorem ruentis Antiochiæ auribus suis modo insonuisse. Adeo ut Arcesilaus et qui tuin aderant, stupore perculsi, horam adnotaverint, posteaque deprehen- VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. id cognomentum Antiochiæ inditum esse scribit. Idem etiam testatur Stephanus Byzantius in voce et Theophanes in Chronico. Contigit bic posterior terræ motus mensis Novembris die nono ac vicesimo, indictione septima, biennio post prio- ren terra motum. ut scribit idem Theoph. pag. 451, seu potius triginta mensibus elapsis a priore illo terræ inotu, ut recte scribit Evagrius. Tot enim numerantur menses a die mensis Maii, anno Christi 525, ad dien Novembris, anni Christi 528. Quo quidem anno indictio septima a Septembri mense numerari coeperat. Ex quo ap- paret verissimum esse id quod superius observavi, priorem illum terræ motum Antiochiæ accidisse anno Christi 526, non autem, ut Baronius existi- mavit, 525. Posterioren tamen terra motum recte Baronius retulit anno Christi 528, quod verum est. Nam cum Evagrii calculos sequatur, eum ter- ra motum anna referre debuerat : siquidem prior ille terræ motus Antiochiæ, anno natalis Dominici contigisset. Musculus has postremas voces retulit ad vocabulum Sic enim vertit: Hic jun- ctus erat nobili cuidam Cæsariensi. Aliter tamen næc verba construxit Nicephorus et Christophor- sonus, et ea retulit ad verbum quod prae- dit. Quam quidem sententiam magis probo. Dubi- D tationem tamen affert id quod sequitur in Evagrio, Zosimam scilicet ab astantibus postulasse thuri- bulum. Nam si Zosimas erat in domo Arcesilai laici, quomodo thuribulum illic quærebat, cum in domo faici moris non sit habere thuribula?¡Scien- dum tamen est moris illum fuisse ut Christiani in privatis ædibus incensum haberent, et ante ora- tionem thurificatione uterentur; quemadmodum observat Joannes Bona, in lib. Rerum liturgica- rum, cap. 9, nullo tamen ejus rei prolato testimo- nio. De laicis in ecclesia thus adolentibus ante orationem locus est insignis infra in lib. v, ubi de signis imperii quæ Mauricio contigerunt. Chorip- pus in lib. De laudibus Justini minoris: Ilicet angelici pergens ad limina templi, Imposuit pia thura ſocis, cerasque micantes Obtulit.. In Vita Paphnutii abbatis quæ exstat inter Vitas Pa- trum, pag. 103, Onuphrius abbas hæc mandasse dicitur Paphnutio: Si quis nec oblationem nec elee- mosynam potest offerre, pro charitate mea incensum Domino Deo nostro in odorem suavitatis accendat. Et paulo post: Si incensum nec quis habet, neɩ fa- cultatis aliquid unde Deum placare potest, surgat ad immolandum, et manus suas ad Dominum exten- dat, ter Dominicam Orationem pro me cum intenta mcute et in nomine S. Trinitatis psallat.] (29) Τῶν τινι ἐπισήμων ἀνὰ τὴν Καίσαρος
PG 86:2715ε Περὶ τῆς Εὐφρασίου χειροτονίας.
Β Α εἰπεῖν ἀριθμοῦ τυγχάνουσιν οὖσαι, ἔνια λέξω. Συν ήχμαζε τῷ Ζωσιμᾷ ἀνὴρ, Ἰωάννης τούνομα, ταῖς ἀρετ ταῖς παραπλήσιος ἐν Χουζιβᾷ (30) τῇ Λαύρᾳ. Κεῖται δὲ πρὸς τῇ ἐσχατιά της χαράδρας, ἀνὰ τὸ ἀρκτῷον μέρος τῆς λεωφόρου, τῆς φερούσης τοὺς διαπορευο μένους ἐξ Ἱεροσολύμων ἐπὶ τὴν Ἱεριχονοίων πόλιν, τὸν μονήρη τε καὶ αῦλον διαπαλαίσας βίον, ἐπισκο πήσας δὲ τὴν εἰρημένην μοι Καίσαρος πόλιν (34). Οὗτος ὁ Ἰωάννης ὁ Χουζιβίτης, ἐπεὶ τὴν ᾿Αρκεσιλάου τοῦ λελεγμένου μοι γυναίκα ήκηκόει θάτερον τοῖν ὀφθαλμοῖν ὑπὸ κερκίδος ἐκκοπέντα, δρομαίος ᾔει πρὸς αὐτὴν τὸ πάθος ἐπισκεψόμενος. Ὡς δ᾽ οὖν ἐθεάσατο τήν τε κόρην έκπεσοῦσαν, τέλεόν τε τὸν ὀφθαλμὸν διαῤῥυέντα, σπόγγον επιτάττει τὸν τινὶ παρεφομαρ τούντων (α) Ιατρῶν ἐνεγκεῖν, ἐσαγαγεῖν τε τὸ διαρ ῥυὲν ὡς ἂν δύναιτο, καὶ τὸν σπόγγον περιθέντα τελαμῶσιν ἀναδῆσαι, οὔτι παρόντος ᾿Αρκεσιλάον. Ετυχε γὰρ τῷ Ζωσιμᾷ παρὼν ἐν τῷ κατ' αὐτὸν φροντιστηρίῳ, ὅπερ ἐπὶ τῆς Σινδηνῶν ἔκειτο κώμης, διεστώσης τῆς Καίσαρος σταδίους μάλιστα πεντακο σίους, δρομαίοι τοίνυν παρὰ τὸν ᾿Αρκεσίλαον ἐκτρέ χουσιν οἱ ταῦτα διαγγέλλοντες. Καθῆστο δὲ πρὸς Ζωσιμᾶν ὁ ᾿Αρκεσίλαος τὰς διαλέξεις ποιούμενος ὅπερ ἐπειδὴ διέγνω, διωλύγιον ἀνεκώκυσε, καὶ τὰς τρίχας ἐκτίλλων καὶ διασπῶν, ἐς οὐρανὸν ἀνέπεμπε. Τοῦ δὲ Ζωσιμᾶ πυνθανομένου τὴν αἰτίαν, τὸ συμβάν ὁ ᾿Αρκεσίλαος ἔλεγε, ταῖς οἰμωγαῖς καὶ τοῖς δάκρυσι συχνὰ διακοπτόμενος. Αφείς οὖν τοῦτον ὁ Ζωσιμάς, αὐτὸς καθ' ἑαυτὸν ἔς τι δωμάτιον ἐστρέχει ἔνθα τῷ Θεῷ, ὡς θεμιτὸν τοῖς τοιούτοις, ἐνετύγχανε. Μετὰ δ᾽ αὖ τινα καιρὸν προσελθών, ἔχαιρέ τε καὶ σεμνὰ μει διῶν, πρὸς ᾿Αρκεσίλαον ἔλεγε τὴν χεῖρα καταψύχων, ἄπιθι χαίρων ἄπιθι. Η χάρις τῷ Χουζιβίτῃ δέδοται. Ἰάθη σου τὸ γύναιον, ἄμφω τὰ ὀφθαλμὼ ἔχει, οὐδὲν ισχυσάσης τῆς συμφορᾶς ἀφελέσθαι, οὕτω τοῦ Χουζι- βίτου βουληθέντος. Οπερ καὶ γέγονεν ἀμφοῖν τοῖν δικαίοιν κατ' αὐτὸ θαυματουργησάντοιν. Τούτῳ τῷ Ζωσιμᾷ, καί ποτε ἐπὶ τὴν Καίσαρος ιόντι, δνάριον τε παρασυρομένῳ ἐν ᾧ τῶν τινά οἱ ἐπιτηδείων ἐπο εβέβλητο, λέων ἔπεισι, καὶ τὸν ὄνον ἁρπάσας, ἀπῄει. Ο δὲ Ζωσιμᾶς ἀνὰ τὴν ὕλην εἴπετο· μέχρις οι δια Ὁ ἀ66ᾶς Γρηγόριος ὁ ἀπὸ Σχολαρίων ἔλεγεν ἡμῖν, ὅτι ἦν τις ἀδελφὸς ἐν τῷ κοινοβίω του Χουζ:67. ἐν Χου- 5.67 τῇ Λαύρᾳ, Καὶ ἐν τῷ προσκομίζειν τὸν ἀββᾶν τὸν Ἰωάννην τὸν τότε πρεσβύτερον ὄντα τὸν ἐπίκλην Χοζεβίτην,δ; καὶ ὕστερον γέγονεν Καισαρείας τῆς κατὰ Παλαιστίνην ἐπίσκοπος, την μονήρη δια- παλαίσας βίον. τῶν τι... τινὶ τῶν παρεφ... Τῶν τινὰ οἱ ἐπιτηδείων ἐπεβέβλητο· οἱ Τῶν τινα τῆς αὐτῆς εὐ- νούχων. EVAGRII SCHOLASTICI B derint rem ita accidisse ut Zosimas præedixerat. Alia quoque permulta signa ab eodem divinitus per- petrata sunt. Quorum multitudinem prætermittens, quando quidem numerus eorum iniri non potest, panca ex iis commemorabo. lisdem temporibus qui- bus Zosinas, foruit vir quidam, Joannes nomine, paribus,cum Zosimà virtutum ornamentis insignis : qui in Chuziba laura, quæ sita est in extremitate vallis ad septentrionalem partem viæ publicae quæ ab Hierosolymis ducit Hierichuntem, vitam monasticam et ab omni materia secretam exercue- rat, et qui supra memoralæ urbis Cesarez episco- patum obtinuit. Hic igitur Joannes Chuzibita, cum supradicti Arcesilai uxorem radio extorio alterum sibi oculum effodisse didicisset, cursu ad ejus do- num contendit, vulneris inspiciendi causa. Ubi vero animadvertit pupillam excidisse, et oculum penitus diffluxisse, medico cuidam qui illuc adve- nerat, præcepit ut spongiam afferret, et oculum dilapsum, quoad' fieri posset, in sedem suam repo- neret spongiam denique circumpositam fasciis alligaret. Aberat tunc forte Arcesilaus. Versabatur enim eo tempore cum Zosima, in ejus monasterio, quod situm erat in vico Sindenorum, qui ab urbe Cæsarea quingentis circiter stądiis distat. Statim igitur contentissimo cursu properant qui hæc Ar- cesilao nuntiarent: Sedebat is juxta Zosimam, ser- monem cum eo conferens. Qui simul ac casum uxoris suæ didicit, graviter ejulare cœpit, et capillos vellens ac discerpens, in aerem projecit. Interro- ganti autem Zosimæ causam tanti luctus, Arcesi- laus id quod acciderat exposuit, lamentis ac fleti- bus sermonem crebro interrumpens. Mox igitur Zosimas, relicto illic Arcesilao, ad cubiculum quod dam contendit, in quo solus, uti mos est hujusmodi viris, Deum alloqui consueverat. Aliquanto post digressus, hilari vultu ac mnodeste subridens, ma- numque Arcesilai palpans : Abi, inquit, abi lætus. Gratia data est Chuzibitæ. Sanata est uxor tua. Utrumque oculum habet incolumem, nullum ex casu illo detrimentum passa, quando ita placuit VALESII ANNOTATIONES. C ctionem tuetur. eamque scripturam retinuit Ortelius in Thesauro geographico. Sed in optimo codice Florentino le- gitur Xovita, rectius procul dubio; sic enim eam lauram vocat Joannes Moschus, in cap. 24. Cum untem venisset in eremum, et moraretur in cellis Cusiba, eadem miserationis faciebat opera. [bat enim per viam quæ ducit a Jordane ad sanctam civitatem. Ubi notandum est cellas a Moscho dici, quam lau- ram vocal Evagrius. Certe laura nihil aliud erat quam cellæ monachorum hinc inde dispersæ, ut supra notavi. Moschus tamen,in cap. 24, vocat coenobium Chusiba: Ceterum le verba, jungenda sunt cum iis quæ sc- Hic Joannes abbas primum fuit ac presbyter mo- nasterii Chusiba, ex quo etiam Chuzibites cogno- minatus est. Postea vero Cæsariensis episcopus factus est, ut præter Evagrium docet Joannes Moschus in capite : Ejusdem Joannis Chuzibita, Ca- sariensis episcopi, mentio fit in Menologio, die et Octobris, ubi etiam Chuziba vocatur locus eremi, in quo monasterium ejus situm fuit, VARIORUM. Usitatius diceretur Altera autem phrasis apud Evagrium sæpe occur- rit. Vid. infra in hoc capite : cap. : (W. Lower.) (50) Κουζινᾷ. Sic etiam legitur in Nicephoro. D quuntur infra. Nicephorus tamen vulgatam distir- (31) Ἐπισκοπήσεις δὲ τὴν Καίσαρος πόλιν. (3) Τον τινι παρεφομαρτούντων. Legendum
ς Περὶ τῆς τῶν σεισμῶν Ἀντιοχείας.
Β Α εἰπεῖν ἀριθμοῦ τυγχάνουσιν οὖσαι, ἔνια λέξω. Συν ήχμαζε τῷ Ζωσιμᾷ ἀνὴρ, Ἰωάννης τούνομα, ταῖς ἀρετ ταῖς παραπλήσιος ἐν Χουζιβᾷ (30) τῇ Λαύρᾳ. Κεῖται δὲ πρὸς τῇ ἐσχατιά της χαράδρας, ἀνὰ τὸ ἀρκτῷον μέρος τῆς λεωφόρου, τῆς φερούσης τοὺς διαπορευο μένους ἐξ Ἱεροσολύμων ἐπὶ τὴν Ἱεριχονοίων πόλιν, τὸν μονήρη τε καὶ αῦλον διαπαλαίσας βίον, ἐπισκο πήσας δὲ τὴν εἰρημένην μοι Καίσαρος πόλιν (34). Οὗτος ὁ Ἰωάννης ὁ Χουζιβίτης, ἐπεὶ τὴν ᾿Αρκεσιλάου τοῦ λελεγμένου μοι γυναίκα ήκηκόει θάτερον τοῖν ὀφθαλμοῖν ὑπὸ κερκίδος ἐκκοπέντα, δρομαίος ᾔει πρὸς αὐτὴν τὸ πάθος ἐπισκεψόμενος. Ὡς δ᾽ οὖν ἐθεάσατο τήν τε κόρην έκπεσοῦσαν, τέλεόν τε τὸν ὀφθαλμὸν διαῤῥυέντα, σπόγγον επιτάττει τὸν τινὶ παρεφομαρ τούντων (α) Ιατρῶν ἐνεγκεῖν, ἐσαγαγεῖν τε τὸ διαρ ῥυὲν ὡς ἂν δύναιτο, καὶ τὸν σπόγγον περιθέντα τελαμῶσιν ἀναδῆσαι, οὔτι παρόντος ᾿Αρκεσιλάον. Ετυχε γὰρ τῷ Ζωσιμᾷ παρὼν ἐν τῷ κατ' αὐτὸν φροντιστηρίῳ, ὅπερ ἐπὶ τῆς Σινδηνῶν ἔκειτο κώμης, διεστώσης τῆς Καίσαρος σταδίους μάλιστα πεντακο σίους, δρομαίοι τοίνυν παρὰ τὸν ᾿Αρκεσίλαον ἐκτρέ χουσιν οἱ ταῦτα διαγγέλλοντες. Καθῆστο δὲ πρὸς Ζωσιμᾶν ὁ ᾿Αρκεσίλαος τὰς διαλέξεις ποιούμενος ὅπερ ἐπειδὴ διέγνω, διωλύγιον ἀνεκώκυσε, καὶ τὰς τρίχας ἐκτίλλων καὶ διασπῶν, ἐς οὐρανὸν ἀνέπεμπε. Τοῦ δὲ Ζωσιμᾶ πυνθανομένου τὴν αἰτίαν, τὸ συμβάν ὁ ᾿Αρκεσίλαος ἔλεγε, ταῖς οἰμωγαῖς καὶ τοῖς δάκρυσι συχνὰ διακοπτόμενος. Αφείς οὖν τοῦτον ὁ Ζωσιμάς, αὐτὸς καθ' ἑαυτὸν ἔς τι δωμάτιον ἐστρέχει ἔνθα τῷ Θεῷ, ὡς θεμιτὸν τοῖς τοιούτοις, ἐνετύγχανε. Μετὰ δ᾽ αὖ τινα καιρὸν προσελθών, ἔχαιρέ τε καὶ σεμνὰ μει διῶν, πρὸς ᾿Αρκεσίλαον ἔλεγε τὴν χεῖρα καταψύχων, ἄπιθι χαίρων ἄπιθι. Η χάρις τῷ Χουζιβίτῃ δέδοται. Ἰάθη σου τὸ γύναιον, ἄμφω τὰ ὀφθαλμὼ ἔχει, οὐδὲν ισχυσάσης τῆς συμφορᾶς ἀφελέσθαι, οὕτω τοῦ Χουζι- βίτου βουληθέντος. Οπερ καὶ γέγονεν ἀμφοῖν τοῖν δικαίοιν κατ' αὐτὸ θαυματουργησάντοιν. Τούτῳ τῷ Ζωσιμᾷ, καί ποτε ἐπὶ τὴν Καίσαρος ιόντι, δνάριον τε παρασυρομένῳ ἐν ᾧ τῶν τινά οἱ ἐπιτηδείων ἐπο εβέβλητο, λέων ἔπεισι, καὶ τὸν ὄνον ἁρπάσας, ἀπῄει. Ο δὲ Ζωσιμᾶς ἀνὰ τὴν ὕλην εἴπετο· μέχρις οι δια Ὁ ἀ66ᾶς Γρηγόριος ὁ ἀπὸ Σχολαρίων ἔλεγεν ἡμῖν, ὅτι ἦν τις ἀδελφὸς ἐν τῷ κοινοβίω του Χουζ:67. ἐν Χου- 5.67 τῇ Λαύρᾳ, Καὶ ἐν τῷ προσκομίζειν τὸν ἀββᾶν τὸν Ἰωάννην τὸν τότε πρεσβύτερον ὄντα τὸν ἐπίκλην Χοζεβίτην,δ; καὶ ὕστερον γέγονεν Καισαρείας τῆς κατὰ Παλαιστίνην ἐπίσκοπος, την μονήρη δια- παλαίσας βίον. τῶν τι... τινὶ τῶν παρεφ... Τῶν τινὰ οἱ ἐπιτηδείων ἐπεβέβλητο· οἱ Τῶν τινα τῆς αὐτῆς εὐ- νούχων. EVAGRII SCHOLASTICI B derint rem ita accidisse ut Zosimas præedixerat. Alia quoque permulta signa ab eodem divinitus per- petrata sunt. Quorum multitudinem prætermittens, quando quidem numerus eorum iniri non potest, panca ex iis commemorabo. lisdem temporibus qui- bus Zosinas, foruit vir quidam, Joannes nomine, paribus,cum Zosimà virtutum ornamentis insignis : qui in Chuziba laura, quæ sita est in extremitate vallis ad septentrionalem partem viæ publicae quæ ab Hierosolymis ducit Hierichuntem, vitam monasticam et ab omni materia secretam exercue- rat, et qui supra memoralæ urbis Cesarez episco- patum obtinuit. Hic igitur Joannes Chuzibita, cum supradicti Arcesilai uxorem radio extorio alterum sibi oculum effodisse didicisset, cursu ad ejus do- num contendit, vulneris inspiciendi causa. Ubi vero animadvertit pupillam excidisse, et oculum penitus diffluxisse, medico cuidam qui illuc adve- nerat, præcepit ut spongiam afferret, et oculum dilapsum, quoad' fieri posset, in sedem suam repo- neret spongiam denique circumpositam fasciis alligaret. Aberat tunc forte Arcesilaus. Versabatur enim eo tempore cum Zosima, in ejus monasterio, quod situm erat in vico Sindenorum, qui ab urbe Cæsarea quingentis circiter stądiis distat. Statim igitur contentissimo cursu properant qui hæc Ar- cesilao nuntiarent: Sedebat is juxta Zosimam, ser- monem cum eo conferens. Qui simul ac casum uxoris suæ didicit, graviter ejulare cœpit, et capillos vellens ac discerpens, in aerem projecit. Interro- ganti autem Zosimæ causam tanti luctus, Arcesi- laus id quod acciderat exposuit, lamentis ac fleti- bus sermonem crebro interrumpens. Mox igitur Zosimas, relicto illic Arcesilao, ad cubiculum quod dam contendit, in quo solus, uti mos est hujusmodi viris, Deum alloqui consueverat. Aliquanto post digressus, hilari vultu ac mnodeste subridens, ma- numque Arcesilai palpans : Abi, inquit, abi lætus. Gratia data est Chuzibitæ. Sanata est uxor tua. Utrumque oculum habet incolumem, nullum ex casu illo detrimentum passa, quando ita placuit VALESII ANNOTATIONES. C ctionem tuetur. eamque scripturam retinuit Ortelius in Thesauro geographico. Sed in optimo codice Florentino le- gitur Xovita, rectius procul dubio; sic enim eam lauram vocat Joannes Moschus, in cap. 24. Cum untem venisset in eremum, et moraretur in cellis Cusiba, eadem miserationis faciebat opera. [bat enim per viam quæ ducit a Jordane ad sanctam civitatem. Ubi notandum est cellas a Moscho dici, quam lau- ram vocal Evagrius. Certe laura nihil aliud erat quam cellæ monachorum hinc inde dispersæ, ut supra notavi. Moschus tamen,in cap. 24, vocat coenobium Chusiba: Ceterum le verba, jungenda sunt cum iis quæ sc- Hic Joannes abbas primum fuit ac presbyter mo- nasterii Chusiba, ex quo etiam Chuzibites cogno- minatus est. Postea vero Cæsariensis episcopus factus est, ut præter Evagrium docet Joannes Moschus in capite : Ejusdem Joannis Chuzibita, Ca- sariensis episcopi, mentio fit in Menologio, die et Octobris, ubi etiam Chuziba vocatur locus eremi, in quo monasterium ejus situm fuit, VARIORUM. Usitatius diceretur Altera autem phrasis apud Evagrium sæpe occur- rit. Vid. infra in hoc capite : cap. : (W. Lower.) (50) Κουζινᾷ. Sic etiam legitur in Nicephoro. D quuntur infra. Nicephorus tamen vulgatam distir- (31) Ἐπισκοπήσεις δὲ τὴν Καίσαρος πόλιν. (3) Τον τινι παρεφομαρτούντων. Legendum
PG 86:2717ζ Περὶ τῆς τῆς χειροτονίας Εὐφημίου.
χορὴς ὁ λέων ἐκ τῆς θοίνης τοῦ ζώου γέγονε· πρὸς δν ἐπιγελάσας ὁ Ζωσιμᾶς φησιν, ἀλλὰ γὰρ, ὦ ἑταῖρε, τὰ τῆς πορείας ἐμοὶ διακέκυπται, πάχητί τε ὄντι (32), πόρρω τε τῆς ἡλικίας ἀφιγμένῳ, καὶ μὴ δυναμένῳ νωτοφορεῖν τὰ ἐπὶ τοῦ ὄνου σεσαγμένα. Αχθοφορείν οὖν ἀνάγκη σε παρὰ τὸν θεσμὸν τῆς φύσεως, εἴπερ ἐθέλεις τῶν ἐντεῦθεν, τὸν Ζωσιμᾶν ἀπαλλάττεσθαι, καὶ θηρίον αὖθις εἶναι. Ὁ δὲ, τοῦ θυμοῦ καθάπαξ ἐπιλελησμένος, ὑπέσαινε, καὶ τῷ Ζωσιμᾷ ὡς ἔτρε- χε (33) πράως εὐθὺς, καὶ διὰ τοῦ σχήματος ἐβόα τὸ πειθήνιον. Ο περιθεὶς ὁ Ζωσιμᾶς τοῦ ὄνου τὸ φορτίον, μέχρι τῶν πυλῶν τῆς Καίσαρος ήγαγε, δεικνὺς τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν, καὶ ὡς ἅπαντα τοῖς ἀνθρώποις δοῦλά τε καὶ πειθήνια, ὅτ' ἂν αὐτῷ ζῶμεν, καὶ τὴν δεδομένην ἡμῖν χάριν οὐ παραχαράττομεν· ἀλλ᾽ ἵνα μὴ τοῖς πλείοσι τὴν ἱστορίαν παραμηκύνωμεν, επάνειμι ἔθεν τὴν ἐκβολὴν ἐποιησάμην. ΚΕΦΑΛ. Η. Περὶ καθολικῶν παθημάτων. Ἐς ἔτι Ἰουστίνου τὴν αὐτοκράτορα διιθύνοντος ἀρ χήν, τὸ νῦν μὲν Δυρράχιον, Επίδαμνος δὲ πάλαι, πέπονθεν ὑπὸ κλόνου τῆς γῆς. Ωσαύτως δὲ καὶ Κόσ ρινθος ἐπὶ τῆς Ἑλλάδος κειμένη, εἶτα καὶ Ανάζαρβος τὸ τέταρτον πάθος, ἢ τοῦ δευτέρου τῶν Κιλίκων ἡγεῖ- τα: ἔθνους· ἃς ὁ Ἰουστῖνος πολλοῖς ἀνεκτήσατο χρήσ μασι. Κατὰ τοὺς αὐτοὺς χρόνους καὶ ἡ Ἔδεσσα πό- λις τῆς οι Οσροηνῶν μεγίστη τε καὶ εὐδαίμων, τῆς τοῦ παραῤῥέοντος Σκίρτου χειμάρρου ὕδασι κατεπον- τώθη, ὥστε καὶ τὰ πολλὰ τῶν οἰκοδομιῶν παρα- συρῆναι, καὶ πλῆθος ἀναρίθμητον ἀπολέσθαι δε, οι οὓς τὸ ὕδωρ λαβὸν (π) ᾤχετο. Μετεκλήθησαν τοίνυν ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ Ἰουστίνου ἡ Εδεσσα καὶ 'Ανάζαρβος, καὶ τούτων ἑκατέρα τῇ αὐτοῦ προσηγορία κατεκοσμή- θησαν. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Ως Ἰουστῖνος ἔτι ζῶν, συμβασιλεύειν αὐτῷ Ιουστινιανόν είλετο. Τούτῳ τῷ Ἰουστίνῳ ὄγδοον ἔτος τῆς βασιλείας ἄγοντι ἐννέα τε μῆνας πρὸς τρισὶν ἡμέραις (54) Οι τῶν. ἀπολέσαι. λέγεται ὁ λιπαρός· παχὺς δὲ ὁ ἀναίσθητος. καὶ δι᾽ ἔνδειαν ἐκτετη- γμένῳ. Πάχητας παχεῖ; προσέτρεχε. Αφud ὑπέτρεχε. (α) "Υδωρ λαβόν. λάθρον. Loντι.) (ψ) Εννέα μήνας πρὸς τρισὶν ἡμέραις. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER IV. A Chuzibit. Idque ita evenit, ambobus illis justis simul, miraculum perpetrantibus. Idem Zosimas cum aliquando proficisceretur Cæsaream, asellum trahens cui res quasdam sibi necessarias impo-` suerat, leonem obvium offendit, qui in ipsum ir- ruens, rapto asello, protinus abscessit. Quem Zosi- mas per silvam insecutus est, quoad usque leo aselli carnibus saturatus fuisset. Tum Zosimas leoni arridens : At, o amice, inquit, jam iter mihi peni tus interclusum est, quippe qui et ægro sim cor- pore, et provecta jain ætate; nec onus quod asello erat impositum, ipse humeris portare pos- sim. Proinde si Zosiman hine abscedere vis, sarcinam contra natura tuæ consuetudinem feras necesse est, ad propriam feritatem postea reversu- B rus. His dictis, leo, tanquam furoris penitus obli- tus, Zosimæ blandiri coepit, et ad eum statim leni- ter accurrens, ipso gestu obsequium suum significabat. Zosimas igitur, cum aselli sarcinam leoni imposuisset, ad portas usque urbis Cæsareæ eum duxit, ostendens hoc facto, quanta sit Dei potentia, et qualiter omnia famulantur atque obediunt hominibus qui Deo vivunt, nec donatam sibi gratiam corruperunt. Verum ne, si plura commemoravero, historia gressus sum. c C prolixior efficiatur, eo revertar ande di- CAP. VIII. De totius orbis calamita:ibus. Eodem Justino imperium Romanum adhuc ad- ministrante, urbs Dyrrachium que olim Eidanus dicebatur, terræ motu subversa est. Similiter et Corinthus, quæ sita est in Achaia. Anazarbus quo- que, metropolis secundæ Ciciliæ; quarto id genus calamitatis experta. Eas urbes Justinas magna pecuniarum vi erogata instauravit. lisdem tempo- ribus Edessa, civitas Osdroenæ maxima et opulen- tissima, Scirti torrentis qui eam præterfuit, inun- datione submersa est: adeo ut plurima ædificia, et innumerabilis hominum multitudo, aquarum vi abrepta, funditus interierint. Edesse quidem atque Anazarbo Justinus pristinum nomen mulavit. Utramque enim ex suo nomine Justinopolim dein- ceps appellari jussit. CAP. IX. Quomodo Justinus adhuc vivens, collegam imperii (y), C. C. Justinianum assumpsit. Porro cum Justinus annum imperii octavum transegisset, ac præterea menses novem et dies VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Nice- phorus quoque hoc verbum non intellexit. Ejus enim loco ista substituit, terpretatione sua prætermisit, Christophorsonus vero ita vertit: Quippe cum annis plurimis onustus sim. Quæ interpretatio ferri non potest; sequitur enim el ætate admodum provectus. Idem igitur utro- bique diceret Evagrius. vocant Græci, homines crassos et obesos ac pingues. Quod ge- nus hominum molle ac delicatum est, nec ad onus portandum idoneum. Suidas in voce ita Nicephorum legitur Sed nostra emendatio melior videtur. VARIORUM. Lege (W. Juxta computationcin Antonii Pagi, Justinus regnavit an- nos S menses 8. dies 25. Vid. Criticam in Baron. ad ann. 528, u. 5. (W. Lowri.) (32) Πάχητί τε δντι. Hæc verba Mnsculus in in- D scribit, Διαφέρει πάχης καὶ παχύς. Πάχης μὲν γὰρ (53) Ως ἔτρεχε. Procul dubio scribendum est (54) Εννέα τε μῆνας πρὸς τρισὶν ἡμέραις. Αυ-
Chapter VIII · Chapter IXCaput VIII · Caput IX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2704η Περὶ τῶν θαυμάτων Ζωσιμᾶ.
Chapter XCaput X
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2719θ Περὶ τῶν παθημάτων Δυρραχίου, Κορίνθου, Ἀναζάρβου καὶ Ἐδέσσης.
Ἰουστινιανὸς ἀδελφιδοῦς αὐτοῦ συμβασιλεύει, ἀναβ Οι τελείαν. . ῥηθεὶς τῇ πρώτῃ τοῦ Ξανθικοῦ ἤγουν ᾿Απριλλίου μην νός, ἀνὰ τὸ πέμπτον καὶ ἑβδομηκοστὸν καὶ πενταχού σιοστὸν ἔτος τοῦ χρηματισμοῦ τῆς ᾿Αντιοχείας. Καὶ τούτων ὧδε προελθόντων, Ιουστίνος μεθίσταται τῆς ἐντεῦθεν βασιλείας, ὑπελθὼν τὴν τέλειον τ8 ἡμέραν ἀνὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τοῦ Λώου, τοῦ καὶ Αὐγού στου μηνός, συμβασιλεύσας μὲν Ιουστινιανῷ μήνας τέτταρας, τὰ ὅλα δὲ ἔτη τὴν αὐτοκρατορίαν (35) δια- νύσας ἀρχὴν ἐννέα πρὸς τρισὶν ἡμέραις (56) (3) Ιου στινιανοῦ δὲ μόνου τὴν ὅλην ἀρχὴν τῆς Ῥωμαίων επικρατείας περιθεμένου, ἤδη τε τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου κηρυττομένης ἀνὰ τὰς ἁγιωτάτας εκκλησίας κελεύμασιν Ἰουστίνου καθά μοι διήγηται, ἔτι τὰ τῆς εκκλησιαστικῆς καταστάσεως ἔν τισι τῶν ἐπαρχιῶν Β περιεδονεῖτο, καὶ μάλιστά γε κατὰ τὴν βασιλέως καὶ κατὰ τὴν ᾿Αλεξάνδρου πόλιν τῆς μὲν βασιλίδος τὴν ἐπισκοπὴν πρυτανεύοντος Ανθίμου (α), τῆς δὲ 'Αλε- ξανδρέων Εκκλησίας ἡγουμένου Θεοδοσίου. Αμφω τε γὰρ τὴν μίαν ἐδοξαζέτην φύσιν. . ΚΕΦΑΛ. Γ'. *Οτι Ιουστινιανὸς μὲν τοὺς τὴν Καλχηδόνων σύνολον ἀποδεχομένους ἠγάπα· Θεοδώρα δὲ τοὺς ἐναντίους έστεργεν. Ἰουστινιανὸς μὲν οὖν τῶν ἐν Καλχηδόνι συνελη- λυθότων, καὶ τῶν παρ' αὐτῶν ἐκτεθειμένων, μάλα γεννικῶς ἀντείχετο. Θεοδώρα (6) δὲ ἡ τούτου σύνοι κος, τῶν μίαν φύσιν λεγόντων, εἴτε καὶ τῶν ἀληθῶς οὕτως ἐχόντων (37). Ηνίκα γὰρ ὁ περὶ πίστεως πρόκειται λόγος πατέρες τε πρὸς παῖδας, παῖδές τε αὖ πρὸς τοὺς φύντας διίστανται, γυνή τε πρὸς τὸν ἴδιον γαμετήν· ἀνήρ τε αὖ πάλιν πρὸς τὴν ἰδίαν γαμετήν εἴτε καὶ κατά τινα συγκείμενοι οικονομίαν (38), ἵν' τὴν αὐτοκρατικήν, είτε καὶ αὐτῶν ἀληθῶς, τῇ ἀληθείᾳ. (ε) Ανθίμου Θεοδοσίου. EVAGRII SCHOLASTICI tres, Justinianus sororis ejus filius, una cum illo A imperavit; Augustus nuncupatus die primo mensis Xanthici, id est Kalendis Aprilis, anno urbis An- tiochiæ quingentesimo septuagesimo quinto. Qui- bus ita peractis Justinns ex hoc regno ad cœleste imperium migravit, fatali morte defunctus primo die mensis Loi, id est Kalendis Augusti, cum imperasset, una quidem cum Justiniano menses quatuor; in universum vero tam solus, quam cum collega, per annos novem ac dies tres imperium btinuisset. Porro cum Justinianus jam solus uni- v rsum imperium regendum suscepisset, et Chal- cedonensis synodus ex præcepto Justini imperato- ris, sicut antea retuli, per omnes Ecclesias prædi- caretur, ecclesiastica pax in quibusdam adhuc provinciis turbabatur; præcipue vero Constantino- poli et Alexandriæ : Constantinopolitanam quidem Ecclesiam administrante Anthimo, Alexandrinam vero Theodosio. Ambo enim isti unam in Christo naturam inesse asserebant. CAP. X. Qualiter Justinianus quidem eos amabat qui Chalce- donensem synodum amplecterentur: Theodora vero eos qui synodum illam improbarent. Et Justinianus quidem, eos qui Chalcedonensi synodo convenerant, et quæcunque ab illis fuerant exposita, acriter defendebat. Ejus vero conjux Theodora ab illorum partibus stabat qui unam in Christo naturam assererent sive quod ipsi revera i:a sentiebant; nam quotiescunque agitur de fide, paires a filiis et alii dissident a parentibus: et C uxor quidem a marito, maritus vero ab uxore sua dissentit sive per quamdam simulationem ita VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. ctor Chronici Alexandrini pro tribus diebus habet quinque, Justinianum enim a Justino Augustum factum esse scribit, post annos octo ac menses novem, ac dies quinque imperii Justini, Kalendis Aprilis, Mavortio consule: qui fuit annus Christi sentit; nam Justinum quidem imperium iniisse scribit die nono mensis Julii, anno Natalis Domi- nici 518. A quo tempore ad Kalendas Aprilis anni 527, anni sunt octo, ac menses totidem, cum die- bus uno et viginti. Quod si Cedrenum sequimur qui Justinianum a Justino Augustum esse factum D tradit Aprilis, tum compulatio Alexandri Chro- nici erit certissima. scriptum inveni, etc., quod ma- gis placet. Evagrii calculo satis apparet addendum hic esse mensem unum. Nam cum paulo ante dixerit, Ka- lendis Aprilis hujus anni exactum fuisse annuin octavum imperii Justini, et novem insuper menses ac dies tres; consequens est ut Kalendis Augusti ejusdem anni, transacti fuerint novem anni cum uno mense ac diebus tribus. Ex quo colligitur exordium imperii Justini duci a die vicesimo octa- vo mensis Junii, juxta Evagrii sententiam. bendum puto etc.; id enim sensus postulat. Nicephorus quidem, hujus loci sensum minime intellexit. Musculus vero eum optime exposuit hoc modo. Sive autem sic vere sentiebant, sive sic dispensatione quadam inter ipsos convenerat. Musculum secutus est Christophorso- nus, et novam periodum ab his verbis inchoavi! hoc modo: Sive igitur ita revera sentiebant, etc. Nos vero hæc cum præcedentibus conjunximus. pretatur, per dispensationem. Quod non probo. autem Langus vertit, ex composito. Chri- stophorsonus autem, dedita opera. Ego per simula- tionem malui vertere. Opponitur enim Per fraudem igitur ac simulationem id actum esse inter Justinianum ac Theodoram nonnulli existi- marunt, ut alter Catholicis, alter Acephalis adhæ- reret, Gallice dixerimus, par politique. VARIORUM. legit Pagius ibid. (W, Lowry.) - Ordinati sunt hi episcopi anno 535. pius in Historia arcana, ubi narrat cam filiam fuisse cujusdam, qui Byzantii bestiis ad amphitheatrales Prasinorum venationes alendis præfectus crat, quem vocant Ursarium, pag. 40. 527. Verum auctor illius Chronici a semetipso dis- (35) Τὴν αὐτοκρατορίαν. In nis. cod. Tell. (36) *Ετη εννέα πρὸς τρισὶν ἡμέραις. Ex ipsius (37) Εἴτε καὶ τῶν ἀληθῶς οὕτως ἐχόντων. Scri- (38) Κατ' οικονομίαν. Musculus quidem inter- (2) Πρὸς τρισὶν ἡμέραις. iterum pro τρισίν, 23 (4) Θεοδώρα. 1luribus in cam iuvehitur Proco-
PG 86:2721ι Περὶ τῆς βασιλείας Ἰουστινιανοῦ.
ὁ μὲν τῶν λεγόντων δύο φύσεις ἐπὶ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀντέχηται· ἡ δὲ τῶν πρεσβευών των μίαν φύσιν. Ὅμως δ' οὖν ἀλλήλοις οὐκ ἐνεδίδοσαν, ἀλλ᾽ ὁ μὲν, τῶν ἐν Καλχηδόνι συντεθειμένων μάλα σπουδαίως ἀντελαμβάνετο· ἡ δὲ μετὰ τῶν ἀπεναν τίας οὖσα, τῶν λεγόντων μίαν φύσιν παντοίως προϋ νόει, καὶ τούς γε ἡμεδαπούς (59) περιέθαλπε, καὶ τοὺς ἀλλοδαπούς μεγάλοις χρήμασιν ἐδεξιοῦτο. Η καὶ πείθει τὸν Ἰουστινιανὸν μετάπεμπτον Σευήρον ποιήσασθαι. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Ως ᾿Ανθιμον τὸν Κωνσταντινουπόλεως ὁ Σενῆρος διέστρεψε, καὶ Θεοδόσιον τὸν ᾿Αλεξανδρείας οἷς ὁ βασιλεὺς ἐξελάσας, ἑτέρους κατέστη σεν. Σώζονται τοίνυν ἐπιστολαί Σευήρου πρός τε Ιου- στινιανόν, πρός τε Θεοδώραν. Δι' ὧν ἔστι λαβεῖν, ὡς καταρχάς τὴν πρὸς τὴν βασίλειον ὁδὸν διανεβάλετο, μεθ' δ τὸν Ἀντιοχείας καταλέλοιπε θρόνον· ὕστερον μέντοι κατείληφε ταύτην· καὶ γέγραφεν, ὡς ἐπειδή πρὸς τὴν βασιλέως ἐγεγόνει, ενέτυχέ τε τῷ ᾿Ανθίμῳ, καὶ τῆς παραπλησίας οἱ δόξης εὕρηκεν αὐτὸν καὶ τῆς εἰς τὸν Θεὸν νομίσεως, πέπεικε τῆς καθέδρας ἐκστῆναι. Γέγραπται δὲ αὐτῷ περὶ τούτων προς Θεοδόσιον τὸν τὴν Ἀλεξανδρέων ἐπισκοποῦντα πόλιν· ἐν οἷς καὶ μεγαλαυχεῖ ὡς τὸν αὐτὸν ᾿Ανθιμον πέπει κεν ὡς εἴρηται, τῆς ἐπὶ γῆς δόξης, καὶ τῆς οἰκείας καθέδρας τὰ τοιαῦτα προκρῖναι δόγματα. Φέρονται δὲ καὶ ᾿Ανθίμου πρὸς Θεοδόσιον ἐπιστολαὶ περὶ τού των, Θεοδοσίου τε αὖ πρὸς Σευῆρον καὶ Ανθιμον, ἃς παρίημι, καταλιμπάνων τοῖς ἐντυγχάνειν ταύταις βουλομένοις, ἵνα μὴ πλῆθος ἄπειρον ἐπεισκυκλήσω τῷ παρόντι βίῳ (40). Όμως δ' οὖν ὡς ἀντικρὺ τῶν βασιλέως κελευσμάτων ιόντες, καὶ μὴ δεχόμενοι τὰ ἐν Καλχηδόνι συντεθειμένα, ἄμφω τῶν οἰκείων εξε ελαθέτην θρόνων· καὶ τὸν μὲν 'Αλεξανδρείας, Ζωί- λος διαδέχεται (44)· τὸν δὲ τῆς βασιλείας Επιφά μετά ημεδαπούς, ημεδαπούς ἀλλοδαποί τῷ παρόντι βιβλίῳ. Οὗτος τὴν μνήμην Σεβήρου τοῦ ἀνιέρου ποιήσας, ἐξεβλήθη τῆς ἐπισκοπῆς ὀργῇ τοῦ βασιλέως. τοῦ Διοσκόρου" HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. A inter ipsos convenerat, ut alter quidem eorum nostros quidem fovebat, extraneos vero maximis ut Severum ad se accerseret. B C abest a C. C. artes defenderet qui duas in Christo Deo nostro naturas esse dicebant post unitionem: altera vero, illorum qui unam duntaxat naturam asseverabant. Neuter tamen ea in re neutri cessit. Sed Justi- nianus quidem ea quæ Chalcedone acta fuerant, pertinaciter tucbatur: Theodora vero contrariæ parti addicta, eorum qui unam naturani assererent, maximam curam ac sollicitudinem gerebat. Et muneribus afficiebat. Denique persuasit Justiniano, CAP. XI. Quomodo Severus Anthimum Constantinopolis epi- scopum et Theodosium episcopum Alexandriæ per- verterit. Quibus sede sua expulsis, Justinianus alios substituit. Exstant quidem Severi epistolæ, tum ad Justinia- num, tum ad Theodoram scriptæ. Ex quibus colli- gere licet Severum, cum Antiochenam sedem reli- quisset, initio quidem profectionem suam in urbem regiam distulisse : postea tamen eo venisse. Scri- bit etiam in iisdem litteris se, cum venisset Con- stantinopolim, collocutum esse cumn Anthimo. Cum que illum idem cum ipso sentire, eamdemque de Deo opinionem tueri deprehendisset. persuasisse illi ut sedem suam relinqueret. Scripsit etiam his de rebus litteras ad Theodosium episcopum Alexan- driæ, in quibus gloriatur quod eidem Antbino persuaserit, sicut jam dixi, ut ejusmodi dogmata sæculari gloriæ et pontificali cathedræ anteponeret. Circumferuntur quoque Anthimi de iisdem rebus epistolæ adl Theodosium, et vicissim Theodosii ad Anthimum et Severum script. Quas quidem mis- sas facio, iis qui legere eas voluerint derelinquens, ne immensam rerum multitudinem congerere vi- dear in hoc libro. Cæterum ambo, utpote qui mandatis principis refragarentur, nec ea quæ Chal- cedone decreta erant admitterent, suis sedibus VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. hæc de Acephalis intellexit. Sic enim exposuit hunc locum: Et ejus opinionis homines, si nostrales essent, benevole et amice complexa est: sin externi, præmiis benigne remunerata. Nicephorus vero catholicos et orthodoxos interpretatur: quod probare nullo modo possun. Per enim Evagrius intelligit Orientales; ve- ro sunt Occidentales. ante nos hunc locum ita emendarunt, In Alexandrini episcopi suffectus est (*) Paulus. Quo inox pulso, Zoilus in ejus locum est subrogatus, ut docet Liberatus in Breviario, cap. 23. Victor Thanonensis in Chronico ; et Theophanes, pag. 188. D • Et Liberatus quidem Paulum hunc orthodoxum fuisse testatur. Victor autem Thunonensis ac Theo - phanes hæreticum illum fuisse tradunt, et Dioscori nomen in sacris Diptychis celebrasse. Sic enim ait Victor, Basilio V. C. cos. : Alexandrina Ecclesia, Theodosio et Gaiano exsulatis, Paulus pro eis prior Tabennesiotarum, Dioscori hæretici prædecessoris sui depositionem celebrans, Palestino concilio deponitur, et pro illo Zoilus ordinatur episcopus. Theophanes vero de Paulo ita scribit : Melius dixisset nam Severus, ni fallor, adhuc superstes erat tunc cum Paulus ejectus est episcopati, id est anno Christi de hoc Paulo, præter illa quæ a Liberato scripta sunt, nihil aliud dicit. VARIORUM.' (*) Theodosio episc. Alexandrino, a Justiniano imp. relegato, anno 558, mense Novembri, suc- cessit Paulus eodem anno: qui et ipse anno cir- citer homicidii convictus, e sede dejectus est. De hac Pauli damnatione pluribus agunt Libera- tus, cap. 23, et Procopius, in Historia arcana, cap. : quem legisse non pigebit. Paulus Zoilum successorem habuit, sed non ante annum 545, ut statuit Ant. Pagi, ad ann. 537, n. 5. (59) Καὶ τούς γε ημεδαπούς. Christophorsonus (40) Τῷ παρόντι βίῳ. Assentior viris doctis, qui (41) Ζωίλος διαδέχεται. Το locum Theodosii 537. Hæc ideo adnotavi, quod Baronius in Annalibus,
Chapter XICaput XI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ια Περὶ τῆς χειροτονίας Ἐπιφανίου Κωνσταντινουπόλεως [καὶ]
ὁ μὲν τῶν λεγόντων δύο φύσεις ἐπὶ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀντέχηται· ἡ δὲ τῶν πρεσβευών των μίαν φύσιν. Ὅμως δ' οὖν ἀλλήλοις οὐκ ἐνεδίδοσαν, ἀλλ᾽ ὁ μὲν, τῶν ἐν Καλχηδόνι συντεθειμένων μάλα σπουδαίως ἀντελαμβάνετο· ἡ δὲ μετὰ τῶν ἀπεναν τίας οὖσα, τῶν λεγόντων μίαν φύσιν παντοίως προϋ νόει, καὶ τούς γε ἡμεδαπούς (59) περιέθαλπε, καὶ τοὺς ἀλλοδαπούς μεγάλοις χρήμασιν ἐδεξιοῦτο. Η καὶ πείθει τὸν Ἰουστινιανὸν μετάπεμπτον Σευήρον ποιήσασθαι. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Ως ᾿Ανθιμον τὸν Κωνσταντινουπόλεως ὁ Σενῆρος διέστρεψε, καὶ Θεοδόσιον τὸν ᾿Αλεξανδρείας οἷς ὁ βασιλεὺς ἐξελάσας, ἑτέρους κατέστη σεν. Σώζονται τοίνυν ἐπιστολαί Σευήρου πρός τε Ιου- στινιανόν, πρός τε Θεοδώραν. Δι' ὧν ἔστι λαβεῖν, ὡς καταρχάς τὴν πρὸς τὴν βασίλειον ὁδὸν διανεβάλετο, μεθ' δ τὸν Ἀντιοχείας καταλέλοιπε θρόνον· ὕστερον μέντοι κατείληφε ταύτην· καὶ γέγραφεν, ὡς ἐπειδή πρὸς τὴν βασιλέως ἐγεγόνει, ενέτυχέ τε τῷ ᾿Ανθίμῳ, καὶ τῆς παραπλησίας οἱ δόξης εὕρηκεν αὐτὸν καὶ τῆς εἰς τὸν Θεὸν νομίσεως, πέπεικε τῆς καθέδρας ἐκστῆναι. Γέγραπται δὲ αὐτῷ περὶ τούτων προς Θεοδόσιον τὸν τὴν Ἀλεξανδρέων ἐπισκοποῦντα πόλιν· ἐν οἷς καὶ μεγαλαυχεῖ ὡς τὸν αὐτὸν ᾿Ανθιμον πέπει κεν ὡς εἴρηται, τῆς ἐπὶ γῆς δόξης, καὶ τῆς οἰκείας καθέδρας τὰ τοιαῦτα προκρῖναι δόγματα. Φέρονται δὲ καὶ ᾿Ανθίμου πρὸς Θεοδόσιον ἐπιστολαὶ περὶ τού των, Θεοδοσίου τε αὖ πρὸς Σευῆρον καὶ Ανθιμον, ἃς παρίημι, καταλιμπάνων τοῖς ἐντυγχάνειν ταύταις βουλομένοις, ἵνα μὴ πλῆθος ἄπειρον ἐπεισκυκλήσω τῷ παρόντι βίῳ (40). Όμως δ' οὖν ὡς ἀντικρὺ τῶν βασιλέως κελευσμάτων ιόντες, καὶ μὴ δεχόμενοι τὰ ἐν Καλχηδόνι συντεθειμένα, ἄμφω τῶν οἰκείων εξε ελαθέτην θρόνων· καὶ τὸν μὲν 'Αλεξανδρείας, Ζωί- λος διαδέχεται (44)· τὸν δὲ τῆς βασιλείας Επιφά μετά ημεδαπούς, ημεδαπούς ἀλλοδαποί τῷ παρόντι βιβλίῳ. Οὗτος τὴν μνήμην Σεβήρου τοῦ ἀνιέρου ποιήσας, ἐξεβλήθη τῆς ἐπισκοπῆς ὀργῇ τοῦ βασιλέως. τοῦ Διοσκόρου" HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. A inter ipsos convenerat, ut alter quidem eorum nostros quidem fovebat, extraneos vero maximis ut Severum ad se accerseret. B C abest a C. C. artes defenderet qui duas in Christo Deo nostro naturas esse dicebant post unitionem: altera vero, illorum qui unam duntaxat naturam asseverabant. Neuter tamen ea in re neutri cessit. Sed Justi- nianus quidem ea quæ Chalcedone acta fuerant, pertinaciter tucbatur: Theodora vero contrariæ parti addicta, eorum qui unam naturani assererent, maximam curam ac sollicitudinem gerebat. Et muneribus afficiebat. Denique persuasit Justiniano, CAP. XI. Quomodo Severus Anthimum Constantinopolis epi- scopum et Theodosium episcopum Alexandriæ per- verterit. Quibus sede sua expulsis, Justinianus alios substituit. Exstant quidem Severi epistolæ, tum ad Justinia- num, tum ad Theodoram scriptæ. Ex quibus colli- gere licet Severum, cum Antiochenam sedem reli- quisset, initio quidem profectionem suam in urbem regiam distulisse : postea tamen eo venisse. Scri- bit etiam in iisdem litteris se, cum venisset Con- stantinopolim, collocutum esse cumn Anthimo. Cum que illum idem cum ipso sentire, eamdemque de Deo opinionem tueri deprehendisset. persuasisse illi ut sedem suam relinqueret. Scripsit etiam his de rebus litteras ad Theodosium episcopum Alexan- driæ, in quibus gloriatur quod eidem Antbino persuaserit, sicut jam dixi, ut ejusmodi dogmata sæculari gloriæ et pontificali cathedræ anteponeret. Circumferuntur quoque Anthimi de iisdem rebus epistolæ adl Theodosium, et vicissim Theodosii ad Anthimum et Severum script. Quas quidem mis- sas facio, iis qui legere eas voluerint derelinquens, ne immensam rerum multitudinem congerere vi- dear in hoc libro. Cæterum ambo, utpote qui mandatis principis refragarentur, nec ea quæ Chal- cedone decreta erant admitterent, suis sedibus VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. hæc de Acephalis intellexit. Sic enim exposuit hunc locum: Et ejus opinionis homines, si nostrales essent, benevole et amice complexa est: sin externi, præmiis benigne remunerata. Nicephorus vero catholicos et orthodoxos interpretatur: quod probare nullo modo possun. Per enim Evagrius intelligit Orientales; ve- ro sunt Occidentales. ante nos hunc locum ita emendarunt, In Alexandrini episcopi suffectus est (*) Paulus. Quo inox pulso, Zoilus in ejus locum est subrogatus, ut docet Liberatus in Breviario, cap. 23. Victor Thanonensis in Chronico ; et Theophanes, pag. 188. D • Et Liberatus quidem Paulum hunc orthodoxum fuisse testatur. Victor autem Thunonensis ac Theo - phanes hæreticum illum fuisse tradunt, et Dioscori nomen in sacris Diptychis celebrasse. Sic enim ait Victor, Basilio V. C. cos. : Alexandrina Ecclesia, Theodosio et Gaiano exsulatis, Paulus pro eis prior Tabennesiotarum, Dioscori hæretici prædecessoris sui depositionem celebrans, Palestino concilio deponitur, et pro illo Zoilus ordinatur episcopus. Theophanes vero de Paulo ita scribit : Melius dixisset nam Severus, ni fallor, adhuc superstes erat tunc cum Paulus ejectus est episcopati, id est anno Christi de hoc Paulo, præter illa quæ a Liberato scripta sunt, nihil aliud dicit. VARIORUM.' (*) Theodosio episc. Alexandrino, a Justiniano imp. relegato, anno 558, mense Novembri, suc- cessit Paulus eodem anno: qui et ipse anno cir- citer homicidii convictus, e sede dejectus est. De hac Pauli damnatione pluribus agunt Libera- tus, cap. 23, et Procopius, in Historia arcana, cap. : quem legisse non pigebit. Paulus Zoilum successorem habuit, sed non ante annum 545, ut statuit Ant. Pagi, ad ann. 537, n. 5. (59) Καὶ τούς γε ημεδαπούς. Christophorsonus (40) Τῷ παρόντι βίῳ. Assentior viris doctis, qui (41) Ζωίλος διαδέχεται. Το locum Theodosii 537. Hæc ideo adnotavi, quod Baronius in Annalibus,
PG 86:2723ιβ Περὶ ἐκβολῆς Ἀνθίμου Κωνσταντινουπόλεως [καὶ Θεοδοσίου Ἀλεξανδρείας].
Ει Α νιος (42) · ὡς ἐν ἀπάσαις λοιπὸν ταῖς Ἐκκλησίαις (43) ἀναφανδόν κηρύττεσθαι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνο οδον (44), καὶ μηδένα τολμᾷν ταύτην ἀναθέματι πε- ριβάλλειν· τοὺς δὲ μὴ ταῦτα οὕτως ἔχοντας, διὰ μυ ρίων συνελαύνεσθαι τρόπων πρὸς τὴν τοιαύτην ιέναι συγκατάθεσιν. Γέγραπται δ' οὖν Ἰουστινιανῷ νομο θεσία (45), ἐν ᾗ τὸν Σευήρον καὶ ᾿Ανθιμον σὺν ἐτέ- ροις ἀνατεθεμάτικε ποιναίς τε μεγίσταις ὑποτέθεικε τοὺς τὰ ἐκείνων πρεσβεύοντας δόγματα· ὡς ἐξ ἐκείνου περὶ μὲν τὰς ἑκασταχῆ διακειμένας Έκκλη- σίας, οὐδὲν ἔτι διεῤῥωγό; μεῖναι· ἀλλὰ τούς τε ἑκά- στης διοικήσεως πατριάρχας ἀλλήλοις συμβαίνειν, τούς τε τῶν πόλεων ἐπισκόπους τοῖς ἰδίοις ἐξάρχοις ἔπεσθαι (46)· καὶ τέσσαρας συνόδους ἐπὶ τῶν ἐκκλη σαι τὰς ἱερὰς καὶ ἁγίας τέσσαρας συνόδους ἐν ταῖς οτιδήποτε γενομέναις θείαις μυσταγωγίαις μεγαλο φώνως ὑπὸ τῶν ἱ τῶν κηρύκων κηρύττεσθαι. θεία μυσταγωγία τὴν παρελθοῦσαν κυριακήν τε καὶ δευτέραν, λειτουρ γίας ἐπιτελουμένης ἐν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησία σιν τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου, ἐξ ἔθους τῆς θείας λειτουρ γίας ἐπιτελουμένης καὶ τῶν θυρῶν κλεισθεισῶν, καὶ τοῦ ἁγίου μαθήματος κατὰ τὰ σύνηθες λεχθέντος, τῷ καιρῷ τῶν διπτύχων, EVAGRII SCHOLASTICI expulsi sunt. Alexandrine quidem urbis episco- patum suscepit Zoilus: Constantinopolitanæ vero Epiphanius: ita ut per universas deinceps Eccle- sias Chalcedonensis synodus palam prædicaretur, nec ullus usquam auderet eam anathemati subjicere: qui vero aliter sentirent, ii omnibus modis adigerentur ad consensum suum ei accom- modandum. Scripta est igitur ab imperatore Justi- miano constitutio, in qua Severum et Anthimum una cum aliis quibusdam anathemate percellit, et gravissima supplicia decernit adversus eos qui jilorum dogmata prædicarent. Itaque ex eo tem- pore per onines ubique terrarum Ecclesias nullum remausit dissidium : sed uniuscujusque diæceseos VALESH ANNOTATIONES. Exagrius noster, qui Epiphanium ponit pro Mena. Anthimus enim Epiphanio successerat ("). Pulso qeinde Anthimo, in ejus locum Mena Constantino- protis episcopus ab Agapeto papa ordinatus est, post consulatum Belisarii, anno Christi 536, ut Beribit Marcellinus in Chronico. De hac pace et adunatione Ecclesiarium quæ facta est post ordinationem Pauli episcopi Alexandrini, sta loquitur Liberatus in Breviario. cap. 23: Hoc ergo modo unitas facta est Ecclesiarum anno decimo imperii gloriosi Justiniani Augusti. Cuncti siquidem patriarche synodum Chalcedonensem eo tempore suscipiebant, id est anno Christi 537. Episcopus scilicet Romanus, cujus Pelagius Constantinopoli erat apocrisiarius, Paulus Alexandrinus, Ephræmius Anti chenus, et Petrus Hierosolymorum episcopi. Ex quibus Paulus cum initio rectam fidem simu- C lasset, postea ad Eutychianam hæresim descivit, HL supra notavi ex Victoris ac Theophanis Chro - nico. Quæret hic fortasse aliquis antiquitatis ecclesiastica studiosus, quonam ritu fieri soleret hæc prædicatio Concilii Chalcedonensis. Respondeo cam prædica- tionem fieri solitam in ambone seu pulpito ecclesiæ, ab episcopo, vel ab alio cui episcopus vices suas delegasset, duin missarum solemnia celebrarentur. Id docet e, istola, seu Libellus orthodoxoruni epi- scoporum oblatus Constantinopoli, Agapeto papæ, qui libellus refertur in actione prima synodi Con- stantinopolitanæ sub Mena, ubi de Justiniano im- peratore ita loquuntur: Kal dik to Velus interpres ita vertit: El propter hoc statuit quatuor sanctas synodus in divinis et sacris initiationibus, a sacris prædicatoribus prædicari. Existimavit scilicet hic interpres, ustaywyiav boc loco accipi pro ini- tiatione, seu baptismo, ut plerumque sumi solet. Verum hoc loco sumitur pro sacrificio misse, idemque est quod Oɛla Astroup- ria. Certe Chalcedonensis synodus in missarum solemnibus primum præd cata est Constantinopoli, regnante Justino Seniore, ut videre est in actione quinta synodi Constantin politanæ sub Mena, pag. et sequentibus editionis Coloniensis. Sed mo- nendi sunt studiosi antiquitatis ecclesiasticæ, ne se ab interprete Latino in errorem induci patian- tur, qui hanc proclamationem expleta missa factam D etc. Id est: Die Dominico, et feria secunda, cum missa celebratur in sancta Dei ecclesia. Idem error ab interprete admis us est infra, pag. 733. Et post lectionem sancti Evangelii, ex more sacra missa fi- nita, etc. Græca sic babent: Kal µsti thy ávaɣves- etc. Que sic vertenda sunt: Et post lectionem sancti Evangelii, cum missa ex more celebraretur, et clansis januis, et sacro Symbolo ex more recitato, ubi ventum est ad Dipty- cha, etc. Quæ studiosus lector illic leget, si totum hunc ritum quo quatuor ecumenica, synodi præ- dicatæ sunt, et in sacris Diptychis perscripta, di- scere voluerit. 42, quæ refertur etiam in actione synodi Con- stantinopolitanæ sub Mena. Et in editione quidem Henrici Stephani, qui Novellas (Justiniani Græce edidit, hæc Constitutio data esse dicitur die decimo septimo Kalendas Augusti, Belisario V. C. coss. In editione vero concilii Constantinop, sub Mena, data dicitur octavo Idus Augustas, post consulatum Be- lisarii V. C. rectius procul dubio. Nam cum Ju- stinianus eam constitutionem promulgaverit adver- sus Anthimum ac Severum, post sententiam synodi Constantinopolitanæ in eosdem prolatam, sicut ipse testatur in exordio constitutionis; synodus autem Constantinopolitana condemnationis sententiam in supradictos Anthimum ac Severum tulerit die duo- decimo Kalendas Junias, post consulatum Belisarii: prorsus necesse est ut Constitutio illa Justiniani promulgata fuerit anno post consulatum Belisarii. primates, seu patriarchæ singularum diœceseon, ut paulo ante dixit Evagrius: queniadmodum ex- posuit Jacobus Sirmundus in lib. n Propemptici, cap. 5, ubi de exarchis optimne ac doctissime dis- seruit. Cujus exactæ diligentiæ nihil superest quod addamus. Nec male Christophorsonus hoc loco è¿áp- Xous archiepiscopos interpretatus est. Primates eniin olim archiepiscopi dicebantur, ut docet Isidorus in lib. v Originum, bis verbis: Ordo episcoporum qua- dripartitus est, in patriarchis, archiepiscopis, metro- politis, et episcopis. Patriarcha Græca lingua summus pater interpretatur, quia primum, id est apostolicum retinet locum. Sicut Romanus, Antiochenus, et Alexan- d'inus. Archiepiscopus Græce dicitur summus episco- VARIORUM. (") Theophanes in Chronico, ad ann. Chr. 520, ait: Joanne Cappadoce Constantinopol, episcope de- Janeto, Epiphanius ejusdem Ecclesiæ presbyter et syncellus, mensis Februarii die vicesimo quinto țuž ordinatus. 12) Τὸν δὲ τῆς βασιλείας Επιφάνιος. Erral B esse scribit. Cum tamen Graeca aliter sonent: Κατὰ (45) ὃς ἐν ἁπάσαις λοιπὸν ταῖς Εκκλησίαις. (14) Κηρύττεσθαι τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνολον. (45) Nopoßeria. Intelligit Novellam Justiniani (46) Toiç idloıç ¿Ɛápxviç. Exarchi-hoc loco sunt
ιγ Περὶ Θεοδοσίου Ἀλεξανδρείας.
Ει Α νιος (42) · ὡς ἐν ἀπάσαις λοιπὸν ταῖς Ἐκκλησίαις (43) ἀναφανδόν κηρύττεσθαι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνο οδον (44), καὶ μηδένα τολμᾷν ταύτην ἀναθέματι πε- ριβάλλειν· τοὺς δὲ μὴ ταῦτα οὕτως ἔχοντας, διὰ μυ ρίων συνελαύνεσθαι τρόπων πρὸς τὴν τοιαύτην ιέναι συγκατάθεσιν. Γέγραπται δ' οὖν Ἰουστινιανῷ νομο θεσία (45), ἐν ᾗ τὸν Σευήρον καὶ ᾿Ανθιμον σὺν ἐτέ- ροις ἀνατεθεμάτικε ποιναίς τε μεγίσταις ὑποτέθεικε τοὺς τὰ ἐκείνων πρεσβεύοντας δόγματα· ὡς ἐξ ἐκείνου περὶ μὲν τὰς ἑκασταχῆ διακειμένας Έκκλη- σίας, οὐδὲν ἔτι διεῤῥωγό; μεῖναι· ἀλλὰ τούς τε ἑκά- στης διοικήσεως πατριάρχας ἀλλήλοις συμβαίνειν, τούς τε τῶν πόλεων ἐπισκόπους τοῖς ἰδίοις ἐξάρχοις ἔπεσθαι (46)· καὶ τέσσαρας συνόδους ἐπὶ τῶν ἐκκλη σαι τὰς ἱερὰς καὶ ἁγίας τέσσαρας συνόδους ἐν ταῖς οτιδήποτε γενομέναις θείαις μυσταγωγίαις μεγαλο φώνως ὑπὸ τῶν ἱ τῶν κηρύκων κηρύττεσθαι. θεία μυσταγωγία τὴν παρελθοῦσαν κυριακήν τε καὶ δευτέραν, λειτουρ γίας ἐπιτελουμένης ἐν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησία σιν τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου, ἐξ ἔθους τῆς θείας λειτουρ γίας ἐπιτελουμένης καὶ τῶν θυρῶν κλεισθεισῶν, καὶ τοῦ ἁγίου μαθήματος κατὰ τὰ σύνηθες λεχθέντος, τῷ καιρῷ τῶν διπτύχων, EVAGRII SCHOLASTICI expulsi sunt. Alexandrine quidem urbis episco- patum suscepit Zoilus: Constantinopolitanæ vero Epiphanius: ita ut per universas deinceps Eccle- sias Chalcedonensis synodus palam prædicaretur, nec ullus usquam auderet eam anathemati subjicere: qui vero aliter sentirent, ii omnibus modis adigerentur ad consensum suum ei accom- modandum. Scripta est igitur ab imperatore Justi- miano constitutio, in qua Severum et Anthimum una cum aliis quibusdam anathemate percellit, et gravissima supplicia decernit adversus eos qui jilorum dogmata prædicarent. Itaque ex eo tem- pore per onines ubique terrarum Ecclesias nullum remausit dissidium : sed uniuscujusque diæceseos VALESH ANNOTATIONES. Exagrius noster, qui Epiphanium ponit pro Mena. Anthimus enim Epiphanio successerat ("). Pulso qeinde Anthimo, in ejus locum Mena Constantino- protis episcopus ab Agapeto papa ordinatus est, post consulatum Belisarii, anno Christi 536, ut Beribit Marcellinus in Chronico. De hac pace et adunatione Ecclesiarium quæ facta est post ordinationem Pauli episcopi Alexandrini, sta loquitur Liberatus in Breviario. cap. 23: Hoc ergo modo unitas facta est Ecclesiarum anno decimo imperii gloriosi Justiniani Augusti. Cuncti siquidem patriarche synodum Chalcedonensem eo tempore suscipiebant, id est anno Christi 537. Episcopus scilicet Romanus, cujus Pelagius Constantinopoli erat apocrisiarius, Paulus Alexandrinus, Ephræmius Anti chenus, et Petrus Hierosolymorum episcopi. Ex quibus Paulus cum initio rectam fidem simu- C lasset, postea ad Eutychianam hæresim descivit, HL supra notavi ex Victoris ac Theophanis Chro - nico. Quæret hic fortasse aliquis antiquitatis ecclesiastica studiosus, quonam ritu fieri soleret hæc prædicatio Concilii Chalcedonensis. Respondeo cam prædica- tionem fieri solitam in ambone seu pulpito ecclesiæ, ab episcopo, vel ab alio cui episcopus vices suas delegasset, duin missarum solemnia celebrarentur. Id docet e, istola, seu Libellus orthodoxoruni epi- scoporum oblatus Constantinopoli, Agapeto papæ, qui libellus refertur in actione prima synodi Con- stantinopolitanæ sub Mena, ubi de Justiniano im- peratore ita loquuntur: Kal dik to Velus interpres ita vertit: El propter hoc statuit quatuor sanctas synodus in divinis et sacris initiationibus, a sacris prædicatoribus prædicari. Existimavit scilicet hic interpres, ustaywyiav boc loco accipi pro ini- tiatione, seu baptismo, ut plerumque sumi solet. Verum hoc loco sumitur pro sacrificio misse, idemque est quod Oɛla Astroup- ria. Certe Chalcedonensis synodus in missarum solemnibus primum præd cata est Constantinopoli, regnante Justino Seniore, ut videre est in actione quinta synodi Constantin politanæ sub Mena, pag. et sequentibus editionis Coloniensis. Sed mo- nendi sunt studiosi antiquitatis ecclesiasticæ, ne se ab interprete Latino in errorem induci patian- tur, qui hanc proclamationem expleta missa factam D etc. Id est: Die Dominico, et feria secunda, cum missa celebratur in sancta Dei ecclesia. Idem error ab interprete admis us est infra, pag. 733. Et post lectionem sancti Evangelii, ex more sacra missa fi- nita, etc. Græca sic babent: Kal µsti thy ávaɣves- etc. Que sic vertenda sunt: Et post lectionem sancti Evangelii, cum missa ex more celebraretur, et clansis januis, et sacro Symbolo ex more recitato, ubi ventum est ad Dipty- cha, etc. Quæ studiosus lector illic leget, si totum hunc ritum quo quatuor ecumenica, synodi præ- dicatæ sunt, et in sacris Diptychis perscripta, di- scere voluerit. 42, quæ refertur etiam in actione synodi Con- stantinopolitanæ sub Mena. Et in editione quidem Henrici Stephani, qui Novellas (Justiniani Græce edidit, hæc Constitutio data esse dicitur die decimo septimo Kalendas Augusti, Belisario V. C. coss. In editione vero concilii Constantinop, sub Mena, data dicitur octavo Idus Augustas, post consulatum Be- lisarii V. C. rectius procul dubio. Nam cum Ju- stinianus eam constitutionem promulgaverit adver- sus Anthimum ac Severum, post sententiam synodi Constantinopolitanæ in eosdem prolatam, sicut ipse testatur in exordio constitutionis; synodus autem Constantinopolitana condemnationis sententiam in supradictos Anthimum ac Severum tulerit die duo- decimo Kalendas Junias, post consulatum Belisarii: prorsus necesse est ut Constitutio illa Justiniani promulgata fuerit anno post consulatum Belisarii. primates, seu patriarchæ singularum diœceseon, ut paulo ante dixit Evagrius: queniadmodum ex- posuit Jacobus Sirmundus in lib. n Propemptici, cap. 5, ubi de exarchis optimne ac doctissime dis- seruit. Cujus exactæ diligentiæ nihil superest quod addamus. Nec male Christophorsonus hoc loco è¿áp- Xous archiepiscopos interpretatus est. Primates eniin olim archiepiscopi dicebantur, ut docet Isidorus in lib. v Originum, bis verbis: Ordo episcoporum qua- dripartitus est, in patriarchis, archiepiscopis, metro- politis, et episcopis. Patriarcha Græca lingua summus pater interpretatur, quia primum, id est apostolicum retinet locum. Sicut Romanus, Antiochenus, et Alexan- d'inus. Archiepiscopus Græce dicitur summus episco- VARIORUM. (") Theophanes in Chronico, ad ann. Chr. 520, ait: Joanne Cappadoce Constantinopol, episcope de- Janeto, Epiphanius ejusdem Ecclesiæ presbyter et syncellus, mensis Februarii die vicesimo quinto țuž ordinatus. 12) Τὸν δὲ τῆς βασιλείας Επιφάνιος. Erral B esse scribit. Cum tamen Graeca aliter sonent: Κατὰ (45) ὃς ἐν ἁπάσαις λοιπὸν ταῖς Εκκλησίαις. (14) Κηρύττεσθαι τὴν ἐν Χαλκηδόνι σύνολον. (45) Nopoßeria. Intelligit Novellam Justiniani (46) Toiç idloıç ¿Ɛápxviç. Exarchi-hoc loco sunt
PG 86:2704ιδ Περὶ Ζωΐλου Ἀλεξανδρείας.
Chapter XII · Chapter XIIICaput XII · Caput XIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2725ιε Περὶ ὧν γράφει Προκόπιος γενέσθαι μεταξὺ
σιῶν κηρύττεσθαι, πρώτην μὲν τὴν ἐν Νικαία, εἶτα τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει, τρίτην τὴν ἐν Ἐφέσῳ τὸ πρότερον, τέταρτον τὴν ἐν Καλχηδόνι· γέγονε δὲ καὶ πέμπτη σύνοδος κατὰ κέλευσιν Ἰουστινιανού. Περὶ ἧς τὰ πρόσφορα, ἐν τοῖς προσφόροις ἐρῶ καιροί;. τέως τῶν ἀνὰ μέρος πραχθέντων ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις, λόγου τε ἀξίων καθεστώτων, τῇ παρούσῃ συνυφαινομένων Ιστορία. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. Ἐκ τῆς ἱστορίας Προκοπίου Καισαρέως, περί Καβάδου του Περσών βασιλέως, καὶ Χοσρόου υἱοῦ αὐτοῦ. Γέγραπται Προκοπίῳ τῷ ῥήτορι τὰ κατὰ Βελισ-B σάριον ὡς Καβάδης ὁ Περσῶν βασιλεὺς Χου σρόῃ τῷ παιδὶ νεωτέρῳ τῶν ἄλλων υἱῶν ὄντι περισ θεῖναι τὴν βασιλείαν βουληθείς, βούλεται ὥστε (47) τῷ βασιλεῖ Ῥωμαίων ἐς θετὸν υἱὸν ἐπιδιδόναι κ τὸν Χοσρόην, ἵνα ἐντεῦθεν ἀσφαλέστατα αὐτῷ ἡ ἀρχὴ διατεθείη. Επειδή τοίνυν τούτῳ διήμαρτον, εἰσ- ηγήσει. Πρόκλου, ὃς παρεδρεύων Ἰουστινιανῷ ποια στωρ καθειστήκει, ἐπὶ μείζω τὴν πρὸς Ρωμαίους ἔχθραν ἐξήγαγον. Φιλοπονώτατα τοιγαροῦν κομψώς τε καὶ λογίως ἐκτέθειται τῷ αὐτῷ Προκοπίῳ, ἃ δὲ πέπρακται ὑπὸ Βελισαρίῳ στρατηγοῦντι τῶν ἔῴων δυνάμεων Ῥωμαίοις τε καὶ Πέρσαις πρὸς ἀλλήλους πολεμοῦσι. Πρώτην μὲν οὖν νίκην Ῥωμαίων αναγρά- φει περὶ τὰ χωρία Δάρας τε καὶ Νισίβεως, Βελισα- ρίου Ερμογένους τε αὖ τὰ 'Ρωμαίων στρατόπεδα διακοσμούντων. Οἷς ἐπισυνάπτει καὶ ὅσα κατὰ τὴν ᾿Αρμενίων γέγονε χώραν, οἷά τε κατὰ τὴν Ῥωμαίων εἰργάσατο γῆν ᾿Αλαμούνδαρος τῶν Σκηνητῶν Βαρ- βάρων ἡγούμενος· ὃς καὶ Τιμόστρατον τὸν Ρουφίνου ἀδελφὸν σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν στρατιώταις εζώγρησε, καὶ χρημάτων ὕστερον μεγάλων ἀπέδοτο, ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Περὶ 'Αλαμουνδάρου, καὶ Ἀζαρέθου, καὶ τῆς ἐν Βυζαντίῳ στάσεως τῆς ἐπίκλην λαβούσης τὸ Νίκα. Περιπαθῶς διεξίησι καὶ τὴν τοῦ λελεγμένου μοι Αλαμουνδάρου καὶ ᾿Αζαρέθου κατὰ τῆς Ῥωμαίων γῆς ἔφοδον, ὅπως τε τούτοις τὴν ἄφοδον ἐπὶ τὰ σφέ περα ποιουμένοις πρὸς βίας τοῦ οἰκείου στρατοῦ, ἐπὶ * ἐπιδοῦναι. Νίκα. βούλεται βουλεύεται. βουλεύε- ται ώστε, διενοεῖτο, Κατὰ Βελισσάριον. HISTORIE ECCLESIASTIC.E LIBER IV. A patriarchae inter se consenserunt, et singularum urbium episcopi exarchos suos secuti sunt: et quatuor synodi in Ecclesiis sunt prædicatæ : pri- ma, quæ Nice celebrata est: post hanc Con- stantinopolitana dehinc Ephesina prior: quarto loco Chalcedonensis. Fuit etiam quinta synodus Justiniani principis jussu congregata. De qua di cam suo loco ea quæ dicenda sunt, Interim ea quæ tunc temporis singillatim gesta sunt, et commemoratione digna esse videntur, huic historiæ atlexamus. CAP. XII. De Cavade Persarum rege, et de filio ejus Chosroe, ex libris historiarum Procopii Cæsariensis. Procopius rhetor, res a Belisario gestas descri- bens, narrat Cavadem Persarum regem, cum Cho- sroi filiorum suorum natu minimo regnum tradere vellet, postulasse ab imperatore Ronano ut eum sibi filium adoptaret, ut scilicet hoc pacto firmius illi regnum pararetur. Sed cum repulsam passus esset Cavades, suasu Procli, qui quæstor Justiniano principi assidebat, hinc odium ejus adversus Romanos auctum fuisse. Porro idem Pro- copius diligentissime simul et elegantissime exponit ea quæ gesta sunt a Belisario orientalis militiæ magistro, Romanis et Persis inter se bellum ge- rentibus. Primam igitur Romanorum victoriam re- fert circa Daras ac Nisibin, cum Belisarius et Hermogenes Romano exercitui præessent. Subjun- C git deinde res in Armenia gestas, quantisque malis provincias Romanorum attriverit Alamundarus, Scenitarum Barbarorum regulus. Qui etiam Timo- stratum Rufini fratrem cum universis militibus quos ductabat, vivum cepit, magnaque pecuniæ vi post haec redemptam dimisit. (c)· G. G. CAP. XIII. De Alamundaro et Azaretho : et de seditione quæ or- ta est Constantinopoli, cui cognomen inditum fuit Idem supradicti Alamundari et Azarethi incur- sionem in provincias imperii Romani luculente ad- modum narrat : et queinadmodum Belisarius co- gente ipsum exercitu, eos in regionem suam redeun- VARIE LECTIONES. D VALESII ANNOTATIONES. porum. Tenet enim vicem apostolicam, et præsidet sam metropolitanis quam episcopis. ctorum virorum, qui pro emendarunt Neque enin Grece dici potest etc. Nicephorus in lib. xvii, cap. 10, pro bis duobus vocabulis habet quod magis placet. VARIORUM. (c) Ducebat Belisarius origi- nem ex Germania quæ inter Thracas et Illyrios sita est, inquit Procopius, lib. Vandal. cap. 11. Idem Procopius initio libri De bello Goth. laudes ejus pluribus persequitur, aitque præditum eum fuisse singulari continentia, munificentia in milites, in rebus omnibus solertia; in adversis imperturba- tum auimum ostendisse, in prosperis superbia non elatum. (Multa de Belisario descripsit Suidas ex memorato Procopii libro.) Cæterum excæcatio Belisarii, eleemosyna ab eo petita, aliaque id genus, quæ ex Joanne Tzetze poeta Græco, aliisque re- centioribus Baronius recitat, commenta sunt, qui- bus, reclamante antiquitate, nulla fides habenda, inquit Ant. Pagi, ad ann. 551, n. 7. (47) Βούλεται ὥστε. Non placet conjectura do-
Chapter XIVCaput XIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2704ις Περὶ Ῥωμαίων καὶ Περσῶν.
ιζ Περὶ τῆς στάσεως τοῦ Νίκα.
Chapter XVCaput XV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2729ιη Περὶ τῶν ἐν Ἀφρικῇ γενομένων.
ΚΕΦΑΛ. Περὶ Καταιώνου του Μαυρουσίου. Καὶ ἕτερον δὲ ἀξιάγαστον ἀνάγει (47) τοῦ σωτῆς ρος Θεοῦ θαυματουργήσαντος ἐπ' ἀνδράσιν ἐκφύλοις μὲν τὴν θρησκείαν, ὅτια δὲ κατ' ἐκεῖνο καιροῦ δρά σασι. Καβαώνην φησὶ τῶν ἀμφὶ Τρίπολιν Μαυρου - είων ἡγεῖσθαι. Οὗτός φησιν ὁ Καβαώνης, ἄξιον γὰρ τοῖς αὐτοῦ χρήσασθαι ρήμασιν, ἀξιολόγως καὶ περὶ τούτων διηγούμενος, ἐπειδὴ ἐπ' αὐτὸν ἐστρατεῦ. σθαι οι Βανδίλους ἐπείθετο 88, ἐποίει τοιάδε. Πρώτα μὲν τοῖς ὑπηκόοις ἐπήγγειλεν, ἀδικίας τε τάσης, καὶ βρώσεω; εἰς τρυφὴν ἀγούτης, καὶ πάντων μάλιστα γυναικῶν ξυνουσίας ἀπέχεσθαι. Χαρακώματά τε δύο πηξάμενος, ἐν θατέρῳ μὲν αὐτό; σὺν πᾶσιν ἐστρα- τοπεδεύσατο τοῖς ἀνδράσιν· ἐν δὲ δὴ τῷ ἑτέρῳ, τὰς γυναῖκας καθείρξε. Θάνατον δὲ τὴν ζημίαν ἠπείλη- σεν ἔπεσθαι, εἴ τις ἐπὶ τὸ τῶν γυναικών χαράκωμα ἴοι. Μετὰ δὲ, πέμψας ες Καρχηδόνα κατασκόπους, ἐπέταττε τάδε· Ἐπειδὰν οἱ Βανδίλοι ἐπὶ τὴν στρατ τείαν βαδίζοντες, ἔς τινα νηὼν ὑβρίσωσιν ἂν οἱ Χρι- στιανοὶ σέβονται, αὐτοὺς μὲν ἐφορῶν τὰ γινόμενα ἐὰν δὲ οἱ Βανδίλοι τὸ χωρίον ἀμείψωσι, πάντα ποιεῖν τἀναντία εἰς τὸ ἱερὸν, ἐξ οὗ δ᾽ ἂν ἐκεῖνοι βαδίσαντες οί- χονται. Επειπεῖν δὲ αὐτὸν καὶ τοῦτό φασιν, ὡς ἀγνοοl μὲν τὸν Θεὸν ὀν Χριστιανοὶ σέβονται· εἰκὸς δὲ αὐτὸν, φησίν, εἴπερ ἰσχυρός ἐστιν, ὡς λέγεται, τίσασθαι μὲν τοὺς ὑβρίζοντας, ἀμῦναι δὲ τοῖς θεραπεύουσιν. Οἱ μὲν οὖν κατάσκοποι ἐς Καρχηδόνα ἐλθόντες, ἐσχόλαζον τὴν παρασκευὴν τῶν Βανδίλων θεώμενοι. Ἐπειδὴ δὲ • τὸ στράτευμα τὴν ἐπὶ Τρίπολιν ᾔεσαν, σχήματα περιβεβλημένοι ταπεινά, εἴποντο. Οἱ δὲ Βανδίλοι, ὡς ἡμέρᾳ τῇ πρώτῃ ἡυλίσαντο ἐς τῶν Χριστιανῶν τοὺς νεώς, τούς τε ἵππους, τά τε ἄλλα ζῶα ἐπαγα- γόντες ὕβρεώς τε οὐδεμιᾶς ἀπελείποντο, καὶ αὐτοὶ ἀκολασίᾳ τῇ σφετέρᾳ ἐχρήσαντο, τούς τε ἱερεῖς οὓς ἂν λάβοιεν, ἐῤῥάπιζόν τε, καὶ ξαίνοντες κατὰ τοῦ νώτου πολλὰ ὑπηρετεῖν σφίσιν ἐκέλευον. Ἐπειδὴ δὲ τάχιστα ἐνθένδε ἀπηλλάγησαν, ἐποίουν οἱ τοῦ Και βαώνου κατάσκοποι, ὅσα αὐτοῖς ἐπετέτακτο. Τά τε γαρ ιερά καθήρουν αὐτίκα, τήν τε κόπρον, καὶ εἴ τι ἄλλο οὐχ ὁτίως ἐπέκειτο, σὺν ἐπιμελείᾳ ἀφελόμενοι, τάτε λύχνα έκαιον ἅπαντα, καὶ τοὺς ἱερέας αἰδοῖ τε πολλῇ προσεκύνησαν, καὶ τῇ ἄλλῃ φιλοφροσύνῃ ἡσπάσαντο. Αργύρια τε τοῖς πτωχοίς δόντες, ο? ἀμφὶ τὰ ἱερὰ ταῦτα ἐκάθηντο, οὕτω δὴ τῇ τῶν δίλων στρατια εἶποντο. Καὶ ἀπὸ τούτου κατὰ τὴν ὁδὲν σύμπασαν οἱ Βανδίλοι κατὰ ταυτὰ ἡμάρτανον, καὶ οἱ κατάσκοποι ἐθεράπευον. Ἐπεὶ δὲ ἀγχοῦ ἔστ σθαι ἔμελλον, προτερήσαντες οἱ κατάσκοποι, ἀγγέλω λουσι τῷ Καβαώνῃ, ὅσα Βανδίλοις τε καὶ σφίσιν ἐς τὰ Χριστιανῶν ἱερὰ εἴργαστο, καὶ ὡς ἐγγὺς που οἱ πολέμιοι εἶεν. Ὁ δὲ ἀκούσας, ἐς τὴν ξυμβολὴν καθώ ίστατο. Οἱ μὲν οὖν πολλοί, ὥς φησι, Βανδίλων δια εφθάρησαν. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ ὑπὸ τοῖς πολεμίοις ἐγένοντο, οι Εκστρατεύεσθαι. * ἐπίθετο. ἐκάθαιρον. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. IE'. A B CAP. XV. De Cabaone Mauro. Aliud præterea quidpiam refert admiratione di- gnum, quod a Servatore Deo perpetratum est in hominibus qui a religione quidem nostra erant alieni, pie tamen ac religiose eo tempore se gcs- serunt. Ait igitur Cabaonem Maurorum circa Tri · polim degentium regulum fuisse. Hic Cabaones utar enim verbis ipsius Procopii, qui hæc sicut reliqua, eleganter exposuit; cum Vandalos adver- sus ipsum expeditionem suscepisse didicisset, ista gessit. Primum quidem iis qui sub ditione ipsius erant, præcepit ut ab injustitia et ab exquisiti dapibus, præcipue vero a mulierum consuetudin abstinerent. Deinde castra duo metatus, in his " quidem ipse una cum viris omnibus resedit : in illis vero mulieres inclusit, capitis supplicium interminatus, si quis mulierum castra ingressur esset. Posthæc exploratoribus Carthaginem missis hæc mandavit: Ut cum Vandali in expeditione constituti oratorium aliquod ex iis quæ Christian vencrantur, violarent, ipsi quidem id quod fiebal inspicerent. Postquam autem Vandali cum locu reliquissent, ipsi in ea adle ex qua Vandali disces- serant, contraria omnia facerent. istud quoque ad- jecisse fertur, sibi quidem ignotum esse Deum qui a Christ'anis coleretur: verisimile tamen videri, eum, si potens sit, quemadmodum dicitur, viola- tores quidem numinis sui ulturum, cultores vero C defensuram esse. Exploratores itaque cum Cartha- Βav- D ginem venissent, illic quieverunt, Vandalorum apparatum contemplantes. Ubi vero exerci - tus corum Tripolim versus proficisci cœpit, ipsi vili veste induti eos subsecuti sunt. At Vandali, primo statim die cum in Christianorum ædibus sacris stabulati essent una cuin equis ac reliquis animalibus, nullum contumeliæ genus prætermise- runt: sed tum ipsi solita intemperantia utebantur, tum sacerdotes Christianorum quoscunque com- prehenderant, alapis cædebant, et dorsa corum verberibus tundentes, ministrare sibi eos cogebant. Exploratores autem Cabaonis, simul atque Van- dali ex iis locis abscesserant, id agebant quod ipsis imperatum fuerat. Nam et ædes sacras protinus purgabant, et stercora ac si quid aliud minus reli- giose ingestum fuerat, studiose auferentes, lucer- nas omnes accendebant, et sacerdotes summa cumi reverentia salutantes, omini obsequio atque huma- nitate prosequebantur. Pauperibus denique circa ædes illas sedentibus pecunias dabant. Hunc in modum exercitum Vandalorum sequebantur. Et Vandali quidem, ex eo tempore per universumi deinceps iter similia scelera admiserunt; explora- tores vero remedium adhibere conati sunt. Ubi vero VARIE LECTIONES. C. C. C. C. C. C. VALESII ANNOTATIONES. PATROL. GR. LXXXVI. (49) Αξιάγαστον ἀνάγει. Maliem scribere ἀναγράφει, ut loquitur Evagrius in cap. 13.
ιθ Περὶ τῶν ἐν Ἰταλίᾳ γενομένων.
ΚΕΦΑΛ. Περὶ Καταιώνου του Μαυρουσίου. Καὶ ἕτερον δὲ ἀξιάγαστον ἀνάγει (47) τοῦ σωτῆς ρος Θεοῦ θαυματουργήσαντος ἐπ' ἀνδράσιν ἐκφύλοις μὲν τὴν θρησκείαν, ὅτια δὲ κατ' ἐκεῖνο καιροῦ δρά σασι. Καβαώνην φησὶ τῶν ἀμφὶ Τρίπολιν Μαυρου - είων ἡγεῖσθαι. Οὗτός φησιν ὁ Καβαώνης, ἄξιον γὰρ τοῖς αὐτοῦ χρήσασθαι ρήμασιν, ἀξιολόγως καὶ περὶ τούτων διηγούμενος, ἐπειδὴ ἐπ' αὐτὸν ἐστρατεῦ. σθαι οι Βανδίλους ἐπείθετο 88, ἐποίει τοιάδε. Πρώτα μὲν τοῖς ὑπηκόοις ἐπήγγειλεν, ἀδικίας τε τάσης, καὶ βρώσεω; εἰς τρυφὴν ἀγούτης, καὶ πάντων μάλιστα γυναικῶν ξυνουσίας ἀπέχεσθαι. Χαρακώματά τε δύο πηξάμενος, ἐν θατέρῳ μὲν αὐτό; σὺν πᾶσιν ἐστρα- τοπεδεύσατο τοῖς ἀνδράσιν· ἐν δὲ δὴ τῷ ἑτέρῳ, τὰς γυναῖκας καθείρξε. Θάνατον δὲ τὴν ζημίαν ἠπείλη- σεν ἔπεσθαι, εἴ τις ἐπὶ τὸ τῶν γυναικών χαράκωμα ἴοι. Μετὰ δὲ, πέμψας ες Καρχηδόνα κατασκόπους, ἐπέταττε τάδε· Ἐπειδὰν οἱ Βανδίλοι ἐπὶ τὴν στρατ τείαν βαδίζοντες, ἔς τινα νηὼν ὑβρίσωσιν ἂν οἱ Χρι- στιανοὶ σέβονται, αὐτοὺς μὲν ἐφορῶν τὰ γινόμενα ἐὰν δὲ οἱ Βανδίλοι τὸ χωρίον ἀμείψωσι, πάντα ποιεῖν τἀναντία εἰς τὸ ἱερὸν, ἐξ οὗ δ᾽ ἂν ἐκεῖνοι βαδίσαντες οί- χονται. Επειπεῖν δὲ αὐτὸν καὶ τοῦτό φασιν, ὡς ἀγνοοl μὲν τὸν Θεὸν ὀν Χριστιανοὶ σέβονται· εἰκὸς δὲ αὐτὸν, φησίν, εἴπερ ἰσχυρός ἐστιν, ὡς λέγεται, τίσασθαι μὲν τοὺς ὑβρίζοντας, ἀμῦναι δὲ τοῖς θεραπεύουσιν. Οἱ μὲν οὖν κατάσκοποι ἐς Καρχηδόνα ἐλθόντες, ἐσχόλαζον τὴν παρασκευὴν τῶν Βανδίλων θεώμενοι. Ἐπειδὴ δὲ • τὸ στράτευμα τὴν ἐπὶ Τρίπολιν ᾔεσαν, σχήματα περιβεβλημένοι ταπεινά, εἴποντο. Οἱ δὲ Βανδίλοι, ὡς ἡμέρᾳ τῇ πρώτῃ ἡυλίσαντο ἐς τῶν Χριστιανῶν τοὺς νεώς, τούς τε ἵππους, τά τε ἄλλα ζῶα ἐπαγα- γόντες ὕβρεώς τε οὐδεμιᾶς ἀπελείποντο, καὶ αὐτοὶ ἀκολασίᾳ τῇ σφετέρᾳ ἐχρήσαντο, τούς τε ἱερεῖς οὓς ἂν λάβοιεν, ἐῤῥάπιζόν τε, καὶ ξαίνοντες κατὰ τοῦ νώτου πολλὰ ὑπηρετεῖν σφίσιν ἐκέλευον. Ἐπειδὴ δὲ τάχιστα ἐνθένδε ἀπηλλάγησαν, ἐποίουν οἱ τοῦ Και βαώνου κατάσκοποι, ὅσα αὐτοῖς ἐπετέτακτο. Τά τε γαρ ιερά καθήρουν αὐτίκα, τήν τε κόπρον, καὶ εἴ τι ἄλλο οὐχ ὁτίως ἐπέκειτο, σὺν ἐπιμελείᾳ ἀφελόμενοι, τάτε λύχνα έκαιον ἅπαντα, καὶ τοὺς ἱερέας αἰδοῖ τε πολλῇ προσεκύνησαν, καὶ τῇ ἄλλῃ φιλοφροσύνῃ ἡσπάσαντο. Αργύρια τε τοῖς πτωχοίς δόντες, ο? ἀμφὶ τὰ ἱερὰ ταῦτα ἐκάθηντο, οὕτω δὴ τῇ τῶν δίλων στρατια εἶποντο. Καὶ ἀπὸ τούτου κατὰ τὴν ὁδὲν σύμπασαν οἱ Βανδίλοι κατὰ ταυτὰ ἡμάρτανον, καὶ οἱ κατάσκοποι ἐθεράπευον. Ἐπεὶ δὲ ἀγχοῦ ἔστ σθαι ἔμελλον, προτερήσαντες οἱ κατάσκοποι, ἀγγέλω λουσι τῷ Καβαώνῃ, ὅσα Βανδίλοις τε καὶ σφίσιν ἐς τὰ Χριστιανῶν ἱερὰ εἴργαστο, καὶ ὡς ἐγγὺς που οἱ πολέμιοι εἶεν. Ὁ δὲ ἀκούσας, ἐς τὴν ξυμβολὴν καθώ ίστατο. Οἱ μὲν οὖν πολλοί, ὥς φησι, Βανδίλων δια εφθάρησαν. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ ὑπὸ τοῖς πολεμίοις ἐγένοντο, οι Εκστρατεύεσθαι. * ἐπίθετο. ἐκάθαιρον. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. IE'. A B CAP. XV. De Cabaone Mauro. Aliud præterea quidpiam refert admiratione di- gnum, quod a Servatore Deo perpetratum est in hominibus qui a religione quidem nostra erant alieni, pie tamen ac religiose eo tempore se gcs- serunt. Ait igitur Cabaonem Maurorum circa Tri · polim degentium regulum fuisse. Hic Cabaones utar enim verbis ipsius Procopii, qui hæc sicut reliqua, eleganter exposuit; cum Vandalos adver- sus ipsum expeditionem suscepisse didicisset, ista gessit. Primum quidem iis qui sub ditione ipsius erant, præcepit ut ab injustitia et ab exquisiti dapibus, præcipue vero a mulierum consuetudin abstinerent. Deinde castra duo metatus, in his " quidem ipse una cum viris omnibus resedit : in illis vero mulieres inclusit, capitis supplicium interminatus, si quis mulierum castra ingressur esset. Posthæc exploratoribus Carthaginem missis hæc mandavit: Ut cum Vandali in expeditione constituti oratorium aliquod ex iis quæ Christian vencrantur, violarent, ipsi quidem id quod fiebal inspicerent. Postquam autem Vandali cum locu reliquissent, ipsi in ea adle ex qua Vandali disces- serant, contraria omnia facerent. istud quoque ad- jecisse fertur, sibi quidem ignotum esse Deum qui a Christ'anis coleretur: verisimile tamen videri, eum, si potens sit, quemadmodum dicitur, viola- tores quidem numinis sui ulturum, cultores vero C defensuram esse. Exploratores itaque cum Cartha- Βav- D ginem venissent, illic quieverunt, Vandalorum apparatum contemplantes. Ubi vero exerci - tus corum Tripolim versus proficisci cœpit, ipsi vili veste induti eos subsecuti sunt. At Vandali, primo statim die cum in Christianorum ædibus sacris stabulati essent una cuin equis ac reliquis animalibus, nullum contumeliæ genus prætermise- runt: sed tum ipsi solita intemperantia utebantur, tum sacerdotes Christianorum quoscunque com- prehenderant, alapis cædebant, et dorsa corum verberibus tundentes, ministrare sibi eos cogebant. Exploratores autem Cabaonis, simul atque Van- dali ex iis locis abscesserant, id agebant quod ipsis imperatum fuerat. Nam et ædes sacras protinus purgabant, et stercora ac si quid aliud minus reli- giose ingestum fuerat, studiose auferentes, lucer- nas omnes accendebant, et sacerdotes summa cumi reverentia salutantes, omini obsequio atque huma- nitate prosequebantur. Pauperibus denique circa ædes illas sedentibus pecunias dabant. Hunc in modum exercitum Vandalorum sequebantur. Et Vandali quidem, ex eo tempore per universumi deinceps iter similia scelera admiserunt; explora- tores vero remedium adhibere conati sunt. Ubi vero VARIE LECTIONES. C. C. C. C. C. C. VALESII ANNOTATIONES. PATROL. GR. LXXXVI. (49) Αξιάγαστον ἀνάγει. Maliem scribere ἀναγράφει, ut loquitur Evagrius in cap. 13.
Chapter XVICaput XVI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2731κ Περὶ τῶν Ἀβασγῶν χριστιανισάντων.
2:31 A 2732 Ολίγοι τα κομιδῇ ἐκ τοῦ στρατοῦ τοῦτον ἐπὶ οἴκου ἀπεκομίσθησαν. Ταῦτα μὲν Τρασαμούντων (1) παθεῖν ὑπὸ Μαυρουσίων ξυνέπεσεν· ἐτελεύτα δὲ χρόνῳ ὕστε ρον, ἑπτά τε καὶ εἴκοσιν ἔτη Βανδίλων άρξας. EVAGRII SCHOLASTICI Vandali propius ad Mauros accesserunt, explora- tores antevertentes nuntiarunt Cabaoni, quæcon- que tum a Vandalis, tum ab ipsis, in ædibus sacris Christianorum gesta essent, hostesque jam appro- pinquare. His auditis, Cabaones aciem instruit. Plurimi ex Vandalis in eo prælio cæsi interierunt. Multi etiam a Mauris capti sunt. Paucique omnino ex illo exercitu domum rediere. Hanc cladem a Mauris perpessus est Trasamundus : nec multo post e vivis excessit, cum septem ac viginti annos apud Vandalos regnasset. CAP. XVI. De Belisarii expeditione adversus Vandalos, eorumque internecione. Refert idem Procopius Justinianum Christiano- rum causa, qui gravissimis malis illic afficiebantur, expeditionem in Africam suscepisse : sed sugge- stione Joannis præfecti prætorio, ab instituto esse revocatum. Postea tamen in somnis admonitum Β csse ne 398 ab incepto desisteret; regnum enim Vandalorum ab illo eversum iri, si Christia- nis opem ferret. Hoc somnio confirmatus anno im- perii sui septimo, circa æstivum solstitium, Belisa- rium ad bellum Carthaginense mittit, cum navis pratoria ad littus quod est ante palatium, appulis- set, et Epiphanius urbis regiæ antistes solemnes KE AA. IG'. Περὶ τῆς Βελισαρίου κατὰ Βανδίλων έκστρα τείας, καὶ τῆς τούτων ἐξολεθρεύσεως. Ὁ αὐτὸς ἀναγράφει, ὡς Ἰουστινιανὸς φειδοῖ των κακῶς αὐτόσε πασχόντων Χριστιανῶν, στρατείαν ἐπαγγείλας ὑποθήκαις Ιωάννου υπάρχου τῆς αὐλῆς καθεστώτος, τῆς προθέσεως ἀνεστέλλετο· ὄναρ τι αὐτῷ φανὲν (50) διακελεύεσθαι μὴ πρὸς τὴν ἔφοδον ἀποκνήσαι. Χριστιανοῖς γὰρ ἀμύνων τὰ Βανδίλων διαφθείρει πράγματα. Ἐντεῦθεν φρονηματισθείς, ἕβδομον τῆς βασιλείας ἀνύων ἔτος (51) στέλλει Βελ:- σάριον ἐς τὸν Καρχηδόνος πόλεμον ἀμφὶ τὰς θερινάς τροπάς. Τῆς στρατηγίδος νεώς προσχούσης ἐς τὴν ἀκτὴν ἢ πρὸ τῶν βασιλείων ἐστὶν, Επιφανίου τοῦ τῆς πόλεως ἐπισκόπου εὐξαμένου τε τὰ εἰκότα, τινάς VALESI ANNOTATIONES. ((50) "Orap te avro parir. De hac visione Justi- niano in somnis oblata Victor Tunonensis ita seribit. Justiniano Aug. IV cos. Justinianus imp. visitatione Læti episcopi ab Hunerico Vandalorum vege martyris facti, exercitum in Africam, Belisario mag'stro militum duce, contra Vandalos mittit. Hu jus Læti episcopi meminit Victor Vitensis in lib. 1 De persecutione Vandalorum. De hac porro expedi- tione Justiniani in Africam contra Vandatos, lo- quitur etiam Marcellinus comes in Chronico, eamque refert consulatu quarto ejusdem Justiniani, id est anno Christi 534. Idem scribit Marius Aventicensis in Chronico. Baronius tamen in Annalibus Marcelli- num reprehendit, eamque expeditionem a Justiniano susceptam esse contendit tertio ipsius consulatu, anno Christi 533. Baronii sententiam confirmat Justiniani Constitutio de confirmatione Digestorum, quæ Pandectarum operi præfixa est. Sed, pace Ba- Fonii dictum sit, Marcellini ac Victoris sententiam veriorem puto. In Justiniani autem Const. cujus auctoritate nititur Baronius, mendum irrepsisse non dubito, et tertium consulatum imperatoris Ju- tiniani a librariis scriptum esse pro quarto. Idque Justinianus ipse in supradicta Constitutione tam manifeste indicat, ut mirer a Baronio id animadver- sum non fuisse. Sic enim loquitur Justinianus : Leges autem nostras, quas in his codicibus, id est, Institutionum et Digestorum, posuimus, suum obti- nere robur ex tertio felicissimo consulatu præsentis duodecimæ indictionis, tertio Kalendas Januarias, in omne ævum valituras. Duodecima enim indictione Justinianus quartum gessit consulatum, ut testatur Marcellinus comes. Verum objiciet aliquis duodeci- main indictioneni cœptam esse ex Kalendis Septem- bris, tertio Justiniani consulatu. Ad aliud igitur argumentum confugiendum est, ut probemus id quod supra dixi: quarto scilicet consulatu Justi - Riani, Vandalicam expeditionem cœptam esse, eam- D que Constitutionem qua nititur Baronii sententia, scriptam esse cousulatu quarto Justiniani. Istud vero ita probari potest. In fine supradictæ Con- stitutionis, tam Græcæ quam Latina, Justinianus mentionem facit præfecti prætorio Africæ. Atqui præfectus prætorio Africæ primum creatus est a Justiniano, consulatu ipsius quarto, paulo ante Ka- lendas Septembres indictionis tertiæ decimæ, ut docet lex prima codicis de præfecto prætorio Africa. Sic enim loquitur Justinianus: Hæc igitur magni- tudo tua cognoscens, ex Kalendis Septembribus fu- tura decima tertia indictionis effectui mancipari - Huic argumento ita respondet Pagios at annum 531, n. 5. Legem illam, de officio præ- fecti prætorio, emissam fuisse anno præcedenti. scilicet anno 533, idque ante Constitutionem de confirmatione Digestorum. W. LOWTH. rocuret. -- copii verba ex libro primo Vandalicorum, pag. 107, hæc sunt : Εβδομον ἤδη ἔτο; τὴν αὐτοκράτορα ἀρχὴν ἔχων Ἰουστινιανός, etc. Quæ verba annum septimum jam affectum significant. Quod si expe- ditionem Vandalicam consulatu tertio Justiniani susceptam esse dixerimus, ut Justiniani verba suadere omnino videntur; cum circa æstivanı solstitium Romana classis ad portum Byzantinum appulerit, ac paulo post inde solverit, ut scribit Procopius, id est circa finem Junii mensis : Justi- nianus annum tunc agebat imperii sui septimum ac mensem tertium. Primus enim dies imperii Justiniani ducitur a Kalendis Aprilis. Sin vero expeditionem Vandalicam conferamus in quartam Justiniani consulatum, erit hic annus imperii ejus octavus; non autem septimus, ut Procopius scri - bit quare verior est Baronii sententia, quæ et Justitiani principis auctoritate, et Procopii” testi- monio confirmatur. VARIORUM. (f) Tparapovrdo. Trasamundus Vandalorum rex, qui mense Septembri anni 496 regnum inierat, et testibus Procopio, Isidoro et Victore Tunonensi, annos viginti septem in Africa imperavit, anno 523 mortuus est, sub consulatu nempe Maximi, ut idem Tunonensis testatur. (PAGI, ad ann. 522, n. 2.) (51) Εβδομον τῆς βασιλείας ἀνύων ἔτος. Pro-
PG 86:2733κα Περὶ ἐκδρομῆς Γότθων καὶ σεισμῶν καθόλου.
τε τῶν στρατιωτῶν ἄρτι βαπτίσαντος, καὶ ἐς τὴν Α στρατηγίδα ναῦν ἐσ'ιβάσαντος. Ανήνεκται δὲ αὐτῷ καὶ τὰ κατὰ Κυπριανὸν τὸν μάρτυρα ἱστορίας άξια, καὶ φησὶ πρὸς λέξιν ὧδε· Κυπριανὸν ἅγιον ἄνδρα μάτ λιστα πάντες Καρχηδόνιοι σέβονται, καὶ αὐτῷ νεών είναι λόγου πολλοῦ ἄξιον πρὸ τῆς πόλεως ἱδρυσάμενοι παρὰ τὴν τῆς θαλάσσης Αϊόνα, τά τε ἄλλα ἐξοσι- οῦνται, καὶ ἄγουσιν ενιαύσιον ἑορτήν, ἣν δὴ Κυ πριανά καλοῦσι, καὶ ἀπ' αὐτοῦ τὸν χειμῶνα οἱ ναῦ ται οὗπερ ἐγὼ ἀρτίως ἐμνήσθην, ὁμωνύμως τῇ παν- ηγύρει προσαγορεύειν ἐνώθασιν, ἐπεὶ ἐς τὸν καιρὸν ἐπισκήπτειν φιλεῖ, ἐφ' οὗ ταύτην οἱ Αἰβυες ἄγειν ἐς ἀεὶ τὴν ἑορτὴν νενομίκασι. Τοῦτον οἱ Βανδίλοι τὸν νεών, Ονωρίχου βασιλεύοντος, τους Χριστιανούς βιασάμενοι ἀφείλοντο, ἐνθένδε σὺν πολλῇ ἀτιμία τους ἱερέας ἐξελάσαντες, καὶ τὸ λοιπὸν ἅτε προσήκοντα Β Αρειανοῖς ἐπηνόρθουν. Ασχάλλουσι δὲ διὰ ταῦτα καὶ διαπονουμένοις τοῖς Λίβυσι, πολλάκις φασὶ τὸν Κυπριανὸν ὄναρ ἐπισκήψαντα φάναι ἀμφ' αὐτῷ μετ ριμναν Χριστιανούς ἥκιστα χρῆναι· αὐτὸν γὰρ εἰ προϊόντος τοῦ χρόνου τιμωρὸν ἔσεσθαι· καὶ καταν τῆσαι τὴν πρόῤῥησιν ἐς τοὺς Βελισαρίου χρόνους, Χαρχηδόνος ὑπὸ Βελισαρίῳ στρατηγῷ Ρωμαίων κατ- ηκόου γενομένης, μετὰ πέμπτον καὶ ἐννενηκοστὸν Ετος (52) τῆς ἀφαιρέσεως, Βανδίλων τε παντάπασιν έχε πολεμηθέντων, καὶ τῆς Ἀρειανῶν δόξης τέλεον ἐκ τῆς Λιβύων γῆς ἀπεληλαμένης, Χριστιανῶν τε τοὺς οἱ κείους νεὼς ἀπειληφότων κατὰ τὴν Κυπριανοῦ τοῦ μάρτυρος πρόρρησιν. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τῆς ἀπὸ ᾿Αφρικῆς ἐλθόντων λαφύρων. Τῷ αὐτῷ καὶ τάδε γέγραπται· Ἐπειδή, φησίν, ὁ Βελισάριος τοὺς Βανδίλους καταπολεμήσας ἐς Ευ- ζάντιον ἧκε, τά τε λάφυρα, τά τε τοῦ πολέμου ἀνα τράποδα περιαγόμενο;, αὐτόν τε Γελίμερα (9) ' τῶν Ρανδίλων ἡγούμενον, θριάμβου δοθέντος αὐτῷ κατὰ τὸν Ιππόδρομον ήγαγε, πάντα θαύματος άξια. Εν οἷς κειμηλίων πάμπολύ τι χρήμα καθειστήκει, ἅτε Γιζερίχου τὸ ἐν Ῥώμῃ σεσυληκότος παλάτιον ἅπερ ἔμπροσθέν μοι δεδιήγηται, ηνίκα Ευδοξία ή Ουαλεντ τινιανού γαμετὴ τῶν Ἑσπερίων ἄρξαντος Ρω μαίων, ὑπὸ Μαξίμου τόν τε ἄνδρα ἀποβαλοῦσα, καὶ ἐς τὴν σωφροσύνην ὑβρισθεῖσα, τὸν Γιζέριχον μετα επέμψατο, προδώσειν τὴν πόλιν ὑποσχομένη. Οτε Μελίμερα. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER IV precationes fecisset, qucs.lum ctiam ex militibus paulo ante baptizasset, tque hi navem praetorianis imposuisset. Narrat praterra idem scriptor de Cypriano martyre nonnulla, quæ huic historie in- seri nerentur. Sic autem ait al verba:n : Cypria- num virum sanctissimum Carthaginenses universi præcipuo honore venerantur; constructaque in ejus honorem magnificentissima ecclesia extra ur- bem ad littus maris, tum in reliquis eum religiose colunt, tum festum diem quotannis agunt, quein Cypriana appellant. Atque hinc naute tempestatem quamdam, cujus antea mentionem feci, eodem nomine quo diem festum vocare soliti sunt, pro- pterea quod ea tempestas eo potissimum tempore ingruere consuevit, quo Afri festum illum diem perpetuo celebrare solent. Hanc ecclesiam Vandali regnante Hunerico per vim Christianis ademerant, sacerdotibus magna cum ignominia inde expulsis : àc deinceps tanquam quæ in jus ac dominium Aria- norum venisset, eam instaurarunt. Quod cum Afri graviter ac moleste ferrent, áiunt Cyprianum sæ- pius in somnis visum, quibusdam corum dixisse non debere Christianos de ipso sollicitos esse; se enim aliquanto post injuriæ sum ul:orem futurun. Quæ quidem prædictio Belisarii temporibus com- pleta est, tunc cum Carthago duce Belisario in po- testatem Romanorum redacta fuit, post quintum se nonagesimum annum ex quo capta fuerat: et cuin Vandali penitus debellati sunt, et Arianorum hæ- resis ex Africa prorsus fugata; Christiani denique juxta Cypriani martyris prædictionem ecclesias suas recuperarunt. r Lib. x, cap. 7. 'C. C. C CAP. XVII. De spoliis quæ relata sunt ex Africa. Idem Procopius ista scribit: Debellatis Vandalis, cum Belisarius Constantinopolim venisset, prædam et captivos ipsumque adeo Gelimerem Vandalorum regem secum ducens, triumpho ipsi concesso, cun- cta quæ erant admiratione digna per Circum duci jussit. In quibus thesauri erant innumerabiles': quippe cumn Gisericus olim Ronæ palatium diri- puisset, sicut superius a nobis relatum est r : tune cum Eudoxia uxor Valentiniani imperatoris Roma- norum Occidentalium, ægre ferens quod Maximus maritum ejus necasset, et vim ipsi intulisset, Gise- ricum evocavit, se urbem Romam ei prodituram esse spondens. Quo tempore Gisericus, incensa VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. sentit Justinianus imp. in lege 1, cod. de officio præfecti prætorio Africæ, ita loquens : Ut Africa per nos tam brevi tempore reciperet libertatem, ante noraginta quinque annos a Vandalis captivata. Marcellinus autem comes in Chronico scribit Car- excidionis suæ anno. Victor autem Tunonensis nonagesimo septimo Vandalorum ingressionis anno Africam a Romanis duce B·lisario captam esse dicit. VARIORUM. anio 523, die mensis Maii; qui postquam annos septem et menses tres regnaveral, a Geli- mere Giserichi Vandalorum regis pronepote e regno dejectus est, mense circiter Augusto anni (52) Μετὰ πέμπτον καὶ ἐνενηκοστὸν ἔτος. Con- D thaginem a Romanis captam esse nonagesino sextu (9) Γελίμερα. Trasamundo successit Hidericus 530. (A::1. PAG', ad cuin annun, n. 8.)
Chapter XVIICaput XVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
κβ Περὶ Ναρσοῦ καὶ τῶν γενομένων ἐν Ῥώμῃ.
τε τῶν στρατιωτῶν ἄρτι βαπτίσαντος, καὶ ἐς τὴν Α στρατηγίδα ναῦν ἐσ'ιβάσαντος. Ανήνεκται δὲ αὐτῷ καὶ τὰ κατὰ Κυπριανὸν τὸν μάρτυρα ἱστορίας άξια, καὶ φησὶ πρὸς λέξιν ὧδε· Κυπριανὸν ἅγιον ἄνδρα μάτ λιστα πάντες Καρχηδόνιοι σέβονται, καὶ αὐτῷ νεών είναι λόγου πολλοῦ ἄξιον πρὸ τῆς πόλεως ἱδρυσάμενοι παρὰ τὴν τῆς θαλάσσης Αϊόνα, τά τε ἄλλα ἐξοσι- οῦνται, καὶ ἄγουσιν ενιαύσιον ἑορτήν, ἣν δὴ Κυ πριανά καλοῦσι, καὶ ἀπ' αὐτοῦ τὸν χειμῶνα οἱ ναῦ ται οὗπερ ἐγὼ ἀρτίως ἐμνήσθην, ὁμωνύμως τῇ παν- ηγύρει προσαγορεύειν ἐνώθασιν, ἐπεὶ ἐς τὸν καιρὸν ἐπισκήπτειν φιλεῖ, ἐφ' οὗ ταύτην οἱ Αἰβυες ἄγειν ἐς ἀεὶ τὴν ἑορτὴν νενομίκασι. Τοῦτον οἱ Βανδίλοι τὸν νεών, Ονωρίχου βασιλεύοντος, τους Χριστιανούς βιασάμενοι ἀφείλοντο, ἐνθένδε σὺν πολλῇ ἀτιμία τους ἱερέας ἐξελάσαντες, καὶ τὸ λοιπὸν ἅτε προσήκοντα Β Αρειανοῖς ἐπηνόρθουν. Ασχάλλουσι δὲ διὰ ταῦτα καὶ διαπονουμένοις τοῖς Λίβυσι, πολλάκις φασὶ τὸν Κυπριανὸν ὄναρ ἐπισκήψαντα φάναι ἀμφ' αὐτῷ μετ ριμναν Χριστιανούς ἥκιστα χρῆναι· αὐτὸν γὰρ εἰ προϊόντος τοῦ χρόνου τιμωρὸν ἔσεσθαι· καὶ καταν τῆσαι τὴν πρόῤῥησιν ἐς τοὺς Βελισαρίου χρόνους, Χαρχηδόνος ὑπὸ Βελισαρίῳ στρατηγῷ Ρωμαίων κατ- ηκόου γενομένης, μετὰ πέμπτον καὶ ἐννενηκοστὸν Ετος (52) τῆς ἀφαιρέσεως, Βανδίλων τε παντάπασιν έχε πολεμηθέντων, καὶ τῆς Ἀρειανῶν δόξης τέλεον ἐκ τῆς Λιβύων γῆς ἀπεληλαμένης, Χριστιανῶν τε τοὺς οἱ κείους νεὼς ἀπειληφότων κατὰ τὴν Κυπριανοῦ τοῦ μάρτυρος πρόρρησιν. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τῆς ἀπὸ ᾿Αφρικῆς ἐλθόντων λαφύρων. Τῷ αὐτῷ καὶ τάδε γέγραπται· Ἐπειδή, φησίν, ὁ Βελισάριος τοὺς Βανδίλους καταπολεμήσας ἐς Ευ- ζάντιον ἧκε, τά τε λάφυρα, τά τε τοῦ πολέμου ἀνα τράποδα περιαγόμενο;, αὐτόν τε Γελίμερα (9) ' τῶν Ρανδίλων ἡγούμενον, θριάμβου δοθέντος αὐτῷ κατὰ τὸν Ιππόδρομον ήγαγε, πάντα θαύματος άξια. Εν οἷς κειμηλίων πάμπολύ τι χρήμα καθειστήκει, ἅτε Γιζερίχου τὸ ἐν Ῥώμῃ σεσυληκότος παλάτιον ἅπερ ἔμπροσθέν μοι δεδιήγηται, ηνίκα Ευδοξία ή Ουαλεντ τινιανού γαμετὴ τῶν Ἑσπερίων ἄρξαντος Ρω μαίων, ὑπὸ Μαξίμου τόν τε ἄνδρα ἀποβαλοῦσα, καὶ ἐς τὴν σωφροσύνην ὑβρισθεῖσα, τὸν Γιζέριχον μετα επέμψατο, προδώσειν τὴν πόλιν ὑποσχομένη. Οτε Μελίμερα. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER IV precationes fecisset, qucs.lum ctiam ex militibus paulo ante baptizasset, tque hi navem praetorianis imposuisset. Narrat praterra idem scriptor de Cypriano martyre nonnulla, quæ huic historie in- seri nerentur. Sic autem ait al verba:n : Cypria- num virum sanctissimum Carthaginenses universi præcipuo honore venerantur; constructaque in ejus honorem magnificentissima ecclesia extra ur- bem ad littus maris, tum in reliquis eum religiose colunt, tum festum diem quotannis agunt, quein Cypriana appellant. Atque hinc naute tempestatem quamdam, cujus antea mentionem feci, eodem nomine quo diem festum vocare soliti sunt, pro- pterea quod ea tempestas eo potissimum tempore ingruere consuevit, quo Afri festum illum diem perpetuo celebrare solent. Hanc ecclesiam Vandali regnante Hunerico per vim Christianis ademerant, sacerdotibus magna cum ignominia inde expulsis : àc deinceps tanquam quæ in jus ac dominium Aria- norum venisset, eam instaurarunt. Quod cum Afri graviter ac moleste ferrent, áiunt Cyprianum sæ- pius in somnis visum, quibusdam corum dixisse non debere Christianos de ipso sollicitos esse; se enim aliquanto post injuriæ sum ul:orem futurun. Quæ quidem prædictio Belisarii temporibus com- pleta est, tunc cum Carthago duce Belisario in po- testatem Romanorum redacta fuit, post quintum se nonagesimum annum ex quo capta fuerat: et cuin Vandali penitus debellati sunt, et Arianorum hæ- resis ex Africa prorsus fugata; Christiani denique juxta Cypriani martyris prædictionem ecclesias suas recuperarunt. r Lib. x, cap. 7. 'C. C. C CAP. XVII. De spoliis quæ relata sunt ex Africa. Idem Procopius ista scribit: Debellatis Vandalis, cum Belisarius Constantinopolim venisset, prædam et captivos ipsumque adeo Gelimerem Vandalorum regem secum ducens, triumpho ipsi concesso, cun- cta quæ erant admiratione digna per Circum duci jussit. In quibus thesauri erant innumerabiles': quippe cumn Gisericus olim Ronæ palatium diri- puisset, sicut superius a nobis relatum est r : tune cum Eudoxia uxor Valentiniani imperatoris Roma- norum Occidentalium, ægre ferens quod Maximus maritum ejus necasset, et vim ipsi intulisset, Gise- ricum evocavit, se urbem Romam ei prodituram esse spondens. Quo tempore Gisericus, incensa VARIÆ LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. sentit Justinianus imp. in lege 1, cod. de officio præfecti prætorio Africæ, ita loquens : Ut Africa per nos tam brevi tempore reciperet libertatem, ante noraginta quinque annos a Vandalis captivata. Marcellinus autem comes in Chronico scribit Car- excidionis suæ anno. Victor autem Tunonensis nonagesimo septimo Vandalorum ingressionis anno Africam a Romanis duce B·lisario captam esse dicit. VARIORUM. anio 523, die mensis Maii; qui postquam annos septem et menses tres regnaveral, a Geli- mere Giserichi Vandalorum regis pronepote e regno dejectus est, mense circiter Augusto anni (52) Μετὰ πέμπτον καὶ ἐνενηκοστὸν ἔτος. Con- D thaginem a Romanis captam esse nonagesino sextu (9) Γελίμερα. Trasamundo successit Hidericus 530. (A::1. PAG', ad cuin annun, n. 8.)
Chapter XVIII · Chapter XIXCaput XVIII · Caput XIX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2735κγ Περὶ ἁλώσεως Ἀντιοχείας καὶ ὧν ἐποίησεν ὁ Χοσρόης εἴς τε Ἔδεσσαν καὶ τὰς λοιπὰς πόλεις.
καὶ τὴν Ῥώμην ἐμπρήσας, τὴν Εὐδοξίαν ἅμα ταῖς CΑΡ. ΧΙΧ. Μελίμερα, • ἑαυτοῦ. θυγατράσι κατὰ τὰ Βανδίλων ἤγαγεν ἤθη. Τότε σε συλήκει σὺν τοῖς ἄλλοις κειμηλίοις, ὅσα ὁ Ούεσπε σιανοῦ παῖς Τίτος τὰ Ἱεροσολύμα ἀνδραποδίσας, ἐς Ῥώμην ἤγαγεν, ἀναθήματα Σολομῶνος τυγχάνοντα τὸν Θεὸν ἐξοσιουμένου· ἅπερ Ἰουστινιανός πρὸς τι μῆς Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν αὖθις εἰς Ἱεροσόλυμα πέπομφε, τὸ θεῖον ὡς πρέπον γεραίρων, ὥσπερ καὶ πρότερον ἀνετέθησαν 4. Τότε φησι τὸν Γελίμερα ὁ Προκόπιος, ἐπὶ γῆς ἐῤῥιμμένον ἀνὰ τὸν Ἱππόδρομον ἀντικρὺ τῆς βασιλέως καθέδρας, ἔνθα καθῆστε τὰ δρώμενα θεώμενος ὁ Ἰουστινιανός, ἐπειπεῖν τὸ θεῖον λόγιον τῇ σφετέρα γλώσσῃ· Ματαιότης ματαιοτήτων, τὰ πάντα ματαιότης. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. τα Περὶ τῶν ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ υἱοῦ Ναυῆ ἀπο- φυγόντων Φοινίκων. Φησὶ δὲ καὶ ἕτερον, ἥκιστα μὲν ἱστορηθὲν ἄχρις αὐτοῦ, ἀξιάγαστον δὲ καὶ παντὸς θαύματος ὑπερβο λὴν ἐκβαῖνον. Ἱστορεῖ δ' οὖν ὡς τὸ Λιβύων ἔθνος οι Μαυρούσιοι ἐκ τῆς Παλαιστίνων ἀναστάντες γῆς, τὴν Λιβύην κατώκησαν· εἶναι δὲ τούτους οὓς ἀναγράφει τὰ θεῖα λόγια Γεργεσαίους, καὶ Ιεβουσαίους, καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη ὅσα πρὸς Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ κατεπολεμήθη. Τεκμηριοῖ δὲ τὸν λόγον ἀληθῆ παντάπασι τυγχάνειν, ἔκ τινος ἐπιγράμματος, ὅπερ καὶ ἀναγνῶναί φησι τοῖς Φοινίκων γράμμασι συγκείμενον· εἶναι δὲ τοῦτο ἀγχοῦ κρήνης, Ενθα στῆλαι δύο ἐκ λίθων λευκών πεποίηνται, ἐν οἷς ἐγκεκολαπται τάδε· Ἡμεῖς ἐσμεν οἱ φυγόντες ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ τοῦ λῃστοῦ υἱοῦ Ναυή. Ωδε μὲν οὖν ἔληξε ταῦτα, αὖθις Ῥωμαίοις κατηκόου Λιβύης γινομένης, φόρους τε τοὺς ἐπι ετείους εἰσαγούσης ὥσπερ καὶ πρότερον. Λέγεται δὲ ἐν Λιβόῃ πεντήκοντα καὶ ρ' ἄστη Ἰουστινιανός ἀνασώσασθαι, τὰ μὲν, τέλεον· τὰ δὲ κατὰ πολὺ διαῤῥυέντα, καὶ πρὸς τὸ μεγαλοπρεπέστερον ἀνα- καινίσαι καλλωπίσεως ὑπερβολαῖς, κοσμήμασί τε καὶ κατασκευαῖς ἰδίαις καὶ δημοσίαις, τειχών το περιβόλοις, ἑτέραις τε μεγίσταις οἰκοδομίαις, ἐξ ὧν αἵ τε πόλεις κοσμοῦνται, τό τε θεῖον ἱλάσκε ται, ἐπιῤῥοίαις τε ὑδάτων ἐς τε χρείαν καὶ κάλ. λοῦ, τῶν μὲν ἐκ προοιμίων ἐσαχθέντων, οὐκ δν- των ταῖς πόλεσι πρότερον· τῶν δὲ αὖθις πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἐπαναχθέντων τάξιν. ΚΕΦΑΛ. ΙΘ'. Περὶ Θευδερίχου τοῦ Γότθου, καὶ τῶν ἐν 'Ρώμη συμβάντων ὑπ' αὐτοῦ ἄχρι τῶν χρόνων Ιου- στινιανοῦ, καὶ ὡς πάλιν ἡ 'Ρώμη ὑπὸ 'Ρω- μαίοις γέγονεν, Οὐιτίγιδος φυγόντος ἀπ' αὐ τοῦ. Οσα δὲ καὶ κατὰ τὴν Ἰταλίαν γέγονεν, ἔρχομα. λέξων, καὶ τούτων εὖ μάλα σαφῶς Προκοπίῳ τῷ ρήτορ: πεπονημένων μέχρι τῶν αὐτοῦ χρόνων. Ωσπερ καὶ πρότερον ἀνετέθησαν. μπερ καὶ πρότερον ἄνετ. - EVAGRI SCHOLASTICI u:be, Eudoxiam una cum Gliabus in Vandalorum A regionem abduxit. Tunc direpta sunt simul cum ::liis thesauris, quæcumque olim Titus Vespasiani filius subactis Hierosolymis, Romam deportaverat, donaria scilicet Salomonis, quæ ille Deo consecra- verat. Ea Justinianus in honorem Christi Dei nostri iterum misit Hierosolyma, Deo cui prius consecrata fuerant, honorem debitum exhibens. Scribit etiam idem Procopius, Gelimerem tune humi prostratum in Circo, e regione solii regalis in quo Justinianus sedens cuncta quæ gerebantur spectabat, divinum illud oraculum patrio sermone pronuntiasse : Vani- tas vanitatum, et omnia vanitas, CAP. XVIII. De Phœnicibus qui fugati sunt a Jesu filio Nave. Aliud præterea quiddam refert idem Procopius, quod a nemine quidem antea commemoratum est ; admiratione tamer dignum est in primis, et omnemni prope fdem transcendit. Ait igitur Mauros, gentem Africa, ex Palæstina profectos in Africa consedisse. Eos autem esse, quorum in sacris libris At mentio, Gergesæos et Jebusæos, aliasque gentes quas devicit Jesus filius Nave. Atque id verum esse conjicit, ex inscriptione quadam Phœnicum litteris exarata, quam a se quoque lectam esse testatur. Porro in- scriptionem illam exstare juxta fontem, ubi duæ columnæ ex marmore albo erectæ sunt, quibus hæc incisa sunt verba : Nos sumus, qui fugimus a facie Jesu latronis filii Nave. Et hæc quidem ejusmodi exitum habuerunt, Africa iterum sub Romanorum ditionem redacta, et annuum tributum, sicut priue consueverat, inferente. Cæterum in Africa centum et quinquaginta civitates Justinianus reparasse fertur, alias penitus, quasdam majori ex parte prolapsas. Quas Justinianus longe magnificentius renovavit, mira ornamentorum varietale, et operi- bus tam publicis quam privatis eas exornans ; ¡œnium quoque ambitu et aliis ædibus maximis, quibus tum urbes decorari, tum Deus coli consue- vit: aquarum denique copia, partim ad usum, par- tim ad venustatein: quarum alias tunc primum deduxit, cum antea in urbibus non essent: alias ad pristinum modum revocavit. De Theodorico Gothorum rege, et de his quæ illo regnante, usque ad Justiniani tempora Romæ ac- ciderunt: utque Roma iterum in Romanorum potestatem venerit, cum Vitiges illinc aufugisset. Ţranseo nunc ad res in Italia gestas, quas idem Procopius rhetor ad sua usque tempora plenissime explicavit. Postquam Theodoricus, uti supra dixi- • C. G. C. C. B C " D VARIE LECTIONES. VARIORUM. {4! Videtur legendum W. Low t
κδ Περὶ τοῦ γενομένου κοσμικοῦ λοιμοῦ.
καὶ τὴν Ῥώμην ἐμπρήσας, τὴν Εὐδοξίαν ἅμα ταῖς CΑΡ. ΧΙΧ. Μελίμερα, • ἑαυτοῦ. θυγατράσι κατὰ τὰ Βανδίλων ἤγαγεν ἤθη. Τότε σε συλήκει σὺν τοῖς ἄλλοις κειμηλίοις, ὅσα ὁ Ούεσπε σιανοῦ παῖς Τίτος τὰ Ἱεροσολύμα ἀνδραποδίσας, ἐς Ῥώμην ἤγαγεν, ἀναθήματα Σολομῶνος τυγχάνοντα τὸν Θεὸν ἐξοσιουμένου· ἅπερ Ἰουστινιανός πρὸς τι μῆς Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν αὖθις εἰς Ἱεροσόλυμα πέπομφε, τὸ θεῖον ὡς πρέπον γεραίρων, ὥσπερ καὶ πρότερον ἀνετέθησαν 4. Τότε φησι τὸν Γελίμερα ὁ Προκόπιος, ἐπὶ γῆς ἐῤῥιμμένον ἀνὰ τὸν Ἱππόδρομον ἀντικρὺ τῆς βασιλέως καθέδρας, ἔνθα καθῆστε τὰ δρώμενα θεώμενος ὁ Ἰουστινιανός, ἐπειπεῖν τὸ θεῖον λόγιον τῇ σφετέρα γλώσσῃ· Ματαιότης ματαιοτήτων, τὰ πάντα ματαιότης. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. τα Περὶ τῶν ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ υἱοῦ Ναυῆ ἀπο- φυγόντων Φοινίκων. Φησὶ δὲ καὶ ἕτερον, ἥκιστα μὲν ἱστορηθὲν ἄχρις αὐτοῦ, ἀξιάγαστον δὲ καὶ παντὸς θαύματος ὑπερβο λὴν ἐκβαῖνον. Ἱστορεῖ δ' οὖν ὡς τὸ Λιβύων ἔθνος οι Μαυρούσιοι ἐκ τῆς Παλαιστίνων ἀναστάντες γῆς, τὴν Λιβύην κατώκησαν· εἶναι δὲ τούτους οὓς ἀναγράφει τὰ θεῖα λόγια Γεργεσαίους, καὶ Ιεβουσαίους, καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη ὅσα πρὸς Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ κατεπολεμήθη. Τεκμηριοῖ δὲ τὸν λόγον ἀληθῆ παντάπασι τυγχάνειν, ἔκ τινος ἐπιγράμματος, ὅπερ καὶ ἀναγνῶναί φησι τοῖς Φοινίκων γράμμασι συγκείμενον· εἶναι δὲ τοῦτο ἀγχοῦ κρήνης, Ενθα στῆλαι δύο ἐκ λίθων λευκών πεποίηνται, ἐν οἷς ἐγκεκολαπται τάδε· Ἡμεῖς ἐσμεν οἱ φυγόντες ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ τοῦ λῃστοῦ υἱοῦ Ναυή. Ωδε μὲν οὖν ἔληξε ταῦτα, αὖθις Ῥωμαίοις κατηκόου Λιβύης γινομένης, φόρους τε τοὺς ἐπι ετείους εἰσαγούσης ὥσπερ καὶ πρότερον. Λέγεται δὲ ἐν Λιβόῃ πεντήκοντα καὶ ρ' ἄστη Ἰουστινιανός ἀνασώσασθαι, τὰ μὲν, τέλεον· τὰ δὲ κατὰ πολὺ διαῤῥυέντα, καὶ πρὸς τὸ μεγαλοπρεπέστερον ἀνα- καινίσαι καλλωπίσεως ὑπερβολαῖς, κοσμήμασί τε καὶ κατασκευαῖς ἰδίαις καὶ δημοσίαις, τειχών το περιβόλοις, ἑτέραις τε μεγίσταις οἰκοδομίαις, ἐξ ὧν αἵ τε πόλεις κοσμοῦνται, τό τε θεῖον ἱλάσκε ται, ἐπιῤῥοίαις τε ὑδάτων ἐς τε χρείαν καὶ κάλ. λοῦ, τῶν μὲν ἐκ προοιμίων ἐσαχθέντων, οὐκ δν- των ταῖς πόλεσι πρότερον· τῶν δὲ αὖθις πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἐπαναχθέντων τάξιν. ΚΕΦΑΛ. ΙΘ'. Περὶ Θευδερίχου τοῦ Γότθου, καὶ τῶν ἐν 'Ρώμη συμβάντων ὑπ' αὐτοῦ ἄχρι τῶν χρόνων Ιου- στινιανοῦ, καὶ ὡς πάλιν ἡ 'Ρώμη ὑπὸ 'Ρω- μαίοις γέγονεν, Οὐιτίγιδος φυγόντος ἀπ' αὐ τοῦ. Οσα δὲ καὶ κατὰ τὴν Ἰταλίαν γέγονεν, ἔρχομα. λέξων, καὶ τούτων εὖ μάλα σαφῶς Προκοπίῳ τῷ ρήτορ: πεπονημένων μέχρι τῶν αὐτοῦ χρόνων. Ωσπερ καὶ πρότερον ἀνετέθησαν. μπερ καὶ πρότερον ἄνετ. - EVAGRI SCHOLASTICI u:be, Eudoxiam una cum Gliabus in Vandalorum A regionem abduxit. Tunc direpta sunt simul cum ::liis thesauris, quæcumque olim Titus Vespasiani filius subactis Hierosolymis, Romam deportaverat, donaria scilicet Salomonis, quæ ille Deo consecra- verat. Ea Justinianus in honorem Christi Dei nostri iterum misit Hierosolyma, Deo cui prius consecrata fuerant, honorem debitum exhibens. Scribit etiam idem Procopius, Gelimerem tune humi prostratum in Circo, e regione solii regalis in quo Justinianus sedens cuncta quæ gerebantur spectabat, divinum illud oraculum patrio sermone pronuntiasse : Vani- tas vanitatum, et omnia vanitas, CAP. XVIII. De Phœnicibus qui fugati sunt a Jesu filio Nave. Aliud præterea quiddam refert idem Procopius, quod a nemine quidem antea commemoratum est ; admiratione tamer dignum est in primis, et omnemni prope fdem transcendit. Ait igitur Mauros, gentem Africa, ex Palæstina profectos in Africa consedisse. Eos autem esse, quorum in sacris libris At mentio, Gergesæos et Jebusæos, aliasque gentes quas devicit Jesus filius Nave. Atque id verum esse conjicit, ex inscriptione quadam Phœnicum litteris exarata, quam a se quoque lectam esse testatur. Porro in- scriptionem illam exstare juxta fontem, ubi duæ columnæ ex marmore albo erectæ sunt, quibus hæc incisa sunt verba : Nos sumus, qui fugimus a facie Jesu latronis filii Nave. Et hæc quidem ejusmodi exitum habuerunt, Africa iterum sub Romanorum ditionem redacta, et annuum tributum, sicut priue consueverat, inferente. Cæterum in Africa centum et quinquaginta civitates Justinianus reparasse fertur, alias penitus, quasdam majori ex parte prolapsas. Quas Justinianus longe magnificentius renovavit, mira ornamentorum varietale, et operi- bus tam publicis quam privatis eas exornans ; ¡œnium quoque ambitu et aliis ædibus maximis, quibus tum urbes decorari, tum Deus coli consue- vit: aquarum denique copia, partim ad usum, par- tim ad venustatein: quarum alias tunc primum deduxit, cum antea in urbibus non essent: alias ad pristinum modum revocavit. De Theodorico Gothorum rege, et de his quæ illo regnante, usque ad Justiniani tempora Romæ ac- ciderunt: utque Roma iterum in Romanorum potestatem venerit, cum Vitiges illinc aufugisset. Ţranseo nunc ad res in Italia gestas, quas idem Procopius rhetor ad sua usque tempora plenissime explicavit. Postquam Theodoricus, uti supra dixi- • C. G. C. C. B C " D VARIE LECTIONES. VARIORUM. {4! Videtur legendum W. Low t
PG 86:2737κε Περὶ Ἰουστινιανοῦ, καὶ ἔκφρασις τῆς ἁγίας ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως.
Επειδὴ δὲ Θευδέριχος, ως μοι προαφηγηται, - μην είλεν, Οδόακρον τὸν ταύτης τύραννον παντά- πατι καταπολεμήσας, καὶ τῆς Ῥωμαίων εξηγησά- μενος ἀρχῆς τὸν βίον διεμετρήσατο (1), Αμαλασούν- θα ἡ τούτῳ συνοικήσασα, τοῦ κοινοῦ παιδὸς Ατα- καρίχου τὴν ἐπιτροπὴν μετῄει, καὶ τὴν βασιλείαν. διεκυβέρνα, μᾶλλον πρὸς τὸ ἀῤῥενωπὴν ἀποκλίνασα, καὶ τῇδε τῶν πραγμάτων προνοοῦσα· ἡ πρώτη πρὸς τὴν ἔφεσιν τοῦ Γοτθικοῦ πολέμου Ἰουστινιανὸν ἐν- ἦγε, πέμψασα πρὸς αὐτὸν πρέσβεις, ἐπιβουλῆς κατ' αὐτῆς ἐξαρτυθείσης. Καὶ ᾿Αταλαρίχου τοίνυν ἐξ ἀν- θρώπων γενομένου, ἔτι κομιδή μικρὰν τὴν ἡλικίαν ἄγοντος, Θευδάτος προσγενής Θευδερίχου, τὴν τῶν Εσπερίων πραγμάτων ἀρχὴν περιτίθεται. Ο; ἐπειδὴ Βελισάριον Ἰουστινιανὸς ἀνὰ τὰ Ἑσπέρια πέπομφε μέρη, τῆς ἀρχῆς ἐξίσταται, μᾶλλον περὶ λόγους ἐσχολακώς, καὶ πολέμων ἥκιστα πεῖραν ἔχων, Ουἱττίγιδος ἀνδρὸς πολεμικωτάτου τῶν Εσπε ρίων ἐξηγησαμένου δυνάμεων. Ἐκ τῶν συγκειμέ- νων τῷ αὐτῷ Προκοπίῳ ἔστιν ἐλεῖν, ὡς Βελισαρίου προσχόντος τῇ Ἰταλῶν γῇ, Ουίττιγις μὲν τὴν Ρώ μην καταλέλοιπε· Βελισάριος δὲ σὺν τῷ ἀμφ' αὐτὸν στρατῷ τῇ Ρώμῃ προσεπέλασεν· ὂν ἥδιστα Ῥωμαῖοι τὰς πύλας ἀναπετάσαντες, ἐσεδέξαντο, Σιλβερίου μάλιστα τοῦ ταύτης ἀρχιερέως, τοῦτο καταπραξα- μένου, στείλαντός τε ἐπὶ τούτῳ Φειδέλιον Αταλαρί χου πάρεδρον γενόμενον· ᾧτινι καὶ ἀμαχητὶ τὴν πόλιν παρέδοσαν καὶ γέγονεν ὑπὸ Ῥωμαίοις αὖθις ἡ Ῥώμη, ἑξήκοντα ἔτεσιν ὕστερον, ἐνάτῃ Απε- λαίου, πρὸς δὲ Ῥωμαίων προσαγορευομένου Δεκεμ- βρίου μηνός, ενδέκατον ἔτος Ἰουστινιανοῦ (6) βασιλέως τὴν αὐτοκράτορα διέποντος ἀρχήν. Ὁ αὐτὸς ἀνα- γράφεται * Προκόπιος, ὡς τῶν Γότθων τὴν Ῥώμην πολιορκούντων, Βελισάριος ὑποψίαν προδοσίας ἐς Σιλβέριον (4) τὸν τῆς πόλεως ἀρχιερέα ἐσχηκώς, τοῦτον μὲν ἐς Ἑλλάδα μετοικίζει· ἀρχιερέα δὲ Βιγίλιον κατεστήσατο. ΚΕΦΑΛ. Κ'. ὡς οἱ λεγόμενοι "Έρουλοι, ἐν τοῖς χρόνοις Ίου- στινιανοῦ ἐχριστιάνισαν. Ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις, ὡς ὁ αὐτὸς Προκόπιος - ἀναγράφει. Θευδάτος. (Κ) Ενδέκατον ἔτος Ἰουστινιανοῦ. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. B A mus *, Romam cepisset, Odloaero qui in ea tyrann dem gerebat, penitus debellato, et imperium Ro- (j), manum deinceps usque ad exitum vitæ administras- set, post ejus mortem Amalasuntha, quæ uxor ejusdem fuerat, communis filii Athalarici tutelam et totius regni procurationem gessit, ad virilem gravitatem propius accedens, atque in hunc mo- dum rebus prospiciens. Hæc prima Justinianum a:t Gothici belli cupidinem incitavit, missis ad eum legatis, cum insidiæ adversus ipsam structe essent. Porro cum Atbalaricus tenera adhuc ætate e vivis excessisset, Theodatus propinquus Theodorici, Oc- cidentalis imperii administrationem suscepit. Sel cum Justinianus Belisarium in Occidentis parte; misisset, regno se abdicavit, utpote qui liberali- bus studiis magis addictus, rei bellicæ haud sati; gnarus esset : Vitige interim, viro bellicosissimo. occidentalibus copiis præposito. Ex ejusdem Pro- copii Historia illud etiam discimus, Viligem, audito Belisarii in Italiam adventu, Roma excessisse ; Be- lisarium vero cum suis copiis ad urbem appropin- quasse, quem Romani, reseratis portis, libentissinie susceperunt, id perficiente potissimum Silverio Ro- manæ urbis episcopo, qui ad eam rem miserat Fi- delem, qui Athalarici olim assessor fuerat. Il: Romani citra pugnam Belisario urbem tradiderunt : ac denuo urbs Roma in potestatem Romanorum venit, post annus demum sexaginta, mense Apeller, quem Latini Decembrem vocant, cum Justi- nianus annum imperii sui undecimum ageret. Scri- bit etiam idem Procopius, Belisarium, cum Roma a Gothis obsideretur, Silverium ejusdem urbis pontificem, quem de proditione suspectum habebat, in Achaiam deportasse, et Vigilium in ejus locum subrogasse. CAP. XX. Quomodo Justiniani temporibus, Eruli Christianam fidem amplexi sint. Sub idem tempus, ut scribit Procopius, Eruli, • Lib. 111, c. 27. * C. G. VARIE LECTIONES. VARIORUM. Theodoricus Italia rex die mensis Augusti anni Chr. 526, qui animam exhalaturus, nepotem suum Athalaricum in regnum constituit, inquit anonymus Valesianus. Nepos autem ejus erat ex Amalasuntha fi- lia, quam ex Audefleda Clodovei Francorum regis so- rore susceperat, ut testatur Pagius ad ann. 526, n. 10. (;) Anno Chr. 534, Athalaricus tabe exesus obiit, cum in regno annos vixisset, inquit Procopius lib. De bello Goth. cap. : Tum mater (Amalasuntha) Theodatum consobrinum suum (Theo- dorici quondam regis ex sorore Amalafreda nepo- tem) in regnum collocavit. Hunc Gothi occiderunt anno 536, et Vitigem regem crearunt, qui sequenti anno Romam obsidebat. Pagius adl ann. 537, n. 4, pro anno undecimo, decimum scri- bendum esse contendit. Cum enim Roma ab Oilva- • Veris falsa miscet homo acatholicus. in annum incidet, qui est decimus Justiniani. Verum Procopius cum recepta Evagrii lectione consentit, lib. De bello Goth. cap. 14. W. Lowtii. Ecclesiæ Romanæ subdiaconus, ac tandem anno die vi Junii Theodati regis potentia pontifex factus. Exeunte anno eodern, Theodors Aug. jussu, et scelerata Vigilii ambitione, a Belisario duce, ficto perduellionis crimine ei intentato, sede sua deturbatur, et Pataram Lyciæ urbem relegatur. Demum a Justiniano imp. in Italiam remissus, ut causa ejus in synodo rite judicaretur, nimia Beli- sarii facilitate, Vigilii custodiæ traditus est: qui eum in Palmariam insulam deportatum fame et inedia diu maceravit, ac tandem anno 540, die Junii, immissis duobus sicariis e medio sustulit *. (Guil. Cave, in Silverio.) (1) Τὸν βίον διαμετρήσατο. Vivendi finem fecit D cro capta esset anno 476, annus inde sexagesinus (4) Σιλβέριον. Silverius, Hormisdæ papae filius,
Chapter XXI · Chapter XXII · Chapter XXIIICaput XXI · Caput XXII · Caput XXIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2739κς Περὶ βίων διαφόρων μοναχῶν.
ἀναγράφει, Έρουλοι (53) ποταμὸν Ἴστρον ήδη δια βάντες ὅτε τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν ᾿Αναστάσιος διεκν- βέρνα, φιλοφρονηθέντες ὑπὸ Ἰουστινιανού χρήμασι μεγάλοις αὐτοὺς δωρησαμένου, πασσυδι Χριστιανοί γεγόνασι, καὶ τὴν δίαιταν ἐπὶ τὸ ἡμερώτερον μετα έβαλον ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Ως πάλιν ὑπὸ Γότθοις γεγονυίαν τὴν 'Ρώμην, αὖθις ὁ Βελισάριος ἀνεσώσατο. Εἶτα τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον ἐπανάζευξιν Βελισαρίου γράφει, όπως τε τὸν Ουίττιγιν ἀνήγαγε μετὰ τῶν ἐκ Ῥώμης λαφύρων. Τώτιλά τε τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς τὴν παράληψιν, καὶ ὅπως αὖθις ὑπὸ Γότθου ἡ Ῥώ μη γέγονε, καὶ ὡς Βελισάριος δὶς τὴν Ἰταλίαν κατειληφώς, αὖθις τὴν Ῥώμην ἀνεσώσατο· ὅπως τε τοῦ Μηδικού πολέμου συστάντος, αὖθις ἐς Βυζάντιον ὁ Βελισάριος μετάπεμπτος ὑπὸ βασιλέως γέγονε. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ. ὡς καὶ ᾿Αβασγοί τηνικαῦτα ἐχριστιάνισαν. Ὁ αὐτὸς ἱστορεί, ᾿Αβασγούς ἐπὶ τὸ ἡμερώτερου μεταστάντας ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις τὰ Χριστιανῶν ἐλέσθαι δήγματα, βασιλέα τε Ἰουστινιανόν, τῶν τινὰ ἐκ τῆς αὐλῆς εὐνούχων, Αβασγὸν δὲ τὸ γένος, Εὐ- φρατῶν ὄνομα, πέμψαι παρ' αὐτοὺς ἀπαγορεύοντα, μηδένα τὸ λοιπὸν ἐν τούτῳ τῷ ἔθνει περὶ τὴν ἀρξεν ωπίαν ἀποψιλοῦσθαι σιδήρῳ, βιαζομένης της φύσ σεως. Εξ αὐτῶν γὰρ τὰ πολλὰ οἱ τοῖς βασιλικούς εξυπηρετούμενοι κοιτῶσι καθεστήκεσαν, οὓς εὐνού- χους ή συνήθεια καλεῖ. Οτε καὶ Ἰουστινιανὸς ἱερὸν τῆς Θεοτόκου ἐν ᾿Αβασγοῖς οἰκοδομησάμενος, ἱερέας αὐτοῖς κατεστήσατο. Οθεν ἐς τὸ ἀκριβέστατον τα Χριστιανῶν ἐξέμαθον δόγματα. ΚΕΦΑΛ. ΚΓ'. ὡς καὶ οἱ τὸν Τάναϊν οἰκοῦντες, τηνικαῦτα έχρι στιάνισαν καὶ περὶ σεισμῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ Αχαΐα γεγονότων. Ἱστόρηται τῷ αὐτῷ ἀνδρὶ, ὡς οἱ τὸν Τάναϊν οι κοῦντες (Τάναϊν δὲ καλοῦσιν οἱ ἐπιχώριοι τὴν ἐκ τῆς λίμνης τῆς Μαιώτιδος ἐκβολὴν ἄχρι; ἐς τὸν Εὐ- ξεινον Πόντον), Ἰουστινιανὸν δυσωποῦσιν, ἐπίσκοπον σφίσιν ἐκπέμψαι, ἐπιμελῆ τε τὴν δέησιν (54) Ιου ἔλουρο;· ἀπὸ ἀτῶν κεῖσε ἐλῶν Ελου- ροι κέκληνται. Δέξιππος ἐν δωδεκάτῳ χρονικών. Ηυς Αὖθις ὑπὸ Γότθου ή Ρώμη. EVAGRII SCHOLASTICI qui jampridem imperatoris Anastasii temporibus A Danubium trajecerant, benigne excepti a Justiniano, et maximis opibus ab eodem locupletati, universi simul Christianam fidem amplexi sunt, et, pristina vivendi ratione deposita, mansuetiorem cultum in- duerunt. CAP. XXI. Quomodo Belisarius urbem Romam, quam Gothi ite- rum ceperant, recuperavit. Narrat deinde idem Procopius reditum Belisaril Constantinopolim, et quemadmodum Vitigem simul cum manubiis quas in urbe Roma ceperat, secum adduxerit : utque Totila Komanum imperium sibi vindicaverit, et urbs Roma sub Gothorum ditionem denuo reciderit. Quomodo etiam Belisarius, cum iterum in Italiam venisset, Romam recupaverit : cumque bellum adversus Persas conflatum fuisset, ab imperatore revocatus sit Constantinopolim. CAP. XXII. Quomodo iisdem temporibus Abasgi quoque Christia- nam fidem amplexi sunt. B (m) (n) Refert præterea idem scriptor Abasgos per idem tempus ad mansuetiorem cultum translatos, Chri- stianam religionem suscepisse : et eunuchum quem- dam palatii, Euphratam nomine, qui natione Abas- gus erat, ab imperatore Justiniano ad eos missum esse, qui interdiceret, ne cuiquam deinceps in ea gente virilia ferro abscinderentur, neve vis inferre- tur naturæ. Ex his enim ut plurimum eligebantur ministri imperialis cubiculi, quos vulgo eunuchos C vocant. Tunc etiam Justinianus, cum ecclesiam in honorem Deiparæ apud Abasgos ædificasset, sa- cerdotes illis constituit. Atque exinde Abasgi Chri- stianæ legis doctrinam accuratissime didicerunt. CAP. XXIII. Quomodo etiam Burbari qui Tanaim accolunt, Chri- stianam religionem amplexi sint. Item de terræ- motibus qui în Græcia el Achuia contigerunt. Refertur etiam ab eodem scriptore accolas Ta- mais (Tanaim autem vocant indigenæ efluxum Mcotidis paludis in Euxinum mare) postulasse a Justiniano ut episcopum ad ipsos mitteret; Justi- nianum vero, petitionem eorum ad exitum per- VALESI ANNOTATIONES. logici, in voce gerulos Helmodus in Chronico Slavorum. cap. 2. Gentem Slavicam esse dicit, qui inter Albiam et Odoram habitabant, longoque sinu ad austrum protendebantur, quos etiam alio nomine Heveldos dici scribit. Christi loquitur Procopius, in lit. Gothicorum, et Theophanes in Chronico, pag. 146. Mi cum juxta Meotim paludem in locis stagnantibus degerent, primum Éluri nominati sunt : ŝiŋ enim Græce pa- ludes dicuntur. Jornandes in libre De rebus Geticis, de Herulis ita scribit: Nam predicta gens, Abla- bio historico referente, juxta Marelides paiudes ha- bitens in locis stagnantibus, quas Græci Ele vocant, VARIORUM. (m) Procopius, lib. 1. cap. 20, De bello Goth. refert, Tolilani Isaurorum proditione Romam cepisse, quam dum exscindere cogitat, litteris Belisarii ab eo consilio revocatur. Cumque Romain penitus vaenam To- lilas reliquisset, eamdem recepit, mumiit, ac eum fortissime repulit Belisarius Hire ammo Chr. consignat. (Ant. Pagt.) Colchidis qui, teste Arriano, habitabant in orǝ litto- rali Ponti Euxini, versus Dioscuriadem, inter Co. raxos ad Boream et Absilas ad meridiem, abi nane pars septentrionalis Mingreliæ regionis, teste Archangelo Lamberto, BAUDRAND. (53) "Ερουλοι. De horum conversione ad fidem D Eluri nominati sunt. Idem scribit auctor Elynio- (54) Επιμελῆ τε τὴν δέησιν. Νon dubito quin (1) Αβασγούς. Qui et Abasci, populi fuers
κζ Περὶ θαύματος γενομένου ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐπὶ Μηνᾶ.
ἀναγράφει, Έρουλοι (53) ποταμὸν Ἴστρον ήδη δια βάντες ὅτε τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν ᾿Αναστάσιος διεκν- βέρνα, φιλοφρονηθέντες ὑπὸ Ἰουστινιανού χρήμασι μεγάλοις αὐτοὺς δωρησαμένου, πασσυδι Χριστιανοί γεγόνασι, καὶ τὴν δίαιταν ἐπὶ τὸ ἡμερώτερον μετα έβαλον ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Ως πάλιν ὑπὸ Γότθοις γεγονυίαν τὴν 'Ρώμην, αὖθις ὁ Βελισάριος ἀνεσώσατο. Εἶτα τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον ἐπανάζευξιν Βελισαρίου γράφει, όπως τε τὸν Ουίττιγιν ἀνήγαγε μετὰ τῶν ἐκ Ῥώμης λαφύρων. Τώτιλά τε τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς τὴν παράληψιν, καὶ ὅπως αὖθις ὑπὸ Γότθου ἡ Ῥώ μη γέγονε, καὶ ὡς Βελισάριος δὶς τὴν Ἰταλίαν κατειληφώς, αὖθις τὴν Ῥώμην ἀνεσώσατο· ὅπως τε τοῦ Μηδικού πολέμου συστάντος, αὖθις ἐς Βυζάντιον ὁ Βελισάριος μετάπεμπτος ὑπὸ βασιλέως γέγονε. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ. ὡς καὶ ᾿Αβασγοί τηνικαῦτα ἐχριστιάνισαν. Ὁ αὐτὸς ἱστορεί, ᾿Αβασγούς ἐπὶ τὸ ἡμερώτερου μεταστάντας ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις τὰ Χριστιανῶν ἐλέσθαι δήγματα, βασιλέα τε Ἰουστινιανόν, τῶν τινὰ ἐκ τῆς αὐλῆς εὐνούχων, Αβασγὸν δὲ τὸ γένος, Εὐ- φρατῶν ὄνομα, πέμψαι παρ' αὐτοὺς ἀπαγορεύοντα, μηδένα τὸ λοιπὸν ἐν τούτῳ τῷ ἔθνει περὶ τὴν ἀρξεν ωπίαν ἀποψιλοῦσθαι σιδήρῳ, βιαζομένης της φύσ σεως. Εξ αὐτῶν γὰρ τὰ πολλὰ οἱ τοῖς βασιλικούς εξυπηρετούμενοι κοιτῶσι καθεστήκεσαν, οὓς εὐνού- χους ή συνήθεια καλεῖ. Οτε καὶ Ἰουστινιανὸς ἱερὸν τῆς Θεοτόκου ἐν ᾿Αβασγοῖς οἰκοδομησάμενος, ἱερέας αὐτοῖς κατεστήσατο. Οθεν ἐς τὸ ἀκριβέστατον τα Χριστιανῶν ἐξέμαθον δόγματα. ΚΕΦΑΛ. ΚΓ'. ὡς καὶ οἱ τὸν Τάναϊν οἰκοῦντες, τηνικαῦτα έχρι στιάνισαν καὶ περὶ σεισμῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ Αχαΐα γεγονότων. Ἱστόρηται τῷ αὐτῷ ἀνδρὶ, ὡς οἱ τὸν Τάναϊν οι κοῦντες (Τάναϊν δὲ καλοῦσιν οἱ ἐπιχώριοι τὴν ἐκ τῆς λίμνης τῆς Μαιώτιδος ἐκβολὴν ἄχρι; ἐς τὸν Εὐ- ξεινον Πόντον), Ἰουστινιανὸν δυσωποῦσιν, ἐπίσκοπον σφίσιν ἐκπέμψαι, ἐπιμελῆ τε τὴν δέησιν (54) Ιου ἔλουρο;· ἀπὸ ἀτῶν κεῖσε ἐλῶν Ελου- ροι κέκληνται. Δέξιππος ἐν δωδεκάτῳ χρονικών. Ηυς Αὖθις ὑπὸ Γότθου ή Ρώμη. EVAGRII SCHOLASTICI qui jampridem imperatoris Anastasii temporibus A Danubium trajecerant, benigne excepti a Justiniano, et maximis opibus ab eodem locupletati, universi simul Christianam fidem amplexi sunt, et, pristina vivendi ratione deposita, mansuetiorem cultum in- duerunt. CAP. XXI. Quomodo Belisarius urbem Romam, quam Gothi ite- rum ceperant, recuperavit. Narrat deinde idem Procopius reditum Belisaril Constantinopolim, et quemadmodum Vitigem simul cum manubiis quas in urbe Roma ceperat, secum adduxerit : utque Totila Komanum imperium sibi vindicaverit, et urbs Roma sub Gothorum ditionem denuo reciderit. Quomodo etiam Belisarius, cum iterum in Italiam venisset, Romam recupaverit : cumque bellum adversus Persas conflatum fuisset, ab imperatore revocatus sit Constantinopolim. CAP. XXII. Quomodo iisdem temporibus Abasgi quoque Christia- nam fidem amplexi sunt. B (m) (n) Refert præterea idem scriptor Abasgos per idem tempus ad mansuetiorem cultum translatos, Chri- stianam religionem suscepisse : et eunuchum quem- dam palatii, Euphratam nomine, qui natione Abas- gus erat, ab imperatore Justiniano ad eos missum esse, qui interdiceret, ne cuiquam deinceps in ea gente virilia ferro abscinderentur, neve vis inferre- tur naturæ. Ex his enim ut plurimum eligebantur ministri imperialis cubiculi, quos vulgo eunuchos C vocant. Tunc etiam Justinianus, cum ecclesiam in honorem Deiparæ apud Abasgos ædificasset, sa- cerdotes illis constituit. Atque exinde Abasgi Chri- stianæ legis doctrinam accuratissime didicerunt. CAP. XXIII. Quomodo etiam Burbari qui Tanaim accolunt, Chri- stianam religionem amplexi sint. Item de terræ- motibus qui în Græcia el Achuia contigerunt. Refertur etiam ab eodem scriptore accolas Ta- mais (Tanaim autem vocant indigenæ efluxum Mcotidis paludis in Euxinum mare) postulasse a Justiniano ut episcopum ad ipsos mitteret; Justi- nianum vero, petitionem eorum ad exitum per- VALESI ANNOTATIONES. logici, in voce gerulos Helmodus in Chronico Slavorum. cap. 2. Gentem Slavicam esse dicit, qui inter Albiam et Odoram habitabant, longoque sinu ad austrum protendebantur, quos etiam alio nomine Heveldos dici scribit. Christi loquitur Procopius, in lit. Gothicorum, et Theophanes in Chronico, pag. 146. Mi cum juxta Meotim paludem in locis stagnantibus degerent, primum Éluri nominati sunt : ŝiŋ enim Græce pa- ludes dicuntur. Jornandes in libre De rebus Geticis, de Herulis ita scribit: Nam predicta gens, Abla- bio historico referente, juxta Marelides paiudes ha- bitens in locis stagnantibus, quas Græci Ele vocant, VARIORUM. (m) Procopius, lib. 1. cap. 20, De bello Goth. refert, Tolilani Isaurorum proditione Romam cepisse, quam dum exscindere cogitat, litteris Belisarii ab eo consilio revocatur. Cumque Romain penitus vaenam To- lilas reliquisset, eamdem recepit, mumiit, ac eum fortissime repulit Belisarius Hire ammo Chr. consignat. (Ant. Pagt.) Colchidis qui, teste Arriano, habitabant in orǝ litto- rali Ponti Euxini, versus Dioscuriadem, inter Co. raxos ad Boream et Absilas ad meridiem, abi nane pars septentrionalis Mingreliæ regionis, teste Archangelo Lamberto, BAUDRAND. (53) "Ερουλοι. De horum conversione ad fidem D Eluri nominati sunt. Idem scribit auctor Elynio- (54) Επιμελῆ τε τὴν δέησιν. Νon dubito quin (1) Αβασγούς. Qui et Abasci, populi fuers
PG 86:2741κη Περὶ πέμπτης συνόδου καὶ τῶν ἐν αὐτῇ γενομένων.
5.ν.χαν ἀπεργάσασθαι, καὶ ἱερέα αὐτοῖς ἥδιστα πέμψαι. Αναγράφει δε μάλα λογίω; ὁ αὐτὸς, ὑπὲ τοῖς Ἰουστινιανος χρόνοις, Γότθων τῶν ἀπὸ τῆς Μαιώτιδος εκδρομάς κατὰ τῆς Ῥωμαίων γῆς, σε: σμούς τε ἐξαισίους ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα γενέσθαι, τήν τι Βοιωτίαν καὶ Ἀχαΐαν καὶ τὰ περὶ κόλπον τὸν Κρισαίον (ο) κατασεισθῆναι, καὶ χωρία ἀνάριθμα καὶ πόλεις ἐς ἔδαφος ενεχθῆ αι, καί χάη τῆς γῆς πολλαχόσε γενέσθαι· καὶ ἐνισχῇ μὲν αὖθις ἐς ταύ τὸν συνελθεῖν· εἶναι δὲ οὗ με μενή κατι. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ Νας σοῦ τοῦ στρατηγοῦ, καὶ θεοφιλείας αὐτοῦ. Γράφει καὶ τὴν Ναρσού στρατηγίαν, σταλέντος πρὸς Ἰουστινιανοῦ πρὸς τὴν Ἰταλῶν χώραν, ὅπως τα τὸν Τώτιλαν (4) κατηγωνίσατο, καὶ μετὰ τοῦτον, Τεῖαν · καὶ ὡς Ῥώμη πέμπτον ἐάλω Φασὶ τοί- και οι συγγενόμενοι τῷ Ναρσῇ, ὡς οὗτος * τὸ θεῖον λιταῖς τε καὶ ἄλλαις εὐσεβείαις ἐξωτιοῦτο, τὰ εἰκότα γεραίρων καὶ τὴν Παρθένον καὶ θεοτόκον, ὡς ἀνα- φανδὸν αὐτὴν οἱ διακελεύεσθαι τὸν καιρὸν ὅτε πολε- μεῖν δέο: · καὶ μή πρότερον χειρῶν ἄρχειν, πριν ν ἐκεῖθεν (ε) τὸ σύνθεμα λάθοι. Πέπρακται δὲ καὶ Στερα τῷ Ναρσῇ λόγου πολλοῦ άξια, Βουσελίνου (1) καὶ Σινδούαλδον καταπολεμήσαντι, καὶ τὰ πολλὰ προσκτησαμένῳ μέχρις 'Ωκεανού. Απερ Αγαθίᾳ μὲν γέγραπτα: τῷ ῥήτορι, ούπω δὲ ἐς ἡμᾶς ἀ Εκται. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ. Ως ὁ Χοσρόης φθόνῳ τακεὶς ἐπὶ ταῖς εὐημερίαις Ιουστινιανού, κατὰ ῾Ρωμαίων ἐστράτευσε, καὶ πλείστας πόλεις καθεῖλε Ρωμαϊκάς, ἐν αἷς καὶ τὴν μεγάλην Αντιόχειαν. Τῷ αὐτῷ Προκοπίῳ καὶ τάδε συνεγράφη· ὅτι γε Χοσρόης ἐπειδὴ ἔγνω τά τε ἐν Λιβύῃ τά τε ἐν Ἰτα οὕτω. επιτελῆ τε τὴν δέησιν Ἰουστινιανὸν ἀπεργάσασθαι. (ο) Κόλπον Κρισαίον. (γ) Ναρσοῦ. 'Ρώμη πέμπτον βάλω. 27:1 HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. A duxisse, et sacerdotem libentissime ad eos ditesis (p) (r). G. C. B se. Idem Procopius eleganter admodum narrat, quomodo Gothi principatu ejusdem Justiniani, ex palude Mæotide in fines Romanorum irruperint, et quemadmodum Græcia gravissimis terramotibus concussa fuerit; Baotia item et Achaia, et loca quæ sunt circa sinum Crissæum quassala, innu- mera denique oppida atque urbes solo æquate sint. Terræ quoque hiatus plurimis in locis exsti- tisse scribit et alicubi quidem térram rursus in unum coivisse: alibi vero hiatus illos permansisse. CAP. XXIV. De Narse magistro militum, et de ejusdem pietate. Narrat præterea res a Narsete gestas, quem Jus- tinianus in Italiam miserat : et qua ratione. is To- tilam, ac deinde Teiam superaverit, et quoniodo urbs Roma quintum capta sit. Porro qui cum Nar- sete familiariter versati sunt, eum supplication:: ac reliquis 'pietatis officiis divinum numen usque adeo coluisse, et debitum Deiparæ honorem tam studiose exhibuisse aiunt, ut illa tempus ei mani- feste iudicaret, quo pugna committenda esset: Bee prius unquam prælium iniret Narses, quam signum ab illa accepisset. Alia quoque multa ab eodem Narsete gesta sunt, maxima laude digna : quippe qui Buselinum et Sindualdum debellaverit, mul- tasque regiones ad Oceanum usque, Romanæ di- tioni adjunxerit. Quae Agathias quidem rhetor litte- Cris mandavit : nondum tamen nancisci potuimus. CAP. XXV. Quomodo Chosroes, ob res prospere a Justiniano ge- stas invidia stimulatus, bellum intulit Romanis, multasque urbes imperii Romani, atque in his magnam Antiochiam destruxit. Refertur præterea ab eodem Procopio, qualiter Chosroes, cum res in Africa atque Italia tam feli- VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Evagrius scripserit Sic enim habet Niceph. in cap. lib. xvii. VARIORUM. Crissæus sinus pars est D Tolila deserta fuisset; vid. cap. 21, quarto a To- sinus Corinthiaci, in ejus ora septentrionali, et versus Phocidem, nuncque il Golfo di Salona vo- chtur a recentioribus. (BAUDRAND.) Contigerunt au- tem li terrae motus mense Julio anni 551, ut testa- tur Theophanes in Chronico. - Narges, Eunuchus, imp. Justiniani cubicularius, statura fuit brevi, et corpore gracili ; ac strenuus, prudens et felix in rebus gerendis, ut tradit Agathias lib. 1, et ex eo Suidas. Totilam commissa, prope Ravennam, anno 552, fugatus est Totilas, et demum occisus. Gothi qui proelio evaserant, regem sibi Teiam crearunt, qui simili falo functus est, vel eodem, vel sal- tem sequenti anno. (*) Primo a Belisario, anno 536. Vid. supra, cap. 19, secundo a Totila, anno 516, tertio a Belisario mox recipitur, cum a tila anno 549; vid. Pagi ad annum istum, quinto a Narsete, anno 552. Eadem habei Procopius, De belly Got. l. iv, c. 33, a quo sua hausit Evagrius. Sed interpres Procopii pro quinto male vertit sextum: quem errorem in variis lectionibus ad calcem operis rejectis ingenue agnovit. W. Lowen. (s) 'Exsider. Grynæus et Curterius cœlitus i!!- terpretantur, ut notavit Malt. Shorting in locum. manorum dux, cum in Campaniam venisset, castra non procul a Capua urbe fixit, ad ripas Casulini fuminis. Narses vero, ubi hæc cognovit, statim et ipse universo exercitu Roma educto, non procul ab hostibus castra locat. Tandem ventum est ad prælium, in quo ipse dux Butilinus cum universo exercitu ad internecionem periit. Hæc anno 6,3 refert Pagius. (4) Τώτιλαν retar. Pugna Narsetein inter et (4) Βουσελίνοr. Buselinus sive Butilinus, Ger-
Chapter XXIV · Chapter XXVCaput XXIV · Caput XXV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
κθ Περὶ ἀφθάρτου οὗ ἐκίνησεν Ἰουστινιανός, καὶ Ἀναστασίου πατριάρχου.
5.ν.χαν ἀπεργάσασθαι, καὶ ἱερέα αὐτοῖς ἥδιστα πέμψαι. Αναγράφει δε μάλα λογίω; ὁ αὐτὸς, ὑπὲ τοῖς Ἰουστινιανος χρόνοις, Γότθων τῶν ἀπὸ τῆς Μαιώτιδος εκδρομάς κατὰ τῆς Ῥωμαίων γῆς, σε: σμούς τε ἐξαισίους ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα γενέσθαι, τήν τι Βοιωτίαν καὶ Ἀχαΐαν καὶ τὰ περὶ κόλπον τὸν Κρισαίον (ο) κατασεισθῆναι, καὶ χωρία ἀνάριθμα καὶ πόλεις ἐς ἔδαφος ενεχθῆ αι, καί χάη τῆς γῆς πολλαχόσε γενέσθαι· καὶ ἐνισχῇ μὲν αὖθις ἐς ταύ τὸν συνελθεῖν· εἶναι δὲ οὗ με μενή κατι. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ Νας σοῦ τοῦ στρατηγοῦ, καὶ θεοφιλείας αὐτοῦ. Γράφει καὶ τὴν Ναρσού στρατηγίαν, σταλέντος πρὸς Ἰουστινιανοῦ πρὸς τὴν Ἰταλῶν χώραν, ὅπως τα τὸν Τώτιλαν (4) κατηγωνίσατο, καὶ μετὰ τοῦτον, Τεῖαν · καὶ ὡς Ῥώμη πέμπτον ἐάλω Φασὶ τοί- και οι συγγενόμενοι τῷ Ναρσῇ, ὡς οὗτος * τὸ θεῖον λιταῖς τε καὶ ἄλλαις εὐσεβείαις ἐξωτιοῦτο, τὰ εἰκότα γεραίρων καὶ τὴν Παρθένον καὶ θεοτόκον, ὡς ἀνα- φανδὸν αὐτὴν οἱ διακελεύεσθαι τὸν καιρὸν ὅτε πολε- μεῖν δέο: · καὶ μή πρότερον χειρῶν ἄρχειν, πριν ν ἐκεῖθεν (ε) τὸ σύνθεμα λάθοι. Πέπρακται δὲ καὶ Στερα τῷ Ναρσῇ λόγου πολλοῦ άξια, Βουσελίνου (1) καὶ Σινδούαλδον καταπολεμήσαντι, καὶ τὰ πολλὰ προσκτησαμένῳ μέχρις 'Ωκεανού. Απερ Αγαθίᾳ μὲν γέγραπτα: τῷ ῥήτορι, ούπω δὲ ἐς ἡμᾶς ἀ Εκται. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ. Ως ὁ Χοσρόης φθόνῳ τακεὶς ἐπὶ ταῖς εὐημερίαις Ιουστινιανού, κατὰ ῾Ρωμαίων ἐστράτευσε, καὶ πλείστας πόλεις καθεῖλε Ρωμαϊκάς, ἐν αἷς καὶ τὴν μεγάλην Αντιόχειαν. Τῷ αὐτῷ Προκοπίῳ καὶ τάδε συνεγράφη· ὅτι γε Χοσρόης ἐπειδὴ ἔγνω τά τε ἐν Λιβύῃ τά τε ἐν Ἰτα οὕτω. επιτελῆ τε τὴν δέησιν Ἰουστινιανὸν ἀπεργάσασθαι. (ο) Κόλπον Κρισαίον. (γ) Ναρσοῦ. 'Ρώμη πέμπτον βάλω. 27:1 HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. A duxisse, et sacerdotem libentissime ad eos ditesis (p) (r). G. C. B se. Idem Procopius eleganter admodum narrat, quomodo Gothi principatu ejusdem Justiniani, ex palude Mæotide in fines Romanorum irruperint, et quemadmodum Græcia gravissimis terramotibus concussa fuerit; Baotia item et Achaia, et loca quæ sunt circa sinum Crissæum quassala, innu- mera denique oppida atque urbes solo æquate sint. Terræ quoque hiatus plurimis in locis exsti- tisse scribit et alicubi quidem térram rursus in unum coivisse: alibi vero hiatus illos permansisse. CAP. XXIV. De Narse magistro militum, et de ejusdem pietate. Narrat præterea res a Narsete gestas, quem Jus- tinianus in Italiam miserat : et qua ratione. is To- tilam, ac deinde Teiam superaverit, et quoniodo urbs Roma quintum capta sit. Porro qui cum Nar- sete familiariter versati sunt, eum supplication:: ac reliquis 'pietatis officiis divinum numen usque adeo coluisse, et debitum Deiparæ honorem tam studiose exhibuisse aiunt, ut illa tempus ei mani- feste iudicaret, quo pugna committenda esset: Bee prius unquam prælium iniret Narses, quam signum ab illa accepisset. Alia quoque multa ab eodem Narsete gesta sunt, maxima laude digna : quippe qui Buselinum et Sindualdum debellaverit, mul- tasque regiones ad Oceanum usque, Romanæ di- tioni adjunxerit. Quae Agathias quidem rhetor litte- Cris mandavit : nondum tamen nancisci potuimus. CAP. XXV. Quomodo Chosroes, ob res prospere a Justiniano ge- stas invidia stimulatus, bellum intulit Romanis, multasque urbes imperii Romani, atque in his magnam Antiochiam destruxit. Refertur præterea ab eodem Procopio, qualiter Chosroes, cum res in Africa atque Italia tam feli- VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Evagrius scripserit Sic enim habet Niceph. in cap. lib. xvii. VARIORUM. Crissæus sinus pars est D Tolila deserta fuisset; vid. cap. 21, quarto a To- sinus Corinthiaci, in ejus ora septentrionali, et versus Phocidem, nuncque il Golfo di Salona vo- chtur a recentioribus. (BAUDRAND.) Contigerunt au- tem li terrae motus mense Julio anni 551, ut testa- tur Theophanes in Chronico. - Narges, Eunuchus, imp. Justiniani cubicularius, statura fuit brevi, et corpore gracili ; ac strenuus, prudens et felix in rebus gerendis, ut tradit Agathias lib. 1, et ex eo Suidas. Totilam commissa, prope Ravennam, anno 552, fugatus est Totilas, et demum occisus. Gothi qui proelio evaserant, regem sibi Teiam crearunt, qui simili falo functus est, vel eodem, vel sal- tem sequenti anno. (*) Primo a Belisario, anno 536. Vid. supra, cap. 19, secundo a Totila, anno 516, tertio a Belisario mox recipitur, cum a tila anno 549; vid. Pagi ad annum istum, quinto a Narsete, anno 552. Eadem habei Procopius, De belly Got. l. iv, c. 33, a quo sua hausit Evagrius. Sed interpres Procopii pro quinto male vertit sextum: quem errorem in variis lectionibus ad calcem operis rejectis ingenue agnovit. W. Lowen. (s) 'Exsider. Grynæus et Curterius cœlitus i!!- terpretantur, ut notavit Malt. Shorting in locum. manorum dux, cum in Campaniam venisset, castra non procul a Capua urbe fixit, ad ripas Casulini fuminis. Narses vero, ubi hæc cognovit, statim et ipse universo exercitu Roma educto, non procul ab hostibus castra locat. Tandem ventum est ad prælium, in quo ipse dux Butilinus cum universo exercitu ad internecionem periit. Hæc anno 6,3 refert Pagius. (4) Τώτιλαν retar. Pugna Narsetein inter et (4) Βουσελίνοr. Buselinus sive Butilinus, Ger-
Chapter XXVICaput XXVI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2743ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΧΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Δ Ἀναστασίου δέ, ὥς μοι λέλεκται, πρὸς τὴν ἀμείνω μεταχωρήσαντος λῆξιν, Ἰουστῖνος, Θρᾷξ γένος, τῇ ἁλουργεῖ ἀμπεχόνῃ χρῆται, ἐνάτην ἄγοντος τοῦ Πανέμου μηνός, ὃς Ἰούλιος παρὰ Ῥωμαίων ὠνόμασται, χρηματιζούσης τῆς Ἀντιόχου ἕκτον καὶ ἑξηκοστὸν καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος, ὑπὸ τῶν βασιλικῶν σωματοφυλάκων ἀναρρηθεὶς ὧνπερ καὶ ἦρχεν, ἡγεμὼν τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τάξεων καθεστώς. Περιέθετο δὲ τὴν ἀρχὴν τὴν αὐτοκράτορα πάσης ὑπέρτερον ἐλπίδος, ὅτι γε πολλοὶ καὶ ἔξοχοι καὶ πρὸς πᾶσαν εὐδαιμονίαν ἥκοντες καθειστήκεισαν τῆς Ἀναστασίου συγγενείας, πᾶσάν τε δύναμιν ἐφελκόμενοι τὴν τοσαύτην αὐτοὺς ἀρχὴν περιβαλεῖν ἐξισχύουσαν.
πρὸς φθόνον ἐξαίσιον ἦρθη· ἐπεκάλει τέ τινα τῇ Ρωμαίων ἀρχῇ, παρασπονδεῖσθαι • λέγων, καὶ τὴν συγκειμένην εἰρήνην λελύσθαι. Καὶ πρῶτα μὲν Ιουστινιανὸν πρέσβεις διαπέμψασθαι προς Χοσρότ», πείσοντας μὴ τὴν σφίσιν ἀπέραντον εἰρήνην παρα- λύσαι, μηδὲ λυμήνασθαι τοῖς συγκειμένοις, ζητηθῆ ναι δὲ τὰ ἀμφίλογα, καί τινι φιλίῳ διατεθῆναι τρόπῳ. Τὸν δὲ φησὶν ἁλύοντα ὑπὸ τοῦ ἔνδοθεν κυκών- τος φθόνου, μηδὲν τῶν εὐλόγων προσδέξασθαι· στρατῷ δὲ μεγάλῳ τῇ Ῥωμαίων ἐπελθεῖν γῇ, τρίτον καὶ δέκατον ἔτος (1) ἄγοντος Ἰουστινιανοῦ καὶ τὴν Ρωμαίων ἐθύνοντος βασιλείαν. Καὶ συγγράφει, ὅπως Χοσρόης Σοῦρον τὴν πόλιν πρὸς ταῖς ἡτόσι τοῦ Εὐφράτου κειμένην ἐκπολιορκήσας καθεῖλεν, ἕτερα συνθέσθαι δόξας, ἕτερα δὲ πράξας ἐς αὐτοὺς, τὰ πάντα ἀνοσιώτατα, τοῖς συγκειμένοις οὐδὲν προσ εσχηκώς, καὶ δόλῳ μᾶλλον ἢ πολέμῳ τῆς πόλεως εγκρατής γεγονώς. Όπως τε καὶ τὴν Βέροιαν ἐν- έπρησεν· εἶτα καὶ τὴν ἐς Αντιόχειαν ἔφοδον, Εφραι μίου μὲν ἐπισκοποῦντος τὴν πόλιν, καταλελοιπότος δὲ αὐτὴν, μηδενὸς αὐτῷ τῶν κατὰ σκοπὸν προϊόν της (35)· ἐς τὴν ἐκκλησίαν καὶ τὰ ἀμφ' αυτή πάντα περισώσαι λέγεται, κατακοσμήσας τοῖς δε τοῖς ἀναθήμασιν, ἵνα λύτρα ταύτῃ γένηται. ᾿Ανα- γράψει δὲ καὶ περιπαθῶς ἐκτίθεται καὶ τῆς Ἀντιό- χου πόλεως τὴν ἅλωσιν πρὸς αὐτοῦ Κουρ γενομένην, καὶ ὡς πάντα ἀπόλλυσι κτείνων τε καὶ ἐμπιπρας Χοσρόης· όπως τε κατὰ τὴν γείτονα Σελεύκειαν γέγονεν, ἐν Δάφνῃ τε τῷ προαστείῳ, εἶτα καὶ κατὰ τὴν ᾿Απαμέων, Θωμᾶ τὸν αὐτότε της ἐκκλησίας θρόνον διέποντος, ἀνδρὸς λόγῳ τε καὶ Εργῳ δυνατωτάτου· ὃς καὶ συνθεάσασθαι τῷ Χοσρόη τὴν τῶν ἵππων ἅμιλλαν ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ παρὰ τὴ νενομισμένον, σοφῶς ὑπέστη, παντοίως Χοσρόην θεραπεύων τε καὶ ἡμερούμενος. "Ον καὶ Χοσρόη; ἤρετο, εἴπερ ἤθελεν αὐτὸν ἀνὰ τὴν οἰκείαν θεάσα- σθαι πόλιν· δν φασιν ἀληθιζόμενον εἰπεῖν, ὡς οὐχ ἥδιστα τὸν Χοσρόην έρῴη κατὰ τὴν οἰκείαν πόλιν. Α καὶ θαυμάσαι φασὶ τὸν Χοσρόην, τῆς ἀληθείας τὸν ἄνδρα δικαίως ἀγάμενον. Α λίᾳ συνενεχθέντα δεξιῶς τῇ Ῥωμαίων ἐπικρατεία, ΚΕΦΑΛ. Κα'. Περὶ τοῦ γεγονότος θαύματος ἐν ᾿Απαμεία τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ. Ἐπειδὴ δὲ τῆς ἱστορίας ὧδε γεγόναμεν, λέξω καὶ τὸ γεγονὸς αὐτόσε θαῦμα, δ τῆς παρούσης ἱστορίας Ε. παρασπονδεῖσθαι. Μηδενὸς αὐτῷ τῶν κατὰ σκοπὸν προϊόντος. (α) Τρίτον καὶ δέκατον ἔτος. EVAGRI SCHOLASTICI B citer successisse Imperio Romano didicisset, invi- dia supra modum exarserit, et quædam objecerit Romanis, fœdus ab illis violatum esse dicens, ru- ptainque pacem quæ inter ipsos convenerat. Justi- nianus vero, primum quidem legatos ad Chosroem miserit, qui illi suaderent ne pacem illam intermi- nabilem quæ inter ipsos icta fuerat, dissolveret, neve pacta violaret; sed ut potius, si quid contro- versum erat, examinaretur, et amice componere- tur. Chosroes, contra invidiæ stimulis intus illum pungentibus agitatus, nullam conditionem admiserit, sed cum ingenti exercitu in fines Romanorum inva- serit, anno tertiodecimo imperii Justiniani, Narrat porro idem Procopius, quomodo Chosroes urbein Sura ad ripas Euphratis sitam ceperit ac de- struxerit, cum alia quidem illis spondere visus esset, alia vero omnia in eos impie ac nefarie admisisset, et fraude potius quam armis urbem occupas- set. Quomodo item Berrcam incenderit, atque exinde urbem Antiochiamn aggressus sit, quo tempore Ephræmius episcopatum ejus loci administrabat. Qui tamen civitatem illam deseruerat, propterea quod nihil ipsi ex animi sententia succedebat. Hic ecclesiam, et quæ circa illam erant ædifi- cia, servasse dicitur, cum ecclesiam sacris dona- riis exornasset, eo consilio ut hoc illi redemptionis pretium esset. Describitur etiam ab eodein Procopio, et luculente exponitur expugnatio urbis Antiochiæ, et quomodo Chosroes eam ceperit, et cuncta igni ac ferro vastaverit. Quomodo item Seleu- ciam venerit, quæ urbs est vicina Antiochi : leinde ad suburbanum Daphnes : posthac Apameam profectus sit, cujus urbis episcopatum eo tempore administrabat Thomas, vir dictis factisque admira- bilis. Qui quidem prudenti consilio usus, equestres ludos una cum Chosroe in Circo spectare contra ecclesiasticum morem non recusavit, gratificari Chosroi studens modis omnibus, ejusque animum mitigare. Idem interroganti eum Chosroi, num libenter ipsum in sua civitate visurus esset, re- spondisse fertur, ex animi sui sententia se haud- quaquam libenti animo illum in sua civitate visurum esse. Quod responsum admiratus esse dicitur Chosroes, et propter studium veritatis hunc virum merito suspexisse. CAP. XXVI. D De pretiosi ac vivifci ligni sancta crucis miraculo, quod " Apamiæ factum est. VARIE LECTIONES. Sed quoniam in hunc sermonem delapsus sum, miraculum quod tunc Apamiæ factum est non sile- • C. VALESII ANNOTATIONES. Hunc locum correxi ex cod. Telleriano, et ex Ni- cephoro, apud quem ita scribitur : id est, Qui cum nihil eorum quæ agebat ex animi sententia ipsi succederet, ec- clesiam reliquit, etc. Vide Procopium in lib. " Persicorum, ubi Ephræmium episcopum falso accu- saturn esse dicit, quod Antiochiam Persis dedere in animo haberet: ac brevi postea metu irruptio- nis Persarum, in Ciliciam confugisse. De orna- mentis vero ab Ephræmio datis Ecclesiæ Antio- chenorum, nihil legitur apud Procopium. VARIORUM. Qui fuit annus Christi 539. Chosrocs Surain et Antiochiam cepit sequenti anno. (55) Μηδενὸς αὐτῷ τῶν κατασκόπων προϊόντος.
Ἦν δέ γε καὶ Ἀμάντιος τῶν βασιλικῶν κοιτώνων προεστὼς ἐς τὰ μάλιστα δυνατός. Ὃς ἐπειδὴ μὴ θεμιτὸν ἦν ἄνδρα τῶν ἀνδρείων ἐστερημένον ἐς τὴν Ῥωμαίων παρελθεῖν ἀρχήν, ἐβούλετο Θεόκριτον πιστόν οἱ τυγχάνοντα τὸν στέφανον τῆς αὐτοκράτορος ἀρχῆς περιβαλέσθαι. Καὶ δὴ τὸν Ἰουστῖνον μετάπεμπτον ποιησάμενος χρήματά οἱ μεγάλα δίδωσι, διανεῖμαι κελεύσας τοῖς ἐς τοῦτο μάλιστα ἐπιτηδείοις οἵοις τε οὖσι τὸ ἁλουργὲς σχῆμα τῷ Θεοκρίτῳ περιθεῖναι. Ὃς εἴτε τὸν δῆμον τοῖς χρήμασιν ἐξωνησάμενος, εἴτε τὴν τῶν καλουμένων ἐξκουβιτόρων εὔνοιαν, φασὶ γὰρ ἐπ’ ἀμφότερα, τὴν ἀρχὴν περιεβάλετο. Αὐτίκα γοῦν μεθ’ ἑτέρων τόν τε Ἀμάντιον Θεόκριτόν τε ἐξ ἀνθρώπων ἠφάνισεν.
πρὸς φθόνον ἐξαίσιον ἦρθη· ἐπεκάλει τέ τινα τῇ Ρωμαίων ἀρχῇ, παρασπονδεῖσθαι • λέγων, καὶ τὴν συγκειμένην εἰρήνην λελύσθαι. Καὶ πρῶτα μὲν Ιουστινιανὸν πρέσβεις διαπέμψασθαι προς Χοσρότ», πείσοντας μὴ τὴν σφίσιν ἀπέραντον εἰρήνην παρα- λύσαι, μηδὲ λυμήνασθαι τοῖς συγκειμένοις, ζητηθῆ ναι δὲ τὰ ἀμφίλογα, καί τινι φιλίῳ διατεθῆναι τρόπῳ. Τὸν δὲ φησὶν ἁλύοντα ὑπὸ τοῦ ἔνδοθεν κυκών- τος φθόνου, μηδὲν τῶν εὐλόγων προσδέξασθαι· στρατῷ δὲ μεγάλῳ τῇ Ῥωμαίων ἐπελθεῖν γῇ, τρίτον καὶ δέκατον ἔτος (1) ἄγοντος Ἰουστινιανοῦ καὶ τὴν Ρωμαίων ἐθύνοντος βασιλείαν. Καὶ συγγράφει, ὅπως Χοσρόης Σοῦρον τὴν πόλιν πρὸς ταῖς ἡτόσι τοῦ Εὐφράτου κειμένην ἐκπολιορκήσας καθεῖλεν, ἕτερα συνθέσθαι δόξας, ἕτερα δὲ πράξας ἐς αὐτοὺς, τὰ πάντα ἀνοσιώτατα, τοῖς συγκειμένοις οὐδὲν προσ εσχηκώς, καὶ δόλῳ μᾶλλον ἢ πολέμῳ τῆς πόλεως εγκρατής γεγονώς. Όπως τε καὶ τὴν Βέροιαν ἐν- έπρησεν· εἶτα καὶ τὴν ἐς Αντιόχειαν ἔφοδον, Εφραι μίου μὲν ἐπισκοποῦντος τὴν πόλιν, καταλελοιπότος δὲ αὐτὴν, μηδενὸς αὐτῷ τῶν κατὰ σκοπὸν προϊόν της (35)· ἐς τὴν ἐκκλησίαν καὶ τὰ ἀμφ' αυτή πάντα περισώσαι λέγεται, κατακοσμήσας τοῖς δε τοῖς ἀναθήμασιν, ἵνα λύτρα ταύτῃ γένηται. ᾿Ανα- γράψει δὲ καὶ περιπαθῶς ἐκτίθεται καὶ τῆς Ἀντιό- χου πόλεως τὴν ἅλωσιν πρὸς αὐτοῦ Κουρ γενομένην, καὶ ὡς πάντα ἀπόλλυσι κτείνων τε καὶ ἐμπιπρας Χοσρόης· όπως τε κατὰ τὴν γείτονα Σελεύκειαν γέγονεν, ἐν Δάφνῃ τε τῷ προαστείῳ, εἶτα καὶ κατὰ τὴν ᾿Απαμέων, Θωμᾶ τὸν αὐτότε της ἐκκλησίας θρόνον διέποντος, ἀνδρὸς λόγῳ τε καὶ Εργῳ δυνατωτάτου· ὃς καὶ συνθεάσασθαι τῷ Χοσρόη τὴν τῶν ἵππων ἅμιλλαν ἐν τῷ Ἱπποδρομίῳ παρὰ τὴ νενομισμένον, σοφῶς ὑπέστη, παντοίως Χοσρόην θεραπεύων τε καὶ ἡμερούμενος. "Ον καὶ Χοσρόη; ἤρετο, εἴπερ ἤθελεν αὐτὸν ἀνὰ τὴν οἰκείαν θεάσα- σθαι πόλιν· δν φασιν ἀληθιζόμενον εἰπεῖν, ὡς οὐχ ἥδιστα τὸν Χοσρόην έρῴη κατὰ τὴν οἰκείαν πόλιν. Α καὶ θαυμάσαι φασὶ τὸν Χοσρόην, τῆς ἀληθείας τὸν ἄνδρα δικαίως ἀγάμενον. Α λίᾳ συνενεχθέντα δεξιῶς τῇ Ῥωμαίων ἐπικρατεία, ΚΕΦΑΛ. Κα'. Περὶ τοῦ γεγονότος θαύματος ἐν ᾿Απαμεία τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ. Ἐπειδὴ δὲ τῆς ἱστορίας ὧδε γεγόναμεν, λέξω καὶ τὸ γεγονὸς αὐτόσε θαῦμα, δ τῆς παρούσης ἱστορίας Ε. παρασπονδεῖσθαι. Μηδενὸς αὐτῷ τῶν κατὰ σκοπὸν προϊόντος. (α) Τρίτον καὶ δέκατον ἔτος. EVAGRI SCHOLASTICI B citer successisse Imperio Romano didicisset, invi- dia supra modum exarserit, et quædam objecerit Romanis, fœdus ab illis violatum esse dicens, ru- ptainque pacem quæ inter ipsos convenerat. Justi- nianus vero, primum quidem legatos ad Chosroem miserit, qui illi suaderent ne pacem illam intermi- nabilem quæ inter ipsos icta fuerat, dissolveret, neve pacta violaret; sed ut potius, si quid contro- versum erat, examinaretur, et amice componere- tur. Chosroes, contra invidiæ stimulis intus illum pungentibus agitatus, nullam conditionem admiserit, sed cum ingenti exercitu in fines Romanorum inva- serit, anno tertiodecimo imperii Justiniani, Narrat porro idem Procopius, quomodo Chosroes urbein Sura ad ripas Euphratis sitam ceperit ac de- struxerit, cum alia quidem illis spondere visus esset, alia vero omnia in eos impie ac nefarie admisisset, et fraude potius quam armis urbem occupas- set. Quomodo item Berrcam incenderit, atque exinde urbem Antiochiamn aggressus sit, quo tempore Ephræmius episcopatum ejus loci administrabat. Qui tamen civitatem illam deseruerat, propterea quod nihil ipsi ex animi sententia succedebat. Hic ecclesiam, et quæ circa illam erant ædifi- cia, servasse dicitur, cum ecclesiam sacris dona- riis exornasset, eo consilio ut hoc illi redemptionis pretium esset. Describitur etiam ab eodein Procopio, et luculente exponitur expugnatio urbis Antiochiæ, et quomodo Chosroes eam ceperit, et cuncta igni ac ferro vastaverit. Quomodo item Seleu- ciam venerit, quæ urbs est vicina Antiochi : leinde ad suburbanum Daphnes : posthac Apameam profectus sit, cujus urbis episcopatum eo tempore administrabat Thomas, vir dictis factisque admira- bilis. Qui quidem prudenti consilio usus, equestres ludos una cum Chosroe in Circo spectare contra ecclesiasticum morem non recusavit, gratificari Chosroi studens modis omnibus, ejusque animum mitigare. Idem interroganti eum Chosroi, num libenter ipsum in sua civitate visurus esset, re- spondisse fertur, ex animi sui sententia se haud- quaquam libenti animo illum in sua civitate visurum esse. Quod responsum admiratus esse dicitur Chosroes, et propter studium veritatis hunc virum merito suspexisse. CAP. XXVI. D De pretiosi ac vivifci ligni sancta crucis miraculo, quod " Apamiæ factum est. VARIE LECTIONES. Sed quoniam in hunc sermonem delapsus sum, miraculum quod tunc Apamiæ factum est non sile- • C. VALESII ANNOTATIONES. Hunc locum correxi ex cod. Telleriano, et ex Ni- cephoro, apud quem ita scribitur : id est, Qui cum nihil eorum quæ agebat ex animi sententia ipsi succederet, ec- clesiam reliquit, etc. Vide Procopium in lib. " Persicorum, ubi Ephræmium episcopum falso accu- saturn esse dicit, quod Antiochiam Persis dedere in animo haberet: ac brevi postea metu irruptio- nis Persarum, in Ciliciam confugisse. De orna- mentis vero ab Ephræmio datis Ecclesiæ Antio- chenorum, nihil legitur apud Procopium. VARIORUM. Qui fuit annus Christi 539. Chosrocs Surain et Antiochiam cepit sequenti anno. (55) Μηδενὸς αὐτῷ τῶν κατασκόπων προϊόντος.
PG 86:2745Τὸν δέ γε Βιταλιανὸν ἐπὶ τῆς Θρᾴκης τὰς διατριβὰς ποιούμενον, ὃς Ἀναστάσιον ἐξῶσαι τῆς βασιλείας ἐβουλήθη, πρὸς τὴν Κωνσταντίνου μετακαλεῖται πόλιν, δείσας μὲν αὐτοῦ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἀμφὶ τοὺς πολέμους ἐμπειρίαν τό τε παρὰ πᾶσι κλέος καὶ ἣν εἶχεν περὶ τὴν βασιλείαν ἔφεσιν. Εὐθυβόλως δὲ ἐπιστήσας ὡς οὐχ ἑτέρως αὐτοῦ περιέσεται εἰ μή τί γε φίλος εἶναι προσποιήσαιτο, καὶ τῷ δόλῳ προσωπεῖον ἀνεξέλεγκτον περιθείς, στρατηγὸν αὐτὸν ἑνὸς τῶν καλουμένων πραισέντων ἀναδείκυσιν. Ἐπὶ πλεῖον δὲ τῇ πειθοῖ χώραν διδοὺς ἐπ’ ἐξαπάτῃ μείζονι καὶ ἐς ὑπάτους τὸν Βιταλιανὸν ἀναβιβάζει. Οὗτος τῆς ὑπατείας ἐχόμενος, ἐπειδὴ κατὰ τὰ βασίλεια γέγονεν, ἔν τινι μεταυλίῳ θύρᾳ δολοφονηθεὶς ἐτελεύτησε, ποινὴν τῶν παρ’ αὐτοῦ κατὰ τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς παροινηθέντων ταύτην καταβαλών. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον γέγονε.
ἄξιον καθέστηκεν. Ὅτε την Αντιόχου πυρπολεῖσθαι Β τῶν ᾿Απαμέων οἱ παῖδες ἐγνώκεσαν, ἱκέτευον τὸν λελεγμένον μοι Θωμᾶν, τὸ σωτήριον καὶ ζωοποιόν τοῦ σταυροῦ ξύλον παρὰ τὸ εἰαθὸς προενεγκεῖν τε καὶ προθεῖναι, ὡς ἂν τὰ τελευταία όρῷέν τε καὶ κατασπάζοντο, τὴν μόνην τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν, ἐφόδιόν τε λάβοιεν τῆς ἑτέρας βιοτῆς, διαπορεύοντος αὐτοὺς τοῦ τιμίου σταυροῦ πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν. * δὴ καὶ πεπραχὼς ὁ Θωμᾶς, προφέρει τη ζω ποιὸν ξύλον, ῥητὰς ἐπαγγείλας ἡμέρας τῆς προθέ σεως, ὡς ἂν ἐξῃ καὶ πᾶσι τοῖς ἀστυγείτοσιν ἁλισθή- ναι, καὶ τῆς ἐντεῦθεν σωτηρίας απόνασθαι. Φοιτῶσ: γοῦν μετὰ τῶν ἄλλων καὶ οἱ ἐς φῶς με προαγαγόν- τες, ἐς χαμαιδιδασκάλου φοιτώντά με περιαγόμενο:. δ' οὖν προσκυνῆσαί τε καὶ κατασπάσασθαι τὸν τίμιον ἠξιώθημεν σταυρόν, ἄρας ὁ Θωμᾶς ἄμφω τὰ ' χεῖρε, τὸ τῆς ἀρχαίας κατάρας ἐξαλειπτήριον τοῦ σταυροῦ ξύλον ἐπεδείκνυ, πάντη τῶν θείων ανακτόρων περινοστῶν, ὥσπερ ἐν ταῖς κυρίαις τῶν προσκυνήσεων ἡμέραις εἴθιστο. Εἴπετο δὲ τῷ Θωμά μεθισταμένῳ πυρός μέγα τι χρῆμα σελαγίζοντος, οὐ κατακαίοντος, ὡς πάντα τὸν χῶρον ἔνθα παρεστώς τὸν τίμιον ἐπεδείκνυ σταυρόν, ἐμπίπρασθαι δοκεῖν. Καὶ γέγονεν οὐχ ἅπαξ, οὐ δῖς, ἀλλὰ καὶ πολλάκις, τοῦ ἱερέως πάντα τὸν αὐτόσε χῶρον περιϊόντος, καὶ τοῦ ἀθροισθέντος λεὼ τοῦτο γενέσθαι Θωμᾶν δυσ ωποῦντος. "Οπερ καὶ τὴν γενομένην σωτηρίαν τοῖς Απαμεῦσι προεφήτευσεν. 'Ανετέθη τοίνυν καὶ εἰκὼν ἀνὰ τὸν δρόμον τῶν ἀνακτόρων, ταῦτα τοῖς ἀγνοοῦσι τῇ γραφή διαγγέλλουσα (50), ἢ καὶ μέχρι τῆς Αδιαρμάνου (57) καὶ Περσῶν ἐφόδου διεσώζετο. Ο Συνεκαύθη δὲ τῇ αὐτόσε ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίᾳ μετὰ τῆς ὅλης πόλεως. Καὶ ταῦτα μὲν ὧδε ἐγεγό νει. Ο δὲ Χοσρόης κατὰ τὴν ἄφοδον παρασπονδή- σας τὰ συγκείμενα, ἐπεὶ καὶ τηνικάδα συνεδόκει, Στερα πέπραχε, τῷ μὲν ἀσταθεῖ αὐτοῦ καὶ ἀβεβαίω τρόπῳ συμβαίνοντα, ἥκιστα δὲ ἀνδρὶ λογικῷ, μήτι γε δὴ βασιλεῖ πρέποντα, λόγον τῶν συγκειμένων ποιουμένῳ. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Περὶ τῆς εἰς Εδεσσαν εκστρατείας Χοσρόου. Αναγράφει ὁ αὐτὸς Προκόπιος καὶ τὰ περὶ Ἐδέσσης (1) καὶ ᾿Αγβάρου τοῖς παλαιοῖς ἱστορημένα, τώ. γραφή 'Αδααρμάνου. Τὰ περὶ Ἐδέσσης. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. A bo, quippe quod huic operi nostro inseri mercatur. Cum urbem Antiochiam a Chosroe incensam esse didicissent Apamenses, postularunt suppliciter a Thoma, cujus supra mentionem feci, ut salutare. ac vivificum crucis lignum præter consuetum mu- rem proferret atque omnium oculis exponeret : ut unicam hanc mortalium salutem postremum cer- nerc ac deosculari ipsis liceret, atque hoc ipsis ad alteram vitam esset viaticum, veneranda scilicet cruce ipsos ad meliorem sortem transportante. An- nuit eorum precibus Thomas, et vivificum lignam deprompsit, indictis certis diebus quibus propone- retur, ut omnes finitimi eo confluere, et salutis inde promanantis participes fieri possent. Eo igi- tur parentes mei una cuin reliquis se contulerunt, me quoque qui tunc grammaticorum scholas fre- quentalan, secum deducentes. Itaque eo tempore quo venerandam crucem adorare ac deosculari m:c- ruimus, Thomas elatis sursum manibus, lignum crucis quod veterem maledictionem abolevit, uni- versam ædem sacram circumiens ostendit, sicut in solemnibus adorationum dicbus Geri con- sueverat. Progredientem vero Thomam sequeba- tur ingens flamma, non illa quidem amburens, sed coruscans: adeo ut totus ille locus in quo consi- stens Thomas, venerandam crucem ostendebat, coulagrare videretur. Neque huc semel atque ite rum, sed sæpius factum est, cum episcopus univer- sum illum locum circuiret, et populus illic congre- galus Thomam enixe rogaret ut id fieret. Ea res futuram Apamensibus salutem prædixit. Dedicata est igitur imago in lacunari ædis sacræ, quæ hoc miraculum pictura expressun nescientibus indica- ret. Mansitque integra bæc imago, ad incursionem usque Adaarmanis et Persarum. Quo tempore una cum sacrosancta Dei Ecclesia et cum universa civi- tate flammis absumpta est. Atque hæc quidem ita evenerunt. Chosroes vero dum rediret, violatis pactis (quædam enim tunc spoponderat), longe alia admisit, quæ inconstantiæ quidem ejus ac levitati conveniebant, viro autem ratione prædito, nedum regi, pactorum suorum rationem ducenti, indecora prorsus erant. CAP. XXVII. De Chosrois expeditione advereus Edessam. Narrat etiam idem Procopius ea quæ de Edessa el D de Agbaro ab antiquis sunt prodita, et quemadino- VARIÆ LECTIONES. C. G. VALESII ANNOTATIONES. posita erat basis? Ego vero hujus miraculi ima- ginem depictam fuisse existimo in lacunari eccle- siæ, cui fortasse inscripti erant aliquot versus, qui miraculum illud commemorarent. Similes in- scriptiones leguntur in Thesauro Gruteri, et in Epistolis Paulini. hoc loco significet, utrum picturam et ina- ginem flammæ illius quæ crucis lignum prosecuta fuerat, an scripturain. Musculus quidem pro scri- plura accepit, quemadmodum etiam Christophor- sonus, qui sic vertit: Ob quam causam imago in testudine sanctuarii statuta fuit, quæ inscriptione in basi incisa, hoc miraculum illis qui ejusdem ignari erant, commonstravit. Verum hæc interpre- tatio ferri non potest. Primo enim basis non dicitur de imagine picia, sed de statua duntaxat. Præter- Telleriano legitur De hoc Adaar mane Persarum duce, ejusque in Syriam irruptione loquitur Evagrius noster in lib. vi. VARIORUM. (*) Quartum in Romani in- perii ditiones, scilicet in Mesopotamiam, irrupit Chosroes anno et Edessam diuturna obsidione cinxit. (56) Τα γραφῇ διαγγέλλουσα. Dubium est, quid D ea si imago erat in testudine, ubinam, quaeso, (57) Της Αδεερμάνου. In Nicephoro, et in codice
Chapter XXVIICaput XXVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τὸν δέ γε Σευῆρον ὃς τῆς Ἀντιόχου πρόεδρος ἐκεχειροτόνητο, καθὰ τὰ φθάσαντα διηγήσαντο, ἐπεὶ τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἐφ’ ἑκάστης ἀναθέματι περιβάλλων οὐκ ἐπαύσατο, καὶ μάλιστά γε ἐν ταῖς καλουμέναις ἐνθρονιστικαῖς συλλαβαῖς, καὶ ταῖς τούτων ἀμοιβαίαις ἃς διεπέμψατο τοῖς ἑκασταχοῦ πατριάρχαις — ἐδέχθησαν δὲ μόνον ἀνὰ τὴν Ἀλεξάνδρου πόλιν πρὸς Ἰωάννου τοῦ μετὰ τὸν πρότερον Ἰωάννην, Διοσκόρου τε αὖ καὶ Τιμοθέου — αἳ καὶ μέχρις ἡμῶν διασώζονται, πολλαί τε ἐντεῦθεν κατὰ τῆς ἐκκλησίας ἐπανέστησαν ἔριδες καὶ ὁ πιστότατος διῃρέθη λεώς, κελεύει Ἰουστῖνος τῷ πρώτῳ τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἔτει συσχεθέντα τὸν Σευῆρον ποινὰς εἰσπραχθῆναι τῆς γλώσσης διατεμνομένης, ὡς ἐνίοις διατεθρύληται, Εἰρηναίου τὴν πρᾶξιν ἐγχειρισθέντος ὃς ἐφειστήκει τῇ ἑῴᾳ τῶν ἀρχῶν ἀνὰ τὴν Ἀντιόχου. Πιστοῦται δὲ τὰ περὶ τῆς κατ’ αὐτὸν ἐποχῆς τὸν Εἰρηναῖον ἐγχειρισθῆναι ὁ Σευῆρος πρὸς ἐνίους τῶν Ἀντιοχέων γράφων καὶ τὸν τρόπον τῆς φυγῆς διηγούμενος· ἔνθα μεγίσταις λοιδορίαις τὸν Εἰρηναῖον βάλλει ὡς πᾶσαν αὐτῷ φυλακὴν ἀκριβῆ περιθέντα μὴ διαδράναι τῆς Ἀντιόχου. Εἰσὶ δὲ οἵ φασιν ὡς Βιταλιανὸς τὴν γλῶσσαν ἐξῃτήσατο τοῦ Σευήρου, εἰσέ τι παρὰ τῷ Ἰουστίνῳ τὰ πρώτιστα δοκῶν φέρειν, διότι γε εἰς αὐτὸν ὕβριζεν ἐν τοῖς ἑαυτοῦ λόγοις ὁ Σευῆρος. Φεύγει δ’ οὖν τὸν οἰκεῖον θρόνον ἀνὰ τὸν Γορπιαῖον μῆνα, ὃν Σεπτέμβριον ἡ Ῥωμαίων λέγει φωνή, ἕβδομον καὶ ἑξηκοστὸν καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος χρηματιζούσης τῆς Ἀντιόχου. Καὶ μετ’ αὐτὸν ἐς τὸν ἑαυτοῦ θρόνον ἄνεισι Παῦλος, κελευσθεὶς τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον ἀναφανδὸν κηρύττειν. Παῦλος μὲν οὖν ἐθελούσιος ἀναχωρήσας τῆς Ἀντιόχου, τὴν πάντων στέλλεται πορείαν τὸν βίον διαμετρησάμενος. Εὐφράσιος δὲ μετ’ αὐτὸν ἐξ Ἱεροσολύμων ἐπὶ τὸν κατ’ αὐτὸν ἄνεισι θρόνον.
ἄξιον καθέστηκεν. Ὅτε την Αντιόχου πυρπολεῖσθαι Β τῶν ᾿Απαμέων οἱ παῖδες ἐγνώκεσαν, ἱκέτευον τὸν λελεγμένον μοι Θωμᾶν, τὸ σωτήριον καὶ ζωοποιόν τοῦ σταυροῦ ξύλον παρὰ τὸ εἰαθὸς προενεγκεῖν τε καὶ προθεῖναι, ὡς ἂν τὰ τελευταία όρῷέν τε καὶ κατασπάζοντο, τὴν μόνην τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν, ἐφόδιόν τε λάβοιεν τῆς ἑτέρας βιοτῆς, διαπορεύοντος αὐτοὺς τοῦ τιμίου σταυροῦ πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν. * δὴ καὶ πεπραχὼς ὁ Θωμᾶς, προφέρει τη ζω ποιὸν ξύλον, ῥητὰς ἐπαγγείλας ἡμέρας τῆς προθέ σεως, ὡς ἂν ἐξῃ καὶ πᾶσι τοῖς ἀστυγείτοσιν ἁλισθή- ναι, καὶ τῆς ἐντεῦθεν σωτηρίας απόνασθαι. Φοιτῶσ: γοῦν μετὰ τῶν ἄλλων καὶ οἱ ἐς φῶς με προαγαγόν- τες, ἐς χαμαιδιδασκάλου φοιτώντά με περιαγόμενο:. δ' οὖν προσκυνῆσαί τε καὶ κατασπάσασθαι τὸν τίμιον ἠξιώθημεν σταυρόν, ἄρας ὁ Θωμᾶς ἄμφω τὰ ' χεῖρε, τὸ τῆς ἀρχαίας κατάρας ἐξαλειπτήριον τοῦ σταυροῦ ξύλον ἐπεδείκνυ, πάντη τῶν θείων ανακτόρων περινοστῶν, ὥσπερ ἐν ταῖς κυρίαις τῶν προσκυνήσεων ἡμέραις εἴθιστο. Εἴπετο δὲ τῷ Θωμά μεθισταμένῳ πυρός μέγα τι χρῆμα σελαγίζοντος, οὐ κατακαίοντος, ὡς πάντα τὸν χῶρον ἔνθα παρεστώς τὸν τίμιον ἐπεδείκνυ σταυρόν, ἐμπίπρασθαι δοκεῖν. Καὶ γέγονεν οὐχ ἅπαξ, οὐ δῖς, ἀλλὰ καὶ πολλάκις, τοῦ ἱερέως πάντα τὸν αὐτόσε χῶρον περιϊόντος, καὶ τοῦ ἀθροισθέντος λεὼ τοῦτο γενέσθαι Θωμᾶν δυσ ωποῦντος. "Οπερ καὶ τὴν γενομένην σωτηρίαν τοῖς Απαμεῦσι προεφήτευσεν. 'Ανετέθη τοίνυν καὶ εἰκὼν ἀνὰ τὸν δρόμον τῶν ἀνακτόρων, ταῦτα τοῖς ἀγνοοῦσι τῇ γραφή διαγγέλλουσα (50), ἢ καὶ μέχρι τῆς Αδιαρμάνου (57) καὶ Περσῶν ἐφόδου διεσώζετο. Ο Συνεκαύθη δὲ τῇ αὐτόσε ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίᾳ μετὰ τῆς ὅλης πόλεως. Καὶ ταῦτα μὲν ὧδε ἐγεγό νει. Ο δὲ Χοσρόης κατὰ τὴν ἄφοδον παρασπονδή- σας τὰ συγκείμενα, ἐπεὶ καὶ τηνικάδα συνεδόκει, Στερα πέπραχε, τῷ μὲν ἀσταθεῖ αὐτοῦ καὶ ἀβεβαίω τρόπῳ συμβαίνοντα, ἥκιστα δὲ ἀνδρὶ λογικῷ, μήτι γε δὴ βασιλεῖ πρέποντα, λόγον τῶν συγκειμένων ποιουμένῳ. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Περὶ τῆς εἰς Εδεσσαν εκστρατείας Χοσρόου. Αναγράφει ὁ αὐτὸς Προκόπιος καὶ τὰ περὶ Ἐδέσσης (1) καὶ ᾿Αγβάρου τοῖς παλαιοῖς ἱστορημένα, τώ. γραφή 'Αδααρμάνου. Τὰ περὶ Ἐδέσσης. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. A bo, quippe quod huic operi nostro inseri mercatur. Cum urbem Antiochiam a Chosroe incensam esse didicissent Apamenses, postularunt suppliciter a Thoma, cujus supra mentionem feci, ut salutare. ac vivificum crucis lignum præter consuetum mu- rem proferret atque omnium oculis exponeret : ut unicam hanc mortalium salutem postremum cer- nerc ac deosculari ipsis liceret, atque hoc ipsis ad alteram vitam esset viaticum, veneranda scilicet cruce ipsos ad meliorem sortem transportante. An- nuit eorum precibus Thomas, et vivificum lignam deprompsit, indictis certis diebus quibus propone- retur, ut omnes finitimi eo confluere, et salutis inde promanantis participes fieri possent. Eo igi- tur parentes mei una cuin reliquis se contulerunt, me quoque qui tunc grammaticorum scholas fre- quentalan, secum deducentes. Itaque eo tempore quo venerandam crucem adorare ac deosculari m:c- ruimus, Thomas elatis sursum manibus, lignum crucis quod veterem maledictionem abolevit, uni- versam ædem sacram circumiens ostendit, sicut in solemnibus adorationum dicbus Geri con- sueverat. Progredientem vero Thomam sequeba- tur ingens flamma, non illa quidem amburens, sed coruscans: adeo ut totus ille locus in quo consi- stens Thomas, venerandam crucem ostendebat, coulagrare videretur. Neque huc semel atque ite rum, sed sæpius factum est, cum episcopus univer- sum illum locum circuiret, et populus illic congre- galus Thomam enixe rogaret ut id fieret. Ea res futuram Apamensibus salutem prædixit. Dedicata est igitur imago in lacunari ædis sacræ, quæ hoc miraculum pictura expressun nescientibus indica- ret. Mansitque integra bæc imago, ad incursionem usque Adaarmanis et Persarum. Quo tempore una cum sacrosancta Dei Ecclesia et cum universa civi- tate flammis absumpta est. Atque hæc quidem ita evenerunt. Chosroes vero dum rediret, violatis pactis (quædam enim tunc spoponderat), longe alia admisit, quæ inconstantiæ quidem ejus ac levitati conveniebant, viro autem ratione prædito, nedum regi, pactorum suorum rationem ducenti, indecora prorsus erant. CAP. XXVII. De Chosrois expeditione advereus Edessam. Narrat etiam idem Procopius ea quæ de Edessa el D de Agbaro ab antiquis sunt prodita, et quemadino- VARIÆ LECTIONES. C. G. VALESII ANNOTATIONES. posita erat basis? Ego vero hujus miraculi ima- ginem depictam fuisse existimo in lacunari eccle- siæ, cui fortasse inscripti erant aliquot versus, qui miraculum illud commemorarent. Similes in- scriptiones leguntur in Thesauro Gruteri, et in Epistolis Paulini. hoc loco significet, utrum picturam et ina- ginem flammæ illius quæ crucis lignum prosecuta fuerat, an scripturain. Musculus quidem pro scri- plura accepit, quemadmodum etiam Christophor- sonus, qui sic vertit: Ob quam causam imago in testudine sanctuarii statuta fuit, quæ inscriptione in basi incisa, hoc miraculum illis qui ejusdem ignari erant, commonstravit. Verum hæc interpre- tatio ferri non potest. Primo enim basis non dicitur de imagine picia, sed de statua duntaxat. Præter- Telleriano legitur De hoc Adaar mane Persarum duce, ejusque in Syriam irruptione loquitur Evagrius noster in lib. vi. VARIORUM. (*) Quartum in Romani in- perii ditiones, scilicet in Mesopotamiam, irrupit Chosroes anno et Edessam diuturna obsidione cinxit. (56) Τα γραφῇ διαγγέλλουσα. Dubium est, quid D ea si imago erat in testudine, ubinam, quaeso, (57) Της Αδεερμάνου. In Nicephoro, et in codice
PG 86:2747Ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς Ἰουστίνου χρόνοις ἐμπρησμοί τε συχνοὶ καὶ δεινοὶ καὶ δεινοὶ κατὰ τὴν Ἀντιόχου γεγόνασιν, ὥσπερ ἡγούμενοι τῶν γενομένων ἐν αὐτῇ φοβερωτάτων κλόνων καὶ προοίμιον τοῖς παθήμασι παρεχόμενοι. Μετὰ γὰρ βραχύν τινα καιρόν, ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει τῆς αὐτοῦ βασιλείας, μηνὶ δεκάτῳ, ἀνὰ τὸν Ἀρτεμίσιον μῆνα ἤτοι Μάϊον, ἐνάτῃ καὶ εἰκοστῇ αὐτοῦ ἡμέρᾳ, κατ’ αὐτὸ τῆς μεσημβρίας τὸ σταθερώτατον τῆς ἕκτης ἡμέρας τῆς καλουμένης ἑβδομάδος, βρασμὸς καὶ σεισμὸς ἐπελθόντες τῇ πόλει μικροῦ πᾶσαν ἀνατρέψαντες κατήγαγον· οἷς καὶ πῦρ εἵπετο ὥσπερ τὴν συμφορὰν μετ’ αὐτῶν διανειμάμενον. Ἃ γὰρ ἐκεῖνοι οὐ κατέβαλον, τὸ πῦρ ἀμφινεμόμενον ἐξηνθράκωσέ τε καὶ ἀπετέφρωσε. Καὶ ὅσα μὲν τῆς πόλεως πέπονθεν ὅσοι τε τοῦ πυρὸς καὶ τῶν σεισμῶν ἔργον γεγόνασιν ὡς τὸ εἰκὸς ὑπέθετο, ὁποῖά τε παράδοξα καὶ λόγου κρείττω συμβέβηκε, περιπαθῶς ἀφήγηται Ἰωάννῃ τῷ ῥήτορι, ὧδε τῆς ἱστορίας καταλήξαντι. Τελευτᾷ δ’ οὖν ἐγκαταληφθεὶς τοῖς πτώμασι καὶ ὁ Εὐφράσιος, ἄλλη τῆς πόλεως συμφορά, ἵνα μὴ τῶν ἐπιτηδείων ὁ προνοῶν ᾖ.
καὶ ὡς ὁ Χριστὸς πρὸς Αγβαρον απέστειλε (53) εγγύς. Καταγάγει. εἶτα καὶ ὡς ἐς ἑτέραν έφοδον πολιορκίαν τῶν Έδεσ σηνῶν ὁ Χοσρόης κατέστη, παραλύειν οιόμενος τα παρὰ τοῖς πιστοῖς θρυλούμενα, ὡς οὐκ ἂν ποτε ἡ Εδεσσα ὑπὸ τοῖς ἐχθροῖς γενήσεται· ὅπερ τοῖς γραφεῖσι μὲν πρὸς Αγβαρον παρὰ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, οὐκ ἔγκειται, ὡς ἔστιν τους φιλοπόνους ἐλεῖν (59) ἐκ τῶν ἱστορηθέντων Ευσεβίῳ τῷ Παραφί λου, αὐτὴν πρὸς λέξιν τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνόντι. Οὕτω δὲ παρὰ τοῖς πιστοῖς ᾄδεταί τε καὶ πιστεύε ται, καὶ τὸ πέρας ἐδέξατο (60), τῆς πίστεως ἔργον προββήσεως ἀγαγούσης. Μετὰ γὰρ τὸ προσβαλεῖν τῆ πόλει τὸν Χοσρόην, μυρίας τε ἐφόδους ἐργάσασθαι, χουν τα συναμήσασθαι πολύν, ὡς καὶ τὰ τείχη της πόλεως ὑπερπηδήσαι, ἑτέρας τε μυρίας μηχανής ῥάψαι, ἄπρακτον ἐπεποίητο τὴν ἀποπόρευσιν· λέξει ὰ τὰ γενόμενα. Επήγγειλεν ὁ Χοσρόης ταῖς ἀμφ' αὐτὸν δυνάμεσι, ξύλου ἀθροίσαι μέγα τι χρῆμα πολ τὴν πολιορκίαν τῆς προστυχούσης ύλης. Απερ ἐπειδὴ συνελέγη οξύτερον τῆς ἐπιτάξεως, κυκλωτε ρῶς περιθεὶς, τὸν χοῦν ἐς μέσον ἐπέβαλεν, καὶ ἀντι- μέτωπος τῇ πόλει ᾔει. Οὕτω τε κατὰ σμικρὸν ἐποι- κοδομῶν τοῖς ξύλοις τε καὶ τῷ χώματι, καὶ τῇ πόλει προσιών, τοσοῦτον ἐς ὕψος ἦρε, καὶ τὸ τεῖχος ὑπερ- ήλατο, ὡς ἐξ ὑπερδεξίων τὰ βέλη κατὰ τῶν προκιν δυνευόντων ὑπὲρ τῆς πόλεως ἐν τῷ τείχει ρίπτειν. Ἐπειδὴ τοίνυν οἱ τῇ πολιορκία συνεχόμενοι, τεθέαντο τὸ χῶμα πλησίον ὥσπερ ὄρος βαδίζον ἐγγίζειν τῇ πόλει, ἐπιδόξους τε εἶναι τοὺς πολεμίους πεζῆ τῆς πόλεως ἐπιβήσεσθαι, ἅμα ἐν μηχανώνται, ἀντικρύ τοῦ χώματος, ὅπερ ἀγέστα πρὸς Ρωμαίων κέκλη- ται (61), διώρυγα ὑπὸ γῆν κατεργάσασθαι, ἐνθένδε πῦρ ἀνεῖναι, ὡς ἂν τῇ φλογὶ τὰ ξύλα φθειρόμενα τὸν χοῦν ἐς γῆν κατάγοι ", καὶ τὸ μὲν ἔργον ἐπετετέλε- στο. Πυρὰν δὲ προσάψαντες, τοῦ σκοποῦ διημάρτα- νον, οὐκ ἔχοντος τοῦ πυρὸς διέξοδον, ὅθεν ἀέρος ἐπιλαμβανόμενον δύναιτο τὴν ὕλην περιδράξασθαι. Ως δ' οὖν ἐς πᾶσαν ἀμηχανίαν ἦλθον, φέρουσι τὴν θεότευκτον εἰκόνα (62), ἣν ἀνθρώπων μὲν χεῖρες Καὶ τὸ πέρας ἔδειξε τὸ ἀληθὲς, τῆς πίστεως ἐς ἔργον τὴν προβ ῥησιν ἀγαγούσης: ἀπέστειλε ἐπέστειλε. εἶτα καὶ ἐς ἑτέραν έφοδον, εἶτα καὶ ὡς ἐς ἑτέραν ἔφοδον, Εἶτα καὶ ὡς καθ᾿ ἑτέραν ἔφοδον ἐς πολιορκίαν τῶν Εδεσσηνῶν κατέστη ὁ Χο σρόης. τοῖς φιλοπόνοις. ἐδείξατο· Έδειξε δὲ καὶ τὸ ἔργον τὴν τῆς πίστεως πρόῤῥησιν, ὡς μάλιστ' ἀληθής εἴη καὶ σύμφωνος. Επίπροσθεί ἀεὶ τῶν τὴν ἀγέσταν ἐργαζομένων ἐτίθεντο. Οὕτω γὰρ τὸ ποιούμενον τῇ Λατίνων φωνῇ ἐκάλουν Τω- μείο: EVAGPII SCHOLASTICI B 2.18 dum Christus epistolam al Agbarum scripserit. A Deinde qualiter Chosroes in altera incursione Edessam obsidere aggressus sit, convicturum se falsi existimans ea quæ a fidelibus jactabantur, Edessam nunquam in potestatem hostium ventu- ram esse. Quod tamen non legitur in ea epistola quam Christus Deus noster ad Agbarum misit, ut studiosi colligere possunt ex Historia Eusebii Pam- phili, qui epistolam illam iisdem plane verbis operi suo inseruit. Ab universis tamen fidelibus ita prædicatur et creditur, ipsoque eventu comproba- tum est, fide scilicet vaticinium ad effectum per- ducente. Nam curn cam urbem expugnare aggressus esset Chosroes, ac sæpenumero in eam irrumpere conatus esset, ingentem præterea agge- rem exstruxisset, qui ipsa urbis mœnia altitudine superabat; innumeras denique alias machinas adhibuisset, tamen re infecta abscessit. Sed rem totam uli gesta est, narrabo. Mandaverat Chosroes militibus suis, ut maximain copiam lignorum ex qualicunque arbore ad obsidionem congererent. Quæ cum dicto citius collecta esset, eam undique in orbem erexit, et in medium congesta humo, recta urbcm versus promovit. Ita paulatim mate- riam simul et aggerem superstruens, et ad urbem propius accedens, in tantam altitudinem opus erexit, et urbis mœnia usque adeo superavit, ut tela ex superiore loco conjiceret in defensores ur- bis qui in muris stabant. Obsessi igitur, cum vi- dissent aggerem montis instar procedentem ad ur- C bem appropinquare, remque eo adductam esse ut hostes pedibus in urbem ingressuri crederentur; primo mane, ex adverso aggeris quemn Romani ag- festam vocant, cuniculos agere instituerunt, atque inde ignem immittere, quo lignis incensis agger in terram rueret. Et opus quidem ipsum absolutum est. Sed cum rogum accendissent, res eis non suc- cessit ex voto, propterea quod ignis viam non ha- bebat, qua posset admisso aere congeriem ligno- ** Euseb. Ilist. lib. 1, cap. 43. * C. C. G. C. VARIE LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. consentiens confirmavit. Totum igitur bunc Evagrii locum ita scribendum existimo : Id est : Et etentus ipse veritatem declaravit, fide scilicet vaticinium aa effectum per- ducente. stophorsono et Savilio, qui pro emenda- runt Sed et quæ proxime sequuntur, corrupta sunt, etc. In manuscripto codice Florentino scribitur, etc. Sed locus adhuc mendo non caret. Scribo itaque: scribere, raptus est, ut legentibus apparet. Savilius quidem ad marginem sui codicis adnotavit, forte scribendum esse quam emendationem confirmat Nicepho- rus in cap. lib. xvi, ubi hunc Evagrii locum ita describit: id est, ut vertit Langus : lies ipsa quoque predictin- Procopius in libro Persicorum, ex quo hæc de- sumpsit Evagrius, ita scribit, pag. 83: Quanam autem ratione a Romanis entstrue- rentur hujusmodi aggesta, optime docet Apollo- dorns in Mechanicis. Quem librum a me nuper in Latinum sermonem conversum, una cum aliis cjusdem argumenti scriptoribus, brevi, Deo dante, in lucem edemus. (53) Πρὸς Αγβαρον ἀπέστειλε. Assentior Chri- D nis ejus fidem, quod vera maxime sit et sibi ipse (53) Ὡς ἔστιν τοὺς φιλοπόνους ἑλεῖν. Mallen (60) Καὶ τὸ πέρας ἐδέξατο. Totus hic locus cor- (61) Όπερ ἀγέστα πρὸς Ῥωμαίων κέκληται. (62) Την θεότευκτον εἰκόνα. Mic Evagrii iecur
PG 86:2749Ἀλλ’ ἡ τῶν ἀνθρώπων σώτειρα τοῦ θεοῦ κηδεμονία, ἡ πρὸ τῆς πληγῆς τὰ φάρμακα πλάττουσα καὶ φιλανθρωπίᾳ τὸ ξίφος τῆς ὀργῆς θήγουσα, ἡ παρ’ αὐτὴν τὴν ἀπόγνωσιν τὴν οἰκείαν ἀνοιγνῦσα συμπάθειαν, Ἐφραίμιον διανέστησε τῆς ἑῴας ἀρχῆς τὰς ἡνίας διέποντα πᾶσαν ἀναζώσασθαι φροντίδα μηδὲν τῶν ἐπιτηδείων ἐπιλιπεῖν τὴν πόλιν. Ὃν κἀντεῦθεν ἀγασάμενοι Ἀντιοχέων παῖδες εἰς ἱερέα ψηφίζονται· καὶ τὸν ἀποστολικὸν λαγχάνει θρόνον ὥσπερ μισθὸν καὶ γέρα τῆς τοσαύτης προνοίας τοῦτον κληρωσάμενος. Πέπονθε καὶ αὖθις ὑπὸ σεισμῶν μετὰ μῆνας τριάκοντα. Τότε καὶ Θεοῦ πόλις ἡ Ἀντιόχου προσηγορεύθη πόλις, καὶ ἄλλης προνοίας πρὸς τοῦ βασιλέως τυχοῦσα.
οὐκ εἰργάσαντο· Αγβάνῳ δὲ Χριστὸς ὁ Θεὸς, ἐπεὶ ἡ αυτον ἰδεῖν ἐπόθει, πέπομφε. Ταύτην τοίνυν τὴν παναγίαν εἰκόνα κατὰ τὴν εἰργασμένην σφίσιν επαγαγοντες διώρυγα, ὕδατί τε ἐπικλύσαντες, ἀπ' αὐτοῦ κατὰ τῆς πυρᾶς καὶ τῶν ξύλων ἀφεῖσαν. Καὶ παραυτίκα τῆς θείας δυνάμεως τῇ πίστει τῶν δεδρακότων ἐπιφοιτησάσης, ὅπερ ἦν ἐκείνοις πρώην ἀδύνατον, ἐξηνύετο, παραυτίκα γὰρ ἐσεδέξαντο την φλόγα τὰ ξύλα, καὶ λόγου θάττον ἀπανθρακωθέντα τοῖς ὑπερτέροις μετεδίδοσαν, ἅπαντα τοῦ πυρὸς ἀμφινεμομένου. Ὡς δὲ τὸν καπνὸν ἀναθρώσκοντα τεθέαντο οἱ τῇ πολιορκία πιεζόμενοι, σοφίζονται τάδε· λαγυνίδας μικρὰς ἀγαγόντες, εφορήσαντες τε θείου ἅμα καὶ στυππείου καὶ τῶν ἄλλων εὐκατα φλέκτων ὑλῶν, κατὰ τῆς καλουμένης ἀγέστας ἀπὸ εσφενδόνιζον, αἴπερ καπνὸν ἀνιεῖσαι, τοῦ πυρὸς τῇ ζύμῃ τῆς βολῆς ἀναφθέντος, τὴν ἐκ τοῦ χώματος ἀναδιδόμενον καπνὸν λανθάνειν παρεσκεύαζον· ὡς πάντας ὑποτοπάζειν τοὺς οὐκ εἰδότας, ἐκ τῶν λαγυ νίδων μᾶλλον καὶ οὐχ ἑτέρωθεν τὸν καπνὸν καθεστά. ναι. Τρίτῃ δ' οὖν ἀπ' ἐκείνης ἡμέρᾳ, ὤφθησαν απ γλωσσίδες τοῦ πυρὸς ἐκ τῆς γῆ, ἀναδιδόμενα:, καὶ τότε συνῆκαν οἱ ἐν τῷ χώματι τῶν Περσῶν μαχ- μένει, ὅποι κακῶν καθεστήκασιν. Ὁ δὲ Χοσρόης ὥσπερ τῇ θείᾳ δυνάμει ἀντιφερόμενος, τοὺς τῶν ὑδάτων ὁλκους, οι πρὸ τῆς πόλεως ἔτυχον ὄντες, κατὰ τῆς πυρᾶς ἀφεὶς, σβεννύειν ταύτην ἐπειρᾶτο. Η δὲ μᾶλλον ὡς ἔλαιον ἢ θεῖον, ἤ τι τῶν ἐξάπτειν ειωθότων, τὸ ὕδωρ δεξαμένη, ἐπὶ μεῖζον ἦρθη μέσ χρις ἂν τὸ πᾶν κατήγαγεν χῶμα, καὶ τέλεον τὴν ἀγέσταν ἀπετέφρωσε. Τότε δ' οὖν ὁ Χοσρόης ἁπά σαις ταῖς ἐλπίσιν ἀπειρηκώς, καὶ διὰ τῶν ἔργων ἐγνωκώς, ὡς πολλὴν ὤφελεν αἰσχύνην, υπου τοπήσας τοῦ πρὸς ἡμῶν πρεσβευομένου Θεοῦ περι έπεσθαι, ἐπὶ τὰ σφέτερα τὴν ἀποπόρευσιν ἐποιεῖτο ἀκλεῶς. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ'. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐν Σεργίου πόλει θαύματος. Λελέξεται δὲ καὶ κατὰ τὴν Σεργίου πολιτῶν (*) ἄλλοτε ὑπὸ Χοσρόου γέγονεν, ἐπεὶ καὶ ἀξιόλογόν ἐστι, καὶ πρέπον ὄντως μνήμῃ ἐς ἀεὶ διασωζομένῃ. Επι έστη καὶ ταύτῃ ὁ Χοσρόης, ἐκπολιορκεῖν αὐτὴν ἐπει- γόμενος. Ὡς δ' οὖν τῶν τειχῶν ἀπεπειρᾶτο, τὰ περὶ τῆς σωτηρίας τῆς πόλεως πρὸς ἑκατέρων ἐλαλεῖτο· καὶ συμβαίνουσιν ὥς τε τὰ ἱερὰ κειμήλια λύτρα τῇ πόλει γενέσθαι, ἐν οἷς καθειστήκει καὶ σταυρὸς ὑπὸ Ἰουστινιανοῦ (63) καὶ Θεοδώρας πεμφθείς. Ως δ' . Σεργιουπολιτών. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER IV. B ” rum apprehendere. Itaque aut inopiam consilii jam redacti, afferunt divinitus fabricatam imaginen, quam non hominum manus effinxerant, sed Chri- stus Deus ad Agbarum miserat, qui ipsum videre magnopere cupiebat. Hanc cum in fossam quain effoderant importassent, aqua asperserunt : ct ex eadem aqua in rogum ac ligna gullas aliquot inje cerunt. Statimque divina potentia fidei illorum opi- tulante, quod prius feri nullo modo poterat, ad exitum perductum est. Nara continuo ligna faminan concepere, et dicto cilius in carbones redacta, cau ad superiora ligna transmisere, igne universa un- dique depascente. Obsessi vero, postquam fumun in sublime erumpentem viderunt, istud commenti sunt. Parvas quasdam lagenas sulphure ac stupa, aliaque materia ad ignem concipiendum aptissima repletas, in aggerem hostium miserunt. Quæ cum ſumum emittere coepissent, igne scilicet ipsa jactio- nis vi accenso, id perficiebant, ut fumuin ex aggere erunipere ignoraretur. Omnes enim qui ejus rei ignari erant, non aliunde quam ex lagenis illis fu- mum prodire suspicabantur. Tertio demum post die, fanmæ ignis ex terra prodeuntes apparuere. Tunc vero Persæ qui ex aggere pugnabant, sen- serunt quo in discrimine positi essent. At Chos- roes, quasi divinæ potentiæ sese opponens, aquæ ductus omnes qui extra civitatem erant, in rogum derivans, eum restinguere conatus est. Sed rogus aquam vice olei, aut sulphuris, aut alterius materiæ C quæ flammam alere solet, admittens, magis magis- que incendebatur, quoadusque aggerem universum pessumdedit, et in favillas ac cinerea redegit. Tunc igitur Chosroes animum penitus despondens, et experimento ipso intelligens magnum se dedecus retulisse, qui sperasset se Deo quem nos colimus superiorem futurum, cum ignominia in regionem suam reversus est. CAP. XXVIII. De miraculo quod factum est Sergiopoli. Referam nunc id quod ab eodem Chosroe, alibi gestum est circa urbem Sergiopolim. Est enim exi- mium, dignumque prorsus quod sempiternæ homi- num memoriæ commendetur. Quippe Chosrocs ad D banc quoque urbem accessit, expugnare eam cu- piens. Cum igitur incusso ariete muros quatere jam ccepisset, oppidani cum eo colloquium inie- runt, servandæ urbis causa. Tandemque inter eos convenit, ut sacra Ecclesiæ vasa pro redemptione VALESII ANNOTATIONES. citatur in septimna synodo ecumenica, pag. et a Barlaam in lib. Contra Latinos. De hac porro imagine non manufacta, quam Christus ad Agba- rum misisse dicitur, Vide Gretserum in libro De imaginibus non manufactis. Cæterum notandum est, nec ab Eusebio in lib. Historiæ ecclesiasticæ, nec a Procopio in obsidione urbis Edessenæ, u- . lam fieri mentionem imaginis a Christo ad Agba- rum regem transmissæ. Solam enim epistolam a Christo ad eum missam esse scribunt per Thaddæum apostolum. VARIORUM. ctim Vide similem phrasin lib. v, cap. 17, initio. (W. LOWTH) Est autem Sergiopolis urbs Syria, in Euphratesia provincia, ad Euphra tem ſluvium; sic a sancto Sergio cive Romano ibi cuin sancto Baccho martyrium passo dicta, Suræ proxima. (Baudrand.) Erat hæc tertia Chosrois in Romanos expeditio, anno 542. (63) Σταυρὸς ὑπὸ Ἰουστινιανού. De hac cruce (3) Την Σεργίου πολιτών. Legendum conjun-
Chapter XXVIIICaput XXVIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἀλλ’ ἐπεὶ τῶν εἰρημένων ἐμνήσθημεν παθημάτων, φέρε καὶ ἕτερα ἄττα τῶν ἀξιολόγων τῷ παρόντι προσθῶμεν πόνῳ, ἅπερ εἰς ἡμᾶς ἐκ τῶν ἱστορησάντων ἐνηνέκται. Ζωσιμᾶς ἀνήρ, γένος Φοῖνιξ, τῆς λεγομένης παραλίας, κώμην Σίνδην πατρίδα κληρωσάμενος διέχουσαν τῆς τῶν Τυρίων οὔτι σταδίους εἴκοσι, τὸν μονήρη διαθλεύων βίον,οὕτως ταῖς τε ἀφέξεσι καὶ μεθέξεσι τῶν τροφῶν καὶ ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς τοῦ βίου τὸν θεὸν εἰσοικισάμενος ὡς μὴ μόνον διορᾶν τὰ μέλλοντα, ἀλλὰ καὶ πάσης ἀπαθείας χάριν λαβεῖν, συνῆν τῶν τινι ἐπισήμων ἀνὰ τὴν Καίσαρος πόλιν, ἣ μιᾶς τῶν Παλαιστινῶν ἡγεῖται· ἦν δὲ ἄρα οὗτος Ἀρκεσίλαος, ἀνὴρ εὐπατρίδης τε καὶ λόγιμος, εὖ τε ἀξιωμάτων καὶ τῶν λοιπῶν τῶν κοσμούντων ἀνδρὸς βίον ἥκων. Οὗτος ὁ Ζωσιμᾶς ἐν τῷ ἀκαρεῖ τῆς Ἀντιόχου πτώσεως ἀθρόον ἐπιστυγνάσας ὀλοφυρόμενός τε καὶ μύχιον ἀνοιμώξας, δάκρυά τε τοσαῦτα σπείσας ὡς καὶ τὴν γῆν ἐπιβρέξαι, θυμιατήριον ἐξῃτήσατο, καὶ πάντα τὸν χῶρον ἐν ᾧ καθειστήκεισαν ἐπιθυμιάσας ἐπὶ γῆς ἑαυτὸν ῥίπτει, προσευχαῖς τε καὶ λιταῖς τὸν θεὸν ἱλεούμενος. Εἶτα πυνθανομένου τοῦ Ἀρκεσιλάου τί ἄρα τὸ οὕτω διαταράξαν εἴη, διαρρήδην εἶπε τὴν ἠχὴν τῆς Ἀντιόχου πτώσεως αὐτίκα τὰ ὦτά οἱ περιβομβῆσαι. Ὥστε τὸν Ἀρκεσίλαον καὶ τοὺς παρατετυχηκότας ἐκπεπληγμένους ἀναγράψαι τὴν ὥραν, εὑρεῖν τε ἐς ὕστερον οὕτως ὡς ὁ Ζωσιμᾶς ἀπεφήνατο. Διὰ τούτου πολλαί τε καὶ ἕτεραι θεοσημεῖαι γεγόνασιν, ὧν τὸ πλῆθος παρείς, ἐπεὶ καὶ κρείττονος εἰπεῖν ἀριθμοῦ τυγχάνουσιν οὖσαι, ἔνια λέξω. Συνήκμαζε τῷ Ζωσιμᾷ ἀνήρ, Ἰωάννης τοὔνομα, ταῖς ἀρεταῖς παραπλήσιος, ἐν Χουζιβᾷ τῇ μάνδρᾳ — κεῖται δὲ πρὸς τῇ ἐσχατιᾷ τῆς χαράδρας ἀνὰ τὸ ἀρκτῷον μέρος τῆς λεωφόρου τῆς φερούσης τοὺς διαπορευομένους ἐξ Ἱεροσολύμων ἐπὶ τὴν Ἱεριχουντίων πόλιν — τὸν μονήρη τε καὶ ἄϋλον διαπαλαίσας βίον, ἐπισκοπήσας δὲ τὴν εἰρημένην μοι Καίσαρος πόλιν. Οὗτος ὁ Ἰωάννης ὁ Χουζιβίτης, ἐπεὶ τὴν Ἀρκεσιλάου τοῦ λελεγμένου μοι γυναῖκα ἠκηκόει θάτερον τοῖν ὀφθαλμοῖν ὑπὸ κερκίδος ἐκκοπέντα, δρομαίως ᾔει πρὸς αὐτὴν τὸ πάθος ἐπισκεψόμενος. Ὡς δ’ οὖν ἐθεάσατο τήν τε κόρην ἐκπεσοῦσαν τέλεόν τε τὸν ὀφθαλμὸν διαρρυέντα, σπόγγον ἐπιτάττει τῶν τινι παρεφομαρτούντων ἰατρῶν ἐνεγκεῖν, εἰσαγαγεῖν τε τὸ διαρρυὲν ὡς ἂν δύναιτο, καὶ τὸν σπόγγον περιθέντα τελαμῶσιν ἀναδῆσαι, οὔτι παρόντος Ἀρκεσιλάου. Ἔτυχε γὰρ τῷ Ζωσιμᾷ παρὼν ἐν τῷ κατ’ αὐτὸν φροντιστηρίῳ, ὅπερ ἐπὶ τῆς Σινδηνῶν ἔκειτο κώμης, διεστώσης τῆς Καίσαρος σταδίους μάλιστα πεντακοσίους. Δρομαῖοι τοίνυν παρὰ τὸν Ἀρκεσίλαον ἐκτρέχουσίν οἱ ταῦτα διαγγέλλοντες. Καθῆστο δὲ πρὸς Ζωσιμᾷ ὁ Ἀρκεσίλαος τὰς διαλέξεις ποιούμενος· ὅπερ ἐπειδὴ διέγνω, διωλύγιον ἀνεκώκυε, καὶ τὰς τρίχας ἐκτίλλων καὶ διασπῶν εἰς οὐρανὸν ἀνέπεμπε. Τοῦ δὲ Ζωσιμᾶ πυνθανομένου τὴν αἰτίαν, τὸ συμβὰν ὁ Ἀρκεσίλαος ἔλεγε ταῖς οἰμωγαῖς καὶ τοῖς δάκρυσι συχνὰ διακοπτόμενος. Ἀφεὶς οὖν τοῦτον ὁ Ζωσιμᾶς αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν εἴς τι δωμάτιον ἐστρέχει ἔνθα τῷ θεῷ, ὡς θεμιτὸν τοῖς τοιούτοις, ἐνετύγχανεν. Μετὰ δ’ αὖ τινα καιρὸν προσελθὼν ἔχαιρέν τε καὶ σεμνὰ μειδιῶν πρὸς Ἀρκεσίλαον ἔλεγε τὴν χεῖρα καταψήχων· Ἄπιθι χαίρων, ἄπιθι· ἡ χάρις τῷ Χουζιβίτῃ δέδοται. Ἰάθη σου τὸ γύναιον, ἄμφω τὼ ὀφθαλμὼ ἔχει, οὐδὲν ἰσχυσάσης τῆς συμφορᾶς ἀφελέσθαι, οὕτω τοῦ Χουζιβίτου βουληθέντος. Ὅπερ καὶ γέγονεν ἀμφοῖν τοῖν δικαίοιν κατὰ ταὐτὸ θαυματουργησάντοιν. Τούτῳ τῷ Ζωσιμᾷ καί ποτε ἐπὶ τὴν Καίσαρος ἰόντι ὀνάριόν τε παρασυρομένῳ ἐν ᾧ τῶν τινά οἱ ἐπιτηδείων ἐπεβέβλητο, λέων ἔπεισι καὶ τὸν ὄνον ἁρπάσας ἀπῄει. Ὁ δὲ Ζωσιμᾶς ἀνὰ τὴν ὕλην εἵπετο μέχρις ὅτου διακορὴς ὁ λέων ἐκ τῆς θοίνης τοῦ ζῴου γέγονε· πρὸς ὃν ἐπιγελάσας ὁ Ζωσιμᾶς φησιν· Ἀλλὰ γάρ, ὦ ἑταῖρε, τὰ τῆς πορείας ἐμοὶ διακέκοπται πάχητί τε ὄντι πόρρω τε τῆς ἡλικίας ἀφιγμένῳ, καὶ μὴ δυναμένῳ νωτοφορεῖν τὰ ἐπὶ τοῦ ζῴου σεσαγμένα. Ἀχθοφορεῖν οὖν ἀνάγκη σε παρὰ τὸν θεσμὸν τῆς φύσεως, εἴπερ ἐθέλεις τῶν ἐντεῦθεν τὸν Ζωσιμᾶν ἀπαλλάττεσθαι καὶ θηρίον αὖθις εἶναι. Ὁ δὲ τοῦ θυμοῦ καθάπαξ ἐπιλελησμένος ὑπέσαινε καὶ τῷ Ζωσιμᾷ προσέτρεχε πράως εὐθύς, καὶ διὰ τοῦ σχήματος ἐβόα τὸ πειθήνιον. Ὧι περιθεὶς ὁ Ζωσιμᾶς τοῦ ὄνου τὸ φορτίον μέχρι τῶν πυλῶν τῆς Καίσαρος ἤγαγε, δεικνὺς τοῦ θεοῦ τὴν δύναμιν καὶ ὡς ἅπαντα τοῖς ἀνθρώποις δοῦλά τε καὶ πειθήνια, ὅταν αὐτῷ ζῶμεν καὶ τὴν δεδομένην ἡμῖν χάριν οὐ παραχαράττομεν. Ἀλλ’ ἵνα μὴ τοῖς πλείοσι τὴν ἱστορίαν παραμηκύνωμεν, ἐπάνειμι ὅθεν τὴν ἐκβολὴν ἐποιησάμην.
οὐκ εἰργάσαντο· Αγβάνῳ δὲ Χριστὸς ὁ Θεὸς, ἐπεὶ ἡ αυτον ἰδεῖν ἐπόθει, πέπομφε. Ταύτην τοίνυν τὴν παναγίαν εἰκόνα κατὰ τὴν εἰργασμένην σφίσιν επαγαγοντες διώρυγα, ὕδατί τε ἐπικλύσαντες, ἀπ' αὐτοῦ κατὰ τῆς πυρᾶς καὶ τῶν ξύλων ἀφεῖσαν. Καὶ παραυτίκα τῆς θείας δυνάμεως τῇ πίστει τῶν δεδρακότων ἐπιφοιτησάσης, ὅπερ ἦν ἐκείνοις πρώην ἀδύνατον, ἐξηνύετο, παραυτίκα γὰρ ἐσεδέξαντο την φλόγα τὰ ξύλα, καὶ λόγου θάττον ἀπανθρακωθέντα τοῖς ὑπερτέροις μετεδίδοσαν, ἅπαντα τοῦ πυρὸς ἀμφινεμομένου. Ὡς δὲ τὸν καπνὸν ἀναθρώσκοντα τεθέαντο οἱ τῇ πολιορκία πιεζόμενοι, σοφίζονται τάδε· λαγυνίδας μικρὰς ἀγαγόντες, εφορήσαντες τε θείου ἅμα καὶ στυππείου καὶ τῶν ἄλλων εὐκατα φλέκτων ὑλῶν, κατὰ τῆς καλουμένης ἀγέστας ἀπὸ εσφενδόνιζον, αἴπερ καπνὸν ἀνιεῖσαι, τοῦ πυρὸς τῇ ζύμῃ τῆς βολῆς ἀναφθέντος, τὴν ἐκ τοῦ χώματος ἀναδιδόμενον καπνὸν λανθάνειν παρεσκεύαζον· ὡς πάντας ὑποτοπάζειν τοὺς οὐκ εἰδότας, ἐκ τῶν λαγυ νίδων μᾶλλον καὶ οὐχ ἑτέρωθεν τὸν καπνὸν καθεστά. ναι. Τρίτῃ δ' οὖν ἀπ' ἐκείνης ἡμέρᾳ, ὤφθησαν απ γλωσσίδες τοῦ πυρὸς ἐκ τῆς γῆ, ἀναδιδόμενα:, καὶ τότε συνῆκαν οἱ ἐν τῷ χώματι τῶν Περσῶν μαχ- μένει, ὅποι κακῶν καθεστήκασιν. Ὁ δὲ Χοσρόης ὥσπερ τῇ θείᾳ δυνάμει ἀντιφερόμενος, τοὺς τῶν ὑδάτων ὁλκους, οι πρὸ τῆς πόλεως ἔτυχον ὄντες, κατὰ τῆς πυρᾶς ἀφεὶς, σβεννύειν ταύτην ἐπειρᾶτο. Η δὲ μᾶλλον ὡς ἔλαιον ἢ θεῖον, ἤ τι τῶν ἐξάπτειν ειωθότων, τὸ ὕδωρ δεξαμένη, ἐπὶ μεῖζον ἦρθη μέσ χρις ἂν τὸ πᾶν κατήγαγεν χῶμα, καὶ τέλεον τὴν ἀγέσταν ἀπετέφρωσε. Τότε δ' οὖν ὁ Χοσρόης ἁπά σαις ταῖς ἐλπίσιν ἀπειρηκώς, καὶ διὰ τῶν ἔργων ἐγνωκώς, ὡς πολλὴν ὤφελεν αἰσχύνην, υπου τοπήσας τοῦ πρὸς ἡμῶν πρεσβευομένου Θεοῦ περι έπεσθαι, ἐπὶ τὰ σφέτερα τὴν ἀποπόρευσιν ἐποιεῖτο ἀκλεῶς. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ'. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐν Σεργίου πόλει θαύματος. Λελέξεται δὲ καὶ κατὰ τὴν Σεργίου πολιτῶν (*) ἄλλοτε ὑπὸ Χοσρόου γέγονεν, ἐπεὶ καὶ ἀξιόλογόν ἐστι, καὶ πρέπον ὄντως μνήμῃ ἐς ἀεὶ διασωζομένῃ. Επι έστη καὶ ταύτῃ ὁ Χοσρόης, ἐκπολιορκεῖν αὐτὴν ἐπει- γόμενος. Ὡς δ' οὖν τῶν τειχῶν ἀπεπειρᾶτο, τὰ περὶ τῆς σωτηρίας τῆς πόλεως πρὸς ἑκατέρων ἐλαλεῖτο· καὶ συμβαίνουσιν ὥς τε τὰ ἱερὰ κειμήλια λύτρα τῇ πόλει γενέσθαι, ἐν οἷς καθειστήκει καὶ σταυρὸς ὑπὸ Ἰουστινιανοῦ (63) καὶ Θεοδώρας πεμφθείς. Ως δ' . Σεργιουπολιτών. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER IV. B ” rum apprehendere. Itaque aut inopiam consilii jam redacti, afferunt divinitus fabricatam imaginen, quam non hominum manus effinxerant, sed Chri- stus Deus ad Agbarum miserat, qui ipsum videre magnopere cupiebat. Hanc cum in fossam quain effoderant importassent, aqua asperserunt : ct ex eadem aqua in rogum ac ligna gullas aliquot inje cerunt. Statimque divina potentia fidei illorum opi- tulante, quod prius feri nullo modo poterat, ad exitum perductum est. Nara continuo ligna faminan concepere, et dicto cilius in carbones redacta, cau ad superiora ligna transmisere, igne universa un- dique depascente. Obsessi vero, postquam fumun in sublime erumpentem viderunt, istud commenti sunt. Parvas quasdam lagenas sulphure ac stupa, aliaque materia ad ignem concipiendum aptissima repletas, in aggerem hostium miserunt. Quæ cum ſumum emittere coepissent, igne scilicet ipsa jactio- nis vi accenso, id perficiebant, ut fumuin ex aggere erunipere ignoraretur. Omnes enim qui ejus rei ignari erant, non aliunde quam ex lagenis illis fu- mum prodire suspicabantur. Tertio demum post die, fanmæ ignis ex terra prodeuntes apparuere. Tunc vero Persæ qui ex aggere pugnabant, sen- serunt quo in discrimine positi essent. At Chos- roes, quasi divinæ potentiæ sese opponens, aquæ ductus omnes qui extra civitatem erant, in rogum derivans, eum restinguere conatus est. Sed rogus aquam vice olei, aut sulphuris, aut alterius materiæ C quæ flammam alere solet, admittens, magis magis- que incendebatur, quoadusque aggerem universum pessumdedit, et in favillas ac cinerea redegit. Tunc igitur Chosroes animum penitus despondens, et experimento ipso intelligens magnum se dedecus retulisse, qui sperasset se Deo quem nos colimus superiorem futurum, cum ignominia in regionem suam reversus est. CAP. XXVIII. De miraculo quod factum est Sergiopoli. Referam nunc id quod ab eodem Chosroe, alibi gestum est circa urbem Sergiopolim. Est enim exi- mium, dignumque prorsus quod sempiternæ homi- num memoriæ commendetur. Quippe Chosrocs ad D banc quoque urbem accessit, expugnare eam cu- piens. Cum igitur incusso ariete muros quatere jam ccepisset, oppidani cum eo colloquium inie- runt, servandæ urbis causa. Tandemque inter eos convenit, ut sacra Ecclesiæ vasa pro redemptione VALESII ANNOTATIONES. citatur in septimna synodo ecumenica, pag. et a Barlaam in lib. Contra Latinos. De hac porro imagine non manufacta, quam Christus ad Agba- rum misisse dicitur, Vide Gretserum in libro De imaginibus non manufactis. Cæterum notandum est, nec ab Eusebio in lib. Historiæ ecclesiasticæ, nec a Procopio in obsidione urbis Edessenæ, u- . lam fieri mentionem imaginis a Christo ad Agba- rum regem transmissæ. Solam enim epistolam a Christo ad eum missam esse scribunt per Thaddæum apostolum. VARIORUM. ctim Vide similem phrasin lib. v, cap. 17, initio. (W. LOWTH) Est autem Sergiopolis urbs Syria, in Euphratesia provincia, ad Euphra tem ſluvium; sic a sancto Sergio cive Romano ibi cuin sancto Baccho martyrium passo dicta, Suræ proxima. (Baudrand.) Erat hæc tertia Chosrois in Romanos expeditio, anno 542. (63) Σταυρὸς ὑπὸ Ἰουστινιανού. De hac cruce (3) Την Σεργίου πολιτών. Legendum conjun-
Chapter XXIXCaput XXIX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2751Εἰσέτι Ἰουστίνου τὴν αὐτοκράτορα διϊθύνοντος ἀρχήν, τὸ νῦν μὲν Δυρράχιον, Ἐπίδαμνος δὲ πάλαι, πέπονθεν ὑπὸ κλόνου τῆς γῆς, ὡσαύτως δὲ καὶ Κόρινθος ἐπὶ τῆς Ἑλλάδος κειμένη, εἶτα καὶ Ἀνάζαρβος τὸ τέταρτον αὐτῆς πάθος, ἣ τοῦ δευτέρου τῶν Κιλίκων ἡγεῖται ἔθνους· ἃς ὁ Ἰουστῖνος πολλοῖς ἀνεκτίσατο χρήμασι. Κατὰ τοὺς αὐτοὺς χρόνους καὶ ἡ Ἔδεσσα πόλις τῆς Ὀσροηνῶν μεγίστη τε καὶ εὐδαίμων τοῖς τοῦ παραρρέοντος Σκίρτου χειμάρρου ὕδασι κατεποντώθη, ὥστε καὶ τὰ πολλὰ τῶν οἰκοδομιῶν παρασυρῆναι καὶ πλῆθος ἀναρίθμητον ἀπολέσθαι, οὓς τὸ ὕδωρ λαβὸν ᾤχετο. Μετεκλήθησαν τοίνυν ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ Ἰουστίνου ἡ Ἔδεσσα καὶ Ἀνάζαρβος, καὶ τούτων ἑκατέρα τῇ αὐτοῦ προσηγορίᾳ κατεκοσμήθησαν.
Α οὖν ἀπεκομίσθη ταῦτα, τοῦ ἱερέως ὁ Πατρός και τῶν σὺν αὐτῷ πεμφθέντων Περσῶν ἀνεπυνθάνετο μή τι ἕτερον εἴη. Τῶνδέ τις οὐκ ειωθότων ἀληθίζεσθαι, φησὶ πρὸς τὸν Χοσρόην καὶ ἕτερα εἶναι κειμήλια απερ πρὸς τῶν πολιτῶν ἀπεκρύβη εὐαρίθμων ὄντων. Ὑπελέλειπτο δὲ χρυσοῦ μὲν ἢ ἀργύρου κειμήλιον τῶν ἐπιφερομένων οὐδὲν, ἑτέρας δὲ προυργιαιτέρας ύλης, καὶ Θεῷ καθάπαξ ἀνεχούσης, τὰ πανάγια λεί ψανα Σεργίου τοῦ ἀθλοφόρου μάρτυρος, ἔν τινι τῶν ἐπιμήκων σοφῶν κείμενα ἐξ ἀργύρου ημφιεσμένη. Ἐπειδὴ δὲ τούτοις πεισθεὶς ὁ Χοσρόης, τῇ πόλει την ὅλον ἐπαφῆκε στρατόν, ἐξαπίνης ἀνὰ τὸν περίβολον ἀσπὶς ἀνεφάνη μυρία, ὑπερμαχοῦσα τῆς πόλεως· ὅπερ οἱ πεμφθέντες πρὸς Χοσρόου θεασάμενοι ἐπαν- ἧκον, τό τε πλῆθος θαυμαζόντες, τήν τε ἐξόπλισιν διηγούμενοι. ὡς δὲ καὶ πάλιν πυθόμενος ἔμαθεν ὁ Χοσρόης ὀλίγους τῇ πόλει κομιδῇ ἐναπομείναι, ἐξω ώρους τε καὶ ἀώρους, της σφριγώσης ἡλικίας ἐκπο- δών γενομένης, ἔγνω τοῦ μάρτυρος εἶναι τὸ θαῦμα· καὶ δείσας, καὶ τὴν Χριστιανῶν πίστιν ἀγάμενος, ἀπῆρε πρὸς τὰ οἰκεῖα. Ον καί φασιν ἐν ταῖς τελευ ταίαις (64), τῆς θείας ἀξιωθῆναι παλιγγενεσίας. ΚΕΦΑΛ. ΚΘ'. Περὶ τοῦ λοιμικού πάθους. ᾿Αφηγήσομαι δὲ καὶ τὰ περὶ τῆς ἐπισκηψάσης νόσου τοῦτο δεύτερον καὶ πεντηκοστὸν ἔτος, μὴ πρό- τερον ἱστορηθὲν (65), κρατησάσης, καὶ πᾶσαν γῆν ἐπινεμηθείσης. Τῆς γὰρ Ἀντιόχου προς Περσῶν ἁλούσης, ἔτεσιν ὕστερον δύο πάθος επεδήμησε λοι μῶδες, ἄν τισι μὲν συμφερόμενον τῷ ὑπὸ Θουκυδί δου γραφέντι. ἔν τισι δὲ, πολλῷ διαλλάττον. Καὶ ἤρχθη μὲν ἐξ Αίθιοπίας, ὡς νῦν ἐλέγετο. Τὴν δὲ πά- Οτι φησὶ περὶ Χοσρόου, ὅπερ ἄλλος τις τῶν ἱστορικῶν οὐκ εἶπεν. μή πρότε τον ιστορηθέν, "Οπερ · ὑποτ' ἦλθεν εἰς ἀκοὴν, δεύτερον καὶ πεντηκοστόν ἔτος νεμούσης την γήν. EVAGRII SCHOLASTICI 2:52 urbis darentur ; in quibus crat crux, quam Justi- mianus ac Theodora eo miserant. His ad Chosroem perlatis, sciscitatur Chosroes ex sacerdote et ex Persis qui una cum illo ad eam rem missi fuerant, nihilne amplius superesset. Tum quidam ex iis qui mentiri consueverant, respondit, alios præterea thesauros esse, ab oppidanis, qui pauci admodum crant, occultatos. Porro ex sacris thesauris qui comportabantur, aureum quidem vel argenteum vas nullam relictum fuerat, sed allerius praestan- tioris materia, ac Deo prorsus dicals : sanctissi- mæ scilicet reliquiæ invicti martyris Sergii, in oblonga quadam arca argento cooperta reconditæ. His inductus Chosroes, cum universum exercitum urbi admovisset, repente per omnem ambitum mu- rorum innumerabilis visa est militum multitudo cum clypeis urbem defendentium. Quo conspecto, bi qui a Chosroe missi fuerant, reversi sunt, et numerum et armaturæ genus non sine admiratione referentes. Chosroes vero, postquam iterum sci- scitatus paucos admodum in urbe remansisse didi- cit, eosque aut senes aut parvulos, robustis videli- cet omnibus e medio sublatis : hujus miraculi auctorem esse martyrem intellexit. Atque ob id metu perculsus, admiratusque Christianorum fidem in regnum suum reversus est. Aiunt etiam il- lum sub exitum vitæ, sacro regenerationis lavacro initiatum fuisse. CAP. XXIX. De pestilenti morbo. Sed et pestem illam commemorabo quæ iisdem temporibus ingruit, et quæ duobus jam et quin- quaginta annis, quod nunquam antea accidisse legitur, grassala est, et universum prope terra- rum orbem depasta. Etenim biennio post captam a Persis Antiochiam, pestilens morbus grassari cœ- pit, aliquatenus quidem similis illi quem describit Thucydides, aliquatenus autem dispar. Et initium Thucyd. 1. 1, § 48. B C VALESII ANNOTATIONES. aurea quam Chosroes ex Sergiopolitanorum Ec- clesia pro redemptionis pretio obtulerat, loquitur Theophylactus Simocatta, in lib. v Historie, cap. 13, ubi etiam Chosroes, hujus de quo Evagrius loquitur, nepos, diserte testatur crucem illam in honorem Sergii martyris a Justiniano imperatore missam fuisse Sergiopolim, et in Ecclesia sancti Sergii collocatam. ptimo codice Florentino hæc ad marginem ascri- D μta sunt: id est Nola Evagrium de Chosroe dicere id, quod nemo alius historiæ Scriptor commemoravit: eum scilicet sub exitum vitæ sacra- mentum baptismi suscepisse. tur articulus postpositivus, hoc modo: etc. Idque confirmat Nicephorus, qui hunc Evagrii locum ita descripsit: Nulla certe pestis 'tandiu grassata esse memoratur. Coepisse autem traditur hæc lues anno post consulatun Basilii, qui fuit annus Christi [Sic edit. Paris. Scribe tamen 541, eo enim anno consulatum gessit Basilius, ut patet ex sequentibus], ut testantur Victor Thu- nonensis in Chronico, et continuator Marcellini comitis. Victor quidem Iunon. de hac peste ita scribit: Horum exordia malorum generalis orbis terrarum mortalitas sequitur, et inguinum perse- cutione major pars populorum necatur. Continua- tor autem Marcellini sic babet : Indictione 6, anno secundo post consulatum Basilii, mortalitas magna Italiam devastat, Oriente jam et Illyrico peræque at- tritis. Et Victor quidem consentire videtur cum Marcellino, eam pestem anno secundo post consu- latum Basilii coepisse scribens, quemadmodum tradit Marcellinus. Dissentit tamen revera unius anni spatio. Annus enim secundus post consulatuni Basilii apud Victorem Tunonensem, idem est ac annus primus post consulatum Basilii, Christi vi- delicet 542. Quippe Victor Tuhonensis annum post consulatuin cujuslibet consulis proxime in- sequentem, perpetuo secundum appellat, non pri- mum; sicut pluribus exemplis probari potest. Porro Evagrius noster Victoris Tunonensis sen- tentiam sequi videtur. Ait enim Evagrius, luem illam coepisse biennio post captam a Persis Antio- chiam. Antiochia vero expugnata est a Persis. Justino juniore consule, anno Natalis Dominici 540, ut scribunt Marcellinus et Marius in Chronico, Baronius tamen pestem coepisse contendit anno Christi 544. [Haec pestis grassari coepit anno Chri- sti 541, aut insequenti, juxta computam Ant. Pagii ad am. 544. p. 6.] (64) υν και φασιν ἐν ταῖς τελευταίαις. In (65) Μὴ πρότερον ιστορηθέν. Addendus vide-
Τούτῳ τῷ Ἰουστίνῳ ὄγδοον ἔτος τῆς βασιλείας ἄγοντι ἐννέα τε μῆνας πρός τισιν ἡμέραις, Ἰουστινιανὸς ἀδελφιδοῦς αὐτοῦ συμβασιλεύει, ἀναρρηθεὶς τῇ πρώτῃ τοῦ Ξανθικοῦ ἤγουν Ἀπριλίου μηνός, ἀνὰ τὸ πέμπτον καὶ ἑβδομηκοστὸν καὶ πεντακοσιοστὸν ἔτος τοῦ χρηματισμοῦ τῆς Ἀντιοχείας. Καὶ τούτων ὧδε προελθόντων, Ἰουστῖνος μεθίσταται τῆς ἐντεῦθεν βασιλείας, ὑπελθὼν τὴν τέλειον ἡμέραν ἀνὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τοῦ Λώου, τοῦ καὶ Αὐγούστου μηνός, συμβασιλεύσας μὲν Ἰουστινιανῷ μῆνας τέσσαρας, τὰ ὅλα δὲ ἔτη τὴν αὐτοκράτορα διανύσας ἀρχὴν ἐννέα πρός τισιν ἡμέραις. Ἰουστινιανοῦ δὲ μόνου τὴν ὅλην ἀρχὴν τῆς Ῥωμαίων ἐπικρατείας περιθεμένου, ἤδη τε τῆς ἐν Χαλχηδόνι συνόδου κηρυττομένης ἀνὰ τὰς ἁγιωτάτας ἐκκλησίας κελεύσμασιν Ἰουστίνου, καθά μοι διήγηται, ἔτι τὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως ἔν τισι τῶν ἐπαρχιῶν περιεδονεῖτο, καὶ μάλιστά γε κατὰ τὴν βασιλέως καὶ κατὰ τὴν Ἀλεξάνδρου πόλιν· τῆς μὲν βασιλίδος τὴν ἐπισκοπὴν πρυτανεύοντος Ἀνθίμου, τῆς δὲ Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας ἡγουμένου Θεοδοσίου. Ἄμφω τε γὰρ τὴν μίαν καὶ μόνην ἐδοξαζέτην φύσιν.
Α οὖν ἀπεκομίσθη ταῦτα, τοῦ ἱερέως ὁ Πατρός και τῶν σὺν αὐτῷ πεμφθέντων Περσῶν ἀνεπυνθάνετο μή τι ἕτερον εἴη. Τῶνδέ τις οὐκ ειωθότων ἀληθίζεσθαι, φησὶ πρὸς τὸν Χοσρόην καὶ ἕτερα εἶναι κειμήλια απερ πρὸς τῶν πολιτῶν ἀπεκρύβη εὐαρίθμων ὄντων. Ὑπελέλειπτο δὲ χρυσοῦ μὲν ἢ ἀργύρου κειμήλιον τῶν ἐπιφερομένων οὐδὲν, ἑτέρας δὲ προυργιαιτέρας ύλης, καὶ Θεῷ καθάπαξ ἀνεχούσης, τὰ πανάγια λεί ψανα Σεργίου τοῦ ἀθλοφόρου μάρτυρος, ἔν τινι τῶν ἐπιμήκων σοφῶν κείμενα ἐξ ἀργύρου ημφιεσμένη. Ἐπειδὴ δὲ τούτοις πεισθεὶς ὁ Χοσρόης, τῇ πόλει την ὅλον ἐπαφῆκε στρατόν, ἐξαπίνης ἀνὰ τὸν περίβολον ἀσπὶς ἀνεφάνη μυρία, ὑπερμαχοῦσα τῆς πόλεως· ὅπερ οἱ πεμφθέντες πρὸς Χοσρόου θεασάμενοι ἐπαν- ἧκον, τό τε πλῆθος θαυμαζόντες, τήν τε ἐξόπλισιν διηγούμενοι. ὡς δὲ καὶ πάλιν πυθόμενος ἔμαθεν ὁ Χοσρόης ὀλίγους τῇ πόλει κομιδῇ ἐναπομείναι, ἐξω ώρους τε καὶ ἀώρους, της σφριγώσης ἡλικίας ἐκπο- δών γενομένης, ἔγνω τοῦ μάρτυρος εἶναι τὸ θαῦμα· καὶ δείσας, καὶ τὴν Χριστιανῶν πίστιν ἀγάμενος, ἀπῆρε πρὸς τὰ οἰκεῖα. Ον καί φασιν ἐν ταῖς τελευ ταίαις (64), τῆς θείας ἀξιωθῆναι παλιγγενεσίας. ΚΕΦΑΛ. ΚΘ'. Περὶ τοῦ λοιμικού πάθους. ᾿Αφηγήσομαι δὲ καὶ τὰ περὶ τῆς ἐπισκηψάσης νόσου τοῦτο δεύτερον καὶ πεντηκοστὸν ἔτος, μὴ πρό- τερον ἱστορηθὲν (65), κρατησάσης, καὶ πᾶσαν γῆν ἐπινεμηθείσης. Τῆς γὰρ Ἀντιόχου προς Περσῶν ἁλούσης, ἔτεσιν ὕστερον δύο πάθος επεδήμησε λοι μῶδες, ἄν τισι μὲν συμφερόμενον τῷ ὑπὸ Θουκυδί δου γραφέντι. ἔν τισι δὲ, πολλῷ διαλλάττον. Καὶ ἤρχθη μὲν ἐξ Αίθιοπίας, ὡς νῦν ἐλέγετο. Τὴν δὲ πά- Οτι φησὶ περὶ Χοσρόου, ὅπερ ἄλλος τις τῶν ἱστορικῶν οὐκ εἶπεν. μή πρότε τον ιστορηθέν, "Οπερ · ὑποτ' ἦλθεν εἰς ἀκοὴν, δεύτερον καὶ πεντηκοστόν ἔτος νεμούσης την γήν. EVAGRII SCHOLASTICI 2:52 urbis darentur ; in quibus crat crux, quam Justi- mianus ac Theodora eo miserant. His ad Chosroem perlatis, sciscitatur Chosroes ex sacerdote et ex Persis qui una cum illo ad eam rem missi fuerant, nihilne amplius superesset. Tum quidam ex iis qui mentiri consueverant, respondit, alios præterea thesauros esse, ab oppidanis, qui pauci admodum crant, occultatos. Porro ex sacris thesauris qui comportabantur, aureum quidem vel argenteum vas nullam relictum fuerat, sed allerius praestan- tioris materia, ac Deo prorsus dicals : sanctissi- mæ scilicet reliquiæ invicti martyris Sergii, in oblonga quadam arca argento cooperta reconditæ. His inductus Chosroes, cum universum exercitum urbi admovisset, repente per omnem ambitum mu- rorum innumerabilis visa est militum multitudo cum clypeis urbem defendentium. Quo conspecto, bi qui a Chosroe missi fuerant, reversi sunt, et numerum et armaturæ genus non sine admiratione referentes. Chosroes vero, postquam iterum sci- scitatus paucos admodum in urbe remansisse didi- cit, eosque aut senes aut parvulos, robustis videli- cet omnibus e medio sublatis : hujus miraculi auctorem esse martyrem intellexit. Atque ob id metu perculsus, admiratusque Christianorum fidem in regnum suum reversus est. Aiunt etiam il- lum sub exitum vitæ, sacro regenerationis lavacro initiatum fuisse. CAP. XXIX. De pestilenti morbo. Sed et pestem illam commemorabo quæ iisdem temporibus ingruit, et quæ duobus jam et quin- quaginta annis, quod nunquam antea accidisse legitur, grassala est, et universum prope terra- rum orbem depasta. Etenim biennio post captam a Persis Antiochiam, pestilens morbus grassari cœ- pit, aliquatenus quidem similis illi quem describit Thucydides, aliquatenus autem dispar. Et initium Thucyd. 1. 1, § 48. B C VALESII ANNOTATIONES. aurea quam Chosroes ex Sergiopolitanorum Ec- clesia pro redemptionis pretio obtulerat, loquitur Theophylactus Simocatta, in lib. v Historie, cap. 13, ubi etiam Chosroes, hujus de quo Evagrius loquitur, nepos, diserte testatur crucem illam in honorem Sergii martyris a Justiniano imperatore missam fuisse Sergiopolim, et in Ecclesia sancti Sergii collocatam. ptimo codice Florentino hæc ad marginem ascri- D μta sunt: id est Nola Evagrium de Chosroe dicere id, quod nemo alius historiæ Scriptor commemoravit: eum scilicet sub exitum vitæ sacra- mentum baptismi suscepisse. tur articulus postpositivus, hoc modo: etc. Idque confirmat Nicephorus, qui hunc Evagrii locum ita descripsit: Nulla certe pestis 'tandiu grassata esse memoratur. Coepisse autem traditur hæc lues anno post consulatun Basilii, qui fuit annus Christi [Sic edit. Paris. Scribe tamen 541, eo enim anno consulatum gessit Basilius, ut patet ex sequentibus], ut testantur Victor Thu- nonensis in Chronico, et continuator Marcellini comitis. Victor quidem Iunon. de hac peste ita scribit: Horum exordia malorum generalis orbis terrarum mortalitas sequitur, et inguinum perse- cutione major pars populorum necatur. Continua- tor autem Marcellini sic babet : Indictione 6, anno secundo post consulatum Basilii, mortalitas magna Italiam devastat, Oriente jam et Illyrico peræque at- tritis. Et Victor quidem consentire videtur cum Marcellino, eam pestem anno secundo post consu- latum Basilii coepisse scribens, quemadmodum tradit Marcellinus. Dissentit tamen revera unius anni spatio. Annus enim secundus post consulatuni Basilii apud Victorem Tunonensem, idem est ac annus primus post consulatum Basilii, Christi vi- delicet 542. Quippe Victor Tuhonensis annum post consulatuin cujuslibet consulis proxime in- sequentem, perpetuo secundum appellat, non pri- mum; sicut pluribus exemplis probari potest. Porro Evagrius noster Victoris Tunonensis sen- tentiam sequi videtur. Ait enim Evagrius, luem illam coepisse biennio post captam a Persis Antio- chiam. Antiochia vero expugnata est a Persis. Justino juniore consule, anno Natalis Dominici 540, ut scribunt Marcellinus et Marius in Chronico, Baronius tamen pestem coepisse contendit anno Christi 544. [Haec pestis grassari coepit anno Chri- sti 541, aut insequenti, juxta computam Ant. Pagii ad am. 544. p. 6.] (64) υν και φασιν ἐν ταῖς τελευταίαις. In (65) Μὴ πρότερον ιστορηθέν. Addendus vide-
PG 86:2753Ἰουστινιανὸς μὲν οὖν τῶν ἐν Καλχηδόνι συνεληλυθότων καὶ τῶν παρ’ αὐτῶν ἐκτεθειμένων μάλα γεννικῶς ἀντείχετο, Θεοδώρα δὲ ἡ τούτου σύνοικος, τῶν μίαν φύσιν λεγόντων· εἴτε καὶ τῶν ἀληθῶς οὕτως ἐχόντων — ἡνίκα γὰρ ὁ περὶ πίστεως πρόκειται λόγος, πατέρες τε πρὸς παῖδας, παῖδές τε αὖ πρὸς τοὺς φύντας διΐστανται, γυνή τε πρὸς τὸν ἴδιον γαμέτην, ἀνήρ τε αὖ πάλιν πρὸς τὴν ἰδίαν γαμετήν — , εἴτε καὶ κατά τινα συγκείμενοι οἰκονομίαν ἵν’ ὁ μὲν τῶν λεγόντων δύο φύσεις ἐπὶ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν μετὰ τὴν ἕνωσιν ἀντέχηται, ἡ δὲ τῶν πρεσβευόντων μίαν φύσιν. Ὅμως δ’ οὖν ἀλλήλοις οὐκ ἐνεδίδοσαν· ἀλλ’ ὁ μὲν τῶν ἐν Χαλχηδόνι συντεθειμένων μάλα σπουδαίως ἀντελαμβάνετο, ἡ δὲ μετὰ τῶν ἀπ’ ἐναντίας ἰοῦσα τῶν λεγόντων μίαν φύσιν παντοίως προενόει, καὶ τούς γε ἡμεδαποὺς περιέθαλπεν καὶ τοὺς ἀλλοδαποὺς μεγάλοις χρήμασιν ἐδεξιοῦτο. Ἣ καὶ πείθει τὸν Ἰουστινιανὸν μετάπεμπτον Σευῆρον ποιήσασθαι.
Β σαν ἀμοιβαδόν περιέδραμεν οἰκουμένην, οὐδένας ἀν- θρώπων οἶμαι ἀπειράτους τοῦ νοσήματος καταλελοι πής. Καὶ ἔνιαι μὲν πόλεις ἐπὶ τοσοῦτον κατεσχέθη- σαν, ἄχρι καὶ τοῦ παντάπασι κενὰς οἰκητέρων γε- νέσθαι. Ἔστι δὲ οὗ ἐπιλαβόμενον τὸ πάθος, κου- φότερον μετῆλθεν. Οὔτε δὲ κατὰ περίοδόν τινα τε ταγμένην ἐνέσκηπτεν, οὔτε αὖ ἐπισκήψαν, ὁμοίως ἀπεχώρει. Αλλά τινας μὲν τόπους χειμῶνος ἀρχο μένου κατεῖχεν, ἑτέρους δὲ ἦρος διατελοῦντος, ἄλ λους θερίζοντος (66), ἐνιαχῆ δὲ καὶ μετοπώρου προϊόντος. Καὶ ἔστιν ἔνθα μέρους πόλεως άψάμενον, τῶν γε ἄλλων ἀπήλλακτο μερῶν· καὶ πολλάκις ἦν ἰδεῖν ἐν οὐ νοσούσῃ πόλει, ἐνίας οἰκίας ἐς ὑπερβολὴν φθειρομένας. Εστι δὲ οὗ μιᾶς ἡ δύο φθαρεισῶν οι κιῶν, τὸ λοιπὸν τῆς πόλεως ἀπαθὲς μεμενήκει. Ως δέ γε ἐς τὸ ἀκριβὲς ἐπισκέψαντες κατειλήφαμεν, αἱ ἀπαθεῖς μείνασαι οἰκίαι κατὰ τὸν ἐφεξῆς ἐνιαυτὸν μόναι ἐπεπόνθεσαν. Τὸ δὲ πάντων παραδοξότερον, τοῦτο ἦν, ὅτι εἴ γε συνέβαινε τῶν εἰλημμένων πόλεων οικήτορας ετέρωθι διάγειν ἔνθα τὸ πάθος οὐκ ἐπ- έσκηψε, κἀκεῖνοι μόνοι τοῖς παθήμασιν ἡλίσκοντο, οἱ ἐκ τῶν κρατηθεισῶν πόλεων ἐν ταῖς ἀπαθέσι πόλεσι διαιτώμενοι. Καὶ ταῦτα μὲν πολλάκις ἐν ταῖς περι όδοις τῶν κύκλων τῶν καλουμένων επινεμήσεων, ταῖς πόλεσι καὶ τοῖς ἑτέροις εγίνοντο τόποις. Μάλι- στα δὲ πανολεθρία σχεδὸν τοῖς ἀνθρώποις ἐπέπιπτεν, ἐν ᾗ δευτέρῳ ἔτει (67) τῆς πεντεκαιδεκαετηρί- δος τοῦ κύκλου. Ὡς καὶ ἐμὲ τὸν ταῦτα συγγρά- ψαντα (συνεῖδον γὰρ καὶ τὰ κατ᾽ ἐμὲ παρυφάναι τῇ ιστορία, τα πρόσφορα τοῖς πρόσφοροις ἁρμόζων) κατ' ἀρχὰς μὲν οὖν τοῦ τοιούτου πάθους ληφθῆναι τοῖς καλουμένοις βουδῶσιν, ἐς χαμαιδιδασκάλου (68) ἔτι φοιτῶντα· ἀποβαλεῖν δὲ ἐν τοῖς διαφόρως ἐπισκήψασι τοιούτοις πάθεσι, πολλούς τε τῶν ἐξ ἐμοῦ προελθόν- των, καὶ γαμετὴν καὶ τῆς λοιπῆς συγγενείας, οἰκέ τας τε καὶ χωρίτας (69) παμπόλλους· ὥσπερ τῶν πύκλων τῶν ἐπινεμήσεων τὰς ἐς ἐμὲ συμφοράς με ριζομένων. Οτε δ᾽ οὖν ταῦτα ἔγραφον, ὄγδοον καὶ πεντηκοστὸν τῆς ἡλικίας (70) ἄγων ἔτος, οὐ πρόσω λους θέρους ὄντος, ἐν τῷ δευτέρῳ ἔτει, ἐς χαμαιδι- δασκάλου ἔτι φοιτώντα Εt χωρίται χωρικοί ανεχώρησαν, τὰ πλήθη τῶν χωρικῶν. ᾗ δευτέρῳ ἔτει. Γερ ἐν τῷ δευτέρω έτει. HISTORIA ECCLESIASTICE LIBER IV. B omnem vero terrarum orbem per quasdam vices peragravit, nullos, ut opinor, mortales intactos re- linquens. Ac nonnullæ quidem urbes ea calamitate adeo vexatæ sunt, ut incolis penitus vacuæ rema- nerent. In quibusdam autem locis, quæ occupa♥ e- rat, levius perstrinxit. Neque vero certa quadam anni tempestate incumbebat hæc lues: nec post- quam incubuisset, simili modo recedebat. Sed nonnulla quidem loca initio hiemis occupavit : alia verno tempore: quædam æstate, alia procedente autumno. Et in aliis quidem urbibus, cum aliquas partes attigisset, a reliquis abstinuit. Ac spenu- mero cernere licebat, in urbe quæ non ægrotaret, quasdam familias funditus interire. Alicubi vero, una aut altera familia consumpta, reliqua civitas A quidem sumpsit ex Ethiopia, ut tunc ferebatur : (y) intacta remansit. Cæterum ut re attentius conside- rata observavimus, familiæ illæ quæ intactæ re- manserant, sequente anno solæ hanc calamitatem expertæ sunt, Istud vero præ reliquis omnibus sin- gulari admiratione dignum fuit, quod si qui forte cives earum urbium quas pestis illa corripuerat, alibi degerent in locis in quæ lucs illa minime in- cubuerat, soli hoc morbo corripiebantur illi, qui ex urbibus pestilenua infectis oriundi, in intactis ci- vitatibus morabantur. Et hæc quidem sæpe tum in urbibus, tum aliis in locis eveniebant, labentibus circulis quos vulgo indictiones appellant. Præ- cipue tamen auno secundo uniuscujusque indictio- nis, exitialis pernicies generi humano incumbebat. Adeo ut me quoque qui ista scribo (visum enin est ea quoque quæ ad me spectant, huic historiæ intexere, congrua locis congruis inserendo), me, inquam, dum grammaticorum scholas adhuc fre- quentarem sub pestis illius exordium, lues ingui- naria corripuerit: et in morbis illis qui diverso tempore incubuerunt, tum multos ex liberis meis, tum uxorem el cognatos complures amiseriin, ser- vos item et rusticos quamplurimos: indictionum VALESII ANNOTATIONES. C quemadmodum legitur apud Nicephorum in cap. lib. xVII. qni emendarunt quemadmo- dum legitur apud Nicephorum. Ita certe Savilius in margine sui codicis emendavit, et hancnotam adjicit, anno Christi 539. Putavit scilicet Savilius, Evagrium his verbis significare pestem illam præcipue gras- satam esse indictione secunda. Verum Evagrius id non dicit, neque enim pestis illa adhuc grassari cceperat anno Christi 559. ld ergo tantum dicit Eva- grius, anno secundo cujusque indictionis pestem illam gravius solito incubuisse. bus Florent. et Tell. scriptum inveni quod est elegantius. sic Joquitur Evagrius supra in cap. hujus libri, ubi se scholam grammaticorum frequentasse scri- bit eo tempore, quo Antiochia a Chosroe expu- gnata est, id est anno Christi 540. D colonos, enim sunt rustici, seu coloni, qui etiam dicuntur, ut notavi ad cap. lib. vi Historiæ ecclesiastica Eusebii. Sic certe Theo- phanes in Chronico, pag. 139, de Dioscori junioris electione loquens: inquit, Ubi Anastasius Bibliothecarius recte vertit, multitudinem rusticorum. Ex hoc loco natalis Evagrii facile deprehendi po- test. Nam cum in hujus capitis exordio dixerit, tunc cum ista scriberet, pestis illius annum fuisse secundum et quinquagesimum: nunc vero asserit se, dum hæc scriberet, annum ætatis egisse octa- vum et quinquagesimum, necessario conficitur illum in lucem editum fuisse sex annis ante pestis hujus exordium. Porro pestis illa exorta est anno post consulatum Basilii, sen duobus annis post excidium urbis Antiochiæ, ut supra dixit Evagrius . Natus est igitur Evagrius anno Christi 536, aut 537. VARIORUM. (y) 'E+ (W. Lowry.) (66) "Αλλους θερίζοντος. Scribendum puto ἄλ- (69) Οικέτας τε καὶ χωρίτας. Id est, servos et (67) Εν ᾗ δευτέρω έτει. Assentior viris doctis, (68) Ες χαμαιδιδασκάλους. In optimis codici- (70) Ογδοον καὶ πεντηκοστόν τῆς ἡλικίας.
Σώζονται τοίνυν ἐπιστολαὶ Σευήρου πρός τε Ἰουστινιανὸν πρός τε Θεοδώραν· δι’ ὧν ἔστι λαβεῖν ὡς κατ’ ἀρχὰς τὴν πρὸς τὴν βασίλειον ὁδὸν διανεβάλετο μεθ’ ὃ τὸν Ἀντιοχείας καταλέλοιπε θρόνον· ὕστερον μέντοι κατείληφε ταύτην. Καὶ γέγραφεν ὡς ἐπειδὴ πρὸς τὴν βασιλέως ἐγεγόνει ἐνέτυχέ τε τῷ Ἀνθίμῳ καὶ τῆς παραπλησίας οἱ δόξης εὕρηκε αὐτὸν καὶ τῆς εἰς τὸν θεὸν νομίσεως, πέπεικε τῆς καθέδρας ἐκστῆναι. Γέγραπται δὲ αὐτῷ τὰ περὶ τούτων πρὸς Θεοδόσιον τὸν τὴν Ἀλεξανδρέων ἐπισκοποῦντα πόλιν· ἐν οἷς καὶ μεγαλαυχεῖ ὡς τὸν αὐτὸν Ἄνθιμον πέπεικεν, ὡς εἴρηται, τῆς ἐπὶ γῆς δόξης καὶ τῆς οἰκείας καθέδρας τὰ τοιαῦτα προκρῖναι δόγματα. Φέρονται δὲ καὶ Ἀνθίμου πρὸς Θεοδόσιον ἐπιστολαὶ περὶ τούτων, Θεοδοσίου τε αὖ πρὸς Σευῆρον καὶ Ἄνθιμον, ἃς παρίημι καταλιμπάνων τοῖς ἐντυγχάνειν ταύταις βουλομένοις, ἵνα μὴ πλῆθος ἄπειρον ἐπεισκυκλήσω τῷ παρόντι πόνῳ. Ὅμως δ’ οὖν ὡς ἀντικρὺ τῶν βασιλέως κελευσμάτων ἰόντες καὶ μὴ δεχόμενοι τὰ ἐν Καλχηδόνι συντεθειμένα, ἄμφω τῶν οἰκείων ἐξηλαθέτην θρόνων, καὶ τὸν μὲν Ἀλεξανδρείας Ζωΐλος διαδέχεται, τὸν δὲ τῆς βασιλείας Ἐπιφάνιος· ὡς ἐν ἁπάσαις λοιπὸν ταῖς ἐκκλησίαις ἀναφανδὸν κηρύττεσθαι τὴν ἐν Καλχηδόνι σύνοδον, καὶ μηδένα τολμᾶν ταύτην ἀναθέματι περιβάλλειν, τοὺς δὲ μὴ ταῦτα οὕτως ἔχοντας διὰ μυρίων συνελαύνεσθαι τρόπων πρὸς τὴν τοιαύτην ἰέναι συγκατάθεσιν. Γέγραπται δ’ οὖν Ἰουστινιανῷ νομοθεσία ἐν ᾗ τὸν Σευῆρον καὶ Ἄνθιμον σὺν ἑτέροις ἀνατεθεμάτικεν, ποιναῖς τε μεγίσταις ὑποτέθεικε τοὺς τὰ ἐκείνων πρεσβεύοντας δόγματα· ὡς ἐξ ἐκείνου περὶ μὲν τὰς ἑκασταχῆ διακειμένας ἐκκλησίας οὐδὲν ἔτι διερρωγὸς μεῖναι, ἀλλὰ τούς τε ἑκάστης διοικήσεως πατριάρχας ἀλλήλοις συμβαίνειν, τούς τε τῶν πόλεων ἐπισκόπους τοῖς ἰδίοις ἐξάρχοις ἕπεσθαι· καὶ τέσσαρας συνόδους ἐπὶ τῶν ἐκκλησιῶν κηρύττεσθαι, πρώτην μὲν τὴν ἐν Νικαίᾳ, εἶτα τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει, τρίτην τὴν ἐν Ἐφέσῳ τὸ πρότερον, τετάρτην τὴν ἐν Καλχηδόνι. Γέγονε δὲ καὶ πέμπτη σύνοδος κατὰ κέλευσιν Ἰουστινιανοῦ, περὶ ἧς τὰ πρόσφορα ἐν τοῖς προσφόροις ἐρῶ καιροῖς, τέως τῶν ἀνὰ μέρος πραχθέντων ὑπὸ τοῖς αὐτοῦ χρόνοις λόγου τε ἀξίων καθεστώτων τῇ παρούσῃ συνυφαινομένων ἱστορίᾳ.
Β σαν ἀμοιβαδόν περιέδραμεν οἰκουμένην, οὐδένας ἀν- θρώπων οἶμαι ἀπειράτους τοῦ νοσήματος καταλελοι πής. Καὶ ἔνιαι μὲν πόλεις ἐπὶ τοσοῦτον κατεσχέθη- σαν, ἄχρι καὶ τοῦ παντάπασι κενὰς οἰκητέρων γε- νέσθαι. Ἔστι δὲ οὗ ἐπιλαβόμενον τὸ πάθος, κου- φότερον μετῆλθεν. Οὔτε δὲ κατὰ περίοδόν τινα τε ταγμένην ἐνέσκηπτεν, οὔτε αὖ ἐπισκήψαν, ὁμοίως ἀπεχώρει. Αλλά τινας μὲν τόπους χειμῶνος ἀρχο μένου κατεῖχεν, ἑτέρους δὲ ἦρος διατελοῦντος, ἄλ λους θερίζοντος (66), ἐνιαχῆ δὲ καὶ μετοπώρου προϊόντος. Καὶ ἔστιν ἔνθα μέρους πόλεως άψάμενον, τῶν γε ἄλλων ἀπήλλακτο μερῶν· καὶ πολλάκις ἦν ἰδεῖν ἐν οὐ νοσούσῃ πόλει, ἐνίας οἰκίας ἐς ὑπερβολὴν φθειρομένας. Εστι δὲ οὗ μιᾶς ἡ δύο φθαρεισῶν οι κιῶν, τὸ λοιπὸν τῆς πόλεως ἀπαθὲς μεμενήκει. Ως δέ γε ἐς τὸ ἀκριβὲς ἐπισκέψαντες κατειλήφαμεν, αἱ ἀπαθεῖς μείνασαι οἰκίαι κατὰ τὸν ἐφεξῆς ἐνιαυτὸν μόναι ἐπεπόνθεσαν. Τὸ δὲ πάντων παραδοξότερον, τοῦτο ἦν, ὅτι εἴ γε συνέβαινε τῶν εἰλημμένων πόλεων οικήτορας ετέρωθι διάγειν ἔνθα τὸ πάθος οὐκ ἐπ- έσκηψε, κἀκεῖνοι μόνοι τοῖς παθήμασιν ἡλίσκοντο, οἱ ἐκ τῶν κρατηθεισῶν πόλεων ἐν ταῖς ἀπαθέσι πόλεσι διαιτώμενοι. Καὶ ταῦτα μὲν πολλάκις ἐν ταῖς περι όδοις τῶν κύκλων τῶν καλουμένων επινεμήσεων, ταῖς πόλεσι καὶ τοῖς ἑτέροις εγίνοντο τόποις. Μάλι- στα δὲ πανολεθρία σχεδὸν τοῖς ἀνθρώποις ἐπέπιπτεν, ἐν ᾗ δευτέρῳ ἔτει (67) τῆς πεντεκαιδεκαετηρί- δος τοῦ κύκλου. Ὡς καὶ ἐμὲ τὸν ταῦτα συγγρά- ψαντα (συνεῖδον γὰρ καὶ τὰ κατ᾽ ἐμὲ παρυφάναι τῇ ιστορία, τα πρόσφορα τοῖς πρόσφοροις ἁρμόζων) κατ' ἀρχὰς μὲν οὖν τοῦ τοιούτου πάθους ληφθῆναι τοῖς καλουμένοις βουδῶσιν, ἐς χαμαιδιδασκάλου (68) ἔτι φοιτῶντα· ἀποβαλεῖν δὲ ἐν τοῖς διαφόρως ἐπισκήψασι τοιούτοις πάθεσι, πολλούς τε τῶν ἐξ ἐμοῦ προελθόν- των, καὶ γαμετὴν καὶ τῆς λοιπῆς συγγενείας, οἰκέ τας τε καὶ χωρίτας (69) παμπόλλους· ὥσπερ τῶν πύκλων τῶν ἐπινεμήσεων τὰς ἐς ἐμὲ συμφοράς με ριζομένων. Οτε δ᾽ οὖν ταῦτα ἔγραφον, ὄγδοον καὶ πεντηκοστὸν τῆς ἡλικίας (70) ἄγων ἔτος, οὐ πρόσω λους θέρους ὄντος, ἐν τῷ δευτέρῳ ἔτει, ἐς χαμαιδι- δασκάλου ἔτι φοιτώντα Εt χωρίται χωρικοί ανεχώρησαν, τὰ πλήθη τῶν χωρικῶν. ᾗ δευτέρῳ ἔτει. Γερ ἐν τῷ δευτέρω έτει. HISTORIA ECCLESIASTICE LIBER IV. B omnem vero terrarum orbem per quasdam vices peragravit, nullos, ut opinor, mortales intactos re- linquens. Ac nonnullæ quidem urbes ea calamitate adeo vexatæ sunt, ut incolis penitus vacuæ rema- nerent. In quibusdam autem locis, quæ occupa♥ e- rat, levius perstrinxit. Neque vero certa quadam anni tempestate incumbebat hæc lues: nec post- quam incubuisset, simili modo recedebat. Sed nonnulla quidem loca initio hiemis occupavit : alia verno tempore: quædam æstate, alia procedente autumno. Et in aliis quidem urbibus, cum aliquas partes attigisset, a reliquis abstinuit. Ac spenu- mero cernere licebat, in urbe quæ non ægrotaret, quasdam familias funditus interire. Alicubi vero, una aut altera familia consumpta, reliqua civitas A quidem sumpsit ex Ethiopia, ut tunc ferebatur : (y) intacta remansit. Cæterum ut re attentius conside- rata observavimus, familiæ illæ quæ intactæ re- manserant, sequente anno solæ hanc calamitatem expertæ sunt, Istud vero præ reliquis omnibus sin- gulari admiratione dignum fuit, quod si qui forte cives earum urbium quas pestis illa corripuerat, alibi degerent in locis in quæ lucs illa minime in- cubuerat, soli hoc morbo corripiebantur illi, qui ex urbibus pestilenua infectis oriundi, in intactis ci- vitatibus morabantur. Et hæc quidem sæpe tum in urbibus, tum aliis in locis eveniebant, labentibus circulis quos vulgo indictiones appellant. Præ- cipue tamen auno secundo uniuscujusque indictio- nis, exitialis pernicies generi humano incumbebat. Adeo ut me quoque qui ista scribo (visum enin est ea quoque quæ ad me spectant, huic historiæ intexere, congrua locis congruis inserendo), me, inquam, dum grammaticorum scholas adhuc fre- quentarem sub pestis illius exordium, lues ingui- naria corripuerit: et in morbis illis qui diverso tempore incubuerunt, tum multos ex liberis meis, tum uxorem el cognatos complures amiseriin, ser- vos item et rusticos quamplurimos: indictionum VALESII ANNOTATIONES. C quemadmodum legitur apud Nicephorum in cap. lib. xVII. qni emendarunt quemadmo- dum legitur apud Nicephorum. Ita certe Savilius in margine sui codicis emendavit, et hancnotam adjicit, anno Christi 539. Putavit scilicet Savilius, Evagrium his verbis significare pestem illam præcipue gras- satam esse indictione secunda. Verum Evagrius id non dicit, neque enim pestis illa adhuc grassari cceperat anno Christi 559. ld ergo tantum dicit Eva- grius, anno secundo cujusque indictionis pestem illam gravius solito incubuisse. bus Florent. et Tell. scriptum inveni quod est elegantius. sic Joquitur Evagrius supra in cap. hujus libri, ubi se scholam grammaticorum frequentasse scri- bit eo tempore, quo Antiochia a Chosroe expu- gnata est, id est anno Christi 540. D colonos, enim sunt rustici, seu coloni, qui etiam dicuntur, ut notavi ad cap. lib. vi Historiæ ecclesiastica Eusebii. Sic certe Theo- phanes in Chronico, pag. 139, de Dioscori junioris electione loquens: inquit, Ubi Anastasius Bibliothecarius recte vertit, multitudinem rusticorum. Ex hoc loco natalis Evagrii facile deprehendi po- test. Nam cum in hujus capitis exordio dixerit, tunc cum ista scriberet, pestis illius annum fuisse secundum et quinquagesimum: nunc vero asserit se, dum hæc scriberet, annum ætatis egisse octa- vum et quinquagesimum, necessario conficitur illum in lucem editum fuisse sex annis ante pestis hujus exordium. Porro pestis illa exorta est anno post consulatum Basilii, sen duobus annis post excidium urbis Antiochiæ, ut supra dixit Evagrius . Natus est igitur Evagrius anno Christi 536, aut 537. VARIORUM. (y) 'E+ (W. Lowry.) (66) "Αλλους θερίζοντος. Scribendum puto ἄλ- (69) Οικέτας τε καὶ χωρίτας. Id est, servos et (67) Εν ᾗ δευτέρω έτει. Assentior viris doctis, (68) Ες χαμαιδιδασκάλους. In optimis codici- (70) Ογδοον καὶ πεντηκοστόν τῆς ἡλικίας.
PG 86:2755Γέγραπται δὲ Προκοπίῳ τῷ ῥήτορι τὰ κατὰ Βελισάριον συγγράφοντι, ὡς Καβάδης ὁ Περσῶν βασιλεὺς Χοσρόῃ τῷ παιδὶ νεωτέρῳ τῶν ἄλλων υἱῶν ὄντι περιθεῖναι τὴν βασιλείαν βουληθείς, ἅμα Χοσρόῃ βουλεύει ὥστε τῷ βασιλεῖ Ῥωμαίων εἰς θετὸν υἱὸν ἐπιδοῦναι τὸν Χοσρόην, ἵνα ἐντεῦθεν ἀσφαλέστατα τὰ τῆς ἀρχῆς αὐτῷ διατεθείη. Ἐπειδὴ τοίνυν τούτων διήμαρτον εἰσηγήσει Πρόκλου, ὃς παρεδρεύων Ἰουστινιανῷ κυαίστωρ καθειστήκει, ἐπὶ μείζω τὴν πρὸς Ῥωμαίους ἔχθραν ἐξήγαγον. Φιλοπονώτατα τοιγαροῦν κομψῶς τε καὶ λογίως ἐκτέθειται τῷ αὐτῷ Προκοπίῳ ἃ δὴ πέπρακται ὑπὸ Βελισαρίῳ στρατηγοῦντι τῶν ἑῴων δυνάμεων Ῥωμαίοις τε καὶ Πέρσαις πρὸς ἀλλήλους πολεμοῦσι. Πρώτην μὲν οὖν νίκην ἀναγράφει Ῥωμαίων περὶ τὰ χωρία Δάρας τε καὶ Νισίβεως, Βελισαρίου Ἑρμογένους τε αὖ τὰ Ῥωμαίων στρατόπεδα διακοσμούντων. Οἷς ἐπισυνάπτει καὶ ὅσα κατὰ τὴν Ἀρμενίων γέγονε χώραν, οἷά τε κατὰ τὴν Ῥωμαίων εἰργάσατο γῆν Ἀλαμούνδαρος τῶν Σκηνιτῶν βαρβάρων ἡγούμενος· ὃς καὶ Τιμόστρατον τὸν Ῥουφίνου ἀδελφὸν σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν στρατιώταις ἐζώγρησε, καὶ χρημάτων ὕστερον μεγάλων ἀπέδοτο.
τούτων δύο χρόνων (71) (3), ή η τετράκις ἐπισκή πολλοῖς τε. Β ψαντος τοῦ πάθους ἀνὰ τὴν Αντιόχου, ἐπεὶ τέταρτος ἀπ' ἀρχῆς διῆλθε κύκλος (72), ἀπέβαλον θυγατέρα, τῶν προτέρων ἄνευ, καὶ τὸν ἐξ αὐτῆς προελθόντα. Τὸ δὲ πάθος ἐκ διαφόρων νοσημάτων συνέκειτο. Ἐνίοις μὲν γὰρ ἐκ τῆς κεφαλῆ; αρχόμενον, καὶ ὀφθαλμοὺς αἱματώδεις, καὶ οἰδαίνον πρόσωπον ἀπερ γαζόμενον, ἐς τὸν λαιμὸν κατήει, καὶ τὸν ἁλισκόμε μενον ἐξ ἀνθρώπων ἀπέπεμπεν. Αλλοις φύσις γα στρὸς ἐγίνετο. Τισὶ δὲ βουδῶνες ἐπανίσταντο, πυ ρεττοί τε ἔνθεν ἐξαίσιοι· καὶ διήμεροι, ἢ τριταίο: ἔθνησκον, ἴσα τοῖς μηδὲν πεπονθότι φρονοῦντες τε καὶ τὸ σῶμα συγκείμενοι. Ετεροι παράφοροι γινό μενοι, τὸν βίον ἀπετίθεσαν· καὶ ἄνθρακες δὲ ἐξαλ λόμενοι, τοὺς ἀνθρώπους ἠφάνιζον. Ἔστι δὲ οὗ καὶ ἅπαξ καὶ δίς τινες κρατηθέντες καὶ διαφυγόντες, αὖθις κρατηθέντες ἀπώλλυντο. Καὶ τὰ ἐς τὰς μετα- λήψεις δὲ διάφορα, καὶ λόγον ὑπερβαίνοντα. Οἱ μὲν γὰρ τῷ συνεῖναι μόνον καὶ συνδιαιτᾶσθαι ἐφθείροντο· οἱ δὲ καὶ προσαψάμενοι μόνον· οἱ δὲ, καὶ εἴσω του οικήματος γενόμενοι· ἄλλοι δὲ κατὰ ἀγοράν. Ενιοι δὲ ἐν νοσουσῶν πόλεων πεφευγότες, ἀπαθεῖς με με νήκασι, τοῖς οὐ νοσοῦσι τῆς νόσου μεταδόντες. Οἱ δὲ τὸ παράπαν οὐχ ἥλωσαν πολλοῖς δὲ συνδιαιτη θέντες νοσοῦσι, καὶ πολλῶν οὐ νοσούντων μόνον, ἀλλὰ καὶ τετελευτηκότων προσαψάμενοι· οἱ δὲ, καὶ σπουδὴν ὅπως ἀπώλλυντο διὰ τὴν παίδων ἢ οἰκιῶν πανολεθρίαν ποιούμενοι, καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα ένα αλινδηθέντες τοῖς νοσοῦσιν, ὅμως ὥσπερ ἀνταγωνιζο μένου τοῦ πάθους πρὸς τὴν βουλήν, οὐκ ἐκρατήσαν. Ενεμήθη τοίνυν, ώς μοι λέλεκται, μέχρι τοῦ δεῦρο δύο καὶ πεντήκοντα χρόνους τοῦτο τὸ πάθος, ἅπαν τα τα πρώην νικήσαν. Φιλόστρατος γὰρ θαυμά ζει (73) ὅτιγε πεντεκαίδεκα ὁ κατ' αὐτὸν ἐκράτησε λοιμός. Καὶ τὰ ἑξῆς δὲ ἄδηλα, ἐκεῖσε ἰόντα, οὗ ὁ Θεὸς εὐδοκήσει, ὁ καὶ τὰς αἰτίας ἐξεπιστάμενος, καὶ που φέρονται. Ἐγὼ δὲ ὅθεν ἐξέβην επάνειμι, καὶ τὰ λοιπὰ τῶν Ἰουστινιανοῦ φράσω. Φιλόστρατος γὰρ θαυμάζει, EVAGRII SCHOLASTICI circulis calamitates mcas inter se quodammodo A partientibus. Quo igitur tempore ista scribebam, annum agens ætatis octavum et quinquagesimum, ante hos duos annos, cum Antiochiam hic morbus quater jam invasisset: quatuor si quidem indictio- num circuli ab exordio hujus mali præterierant : præter superius à me commemoratos, fil´am quo · que amiseram, et nepotem ex ea prognatum. Porro lues illa ex diversis morbis conflata erat. Nam in nonnullis, a capite exorsa, oculos sanguinolentos et · vultum tumidum efliciebat. Deinde in guttur de- scendens, quemcunque corripuisset, e medio tulle- bat. Aliis profluvium ventris contingebat. Quibus- dam abscessus in inguine exorti, et graves inde febres accessere, et intra biduum fere aut t:iduum moriebantur, mente ac corpore perinde frmi, ac si nihil mali pašgi essent. Alii mente capti animam exhalabant. Carbunculi quoque ex corpore erum- pentes, multis vitam ademero. Sed et nonnulli, cum semel atque iterum hoc morbo correpti eva- sissent, postea eadem ægritudine tentali occubuere. Modus vero contrahendi morbi nultiplex fuit, et rationem omnem superans. Alii enim eo solum quod simul versati essent, aut in iisdem ædibus manerent, interierunt. Nonnulli cum alligissent tantum, aut in domum ingressi essent. Quidam in medio foro eam labem contrahebant. Non- nulli cum ex urbibus ea labe infectis aufugissent, ipsi quidem intacti remanserunt, aliis vero qui sani erant, morbum intulere. Quidam licet cum multis co morbo laborantibus mansissent, nec ægros so- Jum, verum etiam mortuos teligissent, nullumn ta- men morbum contraxere. Alii cum propter libero- rum ac necessariorum suorum internecionem modis omnibus studerent ut ipsi quoque exstinguerentur, atque idcirco cum ægris assidue versarentur: ta- men, morbo voluntati eorum quodammodo reluc- tante, nullatenus correpti sunt. Cæterum lues ista C. C. C VARIE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. Duobus his postremis annis nondum elapsis. Quod non monerem, nisi utrumque interpretem in hu- jus loci versione lapsum esse animadvertissem. Nam Musculus quidem ita vertit: Cum autem ista scriberem, et annum ætatis quinquagesimum octa- vum agerem, et duo ista temporis spatia nondum elapsa essent, etc. Christophorsonus vero ita inter- pretatur: Cum autem ista scriberem, quinquagesimo octavo anno scilicet ætatis, non biennio ante, etc. Melius dixisset, Intra hoc postremum biennium. sic intelligenda sunt, non quasi quatuor solidæ indictiones transactæ fuerint a pestis illius exordio, ad eum annum quo ista scribebat Evagrius. Quatuor enim indictiones solidæ annos efficiunt sexaginta. Atqui supra dixit Evagrius, tunc cum D ista scriberet, annum fuisse pestilentiæ illius se- cundum et quinquagesimum. Non igitur de indi- ctionibus solidis accipienda sunt hæc verba. Nam pestilentia grassari cœpit in Oriente, indictione quinta, anno post consulatum Basilii, qui fuit an- nus Christi 540. [Hic iterum in numeris peccavit edit. Paris.; quippe exarandum erat 542, ut patct ibid.] A quo si quinquaginta et duos annos ordine numeraveris, fiel annus Christi 594. Florentino et Telleriano scribitur: quod tamen non probo. Quisnam auteni sit hic Philostratus de quo loquitur Evagrius, et ubinam istud scripserit, incertum est. Philostratus Atheniensis historicus memoratur a Georgio Syn- cello in Chronico, anno primo imperii Aureliani. VARIORUM. xos vertit; uti vox sumitur infra in hoc capite; et lib. v, cap. 12, 13; vi, cap. 23; ita vox Chal- daica 'ry annos significat. Dan. iv, ; vu, 25. (W. LOWTH.) (71) Οὐ πρόσω τούτων δύο χρόνων. id est, (72) Τέταρτος ἀπ' ἀρχῆς διῆλθε κύκλος. Hec (73) Φιλόστρατος δὲ θαυμάζει. In codicibus (2) Οὐ πρόσω δύο χρόνων. Recte Valesius an-
PG 86:2757Περιπαθῶς διέξεισι καὶ τὴν τοῦ λελεγμένου μοι Ἀλαμουνδάρου καὶ Ἀζαρέθου κατὰ τῆς Ῥωμαίων γῆς ἔφοδον, ὅπως τε τούτοις τὴν ἄφοδον ἐπὶ τὰ σφέτερα ποιουμένοις, πρὸς βίας τοῦ οἰκείου στρατοῦ ἐπὶ ταῖς ᾐόσι τοῦ Εὐφράτου Βελισάριος συνεπλάκη ἐπικειμένης τῆς πασχαλίας ἡμέρας, καὶ ὅπως ὁ Ῥωμαίων διεφθάρη στρατὸς τῶν Βελισαρίου βουλευμάτων οὐκ ἀνασχόμενος, ὅπως τε Ῥουφῖνος καὶ Ἑρμογένης τὴν καλουμένην ἀπέραντον εἰρήνην πρὸς Πέρσας διέθηκαν. Οἷς ἐπάγει τὴν ἀνὰ τὸ Βυζάντιον γενομένην τῶν δημοτῶν στάσιν, ᾗ προσηγορίαν τὸ σύνθεμα τῶν δήμων δέδωκε· τὸ Νίκα γὰρ ἐπίκλησιν καλοῦσι, τοῦτο τῶν δήμων ἀλλήλοις συναφθέντων σύνθεμα δόντων τῆς εἰς ἀλλήλους γνώσεως. Καθ’ ἣν Ὑπάτιός τε καὶ Πομπήϊος ἐβιασθήτην μὲν ὑπὸ τῶν δήμων πρὸς τὴν τυραννίδα, ἑκατέρω δὲ πρὸς τῶν στρατιωτῶν κελεύσμασιν Ἰουστινιανοῦ τὴν κεφαλὴν ἀποθεμένω κατεποντωθήτην, τῶν δήμων ἑσσηθέντων· ὅτε καὶ τριάκοντα χιλιάδας ἐν τῷ πόνῳ τούτῳ φησὶν ὁ Προκόπιος ἀνθρώπων ἀπολέσθαι.
ΚΕΦΑΛ. Δ΄. Περὶ τῆς φιλοχρηματίας, καὶ ἀπληστίας Ιου- στινιανοῦ. Ὁ Ἰουστινιανὸς ἦν μὲν χρημάτων άπληστος, καὶ τῶν ἀλλοτρίων οὕτως ἐκτόπως εραστής, ὡς καὶ ὑπο ήκοον ἅπαν χρυσίου πιπράσκειν τοῖς τε τὰς ἀρχὰς ἐπιτροπεύουσι, τοῖς τε τους φόρους εκλέγουσι, καὶ τοῖς ὅσοι ἀπ' οὐδεμιᾶς αἰτίας ῥάπτειν ἐπιβουλάς τοῖς ἀνθρώποις ἐθέλουσι. Πολλοὺς δὲ καὶ ἀναρίθμους τῶν τὰ πολλὰ κεκτημένων, προφάσεις απροφασίστους ἐπιχρώσας, τὰς οὐσίας ἁπάσας ἐζημίωσεν. Ἂν δὲ καὶ γυνὴ ἑταιριζομένη εποφθαλμιῶσαν τῳ, ὁμιλίαν τινὰ ἢ μίξιν ἀνέπλασεν, εὐθὺς ἅπαντα φροῦδα τὰ τῶν νόμων καθίστατο, καὶ τὸν Ἰουστινιανὸν προσο εταιρισαμένη τοῦ ἀτόπου κέρδους, ὅλον τὸν πλοῦτον τοῦ συκοφαντηθέντος, οἴκοι μετεσκευάσατο. Καὶ ἀφειδὴς δὲ χρημάτων ὑπῆρχεν· ὥστε καὶ πολλοὺς ἁγίους, καὶ ἑκασταχοῦ ναούς μεγαλοπρεπείς (74) ἀναστῆσαι, ἄλλους τε εὐαγεῖς οἴκους ἐς ἐπιμέλειαν ἀνδρῶν τε καὶ γυναίων Δώρων τε καὶ ἐξώρων, καὶ τῶν ὑπὸ νοσημάτων ποικίλων ενοχλουμένων συντά ξεις τε μεγάλας αποκληρῶσαι, ὅθεν δέοι ταῦτα για νεσθαι· πρᾶξαι τε καὶ ἄλλα μυρία εὐσεβῆ καὶ Θεῷ ἀρέσχοντα, εἴπερ ἐξ οἰκείων δ' εν οἱ τούτων ἐργά ται, καὶ καθαρὰς τὰς σφῶν πράξεις καρποφορίεν. ΚΕΦΑΛ. ΛΑ. Περὶ τοῦ μεγάλου ναοῦ τῆς ᾿Αγίας Σοφίας, καὶ τῶν Ἁγίων Αποστόλων. Ανέστησε δὲ καὶ κατὰ τὴν Κωνσταντίνου, πολ- τοὺς μὲν ἐς κάλλος ἐξησκημένους τῷ Θείῳ καὶ τοῖς ἁγίοις σηκούς. Εδομήσατο δὲ μέγα τι καὶ ἀπαρά βλητον χρῆμα, οὐχ ἱστορηθὲν πώποτε, τὸν μέγιστον τῆς ἐκκλησίας νηόν (α), εὐπρεπῆ τε καὶ ἔξοχον, καὶ λόγου δύναμιν ἐκβαίνοντα. Καὶ πειράσομαι δὲ ὡς ἂν οἷός τε ώ, χωρογραφῆσαι τὸ τέμενος. Θόλος ἐστὶν ὁ τῶν ἀνακτόρων νηός, τέτταρσι μετεωριζομένη ψα λίσιν, ἐς τοσοῦτον ὕψος ἐπαιρομένη, ώς ένερθε μὲν τοῖς ἀτενίζουσι δυσέφικτον εἶναι τοῦ ἡμισφαιρίου τὴν ἀποπεράτωσιν· ύπερθε δὲ τοὺς γινομένους μη Β΄ Ὥστε καὶ πολλοὺς ἁγίους καὶ μεγαλοπρεπεῖς ἑκασταχού ναοὺς ἀναστῆσαι. (α) Τῆς ἐκκλησίας νηόν. τῆς ᾿Αγίας Σοφίας ναόν. Αγίαν Σοφίαν, HISTORIA ECCLESIASTICE LIBER IV. per duos et quinquaginta annos, ut jam dixi, ad hoc usque tempus grassata est, cunetas quæ prius grassatæ sunt lues supergressa. Nam Philostratus quidem miratur, quod sua ætate pestis quindecim annis grassata sit. Quænam autem posthæc eventura sint, incertum est, cum eo ferantur quo visum fuerit Deo, qui et causas rerum et eventus cognovit. Ego vero illuc unde digressus sum revertar, et reliquas res gestas Justiniani commemorabo. CAP. XXX. De inexplebili avaritia Justiniani. Fuit quidem Justinianus inexplebilis avaritiæ, et alieni usque adeo appetens, ut universas pro- vincias imperii Romani accepta pecunia venderet magistratibus, et tributorum exactoribus, et iis qui absque ulla causa insidias hominibus struere solent. Multos præterea, ac pæne innumerabiles qui opibus alluclant, concinnatis calumniis omni patrimonio spoliavit. Quod si quæ mulier corpore quæstum faciens, consuetudinem aut stuprum ali- cui falso objecisset, bonis ejus inhians, statim leges omnes ac jura violabantur, et modo Justinia- num turpis lucri participem ascivisset, universas opes ejus qui calumnia appetitus fuerat, in domumn suam transferebat. Idem tamen in expendenda pe- cunia admodum largus fuit : adeo ut multas sacras ædes et magnificas passim ecclesias ædificaret. Multas præterea religiosas domos ad curandos viros ac mulieres, tam senes, quam parvulos, et eos qui variis morbis conflictabantur, exstruxit: nec me- diocres reditus ad eam rem deputavit. Innumera quoque alia gessit admodum pia, Deoque accepta, dummodo ji qui hæc agunt, ex propriis facultatibus ea opera perâciant, et actus suos puros, tanquam sacrificium, offerant Deo. C CAP. XXXI. De magna ecclesia Sancta Sophiæ, et Sanctorum Apostolorum. Idem Constantinopoli, cum alias sacras ædes miræ pulchritudinis in honorem Dei ac sanctorum construxit: tum magnum illud et incomparabile opus, cujusmodi nullum unquam fuisse memoratur : maximam scilicet ecclesiam Sanctæ Sophiæ, deco- ram ac præcellentem, et quæ vim dicendi omnemi longe superat. Ejus tamen singulas partes, quoad possum, describere conabor. Ædes sanctuarii, te- studo est quatuor fornicibus in sublime erecta: in tantam altitudinem sublata, ut ex inferiore quidem Loco aspicientes, hemisphærii fastigium difficile pos- VALESI ANNOTATIONES. Henricus Savilius particulam xal in suo codice expunxit. Eam tamen hic retinendam esse censeo, transpositis tantum vocabulis hoc modo: VARIORUM. Interpres legisse vide tur Hujus ecclesiæ ædili- calio ad ann. referenda est. Nimirum in sedi- tione ab Hyeptio, Pompeio et Probo adversus Ju- stinianum isto anno concitata (de qua vid. supra c. 13). Ecclesia Major incendio absumpta est. Novam itaque et longe ampliorem ædificavit _Ju- stinianus, et sanctæ Sopbiæ dedicavit, anno 557, mense Decembri, cum sex fere anni intercessissent D inter prioris ecclesiæ conflagrationem, et nova dedicationem. Vid Ant. Pagi ad aun. 552, n. 7, et ad ann. 537, n. 5. (W. LOWTH.) Hujus ecclesiæ nominis rationem reddit Paulus Diaconus lib. XVIII, initio, his verbis: Exstruxit idem princeps intra Constantinopolim urbem ipsi Domino, qui est Sapientia Dei Patris, templum, quod Gra:co vocabulo id est, Sanctam Sapicne tiam nominavit. (74) Καὶ ἑκασταχοῦ ναούς μεγαλοπρεπείς.
Chapter XXX · Chapter XXXICaput XXX · Caput XXXI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τῷ αὐτῷ τὰ κατὰ Βανδίλους γράφοντι μέγιστα τέθειται καὶ μνήμης ἐς ἀεὶ διασωζομένης ἄξια, ἃ λέξων ἔρχομαι. Ὀνώριχος τὴν βασιλείαν ἐκ Γιζερίχου διαδεξάμενος, τά τε Ἀρείου θρησκεύων, ὠμότατα διετίθετο ἀμφὶ τοὺς ἐν Λιβύῃ Χριστιανοὺς τοὺς τὰ ὀρθὰ πρεσβεύοντας δόγματα, βιαζόμενος εἰς τὴν Ἀρειανῶν μετατίθεσθαι δόξαν· καὶ τούς τε μὴ ὑπείκοντας πυρί τε καὶ μυρίαις θανάτων ἰδέαις ἔφθειρεν, ἐνίους δὲ τὰς γλώσσας ἀφείλετο. Τούτους καὶ τῇ θέᾳ παραλαβεῖν ὁ Προκόπιος ἔφη πρὸς τὴν βασιλέως γενομένους πόλιν αὐτόσε διαδράντας, ἐντυχεῖν τε αὐτοῖς ἴσα τοῖς μηδὲν πεπονθόσι φθεγγομένοις· καὶ τὰς μὲν γλώσσας ἐξ αὐτοῦ τοῦ πυθμένος ἀνακεκάρθαι, τὴν δὲ φωνὴν αὐτοῖς ἔναρθρον εἶναι καὶ εὔσημα διαλέγεσθαι, θαῦμα καινόν τε καὶ παράδοξον· ὧν καὶ Ἰουστίνου διάταξις μνημονεύει. Ἐξ ὧν καὶ δύο παρωλισθησάτην, ὡς ὁ αὐτὸς ἀναγράφει Προκόπιος. Ἐπειδὴ γὰρ γυναιξὶν ὁμιλεῖν ἐβουληθήτην, τὴν φωνὴν ἀφῃρέθησαν, τοῦ μαρτυρίου τῆς χάριτος αὐτοῖν μηκέτι παραμεινάσης.
ΚΕΦΑΛ. Δ΄. Περὶ τῆς φιλοχρηματίας, καὶ ἀπληστίας Ιου- στινιανοῦ. Ὁ Ἰουστινιανὸς ἦν μὲν χρημάτων άπληστος, καὶ τῶν ἀλλοτρίων οὕτως ἐκτόπως εραστής, ὡς καὶ ὑπο ήκοον ἅπαν χρυσίου πιπράσκειν τοῖς τε τὰς ἀρχὰς ἐπιτροπεύουσι, τοῖς τε τους φόρους εκλέγουσι, καὶ τοῖς ὅσοι ἀπ' οὐδεμιᾶς αἰτίας ῥάπτειν ἐπιβουλάς τοῖς ἀνθρώποις ἐθέλουσι. Πολλοὺς δὲ καὶ ἀναρίθμους τῶν τὰ πολλὰ κεκτημένων, προφάσεις απροφασίστους ἐπιχρώσας, τὰς οὐσίας ἁπάσας ἐζημίωσεν. Ἂν δὲ καὶ γυνὴ ἑταιριζομένη εποφθαλμιῶσαν τῳ, ὁμιλίαν τινὰ ἢ μίξιν ἀνέπλασεν, εὐθὺς ἅπαντα φροῦδα τὰ τῶν νόμων καθίστατο, καὶ τὸν Ἰουστινιανὸν προσο εταιρισαμένη τοῦ ἀτόπου κέρδους, ὅλον τὸν πλοῦτον τοῦ συκοφαντηθέντος, οἴκοι μετεσκευάσατο. Καὶ ἀφειδὴς δὲ χρημάτων ὑπῆρχεν· ὥστε καὶ πολλοὺς ἁγίους, καὶ ἑκασταχοῦ ναούς μεγαλοπρεπείς (74) ἀναστῆσαι, ἄλλους τε εὐαγεῖς οἴκους ἐς ἐπιμέλειαν ἀνδρῶν τε καὶ γυναίων Δώρων τε καὶ ἐξώρων, καὶ τῶν ὑπὸ νοσημάτων ποικίλων ενοχλουμένων συντά ξεις τε μεγάλας αποκληρῶσαι, ὅθεν δέοι ταῦτα για νεσθαι· πρᾶξαι τε καὶ ἄλλα μυρία εὐσεβῆ καὶ Θεῷ ἀρέσχοντα, εἴπερ ἐξ οἰκείων δ' εν οἱ τούτων ἐργά ται, καὶ καθαρὰς τὰς σφῶν πράξεις καρποφορίεν. ΚΕΦΑΛ. ΛΑ. Περὶ τοῦ μεγάλου ναοῦ τῆς ᾿Αγίας Σοφίας, καὶ τῶν Ἁγίων Αποστόλων. Ανέστησε δὲ καὶ κατὰ τὴν Κωνσταντίνου, πολ- τοὺς μὲν ἐς κάλλος ἐξησκημένους τῷ Θείῳ καὶ τοῖς ἁγίοις σηκούς. Εδομήσατο δὲ μέγα τι καὶ ἀπαρά βλητον χρῆμα, οὐχ ἱστορηθὲν πώποτε, τὸν μέγιστον τῆς ἐκκλησίας νηόν (α), εὐπρεπῆ τε καὶ ἔξοχον, καὶ λόγου δύναμιν ἐκβαίνοντα. Καὶ πειράσομαι δὲ ὡς ἂν οἷός τε ώ, χωρογραφῆσαι τὸ τέμενος. Θόλος ἐστὶν ὁ τῶν ἀνακτόρων νηός, τέτταρσι μετεωριζομένη ψα λίσιν, ἐς τοσοῦτον ὕψος ἐπαιρομένη, ώς ένερθε μὲν τοῖς ἀτενίζουσι δυσέφικτον εἶναι τοῦ ἡμισφαιρίου τὴν ἀποπεράτωσιν· ύπερθε δὲ τοὺς γινομένους μη Β΄ Ὥστε καὶ πολλοὺς ἁγίους καὶ μεγαλοπρεπεῖς ἑκασταχού ναοὺς ἀναστῆσαι. (α) Τῆς ἐκκλησίας νηόν. τῆς ᾿Αγίας Σοφίας ναόν. Αγίαν Σοφίαν, HISTORIA ECCLESIASTICE LIBER IV. per duos et quinquaginta annos, ut jam dixi, ad hoc usque tempus grassata est, cunetas quæ prius grassatæ sunt lues supergressa. Nam Philostratus quidem miratur, quod sua ætate pestis quindecim annis grassata sit. Quænam autem posthæc eventura sint, incertum est, cum eo ferantur quo visum fuerit Deo, qui et causas rerum et eventus cognovit. Ego vero illuc unde digressus sum revertar, et reliquas res gestas Justiniani commemorabo. CAP. XXX. De inexplebili avaritia Justiniani. Fuit quidem Justinianus inexplebilis avaritiæ, et alieni usque adeo appetens, ut universas pro- vincias imperii Romani accepta pecunia venderet magistratibus, et tributorum exactoribus, et iis qui absque ulla causa insidias hominibus struere solent. Multos præterea, ac pæne innumerabiles qui opibus alluclant, concinnatis calumniis omni patrimonio spoliavit. Quod si quæ mulier corpore quæstum faciens, consuetudinem aut stuprum ali- cui falso objecisset, bonis ejus inhians, statim leges omnes ac jura violabantur, et modo Justinia- num turpis lucri participem ascivisset, universas opes ejus qui calumnia appetitus fuerat, in domumn suam transferebat. Idem tamen in expendenda pe- cunia admodum largus fuit : adeo ut multas sacras ædes et magnificas passim ecclesias ædificaret. Multas præterea religiosas domos ad curandos viros ac mulieres, tam senes, quam parvulos, et eos qui variis morbis conflictabantur, exstruxit: nec me- diocres reditus ad eam rem deputavit. Innumera quoque alia gessit admodum pia, Deoque accepta, dummodo ji qui hæc agunt, ex propriis facultatibus ea opera perâciant, et actus suos puros, tanquam sacrificium, offerant Deo. C CAP. XXXI. De magna ecclesia Sancta Sophiæ, et Sanctorum Apostolorum. Idem Constantinopoli, cum alias sacras ædes miræ pulchritudinis in honorem Dei ac sanctorum construxit: tum magnum illud et incomparabile opus, cujusmodi nullum unquam fuisse memoratur : maximam scilicet ecclesiam Sanctæ Sophiæ, deco- ram ac præcellentem, et quæ vim dicendi omnemi longe superat. Ejus tamen singulas partes, quoad possum, describere conabor. Ædes sanctuarii, te- studo est quatuor fornicibus in sublime erecta: in tantam altitudinem sublata, ut ex inferiore quidem Loco aspicientes, hemisphærii fastigium difficile pos- VALESI ANNOTATIONES. Henricus Savilius particulam xal in suo codice expunxit. Eam tamen hic retinendam esse censeo, transpositis tantum vocabulis hoc modo: VARIORUM. Interpres legisse vide tur Hujus ecclesiæ ædili- calio ad ann. referenda est. Nimirum in sedi- tione ab Hyeptio, Pompeio et Probo adversus Ju- stinianum isto anno concitata (de qua vid. supra c. 13). Ecclesia Major incendio absumpta est. Novam itaque et longe ampliorem ædificavit _Ju- stinianus, et sanctæ Sopbiæ dedicavit, anno 557, mense Decembri, cum sex fere anni intercessissent D inter prioris ecclesiæ conflagrationem, et nova dedicationem. Vid Ant. Pagi ad aun. 552, n. 7, et ad ann. 537, n. 5. (W. LOWTH.) Hujus ecclesiæ nominis rationem reddit Paulus Diaconus lib. XVIII, initio, his verbis: Exstruxit idem princeps intra Constantinopolim urbem ipsi Domino, qui est Sapientia Dei Patris, templum, quod Gra:co vocabulo id est, Sanctam Sapicne tiam nominavit. (74) Καὶ ἑκασταχοῦ ναούς μεγαλοπρεπείς.
PG 86:2759Καὶ ἕτερον δὲ ἀξιάγαστον ἀνάγει τοῦ σωτῆρος θεοῦ θαυματουργήσαντος ἐπ’ ἀνδράσιν ἐκφύλοις μὲν τὴν θρησκείαν, ὅσια δὲ κατ’ ἐκεῖνο δράσασιν. Καβαώνην φησὶ τῶν ἀμφὶ Τρίπολιν Μαυρουσίων ἡγεῖσθαι. Οὗτος, φησίν, ὁ Καβαώνης — ἄξιον γὰρ τοῖς αὐτοῦ χρήσασθαι ῥήμασιν ἀξιολόγως καὶ περὶ τούτων διηγουμένου — ἐπειδὴ ἐπ’ αὐτὸν ἐστρατεῦσθαι Βανδίλους ἐπύθετο, ἐποίει τοιάδε· πρῶτα μὲν τοῖς ὑπηκόοις ἐπήγγελλεν ἀδικίας τε πάσης καὶ βρώσεως ἐς τρυφὴν ἀγούσης καὶ πάντων μάλιστα γυναικῶν ξυνουσίας ἀπέχεσθαι. Χαρακώματά τε δύο πηξάμενος, ἐν θἀτέρῳ μὲν αὐτὸς σὺν πᾶσιν ἐστρατοπεδεύσατο τοῖς ἀνδράσι, ἐν δὲ δὴ τῷ ἑτέρῳ τὰς γυναῖκας καθεῖρξε, θάνατον δὲ τὴν ζημίαν ἠπείλησεν ἔσεσθαι εἴ τις ἐπὶ τὸ τῶν γυναικῶν χαράκωμα ἴοι. Μετὰ δὲ πέμψας ἐς Καρχηδόνα κατασκόπους ἐπέταττεν τάδε· ἐπειδὰν οἱ Βανδίλοι ἐπὶ τὴν στρατείαν βαδίζοντες ἔς τινα νηὸν ὑβρίσωσιν ὃν οἱ Χριστιανοὶ σέβονται, αὐτοὺς μὲν ἐφορᾶν τὰ γινόμενα· ἐὰν δὲ οἱ Βανδίλοι τὸ χωρίον ἀμείψωσι, πάντα ποιεῖν τἀναντία ἐς τὸ ἱερὸν ἐξ οὗ δ’ ἂν ἐκεῖνοι βαδίσαντες οἴχωνται. Ἐπειπεῖν δὲ αὐτὸν καὶ τοῦτό φασι ὡς ἀγνοοῖ μὲν τὸν θεὸν ὃν Χριστιανοὶ σέβονται, εἰκὸς δὲ αὐτόν, φησίν, εἴπερ ἰσχυρός ἐστιν ὡς λέγεται, τίσασθαι μὲν τοὺς ὑβρίζοντας, ἀμῦναι δὲ τοῖς θεραπεύουσιν. Οἱ μὲν οὖν κατάσκοποι εἰς Καρχηδόνα ἐλθόντες ἐσχόλαζον τὴν παρασκευὴν τῶν Βανδίλων θεώμενοι. Ἐπειδὴ δὲ τὸ στράτευμα τὴν ἐπὶ Τρίπολιν ᾔεσαν, σχήματα περιβεβλημένοι ταπεινὰ εἵποντο. Οἱ δὲ Βανδίλοι, ὡς ἡμέρᾳ τῇ πρώτῃ ηὐλίσαντο ἐς τῶν Χριστιανῶν τοὺς νεὼς τούς τε ἵππους τά τε ἄλλα ζῷα ἐπαγαγόντες, ὕβρεώς τε οὐδεμιᾶς ἀπελείποντο καὶ αὐτοὶ ἀκολασίᾳ τῇ σφετέρᾳ ἐχρήσαντο, τούς τε ἱερεῖς οὓς ἂν λάβοιεν ἐρράπιζόν τε καὶ ξαίνοντες κατὰ τοῦ νώτου πολλὰ ὑπηρετεῖν σφίσιν ἐκέλευον. Ἐπειδὴ δὲ τάχιστα ἐνθένδε ἀπηλλάγησαν, ἐποίουν οἱ τοῦ Καβάωνος κατάσκοποι ὅσα αὐτοῖς ἐπετέτακτο· τά τε γὰρ ἱερὰ ἐκάθηραν αὐτίκα, τήν τε κόπρον καὶ εἴ τι ἄλλο οὐχ ὁσίως ἐπέκειτο σὺν ἐπιμελείᾳ πολλῇ ἀφελόμενοι, τά τε λύχνα ἔκαιον ἅπαντα, καὶ τοὺς ἱερέας αἰδοῖ τε πολλῇ προσεκύνησαν καὶ τῇ ἄλλῃ φιλοφροσύνῃ ἠσπάσαντο, ἀργύριά τε τοῖς πτωχοῖς δόντες, οἳ ἀμφὶ τὰ ἱερὰ ταῦτα ἐκάθηντο, οὕτω δὴ τῶν Βανδίλων στρατιᾷ εἵποντο. Καὶ ἀπὸ τούτου κατὰ τὴν ὁδὸν σύμπασαν οἱ Βανδίλοι κατὰ ταὐτὰ ἡμάρτανον καὶ οἱ κατάσκοποι ἐθεράπευον. Ἐπεὶ δὲ ἀγχοῦ ἔσεσθαι ἔμελλον, προτερήσαντες οἱ κατάσκοποι ἀγγέλλουσι τῷ Καβάωνι ὅσα Βανδίλοις τε καὶ σφίσιν ἐς τὰ Χριστιανῶν ἱερὰ εἴργαστο, καὶ ὡς ἐγγύς που οἱ πολέμιοι εἶεν. Ὁ δὲ ἀκούσας εἰς τὴν ξυμβολὴν καθίστατο ... Οἱ μὲν οὖν πολλοί, ὥς φησι, Βανδίλων διεφθάρησαν, εἰσὶ δὲ οἳ καὶ ὑπὸ τοῖς πολεμίοις ἐγένοντο, ὀλίγοι τε κομιδῆ ἐκ τοῦ στρατοῦ τούτου ἐπ’ οἴκου ἀπεκομίσθησαν. Ταῦτα μὲν Τρασαμούνδῳ παθεῖν ὑπὸ Μαυρουσίων ξυνέπεσε· ἐτελεύτα δὲ χρόνῳ ὕστερον ἑπτά τε καὶ εἴκοσιν ἔτη Βανδίλων ἄρξας.
Α δαμή πειρᾶσθαι, εἰ καὶ μάλα τολμητής τις εἴη, υπερ Β κύπτειν καὶ ἐς τὸν πυθμένα τὰς δψεις παραπέμπε!». Αἱ δὲ ψαλίδες κεναί (75) ἐξ ἐδάφους μέχρι τῆς και λύπτρας τῆς ὀροφῆς ἐπαίρονται. Ἐν δεξ:ῷ δὲ καὶ κατὰ τὸ εὐώνυμον κίονες αὐτοῖς παρατετάχαται (76) ἐκ Θεσσάλου λίθου πεποιημένοι. Υπερῷά τε μετεω· ρίζουσιν (77) ἑτέροις παραπλησίοις κίοσι, προκύ πτειν τοῖς βουλομένοις διδόντες ἐς τὰ τελούμενα· ὅθεν καὶ ἡ βασιλι; παροῦσα ταῖς ἑορταῖς τῇ ἱερουρ γίᾳ τῶν μυστηρίων ἐφίσταται. Οἱ δὲ πρὸς ἀνίσχοντα καὶ δυόμενον ἥλιον οὕτως ἀφείθησαν (78), οὐδενὸς ἐμποδὼν τῷ θαύματι τοῦ τηλικούτου μεγέθους γενο μένου. Στοαὶ δὲ τῶν λελεγμένων ὑπερῴων ένερθε κίοσι καὶ ψαλίσι μικραῖς, τοσοῦτον ἔργον ἀποπερα τοῦσαι· ὡς ἂν δὲ καὶ τὸ θαῦμα τῆς οἰκοδομίας τρα νώτερον ᾖ, καὶ τοὺς πόδας συνεῖδον ἐνθεῖναι, τοῦ τε εὕρους, τοῦ τε ὕψους, καὶ τῶν ψαλίδων, τό τε διάκε νον, τό τε ύψος, ἔχοντας ὧδε. Εστι μὲν οὖν τὸ μέ κος (6) ἐκ τῆς καταντικρύ θύρας τῆς ἱερᾶς κόγχη ἔνθα τὰ τῆς ἀναιμάκτου καλλιερείται θυσίας, μέσ χρις αὐτῆς, ποδῶν ρη'. Τὸ δέ γε εύρος κατὰ βορρά καὶ νότον, ποδῶν ριε'. Τὸ δὲ βάθος ἀπὸ τοῦ κέντρου τοῦ ἡμισφαιρίου μέχρις εδάφους ποθῶν ρπ'. Και τῶν ψαλίδων, τὸ μὲν ἑκάστης εὗρος ποιῶν Το δέ γε μῆκος ἀπὸ ἀνατολῶν εἰς δύσιν πόδες σξ'. Τὸ Τῶν δὲ ἀψίδων αἱ μὲν δύο κατὰ κενοῦ τοῦ ἀέρος επανεστήκασι πρὸς ἀνίσχοντά τε καὶ δύοντά που τὸν ἥλιον. Ἐν δεξιῷ δὲ καὶ κατὰ τὸ εὐ- ώνυμον, παρατετάχαται αὐτοῖς κίονες. Ι, Παρα- τετάχαται δὲ ταῖς στοαῖς κίονες, ψαλίσι. θηλυτέρων υπερ- τα Εύρος ποδῶν. EVAGRII SCHOLASTICI sint cerncre. In superiori autem loco constituti. quantumvis audaces sint, nunquam despicere co- nentur, et usque ad solum oculos demittere. For- nices autem vacui a solo usque ad culmen tecti eriguntur. In dextro autem ac sinistro latere ex ad- verso fornicum positæ sunt columnæ, ex lapide Thessalico fabricata : et solaria sustinent, quæ aliis item similibus columnis suffulta, iis qui mysteria spectare voluerint, ex sublimi conspiciendi copiam faciunt. Ex hoc etiam loco Augusta diebus festis sacrorum mysteriorum solemnitati interesse solet. Quæ vero ad ortum et occasum solis sunt sitæ, ita relicta sunt, ut nihil sit quod tantae magnitudinis admirationem impediat. Supradictorum autem so- lariorum porticus, inferius columnis ac parvis arcu- bus tantum opus absolvunt. Porro ut manifestius fat hujus fabricæ miraculum, mensuram quoque bic inferre constitui longitudinis et latitudinis atque altitudinis; arcuum item tum vacua intervalla, tum sublimitatem. Mensura igitur sic se habet : Longitudo quidem a porta quæ est e regione sacræ conchæ, quo in loco incruentum offertur sacrificium, ad ipsam usque concham, est pedum centum et nenaginta : latitudo vero a septentrione ad meri- diem, pedum centum et quindecim. Altitudo a (c). VALESII ANNOTATIONES. aliquis, quid sibi velit vox xeval. Ait enim Eva- grius, arcus seu fornaces vacuos a solo usque ad culmen surgere. Igitur hoc loco_intelligere debe- mus apertos, nullis columnis suffultos. Procopius lib. De ædificiis, id de duobus duntaxat arcubus testatur : C sime verterunt interpretes. Musculus quideni ita vertit: In dextro latere ad sinistram ordinatæ sunt in illis columnæ, etc. Christophorsonus vero in- terpretatur hoc modo: In dextro latere suni ho- mini ingredienti ad lævam columnæ ordine locata,etc. Fraudi scilicet illis fuit unius conjunctionis omissio, quam nos ex_ms. codice Florentino sup- plevimus hoc modo : etc., etc. Superest nunc ut exponamus quid sibi velint verba illa que proxime sequuntur, Ipse igitur sui inter pres erit Evagrius, qui in lib. cap. 14, Eccle- siam Symeoni Stylite sacram describens, eam ex quatuor porticibus constare dicit, additque : etc. Id est Juxta D porticus, columnæ ordine positæ sunt. Quare hoc loco pro autolę libentius legerem avtale, subau- diendo scilicet mulieribus destinata erant, ut seorsum in his consistentes, missarum solemnia spectare possent, ut scribit Paulus Silentiarius in descriptione San- ctæ Sophiæ, qui et coenacula illa, sive solaria, se- nis columnis ex marmore Thessalico suffulta fuisse dicit; cum tamen subtus binæ duntaxat essent, quæ solaria sustinebant, pag. 110, vocat Paulus, perinde ac Evagrius noster hoc loco, et Procopius in lib. i, ubi hoc Sancta Sopbiz templum describit: quanquam Procopius porticus potius appellat. Evagrius discrimen quod erat inter columnas ecclesiæ Sancta Sophiæ. Ait enim columnas qui- dem qua: erant ad dextrum et ad sinistrum latus ecclesiæ, id est ad septentrionem et ad meridiem, habuisse solaria, sive tabulata ipsis imposita, e quibus fideles sacra mysteria quæ in altari cele brabantur, prospicere poterant. Columnæ vero quæ ad ortum et ad occasum solis erant sitæ, nul- Jum solarium sustinebant; sed relictæ erant nuda. Hæc ideo fusius exponenda existimavi, quod in- terpretes nihil hic vidisse animadverti, ac pra cipue Christophorsonum. VARIORUM. Evagrii codices in ædis longitudine et latitudine recensenda mendosi sint, cui utraque longe aliam fuisse constet ex Gyllio diligenti admodum scri- plore, cui longe potior fides habenda. Longi- tudinem, inquit ille, ab oriente ad occasum ipse metiri ausus non sum, sed metiendam curavi per hominem Turcum, qui mihi retulit longitudinem templi esse ducentorum et quadraginta pedum. Idem latitudinem a meridie ad septentrionem, ex Turci relatione ducentorum et tredecim pedum esse scribit. Belmontius vero a testitudine ædis ad pari- mentum, altitudinem esse ait brachiorum, id est pedum fuerit. Evagrius altitudinem tan- tum a centro hemisphærii refert, quæ parum ab aliorum calculis abhorret. (Ducangius a CPoli Christiana, lib u, ubi habetur accurata bajus templi descriptio.) (c) Nullus ex Græcis codicibus nuinerum aliquem hic exhibet. Curterius D Grynæus, Christophorsonns, et Mericus Han merus in suis versionibus numerum sexaginta sex espres serunt, quem unde hauserunt, mihi incomplertam est. (Mait. SHORTING.) (75) Αἱ δὲ ψαλίδες κεναί. Quæret hic fortasse (76) Αὐτοῖς παρατετάχαται. Hunc locum pes- (77) Ὑπερῷά τε μετεωρίζουσι. Hæc cenacub (78) Οὕτως ἀφείθησαν. llis verbis designat (8) Εστι μὲν οὖν τὸ μῆκες. Verendum est ue
Ὁ αὐτὸς ἀναγράφει ὡς Ἰουστινιανὸς φειδοῖ τῶν κακῶς αὐτόσε πασχόντων Χριστιανῶν στρατείαν ἐπαγγείλας, ὑποθήκαις Ἰωάννου ὑπάρχου τῆς αὐλῆς καθεστῶτος τῆς προθέσεως ἀνεστέλλετο, ὄναρ τε αὐτῷ φανὲν διακελεύεσθαι μὴ πρὸς τὴν ἔφοδον ἀποκνῆσαι· Χριστιανοῖς γὰρ ἀμύνων τὰ Βανδίλων διαφθερεῖ πράγματα.Ἐντεῦθεν φρονηματισθεὶς ἕβδομον τῆς βασιλείας ἀνύων ἔτος στέλλει Βελισάριον ἐς τὸν Καρχηδόνος πόλεμον ἀμφὶ θερινὰς τροπάς, τῆς στρατηγίδος νεὼς προσσχούσης ἐς τὴν ἀκτὴν ἣ πρὸ τῶν βασιλείων ἐστίν, Ἐπιφανίου τοῦ τῆς πόλεως ἐπισκόπου εὐξαμένου τε τὰ εἰκότα, τινάς τε τῶν στρατιωτῶν ἄρτι βαπτίσαντος καὶ ἐς τὴν στρατηγίδα ναῦν ἐσβιβάσαντος. Ἀνήνεκται δὲ αὐτῷ καὶ τὰ κατὰ Κυπριανὸν τὸν μάρτυρα ἱστορίας ἄξια, καί φησι πρὸς λέξιν ὧδε· Κυπριανόν, ἅγιον ἄνδρα, μάλιστα πάντων Καρχηδόνιοι σέβονται. Καὶ αὐτῷ νεών τινα λόγου πολλοῦ ἄξιον πρὸ τῆς πόλεως ἱδρυσάμενοι παρὰ τὴν τῆς θαλάσσης ᾐόνα, τά τε ἄλλα ἐξοσιοῦνται καὶ ἄγουσιν ἐνιαύσιον ἑορτήν, ἣν δὴ Κυπριανὰ καλοῦσι, καὶ ἀπ’ αὐτοῦ τὸν χειμῶνα οἱ ναῦται οὗπερ ἐγὼ ἀρτίως ἐμνήσθην ὁμωνύμως τῇ πανηγύρει προσαγορεύειν εἰώθασι, ἐπεὶ εἰς τὸν καιρὸν ἐπισκήπτειν φιλεῖ ἐφ’ οὗ ταύτην οἱ Λίβυες ἄγειν ἐς ἀεὶ τὴν ἑορτὴν νενομίκασι. Τοῦτον οἱ Βανδίλοι τὸν νεών, Ὀνωρίχου βασιλεύοντος, τοὺς Χριστιανοὺς βιασάμενοι ἀφείλοντο, ἐνθένδε σὺν πολλῇ ἀτιμίᾳ τοὺς ἱερέας ἐξελάσαντες, καὶ τὸ λοιπὸν ἅτε προσήκοντα Ἀρειανοῖς ἐπανώρθουν. Ἀσχάλλουσι δὲ διὰ ταῦτα καὶ διαπονουμένοις τοῖς Λίβυσι πολλάκις φασὶ τὸν Κυπριανὸν ὄναρ ἐπισκήψαντα φάναι ἀμφ’ αὐτῷ μεριμνᾶν τοὺς Χριστιανοὺς ἥκιστα χρῆναι· αὐτὸν γάρ οἱ προϊόντος τοῦ χρόνου τιμωρὸν ἔσεσθαι. Καὶ καταντῆσαι τὴν πρόρρησιν εἰς τοὺς Βελισαρίου χρόνους, Καρχηδόνος ὑπὸ Βελισαρίῳ στρατηγῷ Ῥωμαίων κατηκόου γενομένης, μετὰ πέμπτον καὶ ἐνενηκοστὸν ἔτος τῆς ἀφαιρέσεως, Βανδίλων τε παντάπασιν ἐκπολεμηθέντων, καὶ τῆς Ἀρειανῶν δόξης τέλεον ἐκ τῆς Λιβύων γῆς ἀπεληλαμένης, Χριστιανῶν τε τοὺς οἰκείους νηοὺς ἀπειληφότων ἀνὰ τὴν Κυπριανοῦ τοῦ μάρτυρος πρόρρησιν.
Α δαμή πειρᾶσθαι, εἰ καὶ μάλα τολμητής τις εἴη, υπερ Β κύπτειν καὶ ἐς τὸν πυθμένα τὰς δψεις παραπέμπε!». Αἱ δὲ ψαλίδες κεναί (75) ἐξ ἐδάφους μέχρι τῆς και λύπτρας τῆς ὀροφῆς ἐπαίρονται. Ἐν δεξ:ῷ δὲ καὶ κατὰ τὸ εὐώνυμον κίονες αὐτοῖς παρατετάχαται (76) ἐκ Θεσσάλου λίθου πεποιημένοι. Υπερῷά τε μετεω· ρίζουσιν (77) ἑτέροις παραπλησίοις κίοσι, προκύ πτειν τοῖς βουλομένοις διδόντες ἐς τὰ τελούμενα· ὅθεν καὶ ἡ βασιλι; παροῦσα ταῖς ἑορταῖς τῇ ἱερουρ γίᾳ τῶν μυστηρίων ἐφίσταται. Οἱ δὲ πρὸς ἀνίσχοντα καὶ δυόμενον ἥλιον οὕτως ἀφείθησαν (78), οὐδενὸς ἐμποδὼν τῷ θαύματι τοῦ τηλικούτου μεγέθους γενο μένου. Στοαὶ δὲ τῶν λελεγμένων ὑπερῴων ένερθε κίοσι καὶ ψαλίσι μικραῖς, τοσοῦτον ἔργον ἀποπερα τοῦσαι· ὡς ἂν δὲ καὶ τὸ θαῦμα τῆς οἰκοδομίας τρα νώτερον ᾖ, καὶ τοὺς πόδας συνεῖδον ἐνθεῖναι, τοῦ τε εὕρους, τοῦ τε ὕψους, καὶ τῶν ψαλίδων, τό τε διάκε νον, τό τε ύψος, ἔχοντας ὧδε. Εστι μὲν οὖν τὸ μέ κος (6) ἐκ τῆς καταντικρύ θύρας τῆς ἱερᾶς κόγχη ἔνθα τὰ τῆς ἀναιμάκτου καλλιερείται θυσίας, μέσ χρις αὐτῆς, ποδῶν ρη'. Τὸ δέ γε εύρος κατὰ βορρά καὶ νότον, ποδῶν ριε'. Τὸ δὲ βάθος ἀπὸ τοῦ κέντρου τοῦ ἡμισφαιρίου μέχρις εδάφους ποθῶν ρπ'. Και τῶν ψαλίδων, τὸ μὲν ἑκάστης εὗρος ποιῶν Το δέ γε μῆκος ἀπὸ ἀνατολῶν εἰς δύσιν πόδες σξ'. Τὸ Τῶν δὲ ἀψίδων αἱ μὲν δύο κατὰ κενοῦ τοῦ ἀέρος επανεστήκασι πρὸς ἀνίσχοντά τε καὶ δύοντά που τὸν ἥλιον. Ἐν δεξιῷ δὲ καὶ κατὰ τὸ εὐ- ώνυμον, παρατετάχαται αὐτοῖς κίονες. Ι, Παρα- τετάχαται δὲ ταῖς στοαῖς κίονες, ψαλίσι. θηλυτέρων υπερ- τα Εύρος ποδῶν. EVAGRII SCHOLASTICI sint cerncre. In superiori autem loco constituti. quantumvis audaces sint, nunquam despicere co- nentur, et usque ad solum oculos demittere. For- nices autem vacui a solo usque ad culmen tecti eriguntur. In dextro autem ac sinistro latere ex ad- verso fornicum positæ sunt columnæ, ex lapide Thessalico fabricata : et solaria sustinent, quæ aliis item similibus columnis suffulta, iis qui mysteria spectare voluerint, ex sublimi conspiciendi copiam faciunt. Ex hoc etiam loco Augusta diebus festis sacrorum mysteriorum solemnitati interesse solet. Quæ vero ad ortum et occasum solis sunt sitæ, ita relicta sunt, ut nihil sit quod tantae magnitudinis admirationem impediat. Supradictorum autem so- lariorum porticus, inferius columnis ac parvis arcu- bus tantum opus absolvunt. Porro ut manifestius fat hujus fabricæ miraculum, mensuram quoque bic inferre constitui longitudinis et latitudinis atque altitudinis; arcuum item tum vacua intervalla, tum sublimitatem. Mensura igitur sic se habet : Longitudo quidem a porta quæ est e regione sacræ conchæ, quo in loco incruentum offertur sacrificium, ad ipsam usque concham, est pedum centum et nenaginta : latitudo vero a septentrione ad meri- diem, pedum centum et quindecim. Altitudo a (c). VALESII ANNOTATIONES. aliquis, quid sibi velit vox xeval. Ait enim Eva- grius, arcus seu fornaces vacuos a solo usque ad culmen surgere. Igitur hoc loco_intelligere debe- mus apertos, nullis columnis suffultos. Procopius lib. De ædificiis, id de duobus duntaxat arcubus testatur : C sime verterunt interpretes. Musculus quideni ita vertit: In dextro latere ad sinistram ordinatæ sunt in illis columnæ, etc. Christophorsonus vero in- terpretatur hoc modo: In dextro latere suni ho- mini ingredienti ad lævam columnæ ordine locata,etc. Fraudi scilicet illis fuit unius conjunctionis omissio, quam nos ex_ms. codice Florentino sup- plevimus hoc modo : etc., etc. Superest nunc ut exponamus quid sibi velint verba illa que proxime sequuntur, Ipse igitur sui inter pres erit Evagrius, qui in lib. cap. 14, Eccle- siam Symeoni Stylite sacram describens, eam ex quatuor porticibus constare dicit, additque : etc. Id est Juxta D porticus, columnæ ordine positæ sunt. Quare hoc loco pro autolę libentius legerem avtale, subau- diendo scilicet mulieribus destinata erant, ut seorsum in his consistentes, missarum solemnia spectare possent, ut scribit Paulus Silentiarius in descriptione San- ctæ Sophiæ, qui et coenacula illa, sive solaria, se- nis columnis ex marmore Thessalico suffulta fuisse dicit; cum tamen subtus binæ duntaxat essent, quæ solaria sustinebant, pag. 110, vocat Paulus, perinde ac Evagrius noster hoc loco, et Procopius in lib. i, ubi hoc Sancta Sopbiz templum describit: quanquam Procopius porticus potius appellat. Evagrius discrimen quod erat inter columnas ecclesiæ Sancta Sophiæ. Ait enim columnas qui- dem qua: erant ad dextrum et ad sinistrum latus ecclesiæ, id est ad septentrionem et ad meridiem, habuisse solaria, sive tabulata ipsis imposita, e quibus fideles sacra mysteria quæ in altari cele brabantur, prospicere poterant. Columnæ vero quæ ad ortum et ad occasum solis erant sitæ, nul- Jum solarium sustinebant; sed relictæ erant nuda. Hæc ideo fusius exponenda existimavi, quod in- terpretes nihil hic vidisse animadverti, ac pra cipue Christophorsonum. VARIORUM. Evagrii codices in ædis longitudine et latitudine recensenda mendosi sint, cui utraque longe aliam fuisse constet ex Gyllio diligenti admodum scri- plore, cui longe potior fides habenda. Longi- tudinem, inquit ille, ab oriente ad occasum ipse metiri ausus non sum, sed metiendam curavi per hominem Turcum, qui mihi retulit longitudinem templi esse ducentorum et quadraginta pedum. Idem latitudinem a meridie ad septentrionem, ex Turci relatione ducentorum et tredecim pedum esse scribit. Belmontius vero a testitudine ædis ad pari- mentum, altitudinem esse ait brachiorum, id est pedum fuerit. Evagrius altitudinem tan- tum a centro hemisphærii refert, quæ parum ab aliorum calculis abhorret. (Ducangius a CPoli Christiana, lib u, ubi habetur accurata bajus templi descriptio.) (c) Nullus ex Græcis codicibus nuinerum aliquem hic exhibet. Curterius D Grynæus, Christophorsonns, et Mericus Han merus in suis versionibus numerum sexaginta sex espres serunt, quem unde hauserunt, mihi incomplertam est. (Mait. SHORTING.) (75) Αἱ δὲ ψαλίδες κεναί. Quæret hic fortasse (76) Αὐτοῖς παρατετάχαται. Hunc locum pes- (77) Ὑπερῷά τε μετεωρίζουσι. Hæc cenacub (78) Οὕτως ἀφείθησαν. llis verbis designat (8) Εστι μὲν οὖν τὸ μῆκες. Verendum est ue
PG 86:2761Τῷ αὐτῷ καὶ τάδε γέγραπται· Ἐπειδή, φησίν, ὁ Βελισάριος τοὺς Βανδίλους καταπολεμήσας ἐς Βυζάντιον ἧκε, τά τε λάφυρα τά τε τοῦ πολέμου ἀνδράποδα περιαγόμενος αὐτόν τε τὸν Γελίμερα τῶν Βανδίλων ἡγούμενον, θριάμβου δοθέντος αὐτῷ, κατὰ τὸν ἱππόδρομον ἤγαγε πάντα θαύματος ἄξια. Ἐν οἷς κειμηλίων πάμπολύ τι χρῆμα καθειστήκει, ἅτε Γιζερίχου τὸ ἐν Ῥώμῃ σεσυληκότος παλάτιον, ἅπερ ἔμπροσθέν μοι δεδιήγηται, ἡνίκα Εὐδοξία ἡ Βαλεντινιανοῦ γυνὴ τῶν ἑσπερίων ἄρξαντος Ῥωμαίων, ὑπὸ Μαξίμου τόν τε ἄνδρα ἀποβαλοῦσα καὶ ἐς τὴν σωφροσύνην ὑβρισθεῖσα, τὸν Γιζέριχον μετεπέμψατο προδώσειν τὴν πόλιν ὑποσχομένη· ὅτε καὶ τὴν Ῥώμην ἐμπρήσας τὴν Εὐδοξίαν ἅμα ταῖς θυγατράσι κατὰ τὰ Βανδίλων ἤγαγεν ἤθη. Τότε σεσυλήκει σὺν τοῖς ἄλλοις κειμηλίοις ὅσα ὁ Οὐεσπασιανοῦ παῖς Τίτος τὰ Ἱεροσόλυμα ἀνδραποδίσας ἐς Ῥώμην ἤγαγεν, ἀναθήματα Σολομῶνος τυγχάνοντα τὸν θεὸν ἐξοσιουμένου. Ἅπερ Ἰουστινιανὸς πρὸς τιμῆς Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν αὖθις ἐς Ἱεροσόλυμα πέπομφε, τὸ θεῖον ὡς πρέπον γεραίρων, ὥσπερ καὶ πρότερον ἀνετέθησαν. Τότε φησὶ τὸν Γελίμερα ὁ Προκόπιος ἐπὶ γῆς ἐρριμμένον ἀνὰ τὸν ἱππόδρομον ἀντικρὺ τῆς βασιλέως ἕδρας, ἔνθα καθῆστο τὰ δρώμενα θεώμενος Ἰουστινιανός, ἐπειπεῖν τὸ θεῖον λόγιον τῇ σφετέρᾳ γλώσσῃ· Ματαιότης ματαιοτήτων, τὰ πάντα ματαιότης.
δὲ πλάτος τοῦ ἐμφώτου (79) αὐτῶν ποδῶν σε'. Εἰσὶ Α δὲ καὶ πρὸς δυόμενον ἥλιον ἐκπρεπεῖς ἕτεραι στο α δύο, καὶ πάντοθεν ὑπαίθριοι αύλαὶ ἐς κάλλος ἐξ- ησκημένοι. Εἴργαστο δὲ αὐτῷ καὶ ὁ τῶν θεσπεσίων Αποστόλων ναὸς, οὐκ ἐθέλων ἑτέρῳ τα πρωτεία διδόναι· ἐν ᾧ οἵ τε βασιλεῖς, οι τε ιερωμένοι (80), τῆς νενομισμένης ταφῆς τυγχάνουσι. Περὶ μὲν οὖν τούτων καὶ τῶν τοιούτων αμωσγέπως εἰπεῖν τοι αῦτα. ΚΕΦΑΛ. ΛΒ'. Περὶ τῆς ἐν τῷ κυανῷ χρώματι τοῦ βασιλέως μανίας μᾶλλον ἢ φιλίας. Β Ὑπῆν δὲ καὶ ἕτερον (81) τῷ Ἰουστινιανῷ, πᾶσαν θηριώδη γνώμην ἐκβαῖνον, εἴτε δὲ φύσεως ἁμαρτία, εἴτε δειλίας τε καὶ φόβου '', οὐκ ἔχω λέγειν, ἐκ τῆς δημώδους στάσεως τοῦ Νίκα (α) τὴν ἀρχὴν ἕλκον. Εδόκει γὰρ θατέρῳ τῶν μερῶν τῶν Κυανέων, φημί 15, ἀτεχνῶς προσκεκλῖσθαι ἐς τοσοῦτον, ὥστε καὶ μιαιφονίας αὐτοὺς ἐν μέσῃ ἡμέρᾳ καὶ ἐν μέσῃ τῇ πόλει ἐργάζεσθαι τῶν ἀπεναντίας καὶ μὴ μόνον πεινὰς μὴ δεδιέναι, ἀλλὰ καὶ γερῶν ἀξιοῦσθαι, ὡς πολλοὺς ἀνδροφόνους ἐντεῦθεν γενέσθαι. Ἐξῆν δὲ αὐτοῖς, καὶ τοῖς οἴκοις ἐπιέναι, καὶ τὰ ἐναποκείμενα κειμήλια ληίζεσθαι, καὶ τοῖς ἀνθρώποις τὰς στῶν πιπράσκειν σωτηρίας. Καὶ ἦν τις τῶν ἀρχόντων εἴργειν ἐπειράθη, περὶ τὴν σωτηρίαν αὐτὴν ἐκιν- δύνευεν. Οθεν ἀμέλει εἴ; τις τὴν Έψαν ἐπιτρο- πεύων ἀρχὴν, ἐπεὶ ἐνίους τῶν νεωτεριζόντων νεύ ροις ἐσωφρένισεν, ἀνὰ τὸ μεσαίτατον τῆς πόλεως, νεύροις ᾐκίσθη τε καὶ περιηνέχθη. Καλλίνικος δὲ τῶν Κιλίκων ἡγούμενος δύο άνδροφόνω Κίλικε Παύ λον καὶ Φαυστίνον ἐπελθόντε οἱ, καὶ διαχρήσασθαι βουλομένω, ἐπεὶ ταῖς ἐκ νόμων ποιναῖς ὑπέθηκεν, ἀνεσκολοπίσθη, ποινὴν ὑπὲρ ὀρθῆς συνέσεως καὶ τῶν νόμων, ταύτην καταβαλών 18. Εντεῦθεν οἱ θατέρου σε καὶ φόβων ἔγγονον. " τῷ κυανέῳ φημί. καταλαβών. δεί, Υπὴν δὲ καὶ ἕτερον, "Εν δέ τι προσῆν αὐτῷ. (ε) θατέρῳ τῶν μερῶν. 276) HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. centro hemispherii usque ad solum, pedum centum et octoginta. Arcuum· vero singulorum latitudo quidem est pedum.... longitudo vero ab ortu solis ad occasum pedes continet ducentos et sexaginta. Latitudo vero illuminationis eorum habet pedes septuaginta quinque. Sunt præterea ad occasum solis porticus duæ admodum venustæ, el atria un- dique miræ pulchritudinis. Exstructum est ab eo- dem Justiniano templum Sanctorum Apostolorum, quod nulli alteri templo facile concedat: in quo imperatores ac sacerdotes sepeliri mos est. Ac de his quidem rebus hæc omnino dicta sint. (c), G CAP. XXXII. De Justiniani furore potius quam benevolentia erga factionem Venetianorum. Fuit etiam aliud quidpiam in Justiniano, omnem belluarum immanitatem excedens. Quod utrum ex naturæ vitio, an ex ignavia ˜ac formidine profectum sit, equidem nequeo dicere. Initium autem sum- psit ex populari seditione cui cognomen inditum fuit vixx. Adeo enim impense favere visus est alteri factioni, Venetianorum scilicet, ut Venetiani ipsa meridie, in media civitate, adversae factionis ho- mines interficerent, ac non modo nullum suppli- cium metuerent, verum etiam præmia consequeren- tur. Atque hinc factum est ut multi exsisterer: honiicicla. Porro licebat illis etiam in domos ir- rumperę, et opes in illis reconditas deprædari, et miseris hominibus suam salutem pretio vendere. Quod si ex magistratibus quispiam eos coer- cere tentasset, de suo ipsius capite periclitabatur. Quidam certe qui cones erat Orientis, cum alim quot seditiosos nervis cædi jussisset, ipse in media urbe nervis cæsus ac circumductus est. Callinicus præterea rector Ciliciæ, propterea quod duos homici- das Cilicas, Paulum ac Faustinum, qui in ipsumn ire ruerant et interficere ipsum conati fuerant, ex præ- scripto legum capitali supplicio affecisset, in eracen VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. scriptionem Ecclesiæ Sanctæ Sophiæ, quam nuper in lucem edidit Franciscus Combefisius, vir de litteris optime meritus, pag. 254. Describit has fenestras Paulus Silentiarius in Ecphrasi quam nuper edidit vir doctissimus Carolus de Praxino, et Procopius in lib. De ædificiis. in fine lib. Historiæ ecclesiasticæ. Sed quod no- tandum est, neuter eorum, nec Evagrius, nec Sozomenus, episcopis Constantinopolitanis id pe- culiare fuisse dicunt, ut in Apostolorum æde, quemadmodum imperatores, sepelirentur, sed ge- neraliter loquuntur de episcopis. Sane Nicepho- rus in lib. viii, cap. ult. diserte testatur, non so- Jos Constantinopolitanos, verum alios quoque episcopos, qui sanctitate vitæ præ cæteris emi- D cuissent, illic conditos fuisse. Sæpe enim evente- bat, ut episcopi. vel ab imperatoribus evocati, vel ob necessitates ecclesiasticas ad urbein regiam profecti, ibi fato fungerentur. Sic temporibus Anastasii Alcissus et Gajanns apud Byzantium mortui, unoque sepulcro conditi memorantur in Chronico Marcellini. berti Stephani deest verbum quod typogra- phi Genovenses ex Christophorsoni, aliorumve conjectura perperam suppleverunt. Ego vero ex codicibus Florentino et Telleriano hunc locum ita emendavi: etc., quam emen dationem confirmat Nicephorus. Pro his enim Evagrii verbis læc substituit : VARIORUM. (d) Tov Nixa. Vide supra, cap. hujus libri. (W. LowTH.) Quaternas circensium PATROL. GR. LXXXVI. aurigarum olim fuisse factiones, scil. Prasinam, Venetani, Albatain et Rusatam, notissimum est. (79) Πλάτος τοῦ ἐμφάτου. Vide, si placet, de- (80) Οἵ τε ἱερωμένοι. Ideın scribit Sozomenus (81) Εἰπεῖν δὲ δεῖ καὶ ἕτερον. In editione Ro-
Chapter XXXIICaput XXXII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Φησὶ δὲ καὶ ἕτερον ἥκιστα μὲν ἱστορηθὲν ἄχρις αὐτοῦ, ἀξιάγαστον δὲ καὶ παντὸς θαύματος ὑπερβολὴν ἐκβαῖνον. Ἱστορεῖ δ’ οὖν ὡς τὸ Λιβύων ἔθνος οἱ Μαυρούσιοι ἐκ τῆς Παλαιστίνων ἀναστάντες γῆς τὴν Λιβύην κατῴκησαν· εἶναι δὲ τούτους οὓς ἀναγράφει τὰ θεῖα λόγια Γεργεσαίους καὶ Ἰεβουσαίους καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη ὅσα πρὸς Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ κατεπολεμήθη. Τεκμηριοῖ δὲ τὸν λόγον ἀληθῆ παντάπασι τυγχάνειν ἔκ τινος ἐπιγράμματος, ὅπερ καὶ ἀναγνῶναι φησὶ τοῖς Φοινίκων γράμμασι συγκείμενον· εἶναι δὲ τοῦτο ἀγχοῦ κρήνης, ἔνθα στῆλαι δύο ἐκ λίθων λευκῶν πεποίηνται, ἐν αἷς ἐγκεκόλαπται τάδε· Ἡμεῖς ἐσμεν οἱ φυγόντες ἀπὸ προσώπου Ἰησοῦ τοῦ λῃστοῦ υἱοῦ Ναυῆ. Ὧδε μὲν οὖν ἔληξε ταῦτα, αὖθις Ῥωμαίοις κατηκόου Λιβύης γινομένης, φόρους τε τοὺς ἐπετείους εἰσαγούσης ὥσπερ καὶ πρότερον. Λέγεται δὲ ἐν Λιβύῃ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ἄστη Ἰουστινιανὸς ἀνασώσασθαι, τὰ μὲν τέλεον τὰ δὲ κατὰ πολὺ διαρρυέντα, καὶ πρὸς τὸ μεγαλοπρεπέστερον ἀνακαινίσαι καλλωπίσεως ὑπερβολαῖς, κοσμήμασί τε καὶ κατασκευαῖς ἰδίαις καὶ δημοσίαις, τειχῶν τε περιβόλοις, ἑτέραις τε μεγίσταις οἰκοδομίαις ἐξ ὧν αἵ τε πόλεις κοσμοῦνται τό τε θεῖον ἱλάσκεται, ἐπιρροίαις τε ὑδάτων ἔς τε χρείαν καὶ κάλλος, τῶν μὲν ἐκ προοιμίων ἐσαχθέντων οὐκ ὄντων ταῖς πόλεσι πρότερον, τῶν δὲ αὖθις πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἐπαναχθέντων τάξιν.
δὲ πλάτος τοῦ ἐμφώτου (79) αὐτῶν ποδῶν σε'. Εἰσὶ Α δὲ καὶ πρὸς δυόμενον ἥλιον ἐκπρεπεῖς ἕτεραι στο α δύο, καὶ πάντοθεν ὑπαίθριοι αύλαὶ ἐς κάλλος ἐξ- ησκημένοι. Εἴργαστο δὲ αὐτῷ καὶ ὁ τῶν θεσπεσίων Αποστόλων ναὸς, οὐκ ἐθέλων ἑτέρῳ τα πρωτεία διδόναι· ἐν ᾧ οἵ τε βασιλεῖς, οι τε ιερωμένοι (80), τῆς νενομισμένης ταφῆς τυγχάνουσι. Περὶ μὲν οὖν τούτων καὶ τῶν τοιούτων αμωσγέπως εἰπεῖν τοι αῦτα. ΚΕΦΑΛ. ΛΒ'. Περὶ τῆς ἐν τῷ κυανῷ χρώματι τοῦ βασιλέως μανίας μᾶλλον ἢ φιλίας. Β Ὑπῆν δὲ καὶ ἕτερον (81) τῷ Ἰουστινιανῷ, πᾶσαν θηριώδη γνώμην ἐκβαῖνον, εἴτε δὲ φύσεως ἁμαρτία, εἴτε δειλίας τε καὶ φόβου '', οὐκ ἔχω λέγειν, ἐκ τῆς δημώδους στάσεως τοῦ Νίκα (α) τὴν ἀρχὴν ἕλκον. Εδόκει γὰρ θατέρῳ τῶν μερῶν τῶν Κυανέων, φημί 15, ἀτεχνῶς προσκεκλῖσθαι ἐς τοσοῦτον, ὥστε καὶ μιαιφονίας αὐτοὺς ἐν μέσῃ ἡμέρᾳ καὶ ἐν μέσῃ τῇ πόλει ἐργάζεσθαι τῶν ἀπεναντίας καὶ μὴ μόνον πεινὰς μὴ δεδιέναι, ἀλλὰ καὶ γερῶν ἀξιοῦσθαι, ὡς πολλοὺς ἀνδροφόνους ἐντεῦθεν γενέσθαι. Ἐξῆν δὲ αὐτοῖς, καὶ τοῖς οἴκοις ἐπιέναι, καὶ τὰ ἐναποκείμενα κειμήλια ληίζεσθαι, καὶ τοῖς ἀνθρώποις τὰς στῶν πιπράσκειν σωτηρίας. Καὶ ἦν τις τῶν ἀρχόντων εἴργειν ἐπειράθη, περὶ τὴν σωτηρίαν αὐτὴν ἐκιν- δύνευεν. Οθεν ἀμέλει εἴ; τις τὴν Έψαν ἐπιτρο- πεύων ἀρχὴν, ἐπεὶ ἐνίους τῶν νεωτεριζόντων νεύ ροις ἐσωφρένισεν, ἀνὰ τὸ μεσαίτατον τῆς πόλεως, νεύροις ᾐκίσθη τε καὶ περιηνέχθη. Καλλίνικος δὲ τῶν Κιλίκων ἡγούμενος δύο άνδροφόνω Κίλικε Παύ λον καὶ Φαυστίνον ἐπελθόντε οἱ, καὶ διαχρήσασθαι βουλομένω, ἐπεὶ ταῖς ἐκ νόμων ποιναῖς ὑπέθηκεν, ἀνεσκολοπίσθη, ποινὴν ὑπὲρ ὀρθῆς συνέσεως καὶ τῶν νόμων, ταύτην καταβαλών 18. Εντεῦθεν οἱ θατέρου σε καὶ φόβων ἔγγονον. " τῷ κυανέῳ φημί. καταλαβών. δεί, Υπὴν δὲ καὶ ἕτερον, "Εν δέ τι προσῆν αὐτῷ. (ε) θατέρῳ τῶν μερῶν. 276) HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. centro hemispherii usque ad solum, pedum centum et octoginta. Arcuum· vero singulorum latitudo quidem est pedum.... longitudo vero ab ortu solis ad occasum pedes continet ducentos et sexaginta. Latitudo vero illuminationis eorum habet pedes septuaginta quinque. Sunt præterea ad occasum solis porticus duæ admodum venustæ, el atria un- dique miræ pulchritudinis. Exstructum est ab eo- dem Justiniano templum Sanctorum Apostolorum, quod nulli alteri templo facile concedat: in quo imperatores ac sacerdotes sepeliri mos est. Ac de his quidem rebus hæc omnino dicta sint. (c), G CAP. XXXII. De Justiniani furore potius quam benevolentia erga factionem Venetianorum. Fuit etiam aliud quidpiam in Justiniano, omnem belluarum immanitatem excedens. Quod utrum ex naturæ vitio, an ex ignavia ˜ac formidine profectum sit, equidem nequeo dicere. Initium autem sum- psit ex populari seditione cui cognomen inditum fuit vixx. Adeo enim impense favere visus est alteri factioni, Venetianorum scilicet, ut Venetiani ipsa meridie, in media civitate, adversae factionis ho- mines interficerent, ac non modo nullum suppli- cium metuerent, verum etiam præmia consequeren- tur. Atque hinc factum est ut multi exsisterer: honiicicla. Porro licebat illis etiam in domos ir- rumperę, et opes in illis reconditas deprædari, et miseris hominibus suam salutem pretio vendere. Quod si ex magistratibus quispiam eos coer- cere tentasset, de suo ipsius capite periclitabatur. Quidam certe qui cones erat Orientis, cum alim quot seditiosos nervis cædi jussisset, ipse in media urbe nervis cæsus ac circumductus est. Callinicus præterea rector Ciliciæ, propterea quod duos homici- das Cilicas, Paulum ac Faustinum, qui in ipsumn ire ruerant et interficere ipsum conati fuerant, ex præ- scripto legum capitali supplicio affecisset, in eracen VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. scriptionem Ecclesiæ Sanctæ Sophiæ, quam nuper in lucem edidit Franciscus Combefisius, vir de litteris optime meritus, pag. 254. Describit has fenestras Paulus Silentiarius in Ecphrasi quam nuper edidit vir doctissimus Carolus de Praxino, et Procopius in lib. De ædificiis. in fine lib. Historiæ ecclesiasticæ. Sed quod no- tandum est, neuter eorum, nec Evagrius, nec Sozomenus, episcopis Constantinopolitanis id pe- culiare fuisse dicunt, ut in Apostolorum æde, quemadmodum imperatores, sepelirentur, sed ge- neraliter loquuntur de episcopis. Sane Nicepho- rus in lib. viii, cap. ult. diserte testatur, non so- Jos Constantinopolitanos, verum alios quoque episcopos, qui sanctitate vitæ præ cæteris emi- D cuissent, illic conditos fuisse. Sæpe enim evente- bat, ut episcopi. vel ab imperatoribus evocati, vel ob necessitates ecclesiasticas ad urbein regiam profecti, ibi fato fungerentur. Sic temporibus Anastasii Alcissus et Gajanns apud Byzantium mortui, unoque sepulcro conditi memorantur in Chronico Marcellini. berti Stephani deest verbum quod typogra- phi Genovenses ex Christophorsoni, aliorumve conjectura perperam suppleverunt. Ego vero ex codicibus Florentino et Telleriano hunc locum ita emendavi: etc., quam emen dationem confirmat Nicephorus. Pro his enim Evagrii verbis læc substituit : VARIORUM. (d) Tov Nixa. Vide supra, cap. hujus libri. (W. LowTH.) Quaternas circensium PATROL. GR. LXXXVI. aurigarum olim fuisse factiones, scil. Prasinam, Venetani, Albatain et Rusatam, notissimum est. (79) Πλάτος τοῦ ἐμφάτου. Vide, si placet, de- (80) Οἵ τε ἱερωμένοι. Ideın scribit Sozomenus (81) Εἰπεῖν δὲ δεῖ καὶ ἕτερον. In editione Ro-
Chapter XXXIII · Chapter XXXIVCaput XXXIII · Caput XXXIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2763Ὅσα δὲ καὶ κατὰ τὴν Ἰταλίαν γέγονεν ἔρχομαι λέξων, καὶ τούτων εὖ μάλα σαφῶς Προκοπίῳ τῷ ῥήτορι πεπονημένων μέχρι τῶν αὐτοῦ χρόνων. Ἐπειδὴ δὲ Θευδέριχος, ὥς μοι προαφήγηται, Ῥώμην εἷλεν Ὀδόακρον τὸν ταύτης τύραννον παντάπασι καταπολεμήσας, καὶ τῆς Ῥωμαίων ἐξηγησάμενος ἀρχῆς τὸν βίον διεμετρήσατο, Ἀμαλασοῦνθα ἡ τούτῳ συνοικήσασα τοῦ κοινοῦ παιδὸς Ἀταλαρίχου τὴν ἐπιτροπὴν μετῄει καὶ τὴν βασιλείαν διεκυβέρνα, μᾶλλον πρὸς τὸ ἀρρενωπὸν ἀποκλίνασα καὶ τῇδε τῶν πραγμάτων προνοοῦσα. Ἣ πρώτη πρὸς τὴν ἔφεσιν τοῦ Γοτθικοῦ πολέμου Ἰουστινιανὸν ἐνῆγε πέμψασα πρὸς αὐτὸν πρέσβεις, ἐπιβουλῆς κατ’ αὐτῆς ἐξαρτυθείσης. Καὶ Ἀταλαρίχου τοίνυν ἐξ ἀνθρώπων γενομένου ἔτι κομιδῆ μικρὰν τὴν ἡλικίαν ἄγοντος, Θευδάτος προσγενὴς Θευδερίχου τὴν τῶν ἑσπερίων πραγμάτων ἀρχὴν περιτίθεται. Ὃς ἐπειδὴ Βελισάριον Ἰουστινιανὸς ἀνὰ τὰ ἑσπέρια πέπομφε μέρη, τῆς ἀρχῆς ἐξίσταται, μᾶλλον περὶ λόγους ἐσχολακὼς καὶ πολέμων ἥκιστα πεῖραν ἔχων, Οὐιττίγιδος ἀνδρὸς πολεμικωτάτου τῶν ἑσπερίων ἐξηγησαμένου δυνάμεων. Ἐκ τῶν συγκειμένων τῷ αὐτῷ Προκοπίῳ ἔστιν ἑλεῖν ὡς Βελισαρίου προσσχόντος τῇ Ἰταλῶν γῇ, Οὐίττιγις μὲν τὴν Ῥώμην καταλέλοιπε, Βελισάριος δὲ σὺν τῷ ἀμφ’ αὐτὸν στρατῷ τῇ Ῥώμῃ προσεπέλασεν· ὃν ἥδιστα Ῥωμαῖοι τὰς πύλας ἀναπετάσαντες ἐσεδέξαντο, Σιλβερίου μάλιστα τοῦ ταύτης ἀρχιερέως τοῦτο καταπραξαμένου στείλαντός τε ἐπὶ τούτῳ Φιδέλιον Ἀταλαρίχου πάρεδρον γενόμενον· ᾧτινι καὶ ἀμαχητὶ τὴν πόλιν παρέδοσαν. Καὶ γέγονεν ὑπὸ Ῥωμαίους αὖθις ἡ Ῥώμη ἑξήκοντα ἔτεσιν ὕστερον, ἐνάτῃ Ἀπελλαίου, πρὸς δὲ Ῥωμαίων προσαγορευομένου Δεκεμβρίου μηνός, ἑνδέκατον ἔτος Ἰουστινιανοῦ βασιλέως τὴν αὐτοκράτορα διέποντος ἀρχήν. Ὁ αὐτὸς ἀναγράφεται Προκόπιος, ὡς τῶν Γότθων τὴν Ῥώμην πολιορκούντων Βελισάριος ὑποψίαν προδοσίας ἐς Σιλβέριον τὸν τῆς πόλεως ἀρχιερέα ἐσχηκώς, τοῦτον μὲν ἐς Ἑλλάδα μετοικίζει, ἀρχιερέα δὲ Βιγίλιον κατεστήσατο.
θρώπων δεξιούμενοι, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄγια πάντοθεν ελαυνόμενοι, τοῖς ὀξοιποροῦσιν ἐφήδρευον, λωποδυ σίας τε καὶ μιαιφονίας εργαζόμενοι, καὶ πάντα πλήρη θανάτων χώρων, λεηλασία; τε καὶ τῶν λοιπῶν ἀτοπημάτων εἶναι. Εστι δὲ οὗ πρὸς τὰ ἐναντία με ταχωρήσας καὶ αὐτοὺς διεχρήσατο, τοῖς νόμοις ἐκ δούς, οὓς ἐφῆκεν ἀνὰ τὰ ἄστη ἀνοπουργεῖν βαρβά ροις ἴσα. Καὶ τὰ μὲν περὶ τούτων λεπτομερώς λέ γειν, κρεῖττον καὶ λόγου καὶ χρόνου. Απόχρη δὲ ταῦτα τεκμηριῶσαι καὶ τὰ ἐπίλοιπα. μέρους τὰ οἰκεῖα πεφευγότες, καὶ πρὸς οὐδένων ἀν- ὥστε, ΚΕΦΑΛ. ΑΓ. Περὶ Βαρσανουφίου τοῦ ἀσκητού. Γεγόνασι δὲ κατ᾽ ἐκεῖνο καιροῦ ἄνδρες θεοφόροι καὶ μεγάλων σημείων εργάται, πολλαχοῦ μὲν γῆς ὧν δὲ κλέος ἑκασταχοῦ διέλαμψε, Βαρσανούφιος Αλ γύπτιος γένος. Οὗτος ἐν σαρκί, τὸν ἄσαρκον διο ήθλευσε βίον, ἔν τινι φροντιστηρίῳ ἀγχοῦ Λάξης τοῦ πολίσματος· ὥστε πολλὰ μὲν καὶ μνήμης κρείττο να θαυματουργῆσαι· πιστεύεσθαι δὲ καὶ ζῇν αὐτὸν ἐν οἰκίσκῳ καθειργμένον, καίτοι γε ἀπὸ τούτων (1) πεντήκοντα, καὶ πρός γε χρόνων οὔτε ὀφθέντα τῳ, οὔτε τῶν ἐπὶ γῆς τινος μετειληφότα. Οἷς δυσαπιο στῶν Εὐστόχιος (82) ὁ τῶν Ἱεροσολύμων πρόεδρος, ἐπειδὴ διορύττειν ἔγνω τὸν οἰκίσκων οὗ καθεῖρατο ὁ άνθρωπος τοῦ Θεοῦ, πῦρ ἐκθορὸν μικροῦ τοὺς αὐτό σε πάντας ενέπρησε. ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. Περί Συμεών μοναχοῦ, τοῦ διὰ Χριστὸν σαλοῦ. Γέγονε δὲ καὶ ἀνὰ τὴν Ἔμισαν, Συμεώνης· ἀνθρ οὗτος τὸν τῆς κενοδοξίας ἀποδυσάμενος χιτῶνα, ὡς καὶ παράφορον παρὰ τοῖς οὐκ εἰδόσι δόξαι αὐτὸν εἶναι, καίτοιγε πάσης σοφίας καὶ θείας χάριτος ἐμπεπλησμένος. Οὗτος ὁ Συμεώνης τὰ πολλὰ μὲν αὐτὸς καθ' ἑαυτὸν διῃτᾶτο, οὐδενὶ τὸ παράπαν ἄδειαν ἐνδιδοὺς εἰδέναι, πότε τε ἢ ὅπως τὸ θεῖον ἐλάσκετο, μηδὲ ὅτε τὰς ἀφέξεις καὶ μεθέξεις καθ' ἑαυτὸν τῶν τροφῶν ποιοῖτο ἄν. Ἔστιν δὲ οὗ καὶ κατὰ τὰς λεω φόρους ἀγοράζων ἐκτετράφθαι τοῦ καθεστῶτος (83) ἐδόκει, καὶ μηδὲν φρενήρες ἢ ἀγχίνουν ὅλως ἔχειν. απιστών, διαπιστών. καθεστηκότος, Από τούτων. EVAGRII SCHOLASTICI actus est, has poenas referens ob recte consulia, et A ob leges servatas. Hinc factum est ut Prasiniani, relicta patria sua, cum a nullo mortalium suscipe- rentur, sed velut piaculum quoddam undequaque abigerentur, victoribus insidias struerent, rapi- nasque ac cædes perpetrarent: et cuncta immatu- ris mortibus ac direptionibus, et hujusmodi scele. ribus complerentur. Interdum tamen in contrariam sententiam versus, Venetianos occidit, legum vin- dictæ subjiciens eos, quibus antea more barbarico per singulas urbes grassandi potestatem dederat. Verum ad ista singillatim referenda, nec tempus, memoravi sufficiunt ut conjectura flat de reliquis. CAP. XXXIII. B De Barsanuphio monacho. lisdem temporibus viri plane divini et admira- bilium operum effectores, in variis orbis terrarum locis vixerunt. Sed quorum gloria ubique inclaruit, bi fere sunt. Barsanupbius, Ægyptius genere, qui in carne vitam carnis expertem transegit in quodam monasterio juxta oppidum Gazam, adeo ut plurima miracula perpetraverit, quæ recensere difficile est : credaturque ab omnibus etiamnum vivere, in cellula reclusus : quamvis quinquaginta et amplius anni jam excesserint, ex quo nec visus est a quoquam, nec terrenum quidquam degustavit. Quæ cum falsa csse crederet Eustochius Hierosolymorum antistes, et cellulam in qua vir Dei sese incluserat, perfodi c jussisset, ignis inde exsiliens universos propemo- dum qui aderant combussit. CAP. XXXIV. De Symeone monacho, qui propter Christam stulti- tiam simulavit. Fuit etiam în Emisenorum urbe Symeones : qui inanis gloriæ fastum omnem adeo exuerat, ut ab universis quibus erat ignotus, pro fatuo haberetur, licet omni genere sapientia et divina gratia abun- daret. Porro hic Symeones seorsum ab aliis ut plurimum degebat, nullum omnino mortalium si- nens cognoscerc quandonam aut quo modo Deum precaretur, nec quo tempore dcmi aut jejunaret aut cibum caperet. Interdum etiam in viis publicis aut in foro agens, e statu mentis deturbatus vide- batur, nec prudentiæ ac solertiæ quidquam præ se ** C. C. &yn. 1** Leg. C nec sermo ullus suffecerit. Hæc tamen quæ com- VARIÆ LECTIONES. D VALESII ANNOTATIONES. quod procul dubio corruptum est, Nice- phorus habet Pro Eustochio autem lierosolymorum episcopo idem Nicephorus habet Sallustium. Sallustius quidem Hierosolymorum episcopus fuit principatu Anastasii Augusti. Eu- stochius vero sub exordium imperii Justini Ju- nioris eumdem episcopatum gessit, ut testatur Theophanes in Chronico. bio scribendum est quemadmodum legitur apud Nicephorum in cap. lib. xvu. VARIORUM, ( Scilicet ab anno 595, quo Evagrius Historiam suam absolvit. Unde Pagius concludit Barsanuphium sese monasterio inclu- sisse circa annum 540. Et quoniam jam tunc se- nex, et Joanni seni coævns dictus est a Dorotheo archimandrita in institutione iv, vix potuit vivere usque ad annum quo Evagrius Historiam suam ab- solvit: perperamque Nicephorus, lib. xx11, cap. 17, Sallustium pro Eustochio nominavit, cum Sallustius anno episcopus Hierosolymorum dictus sit, annoque obierit (Ant. Pagi ad ann. 548, a. 10). (32) Δυσαπιστῶν Εὐστόχιος. Pro verbo δυσ- (83) 'Εκτετράφθαι τοῦ καθεστῶτος. Procul du-
Ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις, ὡς ὁ αὐτὸς Προκόπιος ἀναγράφει, Ἔρουλοι ποταμὸν Ἴστρον ἤδη διαβάντες ὅτε τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν Ἀναστάσιος διεκυβέρνα, φιλοφρονηθέντες ὑπὸ Ἰουστινιανοῦ χρήμασι μεγάλοις αὐτοὺς δωρησαμένου, πασσυδὶ Χριστιανοὶ γεγόνασι καὶ τὴν δίαιταν ἐπὶ τὸ ἡμερώτερον μετέβαλον.
θρώπων δεξιούμενοι, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄγια πάντοθεν ελαυνόμενοι, τοῖς ὀξοιποροῦσιν ἐφήδρευον, λωποδυ σίας τε καὶ μιαιφονίας εργαζόμενοι, καὶ πάντα πλήρη θανάτων χώρων, λεηλασία; τε καὶ τῶν λοιπῶν ἀτοπημάτων εἶναι. Εστι δὲ οὗ πρὸς τὰ ἐναντία με ταχωρήσας καὶ αὐτοὺς διεχρήσατο, τοῖς νόμοις ἐκ δούς, οὓς ἐφῆκεν ἀνὰ τὰ ἄστη ἀνοπουργεῖν βαρβά ροις ἴσα. Καὶ τὰ μὲν περὶ τούτων λεπτομερώς λέ γειν, κρεῖττον καὶ λόγου καὶ χρόνου. Απόχρη δὲ ταῦτα τεκμηριῶσαι καὶ τὰ ἐπίλοιπα. μέρους τὰ οἰκεῖα πεφευγότες, καὶ πρὸς οὐδένων ἀν- ὥστε, ΚΕΦΑΛ. ΑΓ. Περὶ Βαρσανουφίου τοῦ ἀσκητού. Γεγόνασι δὲ κατ᾽ ἐκεῖνο καιροῦ ἄνδρες θεοφόροι καὶ μεγάλων σημείων εργάται, πολλαχοῦ μὲν γῆς ὧν δὲ κλέος ἑκασταχοῦ διέλαμψε, Βαρσανούφιος Αλ γύπτιος γένος. Οὗτος ἐν σαρκί, τὸν ἄσαρκον διο ήθλευσε βίον, ἔν τινι φροντιστηρίῳ ἀγχοῦ Λάξης τοῦ πολίσματος· ὥστε πολλὰ μὲν καὶ μνήμης κρείττο να θαυματουργῆσαι· πιστεύεσθαι δὲ καὶ ζῇν αὐτὸν ἐν οἰκίσκῳ καθειργμένον, καίτοι γε ἀπὸ τούτων (1) πεντήκοντα, καὶ πρός γε χρόνων οὔτε ὀφθέντα τῳ, οὔτε τῶν ἐπὶ γῆς τινος μετειληφότα. Οἷς δυσαπιο στῶν Εὐστόχιος (82) ὁ τῶν Ἱεροσολύμων πρόεδρος, ἐπειδὴ διορύττειν ἔγνω τὸν οἰκίσκων οὗ καθεῖρατο ὁ άνθρωπος τοῦ Θεοῦ, πῦρ ἐκθορὸν μικροῦ τοὺς αὐτό σε πάντας ενέπρησε. ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. Περί Συμεών μοναχοῦ, τοῦ διὰ Χριστὸν σαλοῦ. Γέγονε δὲ καὶ ἀνὰ τὴν Ἔμισαν, Συμεώνης· ἀνθρ οὗτος τὸν τῆς κενοδοξίας ἀποδυσάμενος χιτῶνα, ὡς καὶ παράφορον παρὰ τοῖς οὐκ εἰδόσι δόξαι αὐτὸν εἶναι, καίτοιγε πάσης σοφίας καὶ θείας χάριτος ἐμπεπλησμένος. Οὗτος ὁ Συμεώνης τὰ πολλὰ μὲν αὐτὸς καθ' ἑαυτὸν διῃτᾶτο, οὐδενὶ τὸ παράπαν ἄδειαν ἐνδιδοὺς εἰδέναι, πότε τε ἢ ὅπως τὸ θεῖον ἐλάσκετο, μηδὲ ὅτε τὰς ἀφέξεις καὶ μεθέξεις καθ' ἑαυτὸν τῶν τροφῶν ποιοῖτο ἄν. Ἔστιν δὲ οὗ καὶ κατὰ τὰς λεω φόρους ἀγοράζων ἐκτετράφθαι τοῦ καθεστῶτος (83) ἐδόκει, καὶ μηδὲν φρενήρες ἢ ἀγχίνουν ὅλως ἔχειν. απιστών, διαπιστών. καθεστηκότος, Από τούτων. EVAGRII SCHOLASTICI actus est, has poenas referens ob recte consulia, et A ob leges servatas. Hinc factum est ut Prasiniani, relicta patria sua, cum a nullo mortalium suscipe- rentur, sed velut piaculum quoddam undequaque abigerentur, victoribus insidias struerent, rapi- nasque ac cædes perpetrarent: et cuncta immatu- ris mortibus ac direptionibus, et hujusmodi scele. ribus complerentur. Interdum tamen in contrariam sententiam versus, Venetianos occidit, legum vin- dictæ subjiciens eos, quibus antea more barbarico per singulas urbes grassandi potestatem dederat. Verum ad ista singillatim referenda, nec tempus, memoravi sufficiunt ut conjectura flat de reliquis. CAP. XXXIII. B De Barsanuphio monacho. lisdem temporibus viri plane divini et admira- bilium operum effectores, in variis orbis terrarum locis vixerunt. Sed quorum gloria ubique inclaruit, bi fere sunt. Barsanupbius, Ægyptius genere, qui in carne vitam carnis expertem transegit in quodam monasterio juxta oppidum Gazam, adeo ut plurima miracula perpetraverit, quæ recensere difficile est : credaturque ab omnibus etiamnum vivere, in cellula reclusus : quamvis quinquaginta et amplius anni jam excesserint, ex quo nec visus est a quoquam, nec terrenum quidquam degustavit. Quæ cum falsa csse crederet Eustochius Hierosolymorum antistes, et cellulam in qua vir Dei sese incluserat, perfodi c jussisset, ignis inde exsiliens universos propemo- dum qui aderant combussit. CAP. XXXIV. De Symeone monacho, qui propter Christam stulti- tiam simulavit. Fuit etiam în Emisenorum urbe Symeones : qui inanis gloriæ fastum omnem adeo exuerat, ut ab universis quibus erat ignotus, pro fatuo haberetur, licet omni genere sapientia et divina gratia abun- daret. Porro hic Symeones seorsum ab aliis ut plurimum degebat, nullum omnino mortalium si- nens cognoscerc quandonam aut quo modo Deum precaretur, nec quo tempore dcmi aut jejunaret aut cibum caperet. Interdum etiam in viis publicis aut in foro agens, e statu mentis deturbatus vide- batur, nec prudentiæ ac solertiæ quidquam præ se ** C. C. &yn. 1** Leg. C nec sermo ullus suffecerit. Hæc tamen quæ com- VARIÆ LECTIONES. D VALESII ANNOTATIONES. quod procul dubio corruptum est, Nice- phorus habet Pro Eustochio autem lierosolymorum episcopo idem Nicephorus habet Sallustium. Sallustius quidem Hierosolymorum episcopus fuit principatu Anastasii Augusti. Eu- stochius vero sub exordium imperii Justini Ju- nioris eumdem episcopatum gessit, ut testatur Theophanes in Chronico. bio scribendum est quemadmodum legitur apud Nicephorum in cap. lib. xvu. VARIORUM, ( Scilicet ab anno 595, quo Evagrius Historiam suam absolvit. Unde Pagius concludit Barsanuphium sese monasterio inclu- sisse circa annum 540. Et quoniam jam tunc se- nex, et Joanni seni coævns dictus est a Dorotheo archimandrita in institutione iv, vix potuit vivere usque ad annum quo Evagrius Historiam suam ab- solvit: perperamque Nicephorus, lib. xx11, cap. 17, Sallustium pro Eustochio nominavit, cum Sallustius anno episcopus Hierosolymorum dictus sit, annoque obierit (Ant. Pagi ad ann. 548, a. 10). (32) Δυσαπιστῶν Εὐστόχιος. Pro verbo δυσ- (83) 'Εκτετράφθαι τοῦ καθεστῶτος. Procul du-
PG 86:2765Εἶτα τὴν ἐπὶ τὸ Βυζάντιον ἐπανάζευξιν Βελισαρίου γράφει, ὅπως τε τὸν Οὐίττιγιν ἀνήγαγε μετὰ τῶν ἐκ Ῥώμης λαφύρων, Τωτίλα τε τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς τὴν παράληψιν, καὶ ὅπως αὖθις ὑπὸ Γότθους ἡ Ῥώμη γέγονε, καὶ ὡς Βελισάριος δὶς τὴν Ἰταλίαν κατειληφὼς αὖθις τὴν Ῥώμην ἀνεσώσατο, ὅπως τε τοῦ Μηδικοῦ πολέμου συστάντος, αὖθις ἐς Βυζάντιον ὁ Βελισάριος μετάπεμπτος ὑπὸ βασιλέως γέγονεν.
και του και καπηλείῳ παρεισδύς, ἐκ τῶν προστυχόν- Β των εδεσμάτων ἢ σιτίων ήσθιεν ὅτε πεινῴη. Εἰ δέ τις ἐγκλίνας τὴν κεφαλήν (84) αὐτῷ προσεκύνησε, μετά θυμοῦ καὶ τάχου; τῶν τόπων ἐξίστατο, τὸ πρὸς πολλῶν φωραθῆναι τὴν οἰκείαν ἀρετὴν δεδιώς. Καὶ τοιαῦτα μὲν τὰ κατὰ τὴν ἀγορὰν τῷ Συμεώνῃ. Ησαν δέ τινες αὐτῷ συνήθεις οἷς καὶ παρενέβαλλεν, οὐδὲν ὅλως ὑποκρινόμενος. Τῶν τοίνυν συνήθων αυτ τῷ ἦν τινι θεράπαινα, ή πρός τινος ἐκπορνευθείσα καὶ κύουσα, ἐπειδὴ τὸν τοῦτο δεδρακότα πρὸς τῶν δεσποτῶν ἐξειπεῖν ἠναγκάζετο, τὸν Συμεώνην ἔλεγε σκοτίως αὐτῇ συμπλακήναι, ἀπ' αὐτοῦ τε κυπρο ΓΡΕ ρεῖν, καὶ ἐμεῖσθαι ἡ μὴν ταῦτα οὕτως ἔχειν, εἰ δέοι δὲ καὶ διελέγχει». Οπερ ἐπειδὴ ὁ Συμεώνης ήκη- κάει, συνετίθετο σάρκα φορεῖν εἰπὼν, τὸ εὐάλισαν χρῆμα. Ἐπεὶ δὲ παρὰ πᾶσι τοῦτο τεθρύλλητο, καὶ πολλὴν ὥρειλε τὴν αἰσχύνην ὁ Συμεώνη, ὡς ἐδόκει, ὑπέστελλεν ἑαυτὸν καὶ τὸν αἰδούμενον ὑπεκρίνετο. Ως δ' οὖν ἡ κυρία τῇ κυούσῃ ἦκε, καθῆστό τε τὰ εἰωθότα, ἡ μὲν ὠδῖς σφοδρότερον καὶ πολλὴν καὶ ἀνύποιστον τὴν ἀλγηδόνα κατεργαζομένη, ἐς ἔσχα- τον κινδύνου τὴν ἄνθρωπον κατήγαγεν. Ὁ δὲ τόκος οὐδαμή προέκοπτεν. Ἐπειδὴ οὖν τὸν Συμεώνην ἐξ- επίτηδες ἀφιγμένον ἱκέτευον προσεύξασθαι, ἀναφαν δὲν εἶπε, μὴ πρότερον ἀποτέξειν τὸ γύναιον, πρὶν ἂν εἴποι τίς ὁ φύσας τὸ κυοφορούμενον εἴη. Οπερ ἐπειδὴ πέπραχε, καὶ τὸν ὄντως ἀνεῖπε πατέρα, εὐθὺ τὸ βρέφος ἐξήλατο, ὑπὸ τῆς ἀληθείας ματευθέν. Αυτός ποτε ἐς τι δωμάτιον ἑταίρας ἐσεληλυθώς ὤφθη, καὶ τὴν θύραν ἀποκλείσας, μόνος πρὸς μόνην ἐχρόνιξεν. Ως δ' οὖν ἀνακλίνας τὴν θύραν ἀπιὼν δίχετο, πανταχῆ θεώμενος μή τις αὐτὸν ἐρῴη, ἐπὶ μεῖζον τὰ τῆς ὑπονοίας ἤρθη· ὡς τοὺς ἑωρακότας ἀγαγεῖν τὴν ἄνθρωπον, καὶ πυνθάνεσθαι τί τε ἐσιτη τὰ τῷ Συμεώνῃ παρ' αὐτὴν εἴη, καὶ ἡ τοσαύτη τοῦ καιροῦ τριβή. Η δὲ διώμνυτο, τρίτην ἀπ' ἐκείνης ἡμέραν μηδενὸς ἀπογεύσασθαι ἀπορίᾳ τῶν ἀναγ καίων ἢ μόνον ὕδατος· τὸν δὲ, ἔψα τε κομίσαι καὶ σιτία καὶ οἴνου τι ἄγγος, καὶ τὴν θύραν ἀποκλεί- σαντα τράπεζαν παραθεῖναι, δειπνῆσαί τε ταύτην ἐγκελευσάμενον, τῆς θοίνης ἐμπλησθῆναι, ἱκανῶς τῇ ἀφέξει τῆς τροφῆς πιεσθεῖσαν, καὶ τὰ λείψανα τῶν ἀποκομισθέντων προέφερεν. Ἀλλὰ γὰρ καὶ τοῦ κλόνου τοῦ τὴν παραλίαν Φοινίκην κατασείσαντος παρὰ πόδας ὄντος, ἡνίκα ή τε Βηρυτίων, Βιβλίων Ο τε καὶ Τριπολιτῶν (85) μάλιστα πεπόνθασι, ῥυτήρα τῶν. HISTORIE ECCLESIASTIC.E LIBER IV. A ferre. Nonnunquan in tabernam irrepens, olvii: cibis utebatur, dum esuriret. Quod si quis inclinato capite eum salutasset, ipse iratus illico aufugicbat, metuens ne virtus ipsius a vulgo deprehenderetur. Et hoc quidem modo Symeones in foro se gerebat. Erant tamen quidam ejus familiares, quibuscum versari consueverat absque ulla simulatione. Es his quidam ancillam habuisse dicitur, quæ 'cum a nescio quo stuprata, pregnans esset, et cogeretur a dominis ut auctorem hujus flagitii nominaret, Syneonem clanculo cum ipsa rem habuisse dixit, et ex illo se gravidam esse: juraturamque se ila sese habere, ac, si opus foret, etiam convictu- ram. Quod cum audiisset Symeoues, assensus est, carnem se gestare dicens, rem admodum fragilem atque imbecillam. Cumque hujus rei fama ubique divulgata esset, gravique ignominia, ut quidem videbatur, aspersus esset Symeones, subducere ‹ medio se cœpit, simulans se pudore suffundi. Post- quam igitur dies pariendi advenisset, et mulier parturientium more sederet in lecto, parturitio quidem immensos atque intolerabiles dolores affe- rens, in extremum vitæ discrimen mulierem addu- xerat. Partus vero minime promovebatur. Cumi igitur Symeones consulto illuc venisset, rogatus ab iis qui aderant ut precationem faceret, afirma- vit ille coram omnibus, mulierem non prius esse parituram, quam confessa esset, quisnam infantis quem in utero gestalt, pater fuisset. Quod cum C illa fecisset, et verum infantis patrem nominassel, statim infans erupit, veritate ipsa quasi obstetri- cante. Idem aliquando visus est introire in cubicu- lum meretricis. Cumque januam occlusisset. solus cum sola moratus est. Ostio deinde reserato, cum se fuga proripuisset, circumspiciens undique num quis ipsum videret, co magis auxit suspicio- nem. Adeo ut ii qui illum viderant, mulierem ad- duxerint, et ex illa sciscitati sint, quid sibi vellet Symeonis ad illam ingressus, et tam diuturni tem- poris mora. At illa juravit, se triduo antequam ille venisset, ob rerum necessariarum penuriam nihil præter aquam gustasse: Symeonen vero ob- sonia et cibos el vas vini ad se attulisse, obseratis- que foribus mensam apposuisse, j.ssisseque ut canaret, et dapibus sese exsatiaret, quippe qua satis afflicta esset inedia. Simul reliquias ciborum VALESHI ANNOTATIONES. Jaici non solum coram episcopis ac presbyteris, sed etiam coram monachis, caput inclinare ad benedictionem accipiendam. Cujus rei illustre exem- plum exstat apud Sozomenun in lib. vult, cap. 15. De hoc terremotu loquitur auctor Itinerarii Antonini martyris, his verbis: Inde venimus in partes Syriæ, ubi requiescit sanctus Leontius, quæ civitas tempore Justiniani imperatoris subversa est a terræ molu, cum aliis civitatibus. Venimus exinde Biblum, quæ et ipsa civitas cum omnibus quæ in ea erant, subversa est. Exinde venimus in civitatem Triari, quæ et ipsa subversa est. Deinde venimus in civitatem splendidissimam Beryto, in qua nuper fuit studium litterarum, qua et ipsa subversa fuit, di cente nobis episcopo civitatis, cui cognitæ fuerant persona, exceptis peregrinis qui ibi perierani. Civi- tas porro illa, in qua requiescit sanctus Leontius, Tripolis est, ut supra annotavi. Hiç terræ motus contigit Contigit hic terrae motus anna Chr. 551, qui fuit Justiniani imp., ut scribit Ant. Pagi ad ann. 551, n. 18) anno vicesimo quarto Justiniani, ut scribit Cedrenus in Chronico, et Theophanes pa- gina 192. Memorabile est quod de Botry Phoenices urbe ab iisdem scriptoribus traditur, in ea por- tum factum esse illo terre motu, cum antea non exstitisset: translato scilicet promontorio quod Li- thoprosopon dicebatur. Veruin in Theophane scri- ptum est 360; pro 36pun;. Quo scripturæ vitio (84) Ἐγκλίνας τὴν κεφαλήν. Solebant olim (85) Η τε Βηρυτίων, Βιβλίων τε καὶ Τριπολι
Chapter XXXVCaput XXXV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2767Ὁ αὐτὸς ἱστορεῖ Ἀβασγοὺς ἐπὶ τὸ ἡμερώτερον μεταστάντας ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς χρόνοις τὰ Χριστιανῶν ἑλέσθαι δόγματα, βασιλέα τε Ἰουστινιανὸν τῶν τινα ἐκ τῆς αὐλῆς εὐνούχων, Ἀβασγὸν δὲ τὸ γένος, Εὐφρατᾶν ὄνομα, πέμψαι παρ’ αὐτοὺς ἀπαγορεύοντα μηδένα τὸ λοιπὸν ἐν τούτῳ τῷ ἔθνει περὶ τὴν ἀρρενωπίαν ἀποψιλοῦσθαι σιδήρῳ βιαζομένης τῆς φύσεως. Ἐξ αὐτῶν γὰρ τὰ πολλὰ οἱ τοῖς βασιλικοῖς ἐξυπηρετούμενοι κοιτῶσι καθεστήκεσαν, οὓς εὐνούχους ἡ συνήθεια καλεῖ. Ὅτε καὶ Ἰουστινιανὸς ἱερὸν τῆς θεοτόκου ἐν Ἀβασγοῖς οἰκοδομησάμενος ἱερέας αὐτοῖς κατεστήσατο. Ὅθεν ἐς τὸ ἀκριβέστατον τὰ Χριστιανῶν ἐξέμαθον δόγματα.
ους ἀνὰ τὴν ἀγοράν, Στῆτε, βοῶν, ὁρχήσασθα: ἔχε τε. Ἐπεὶ τοίνυν οὐδὲν τἀνδρὸς ἦν πάρεργον, οἱ τούτοις περιτυχόντες τὸν νοῦν ἐτίθεσαν, τίνας τῶν κιόνων μὴ τύπτων παρίοι. Οι καὶ μετ' οὐ πολὺ πεπτώκασιν, ἔργον τοῦ σεισμοῦ γενόμενοι. Πολλά δὲ καὶ ἕτερα πέπραχεν, & καὶ πραγματείας ίδια ζούσης δεῖται. Α τῇ χειρὶ μετεωρίζων, ἔτυπτε τῶν κιόνων τοὺς πλεί- ΚΕΦΑΛ. ΛΕ. Περὶ Θωμᾶ μοναχοῦ, καὶ αὐτοῦ ὁμοίως προσποιη- τοῦ σαλοῦ. Ην δὲ τηνικάδε καὶ Θωμᾶς τόνδε διαθλεύων τὴν βίον, ἀνὰ τὴν Κοίλην Συρίαν, δς πρὸς τὴν Αντιόχου γέγονε τὴν ἐπέτειον χορηγίαν κομιούμενος τῆς κατ' αὐτὸν μονῆς. Ἐτέτακτο δὲ ἐκ τῆς αὐτότε Ἐκκλη σίας (86). Τοῦτον ὁ ᾿Αναστάσιος, οἰκονομῶν τὴν Ἐκ κλησίαν, ἐπειδὴ συχνῶς αὐτὸν ἠνώχλει, τῇ χειρὶ και τὰ κόρρης ραπίζει· καὶ δυσανασχετούντων τῶν σφίσι παρόντων, ἔφη, οὔτε αὐτὸν ἔτι λήψεσθαι, οὔτε τὴν 'Αναστάσιον δώσειν· καὶ ἄμφω γενέσθαι· ᾿Αναστα σίου μὲν μεθ' ἡμέραν μίαν τὸν βίον καταστρέψαν τος· Θωμᾶ δὲ ἐν τῷ τῶν νοσούντων καταγωγίῳ (87) ἀνὰ τὸ προάστειον Δάφνην ἐν τῇ ἀποπορεύσει πρὸς τὸν ἀγήρω μεταστάντος βίον· οὗ τὸν νεκρὸν ἔθεντο ἐν τοῖς τῶν ἐπηλύδων τάφοις. Ἐπειδὴ δὲ ἑνὸς καὶ δευτέρου τεθέντοιν, ύπερθεν αὐτοῖν τὸ αὐτοῦ σῶμα γέγονε, μέγιστον θαῦμα τοῦ Θεοῦ, καὶ μετὰ θάνατον αὐτὸν ἀναδεικνύντος· ἀπέπεμπόν τε γὰρ μακράν ἀποκρουόμενοι, θαυμάσαντες τὸν ἅγιον, Εφραι μίῳ (88) διαγγέλλουσι· καὶ μετὰ δημοτελοῦς ἀγε ρωχίας, καὶ πομπής, μετακομίζεται ὁ πανάγιος αὐτ τοῦ νεκρὸς ἀνὰ τὴν ᾿Αντιόχου, ἔν τε τῷ κοιμητηρίω τιμᾶται, την τηνικαῦτα φοιτήσασαν λοιμώδη νόσον τῇ μεταθέσει παύσας. Οὗ καὶ τὴν ἐτήσιον ἑορτὴν μέχρις ἡμῶν παῖδες Αντιοχέων μεγαλοπρεπῶς ἄγου- σιν. Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον τοῦ λόγου τὴν ῥύμην μεταγάγωμεν. ετέτακτο ὁ Θωμάς, ἡ ἐπέτειος χορηγία, EVAGRII SCHOLASTICI qui aliati fuerant proferebat. Idem præterea, cum immineret terræ motus ille quo Phoenice maritima concussa est, et quo Berytus, et Biblus ac Tripolis præ reliquis urbibus vexatæ sunt, flagello in altum sublato, es columnis quæ erant in foro plerasque verberare capit, inclamans his verbis : State, saltandum vobis est. Et quoniam nihil temere aut inconsulto ab eo fiebat, hi qui aderant, studiose notarunt columnas, quas ille prætergressus minime verberarat. Quæ quidem haud multo post corrue- runt terræmotu subversæ. Sed et plurima alia ab eo gesta sunt, quæ peculiare opus desiderant. CAP. XXXV. De Thema monacho, qui stultitiam pari modo sim- lavit. B Fuit etiam ea tempestate Thomas quidam, qui in Cœelesyria idem vivendi genus excolebat. Hic aliquando Antiochiam venit, annuum stipendium accepturus ad monasterii sui alimoniam. Hoc autem stipendium ex reditibus Antiochensis Ecclesiæ preberi consueverat. Quodam igitur die Anastasius, qui erat oeconomus ejusdem Ecclesiæ, supra dicto Thome, quoniam frequenter ci molestus fuerat, colaphum incussit. Quod factum cum indigne ſer- rent qui aderant, Thomas nec se accepturum am- plius quidquam, nec illum daturum esse dixit. Utrumque porro ita evenit, Anastasio postera die e vivis sublato; Thoma vero inter redeundum in hospitio infirmorum quod est in suburbano Daph- nensi, ad immortalem vitam translato. Cujus cada - ver sepultum est in monumentis peregrinorum. Sed quoniam uno et altero post illum ibidem sepulto, corpus Thomæ semper supra illos exstabat : Deo scilicet etiam post mortem illius maximum edente miraculum : reliqua enim cadavera submo- vebantur longius ac repellebantur: incolæ sanctum virum admirati, Ephræmio rem nuntiant. Tum vero sacrum ejus corpus publica festivitate ac so- lemni pompa Antiochiam deportatum est, et in cemeterio honorifice deponitur, cum pestilentem morbum qui tum grassabatur translatione sua dispulisset. Hujus diem festum Antiocheni ad nostra usque tempora quotannis magnifice celebrant. Verum ad propositum historiæ ordinem revertamur. C VALESII ANNOTATIONES. inductus interpres, Bostram vertit gravi errore, D cum Bostra sit Mediterranea civitas Arabiæ. Hujus urbis nomen restituendum videtur in Itinerario An- tonini martyris, eo loco quem superius adduxi. Nam pro civitate Triari scribendum est Botry. Quis non miretur tres viros doctos in hujus loci interpretatione lapsos fuisse? Joannes quidem Lan- gus ita vertit : Illius enim Ecclesiæ censebatur. Alque ita fere Musculus. Christophorsonus vero omnium pessime interpretatus est hoc modo: Ab ca siqui- dem Ecclesia presbyter fuerat ordinatus. Putarant scilicet subaudiendum lic csse, cum tamen subaudiendum sit id esi, annuum stipendium, sive eleemosyna, que ex reditibus Antiochenae Ecc! siæ, quotannis erogari consueveral monasterio abbatis Thome. nes Moschus in Limonario cap. 88, ait Thoman mortuum esse in ecclesia Sanctæ Euphemiæ quæ erat in suburbano Daphnensi. Itaque juxta noso- comium in quo peregrini hospitabantur, ecclesia erat Beata Euphemiæ: quemadmodum hodie vi- demus xenodochiis et nosocomiis adjunctas esse ecclesias. Porro Joannes Moschus ait hunc Tho- mam apocrisiarium fuisse monasterii sui, id est procuratorem. Apocrisiarii enim dicebantur ii qui negotia gerebant monasteriorum et ecclesiarum, ut docet Justinianus in Novella 6. Ephræmium, sed Domninum vocal episcopum An- Liochenum, qui successit Ephremio. Hunc Duni- num vocat Nicephorus patriarcha Constantinopo- litanus. (86) Ἑτέτακτο δὲ ἐκ τῆς αὐτέσε Ἐκκλησίας. (87) Ἐν τῷ τῶν νοσούντων καταγωγής». Joan- (88) Εφραιμίῳ. Moschus in capite citato, non
Ἱστόρηται τῷ αὐτῷ ἀνδρὶ ὡς οἱ τὸν Τάναϊν οἰκοῦντες — Τάναϊν δὲ καλοῦσιν οἱ ἐπιχώριοι τὴν ἐκ τῆς λίμνης τῆς Μαιώτιδος ἐκβολὴν ἄχρις ἐς τὸν Εὔξεινον Πόντον — Ἰουστινιανὸν δυσωποῦσιν ἐπίσκοπον σφίσιν ἐκπέμψαι, ἐπιτελῆ τε τὴν δέησιν Ἰουστινιανὸν ἀπεργάσασθαι καὶ ἱερέα αὐτοῖς ἥδιστα πέμψαι. Ἀναγράφει δὲ μάλα λογίως ὁ αὐτὸς ὑπὸ τοῖς Ἰουστινιανοῦ χρόνοις Γότθων τῶν ἀπὸ τῆς Μαιώτιδος ἐκδρομὰς κατὰ τῆς Ῥωμαίων γῆς, σεισμούς τε ἐξαισίους ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα γενέσθαι, τήν τε Βοιωτίαν καὶ Ἀχαΐαν καὶ τὰ περὶ κόλπον τὸν Κρισαῖον κατασεισθῆναι, καὶ χωρία ἀνάριθμα καὶ πόλεις ἐς ἔδαφος ἐνεχθῆναι, καὶ χάη τῆς γῆς πολλαχόσε γενέσθαι, καὶ ἐνιαχῆ μὲν αὖθις ἐς ταὐτὸν συνελθεῖν, εἶναι δὲ οὗ μεμενήκασι.
ους ἀνὰ τὴν ἀγοράν, Στῆτε, βοῶν, ὁρχήσασθα: ἔχε τε. Ἐπεὶ τοίνυν οὐδὲν τἀνδρὸς ἦν πάρεργον, οἱ τούτοις περιτυχόντες τὸν νοῦν ἐτίθεσαν, τίνας τῶν κιόνων μὴ τύπτων παρίοι. Οι καὶ μετ' οὐ πολὺ πεπτώκασιν, ἔργον τοῦ σεισμοῦ γενόμενοι. Πολλά δὲ καὶ ἕτερα πέπραχεν, & καὶ πραγματείας ίδια ζούσης δεῖται. Α τῇ χειρὶ μετεωρίζων, ἔτυπτε τῶν κιόνων τοὺς πλεί- ΚΕΦΑΛ. ΛΕ. Περὶ Θωμᾶ μοναχοῦ, καὶ αὐτοῦ ὁμοίως προσποιη- τοῦ σαλοῦ. Ην δὲ τηνικάδε καὶ Θωμᾶς τόνδε διαθλεύων τὴν βίον, ἀνὰ τὴν Κοίλην Συρίαν, δς πρὸς τὴν Αντιόχου γέγονε τὴν ἐπέτειον χορηγίαν κομιούμενος τῆς κατ' αὐτὸν μονῆς. Ἐτέτακτο δὲ ἐκ τῆς αὐτότε Ἐκκλη σίας (86). Τοῦτον ὁ ᾿Αναστάσιος, οἰκονομῶν τὴν Ἐκ κλησίαν, ἐπειδὴ συχνῶς αὐτὸν ἠνώχλει, τῇ χειρὶ και τὰ κόρρης ραπίζει· καὶ δυσανασχετούντων τῶν σφίσι παρόντων, ἔφη, οὔτε αὐτὸν ἔτι λήψεσθαι, οὔτε τὴν 'Αναστάσιον δώσειν· καὶ ἄμφω γενέσθαι· ᾿Αναστα σίου μὲν μεθ' ἡμέραν μίαν τὸν βίον καταστρέψαν τος· Θωμᾶ δὲ ἐν τῷ τῶν νοσούντων καταγωγίῳ (87) ἀνὰ τὸ προάστειον Δάφνην ἐν τῇ ἀποπορεύσει πρὸς τὸν ἀγήρω μεταστάντος βίον· οὗ τὸν νεκρὸν ἔθεντο ἐν τοῖς τῶν ἐπηλύδων τάφοις. Ἐπειδὴ δὲ ἑνὸς καὶ δευτέρου τεθέντοιν, ύπερθεν αὐτοῖν τὸ αὐτοῦ σῶμα γέγονε, μέγιστον θαῦμα τοῦ Θεοῦ, καὶ μετὰ θάνατον αὐτὸν ἀναδεικνύντος· ἀπέπεμπόν τε γὰρ μακράν ἀποκρουόμενοι, θαυμάσαντες τὸν ἅγιον, Εφραι μίῳ (88) διαγγέλλουσι· καὶ μετὰ δημοτελοῦς ἀγε ρωχίας, καὶ πομπής, μετακομίζεται ὁ πανάγιος αὐτ τοῦ νεκρὸς ἀνὰ τὴν ᾿Αντιόχου, ἔν τε τῷ κοιμητηρίω τιμᾶται, την τηνικαῦτα φοιτήσασαν λοιμώδη νόσον τῇ μεταθέσει παύσας. Οὗ καὶ τὴν ἐτήσιον ἑορτὴν μέχρις ἡμῶν παῖδες Αντιοχέων μεγαλοπρεπῶς ἄγου- σιν. Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον τοῦ λόγου τὴν ῥύμην μεταγάγωμεν. ετέτακτο ὁ Θωμάς, ἡ ἐπέτειος χορηγία, EVAGRII SCHOLASTICI qui aliati fuerant proferebat. Idem præterea, cum immineret terræ motus ille quo Phoenice maritima concussa est, et quo Berytus, et Biblus ac Tripolis præ reliquis urbibus vexatæ sunt, flagello in altum sublato, es columnis quæ erant in foro plerasque verberare capit, inclamans his verbis : State, saltandum vobis est. Et quoniam nihil temere aut inconsulto ab eo fiebat, hi qui aderant, studiose notarunt columnas, quas ille prætergressus minime verberarat. Quæ quidem haud multo post corrue- runt terræmotu subversæ. Sed et plurima alia ab eo gesta sunt, quæ peculiare opus desiderant. CAP. XXXV. De Thema monacho, qui stultitiam pari modo sim- lavit. B Fuit etiam ea tempestate Thomas quidam, qui in Cœelesyria idem vivendi genus excolebat. Hic aliquando Antiochiam venit, annuum stipendium accepturus ad monasterii sui alimoniam. Hoc autem stipendium ex reditibus Antiochensis Ecclesiæ preberi consueverat. Quodam igitur die Anastasius, qui erat oeconomus ejusdem Ecclesiæ, supra dicto Thome, quoniam frequenter ci molestus fuerat, colaphum incussit. Quod factum cum indigne ſer- rent qui aderant, Thomas nec se accepturum am- plius quidquam, nec illum daturum esse dixit. Utrumque porro ita evenit, Anastasio postera die e vivis sublato; Thoma vero inter redeundum in hospitio infirmorum quod est in suburbano Daph- nensi, ad immortalem vitam translato. Cujus cada - ver sepultum est in monumentis peregrinorum. Sed quoniam uno et altero post illum ibidem sepulto, corpus Thomæ semper supra illos exstabat : Deo scilicet etiam post mortem illius maximum edente miraculum : reliqua enim cadavera submo- vebantur longius ac repellebantur: incolæ sanctum virum admirati, Ephræmio rem nuntiant. Tum vero sacrum ejus corpus publica festivitate ac so- lemni pompa Antiochiam deportatum est, et in cemeterio honorifice deponitur, cum pestilentem morbum qui tum grassabatur translatione sua dispulisset. Hujus diem festum Antiocheni ad nostra usque tempora quotannis magnifice celebrant. Verum ad propositum historiæ ordinem revertamur. C VALESII ANNOTATIONES. inductus interpres, Bostram vertit gravi errore, D cum Bostra sit Mediterranea civitas Arabiæ. Hujus urbis nomen restituendum videtur in Itinerario An- tonini martyris, eo loco quem superius adduxi. Nam pro civitate Triari scribendum est Botry. Quis non miretur tres viros doctos in hujus loci interpretatione lapsos fuisse? Joannes quidem Lan- gus ita vertit : Illius enim Ecclesiæ censebatur. Alque ita fere Musculus. Christophorsonus vero omnium pessime interpretatus est hoc modo: Ab ca siqui- dem Ecclesia presbyter fuerat ordinatus. Putarant scilicet subaudiendum lic csse, cum tamen subaudiendum sit id esi, annuum stipendium, sive eleemosyna, que ex reditibus Antiochenae Ecc! siæ, quotannis erogari consueveral monasterio abbatis Thome. nes Moschus in Limonario cap. 88, ait Thoman mortuum esse in ecclesia Sanctæ Euphemiæ quæ erat in suburbano Daphnensi. Itaque juxta noso- comium in quo peregrini hospitabantur, ecclesia erat Beata Euphemiæ: quemadmodum hodie vi- demus xenodochiis et nosocomiis adjunctas esse ecclesias. Porro Joannes Moschus ait hunc Tho- mam apocrisiarium fuisse monasterii sui, id est procuratorem. Apocrisiarii enim dicebantur ii qui negotia gerebant monasteriorum et ecclesiarum, ut docet Justinianus in Novella 6. Ephræmium, sed Domninum vocal episcopum An- Liochenum, qui successit Ephremio. Hunc Duni- num vocat Nicephorus patriarcha Constantinopo- litanus. (86) Ἑτέτακτο δὲ ἐκ τῆς αὐτέσε Ἐκκλησίας. (87) Ἐν τῷ τῶν νοσούντων καταγωγής». Joan- (88) Εφραιμίῳ. Moschus in capite citato, non
PG 86:2769Γράφει καὶ τὴν Ναρσοῦ στρατηγίαν σταλέντος
Λ ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ Μηνᾶ τοῦ πατριάρχου, καὶ τοῦ γεγονότος τηνικαῦτα καύματος εἰς τὸ τοῦ ῾Εβραίου παι- δίον. 'Ανθίμου, ως μοι λέλεκται, του θρόνου τῆς βασιλί δος ἐκβεβλημένου, Επιφάνιος τὴν ἐπισκοπὴν διαδέ χεται (89) Μετὰ δὲ αὖ Επιφάνιον Μηνᾶς, ἐφ' οὗ καὶ θαῦμα γέγονε λόγου πολλοῦ ἄξιον. Ἔθος πα λαιόν (90) βούλεται ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν, ὅτ' ἂν πολύ τι χρῆμα τῶν ἁγίων μερίδων τοῦ ἀχράντου σώματος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐναπομείνοι, παῖ δας ἀφθόρους μεταπέμπτους γίγνεσθαι παρὰ τῶν ἐς χαμαιδιδασκάλου φοιτώντων, καὶ ταῦτα κατεσθίειν. “Οπερ ἐπειδὴ γέγονεν, ἡλίσθη μετὰ τῶν παίδων ὑπ λουργοῦ παῖς, Εβραίου τὴν δόξαν· δ; τοῖς γονεύσι τὴν αἰτίαν τῆς βραδυτήτος πυνθανομένοις, ἀνεῖπε Β τὸ γεγονὸς, καὶ ὅπερ ἀποταγὼν σὺν ἄλλοις παισὶν εἴη. Ο δὲ φύσας, θυμωθεὶς καὶ μηνίσας, ἐν τῷ πνι- γεῖ τῶν ἀνθράκων ἔνθα τὴν βαλον ἐμόρφου, τὸν παῖδα ἡ μήτηρ ζητοῦσα, εὑρεῖν οὐκ ἴσχυε, πανταχῆ τῆς πόλεως ᾔει ποτνιωμένη, καὶ λύγιον κωλύουσα καὶ τριταία παρὰ τὴν θύραν τοῦ ἐργαστηρίου τάν δρὸς ἑστῶτα, ὀνομαστὶ ἀνεκάλει τὸν παῖδα, τοῖς θρή- νοις σπαραττομένη. Ο δὲ, τῆς φωνῆς τῆς μητρὸς συνεὶς, ἐκ τοῦ πνιγέως ἀνταπεκρίνετο. 'Η δὲ, τὰς θύρας διατεμοῦσα, εἴσω τε γενομένη, ὁρᾷ τὸν παῖδα τῶν ἀνθράκων μέσον ἑστῶτα, τοῦ πυρὸς αὐτον μὴ προσάψαντος. Ος ανερωτώμενος ὅπως ἀπαθὴς μετ μενήκει, γυναῖκα ἔφη, πορφυρἂν ἀμπεχομένην ἐσθῆ τα συχνά φοιτώσαν παρ' αὐτὸν, ὕδωρ ὀρέγειν, καὶ τούτῳ τοὺς πλησιάζοντας τῶν ἀνθράκων κατευνάζειν, σιτίζειν τε αὐτὸν ὁτάκις πεινώη. Οπερ ἐπειδὴ ἐς Ἰουστινιανὸν ἡνέχθη, τὸν μὲν παῖδα καὶ τὴν μητέρα τῷ λουτρῷ τῆς παλιγγενεσίας φωτισθέντας ἐκλή ρωσε (91). Τὸν δὲ φύσαντα, οὐκ ἀνασχόμενον Χρι- στιανοῖς ἐναριθμηθῆναι, ἐν Συκαῖς (52) ὡς παιδο- φόνον ἀνεσκολόπισε. Ταῦτα μὲν τῇδε γέγονε. (α) Επιφάνιος. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. (g). CAP. XXXVI. De Mena patriarcha, et de miraculo quod factum eɛt in puero cujusdam Ilebræi. Anthimo, ut supra a nobis dictum est', ex Con- stantinopolitana sede ejecto, Epiphanius in ejus locum successit. Post Epiphanium vero Menas episcopatum illum sortitus est. Cujus temporibus miraculum quoddam contigit in primis memorabile. Vetus est consuetudo Constantinopoli, ut quoties ex sacris partibus immaculati corporis Christi Dei nostri, magnus numerus superfuerit, pueri impuberes ex iis qui grammaticorum scholas fre- quentant, evocentur, qui eas manducent. Id igitur co tempore cum accidisset, una cum aliis pueris convocatus est filius vitrarii cujusdam, qui sect erat Judæus. Hic puer parentibus causam morte ex ipso sciscitantibus, id quod factum fuerat exposuit, et quid ipse una cum reliquis pueris degustasset. Pater, ira atque indignatione succensus, illico filium correptum in fornacem ardentem conjicit, in qua vitrum formare consueverat. Mater vero, puerum queritans, cum reperire non posset, per totam urbem circuibat, plorans atque ejulans. Tertio de- mum die, ad ostium officinæ mariti sui stans, filium nominatim inclamare cœpit, flens ac seipsam la- cerans. Tum puer agnita matris voce, ei respondit ex fornace. Statimque mater perfractis foribus in. trogressa, puerum inter carbones stantem videt, quem ignis nullatenus ambusserat. Qui postea in- terrogatus, quonam modo illæsus permansisset, mulierem quamdam purpurea indutam veste crebro ad ipsum ventitasse dixit, et aquara ipsi porrexisse, et carbones qui juxta ipsum erant restinxisse, cibum quoque esurienti præbuisse. Quae cum nuntiata essent Justiniano, imperator puerum simul ac matrem regenerationis lavacro initiatos clero ascripsit. Patrem vero Christianæ religionis sacramenta percipere penitus recusaatemi, tanquam proprii fiii interfectorca, in Sycensi suburbio cruci suffigi præcepit Et hæc quidem ita evene- runt. Cap. hujus lib. 1º C. C. xal taūtx. C VARIE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. rem jam supra notavimus, quem Nicephorus etiam correxit. Verum Nicephorus ipse dum errorem Evagrii corrigit, alium commisit. Menam quippe ab Agathone papa ordinatum esse seribit, qui ab Agapeto ordinatus est in locum Anthimi, ut inter omnes constat. scilicet particule sacre Eucharistiæ quæ super- fuerant, paeris absumend distribuerentur Con- stantinopoli, etiam sua ætate permansisse testatur Nicephorus Callistus in cap. lib. xvi, seque, dun puer esset et frequenter in Ecclesiis versa- retur, partes eas accepisse scribit. lavacro adhibuit, Deoque dicavit. Musculus vero et Christophorsonus longe pejus verterunt. Nam Mu sculus quidem vertit, servavit; Christophorsonus vero sic interpretatus est : Puerum cum matre lavacro regenerationis tingendes decernit. Ego vero locum ita vertendum esse non dubito: Puerum simul ac matrem regenerationis levecro initiatos, clero ascripsit. Quod ita intelligendum est, ut tm- perator puerum quidem iHum inter lectores Et clesiae censeri jusserit, matrem vero diaco::issau ordinari præceperit. stantinopolitanae olim supplicia de noxiis sumi consueverant, ut jampridem monui in adnotationi- VARIORUM. Epiphanius factus est episcopus CPolitanus anno Chr. 520. In hujus demortui 10- cum substitutus est Anthimius anno 85%. Quo eb haeresin ejecto, ordinatus est Menas episc. CP. ab Agapeto pontifice Romans, anno Chr. 556, ut Pagines sah dietis aeuis nos doenit (89) Επιφάνιος διαδέχεται. Hunc Evagrii erro- D ita vertit : Puerum cum matre divino regenerationis (93) Ἔθος παλαιών. Hanc consuetudinem, ut (91) Εκλήρωσε. Joannes Langus hunc locum (92) Εν Συκας. In hoc suburbano urbis Con -
Chapter XXXVICaput XXXVI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
πρὸς Ἰουστινιανοῦ πρὸς τὴν Ἰταλῶν χώραν, ὅπως τε τὸν Τωτίλαν κατηγωνίσατο, καὶ μετὰ τοῦτον Τεΐαν, καὶ ὡς Ῥώμη πέμπτον ἑάλω. Φασὶ τοίνυν οἱ συγγενόμενοι τῷ Ναρσῇ, ὡς οὕτως τὸ θεῖον λιταῖς τε καὶ ἄλλαις εὐσεβείαις ἐξωσιοῦτο τὰ εἰκότα γεραίρων καὶ τὴν παρθένον καὶ θεοτόκον, ὡς ἀναφανδὸν αὐτήν οἱ διακελεύεσθαι τὸν καιρὸν ὅτε πολεμεῖν δέοι, καὶ μὴ πρότερον χειρῶν ἄρχειν πρὶν ἂν ἐκεῖθεν τὸ σύνθεμα λάβοι. Πέπρακται δὲ καὶ ἕτερα τῷ Ναρσῇ λόγου πολλοῦ ἄξια, Βουσελίνον καὶ Σινδούαλδον καταπολεμήσαντι, καὶ τὰ πολλὰ προσκτησαμένῳ μέχρις ὠκεανοῦ. Ἅπερ Ἀγαθίᾳ μὲν γέγραπται τῷ ῥήτορι, οὔπω δὲ ἐς ἡμᾶς ἀφῖκται.
Λ ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ Μηνᾶ τοῦ πατριάρχου, καὶ τοῦ γεγονότος τηνικαῦτα καύματος εἰς τὸ τοῦ ῾Εβραίου παι- δίον. 'Ανθίμου, ως μοι λέλεκται, του θρόνου τῆς βασιλί δος ἐκβεβλημένου, Επιφάνιος τὴν ἐπισκοπὴν διαδέ χεται (89) Μετὰ δὲ αὖ Επιφάνιον Μηνᾶς, ἐφ' οὗ καὶ θαῦμα γέγονε λόγου πολλοῦ ἄξιον. Ἔθος πα λαιόν (90) βούλεται ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν, ὅτ' ἂν πολύ τι χρῆμα τῶν ἁγίων μερίδων τοῦ ἀχράντου σώματος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐναπομείνοι, παῖ δας ἀφθόρους μεταπέμπτους γίγνεσθαι παρὰ τῶν ἐς χαμαιδιδασκάλου φοιτώντων, καὶ ταῦτα κατεσθίειν. “Οπερ ἐπειδὴ γέγονεν, ἡλίσθη μετὰ τῶν παίδων ὑπ λουργοῦ παῖς, Εβραίου τὴν δόξαν· δ; τοῖς γονεύσι τὴν αἰτίαν τῆς βραδυτήτος πυνθανομένοις, ἀνεῖπε Β τὸ γεγονὸς, καὶ ὅπερ ἀποταγὼν σὺν ἄλλοις παισὶν εἴη. Ο δὲ φύσας, θυμωθεὶς καὶ μηνίσας, ἐν τῷ πνι- γεῖ τῶν ἀνθράκων ἔνθα τὴν βαλον ἐμόρφου, τὸν παῖδα ἡ μήτηρ ζητοῦσα, εὑρεῖν οὐκ ἴσχυε, πανταχῆ τῆς πόλεως ᾔει ποτνιωμένη, καὶ λύγιον κωλύουσα καὶ τριταία παρὰ τὴν θύραν τοῦ ἐργαστηρίου τάν δρὸς ἑστῶτα, ὀνομαστὶ ἀνεκάλει τὸν παῖδα, τοῖς θρή- νοις σπαραττομένη. Ο δὲ, τῆς φωνῆς τῆς μητρὸς συνεὶς, ἐκ τοῦ πνιγέως ἀνταπεκρίνετο. 'Η δὲ, τὰς θύρας διατεμοῦσα, εἴσω τε γενομένη, ὁρᾷ τὸν παῖδα τῶν ἀνθράκων μέσον ἑστῶτα, τοῦ πυρὸς αὐτον μὴ προσάψαντος. Ος ανερωτώμενος ὅπως ἀπαθὴς μετ μενήκει, γυναῖκα ἔφη, πορφυρἂν ἀμπεχομένην ἐσθῆ τα συχνά φοιτώσαν παρ' αὐτὸν, ὕδωρ ὀρέγειν, καὶ τούτῳ τοὺς πλησιάζοντας τῶν ἀνθράκων κατευνάζειν, σιτίζειν τε αὐτὸν ὁτάκις πεινώη. Οπερ ἐπειδὴ ἐς Ἰουστινιανὸν ἡνέχθη, τὸν μὲν παῖδα καὶ τὴν μητέρα τῷ λουτρῷ τῆς παλιγγενεσίας φωτισθέντας ἐκλή ρωσε (91). Τὸν δὲ φύσαντα, οὐκ ἀνασχόμενον Χρι- στιανοῖς ἐναριθμηθῆναι, ἐν Συκαῖς (52) ὡς παιδο- φόνον ἀνεσκολόπισε. Ταῦτα μὲν τῇδε γέγονε. (α) Επιφάνιος. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. (g). CAP. XXXVI. De Mena patriarcha, et de miraculo quod factum eɛt in puero cujusdam Ilebræi. Anthimo, ut supra a nobis dictum est', ex Con- stantinopolitana sede ejecto, Epiphanius in ejus locum successit. Post Epiphanium vero Menas episcopatum illum sortitus est. Cujus temporibus miraculum quoddam contigit in primis memorabile. Vetus est consuetudo Constantinopoli, ut quoties ex sacris partibus immaculati corporis Christi Dei nostri, magnus numerus superfuerit, pueri impuberes ex iis qui grammaticorum scholas fre- quentant, evocentur, qui eas manducent. Id igitur co tempore cum accidisset, una cum aliis pueris convocatus est filius vitrarii cujusdam, qui sect erat Judæus. Hic puer parentibus causam morte ex ipso sciscitantibus, id quod factum fuerat exposuit, et quid ipse una cum reliquis pueris degustasset. Pater, ira atque indignatione succensus, illico filium correptum in fornacem ardentem conjicit, in qua vitrum formare consueverat. Mater vero, puerum queritans, cum reperire non posset, per totam urbem circuibat, plorans atque ejulans. Tertio de- mum die, ad ostium officinæ mariti sui stans, filium nominatim inclamare cœpit, flens ac seipsam la- cerans. Tum puer agnita matris voce, ei respondit ex fornace. Statimque mater perfractis foribus in. trogressa, puerum inter carbones stantem videt, quem ignis nullatenus ambusserat. Qui postea in- terrogatus, quonam modo illæsus permansisset, mulierem quamdam purpurea indutam veste crebro ad ipsum ventitasse dixit, et aquara ipsi porrexisse, et carbones qui juxta ipsum erant restinxisse, cibum quoque esurienti præbuisse. Quae cum nuntiata essent Justiniano, imperator puerum simul ac matrem regenerationis lavacro initiatos clero ascripsit. Patrem vero Christianæ religionis sacramenta percipere penitus recusaatemi, tanquam proprii fiii interfectorca, in Sycensi suburbio cruci suffigi præcepit Et hæc quidem ita evene- runt. Cap. hujus lib. 1º C. C. xal taūtx. C VARIE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. rem jam supra notavimus, quem Nicephorus etiam correxit. Verum Nicephorus ipse dum errorem Evagrii corrigit, alium commisit. Menam quippe ab Agathone papa ordinatum esse seribit, qui ab Agapeto ordinatus est in locum Anthimi, ut inter omnes constat. scilicet particule sacre Eucharistiæ quæ super- fuerant, paeris absumend distribuerentur Con- stantinopoli, etiam sua ætate permansisse testatur Nicephorus Callistus in cap. lib. xvi, seque, dun puer esset et frequenter in Ecclesiis versa- retur, partes eas accepisse scribit. lavacro adhibuit, Deoque dicavit. Musculus vero et Christophorsonus longe pejus verterunt. Nam Mu sculus quidem vertit, servavit; Christophorsonus vero sic interpretatus est : Puerum cum matre lavacro regenerationis tingendes decernit. Ego vero locum ita vertendum esse non dubito: Puerum simul ac matrem regenerationis levecro initiatos, clero ascripsit. Quod ita intelligendum est, ut tm- perator puerum quidem iHum inter lectores Et clesiae censeri jusserit, matrem vero diaco::issau ordinari præceperit. stantinopolitanae olim supplicia de noxiis sumi consueverant, ut jampridem monui in adnotationi- VARIORUM. Epiphanius factus est episcopus CPolitanus anno Chr. 520. In hujus demortui 10- cum substitutus est Anthimius anno 85%. Quo eb haeresin ejecto, ordinatus est Menas episc. CP. ab Agapeto pontifice Romans, anno Chr. 556, ut Pagines sah dietis aeuis nos doenit (89) Επιφάνιος διαδέχεται. Hunc Evagrii erro- D ita vertit : Puerum cum matre divino regenerationis (93) Ἔθος παλαιών. Hanc consuetudinem, ut (91) Εκλήρωσε. Joannes Langus hunc locum (92) Εν Συκας. In hoc suburbano urbis Con -
Chapter XXXVII · Chapter XXXVIIICaput XXXVII · Caput XXXVIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2771Τῷ αὐτῷ Προκοπίῳ καὶ τάδε συνεγράφη· ὅτι γε Χοσρόης, ἐπειδὴ ἔγνω τά τε ἐν Λιβύῃ τά τε ἐν Ἰταλίᾳ συνενεχθέντα δεξιῶς τῇ Ῥωμαίων ἐπικρατείᾳ, πρὸς φθόνον ἐξαίσιον ἤρθη· ἐπεκάλει τέ τινα τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ, παρεσπονδῆσθαι λέγων καὶ τὴν συγκειμένην εἰρήνην λελύσθαι. Καὶ πρῶτα μὲν Ἰουστινιανὸν πρέσβεις διαπέμψασθαι πρὸς Χοσρόην, πείσοντας μὴ τὴν σφίσιν ἀπέραντον εἰρήνην παραλῦσαι μηδὲ λυμήνασθαι τοῖς συγκειμένοις, ζητηθῆναι δὲ τὰ ἀμφίλογα καί τινι φιλίῳ διατεθῆναι τρόπῳ. Τὸν δέ φησιν ἁλύοντα ὑπὸ τοῦ ἔνδοθεν κυκῶντος φθόνου μηδὲν τῶν εὐλόγων προσδέξασθαι, στρατῷ δὲ μεγάλῳ τῇ Ῥωμαίων ἐπελθεῖν γῇ, τρίτον καὶ δέκατον ἔτος [ἄγοντος] Ἰουστινιανοῦ [καὶ] τὴν Ῥωμαίων ἰθύνοντος βασιλείαν. Καὶ συγγράφει ὅπως ὁ Χοσρόης Σοῦρον τὴν πόλιν πρὸς ταῖς ᾐόσι τοῦ Εὐφράτου κειμένην ἐκπολιορκήσας καθεῖλεν, ἕτερα συνθέσθαι δόξας,ἕτερα δὲ πράξας ἐς αὐτούς, τὰ πάντα ἀνοσιώτατα, τοῖς συγκειμένοις οὐδὲν προσεσχηκώς, καὶ δόλῳ μᾶλλον ἢ πολέμῳ τῆς πόλεως ἐγκρατὴς γεγονώς· ὅπως τε καὶ τὴν Βέροιαν ἐνέπρησεν· εἶτα καὶ τὴν ἐς Ἀντιόχειαν ἔφοδον, Ἐφραιμίου μὲν ἐπισκοποῦντος τὴν πόλιν, καταλελοιπότος δὲ αὐτὴν μηδενὸς αὐτῷ τῶν κατὰ σκοπὸν προϊόντος· ὃς τὴν ἐκκλησίαν καὶ τὰ ἀμφ’ αὐτὴν πάντα περισῶσαι λέγεται κατακοσμήσας τοῖς ἱεροῖς ἀναθήμασιν, ἵνα λύτρα ταύτῃ γένηται. Ἀναγράφει δὲ καὶ περιπαθῶς ἐκτίθεται καὶ τῆς Ἀντιόχου πόλεως τὴν ἅλωσιν πρὸς αὐτοῦ Χοσρόου γεγενημένην, καὶ ὡς πάντα ἀπόλλυσι κτείνων τε καὶ ἐμπιπρὰς Χοσρόης· ὅπως τε κατὰ τὴν γείτονα Σελεύκειαν γέγονεν, ἐν Δάφνῃ τε τῷ προαστείῳ, εἶτα καὶ κατὰ τὴν Ἀπαμέων, Θωμᾶ τὸν αὐτόσε τῆς ἐκκλησίας θρόνον διέποντος, ἀνδρὸς λόγῳ τε καὶ ἔργῳ δυνατωτάτου· ὃς καὶ συνθεάσασθαι τῷ Χοσρόῃ τὴν τῶν ἵππων ἅμιλλαν ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ παρὰ τὸ νενομισμένον σοφῶς ὑπέστη, παντοίως Χοσρόην θεραπεύων τε καὶ ἡμερούμενος. Ὃν καὶ Χοσρόης ἤρετο εἴπερ ἤθελεν αὐτὸν ἀνὰ τὴν οἰκείαν θεάσασθαι πόλιν· ὅν φασιν ἀληθιζόμενον εἰπεῖν ὡς οὐχ ἥδιστα τὸν Χοσρόην ὁρῴη κατὰ τὴν οἰκείαν πόλιν. Ἃ καὶ θαυμάσαι φασὶ τὸν Χοσρόην, τῆς ἀληθείας τὸν ἄνδρα δικαίως ἀγάμενον.
Τίνες κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τῶν μεγάλων πόλεων ἐπίσκοποι. Μετὰ δὲ Μηνᾶν (1) Εὐτύχιος ἐς τὸν θρόνον ἄνε:- σιν. Ανὰ δὲ τὰ Ἱεροσόλυμα, μετά Μαρτύριον, Σα λούστιος τὸν θρόνον διαδέχεται. Ηλίας τε μετὰ τοῦτον Πέτρος τε αὖ, καὶ μετ᾿ ἐκεῖνον Μακάριος, οὔπω βα- σιλέως προσηκαμένου, ὡς ἐξώσθη τῆς οἰκείας καθέδρας. Ἔφασκον γὰρ αὐτὸν τὰ Ωριγένους (95) πρεσβεύειν δόγματα. Μεθ᾽ ἂν τὴν ἐπισκοπὴν Εὐστά χιος διεδέξατο. Μετὰ δὲ τὴν ἐκβολὴν Θεοδοσίου ὡς προδεδιήγηται, ἐπίσκοπος τῆς ᾿Αλεξανδρέων Ζώιλος ἀναδείκνυται· καὶ τοῖς αὐτὸν ἡγησαμένοις (94) προστεθέντος, Απολινάριος την καθέδραν ἐγχειρίζε ται (3). Μετὰ δὲ Εφραίμιον, Δομνίνος Αντιοχείας Περὶ τῆς ἁγίας οικουμενικῆς πέμπτης συνόδου, καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν συνέστη. Τῆς πρεσβυτέρας μὲν οὖν Ρώμης Ηγουμένου Βιγιλίου· τῆς δὲ νέας πρῶτα μὲν Μηνά, εἶτ᾽ Εὐτυ χίου· τῆς δὲ 'Αλεξάνδρου Απολιναρίου, καὶ τῆς ᾿Ανα τιόχου Δομνίνου, Ἱεροσολύμων τε Ευστοχίου, την πέμπτην μεταπέμπεται σύνοδον (*) Ἰουστινιανὸς ἐξ Οι μετά μικρὸν τοῖς αὐτὸν ἡγησαμένοις προστεθέν αὐτὸν ἡγησαμένοις. καὶ τοῖς αὐτῶν ἡγησαμένοις, τῶν Ἀλεξα δρέων. (Κ) Πέμπτην σύνοδον. CAPUT XXXVII. EVAGRI SCHOLASTICI Quinam eo tempore fuerint maximarum urbium epi- scopi. A Post Menam Eutychius pontificalem sedem Con- stantinopoli obtinuit. Hierosolymis vero post Marty- rium Salustius in ejus locum successit. Post hunc Helias, post eliam Petrus, post Petrum Macarius jusdem urbis episcopatum suscepit, cum impera- tor electionem ejus nondum comprobasset. Hic postea sua sede expulsus est, propterea quod Ori- genis dogmata asserere dicebatur. Post hunc igitur Eustochius episcopalem sedem sortitus est. Alexan- driæ vero pulso, ut supra relatum est, Theodosio, Zoilus ad episcopatum promotus est. Quo ad præ- decessores suos adjuncto, Apollinaris sedem illam regendam suscepit. Jam vero Antiochiæ post Ephræ- B mium Domninus ejus loci Ecclesiam gubernavit. CAPUT XXXVIII. De sancta et universali synodo quinta, et quam ob causam congregata sit. Porro duin Virgilius quidem Romanæ urbis, Constantinopolitanæ vero Menas primum ac deinde Eutychius episcopatum gererent et Alexandrinæ quidem Ecclesiae Apollinaris, Antiochenæ autem Domninus Hierosolymitanæ vero præsset Eusto- KEPAA. AL. (i) TEústa Opóvov. KEPAA. AH'. VALESHI ANNOTATIONES. bus ad librum xxvm Ammiani Marcellini, pag. 562. Quibus adde locum B. Hieronymi ex Commenta- riis in caput Matthæi, qui sic habet : Extra urbem enim et foras portam loca sunt in quibus truncantur capita damnatorum, et Calvariæ, id est, decollatorum sumpsere nomen. certe monachi ab ejus communione sese abjunxc- runt, eo quod Origenis dogmata asserere crede- retur. Ex horum numero fuit abbas Elias, qui etiam Booxd; dicebatur, ut scribit Joannes Moschus in cap. Limonarii. Theophanes tamen in Chronico, pag. 205. Macarium xazi coxsufiv, id est, per fraudem et calumniam e sede sua pulsum esse dicit. Verum Theophanes prorsus alieno loco id refert, principatu scilicet Justini Junioris. Atqui Macarius episcopus Hierosolyın.orum ordinatus est anno Chri- sti 546, et cum biennio post e sede sua exturbatus fuisset, in ejus locum subrogatus est Eustochius anno Christi 548, ut tradit Baronius. Dissentit ta- men Victor Thunonensis in Chronico. Macario enim annos octo episcopatus attribuit, eoque superstite Eustochium ordinatum esse ait anno ante syno- C dum quintam, id est anno Christi 552; idque ve - rius esse existimo. - legitur apud Nicephorum in cap. lib. XVII: To;, etc. Ego tamen non puto Gracce dici posse, Scribo itaque cὗ etc. Subauditur enim Hæc verba intelligere licet et more Scri- pturæ, et apposite ad historiam. Si more Scripture, inortem significant: si apposite ad historiam, subti- lius quiddam indicare possunt; Zoilum nenipe, perinde ac præcessores suos, Theodosium, Gala- num et Paulum, de sede ejectum fuisse. Inter- pretati sunt more Scripturæ Christophorsonus et Valesius, sane probabiliter. Qui altero sensu in- tellexerit, revocabit ille facile Evagrium cum re - liquis Scriptoribus in concordiam, scilicet cum Liberato diacono, Victore Thunonensi, et Vigilio papa Rom., quod satius est, atque etiam proba- bilius (Joannes Garnerius, De synodo v generali, pag. 497). VARIORUM. (h) Mɛtà Mņrār. Menas episc. CPolitanus D defunctus est anno 552. Colitur in Martyrologio Romano, et in Menologio, die Augusti; isque forsan dies ejus emortualis fuit. In ejus locum suf- fectus est apocrisiarius Amasex presbyter, et mo- nasterii ipsius Amaseæ monachus Eutychius, eò ipso die quo Menæ cadaver in sacris adytis ex- positum jacebat, ut testatur Theophanes in Chrc- nico, anno incarnat. secundum Alex. 544. Hiero- solymis Sallustius Martyrio defuncto successit anno est ab Anastasio imp. anno 543, et in ejus locum suffectus Joannes Marciani filius. Joanni, mortuo anno 524, successit Petrus Eleutheropolita. Pe- trum, vita functum anno 544, excepit Macarius, qui anno dejicitar, et in ejus locum Eustochius subrogatur. . (i) 'Dç εεwoon. Lege o;. W. LoWTH. (j) Arolirapioç. Alexandriæ Zoilo, quod tria capitula damnare nollet, deposito, successit Apol- linarius anno 551. Antiochiæ Ephræmio mortuo successit Domninus anno 545. Concilium acumen cum v Justiniani imp. mandato congregatum, a epi- scopis, præsidente Eutychio patriarcha, in se- eretario patriarchali, anno 555, IV, rectius III Nonas Maias, ad discutiendam trium Capitulorum causam, toties nuper tantoque studio agitatam, celebratum. Inde confirmata v præcedentium conciliorum fides catholica, damnatus Origenes ejusque errores; præ- cipue vero et ante omnia, tria Capitula, nempe de damnatione Theodori Mopsnesteni, scriptorum Theodoriti adversus Cyrillum, et epistoke Ibæ ad Mari Persam (Guil. Cave, vol. 1, pag. 205). (93) Ἔφασκον γὰρ αὐτὸν τὰ 'Ωριγένους. Multi (94) Καὶ τοῖς αὐτὸν ἡγησαμένοις. Sic etiam 486. Sallustio Helias anno 492. Helias depositus
Ἐπειδὴ δὲ τῆς ἱστορίας ὧδε γεγόναμεν, λέξω καὶ τὸ γεγονὸς αὐτόσε θαῦμα, ὃ τῆς παρούσης ἱστορίας καθέστηκεν ἄξιον. Ὅτε τὴν Ἀντιόχου πυρπολεῖσθαι τῶν Ἀπαμέων οἱ παῖδες ἐγνώκεσαν, ἱκέτευον τὸν λελεγμένον μοι Θωμᾶν τὸ σωτήριον καὶ ζωοποιὸν τοῦ σταυροῦ ξύλον παρὰ τὸ εἰωθὸς προενεγκεῖν τε καὶ προθεῖναι, ὡς ἂν τὰ τελευταῖα ὁρῷέν τε καὶ κατασπάζοιντο τὴν μόνην τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν ἐφόδιόν τε λάβοιεν τῆς ἑτέρας βιοτῆς, διαπορεύοντος αὐτοὺς τοῦ τιμίου σταυροῦ πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν. Ὃ δὴ καὶ πεπραχὼς ὁ Θωμᾶς προφέρει τὸ ζωοποιὸν ξύλον, ῥητὰς ἐπαγγείλας ἡμέρας τῆς προθέσεως ὡς ἂν ἐξῇ καὶ πᾶσι τοῖς ἀστυγείτοσιν ἁλισθῆναι καὶ τῆς ἐντεῦθεν σωτηρίας ἀπόνασθαι. Φοιτῶσι γοῦν μετὰ τῶν ἄλλων καὶ οἱ ἐς φῶς με προαγαγόντες, ἐς χαμαιδιδασκάλου φοιτῶντά με περιαγόμενοι. Ὡς δ’ οὖν προσκυνῆσαί τε καὶ κατασπάσασθαι τὸν τίμιον ἠξιώθημεν σταυρόν, ἄρας ὁ Θωμᾶς ἄμφω τὼ χεῖρε τὸ τῆς ἀρχαίας κατάρας ἐξαλειπτήριον τοῦ σταυροῦ ξύλον ἐπεδείκνυ, πάντη τῶν θείων ἀνακτόρων περινοστῶν, ὥσπερ ἐν ταῖς κυρίαις τῶν προσκυνήσεων ἡμέραις εἴθιστο. Εἵπετο δὲ τῷ Θωμᾷ μεθισταμένῳ πυρὸς μέγα τι χρῆμα σελαγίζοντος, οὐ κατακαίοντος, ὡς πάντα τὸν χῶρον ἔνθα παρεστὼς τὸν τίμιον ἐπεδείκνυ σταυρὸν ἐμπίπρασθαι δοκεῖν. Καὶ γέγονεν οὐχ ἅπαξ, οὐ δίς, ἀλλὰ καὶ πολλάκις, τοῦ ἱερέως πάντα τὸν αὐτόσε χῶρον περιϊόντος καὶ τοῦ ἀθροισθέντος λεὼ τοῦτο γενέσθαι Θωμᾶν δυσωποῦντος. Ὅπερ καὶ τὴν γενομένην σωτηρίαν τοῖς Ἀπαμεῦσι προεφήτευεν. Ἀνετέθη τοίνυν καὶ εἰκὼν ἀνὰ τὸν ὄροφον τῶν ἀνακτόρων ταῦτα ταῦτα τοῖς ἀγνοοῦσι τῇ γραφῇ διαγγέλλουσα· ἣ καὶ μέχρι τῆς Ἀδααρμάνου καὶ Περσῶν ἐφόδου διεσώζετο, συνεκαύθη δὲ τῇ αὐτόσε ἁγίᾳ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ μετὰ τῆς ὅλης πόλεως. Καὶ ταῦτα μὲν ὧδε ἐγεγόνει. Ὁ δὲ Χοσρόης κατὰ τὴν ἄφοδον παρασπονδήσας τὰ συγκείμενα, ἐπεὶ καὶ τηνικάδε συνεδόκει, ἕτερα πέπραχε, τῷ μὲν ἀσταθεῖ αὐτοῦ καὶ ἀβεβαίῳ τρόπῳ συμβαίνοντα, ἥκιστα δὲ ἀνδρὶ λογικῷ, μή τί γε δὴ βασιλεῖ πρέποντα λόγον τῶν συγκειμένων ποιουμένῳ.
Τίνες κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τῶν μεγάλων πόλεων ἐπίσκοποι. Μετὰ δὲ Μηνᾶν (1) Εὐτύχιος ἐς τὸν θρόνον ἄνε:- σιν. Ανὰ δὲ τὰ Ἱεροσόλυμα, μετά Μαρτύριον, Σα λούστιος τὸν θρόνον διαδέχεται. Ηλίας τε μετὰ τοῦτον Πέτρος τε αὖ, καὶ μετ᾿ ἐκεῖνον Μακάριος, οὔπω βα- σιλέως προσηκαμένου, ὡς ἐξώσθη τῆς οἰκείας καθέδρας. Ἔφασκον γὰρ αὐτὸν τὰ Ωριγένους (95) πρεσβεύειν δόγματα. Μεθ᾽ ἂν τὴν ἐπισκοπὴν Εὐστά χιος διεδέξατο. Μετὰ δὲ τὴν ἐκβολὴν Θεοδοσίου ὡς προδεδιήγηται, ἐπίσκοπος τῆς ᾿Αλεξανδρέων Ζώιλος ἀναδείκνυται· καὶ τοῖς αὐτὸν ἡγησαμένοις (94) προστεθέντος, Απολινάριος την καθέδραν ἐγχειρίζε ται (3). Μετὰ δὲ Εφραίμιον, Δομνίνος Αντιοχείας Περὶ τῆς ἁγίας οικουμενικῆς πέμπτης συνόδου, καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν συνέστη. Τῆς πρεσβυτέρας μὲν οὖν Ρώμης Ηγουμένου Βιγιλίου· τῆς δὲ νέας πρῶτα μὲν Μηνά, εἶτ᾽ Εὐτυ χίου· τῆς δὲ 'Αλεξάνδρου Απολιναρίου, καὶ τῆς ᾿Ανα τιόχου Δομνίνου, Ἱεροσολύμων τε Ευστοχίου, την πέμπτην μεταπέμπεται σύνοδον (*) Ἰουστινιανὸς ἐξ Οι μετά μικρὸν τοῖς αὐτὸν ἡγησαμένοις προστεθέν αὐτὸν ἡγησαμένοις. καὶ τοῖς αὐτῶν ἡγησαμένοις, τῶν Ἀλεξα δρέων. (Κ) Πέμπτην σύνοδον. CAPUT XXXVII. EVAGRI SCHOLASTICI Quinam eo tempore fuerint maximarum urbium epi- scopi. A Post Menam Eutychius pontificalem sedem Con- stantinopoli obtinuit. Hierosolymis vero post Marty- rium Salustius in ejus locum successit. Post hunc Helias, post eliam Petrus, post Petrum Macarius jusdem urbis episcopatum suscepit, cum impera- tor electionem ejus nondum comprobasset. Hic postea sua sede expulsus est, propterea quod Ori- genis dogmata asserere dicebatur. Post hunc igitur Eustochius episcopalem sedem sortitus est. Alexan- driæ vero pulso, ut supra relatum est, Theodosio, Zoilus ad episcopatum promotus est. Quo ad præ- decessores suos adjuncto, Apollinaris sedem illam regendam suscepit. Jam vero Antiochiæ post Ephræ- B mium Domninus ejus loci Ecclesiam gubernavit. CAPUT XXXVIII. De sancta et universali synodo quinta, et quam ob causam congregata sit. Porro duin Virgilius quidem Romanæ urbis, Constantinopolitanæ vero Menas primum ac deinde Eutychius episcopatum gererent et Alexandrinæ quidem Ecclesiae Apollinaris, Antiochenæ autem Domninus Hierosolymitanæ vero præsset Eusto- KEPAA. AL. (i) TEústa Opóvov. KEPAA. AH'. VALESHI ANNOTATIONES. bus ad librum xxvm Ammiani Marcellini, pag. 562. Quibus adde locum B. Hieronymi ex Commenta- riis in caput Matthæi, qui sic habet : Extra urbem enim et foras portam loca sunt in quibus truncantur capita damnatorum, et Calvariæ, id est, decollatorum sumpsere nomen. certe monachi ab ejus communione sese abjunxc- runt, eo quod Origenis dogmata asserere crede- retur. Ex horum numero fuit abbas Elias, qui etiam Booxd; dicebatur, ut scribit Joannes Moschus in cap. Limonarii. Theophanes tamen in Chronico, pag. 205. Macarium xazi coxsufiv, id est, per fraudem et calumniam e sede sua pulsum esse dicit. Verum Theophanes prorsus alieno loco id refert, principatu scilicet Justini Junioris. Atqui Macarius episcopus Hierosolyın.orum ordinatus est anno Chri- sti 546, et cum biennio post e sede sua exturbatus fuisset, in ejus locum subrogatus est Eustochius anno Christi 548, ut tradit Baronius. Dissentit ta- men Victor Thunonensis in Chronico. Macario enim annos octo episcopatus attribuit, eoque superstite Eustochium ordinatum esse ait anno ante syno- C dum quintam, id est anno Christi 552; idque ve - rius esse existimo. - legitur apud Nicephorum in cap. lib. XVII: To;, etc. Ego tamen non puto Gracce dici posse, Scribo itaque cὗ etc. Subauditur enim Hæc verba intelligere licet et more Scri- pturæ, et apposite ad historiam. Si more Scripture, inortem significant: si apposite ad historiam, subti- lius quiddam indicare possunt; Zoilum nenipe, perinde ac præcessores suos, Theodosium, Gala- num et Paulum, de sede ejectum fuisse. Inter- pretati sunt more Scripturæ Christophorsonus et Valesius, sane probabiliter. Qui altero sensu in- tellexerit, revocabit ille facile Evagrium cum re - liquis Scriptoribus in concordiam, scilicet cum Liberato diacono, Victore Thunonensi, et Vigilio papa Rom., quod satius est, atque etiam proba- bilius (Joannes Garnerius, De synodo v generali, pag. 497). VARIORUM. (h) Mɛtà Mņrār. Menas episc. CPolitanus D defunctus est anno 552. Colitur in Martyrologio Romano, et in Menologio, die Augusti; isque forsan dies ejus emortualis fuit. In ejus locum suf- fectus est apocrisiarius Amasex presbyter, et mo- nasterii ipsius Amaseæ monachus Eutychius, eò ipso die quo Menæ cadaver in sacris adytis ex- positum jacebat, ut testatur Theophanes in Chrc- nico, anno incarnat. secundum Alex. 544. Hiero- solymis Sallustius Martyrio defuncto successit anno est ab Anastasio imp. anno 543, et in ejus locum suffectus Joannes Marciani filius. Joanni, mortuo anno 524, successit Petrus Eleutheropolita. Pe- trum, vita functum anno 544, excepit Macarius, qui anno dejicitar, et in ejus locum Eustochius subrogatur. . (i) 'Dç εεwoon. Lege o;. W. LoWTH. (j) Arolirapioç. Alexandriæ Zoilo, quod tria capitula damnare nollet, deposito, successit Apol- linarius anno 551. Antiochiæ Ephræmio mortuo successit Domninus anno 545. Concilium acumen cum v Justiniani imp. mandato congregatum, a epi- scopis, præsidente Eutychio patriarcha, in se- eretario patriarchali, anno 555, IV, rectius III Nonas Maias, ad discutiendam trium Capitulorum causam, toties nuper tantoque studio agitatam, celebratum. Inde confirmata v præcedentium conciliorum fides catholica, damnatus Origenes ejusque errores; præ- cipue vero et ante omnia, tria Capitula, nempe de damnatione Theodori Mopsnesteni, scriptorum Theodoriti adversus Cyrillum, et epistoke Ibæ ad Mari Persam (Guil. Cave, vol. 1, pag. 205). (93) Ἔφασκον γὰρ αὐτὸν τὰ 'Ωριγένους. Multi (94) Καὶ τοῖς αὐτὸν ἡγησαμένοις. Sic etiam 486. Sallustio Helias anno 492. Helias depositus
PG 86:2773Ἀναγράφει ὁ αὐτὸς Προκόπιος καὶ τὰ περὶ Ἐδέσης καὶ Ἀγβάρου τοῖς παλαιοῖς ἱστορημένα, καὶ ὡς ὁ Χριστὸς πρὸς Ἄγβαρον ἐπέστειλεν, εἶτα καὶ ὡς ἐς ἑτέραν ἔφοδον πολιορκίαν τῶν Ἐδεσηνῶν ὁ Χοσρόης κατέστη, παραλύειν οἰόμενος τὰ παρὰ τοῖς πιστοῖς θρυλούμενα, ὡς οὐκ ἄν ποτε ἡ Ἔδεσα ὑπὸ τοῖς ἐχθροῖς γενήσεται· ὅπερ τοῖς γραφεῖσι μὲν πρὸς Ἄγβαρον παρὰ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν οὐκ ἔγκειται, ὡς ἔστι τοὺς φιλοπόνους ἑλεῖν ἐκ τῶν ἱστορηθέντων Εὐσεβίῳ τῷ Παμφίλου, αὐτὴν πρὸς λέξιν τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνόντι· οὕτω δὲ παρὰ τοῖς πιστοῖς ᾄδεταί τε καὶ πεπίστευται καὶ τὸ πέρας ἐδέξατο, τῆς πίστεως ἔργον προρρήσεως ἀγαγούσης. Μετὰ γὰρ τὸ προσβαλεῖν τῇ πόλει τὸν Χοσρόην μυρίας τε ἐφόδους ἐργάσασθαι χοῦν τε συναμήσασθαι πολύν, ὡς καὶ τὰ τείχη τῆς πόλεως ὑπερπηδῆσαι, ἑτέρας τε μυρίας μηχανὰς ῥάψαι, ἄπρακτον ἐπεποίητο τὴν ἀποπόρευσιν· λέξω δὲ τὰ γενόμενα. Ἐπήγγελλεν ὁ Χοσρόης ταῖς ἀμφ’ αὐτὸν δυνάμεσι ξύλων ἀθροῖσαι μέγα τι χρῆμα πρὸς τὴν πολιορκίαν τῆς προστυχούσης ὕλης. Ἅπερ ἐπειδὴ συνελέγη ὀξύτερον τῆς ἐπιτάξεως, κυκλοτερῶς περιθεὶς τὸν χοῦν ἐς μέσον ἐπέβαλε, καὶ ἀντιμέτωπος τῇ πόλει ᾔει. Οὕτω τε κατὰ σμικρὸν ἐποικοδομῶν τοῖς ξύλοις τε καὶ τῷ χώματι καὶ τῇ πόλει προσιών, τοσοῦτον ἐς ὕψος ἦρε καὶ τὸ τεῖχος ὑπερήλατο, ὡς ἐξ ὑπερδεξίων τὰ βέλη κατὰ τῶν προκινδυνευόντων ὑπὲρ τῆς πόλεως ἐν τῷ τείχει ῥίπτειν. Ἐπειδὴ τοίνυν οἱ τῇ πολιορκίᾳ συνεχόμενοι τεθέαντο τὸ χῶμα πλησίον ὥσπερ ὄρος βαδίζον ἐγγίζειν τῇ πόλει,ἐπιδόξους τε εἶναι τοὺς πολεμίους πεζῇ τῆς πόλεως ἐπιβήσεσθαι, ἅμα ἕῳ μηχανῶνται ἀντικρὺ τοῦ χώματος, ὅπερ ἀγέστα πρὸς Ῥωμαίων κέκληται, διώρυγα ὑπὸ γῆν κατεργάσασθαι ἔνθεν τε πῦρ ἀνεῖναι, ὡς ἂν τῇ φλογὶ τὰ ξύλα φθειρόμενα τὸν χοῦν ἐς γῆν καταγάγοι. Καὶ τὸ μὲν ἔργον ἐπετετέλεστο, πυρὰν δὲ προσάψαντες τοῦ σκοποῦ διημάρτανον, οὐκ ἔχοντος τοῦ πυρὸς διέξοδον ὅθεν ἀέρος ἐπιλαμβανόμενον δύναιτο τὴν ὕλην περιδράξασθαι. Ὡς δ’ οὖν ἐς πᾶσαν ἀμηχανίαν ἦλθον, φέρουσι τὴν θεότευκτον εἰκόνα ἣν ἀνθρώπων μὲν χεῖρες οὐκ εἰργάσαντο, Ἀγβάρῳ δὲ Χριστὸς ὁ θεός, ἐπεὶ αὐτὸν ἰδεῖν ἐπόθει, πέπομφε. Ταύτην τοίνυν τὴν παναγίαν εἰκόνα κατὰ τὴν εἰργασμένην σφίσιν ἐσαγαγόντες διώρυγα ὕδατί τε ἐπικλύσαντες, ἀπ’ αὐτοῦ κατὰ τῆς πυρᾶς καὶ τῶν ξύλων ἀφεῖσαν. Καὶ παραυτίκα τῆς θείας δυνάμεως τῇ πίστει τῶν δεδρακότων ἐπιφοιτησάσης, ὅπερ ἦν ἐκείνοις πρώην ἀδύνατον ἐξηνύετο· παραυτίκα γὰρ ἐσεδέξαντο τὴν φλόγα τὰ ξύλα, καὶ λόγου θᾶττον ἀπανθρακωθέντα τοῖς ὑπερτέροις μετεδίδοσαν, ἅπαντα τοῦ πυρὸς ἀμφινεμομένου. Ὡς δὲ τὸν καπνὸν ἀναθρώσκοντα τεθέαντο οἱ τῇ πολιορκίᾳ πιεζόμενοι, σοφίζονται τάδε· λαγυνίδας μικρὰς ἀγαγόντες ἐμφορήσαντές τε θείου ἅμα καὶ στυππίου καὶ τῶν ἄλλων εὐκαταφλέκτων ὑλῶν, κατὰ τῆς καλουμένης ἀγέστας ἀπεσφενδόνιζον, αἵπερ καπνὸν ἀνιεῖσαι, τοῦ πυρὸς τῇ ῥύμῃ τῆς βολῆς ἀναφθέντος, τὸν ἐκ τοῦ χώματος ἀναδιδόμενον καπνὸν λανθάνειν παρεσκεύαζον· ὡς πάντας ὑποτοπάζειν τοὺς οὐκ εἰδότας ἐκ τῶν λαγυνίδων μᾶλλον καὶ οὐχ ἑτέρωθεν τὸν καπνὸν καθεστάναι. Τρίτῃ δ’ οὖν ἀπ’ ἐκείνης ἡμέρᾳ, ὤφθησαν αἱ γλωσσίδες τοῦ πυρὸς ἐκ τῆς γῆς ἀναδιδόμεναι, καὶ τότε συνῆκαν οἱ ἐν τῷ χώματι τῶν Περσῶν μαχόμενοι ὅποι κακῶν καθεστήκασιν. Ὁ δὲ Χοσρόης, ὥσπερ τῇ θείᾳ δυνάμει ἀντιφερόμενος, τοὺς τῶν ὑδάτων ὁλκοὺς οἳ πρὸ τῆς πόλεως ἔτυχον ὄντες κατὰ τῆς πυρᾶς ἀφείς, σβεννύειν ταύτην ἐπειρᾶτο. Ἡ δὲ μᾶλλον ὡς ἔλαιον ἢ θεῖον ἤ τι τῶν ἐξάπτειν εἰωθότων τὸ ὕδωρ δεξαμένη, ἐπὶ μεῖζον ἤρθη μέχρις ἂν τὸ πᾶν κατήγαγε χῶμα καὶ τέλεον τὴν ἀγέσταν ἀπετέφρωσε. Τότε δ’ οὖν ὁ Χοσρόης ἁπάσαις ταῖς ἐλπίσιν ἀπειρηκὼς καὶ διὰ τῶν ἔργων ἐγνωκὼς ὡς πολλὴν ὦφλεν αἰσχύνην, ὑποτοπήσας τοῦ πρὸς ἡμῶν πρεσβευομένου θεοῦ περιέσεσθαι, ἐπὶ τὰ σφέτερα τὴν ἀποπόρευσιν ἐποιεῖτο ἀκλεῶς.
αἰτίας τοιάσδε· Ευστόχιος, κατακρατούντων καὶ μά- λιστα ἐν τῇ καλουμένη Νέα Λαύρα (95) τῶν τὰ Ὀρι- γένους πρεσβευόντων δόγματα, πᾶσαν ἔθετο σπουδήν τούτους ἀπελάσαι. Καὶ καταλαβὼν τὴν αὐτὴν Νέαν Λαύραν, ἅπαντας ἐκβεβλήκει, ὥσπερ ἄγη κοινά μα κρὰν ἐκδιώξας· οἱ καὶ σποράδες γενόμενοι, πολλούς σφίσι προσεταιρίσαντο. Τούτων υπερήσπιζε Θεόδω ρος ὁ ἐπίκλην 'Ασκιδᾶς, ἐπίσκοπος μὲν τῆς Καίσα- ρος. Η προκάθηται τοῦ Καππαδοκῶν ἔθνους· Ιου- στινιανῷ δὲ προσεδρεύων, πιστός τέ οἱ καθεστώς, καὶ ἐς τὰ μάλιστα ἐπιτήδειος. Κυκῶντος οὖν αὐτοῦ τὰ βασίλεια, καὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀθεμιτουργίαν τὸ πράγμα καλοῦντος, στέλλονται πρὸς τὴν βα- σιλέως πόλιν πρὸς Εὐστοχίου, Ροῦτος ἡγούμενος τῆς Θεοδοσίου μονῆς, καὶ Κόνων τῆς Σάβα (96), τὰ πρώτ τιστα τῆς ἐρήμου φέροντες, ἔκ τε τῆς οἰκείας ἀξιώ. σεως, καὶ ὧν ἡγοῦντο φροντιστηρίων. Γεγόνασι δὲ σὺν αὐτοῖς καὶ ἕτερος, οὐ πολλῷ τῆς ἀξίας αὐτῶν λειπόμενοι· καὶ οὗτοι μὲν τὰ κατὰ τὸν Ωριγένην πρωτοτύπως εκίνουν, καὶ Εὐάγριον, καὶ Δίδυ μου. Θεόδωρος δὲ ὁ Καππαδόκης ἑτέρωθι τούτους ἀφέλκειν ἐθέλων, ἐπεισάγει τὰ κατὰ Θεόδωρον (97), τὸν Μοψουεστίας, καὶ Θεοδώριτον, καὶ Ἴβαν· τοῦ παναγάθου Θεοῦ πάντα καλῶς οἰκονομήσαντος, ἵν᾿ ἐκεῖθεν ἐντεῦθεν τὰ βέβηλα εξωσθείη. Πρώτης τοί- νυν κινήσεως γενομένης, εἰ δέσι τοὺς τετελευτη κότας ἀναθέματι περιβληθῆκαι (4), Εὐτύχιος παρών Ευστόχιος δὲ ἀπελ θὼν εἰς Ἱεροσόλυμα, μίσει τῷ πρὸς Ἀπελινάριον καὶ ᾿Αγάθωνα καὶ Μακάριον, τοὺς τῆς Νέας Λαύρας μοναχοὺς ἐξέβαλεν ὡς Ωριγενιστάς· καὶ διὰ τοῦτα ἐξεβλήθη, καὶ πάλιν ἀπεκατέστη Μακάριος εἰς τὸν ίδιον θρόνον. Ιυντη). HISTORIÆ ECCLESIASTIC.E LIBER IV. A chius, quinta synodus a Justiniano convocala est banc ob causam. Cum Origenis dogmatum asser- tores in monasteriis Palæstinæ, sed præcipue in ea quæ dicitur Nova Laura, quotidie invalescerent, Eustochius omni studio in id incubuit, ut eos ex- pelleret Cum igitur ad Noram Lauram se contu- lisset, eos inde ejecit, procul amandans, tanquam communem hominum perniciem. At illi, varia in Joca dispersi, multos suis partibus adjunxerunt. Horum patrocinium suscepit Theodorus, cogno- mento Ascidas, episcopus quidem Cæsareæ, quæ caput est provincia Cappadocia, sed qui cum Ju- sliniano assidue versabatur, eique fidus erat in pri- mis ac perutilis. Cum ergo iste palatium conturba ret, et id quod ab Eustochio gestum erat, meram impietatem atque injustitiam voraret, missi suut Constantinopolim ab Eustochio, Bufus abbas mo- nasterii Theodosii, et Conon abbas monasterii Sa- bæ : qui tum virtutis suæ causa, tum ob monastria quibus præerant, principem locum inter solitarios obtinebant. Venerunt una cum illis etiam alii, di- gnitate haud nullo inferiores. Et hi quidem de Ori gene in primis, et de Evagrio ac Didymo agere in- stituerunt. Theodorus autem Cappadox, cum eos alio vellet traducere, causam Theodori Mopsue- sliæ episcopi, et Theodoriti atque Ibæ in medium produxit : Deo scilicet optimo maximo ita rem om- VALESH ANNOTATIONES. B " Lauræ mentio fit in Vita sancti Euthymii. De eadem re Theophanes, licet alieno loco, in rebus. scilicet Justini Junioris, scribit : Id est : Fuslochius autem venicns Hie- rosolymam, præ odio quo adversus Apollinarem et Agathonem ac Macarium flagrabat, Nova Lauræ mo- nachos expulsit, tanquam Origenistas. Quamobrem et ipse postea ejectus est, et Macarius in suam sedem restitutus. Baronius quidem Macarium in sedem suam restitutum esse existimat, paulo post ordi- nationem Eustochii : ac deinde Eustochium Hiero- solymitanam sedem iterum obtinuisse, quippe qui quinta synodo Constantinopolitanæ per legatos suos interfuerit anno Christi 553, ut ex Evagrio noustro, et ex actis supradictæ synodi satis constat. Verum Baronius longe a vero aberravit. Macarius enim diu post quintam synodum, pulso Eustochio, in sedem suam restitutus est anno Justiniani, post consulatur Basilii anno 24, ut scribit Victor Thunonensis in Chronico, qui iisdem temporibus vivebat, nec istud ignorare potuit. D ctura usus est magua cura et diligentia. Nam et eos qui illinc recesserant ejecti ab Origenistis Patres, rursus collegit et lauram quæ a frequentibus illis tumultibus et bellis hæreticorum jam inclinata fueral in genua, erexit et veluti renovavit. De eodem Conone Hegumeno lauræ sancti Saba loquitur Joannes Moschus, in cap. 42, ubi eum Eustochii Hierosolymitani episcopi familiarem fuisse innuit. bit Liberatus in Breviario, cap. 24, his verbis : Reserato aditu adversariis Ecclesiæ ut mortuus dam- naretur ; Theodorus, Cesarea Cappadocia episcopus, dilectus et familiaris principum, secta Acephalus, Origenis autem defensor acerrimus, et Pelagii amu- lus, cognoscens Origenem fuisse damnatum, dolore damnationis ejus, ad Ecclesiæ conturbationem, dam- nationem molitus est in Theodorum Mopsuestenum, etc. Liberatus tamen nihil dicit de Rufo et Conone abbatibus ab Eustochio missis Constantinopolim. Ex adverso autem Evagrins nihil dicit de damna- tione illa Origenis quæ studio Pelagii, Romanæ sedis apocrisiarii, facta fuerat ab imperatore Justiniano, et cui omnes patriarchae subscripserant; Zoilus scilicet Alexandrinus, Ephræmius Antiochenus, Petrus Hierosolymitanus, ut scribit Liberatus in præcedenti capite; id autem contigit anno Christi 578, ut tradit Baronius. Legatio vero illa Cononis ac Ru aliorumque monachorum Palæstinensium missa est ab Eustochio Constantinopolim anno Christi 551. Eo enim anno Apollinaris in locum Zoili Alexandrini episcopi subrogatus est, ut scri- bit Baronius. Eustochius vero in odium præcipue Apollinaris Alexandrini episcopi, monachos Nova: Laura, tanquam Origenistas, e monasterio extur bavit, sicut ex Theophane supra retulimus. VARIORUM. texit elogium Cyrillus Scythopolitanus in Vita san- cti Subæ sub finem, his verbis: Qui Cassianus cum decimum mensem implesset in administratione, deinde ex hac vita migrasset, Cononi post mandant monachi præfecturam. Mandant vero, Deo, ut arbi- tror, monachorum animos ad hoc movente. Fuit au- tem vir ille summe resplendens et rectis dogmatibus, ct omni virtute, et recte factis ; qui etiam in prae- De penitentia, lib. x, cap. (W. (95) Ἐν τῇ καλουμένη νέα Λαύρᾳ. Hujus Nova C (97) Επεισάγει τὰ κατὰ Θεόδωρον. Idemn scri- (93) Κόνων τῆς Σάβα. Hujus Cononis illustre (1) Εἰ δέοι τοὺς τετελευτηκότας ἀναθέματι περιβληθῆναι. De hac questione vide Morinum,
PG 86:2775Λελέξεται δὲ καὶ ὃ κατὰ τὴν Σεργιουπολιτῶν ἄλλοτε ὑπὸ Χοσρόου γέγονεν, ἐπεὶ καὶ ἀξιόλογόν ἐστιν καὶ πρέπον ὄντως μνήμῃ ἐς ἀεὶ διασωζομένῃ. Ἐπέστη καὶ ταύτῃ ὁ Χοσρόης, ἐκπολιορκεῖν αὐτὴν ἐπειγόμενος.Ὡς δ’ οὖν τῶν τειχῶν ἀπεπειρᾶτο, τὰ περὶ τῆς σωτηρίας τῆς πόλεως πρὸς ἑκατέρων ἐλαλεῖτο· καὶ συμβαίνουσιν ὥστε τὰ ἱερὰ κειμήλια λύτρα τῇ πόλει γενέσθαι· ἐν οἷς καθειστήκει καὶ σταυρὸς ὑπὸ Ἰουστινιανοῦ καὶ Θεοδώρας πεμφθείς. Ὡς δ’ οὖν ἀπεκομίσθη ταῦτα, τοῦ ἱερέως ὁ Χοσρόης καὶ τῶν σὺν αὐτῷ πεμφθέντων Περσῶν ἀνεπύθετο μή τι ἕτερον εἴη. Τῶν δέ τις οὐκ εἰωθότων ἀληθίζεσθαί φησι πρὸς τὸν Χοσρόην καὶ ἕτερα εἶναι κειμήλια, ἅπερ πρὸς τῶν πολιτῶν ἀπεκρύβη εὐαρίθμων ὄντων. Ὑπελέλειπτο δὲ χρυσοῦ μὲν ἢ ἀργύρου κειμήλιον τῶν ἐπιφερομένων οὐδέν, ἑτέρας δὲ προὐργιαιτέρας ὕλης καὶ θεῷ καθάπαξ ἀνεχούσης, τὰ πανάγια λείψανα Σεργίου τοῦ ἀθλοφόρου μάρτυρος, ἔν τινι τῶν ἐπιμήκων σορῶν κείμενα ἐξ ἀργυρίου ἠμφιεσμένῃ. Ἐπειδὴ δὲ τούτοις πεισθεὶς ὁ Χοσρόης τῇ πόλει τὸν ὅλον ἐπαφῆκε στρατόν,ἐξαπίνης ἀνὰ τὸν περίβολον ἀσπὶς ἀνεφάνη μυρία, ὑπερμαχοῦσα τῆς πόλεως· ὅπερ οἱ πεμφθέντες πρὸς Χοσρόου θεασάμενοι ἐπανῆκον, τό τε πλῆθος θαυμάζοντες τήν τε ἐξόπλισιν διηγούμενοι. Ὡς δὲ καὶ πάλιν πυθόμενος ἔμαθεν ὁ Χοσρόης ὀλίγους τῇ πόλει κομιδῆ ἐναπομεῖναι,ἐξώρους τε καὶ ἀώρους, τῆς σφριγώσης ἡλικίας ἐκποδὼν γενομένης, ἔγνω τοῦ μάρτυρος εἶναι τὸ θαῦμα· καὶ δείσας καὶ τὴν Χριστιανῶν πίστιν ἀγάμενος, ἀπῆρε πρὸς τὰ οἰκεῖα. Ὃν καί φασιν ἐν ταῖς τελευταίαις ἀναπνοαῖς τῆς θείας ἀξιωθῆναι παλιγγενεσίας.
Α τὴν θείαν ἐς ἄκρον εξησκημένος Γραφὴν, ἐσέτι καὶ ὡς καὶ μετά. ζώντος Μηνά, οὐδὲ τῶν διαφανῶν ὧν (ταῖς γὰρ ἀποκρίσεσι τοῦ ᾿Αμασείας ἐπισκόπου (98) διηκονεῖ- το), διαρρήδην εἶπεν, οὐκ ἐν φρονήματι μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν καταφρονήματι τοὺς ἁλισθέντας ἑωρακώς, μηδὲ βουλῆς τοῦτο δεῖσθαι· ἐπεὶ καὶ Ἰωσίας ἐβασι- λεὺς, οὐ τοὺς ζῶντας ἱερέας τῶν δαιμόνων πάλαι μόνον κατέσφαξεν, ἀλλὰ καὶ τῶν πρὸ πολλοῦ τεθνη- κότων τὰς θήκας ἀνώρυξε. Τοῦτο πρὸς ἔπος ἅπασι ἔδοξε λελέχθαι. Οπερ καὶ Ἰουστινιανὸς ἐγνωκώς, ἐς τὴν τῆς βασιλευούσης αὐτὸν ἀνεβίβασε θρόνον, παρ αυτίκα Μηνα τελευτήσαντος. Βιγίλιος μὲν οὖν ἐγγράφως συνθέμενο; (99) συνεδρεύειν οὐχ είλετο. Πυθομένου δὲ Ἰουστινιανοῦ τῆς ἁλισθείσης συνόδου, τί φασι περὶ Θεοδώρου, καὶ ὧν Θεοδώριτος κατά Κυρίλλου καὶ τῶν δώδεκα αὐτοῦ κεφαλαίων είρηκε, καὶ τῆς λεγομένης ἐπιστολῆς 15α, τῆς πρὸς Μάριν τὸν Πέρσην, ἀναγνωσθεισῶν πολλῶν ῥήσεων Θεοδώ ρου καὶ Θεοδωρίτου, δειχθέντος δὲ ὡς καὶ πάλαι Θεόδωρος κατακέκριτο, καὶ ἐκ τῶν ἱερῶν ἀπηλείψει δέλτων, καὶ ὡς μετὰ θάνατον δέοι τοὺς αἱρετι κούς κατακρίνεσθαι· Θεόδωρον μὲν ἁπάσαις, τὸ δὴ λεγόμενον, ἀναθεματίζουσι, καὶ τὰ εἰρημένα Θεοδω ρίτῳ κατὰ τῶν δύο καὶ δέκα κεφαλαίων Κυρίλλου, καὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως, καὶ τὴν ἐπιστολὴν 162, την πρὸς Μάριν τὸν Πέρσην, φήσαντες ταῦτα τὰ βήματα· Τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος (1) ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ τὴν ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις παραβολήν. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Κατακρίνομεν δὲ καὶ ἀναθεματίζο- μεν πρὸς τοῖς ἄλλοις ἅπασιν αἱρετικοῖς τοῖς κατα κριθεῖσι καὶ ἀναθεματισθεῖσι παρὰ τῶν εἰρημένων ἁγίων τεσσάρων συνόδων, καὶ ἀπὸ τῆς ἁγίας καθώ ολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ Θεόδωρον τὸν λεγόμενον ἐπίσκοπον Μαίουεστίας, καὶ τὰ ἀσεβῆ αὐτοῦ συγγράμματα, καὶ τὰ ἀσεβῶς συγ γραφέντα παρὰ Θεοδωρίτου κατά τε τῆς ὀρθῆς πίσ στεως καὶ τῶν δώδεκα κεφαλαίων τοῦ ἐν ἁγίοις Κυ ρίλλου, καὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ ἁγίας πρώτης συνόδου, σκόπου. EVAGRII SCHOLASTICI B nein optime disponente, ut hinc et inde profana omnia penitus ejicerentur. Prima igitur quæstione proposita, utrum liceret mortuos anathenali aub- jicere, Eutychius, qui illic aderat, in sacris Scri- pluris apprime exercitatus, superstite adhuc Mena, nondum valde illustris; erat enim etiam tum apocrisiarius episcopi Amnasenorum. Cum eos qui congregati erant, tanquam solertior, per contemn- plum aspexisset, aperte dixit quæstionem illam de- liberatione non egere, quandoquidem Josias rex sacerdotes demonum non modo vivos interfecisset, sed eorum qui diu antea mortui fuerant, sepulcra effodisset. Atque hoe ab Eutychio aptissime dictum esse, cuncti qui aderant censuerunt. Quod cum Justinianus intellexisset, Eutychium paulo post ad pontificalem urbis regiæ sedem promovit, Mena ex vivis sublato. Porro Vigilius per liueras quidem consensit ; concilio tamen interesse noluit. Congre- gata igitur synodo, cum Justinianus episcopos interrogasset quid sentirent de Theodoro, et de his quæ Theodoritus contra Cyrillum et contra duo- decim ejus capitula scripserat : quid item de epi- stola quæ dicitur Ibæ ad Marim Persam : postquam multa loca ex libris Theodori ac Theodoriti reci- tata essent, ostensumque præterea esset, Theodo- ruin jampridem condemnatum fuisse, nomenque ejus ex sacris diptychis expunctum, et hæreticos etiam post mortem condemnandos esse: oinnes uno consensu Theodorum quidem ipsum anathematiza- runt, Theodoriti vero scripta adversus duodecim Gy- rilli capitula, et adversus rectam fidem; Ibæ quoque epistolam ad Marim Persam sub anathemate damna- runt his verbis usi. Cum magnus Deus et Servator no- ster Jesus Christus juxta parabolam Evangelii, et cæ- tera. Et paulo post : Condemnanus vero et anathema- Lizamus prater reliquos hæreticos, qui condemnati et anathematizati sunt a supra memoratis quatuor sacrosanctis synodis, et a sancta catholica et apo- C. C. VARIE LECTIONES. • C VALESII ANNOTATIONES. Id est. Apocrisiarius erat Amasensis episcopi. Habebant enim iam patriarchæ, quam majorum D Ecclesiarum episcopi, apocrisiarios sive responsa- les, qui in imperatoris palatio ecclesiastica negotia procurabant. Quod a temporibus Constantini Magni usurpatum fuisse scribit llincmarus in epi- stola ad proceres regni. Habebant et monaste- ria suos apocrisiarios in urbe regia, qui eodem offi- cio fungebantur, ut supra observavi. Ilorum apɔ- crisiariorum mentio fit Novella Justiniani. Plura vide in Glossario Pithoei ad Novellas Juliani ante- cessoris, et in Onomastico Rosweydi ad Vitas Pa- (rum. hæc verba de Eutychii ordinatione intellexit. Sic enim vertit : Porro Vigilius, etiamsi ei, scripίο in- terveniente, cum Eutychio conveniret, assidere tamen illi noluit. Verum hæc interpretatio est contra men- tem Evagrii atque ipsius Nicephori. Id enim tantu:n dicit Evagrius: Vigilium consensisse quidem iis quæ gesta sunt in synodo; ei tamen interesse no- luisse. Idque confirmatur ex actis synodi v Con- stantinopolitane, pag. 112. Ex quibus discimus Vigilium Papam, qui tunc erat Constantinopoli, licet sæpius rogatus fuisset, tum ab imperatore Justiniano, tum ab universis episcopis qui in ea urbe collecti erant, ut ad concilium veniret, id- que ipse scripto pollicitus esset, nunquam tamen accedere voluisse. Porro scriptum illud quo Vigi- lium definitioni synodi consensisse ait Evagrius, nihil aliud est, quam constitutum Vigilii quod edidit Baronius ad annum Christi 555. Vel certe epistola Vigilii Papæ quam primus Græce edidit Petrus de Marca, una cum dissertatione doctissima, quam operæ pretium fuerit legere. Pagius ad ann. 554, n. 3, 4, existimal rectius hoc intelligi de prolixo Vigilii constituto XVI Kal. Martii istius anni edito, quo tria Capitula damnat. Constitutum istud Baluzius primo in lucem protulit, in Nɔva Collectione conciliorum, pag. 1551. (W. LowTH.) have sententia in collatione synodi v, pag. 112. (98) Ταῖς γὰρ ἀποκρίσεσι τοῦ ᾿Αμασείας ἐτι- (99) Εγγράφως συνθέμενος. Joannes Langus (1) τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρες. Esstat
Ἀφηγήσομαι δὲ καὶ τὰ περὶ τῆς ἐπισκηψάσης νόσου, τοῦτο δεύτερον καὶ πεντηκοστὸν ἔτος, μὴ πρότερον ἱστορηθέν, κρατησάσης καὶ πᾶσαν γῆν ἐπινεμηθείσης. Τῆς γὰρ Ἀντιόχου πρὸς Περσῶν ἁλούσης, ἔτεσιν ὕστερον δύο, πάθος ἐπεδήμησε λοιμῶδες ἔν τισι μὲν συμφερόμενον τῷ ὑπὸ Θουκυδίδου γραφέντι, ἔν τισι δὲ πολλῷ διαλλάττον. Καὶ ἦρχθαι μὲν ἐξ Αἰθιοπίας καὶ νῦν ἐλέγετο. Τὴν δὲ πᾶσαν ἀμοιβαδὸν διέδραμεν οἰκουμένην, οὐδένας ἀνθρώπων οἶμαι ἀπειράτους τοῦ νοσήματος καταλελοιπός. Καὶ ἔνιαι μὲν πόλεις ἐπὶ τοσοῦτον κατεσχέθησαν ἄχρι καὶ τοῦ παντάπασι κενὰς οἰκητόρων γενέσθαι. Ἔστι δὲ οὗ ἐπιλαβόμενον τὸ πάθος κουφότερον μετῆλθεν. Οὔτε δὲ κατὰ περίοδόν τινα τεταγμένην ἐνέσκηπτεν, οὔτε αὖ ἐπισκῆψαν ὁμοίως ἀπεχώρει· ἀλλά τινας μὲν τόπους χειμῶνος ἀρχομένου κατεῖχεν, ἑτέρους δὲ ἦρος διατελοῦντος, ἄλλους θερίζοντας, ἐνιαχῆ δὲ καὶ μετοπώρου προϊόντος. Καὶ ἔστιν ἔνθα μέρους πόλεως ἁψάμενον τῶν γε ἄλλων ἀπήλλακτο μερῶν· καὶ πολλάκις ἦν ἰδεῖν ἐν οὐ νοσούσῃ πόλει ἐνίας οἰκίας ἐς ὑπερβολὴν φθειρομένας. Ἔστι δὲ οὖ μιᾶς ἢ δύο φθαρεισῶν οἰκιῶν τὸ λοιπὸν τῆς πόλεως ἀπαθὲς μεμενήκει· ὡς δέ γε ἐς τὸ ἀκριβὲς ἐπισκέψαντες κατειλήφαμεν, αἱ ἀπαθεῖς μείνασαι οἰκίαι κατὰ τὸν ἐφεξῆς ἐνιαυτὸν μόναι ἐπεπόνθεσαν. Τὸ δὲ πάντων παραδοξότερον τοῦτο ἦν, ὅτι εἴ γε συνέβαινε τῶν εἰλημμένων πόλεων οἰκήτορας ἑτέρωθι διάγειν ἔνθα τὸ πάθος οὐκ ἐπέσκηψε, κἀκεῖνοι μόνοι τοῖς παθήμασιν ἡλίσκοντο οἱ ἐκ τῶν κρατηθεισῶν πόλεων ἐν ταῖς ἀπαθέσι πόλεσι διαιτώμενοι. Καὶ ταῦτα μὲν πολλάκις ἐν ταῖς περιόδοις τῶν κύκλων τῶν καλουμένων ἐπινεμήσεων ταῖς πόλεσι καὶ τοῖς ἑτέροις ἐγίγνοντο τόποις. Μάλιστα δὲ πανωλεθρία σχεδὸν τοῖς ἀνθρώποις ἐπέπιπτεν ἑνὶ ἢ δευτέρῳ ἔτει τῆς πεντεκαιδεκαετηρίδος τοῦ κύκλου. Ὡς καὶ ἐμὲ τὸν ταῦτα συγγράψαντα — συνεῖδον γὰρ καὶ τὰ κατ’ ἐμὲ παρυφᾶναι τῇ ἱστορίᾳ, τὰ πρόσφορα τοῖς προσφόροις ἁρμόζων — κατ’ ἀρχὰς μὲν οὖν τοῦ τοιούτου πάθους ληφθῆναι τοῖς καλουμένοις βουβῶσι, ἐς χαμαιδιδασκάλου ἔτι φοιτῶντα· ἀποβαλεῖν δὲ ἐν τοῖς διαφόρως ἐπισκήψασι τοιούτοις πάθεσι πολλούς τε τῶν ἐξ ἐμοῦ προελθόντων καὶ γαμετὴν καὶ τῆς λοιπῆς συγγενείας, οἰκέτας τε καὶ χωρίτας παμπόλλους, ὥσπερ τῶν κύκλων τῶν ἐπινεμήσεων τὰς εἰς ἐμὲ συμφορὰς μεριζομένων. Ὅτε δ’ οὖν ταῦτα ἔγραφον, ὄγδοον καὶ πεντηκοστὸν τῆς ἡλικίας ἄγων ἔτος, οὐ πρόσω δύο τούτων χρόνων, ἤδη τετράκις ἐπισκήψαντος τοῦ πάθους ἀνὰ τὴν Ἀντιόχου ἐπεὶ τέταρτος ἀπ’ ἀρχῆς διῆλθε κύκλος, ἀπέβαλον θυγατέρα, τῶν προτέρων ἄνευ,καὶ τὸν ἐξ αὐτῆς προελθόντα. Τὸ δὲ πάθος ἐκ διαφόρων νοσημάτων συνέκειτο. Ἐνίοις μὲν γὰρ ἐκ τῆς κεφαλῆς ἀρχόμενον καὶ ὀφθαλμοὺς αἱματώδεις καὶ οἰδαῖνον πρόσωπον ἀπεργαζόμενον ἐς τὸν λαιμὸν κατῄει, καὶ τὸν ἁλισκόμενον ἐξ ἀνθρώπων ἀπέπεμπεν. Ἄλλοις ῥύσις γαστρὸς ἐγίγνετο. Τισὶ δὲ βουβῶνες ἐπανίσταντο πυρετοί τε ἔνθεν ἐξαίσιοι· καὶ διήμεροι ἢ τριταῖοι ἔθνησκον, ἴσα τοῖς μηδὲν πεπονθόσι φρονοῦντές τε καὶ τὸ σῶμα συγκείμενοι. Ἕτεροι παράφοροι γινόμενοι τὸν βίον ἀπετίθεσαν. Καὶ ἄνθρακες δὲ ἐξαλλόμενοι τοὺς ἀνθρώπους ἠφάνιζον. Ἔστι δὲ οὗ καὶ ἅπαξ καὶ δίς τινες κρατηθέντες καὶ διαφυγόντες, αὖθις κρατηθέντες ἀπώλλυντο. Καὶ τὰ ἐς τὰς μεταλήψεις δὲ διάφορα καὶ λόγον ὑπερβαίνοντα. Οἱ μὲν γὰρ τῷ συνεῖναι μόνον καὶ συνδιαιτᾶσθαι ἐφθείροντο, οἱ δὲ καὶ προσαψάμενοι μόνον, οἱ δὲ καὶ εἴσω τοῦ οἰκήματος γενόμενοι, ἄλλοι δὲ κατὰ ἀγοράν· ἔνιοι δὲ ἐκ νοσουσῶν πόλεων πεφευγότες ἀπαθεῖς μεμενήκασι, τοῖς οὐ νοσοῦσι τῆς νόσου μεταδόντες. Οἱ δὲ τὸ παράπαν οὐχ ἥλωσαν, πολλοῖς τε συνδιαιτηθέντες νοσοῦσι, καὶ πολλῶν οὐ νοσούντων μόνον ἀλλὰ καὶ τετελευτηκότων προσαψάμενοι· οἱ δὲ καὶ σπουδὴν ὅπως ἀπόλοιντο διὰ τὴν παίδων ἢ οἰκιῶν πανωλεθρίαν ποιούμενοι, καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα ἐναλινδηθέντες τοῖς νοσοῦσι, ὅμως ὥσπερ ἀνταγωνιζομένου τοῦ πάθους πρὸς τὴν βουλήν, οὐκ ἐκρατήθησαν. Ἐνεμήθη τοίνυν ὥς μοι λέλεκται μέχρι τοῦ δεῦρο δύο καὶ πεντήκοντα χρόνους τοῦτο τὸ πάθος, ἅπαντα τὰ πρώην νικῆσαν. Φιλόστρατος γὰρ θαυμάζει ὅτι γε πεντεκαίδεκα ὁ κατ’ αὐτὸν ἐκράτησε λοιμός. Καὶ τὰ ἑξῆς δὲ ἄδηλα, ἐκεῖσε ἰόντα οὗ ὁ θεὸς εὐδοκήσει, ὁ καὶ τὰς αἰτίας ἐξεπιστάμενος καὶ ποῖ φέρονται. Ἐγὼ δὲ ὅθεν ἐξέβην ἐπάνειμι καὶ τὰ λοιπὰ τῶν Ἰουστινιανοῦ φράσων.
Α τὴν θείαν ἐς ἄκρον εξησκημένος Γραφὴν, ἐσέτι καὶ ὡς καὶ μετά. ζώντος Μηνά, οὐδὲ τῶν διαφανῶν ὧν (ταῖς γὰρ ἀποκρίσεσι τοῦ ᾿Αμασείας ἐπισκόπου (98) διηκονεῖ- το), διαρρήδην εἶπεν, οὐκ ἐν φρονήματι μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν καταφρονήματι τοὺς ἁλισθέντας ἑωρακώς, μηδὲ βουλῆς τοῦτο δεῖσθαι· ἐπεὶ καὶ Ἰωσίας ἐβασι- λεὺς, οὐ τοὺς ζῶντας ἱερέας τῶν δαιμόνων πάλαι μόνον κατέσφαξεν, ἀλλὰ καὶ τῶν πρὸ πολλοῦ τεθνη- κότων τὰς θήκας ἀνώρυξε. Τοῦτο πρὸς ἔπος ἅπασι ἔδοξε λελέχθαι. Οπερ καὶ Ἰουστινιανὸς ἐγνωκώς, ἐς τὴν τῆς βασιλευούσης αὐτὸν ἀνεβίβασε θρόνον, παρ αυτίκα Μηνα τελευτήσαντος. Βιγίλιος μὲν οὖν ἐγγράφως συνθέμενο; (99) συνεδρεύειν οὐχ είλετο. Πυθομένου δὲ Ἰουστινιανοῦ τῆς ἁλισθείσης συνόδου, τί φασι περὶ Θεοδώρου, καὶ ὧν Θεοδώριτος κατά Κυρίλλου καὶ τῶν δώδεκα αὐτοῦ κεφαλαίων είρηκε, καὶ τῆς λεγομένης ἐπιστολῆς 15α, τῆς πρὸς Μάριν τὸν Πέρσην, ἀναγνωσθεισῶν πολλῶν ῥήσεων Θεοδώ ρου καὶ Θεοδωρίτου, δειχθέντος δὲ ὡς καὶ πάλαι Θεόδωρος κατακέκριτο, καὶ ἐκ τῶν ἱερῶν ἀπηλείψει δέλτων, καὶ ὡς μετὰ θάνατον δέοι τοὺς αἱρετι κούς κατακρίνεσθαι· Θεόδωρον μὲν ἁπάσαις, τὸ δὴ λεγόμενον, ἀναθεματίζουσι, καὶ τὰ εἰρημένα Θεοδω ρίτῳ κατὰ τῶν δύο καὶ δέκα κεφαλαίων Κυρίλλου, καὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως, καὶ τὴν ἐπιστολὴν 162, την πρὸς Μάριν τὸν Πέρσην, φήσαντες ταῦτα τὰ βήματα· Τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος (1) ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ τὴν ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις παραβολήν. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Κατακρίνομεν δὲ καὶ ἀναθεματίζο- μεν πρὸς τοῖς ἄλλοις ἅπασιν αἱρετικοῖς τοῖς κατα κριθεῖσι καὶ ἀναθεματισθεῖσι παρὰ τῶν εἰρημένων ἁγίων τεσσάρων συνόδων, καὶ ἀπὸ τῆς ἁγίας καθώ ολικῆς καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ Θεόδωρον τὸν λεγόμενον ἐπίσκοπον Μαίουεστίας, καὶ τὰ ἀσεβῆ αὐτοῦ συγγράμματα, καὶ τὰ ἀσεβῶς συγ γραφέντα παρὰ Θεοδωρίτου κατά τε τῆς ὀρθῆς πίσ στεως καὶ τῶν δώδεκα κεφαλαίων τοῦ ἐν ἁγίοις Κυ ρίλλου, καὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ ἁγίας πρώτης συνόδου, σκόπου. EVAGRII SCHOLASTICI B nein optime disponente, ut hinc et inde profana omnia penitus ejicerentur. Prima igitur quæstione proposita, utrum liceret mortuos anathenali aub- jicere, Eutychius, qui illic aderat, in sacris Scri- pluris apprime exercitatus, superstite adhuc Mena, nondum valde illustris; erat enim etiam tum apocrisiarius episcopi Amnasenorum. Cum eos qui congregati erant, tanquam solertior, per contemn- plum aspexisset, aperte dixit quæstionem illam de- liberatione non egere, quandoquidem Josias rex sacerdotes demonum non modo vivos interfecisset, sed eorum qui diu antea mortui fuerant, sepulcra effodisset. Atque hoe ab Eutychio aptissime dictum esse, cuncti qui aderant censuerunt. Quod cum Justinianus intellexisset, Eutychium paulo post ad pontificalem urbis regiæ sedem promovit, Mena ex vivis sublato. Porro Vigilius per liueras quidem consensit ; concilio tamen interesse noluit. Congre- gata igitur synodo, cum Justinianus episcopos interrogasset quid sentirent de Theodoro, et de his quæ Theodoritus contra Cyrillum et contra duo- decim ejus capitula scripserat : quid item de epi- stola quæ dicitur Ibæ ad Marim Persam : postquam multa loca ex libris Theodori ac Theodoriti reci- tata essent, ostensumque præterea esset, Theodo- ruin jampridem condemnatum fuisse, nomenque ejus ex sacris diptychis expunctum, et hæreticos etiam post mortem condemnandos esse: oinnes uno consensu Theodorum quidem ipsum anathematiza- runt, Theodoriti vero scripta adversus duodecim Gy- rilli capitula, et adversus rectam fidem; Ibæ quoque epistolam ad Marim Persam sub anathemate damna- runt his verbis usi. Cum magnus Deus et Servator no- ster Jesus Christus juxta parabolam Evangelii, et cæ- tera. Et paulo post : Condemnanus vero et anathema- Lizamus prater reliquos hæreticos, qui condemnati et anathematizati sunt a supra memoratis quatuor sacrosanctis synodis, et a sancta catholica et apo- C. C. VARIE LECTIONES. • C VALESII ANNOTATIONES. Id est. Apocrisiarius erat Amasensis episcopi. Habebant enim iam patriarchæ, quam majorum D Ecclesiarum episcopi, apocrisiarios sive responsa- les, qui in imperatoris palatio ecclesiastica negotia procurabant. Quod a temporibus Constantini Magni usurpatum fuisse scribit llincmarus in epi- stola ad proceres regni. Habebant et monaste- ria suos apocrisiarios in urbe regia, qui eodem offi- cio fungebantur, ut supra observavi. Ilorum apɔ- crisiariorum mentio fit Novella Justiniani. Plura vide in Glossario Pithoei ad Novellas Juliani ante- cessoris, et in Onomastico Rosweydi ad Vitas Pa- (rum. hæc verba de Eutychii ordinatione intellexit. Sic enim vertit : Porro Vigilius, etiamsi ei, scripίο in- terveniente, cum Eutychio conveniret, assidere tamen illi noluit. Verum hæc interpretatio est contra men- tem Evagrii atque ipsius Nicephori. Id enim tantu:n dicit Evagrius: Vigilium consensisse quidem iis quæ gesta sunt in synodo; ei tamen interesse no- luisse. Idque confirmatur ex actis synodi v Con- stantinopolitane, pag. 112. Ex quibus discimus Vigilium Papam, qui tunc erat Constantinopoli, licet sæpius rogatus fuisset, tum ab imperatore Justiniano, tum ab universis episcopis qui in ea urbe collecti erant, ut ad concilium veniret, id- que ipse scripto pollicitus esset, nunquam tamen accedere voluisse. Porro scriptum illud quo Vigi- lium definitioni synodi consensisse ait Evagrius, nihil aliud est, quam constitutum Vigilii quod edidit Baronius ad annum Christi 555. Vel certe epistola Vigilii Papæ quam primus Græce edidit Petrus de Marca, una cum dissertatione doctissima, quam operæ pretium fuerit legere. Pagius ad ann. 554, n. 3, 4, existimal rectius hoc intelligi de prolixo Vigilii constituto XVI Kal. Martii istius anni edito, quo tria Capitula damnat. Constitutum istud Baluzius primo in lucem protulit, in Nɔva Collectione conciliorum, pag. 1551. (W. LowTH.) have sententia in collatione synodi v, pag. 112. (98) Ταῖς γὰρ ἀποκρίσεσι τοῦ ᾿Αμασείας ἐτι- (99) Εγγράφως συνθέμενος. Joannes Langus (1) τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρες. Esstat
PG 86:2777Ἰουστινιανὸς ἦν μὲν χρημάτων ἄπληστος, καὶ τῶν ἀλλοτρίων οὕτως ἐκτόπως ἐραστὴς ὡς καὶ τὸ ὑπήκοον ἅπαν χρυσίου πιπράσκειν τοῖς τε τὰς ἀρχὰς ἐπιτροπεύουσι, τοῖς τε τοὺς φόρους ἐκλέγουσι, καὶ τοῖς ὅσοι ἀπ’ οὐδεμιᾶς αἰτίας ῥάπτειν ἐπιβουλὰς τοῖς ἀνθρώποις ἐθέλουσι. Πολλοὺς δὲ καὶ ἀναρίθμους τῶν τὰ πολλὰ κεκτημένων, προφάσεις ἀπροφασίστως ἐπιχρώσας, τὰς οὐσίας ἁπάσας ἐζημίωσεν. Ἢν δὲ καὶ γυνὴ ἑταιριζομένη ἐποφθαλμιῶσά τῳ ὁμιλίαν τινὰ ἢ μῖξιν ἀνέπλασεν, εὐθὺς ἅπαντα φροῦδα τὰ τῶν νόμων καθίστατο, καὶ τὸν Ἰουστινιανὸν προσεταιρισαμένη τοῦ ἀτόπου κέρδους ὅλον τὸν πλοῦτον τοῦ συκοφαντηθέντος οἴκοι μετεσκευάσατο. Καὶ ἀφειδὴς δὲ χρημάτων ὑπῆρχεν· ὥστε καὶ πολλοὺς ἁγίους καὶ ἑκασταχοῦ νεὼς μεγαλοπρεπεῖς ἀναστῆσαι, ἄλλους τε εὐαγεῖς οἴκους ἐς ἐπιμέλειαν ἀνδρῶν τε καὶ γυναίων ἀώρων τε καὶ ἐξώρων καὶ τῶν ὑπὸ νοσημάτων ποικίλων ἐνοχλουμένων· συντάξεις τε μεγάλας ἀποκληρῶσαι, ὅθεν δέοι ταῦτα γίγνεσθαι· πρᾶξαί τε καὶ ἄλλα μυρία εὐσεβῆ καὶ θεῷ ἀρέσκοντα, εἴπερ ἐξ οἰκείων δρῷεν οἱ τούτων ἐργάται καὶ καθαρὰς τὰς σφῶν πράξεις καρποφοροῖεν.
καὶ ὅσα ὑπὲρ συνηγορίας Θεοδώρου καὶ Νεστορίου αὐτῷ γέγραπται. Καὶ πρὸς τούτοις ἀναθεματίζομεν καὶ τὴν ἀσεβῆ ἐπιστολὴν τὴν λεγομένην παρά Ισα γεγράφθαι πρὸς Μάριν τὴν Πέρσην. Καὶ μετὰ ἔνια, ἐξέθεντο τέσσαρα καὶ δέκα κεφάλαια (2) περὶ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀμωμήτου πίστεως. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως προκεχωρήκει. Ἐκ λιβέλλων δὲ ἐπιδεδομένων (3) πρὸς Εὐλογίου, Κόνωνος, Κυριακού, καὶ Παγκρα- τίου μοναχῶν κατὰ τῶν Ὁριγένους τοῦ καὶ 'Αδα- μαντίου δογμάτων, καὶ τῶν ἑπομένων τῇ τούτου δυσσεβείᾳ καὶ πλάνη, πυνθάνεται Ἰουστινιανός τῆς ἀλισθείσης συνόδου περὶ τούτων, συζεύξας καὶ τοῦ λιβέλλου τὸ ἴσον, ἀτὰρ καὶ τὰ πρὸς Βιγίλιον περὶ τούτων ἐπεσταλμένα. Ἐξ ὧν ἁπάντων ἔστιν ἐλεῖν, ὅπως ἐσπουδάσθη τῷ ἀριγένει Ἑλληνικῶν καὶ Μανιχαϊκῶν ζιζανίων (4) εμπλῆσαι τῶν ἀποστολι κῶν δογμάτων τὸ λιτόν. Αναφορὰ τοίνυν γέγονε πρὸς Ἰουστινιανὸν παρὰ τῆς συνόδου μετὰ τὰς γε- νομένας παρ' αὐτῆς ἐκβοήσεις κατὰ Ὀριγένους καὶ τῶν τὰ αὐτὰ ἐκείνῳ πεπλανημένων· ὧν ἔνια τού τοῖς ἔγκειται τοῖς ῥήμασι· Τῆς ἄνωθεν εὐγενείας (5) μετέχουσαν κεκτημένος τὴν ψυχὴν, Χριστιανικώτατε βασιλεῦ. Καὶ μεθ' ἕτερα· Ἐφύγομεν τοίνυν, ἐφυγο- μεν ταύτην. Οὐ γὰρ ἐγνωρίσαμεν τῶν ἀλλοτρίω τὴν φωνὴν, καὶ ὡς κλέπτην, καὶ ὡς λῃστὴν τὸν τοιοῦτον τοῖς τοῦ ἀναθέματος βρόχοις ἀσφαλῶς περιο σφίγξαντες, τῶν ἱερῶν ἔξω περιβόλων ἀπεβαλά- μεθα. Καὶ μετ' ὀλίγα· Τῶν δὲ παρ' ἡμῶν πεπρα γμένων διὰ τῆς ἐπ' αὐτοῖς ἀναγνώσεως εἴσεσθε τὴν δύναμιν. Τούτοις συνέζευξαν καὶ τὰ κεφάλαια τὰ ὅσα πρεσβεύειν οἱ τὰ Ὀριγένους δοξάζοντες ἐδιδά χθησαν, δηλοῦντα τάς τε συμφωνίας αὐτῶν, ἀτὰρ καὶ τὰς διαφωνίας, καὶ τὴν πολυσχεδή τούτων πλά- την (β). Εν τούτοις ἔστι πέμπτον κεφάλαιον τῶν βλασφημηθέντων ἀπὸ ἰδικῶν προσώπων τῆς καλου- μένης Νέας Λαύρας, ἔχον ὧδε· Θεόδωρος ὁ 'Ασκι- Επει τοίνυν δι ἔγνωσται ἡμῖν ὡς τινες ἐν Ἱεροσολύμοις εἰσὶ μοναχοί δήπουθεν Πυθαγόρα και Πλάτωνι καὶ Ὠριγένει κατα ακολουθοῦντες, δεῖν ᾠήθημεν φροντίδα καὶ ζήτησιν ποιήσασθαι περὶ τούτων, ἵνα μὴ τέλεον διὰ τῆς Ελληνικῆς καὶ Μανιχαϊκῆς ἀπάτης αὐτῶν πολλούς ἀπολέσωσι. Ιd πολυσχητή, πολυσχεδής. Πρὸς Βιγίλιον. πρὸς Βιγιλίου HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IV. B A stolica Ecclesia, Theodorum quogue eum qui dici- (m) tur episcopus Mopsuestiæ, et impia ejusdem scripta: Ea item quæ a Theodorito impie conscripta sunt contra rectam fidem, et contra duodecim capitula sancti Cyrilli, et contra sacrosanctam primamı sy- nodum Ephesinam: cuncta denique quæ ab eodem Theodorito pro defensione Theodori ac Nestorii scripta sunt. Anathematizamus praeterea impiam illam epistolam quæ ab Iba scripta esse di- citur ad Marim Persam. Et aliquanto post expo- suerunt quatuordecim capita de recta ac sincera fide. Et hæc quidem processerunt in hunc modum. Cum autem libelli ab Eulogio, Conone, Cyriaco et Pancratio monachis, dati essent contra dogmata Origenis Adamantii, et contra eos qui impietatem atque errores illius sequebantur, de his Justinianus synodum quæ congregata erat consuluit, subjecto epistolæ suæ exemplari ejusdem libelli, et iis quæ ad Vigilium his de rebus scripserat. Ex quibus omnibus deprehendere licet, id studium fuisse Origeni, ut apostolicorum dogmatum simplicitatem, gentilium et Manichæorum lolio repleret. Missa est igitur relatio a prædicta synodo ad Justinianum, post acclamationes quas contra Origenem et ejus- dem cum illo erroris sectatores,congesserant; cujus pars sic habet. Cum animum possideas cœlestis nobilitatis participem, Christianissime imperator. Et paulo post : Fugimus itaque, luginus istam dom ctrinam. Neque enim novimus alienorum vocem. Et illum tanquam fùrem ac latronem, anathematis C laqueis firme constrictum, procul a sacris septis ejecimus. Et post aliquanta : Eorum vero quæ a nobis gesta sunt vim ac virtutem, ex eorumdem lectionc cognoscetis. Ilis adjunxerunt etiam ca- pita, quæcunque Origenis sectatores profiteri a magistris suis didicerunt; ex quibus tum consensus VALESII ANNOTATIONES. tuordecim capitula, sive expositiones rectae fidei, exstant pag. et 116, synodi v CP. dem synodi v Constantinopolitanæ quæ Latino ser- mone edita ad nos pervenerunt, nihil exstat eorum quæ subjungit Evagrius, de Origenis scilicet, el D Evagrii ac Didymi condemnatione. Itaque Baronius acta ista mutila atque imperfecta esse merito exi- stimavit. Nicephorus quidem hæc adversus Orige- nem ejusque sectatores gesta esse dicit in secunda congregatione; Theophanes vero et auctor Chro- nici Alexandrini, quintam synodum primo præcipue collectam esse scribunt adversus errores Origenis et Evagrii ac Didymi; secundo autem loco adver- sus tria capitula. verba desumpta sunt ex epistola imperatoris Ju- stiniani ad synodum v CP. cujus epistolæ pars refertur a Cedreno in Chronico: est: Cum igitur nobis nuntiatum fuerit, quosdam esse monachos Hierosolymis, qui Pythagoram et Platonem, et Origenem Adamantium sectantur, de his rebus curam el questionem haben- dam esse existimavimus, ne Gracanico et Mani- chaico errore multos penitus perdant. Idem legitur in epistola imperatoris Justiniani ad Menam, de erroribus Origenis. bare interpretationem Christophorsoni, qui hæc verba ita vertit : Qui animum nobilitatis anti- quæ participem tenes. Longe rectius Joannes Lan- gus et Musculus ea interpretati sunt. Langus quidem hoc modo: Qui animum obtines cœlestis participem generositatis. Musculus vero ita vertit: Animum superna nobilitatis sortite, Christianissime imperator. apud Nicephorum scribitur neque enim Græce dici esistimo Eundem errorem jam alibi observasse memini. Sed locus nunc ini- nine succurrit. VARIORUM. (m) Christophorsonus legit quam lectionem sequitur Garnerius, et intelligit responsum Vigilii ad litteras Justiniani. Vide ejus Dissertat, de quinta synodo ad calcem Li- berati p. (W. Lowry). (2) Τέσσαρα καὶ δέκα κεφάλαια. Hæc qua- (3) Εκ λιβέλλων δὲ ἐπιδεδομένων. In actis qui- (4) Ἑλληνικῶν καὶ Μανιχαϊκῶν ζιζανίων. flec (5) Τῆς ἄνωθεν εὐγενείας. Non possum pro- (6) Την πολυσχεδή τούτων πλάνην. Melius
Chapter XXXIXCaput XXXIX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἀνέστησε δὲ καὶ κατὰ τὴν Κωνσταντίνου πολλοὺς μὲν ἐς κάλλος ἐξησκημένους τῷ θείῳ καὶ τοῖς ἁγίοις σηκούς. Ἐδομήσατο δὲ μέγα τι καὶ ἀπαράβλητον χρῆμα, οὐχ ἱστορηθὲν πώποτε, τὸν μέγιστον τῆς ἐκκλησίας νηόν, εὐπρεπῆ τε καὶ ἔνδοξον καὶ λόγου δύναμιν ἐκβαίνοντα.Καὶ πειράσομαι δὲ ὡς ἂν οἷός τε ὦ χωρογραφῆσαι τὸ τέμενος. Θόλος ἐστὶν ὁ τῶν ἀνακτόρων νηὸς τέτταρσι μετεωριζομένη ψαλίσιν, ἐς τοσοῦτον ὕψος ἐπαιρομένη ὡς ἔνερθεν μὲν τοῖς ἀτενίζουσι δυσέφικτον εἶναι τοῦ ἡμισφαιρίου τὴν ἀποπεράτωσιν, ὕπερθε δὲ τοὺς γινομένους μηδαμῆ πειρᾶσθαι, εἰ καὶ μάλα τολμητής τις εἴη, ὑπερκύπτειν καὶ ἐς τὸν πυθμένα τὰς ὄψεις παραπέμπειν. Αἱ δὲ ψαλίδες κεναὶ ἐξ ἐδάφους μέχρι τῆς καλύπτρας τῆς ὀροφῆς ἐπαίρονται. Ἐν δεξιᾷ δὲ καὶ κατὰ τὸ εὐώνυμον κίονες αὐταῖς παρατετάχαται ἐκ Θεσσάλου λίθου πεποιημένοι,ὑπερῷά τε μετεωρίζουσιν ἑτέροις παραπλησίοις κίοσι, προκύπτειν τοῖς βουλομένοις διδόντες ἐς τὰ τελούμενα· ὅθεν καὶ ἡ βασιλὶς παροῦσα ταῖς ἑορταῖς τῇ ἱερουργίᾳ τῶν μυστηρίων ἐφίσταται. Αἱ δὲ πρὸς ἀνίσχοντα καὶ δυόμενον ἥλιον οὕτως ἀφείθησαν, οὐδενὸς ἐμποδὼν τῷ θαύματι τοῦ τηλικούτου μεγέθους γινομένου. Στοαὶ δὲ τῶν λελεγμένων ὑπερῴων ἔνερθε κίοσι καὶ ψαλίσι σμικραῖς τοσοῦτον ἔργον ἀποπερατοῦσαι. Ὡς ἂν δὲ καὶ τὸ θαῦμα τῆς οἰκοδομίας τρανότερον ᾖ, καὶ τοὺς πόδας συνεῖδον ἐνθεῖναι τοῦ τε μήκους τοῦ τε εὔρους τοῦ τε ὕψους καὶ τῶν ψαλίδων τό τε διάκενον τό τε ὕψος, ἔχοντας ὧδε· ἔστιν μὲν οὖν τὸ μῆκος ἐκ τῆς καταντικρὺ θύρας τῆς ἱερᾶς κόγχης ἔνθα τὰ τῆς ἀναιμάκτου καλλιερεῖται θυσίας, μέχρις αὐτῆς, ποδῶν ἑκατὸν ἐνενήκοντα· τὸ δέ γε εὖρος κατὰ βορρᾶν καὶ νότον ποδῶν ἑκατὸν πεντεκαίδεκα· τὸ δὲ βάθος ἀπὸ τοῦ κέντρου τοῦ ἡμισφαιρίου μέχρις ἐδάφους ποδῶν ἑκατὸν ὀγδοήκοντα· καὶ τῶν ψαλίδων, τὸ μὲν ἑκάστης εὖρος ποδῶν , τὸ δέ γε μῆκος ἀπὸ ἀνατολῶν εἰς δύσιν πόδες διακοσίων ἑξήκοντα· τὸ δὲ πλάτος τοῦ ἐμφώτου αὐτῶν ποδῶν ἑβδομήκοντα πέντε· εἰσὶ δὲ καὶ πρὸς δυόμενον ἥλιον ἐκπρεπεῖς ἕτεραι δύο στοαί, καὶ πάντοθεν ὑπαίθριοι αὐλαὶ εἰς κάλλος ἐξησκημέναι. Εἴργασται δὲ αὐτῷ καὶ ὁ τῶν θεσπεσίων ἀποστόλων νηὸς οὐκ ἐθέλων ἑτέρῳ τὰ πρωτεῖα διδόναι· ἐν ᾧ οἵ τε βασιλεῖς οἵ τε ἱερωμένοι τῆς νενομισμένης ταφῆς τυγχάνουσι. Περὶ μὲν οὖν τούτων καὶ τῶν τοιούτων ἁμωσγέπως εἰπεῖν τοιαῦτα.
καὶ ὅσα ὑπὲρ συνηγορίας Θεοδώρου καὶ Νεστορίου αὐτῷ γέγραπται. Καὶ πρὸς τούτοις ἀναθεματίζομεν καὶ τὴν ἀσεβῆ ἐπιστολὴν τὴν λεγομένην παρά Ισα γεγράφθαι πρὸς Μάριν τὴν Πέρσην. Καὶ μετὰ ἔνια, ἐξέθεντο τέσσαρα καὶ δέκα κεφάλαια (2) περὶ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀμωμήτου πίστεως. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως προκεχωρήκει. Ἐκ λιβέλλων δὲ ἐπιδεδομένων (3) πρὸς Εὐλογίου, Κόνωνος, Κυριακού, καὶ Παγκρα- τίου μοναχῶν κατὰ τῶν Ὁριγένους τοῦ καὶ 'Αδα- μαντίου δογμάτων, καὶ τῶν ἑπομένων τῇ τούτου δυσσεβείᾳ καὶ πλάνη, πυνθάνεται Ἰουστινιανός τῆς ἀλισθείσης συνόδου περὶ τούτων, συζεύξας καὶ τοῦ λιβέλλου τὸ ἴσον, ἀτὰρ καὶ τὰ πρὸς Βιγίλιον περὶ τούτων ἐπεσταλμένα. Ἐξ ὧν ἁπάντων ἔστιν ἐλεῖν, ὅπως ἐσπουδάσθη τῷ ἀριγένει Ἑλληνικῶν καὶ Μανιχαϊκῶν ζιζανίων (4) εμπλῆσαι τῶν ἀποστολι κῶν δογμάτων τὸ λιτόν. Αναφορὰ τοίνυν γέγονε πρὸς Ἰουστινιανὸν παρὰ τῆς συνόδου μετὰ τὰς γε- νομένας παρ' αὐτῆς ἐκβοήσεις κατὰ Ὀριγένους καὶ τῶν τὰ αὐτὰ ἐκείνῳ πεπλανημένων· ὧν ἔνια τού τοῖς ἔγκειται τοῖς ῥήμασι· Τῆς ἄνωθεν εὐγενείας (5) μετέχουσαν κεκτημένος τὴν ψυχὴν, Χριστιανικώτατε βασιλεῦ. Καὶ μεθ' ἕτερα· Ἐφύγομεν τοίνυν, ἐφυγο- μεν ταύτην. Οὐ γὰρ ἐγνωρίσαμεν τῶν ἀλλοτρίω τὴν φωνὴν, καὶ ὡς κλέπτην, καὶ ὡς λῃστὴν τὸν τοιοῦτον τοῖς τοῦ ἀναθέματος βρόχοις ἀσφαλῶς περιο σφίγξαντες, τῶν ἱερῶν ἔξω περιβόλων ἀπεβαλά- μεθα. Καὶ μετ' ὀλίγα· Τῶν δὲ παρ' ἡμῶν πεπρα γμένων διὰ τῆς ἐπ' αὐτοῖς ἀναγνώσεως εἴσεσθε τὴν δύναμιν. Τούτοις συνέζευξαν καὶ τὰ κεφάλαια τὰ ὅσα πρεσβεύειν οἱ τὰ Ὀριγένους δοξάζοντες ἐδιδά χθησαν, δηλοῦντα τάς τε συμφωνίας αὐτῶν, ἀτὰρ καὶ τὰς διαφωνίας, καὶ τὴν πολυσχεδή τούτων πλά- την (β). Εν τούτοις ἔστι πέμπτον κεφάλαιον τῶν βλασφημηθέντων ἀπὸ ἰδικῶν προσώπων τῆς καλου- μένης Νέας Λαύρας, ἔχον ὧδε· Θεόδωρος ὁ 'Ασκι- Επει τοίνυν δι ἔγνωσται ἡμῖν ὡς τινες ἐν Ἱεροσολύμοις εἰσὶ μοναχοί δήπουθεν Πυθαγόρα και Πλάτωνι καὶ Ὠριγένει κατα ακολουθοῦντες, δεῖν ᾠήθημεν φροντίδα καὶ ζήτησιν ποιήσασθαι περὶ τούτων, ἵνα μὴ τέλεον διὰ τῆς Ελληνικῆς καὶ Μανιχαϊκῆς ἀπάτης αὐτῶν πολλούς ἀπολέσωσι. Ιd πολυσχητή, πολυσχεδής. Πρὸς Βιγίλιον. πρὸς Βιγιλίου HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IV. B A stolica Ecclesia, Theodorum quogue eum qui dici- (m) tur episcopus Mopsuestiæ, et impia ejusdem scripta: Ea item quæ a Theodorito impie conscripta sunt contra rectam fidem, et contra duodecim capitula sancti Cyrilli, et contra sacrosanctam primamı sy- nodum Ephesinam: cuncta denique quæ ab eodem Theodorito pro defensione Theodori ac Nestorii scripta sunt. Anathematizamus praeterea impiam illam epistolam quæ ab Iba scripta esse di- citur ad Marim Persam. Et aliquanto post expo- suerunt quatuordecim capita de recta ac sincera fide. Et hæc quidem processerunt in hunc modum. Cum autem libelli ab Eulogio, Conone, Cyriaco et Pancratio monachis, dati essent contra dogmata Origenis Adamantii, et contra eos qui impietatem atque errores illius sequebantur, de his Justinianus synodum quæ congregata erat consuluit, subjecto epistolæ suæ exemplari ejusdem libelli, et iis quæ ad Vigilium his de rebus scripserat. Ex quibus omnibus deprehendere licet, id studium fuisse Origeni, ut apostolicorum dogmatum simplicitatem, gentilium et Manichæorum lolio repleret. Missa est igitur relatio a prædicta synodo ad Justinianum, post acclamationes quas contra Origenem et ejus- dem cum illo erroris sectatores,congesserant; cujus pars sic habet. Cum animum possideas cœlestis nobilitatis participem, Christianissime imperator. Et paulo post : Fugimus itaque, luginus istam dom ctrinam. Neque enim novimus alienorum vocem. Et illum tanquam fùrem ac latronem, anathematis C laqueis firme constrictum, procul a sacris septis ejecimus. Et post aliquanta : Eorum vero quæ a nobis gesta sunt vim ac virtutem, ex eorumdem lectionc cognoscetis. Ilis adjunxerunt etiam ca- pita, quæcunque Origenis sectatores profiteri a magistris suis didicerunt; ex quibus tum consensus VALESII ANNOTATIONES. tuordecim capitula, sive expositiones rectae fidei, exstant pag. et 116, synodi v CP. dem synodi v Constantinopolitanæ quæ Latino ser- mone edita ad nos pervenerunt, nihil exstat eorum quæ subjungit Evagrius, de Origenis scilicet, el D Evagrii ac Didymi condemnatione. Itaque Baronius acta ista mutila atque imperfecta esse merito exi- stimavit. Nicephorus quidem hæc adversus Orige- nem ejusque sectatores gesta esse dicit in secunda congregatione; Theophanes vero et auctor Chro- nici Alexandrini, quintam synodum primo præcipue collectam esse scribunt adversus errores Origenis et Evagrii ac Didymi; secundo autem loco adver- sus tria capitula. verba desumpta sunt ex epistola imperatoris Ju- stiniani ad synodum v CP. cujus epistolæ pars refertur a Cedreno in Chronico: est: Cum igitur nobis nuntiatum fuerit, quosdam esse monachos Hierosolymis, qui Pythagoram et Platonem, et Origenem Adamantium sectantur, de his rebus curam el questionem haben- dam esse existimavimus, ne Gracanico et Mani- chaico errore multos penitus perdant. Idem legitur in epistola imperatoris Justiniani ad Menam, de erroribus Origenis. bare interpretationem Christophorsoni, qui hæc verba ita vertit : Qui animum nobilitatis anti- quæ participem tenes. Longe rectius Joannes Lan- gus et Musculus ea interpretati sunt. Langus quidem hoc modo: Qui animum obtines cœlestis participem generositatis. Musculus vero ita vertit: Animum superna nobilitatis sortite, Christianissime imperator. apud Nicephorum scribitur neque enim Græce dici esistimo Eundem errorem jam alibi observasse memini. Sed locus nunc ini- nine succurrit. VARIORUM. (m) Christophorsonus legit quam lectionem sequitur Garnerius, et intelligit responsum Vigilii ad litteras Justiniani. Vide ejus Dissertat, de quinta synodo ad calcem Li- berati p. (W. Lowry). (2) Τέσσαρα καὶ δέκα κεφάλαια. Hæc qua- (3) Εκ λιβέλλων δὲ ἐπιδεδομένων. In actis qui- (4) Ἑλληνικῶν καὶ Μανιχαϊκῶν ζιζανίων. flec (5) Τῆς ἄνωθεν εὐγενείας. Non possum pro- (6) Την πολυσχεδή τούτων πλάνην. Melius
Ὑπῆν δὲ καὶ ἕτερον τῷ Ἰουστινιανῷ πᾶσαν θηριώδη γνώμην ἐκβαῖνον, εἴτε δὲ φύσεως ἁμαρτία, εἴτε δειλίας τε καὶ φόβων ἔκγονον, οὐκ ἔχω λέγειν, ἐκ τῆς δημώδους στάσεως τοῦ Νίκα τὴν ἀρχὴν ἕλκον. Ἐδόκει γὰρ θἀτέρῳ τῶν μερῶν, τῷ κυανέῳ φημί, ἀτεχνῶς προσκεκλίσθαι ἐς τοσοῦτον ὥστε καὶ μιαιφονίας αὐτοὺς ἐν μέσῃ ἡμέρᾳ καὶ ἐν μέσῃ τῇ πόλει ἐργάζεσθαι τῶν ἀπ’ ἐναντίας, καὶ μὴ μόνον ποινὰς μὴ δεδιέναι ἀλλὰ καὶ γερῶν ἀξιοῦσθαι, ὡς πολλοὺς ἀνδροφόνους ἐντεῦθεν γενέσθαι. Ἐξῆν δὲ αὐτοῖς καὶ τοῖς οἴκοις ἐπιέναι καὶ τὰ ἐναποκείμενα κειμήλια ληΐζεσθαι καὶ τοῖς ἀνθρώποις τὰς σφῶν πιπράσκειν σωτηρίας. Καὶ ἤν τις τῶν ἀρχόντων εἴργειν ἐπειράθη, περὶ τὴν σωτηρίαν αὐτὴν ἐκινδύνευεν. Ὅθεν ἀμέλει εἷς τις τὴν ἑῴαν ἐπιτροπεύων ἀρχήν, ἐπεὶ ἐνίους τῶν νεωτεριζόντων νεύροις ἐσωφρόνισεν, ἀνὰ τὸ μεσαίτατον τῆς πόλεως νεύροις ᾐκίσθη τε καὶ περιηνέχθη. Καλλίνικος δὲ τῶν Κιλίκων ἡγούμενος, δύο ἀνδροφόνω Κίλικε, Παῦλον καὶ Φαυστῖνον, ἐπελθόντε οἱ καὶ διαχρήσασθαι βουλομένω, ἐπεὶ ταῖς ἐκ νόμων ποιναῖς ἐκτέθεικεν, ἀνεσκολοπίσθη, ποινὴν ὑπὲρ ὀρθῆς συνέσεως καὶ τῶν νόμων ταύτην καταβαλών. Ἐντεῦθεν οἱ θἀτέρου μέρους τὰ οἰκεῖα φεύγοντες καὶ πρὸς οὐδένων ἀνθρώπων δεξιούμενοι, ἀλλὰ καὶ ὡς ἅγη πάντοθεν ἐλαυνόμενοι, τοῖς ὁδοιποροῦσιν ἐφήδρευον λωποδυσίας τε καὶ μιαιφονίας ἐργαζόμενοι, ὡς πάντα πλήρη θανάτων ἀώρων λεηλασίας τε καὶ τῶν λοιπῶν ἀτοπημάτων εἶναι. Ἔστιν δὲ οὗ πρὸς τὰ ἐναντία μεταχωρήσας καὶ αὐτοὺς διεχρήσατο, τοῖς νόμοις ἐκδοὺς οὓς ἀφῆκεν ἀνὰ τὰ ἄστη ἀνοσιουργεῖν βαρβάροις ἴσα. Καὶ τὰ μὲν περὶ τούτων λεπτομερῶς λέγειν κρεῖττον καὶ λόγου καὶ χρόνου· ἀπόχρη δὲ ταῦτα τεκμηριῶσαι καὶ τὰ ἐπίλοιπα.
καὶ ὅσα ὑπὲρ συνηγορίας Θεοδώρου καὶ Νεστορίου αὐτῷ γέγραπται. Καὶ πρὸς τούτοις ἀναθεματίζομεν καὶ τὴν ἀσεβῆ ἐπιστολὴν τὴν λεγομένην παρά Ισα γεγράφθαι πρὸς Μάριν τὴν Πέρσην. Καὶ μετὰ ἔνια, ἐξέθεντο τέσσαρα καὶ δέκα κεφάλαια (2) περὶ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀμωμήτου πίστεως. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως προκεχωρήκει. Ἐκ λιβέλλων δὲ ἐπιδεδομένων (3) πρὸς Εὐλογίου, Κόνωνος, Κυριακού, καὶ Παγκρα- τίου μοναχῶν κατὰ τῶν Ὁριγένους τοῦ καὶ 'Αδα- μαντίου δογμάτων, καὶ τῶν ἑπομένων τῇ τούτου δυσσεβείᾳ καὶ πλάνη, πυνθάνεται Ἰουστινιανός τῆς ἀλισθείσης συνόδου περὶ τούτων, συζεύξας καὶ τοῦ λιβέλλου τὸ ἴσον, ἀτὰρ καὶ τὰ πρὸς Βιγίλιον περὶ τούτων ἐπεσταλμένα. Ἐξ ὧν ἁπάντων ἔστιν ἐλεῖν, ὅπως ἐσπουδάσθη τῷ ἀριγένει Ἑλληνικῶν καὶ Μανιχαϊκῶν ζιζανίων (4) εμπλῆσαι τῶν ἀποστολι κῶν δογμάτων τὸ λιτόν. Αναφορὰ τοίνυν γέγονε πρὸς Ἰουστινιανὸν παρὰ τῆς συνόδου μετὰ τὰς γε- νομένας παρ' αὐτῆς ἐκβοήσεις κατὰ Ὀριγένους καὶ τῶν τὰ αὐτὰ ἐκείνῳ πεπλανημένων· ὧν ἔνια τού τοῖς ἔγκειται τοῖς ῥήμασι· Τῆς ἄνωθεν εὐγενείας (5) μετέχουσαν κεκτημένος τὴν ψυχὴν, Χριστιανικώτατε βασιλεῦ. Καὶ μεθ' ἕτερα· Ἐφύγομεν τοίνυν, ἐφυγο- μεν ταύτην. Οὐ γὰρ ἐγνωρίσαμεν τῶν ἀλλοτρίω τὴν φωνὴν, καὶ ὡς κλέπτην, καὶ ὡς λῃστὴν τὸν τοιοῦτον τοῖς τοῦ ἀναθέματος βρόχοις ἀσφαλῶς περιο σφίγξαντες, τῶν ἱερῶν ἔξω περιβόλων ἀπεβαλά- μεθα. Καὶ μετ' ὀλίγα· Τῶν δὲ παρ' ἡμῶν πεπρα γμένων διὰ τῆς ἐπ' αὐτοῖς ἀναγνώσεως εἴσεσθε τὴν δύναμιν. Τούτοις συνέζευξαν καὶ τὰ κεφάλαια τὰ ὅσα πρεσβεύειν οἱ τὰ Ὀριγένους δοξάζοντες ἐδιδά χθησαν, δηλοῦντα τάς τε συμφωνίας αὐτῶν, ἀτὰρ καὶ τὰς διαφωνίας, καὶ τὴν πολυσχεδή τούτων πλά- την (β). Εν τούτοις ἔστι πέμπτον κεφάλαιον τῶν βλασφημηθέντων ἀπὸ ἰδικῶν προσώπων τῆς καλου- μένης Νέας Λαύρας, ἔχον ὧδε· Θεόδωρος ὁ 'Ασκι- Επει τοίνυν δι ἔγνωσται ἡμῖν ὡς τινες ἐν Ἱεροσολύμοις εἰσὶ μοναχοί δήπουθεν Πυθαγόρα και Πλάτωνι καὶ Ὠριγένει κατα ακολουθοῦντες, δεῖν ᾠήθημεν φροντίδα καὶ ζήτησιν ποιήσασθαι περὶ τούτων, ἵνα μὴ τέλεον διὰ τῆς Ελληνικῆς καὶ Μανιχαϊκῆς ἀπάτης αὐτῶν πολλούς ἀπολέσωσι. Ιd πολυσχητή, πολυσχεδής. Πρὸς Βιγίλιον. πρὸς Βιγιλίου HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER IV. B A stolica Ecclesia, Theodorum quogue eum qui dici- (m) tur episcopus Mopsuestiæ, et impia ejusdem scripta: Ea item quæ a Theodorito impie conscripta sunt contra rectam fidem, et contra duodecim capitula sancti Cyrilli, et contra sacrosanctam primamı sy- nodum Ephesinam: cuncta denique quæ ab eodem Theodorito pro defensione Theodori ac Nestorii scripta sunt. Anathematizamus praeterea impiam illam epistolam quæ ab Iba scripta esse di- citur ad Marim Persam. Et aliquanto post expo- suerunt quatuordecim capita de recta ac sincera fide. Et hæc quidem processerunt in hunc modum. Cum autem libelli ab Eulogio, Conone, Cyriaco et Pancratio monachis, dati essent contra dogmata Origenis Adamantii, et contra eos qui impietatem atque errores illius sequebantur, de his Justinianus synodum quæ congregata erat consuluit, subjecto epistolæ suæ exemplari ejusdem libelli, et iis quæ ad Vigilium his de rebus scripserat. Ex quibus omnibus deprehendere licet, id studium fuisse Origeni, ut apostolicorum dogmatum simplicitatem, gentilium et Manichæorum lolio repleret. Missa est igitur relatio a prædicta synodo ad Justinianum, post acclamationes quas contra Origenem et ejus- dem cum illo erroris sectatores,congesserant; cujus pars sic habet. Cum animum possideas cœlestis nobilitatis participem, Christianissime imperator. Et paulo post : Fugimus itaque, luginus istam dom ctrinam. Neque enim novimus alienorum vocem. Et illum tanquam fùrem ac latronem, anathematis C laqueis firme constrictum, procul a sacris septis ejecimus. Et post aliquanta : Eorum vero quæ a nobis gesta sunt vim ac virtutem, ex eorumdem lectionc cognoscetis. Ilis adjunxerunt etiam ca- pita, quæcunque Origenis sectatores profiteri a magistris suis didicerunt; ex quibus tum consensus VALESII ANNOTATIONES. tuordecim capitula, sive expositiones rectae fidei, exstant pag. et 116, synodi v CP. dem synodi v Constantinopolitanæ quæ Latino ser- mone edita ad nos pervenerunt, nihil exstat eorum quæ subjungit Evagrius, de Origenis scilicet, el D Evagrii ac Didymi condemnatione. Itaque Baronius acta ista mutila atque imperfecta esse merito exi- stimavit. Nicephorus quidem hæc adversus Orige- nem ejusque sectatores gesta esse dicit in secunda congregatione; Theophanes vero et auctor Chro- nici Alexandrini, quintam synodum primo præcipue collectam esse scribunt adversus errores Origenis et Evagrii ac Didymi; secundo autem loco adver- sus tria capitula. verba desumpta sunt ex epistola imperatoris Ju- stiniani ad synodum v CP. cujus epistolæ pars refertur a Cedreno in Chronico: est: Cum igitur nobis nuntiatum fuerit, quosdam esse monachos Hierosolymis, qui Pythagoram et Platonem, et Origenem Adamantium sectantur, de his rebus curam el questionem haben- dam esse existimavimus, ne Gracanico et Mani- chaico errore multos penitus perdant. Idem legitur in epistola imperatoris Justiniani ad Menam, de erroribus Origenis. bare interpretationem Christophorsoni, qui hæc verba ita vertit : Qui animum nobilitatis anti- quæ participem tenes. Longe rectius Joannes Lan- gus et Musculus ea interpretati sunt. Langus quidem hoc modo: Qui animum obtines cœlestis participem generositatis. Musculus vero ita vertit: Animum superna nobilitatis sortite, Christianissime imperator. apud Nicephorum scribitur neque enim Græce dici esistimo Eundem errorem jam alibi observasse memini. Sed locus nunc ini- nine succurrit. VARIORUM. (m) Christophorsonus legit quam lectionem sequitur Garnerius, et intelligit responsum Vigilii ad litteras Justiniani. Vide ejus Dissertat, de quinta synodo ad calcem Li- berati p. (W. Lowry). (2) Τέσσαρα καὶ δέκα κεφάλαια. Hæc qua- (3) Εκ λιβέλλων δὲ ἐπιδεδομένων. In actis qui- (4) Ἑλληνικῶν καὶ Μανιχαϊκῶν ζιζανίων. flec (5) Τῆς ἄνωθεν εὐγενείας. Non possum pro- (6) Την πολυσχεδή τούτων πλάνην. Melius
PG 86:2779Γεγόνασι δὲ κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ ἄνδρες θεοφόροι καὶ μεγάλων σημείων ἐργάται πολλαχοῦ μὲν γῆς, ὧν δὲ τὸ κλέος ἑκασταχοῦ διέλαμψεν. Βαρσανούφιος, Αἰγύπτιος γένος, οὕτως ἐν σαρκὶ τὸν ἄσαρκον διήθλησε βίον ἔν τινι φροντιστηρίῳ ἀγχοῦ Γάζης τοῦ πολίσματος, ὥστε πολλὰ μὲν καὶ μνήμης κρείττονα θαυματουργῆσαι, πιστεύεσθαι δὲ καὶ ζῆν αὐτὸν ἐν οἰκίσκῳ καθειργμένον, καίτοι γε ἀπὸ τούτων πεντήκοντα καὶ πρός γε χρόνων οὔτε ὀφθέντα τῳ, οὔτε τῶν ἐπὶ γῆς τινος μετειληφότα. Οἷς δυσαπιστῶν Εὐστόχιος ὁ τῶν Ἱεροσολύμων πρόεδρος ἐπειδὴ διορύττειν ἔγνω τὸν οἰκίσκον οὗ καθεῖρκτο ὁ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ, πῦρ ἐκθορὸν μικροῦ τοὺς αὐτόσε πάντας ἐνέπρησε.
2:79 EVAGRII SCHOLASTICI 2780 eorum, tum dissensio, ac multiplex et multifidus A d¾; ¿ Kannadóxyç (7), einev. Ei võy ni åmóstolol error deprehenditur. In his quintum caput erat, continens blasphemias quas privati quidam ex Nova Laura protulerant, quod sic habet: Theo- dorus Ascidas Cappadox dixit: 421 Quando nune apostoli et martyres miracula efficiunt, et in tanto honore sunt, nisi in resurrectione æquales fuerint Christo, qualis tandem eorum resurrectio futura est? Retulerunt etiam iidem Patres múltas alias Didymi, Evagrii ac Theodori blasphemias, quas : " C. C. Θεώ. καὶ οἱ μάρτυρες θαυματουργοῦσι, καὶ ἐν τῇ τοσαύ τῇ τιμῇ ὑπάρχουσιν, ἐν τῇ ἀποκαταστάσει εἰ μὴ ἴσοι γένοιντο τῷ Χριστῷ, ποία ἀποκατάστασις αὐτοῖς ἐστιν; Ἀνηνέχθησαν αὐτοῖς καὶ Διδύμου, καὶ Εὐαγρίου, καὶ Θεοδώρου ἕτεραι πολλαὶ βλασφημίας μάλα σπουδαίως τὰ περὶ τούτων ἐκλεξαμένοις. Μετά τοίνυν ταύτην τὴν σύνοδον χρόνου τινὸς ἐν μέσῳ διαστάντος, Εὐτύχιος (κ) μὲν ἐκβάλλεται (8), Ιωάν- νης δὲ (9) τῷ θρόνῳ τῆς Κανσταντινουπόλεως Έχε VARIÆ LECTIŪNES. VALESI ANNOTATIONES. stolam scripsit ad Menam episcopum Constantino- politanum de erroribus Origenis: jubens ut, colle- ctis episcopis qui in urbe regia aderant, et abbati - bus monasteriorum, errores illos condemnaret. Exstat hæc Justiniani epistola Græce et Latine edita ad calcem synodi quinta Constantinopolitanæ, alieno prorsus loco. Non enim pertinet ad synodum quintam Constantinopolitanani, quæ anno 555 ce- lebrata est, sed ad alteram synodum Constantino- politanam quæ jussu imperatoris Justiniani colle- cla est anno Christi 538 (*). Itaque Baronius hane epistolam Justiniani recte retulit ad eum annum quem dixi. In fine autem ejus epistolæ Justinianus diserte testatur se ad Vigilium quoque Romanæ urbis episcopum epistolam scripsisse eodem argu- mento. Sic enim ait: Hæc porro eadem scripsimus no modo ad sanctitatem tuam, sed etiam ad sanetissi- mum et beatissimum papam senioris Romæ et patriar- cham Vigilium, et ad cæteros omnes sanctissimos episcopos et patriarchas, Alexandria, Theopoleos et Hierosolymorum, ut et hi huic rei prospiciant, et hæc finem adipiscantur. Denique anathematismi illi quos adversus Origenis dogmata in quinta synodo Constantinopolitana contortos fuisse dicit Nicepho- rus, iisdem plane verbis leguntur in epistoła Ju- stiniani ad Menam, quæ scripta est diu ante sy- nodum quintam, anno Christi 538, ut ex Liberato docet Baronius. Idem quoque probari potest ex epistola quam Gregorius Magnus initio pontificatus sui scripsit ad quatuor patriarchas. Nain cum in ea epistola diserte profiteatur se quintam syno- dum Constantinopolitanam cum veneratione sns- cipere, in qua epistola Ibæ et Theodori ac Theo- doriti scripta quædam damnata sunt, de Origenis condemnatione nihil dicit. Quam profecto non omissurus fuisset, si Origenes in ea synodo esset condemnatus. tum ex his Evagrii, verbis colligere licet, erat hic Theodorus Cappadox ex numero monachorum novæ lauræ, quæ fuit juxta urbem Hierosolyma. Hic est igitur Theodorus Nonni Origenistæ asse- cla, qui postea Cæsarea Cappadocum episcopus factus, Origenistarum patrocinium aperte suscepit, ut scribit Cyrillus Scythopolitanus in Vita sancti Sabe. Porro eum hic Theodorus Cæsarea Cappa- docum episcopus primas, nt ita dicam, partes egerit in synodo v Constantinopolitana, ut ex ejus actis perspici potest, quomodo nunc in eadem syn- odo tanquam Origenista accusatur? Non igitur sipe causa suspicari possumus, hæc quæ Evagrius, Theophanes et Cedrenus gesta esse dicunt in v synodo adversus Origenem, diu post illam synodum adjecta ei fuisse ob argumenti similitudinem, non tamen in ea synodo acta fuisse. Sic etiam gesta quinta synodi Constantinopolitanæ sub Mena ad- versus Anthimum et Zoaram, huic synodo quinte C ecumenica subjici solebant, ut testatur Photius in Bibliotheca. Idem etiam probari potest ex iis quæ subnectit Evagrius. Ait enim multa impie dicta, ex Evagrii ac Didymi et Theodori Mopsuesteni libris collecta, ad eam synodum relata esse. Quod si bæc in quinta synodo Constantinopolitana gesta essent, ut tradit Evagrius, superfluum omnino fuisset atque inutile, Theodori dicta repetere quæ in supradicta synodo totics recensita fuerant atque damnata. Itaque existimo hæc adversus Origenem acta esse in alia synodo Constantinopolitana anno Christi 538, tunc cum monachi quidam Hierosolymitani, quibus Pelagius Romane Eeclesiæ diaconus ac Mena episcopus Constantinopolitanus favebant, li- bellum Justiniano obtulerunt, capitula quædam ex libris Origenis excerpta continentem; postulantes a principe ut ea capitula damnarentur, quemad- modum refert Liberatus in cap. 23 Breviarii. Vide Baronium ad annum Christi 538. Cæterum conje- D cturam nostram prorsus confirmant ea quæ paulo ante scribit Evagrius; in his videlicet gestis ad- versus Origenem insertam fuisse epistolam impe- ratoris Justiniani ad Vigilium Papam de erroribus Origenis. Non igitur in synodo quinta Constantino- politana hæc gesta sunt anno Christi 553. Eo si- quidem anno Vigilius erat Constantinopoli; nec necesse est ut Justinianus cum' eo per litteras ageret. Acta sunt ergo hæc adversus Origenem diu antea, tunc videlicet cum Justinianus, accepto li- genter ab Evagrio scripta sunt, qui causam depo- sitionis Eutychii dissimulavit, ne Justiniani prin- cipis memoriam aliquatenus offenderet. Quod si quis integram hujus rei narrationem legere deside- rat, exstat apud Surium in Vita beati Eutychii patriarchæ, ab Eustathio ejus discipulo elegan- ter conscripta, et apud Nicephorum in cap. 29 lib. xv. Baronius id factum esse dicit anno Christi 564, qui fuit ultimus annus imperii Justiniani. VARIORUM. (n) Eurúzicç. Eutychium Justinianus, quia ejus edicto de incorruptibilitate corporis Christi ante resurrectionem consentire nolebat, deposuit et in exsilium deportari jussit. Quod si edictum - illud non fuerit publicatum ante annum 565, ut Pagius affirmat, tum Eutychii depulsio haud recte anno 564 a Baronio et Caveo consignata est. — In ejus locum suffectus est Joannes Scholasticus, ut docet Evagrins capite sequenti. (n) Cum Valesio synodum contra Origenem co- - actam ad annum 558, refert Pagius in Crit. ad annum istum, n. 16. Caveus eam reji- cit in annum 541, Hist. eccl. vol. II, pag. 200 (W. LOWTH). Narrat Caveus tria concilia contra Origenistas CPoli coacta. Primum sub Mena simul cum episcopis qui in urbe reperti sunt, anno 541. Secundum a Vigilio papa Romano tune CPii agente, et 30 episcopis habitum anno 547. Tertium œcu- menicum de quo paulo ante. (7) 0868wpoc d'Aσxidāç & Kazzadówŋç. Quan- B bello monachorum illorum Palæstinensium, epi- (8) Euroç µèr éx6d.lletai. Ilæc satis negli- (9) Iwárrnę ĉé. Hic est Juannes Scholasticus,
PG 86:2781Γέγονε δὲ καὶ ἀνὰ τὴν Ἔμεσαν Συμεώνης, ἀνὴρ οὕτως τὸν τῆς κενοδοξίας ἀποδυσάμενος χιτῶνα ὡς καὶ παράφορον τοῖς οὐκ εἰδόσι δόξαι αὐτὸν εἶναι, καίτοι γε πάσης σοφίας θείας καὶ χάριτος ἐμπεπλησμένον. Οὗτος ὁ Συμεώνης τὰ πολλὰ μὲν αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν διῃτᾶτο, οὐδενὶ τὸ παράπαν ἄδειαν ἐνδιδοὺς εἰδέναι πότε τε ἢ ὅπως τὸ θεῖον ἱλάσκετο, μηδὲ ὅτε τὰς ἀφέξεις ἢ μεθέξεις καθ’ ἑαυτὸν τῶν τροφῶν ποιοῖτο ἄν. Ἔστιν δὲ οὗ καὶ κατὰ τὰς λεωφόρους ἀγοράζων ἐκτετράφθαι τοῦ καθεστῶτος ἐδόκει καὶ μηδὲν φρενῆρες ἢ ἀγχίνουν ἔχειν ὅλως· καί που καὶ καπηλείῳ παρεισδὺς ἐκ τῶν προστυχόντων ἐδεσμάτων ἢ σιτίων ἤσθιεν ὅτε πεινῴη. Εἰ δέ τις ἐγκλίνας τὴν κεφαλὴν αὐτῷ προσεκύνησε, μετὰ θυμοῦ καὶ τάχους τῶν τόπων ἐξίστατο, τὸ πρὸς πολλῶν φωραθῆναι τὴν οἰκείαν ἀρετὴν δεδιώς. Καὶ τοιαῦτα μὲν τὰ κατὰ τὴν ἀγορὰν τῷ Συμεώνῃ. Ἦσαν δὲ αὐτῷ τινες συνήθεις οἷς καὶ παρενέβαλλεν, οὐδὲν ὅλως ὑποκρινόμενος. Τῶν τοίνυν συνήθων αὐτῷ ἦν τινι θεράπαινα, ἣ πρός τινος ἐκπορνευθεῖσα καὶ κυοῦσα, ἐπειδὴ τὸν τοῦτο δεδρακότα παρὰ τῶν δεσποτῶν ἐξειπεῖν ἠναγκάζετο, τὸν Συμεώνην ἔλεγεν σκοτίως αὐτῇ συμπλακῆναι, ἀπ’ αὐτοῦ τε κυοφορεῖν, καὶ ὀμεῖσθαι ἦ μὴν ταῦτα οὕτως ἔχειν, εἰ δέοι δὲ καὶ διελέγχειν. Ὅπερ ἐπειδὴ ὁ Συμεώνης ἠκηκόει, συνετίθετο, σάρκα φορεῖν εἰπὼν τὸ εὐόλισθον χρῆμα. Ἐπειδὴ δὲ παρὰ πᾶσι τοῦτο τεθρύλητο, καὶ πολλὴν ὦφλε τὴν αἰσχύνην ὁ Συμεώνης ὡς ἐδόκει, ὑπέστελλεν ἑαυτὸν καὶ τὸν αἰδούμενον ὑπεκρίνετο. Ὡς δ’ οὖν ἡ κυρία τῇ κυούσῃ ἧκε, καθῆστό τε τὰ εἰωθότα, ἡ μὲν ὠδὶς σφοδρότερον καὶ πολλὴν καὶ ἀνύποιστον τὴν ἀλγηδόνα κατεργαζομένη ἐς ἔσχατον κινδύνου τὴν ἄνθρωπον κατήγαγεν, ὁ δὲ τόκος οὐδαμῆ προέκοπτεν. Ἐπειδὴ οὖν τὸν Συμεώνην ἐξεπίτηδες ἀφιγμένον ἱκέτευον προσεύξασθαι, ἀναφανδὸν εἶπε μὴ πρότερον ἀποτέξειν τὸ γύναιον, πρὶν ἂν εἴποι τίς ὁ φύσας τὸ κυοφορούμενον εἴη. Ὅπερ ἐπειδὴ πέπραχε, καὶ τὸν ὄντως ἀνεῖπε πατέρα, εὐθὺ τὸ βρέφος ἐξήλατο, ὑπὸ τῆς ἀληθείας μαιευθέν. Οὗτός ποτε εἴς τι δωμάτιον ἑταίρας εἰσεληλυθὼς ὤφθη, καὶ τὴν θύραν ἀποκλείσας μόνος πρὸς μόνην ἐχρόνιζεν. Ὡς γοῦν ἀνακλίνας τὴν θύραν ἀπιὼν ᾤχετο, πανταχῆ θεώμενος μή τις αὐτὸν ὁρῴη, ἐπὶ μεῖζον τὰ τῆς ὑπονοίας ἤρθη ὡς τοὺς ἑωρακότας ἀγαγεῖν τὴν ἄνθρωπον, καὶ πυνθάνεσθαι τί τε εἰσιτητὰ τῷ Συμεώνῃ παρ’ αὐτὴν εἴη καὶ ἡ τοσαύτη τοῦ καιροῦ τριβή. Ἡ δὲ διώμνυτο τρίτην ἀπ’ ἐκείνης ἡμέραν μηδενὸς ἀπογεύσασθαι ἀπορίᾳ τῶν ἀναγκαίων ἣ μόνον ὕδατος, τὸν δὲ ὄψα τε κομίσαι καὶ σιτία καὶ οἴνου τι ἄγγος, καὶ τὴν θύραν ἀποκλείσαντα τράπεζαν παραθεῖναι δειπνίσαι τε ταύτην, ἐγκελευσάμενον τῆς θοίνης ἐμπλησθῆναι, ἱκανῶς τῇ ἀφέξει τῆς τροφῆς πιανθεῖσαν· καὶ τὰ λείψανα τῶν ἀποκομισθέντων προέφερεν. Ἀλλὰ γὰρ καὶ τοῦ κλόνου τοῦ τὴν παραλίαν Φοινίκην κατασείσαντος παρὰ πόδας ὄντος, ἡνίκα ἥ τε Βηρυτίων Βιβλίων τε καὶ Τριπολιτῶν μάλιστα πεπόνθασιν, ῥυτῆρα τῇ χειρὶ μετεωρίζων ἔτυπτε τῶν κιόνων τοὺς πλείους ἀνὰ τὴν ἀγοράν· Στῆτε, βοῶν, ὀρχήσασθ’ ἔχετε. Ἐπεὶ τοίνυν οὐδὲν τἀνδρὸς ἦν πάρεργον, οἱ τούτοις περιτυχόντες τὸν νοῦν ἐτίθεσαν τίνας τῶν κιόνων μὴ τύπτων παρῄει. Οἳ καὶ μετ’ οὐ πολὺ πεπτώκασιν, ἔργον τῶν σεισμῶν γενόμενοι. Πολλὰ δὲ καὶ ἕτερα πέπραχεν, ἃ καὶ πραγματείας ἰδιαζούσης δεῖται.
κλησίας ἀντεισάγεται, ὁ ἐκ τοῦ Σηρήμιος (10) • κώμη δὲ αὕτη ἐν τῇ Κυνηγικῇ κειμένη τῆς ᾿Αντιοχέων χώρα;. ΚΕΦΑΛ. ΑΘ Ως Ἰουστινιανὸς, τῆς ὀρθῆς δόξης περιτραπείς, ἄφθαρτον τοῦ Κυρίου τὸ σῶμα ἐπρέσβευσεν. Τηνικαῦτα ὁ Ἰουστινιανός, τῆς ὀρθῆς λεωφόρου τῶν δογμάτων ἐκτραπείς, καὶ πρὸς τὴν ἀτριβὴ τοῖς ἀποστόλοις τε καὶ τοῖς Πατράσιν ἀτραπὸν βαδίσας, ἀκάνθαις καὶ τριβόλοις περιπέπτωκεν. ἂν καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ἐμπλῆσαι βουληθείς, τοῦ σκοποῦ δι ἥμαρτε, τοῦ Κυρίου τὴν βασιλικὴν ὁδὸν ἀῤῥήτοις θριγκοῖς (14) κατασφαλισαμένου, ὡς ἂν μὴ φονευ- ταὶ ἐπεισπηδήσωσιν ὡς τοίχῳ κεκλιμένῳ καὶ φβα γμῷ ὡσμένῳ, τῆς προφητείας πληρώσας τὴν πρόξο ῥησιν. Τὴν μὲν οὖν πρεσβυτέραν 'Ρώμην μετὰ Βιγί. λιον (α), Ιωάννου (12) τοῦ καὶ Κατελίνου ἐπισκο· ποῦντος, τὴν δὲ νέαν, Ἰωάννου τοῦ ἀπὸ Σηρήμιος, καὶ τὴν ᾿Αλεξανδρέων, Απολιναρίου, τὴν Θεοπολι τῶν ᾿Αναστασίου μετὰ Δομνίνον ἐπισκοποῦντες, καὶ τὴν Ἱεροσολύμων Μακαρίου, αὖθις ἀποδοθέν- της (15) τῷ οἰκείῳ θρόνῳ, ἐπεὶ Ωριγένην καὶ Δίδυμον καὶ Εὐάγριον ἀνα[τε]θεμάτικα, μετὰ τὴν Εὐστοχίου καθαίρεσιν· τὸ καλούμενον πρὸς 'Ρωμαίων ιδι στον γράφει, ἐν ᾧ ἄφθαρτον τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου κέκληκε, καὶ τῶν φυσικῶν καὶ ἀδιαβλήτων παθῶν ἀνεπίδεκτον, οὕτως λέγων τὸν Κύριον πρὸ τοῦ πά θους φαγεῖν, ὥσπερ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἔφαγε, μη- δεμίαν τροπὴν ἢ ἀλλοίωσιν ἐξ αὐτῆς τῆς ἐν μήτρα διαπλάσεως, μηδὲ ἐν τοῖς ἑκουσίοις καὶ φυσικοίς ένδιχτον. Σηρήμιος, Καὶ ἔκαυσε τὰ ἔξω Καλχηδόνος, καὶ τὸ σερμίον κτῆμα, καὶ τὴν Κυνηγίαν χώραν. Καλχηδόνος Χαλκίδος. αρρήκτοις. (ο) Μετὰ Βιγίlor. (γ) Αναστασίου μετὰ Δομνῖνcr. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. A studiose admodum ex eorum libris excerpserant. Caeterum post hanc synodum aliquanto temporis spatio elapso Eutychius quidem ex pontificali sede urbis regiæ expulsus est; Joannes vero in ejus locum subrogatus. Ortus hic erat ex Sirimi, qui vicus est Cynegicæ regionis in territorio Antiochensi. (p) B CAP. XXXIX. Quomodo Justinianus, a recta fide desciscens, corpus Domini incorruptibile asscruit. Eodem tempore Justinianus, a recta catholicorum dogmatum via deflectens, et tramitem ingressus quem nee apostoli nec Patres vestigiis suis trive- rant, in spinas ae tribulos delapsus est. Quibus cum Ecclesiam quoque replere voluisset, voti´sui compos feri nunquam potuit, cum Dominus regiam viam firmissimis septis muniisset, ne sicarii aç latrones in eam insilire possent, tanquam pa- ricte inclinato et maceria depulsa. Atque hoc mode impletum est id quod prædictum fuerat a propheta. Joanne igitur qui et Catelinus dictus est, post mortem Vigilii episcopatum Romanæ urbis admi- nistrante; Constantinopolitanam autem Ecclesiam regente Joanne altero cui patria fuit Sirimis¸: et Alexandrinæ quidem Ecclesiæ Apollinare, Antio- chenæ vero post Dominum præsidente Anastasio. Macario denique llierosolymitana Ecclesiae sacer- dotium possidente, atque in pristinam sedem resti- tuto ; cum post depositionen Eustochii, Origenem, Didymum atque Evagrium sub anathemate dam- nasset : Justinianus scripsit id quod Romani edictum vocant, in quo corpus Domini incorruptibile appel- lat, et naturalium atque inculpabilium affectionum capax fuisse negat: Dominum ante passionem eodem VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. cujus exstat quædam canonum collectio. De ejus ordinatione ita scribit Victor Thunonensis in Chro- nico: Anno imperii sui Justinianus Eutychium Constantinopolitanum episcopum, damnatorem trium Capitulorum, et Evagrii eremitæ diaconi, ac Di- dymi monachi et confessoris Alexandrini, quorumı laudes supra illustrium virorum ex auctoritate pro- tulimus, exsilio dirigit, et pro eo Joannem ejusdem erroris consimilem episcopum facit. no scriptum inveni hic et in sequenti capite. Hujus prædii meminit Theophanes in Chro- nico, pag. 151, ubi 'de Alamundari irruptione in Syriam scribit, est: Et incendit exteriora Chalcidis, vastavitque Sermium prædium et regionem Cynevicam. In Grecis pro emendavi scribitur Quam scripturam condirmal etiam codex Tellerianus. Neque enim Vigilio successit Joannes, sed Pelagius. Quo mortuo pontificatum Ecclesiæ Romanæ sus- cepit Joannes junior, anno natalis Dominici 560. inprimis notandus est adversus Baronii senten- tiam, qui Macarium in sedem suam restitutum esse credidit ante quintam synodum Constantino- politanam. Verum hane Baronii opinionem refellit hic Evagrii locus, qui Macarii restitutionem factam esse docet diu post illam synodum. Evagrio sub- scribit Victor Thunonensis in Chronico his verbis: Anno Imperii Justiniani, Euslochius Hierosoly- mitanus episcopus qui fuerat Macario superstite ordi- natus, ejicitur : et rursum Macarius reformatur. Theophanes antem in Chronico, restitutionem Ma- carii confert in tempora Justini Junioris, ut supe- rius observavi, VARIORUM. Vigilius papa Rom. ex muita actione calculi exstinctus est anno 555, inque cus locum ordinatus est Pelagias I, die undecimat mensis Aprilis ejusdem anni. Post Pelagii mortem (quæ contigit die prima muensis Martii" anni 560) cessavit episcopatus menses 4, dies 17. Tom_verə ordinatus Janines HI wa fear Romanus, die meusis Julii. Mortuo Domno seu Domnino anno Anastasii episcopatus in- eboatus est Kalendis Septembris ejusdem anni. Hunc Anastasium Baronius (et post cum Cavens aliiqt Sinaitam perperam appellat (Ant. Pasta ano, 0,071, n. 2). (10) Ἐκ τοῦ Σιρίμιος. In optimo codice Florenti - D (11) Ἀῤῥήτοις θριγκοῖς. Rectius in Nicephoro (12) Μετὰ Βιγίλιον Ιωάννου. Errat Evagrius. (13) Μακαρίου αὖθις ἀποδοθέντος. Hic locus
Ἦν δὲ τηνικάδε καὶ Θωμᾶς τόνδε διαθλεύων τὸν βίον ἀνὰ τὴν κοίλην Συρίαν, ὃς πρὸς τὴν Ἀντιόχου γέγονεν τὴν ἐπέτειον χορηγίαν κομιούμενος τῆς κατ’ αὐτὸν μονῆς· ἐντέτακτο δὲ ἐκ τῆς αὐτόσε ἐκκλησίας. Τοῦτον ὁ Ἀναστάσιος οἰκονομῶν τὴν ἐκκλησίαν, ἐπειδὴ συχνῶς αὐτὸν ἠνώχλει, τῇ χειρὶ κατὰ κόρρης ῥαπίζει· καὶ δυσανασχετούντων τῶν σφίσι παρόντων, ἔφη οὔτε αὐτὸν ἔτι λήψεσθαι, οὔτε τὸν Ἀναστάσιον δώσειν· καὶ ἄμφω γενέσθαι, Ἀναστασίου μὲν μεθ’ ἡμέραν μίαν τὸν βίον καταστρέψαντος, Θωμᾶ δὲ ἐν τῷ τῶν νοσούντων καταγωγίῳ ἀνὰ τὸ προάστειον Δάφνην ἐν τῇ ἀποπορεύσει ἐπὶ τὸν ἀγήρω μεταστάντος βίον. Οὗ τὸν νεκρὸν ἔθεντο ἐν τοῖς τῶν ἐπηλύδων τάφοις. Ἐπειδὴ δέ, ἑνὸς καὶ δευτέρου τεθέντοιν, ὕπερθεν αὐτοῖν τὸ αὐτοῦ σῶμα γέγονε, μέγιστον θαῦμα τοῦ θεοῦ καὶ μετὰ θάνατον αὐτὸν ἀναδεικνύντος — ἀπεπέμποντο γὰρ μακρὰν ἀποκρουόμενοι — , θαυμάσαντες τὸν ἅγιον Ἐφραιμίῳ διαγγέλλουσι. Καὶ μετὰ δημοτελοῦς ἀγερωχίας καὶ πομπῆς μετακομίζεται ὁ πανάγιος αὐτοῦ νεκρὸς ἀνὰ τὴν Ἀντιόχου, ἔν τε τῷ κοιμητηρίῳ τιμᾶται, τὴν τηνικαῦτα φοιτήσασαν λοιμώδη νόσον τῇ μεταθέσει παύσας. Οὗ καὶ τὴν ἐτησίαν ἑορτὴν μέχρι ἡμῶν παῖδες Ἀντιοχέων μεγαλοπρεπῶς ἄγουσιν. Ἀλλ’ ἐπὶ τὸ προκείμενον τοῦ λόγου τὴν ῥύμην μεταγάγωμεν.
κλησίας ἀντεισάγεται, ὁ ἐκ τοῦ Σηρήμιος (10) • κώμη δὲ αὕτη ἐν τῇ Κυνηγικῇ κειμένη τῆς ᾿Αντιοχέων χώρα;. ΚΕΦΑΛ. ΑΘ Ως Ἰουστινιανὸς, τῆς ὀρθῆς δόξης περιτραπείς, ἄφθαρτον τοῦ Κυρίου τὸ σῶμα ἐπρέσβευσεν. Τηνικαῦτα ὁ Ἰουστινιανός, τῆς ὀρθῆς λεωφόρου τῶν δογμάτων ἐκτραπείς, καὶ πρὸς τὴν ἀτριβὴ τοῖς ἀποστόλοις τε καὶ τοῖς Πατράσιν ἀτραπὸν βαδίσας, ἀκάνθαις καὶ τριβόλοις περιπέπτωκεν. ἂν καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ἐμπλῆσαι βουληθείς, τοῦ σκοποῦ δι ἥμαρτε, τοῦ Κυρίου τὴν βασιλικὴν ὁδὸν ἀῤῥήτοις θριγκοῖς (14) κατασφαλισαμένου, ὡς ἂν μὴ φονευ- ταὶ ἐπεισπηδήσωσιν ὡς τοίχῳ κεκλιμένῳ καὶ φβα γμῷ ὡσμένῳ, τῆς προφητείας πληρώσας τὴν πρόξο ῥησιν. Τὴν μὲν οὖν πρεσβυτέραν 'Ρώμην μετὰ Βιγί. λιον (α), Ιωάννου (12) τοῦ καὶ Κατελίνου ἐπισκο· ποῦντος, τὴν δὲ νέαν, Ἰωάννου τοῦ ἀπὸ Σηρήμιος, καὶ τὴν ᾿Αλεξανδρέων, Απολιναρίου, τὴν Θεοπολι τῶν ᾿Αναστασίου μετὰ Δομνίνον ἐπισκοποῦντες, καὶ τὴν Ἱεροσολύμων Μακαρίου, αὖθις ἀποδοθέν- της (15) τῷ οἰκείῳ θρόνῳ, ἐπεὶ Ωριγένην καὶ Δίδυμον καὶ Εὐάγριον ἀνα[τε]θεμάτικα, μετὰ τὴν Εὐστοχίου καθαίρεσιν· τὸ καλούμενον πρὸς 'Ρωμαίων ιδι στον γράφει, ἐν ᾧ ἄφθαρτον τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου κέκληκε, καὶ τῶν φυσικῶν καὶ ἀδιαβλήτων παθῶν ἀνεπίδεκτον, οὕτως λέγων τὸν Κύριον πρὸ τοῦ πά θους φαγεῖν, ὥσπερ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἔφαγε, μη- δεμίαν τροπὴν ἢ ἀλλοίωσιν ἐξ αὐτῆς τῆς ἐν μήτρα διαπλάσεως, μηδὲ ἐν τοῖς ἑκουσίοις καὶ φυσικοίς ένδιχτον. Σηρήμιος, Καὶ ἔκαυσε τὰ ἔξω Καλχηδόνος, καὶ τὸ σερμίον κτῆμα, καὶ τὴν Κυνηγίαν χώραν. Καλχηδόνος Χαλκίδος. αρρήκτοις. (ο) Μετὰ Βιγίlor. (γ) Αναστασίου μετὰ Δομνῖνcr. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER IV. A studiose admodum ex eorum libris excerpserant. Caeterum post hanc synodum aliquanto temporis spatio elapso Eutychius quidem ex pontificali sede urbis regiæ expulsus est; Joannes vero in ejus locum subrogatus. Ortus hic erat ex Sirimi, qui vicus est Cynegicæ regionis in territorio Antiochensi. (p) B CAP. XXXIX. Quomodo Justinianus, a recta fide desciscens, corpus Domini incorruptibile asscruit. Eodem tempore Justinianus, a recta catholicorum dogmatum via deflectens, et tramitem ingressus quem nee apostoli nec Patres vestigiis suis trive- rant, in spinas ae tribulos delapsus est. Quibus cum Ecclesiam quoque replere voluisset, voti´sui compos feri nunquam potuit, cum Dominus regiam viam firmissimis septis muniisset, ne sicarii aç latrones in eam insilire possent, tanquam pa- ricte inclinato et maceria depulsa. Atque hoc mode impletum est id quod prædictum fuerat a propheta. Joanne igitur qui et Catelinus dictus est, post mortem Vigilii episcopatum Romanæ urbis admi- nistrante; Constantinopolitanam autem Ecclesiam regente Joanne altero cui patria fuit Sirimis¸: et Alexandrinæ quidem Ecclesiæ Apollinare, Antio- chenæ vero post Dominum præsidente Anastasio. Macario denique llierosolymitana Ecclesiae sacer- dotium possidente, atque in pristinam sedem resti- tuto ; cum post depositionen Eustochii, Origenem, Didymum atque Evagrium sub anathemate dam- nasset : Justinianus scripsit id quod Romani edictum vocant, in quo corpus Domini incorruptibile appel- lat, et naturalium atque inculpabilium affectionum capax fuisse negat: Dominum ante passionem eodem VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. cujus exstat quædam canonum collectio. De ejus ordinatione ita scribit Victor Thunonensis in Chro- nico: Anno imperii sui Justinianus Eutychium Constantinopolitanum episcopum, damnatorem trium Capitulorum, et Evagrii eremitæ diaconi, ac Di- dymi monachi et confessoris Alexandrini, quorumı laudes supra illustrium virorum ex auctoritate pro- tulimus, exsilio dirigit, et pro eo Joannem ejusdem erroris consimilem episcopum facit. no scriptum inveni hic et in sequenti capite. Hujus prædii meminit Theophanes in Chro- nico, pag. 151, ubi 'de Alamundari irruptione in Syriam scribit, est: Et incendit exteriora Chalcidis, vastavitque Sermium prædium et regionem Cynevicam. In Grecis pro emendavi scribitur Quam scripturam condirmal etiam codex Tellerianus. Neque enim Vigilio successit Joannes, sed Pelagius. Quo mortuo pontificatum Ecclesiæ Romanæ sus- cepit Joannes junior, anno natalis Dominici 560. inprimis notandus est adversus Baronii senten- tiam, qui Macarium in sedem suam restitutum esse credidit ante quintam synodum Constantino- politanam. Verum hane Baronii opinionem refellit hic Evagrii locus, qui Macarii restitutionem factam esse docet diu post illam synodum. Evagrio sub- scribit Victor Thunonensis in Chronico his verbis: Anno Imperii Justiniani, Euslochius Hierosoly- mitanus episcopus qui fuerat Macario superstite ordi- natus, ejicitur : et rursum Macarius reformatur. Theophanes antem in Chronico, restitutionem Ma- carii confert in tempora Justini Junioris, ut supe- rius observavi, VARIORUM. Vigilius papa Rom. ex muita actione calculi exstinctus est anno 555, inque cus locum ordinatus est Pelagias I, die undecimat mensis Aprilis ejusdem anni. Post Pelagii mortem (quæ contigit die prima muensis Martii" anni 560) cessavit episcopatus menses 4, dies 17. Tom_verə ordinatus Janines HI wa fear Romanus, die meusis Julii. Mortuo Domno seu Domnino anno Anastasii episcopatus in- eboatus est Kalendis Septembris ejusdem anni. Hunc Anastasium Baronius (et post cum Cavens aliiqt Sinaitam perperam appellat (Ant. Pasta ano, 0,071, n. 2). (10) Ἐκ τοῦ Σιρίμιος. In optimo codice Florenti - D (11) Ἀῤῥήτοις θριγκοῖς. Rectius in Nicephoro (12) Μετὰ Βιγίλιον Ιωάννου. Errat Evagrius. (13) Μακαρίου αὖθις ἀποδοθέντος. Hic locus
Chapter XLCaput XL
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2783Ἀνθίμου ὥς μοι λέλεκται τοῦ θρόνου τῆς βασιλίδος ἐκβεβλημένου, Ἐπιφάνιος τὴν ἐπισκοπὴν διαδέχεται. Μετὰ δὲ αὖ Ἐπιφάνιον Μηνᾶς, ἐφ’ οὖ καὶ θαῦμα γέγονε λόγου πολλοῦ ἄξιον. Ἔθος παλαιὸν βούλεται ἀνὰ τὴν βασιλεύουσαν, ὅταν πολύ τι χρῆμα τῶν ἁγίων μερίδων τοῦ ἀχράντου σώματος Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἐναπομείνῃ, παῖδας ἀφθόρους μεταπέμπτους γίνεσθαι παρὰ τῶν ἐς χαμαιδιδασκάλου φοιτώντων, καὶ ταῦτα κατεσθίειν. Ὅπερ ἐπειδὴ γέγονεν, ἡλίσθη μετὰ τῶν παίδων ὑαλουργοῦ παῖς, Ἑβραίου τὴν δόξαν· ὃς τοῖς γονεῦσι τὴν αἰτίαν τῆς βραδυτῆτος πυνθανομένοις ἀνεῖπε τὸ γεγονός, καὶ ὅπερ ἀποφαγὼν σὺν τοῖς ἄλλοις παισὶν εἴη. Ὁ δὲ φύσας θυμωθεὶς καὶ μηνίσας, ἐν τῷ πνιγεῖ τῶν ἀνθράκων ἔνθα τὴν ὕαλον ἐμόρφου τὸν παῖδα καθίησι ἀνάψας. Ὡς δὲ τὸν παῖδα ἡ μήτηρ ζητοῦσα εὑρεῖν οὐκ ἴσχυεν, πανταχῆ τῆς πόλεως ᾔει ποτνιωμένη καὶ λύγιον κωκύουσα· καὶ τριταία παρὰ τὴν θύραν τοῦ ἐργαστηρίου τἀνδρὸς ἑστῶσα ὀνομαστὶ ἀνεκάλει τὸν παῖδα, τοῖς θρήνοις σπαραττομένη. Ὁ δὲ τῆς φωνῆς τῆς μητρὸς συνιεὶς ἐκ τοῦ πνιγέως ἀνταπεκρίνετο. Ἡ δὲ τὰς θύρας διατεμοῦσα εἴσω τε γενομένη ὁρᾷ τὸν παῖδα τῶν ἀνθράκων μέσον ἑστῶτα, τοῦ πυρὸς αὐτοῦ μὴ προσψαύοντος. Ὃς ἀνερωτώμενος ὅπως ἀπαθὴς μεμενήκει, γυναῖκα ἔφη πορφυρᾶν ἀμπεχομένην ἐσθῆτα συχνὰ φοιτῶσαν παρ’ αὐτὸν ὕδωρ ὀρέγειν, καὶ τούτῳ τοὺς πλησιάζοντας τῶν ἀνθράκων κατευνάζειν, σιτίζειν τε αὐτὸν ὁσάκις πεινῴη. Ὅπερ ἐπειδὴ ἐς Ἰουστινιανὸν ἠνέχθη, τὸν μὲν παῖδα καὶ τὴν μητέρα τῷ λουτρῷ τῆς παλιγγενεσίας φωτισθέντας ἐκλήρωσε· τὸν δὲ φύσαντα οὐκ ἀνασχόμενον Χριστιανοῖς ἐναριθμηθῆναι ἐν Συκαῖς ὡς παιδοφόνον ἀνεσκολόπισε.Καὶ ταῦτα μὲν τῇδε γέγονε.
πάθεσι, μηδὲ δὲ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τοῦ Παναγίου σώματος αὐτοῦ δεξαμένου· οἷς συναινεῖν τοὺς ἔκα σταχῆ ἱερέας κατηνάγκαζε. Πάντες μὲν οὖν ἐς ᾿Αναστάσιον τὸν ᾿Αντιοχείας ἐπίσκοπον καραδοκεῖν εἰπόντες, τὴν πρώτην πεῖραν ἀπεκρούσαντο. Β ΚΕΦΑΛ. Μ'. Περὶ 'Αναστασίου ἀρχιεπισκόπου Αντιοχείας. • Ην δὲ ὁ ᾿Αναστάσιος, τὰ μὲν θεῖα ἐς τὰ μάτ λιστα λόγιος· ἀκριβὴς δὲ τοὺς τρόπους καὶ τὴν δίαι ταν ὡς καὶ τοῖς λίαν ψιλοῖς ἐπισκήπτειν, καὶ με δαμοῦ τοῦ εὐσταθοῦς καὶ βεβαίου παρεξιέναι, μήτι γε δὴ τῶν καιρίων· καὶ ἐς αὐτὸ τὸ θεῖον ἀναφερομέν νων. Οὕτω δὲ τὸ ἦθος ἐκέκρατο, ὡς μηδὲ τῷ εὐπροσ όδῳ τε καὶ εὐεντεύκτῳ, εὐεπίβατων τοῖς μὴ καθ ήκουσιν εἶναι, μηδὲ τῷ αὐστηρῷ τε καὶ ἀφειδεῖ δυσ- πρόσιτον ἐς τὰ δέοντα καθεστάναι. Ἐν μὲν οὖν τοῖς σπουδαίοις, ἕτοιμος ἦν τὰ ὦτα, καὶ τὴν γλώσ σαν εὕρους, εὐθυβόλως τὰς πύστεις διαλύων. Ἐν δὲ τοῖς παρέργοις, τὰ μὲν ὦτα τέλεον ἀποκέκλειστο τὴν δὲ γλῶσσαν χαλινὺς ἐπεῖχεν, ὡς καὶ τὸν λόγου, λόγῳ ρυθμίζεσθαι, καὶ τὴν σιωπὴν κρείττονα λόγου καθεστάναι. Τούτῳ ὥσπερ τινὶ δυσαλώτῳ πύργῳ ὁ Ιουστινιανός προσβάλλει παντοίας μηχανὰς ἐπιστή- σας, ἐννοῶν ὡς εἰ τοῦτον κατασείσεις (14), πόνος οὐδεὶς λελείψεται τὴν πόλιν ἑλεῖν, ἀνδραποδίσαι τε τὰ ὀρθὰ τῶν δογμάτων, καὶ αἰχμάλωτα λαβεῖν τὰ πρόβατα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ δὲ, εἰς τοσοῦτον ὑπερήρθη τῷ θείῳ φρονήματι ( ἐπὶ τὴν ἄῤῥηκτον γὰρ πέτραν εἱστήκει τῆς πίστεως), ὡς καὶ Ἰουστινιανῷ ἀναφα δὲν ἀντειπεῖν δι' οἰκείας μηνύσεως, καὶ ἀποδείξαι μάλα σαφῶς καὶ λογίως δι' αὐτῆς, ὡς φθαρτὸν τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ἐν τοῖς φυσικοῖς καὶ ἀδιαβλήτοις πάθεσιν, οἵ τε θεσπέσιοι ἀπόστολοι, οι τε θεοφόροι ᾔδεσάν τε καὶ παρέδοσαν Πατέρες. Ταῦτα δὲ καὶ πρὸς τὸ μοναδικόν πρώτης τε καὶ δευτέρας Συρίας πυθόμενον, ἀπεκρίνατο, πάντων ὑποστηρίζων τάς γνώμας, καὶ πρὸς τὸν ἀγῶνα ἐπαλείφων, ἐπί τε τῆς Ἐκκλησίας οσημέραι ἀναγινώσκων τὸ τοῦ σκεύους τῆς ἐκλογῆς· « Εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρ' παρελάβετε, κἂν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ ᾖ, ἀνάθεμα ἔστω.» Οἷς ἀπιδόντες ἅπαντες τὰ παραπλήσια μέσ χρις εὐαρίθμων ἐζήλωσαν. Γέγραπται δ' οὖν αὐτῷ καὶ συντακτήριος πρὸς τοὺς Ἀντιοχέας λόγος (15), πυθομένῳ τὸν Ιουστινιανὸν ἐθέλειν αὐτὸν ἐξοστρα τοῦ του κατατεύσεις. "Ηδεσαν. ᾔδεισαν. γος. κοὺς εἰ συντακτηρίους λόγους EVAGRII SCHOLASTICI modo comedisse dicens quo post passionem come A dit, cum sacrosanctum ejus corpus jam inde ex quo in utero formatum est, nullam conversionem aut mutationem nec in voluntariis et naturalibus perpessionibus, nec post resurrectionem acceperit. Porro Justinianus omnes ubique episcopos per vim cogere instituit, ut huic opinioni assentirentur. Sed cum universi sententiam Anastasii Antiochensis episcopi exspectare se respondissent, primum im- peratoris impetum declinarant. CAP. XL. De Anastasio archiepiscopo Antiochiæ. Porro iste Anastasius vir fuit tum in divinis Lit- teris admodum eruditus, tum in moribus et in vi= vendi ratione accuratissimus : adeo ut res etiam levissimas observaret, nec a constantia et firmitate unquam deflecteret, nedum in magni momenti re- bus, et quæ ad Deum spectarent. Mores autem suos ila temperaverat, ut neque adeundi et alloquendi ipsum facilitas expositum illum redderet iis quibus minime oportebat: nec severitas et inclementia inaccessum cum præstaret juri atque rationi. Et in seriis quidem colloquiis, aures ei patentes et lingua profuens erat : et quaestiones propositas prudenter et argute dissolvebat. In sermonibus autem ineptis ac superfluis, aures quidem penitus occlusas habe- bat, linguam vero quasi freno quodam comprime- bat: ita ut orationem ratio metiretur, et silentium omni oratione præstantius esset. Hunc ipitur, tanquam inexpugnabilem murum, omni machinarum genere oppugnare adortus est Justi- C nianus id scilicet secum ipse cogitans, se, si hoc propugnaculum subruisset, urbem posthæc nullo negotio capturum esse, et rectæ fidei doctrinam in servitutem redacturum; denique oves Christi captivas abducturum esse. Anastasius vero divina quadam animi cclsitudine, adeo supra imperatorem sose extulit, quippe qui fundatus esset supra firməm petram, ut, missa ad Justinianum relatione, palam ei contradixerit, et manifestissime simul ac diser- tissime in eadem relatione ei demonstraverit, cor- pus Domini in perpessionibus naturalibus et quae in reprehensionem non cadunt, corruptioni ob- noxium fuisse, atque ita divinos apostolos et san- ctos Patres sensisse, ac posteris tradidisse. Eadem quoque rescripsit ad monachos primæ ac secundæ Syriæ, qui ipsum consuluerant: cunctorum ani- mos confirmans, et ad subeundum certamen præ- parans, et quotidie in Ecclesia recitans verba illa D (q) VALESI ANNOTATIONES. phorum, et in codice Telleriano scribitur Sic enim leges grammatice postulant. Metaphora est ducta ab obsidionalibus machinis, quibus urbes expugnari solebant. Porro de hujus Anastasii Sinaite constantia in defendenda recta fide adversus hæresim Aphthartodocitarum, scribit etiam Eustathius in Vita beati Eutychii patriar- chæ Constantinopolitani. (q) Scribe W. LowTH. Mirum est tres interpretes, Langum, Muscu- lum et Christophorsonum, in unius vocabuli in- terpretatione simul lapsos fuisse, Greci XII- vocabant orationes ad vale dicendum, earumque orationum peculiarem methodum nobis tradiderunt, ut jam pridem mo- nui in Adrotationibus Eusebianis, pig. 590, not. l. Quae hic repetere superfluum puto. VARIORUM. (14) Εἰ τούτου κατασείσειε. Rectius apud Nice- (15) Συντακτήριες πρὸς τοὺς Ἀντιοχέας 1-
PG 86:2785Μετὰ δὲ Μηνᾶν Εὐτύχιος εἰς τὸν θρόνον ἄνεισιν. Ἀνὰ δὲ τὰ Ἱεροσόλυμα μετὰ Μαρτύριον Σαλούστιος τὸν θρόνον διαδέχεται, Ἡλίας τε μετὰ τοῦτον, Πέτρος τε αὖ, καὶ μετ’ ἐκεῖνον Μακάριος, οὔπω βασιλέως προσηκαμένου,ὃς ἐξώσθη τῆς οἰκείας καθέδρας· ἔφασκον γὰρ αὐτὸν τὰ Ὠριγένους πρεσβεύειν δόγματα. Μεθ’ ὃν τὴν ἐπισκοπὴν Εὐστόχιος διεδέξατο. Μετὰ δὲ τὴν ἐκβολὴν Θεοδοσίου ὡς προδεδιήγηται, ἐπίσκοπος τῆς Ἀλεξανδρέων Ζώϊλος ἀναδείκνυται· καὶ τοῖς αὐτῶν ἡγησαμένοις προστεθέντος,Ἀπολινάριος τὴν καθέδραν ἐγχειρίζεται. Μετὰ δὲ Ἐφραίμιον Δομνῖνος τὸν Ἀντιοχείας πιστεύεται θρόνον.
κίσαι· ὃν ἔστι δικαίως ἄγασθαι, τῆς τε καλλιεπείας, τοῦ τε τοῦ τῶν νοημάτων, τῆς τε εὐπορίας τῶν ἱερῶν Ῥήσεων, καὶ τὸ πρόσφορον τῆς ἱστορίας (16). ΚΕΦΑΛ. ΜΑ. Περὶ τοῦ θανάτου Ιουστινιανοῦ. Αλλά, τοῦ Θεοῦ κρεῖττόν τι προβλεψαμένου περὶ ἡμῶν, ὁ λόγος οὐκ ἐδημοσιεύθη. Ο γάρ Ἰουστινια νὸς τὴν ᾿Αναστασίου καὶ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων τὴν β ἐξορίαν ὑπαγορεύων, ἀοράτως τρωθεὶς τὸν τῇδε κατ έστρεψε βίον βασιλεύσας τὰ πάντα ὀκτὼ καὶ τριάκοντα ἔτη, πρὸς μησὶν ὀκτώ. Τέλος τοῦ δ' τόμου τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ιστο- ρίας Ευαγρίου. ΤΟΜΟΣ ΠΕΜΠΤΟΣ. Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τῆς Ἐκκλη. τιαστικῆς Ιστορίας Ευαγρίου Σχολαστικοῦ. Α΄. Περὶ τῆς Ἰουστίνου ἀναρρήσεως, καὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Β'. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ἰουστίνου τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ. Γ'. Περὶ τῶν ἁλιτηρίων, Αδδαίου καὶ Αἰθερίου. Δ'. Περὶ τοῦ προγράμματος τῆς πίστεως ἡμῶν, ὅπερ Ἰουστῖνος τοῖς ἁπανταχοῦ Χριστιανοῖς ἔγρα- ψεν. Ε΄. Περὶ τῆς ἐκβολῆς Ἀναστασίου ἐπισκόπου Θεουπόλεως. πρὸς τὸ πρόσφορον τῆς ἱστορίας. καὶ τοῦ προσφόρου. (γ) Τὸν τῇδε κατέστρεψε βίor. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER V. 27:6 A ab electionis vase prolata : . Si quis vobis cran gelizaverit præter id quod accepistis, quamvis an- gelus ex carlo fuerit, anathema sit. . Quæ cum universi animo perpenderent, paucis exceptis, exempluni ejus secnti sunt. Scripta est etiam ab eodem Anastasio oratio ad Antiochenos, qua illis vale dicebat, cum accepisset Justinianum velle ipsum in exsilium mittere. Quam quidem orationem merito quis admiretur, tum ob verborum elegantiam, tum ob copiam sententiarum, tum denique ob frequentia sacræ Scripturæ testimonia, et ob historiam suis locis apte accommodatam. CAP. XLI. De obitu Justiniani. Verum oratio illa haudquaquam publicata est, eo quod Deus, nobis prospiciens, res nostras in melius commutavit. Etenim Justinianus, dum ad- (r), versus Anastasium et sacerdotes qui cum illo erant, deportationis sententiam dictaret, invisibili plaga ictus ex bac luce migravit, cum imperasset in universum annos octo ac triginta, et menses octo. Finis libri quarti Ecclesiasticæ Historia Evagrii. LIBER QUINTUS. C In quinto libro Ecclesiastica llistoria Evagri Scho- P Galat. 1, 8, 9. lastici hæc continentur. Cap. 1. De electione imperatoris Justini, et de ejus moribus. III. De sceleratis hominibus, Addæo atque Etherio. IV. Edictum de fide, ad omnes qui ubique sunt Christianos a Justino scriptum. V. De Anastasii Antiochensis episcopi ejectione. VALESII ANNOTATIONES. ret, pro particula conjunctiva præpositionem sub- stituit hoc modo : ad oram sui codicis emendavit Sic enim flagitant leges grammatica. Eas tamen ab Evagrio nostro interdum sperni observavi. Ni- VARIORUM. Mortuus est Justinianus imp. die mensis Novembris anni 565, cum imperasset apnos triginta octo, menses septem, et dies tredecim, inquit Ant. Pagi, ad eum- dein annum, n. 3. De moribus ejus hæc Zonaras: Fuit aditu facillimus, ad pœnam irrogandam æque promptus atque ad crimina audienda: pecuniam et temere profudit, et per fas ac nefas comparavit, aliam in ædificia, aliam ad exsequenda consilia suu, aliam in rem bellicam et contentiones eorum qui vo- luntati ipsius adversabantur, insumendo. Ita factum ut, cum pecunia semver egeret, eam rationibus parum honestis compararet, ac gratiam haberet iis qui colli- gendi vias argenti ostenderent, etc.Baronius mendoso Suidae Lexico deceptus, Justinianum analphabetum dixit: cum fuerit e contra in liberalibus litteris, et in constitutionibus ecclesiasticis (quarum cor- pus e canonibus, aut e receptis moribus hausit) exercitatissimus. Hoc nomine culpandus, quod in extrema ætate lapsus sit in hæresin Aphthartodoci- tarum, quæ Christi corpus ex ipsa divinitatis cen- junctione incorruptum asserebat. Ex qua tamen paulo ante mortem eum resipuisse docet Baronius. 11. De cæde Justini cognati imperatoris. (16) Kul ro apdosopor the lotoplaç. Savilius D cephorus vero cum hunc Evagrii locum describe-
Chapter XLICaput XLI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τῆς πρεσβυτέρας μὲν οὖν Ῥώμης ἡγουμένου Βιγιλίου, τῆς δὲ νέας πρῶτα μὲν Μηνᾶ, εἶτ’ Εὐτυχίου, τῆς δὲ Ἀλεξάνδρου Ἀπολιναρίου, καὶ τῆς Ἀντιόχου Δομνίνου, Ἱεροσολύμων τε Εὐστοχίου, τὴν πέμπτην μεταπέμπεται σύνοδον Ἰουστινιανὸς ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε· Εὐστόχιος, κατακρατούντων καὶ μάλιστα ἐν τῇ καλουμένῃ νέᾳ λαύρᾳ τῶν τὰ Ὠριγένους θρησκευόντων δόγματα, πᾶσαν ἔθετο σπουδὴν τούτους ἀπελάσαι. Καὶ καταλαβὼν τὴν αὐτὴν νέαν λαύραν ἅπαντας ἐκβεβλήκει, ὥσπερ ἅγη κοινὰ μακρὰν ἐκδιώξας· οἲ καὶ σποράδες γενόμενοι πολλοὺς σφίσι προσηταιρίσαντο. Τούτων ὑπερήσπιζε Θεόδωρος ἐπίκλην Ἀσκιδᾶς, ἐπίσκοπος μὲν τῆς Καίσαρος ἣ προκάθηται τοῦ Καππαδοκῶν ἔθνους, Ἰουστινιανῷ δὲ προσεδρεύων πιστός τέ οἱ καθεστὼς καὶ ἐς τὰ μάλιστα ἐπιτήδειος. Κυκῶντος οὖν αὐτοῦ τὰ βασίλεια, καὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀθεμιτουργίαν τὸ πρᾶγμα καλοῦντος, στέλλονται πρὸς τὴν βασιλέως πόλιν πρὸς Εὐστοχίου Ῥοῦφος ἡγούμενος τῆς Θεοδοσίου μονῆς καὶ Κόνων τῆς Σάβα, τὰ πρώτιστα τῆς ἐρήμου φέροντες ἔκ τε τῆς οἰκείας ἀξιώσεως καὶ ὧν ἡγοῦντο φροντιστηρίων· γεγόνασι δὲ σὺν αὐτοῖς καὶ ἕτεροι, οὐ πολλῷ τῆς ἀξίας αὐτῶν λειπόμενοι. Καὶ οὗτοι μὲν τὰ κατὰ Ὠριγένην πρωτοτύπως ἐκίνουν καὶ Εὐάγριον καὶ Δίδυμον. Θεόδωρος δὲ ὁ Καππαδόκης, ἑτέρωθι τούτους ἀφέλκειν ἐθέλων, ἐπεισάγει τὰ κατὰ Θεόδωρον τὸν Μοψουεστίας καὶ Θεοδώρητον καὶ Ἴβαν, τοῦ παναγάθου θεοῦ πάντα καλῶς οἰκονομήσαντος ἵν’ ἐκεῖθεν ἐντεῦθεν τὰ βέβηλα ἐξωσθείη. Πρώτης τοίνυν κινήσεως γενομένης εἰ δέοι τοὺς τετελευτηκότας ἀναθέμασι περιβληθῆναι, Εὐτύχιος παρὼν τὴν θείαν ἐς ἄκρον ἐξησκημένος γραφήν, ἐσέτι ζῶντος Μηνᾶ, οὐδὲ τῶν διαφανῶν ὤν — ταῖς γὰρ ἀποκρίσεσι τοῦ Ἀμασείας ἐπισκόπου διηκονεῖτο — , διαρρήδην εἶπεν, οὐκ ἐν φρονήματι μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν καταφρονήματι τοὺς ἁλισθέντας ἑωρακώς, μηδὲ βουλῆς τοῦτο δεῖσθαι· ἐπεὶ καὶ Ἰωσίας ὁ βασιλεὺς οὐ τοὺς ζῶντας ἱερέας τῶν δαιμόνων πάλαι μόνον κατέσφαξεν, ἀλλὰ καὶ τῶν πρὸ πολλοῦ τεθνηκότων τὰς θήκας ἀνώρυξε. Τοῦτο πρὸς ἔπος ἅπασιν ἔδοξε λελέχθαι. Ὅπερ καὶ Ἰουστινιανὸς ἐγνωκὼς ἐς τὸν τῆς βασιλευούσης αὐτὸν ἀνεβίβασε θρόνον, παραυτίκα Μηνᾶ τελευτήσαντος. Βιγίλιος μὲν οὖν ἐγγράφως συνθέμενος συνεδρεύειν οὐχ εἵλετο. Πυθομένου δὲ Ἰουστινιανοῦ τῆς ἁλισθείσης συνόδου, τί φασι περὶ Θεοδώρου καὶ ὧν Θεοδώρητος κατὰ Κυρίλλου καὶ τῶν δώδεκα αὐτοῦ κεφαλαίων εἴρηκε, καὶ τῆς λεγομένης ἐπιστολῆς Ἴβα τῆς πρὸς Μάριν τὸν Πέρσην, ἀναγνωσθεισῶν πολλῶν ῥήσεων Θεοδώρου· καὶ Θεοδωρήτου, δειχθέντος δὲ ὡς καὶ πάλαι Θεόδωρος κατεκέκριτο καὶ ἐκ τῶν ἱερῶν ἀπηλίφη δέλτων, καὶ ὡς καὶ μετὰ θάνατον δέοι τοὺς αἱρετικοὺς κατακρίνεσθαι, Θεόδωρον μὲν ἁπάσαις τὸ δὴ λεγόμενον ἀναθεματίζουσι, καὶ τὰ εἰρημένα Θεοδωρήτῳ κατὰ τῶν δύο καὶ δέκα κεφαλαίων Κυρίλλου καὶ τῆς ὀρθῆς πίστεως, καὶ τὴν ἐπιστολὴν Ἴβα τὴν πρὸς Μάριν τὸν Πέρσην, φήσαντες ταῦτα τὰ ῥήματα· Τοῦ μεγάλου θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ τὴν ἐν τοῖς εὐαγγελίοις παραβολὴν... Καὶ μεθ’ ἕτερα· Κατακρίνομεν δὲ καὶ ἀναθεματίζομεν, πρὸς τοῖς ἄλλοις ἅπασιν αἱρετικοῖς τοῖς κατακριθεῖσι καὶ ἀναθεματισθεῖσι παρὰ τῶν εἰρημένων ἁγίων τεσσάρων συνόδων καὶ ἀπὸ τῆς ἁγίας καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ἐκκλησίας, καὶ Θεόδωρον τὸν λεγόμενον ἐπίσκοπον Μοψουεστίας, καὶ τὰ ἀσεβῆ αὐτοῦ συγγράμματα, καὶ τὰ ἀσεβῶς συγγραφέντα παρὰ Θεοδωρήτου κατά τε τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ τῶν δώδεκα κεφαλαίων τοῦ ἐν ἁγίοις Κυρίλλου καὶ τῆς ἐν Ἐφέσῳ ἁγίας πρώτης συνόδου, καὶ ὅσα ὑπὲρ συνηγορίας Θεοδώρου καὶ Νεστορίου αὐτῷ γέγραπται. Καὶ πρὸς τούτοις ἀναθεματίζομεν καὶ τὴν ἀσεβῆ ἐπιστολὴν τὴν λεγομένην παρὰ Ἴβα γεγράφθαι πρὸς Μάριν τὸν Πέρσην.
κίσαι· ὃν ἔστι δικαίως ἄγασθαι, τῆς τε καλλιεπείας, τοῦ τε τοῦ τῶν νοημάτων, τῆς τε εὐπορίας τῶν ἱερῶν Ῥήσεων, καὶ τὸ πρόσφορον τῆς ἱστορίας (16). ΚΕΦΑΛ. ΜΑ. Περὶ τοῦ θανάτου Ιουστινιανοῦ. Αλλά, τοῦ Θεοῦ κρεῖττόν τι προβλεψαμένου περὶ ἡμῶν, ὁ λόγος οὐκ ἐδημοσιεύθη. Ο γάρ Ἰουστινια νὸς τὴν ᾿Αναστασίου καὶ τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἱερέων τὴν β ἐξορίαν ὑπαγορεύων, ἀοράτως τρωθεὶς τὸν τῇδε κατ έστρεψε βίον βασιλεύσας τὰ πάντα ὀκτὼ καὶ τριάκοντα ἔτη, πρὸς μησὶν ὀκτώ. Τέλος τοῦ δ' τόμου τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ιστο- ρίας Ευαγρίου. ΤΟΜΟΣ ΠΕΜΠΤΟΣ. Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ τῆς Ἐκκλη. τιαστικῆς Ιστορίας Ευαγρίου Σχολαστικοῦ. Α΄. Περὶ τῆς Ἰουστίνου ἀναρρήσεως, καὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Β'. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ἰουστίνου τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ. Γ'. Περὶ τῶν ἁλιτηρίων, Αδδαίου καὶ Αἰθερίου. Δ'. Περὶ τοῦ προγράμματος τῆς πίστεως ἡμῶν, ὅπερ Ἰουστῖνος τοῖς ἁπανταχοῦ Χριστιανοῖς ἔγρα- ψεν. Ε΄. Περὶ τῆς ἐκβολῆς Ἀναστασίου ἐπισκόπου Θεουπόλεως. πρὸς τὸ πρόσφορον τῆς ἱστορίας. καὶ τοῦ προσφόρου. (γ) Τὸν τῇδε κατέστρεψε βίor. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER V. 27:6 A ab electionis vase prolata : . Si quis vobis cran gelizaverit præter id quod accepistis, quamvis an- gelus ex carlo fuerit, anathema sit. . Quæ cum universi animo perpenderent, paucis exceptis, exempluni ejus secnti sunt. Scripta est etiam ab eodem Anastasio oratio ad Antiochenos, qua illis vale dicebat, cum accepisset Justinianum velle ipsum in exsilium mittere. Quam quidem orationem merito quis admiretur, tum ob verborum elegantiam, tum ob copiam sententiarum, tum denique ob frequentia sacræ Scripturæ testimonia, et ob historiam suis locis apte accommodatam. CAP. XLI. De obitu Justiniani. Verum oratio illa haudquaquam publicata est, eo quod Deus, nobis prospiciens, res nostras in melius commutavit. Etenim Justinianus, dum ad- (r), versus Anastasium et sacerdotes qui cum illo erant, deportationis sententiam dictaret, invisibili plaga ictus ex bac luce migravit, cum imperasset in universum annos octo ac triginta, et menses octo. Finis libri quarti Ecclesiasticæ Historia Evagrii. LIBER QUINTUS. C In quinto libro Ecclesiastica llistoria Evagri Scho- P Galat. 1, 8, 9. lastici hæc continentur. Cap. 1. De electione imperatoris Justini, et de ejus moribus. III. De sceleratis hominibus, Addæo atque Etherio. IV. Edictum de fide, ad omnes qui ubique sunt Christianos a Justino scriptum. V. De Anastasii Antiochensis episcopi ejectione. VALESII ANNOTATIONES. ret, pro particula conjunctiva præpositionem sub- stituit hoc modo : ad oram sui codicis emendavit Sic enim flagitant leges grammatica. Eas tamen ab Evagrio nostro interdum sperni observavi. Ni- VARIORUM. Mortuus est Justinianus imp. die mensis Novembris anni 565, cum imperasset apnos triginta octo, menses septem, et dies tredecim, inquit Ant. Pagi, ad eum- dein annum, n. 3. De moribus ejus hæc Zonaras: Fuit aditu facillimus, ad pœnam irrogandam æque promptus atque ad crimina audienda: pecuniam et temere profudit, et per fas ac nefas comparavit, aliam in ædificia, aliam ad exsequenda consilia suu, aliam in rem bellicam et contentiones eorum qui vo- luntati ipsius adversabantur, insumendo. Ita factum ut, cum pecunia semver egeret, eam rationibus parum honestis compararet, ac gratiam haberet iis qui colli- gendi vias argenti ostenderent, etc.Baronius mendoso Suidae Lexico deceptus, Justinianum analphabetum dixit: cum fuerit e contra in liberalibus litteris, et in constitutionibus ecclesiasticis (quarum cor- pus e canonibus, aut e receptis moribus hausit) exercitatissimus. Hoc nomine culpandus, quod in extrema ætate lapsus sit in hæresin Aphthartodoci- tarum, quæ Christi corpus ex ipsa divinitatis cen- junctione incorruptum asserebat. Ex qua tamen paulo ante mortem eum resipuisse docet Baronius. 11. De cæde Justini cognati imperatoris. (16) Kul ro apdosopor the lotoplaç. Savilius D cephorus vero cum hunc Evagrii locum describe-
Book V · Chapter ILiber Quintus · Caput Primum
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2787Καὶ μετὰ ἔνια, ἐξέθεντο τέσσαρα καὶ δέκα κεφάλαια περὶ τῆς ὀρθῆς καὶ ἀμωμήτου πίστεως. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτω προκεχωρήκει. Ἐκ λιβέλλων δὲ ἐπιδεδομένων πρὸς Εὐλογίου, Κόνωνος, Κυριακοῦ, καὶ Παγκρατίου μοναχῶν κατὰ τῶν Ὠριγένους τοῦ καὶ Ἀδαμαντίου δογμάτων καὶ τῶν ἑπομένων τῇ τούτου δυσσεβείᾳ καὶ πλάνῃ, πυνθάνεται Ἰουστινιανὸς τῆς ἁλισθείσης συνόδου περὶ τούτων, συζεύξας καὶ τοῦ λιβέλλου τὸ ἴσον ἀτὰρ καὶ τὰ πρὸς Βιγίλιον περὶ τούτων ἐπεσταλμένα. Ἐξ ὧν ἁπάντων ἔστιν ἑλεῖν ὅπως ἐσπουδάσθη τῷ Ὠριγένει Ἑλληνικῶν καὶ Μανιχαϊκῶν ζιζανίων ἐμπλῆσαι τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων τὸ λιτόν. Ἀναφορὰ τοίνυν γέγονε πρὸς Ἰουστινιανὸν παρὰ τῆς συνόδου μετὰ τὰς γενομένας παρ’ αὐτῆς ἐκβοήσεις κατὰ Ὠριγένους καὶ τῶν τὰ αὐτὰ ἐκείνῳ πεπλανημένων. Ὧν ἔνια τούτοις ἔγκειται τοῖς ῥήμασι· Τῆς ἄνωθεν εὐγενείας μετέχουσαν κεκτημένος τὴν ψυχήν, χριστιανικώτατε βασιλεῦ... Καὶ μεθ’ ἕτερα· Ἐφύγομεν τοίνυν, ἐφύγομεν ταύτην. Οὐ γὰρ ἐγνωρίσαμεν τῶν ἀλλοτρίων τὴν φωνήν, καὶ ὡς κλέπτην καὶ ὡς λῃστὴν τὸν τοιοῦτον τοῖς τοῦ ἀναθέματος βρόχοις ἀσφαλῶς περισφίγξαντες, τῶν ἱερῶν ἔξω περιβόλων ἀπεβαλόμεθα. Καὶ μετ’ ὀλίγα· Τῶν δὲ παρ’ ἡμῶν πεπραγμένων διὰ τῆς ἐπ’ αὐτοῖς ἀναγνώσεως εἴσεσθε τὴν δύναμιν. Τούτοις συνέζευξαν καὶ τὰ κεφάλαια τὰ ὅσα πρεσβεύειν οἱ τὰ Ὠριγένους δοξάζοντες ἐδιδάχθησαν δηλοῦντα, τάς τε συμφωνίας αὐτῶν ἀτὰρ καὶ τὰς διαφωνίας, καὶ τὴν πολυσχεδῆ τούτων πλάνην. Ἐν τούτοις ἐστὶ πέμπτον κεφάλαιον τῶν βλασφημηθέντων ἀπὸ ἰδικῶν προσώπων τῆς καλουμένης νέας λαύρας, ἔχον ὧδε· Θεόδωρος ὁ Ἀσκιδᾶς ὁ Καππαδόκης εἶπεν· Εἰ νῦν οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ μάρτυρες θαυματουργοῦσι καὶ ἐν τῇ τοσαύτῃ τιμῇ ὑπάρχουσιν, ἐν τῇ ἀποκαταστάσει εἰ μὴ ἴσοι γένοιντο τῷ Χριστῷ, ποία ἀποκατάστασις αὐτοῖς ἐστιν; Ἀνηνέχθησαν αὐτοῖς καὶ Διδύμου καὶ Εὐαγρίου καὶ Θεοδώρου ἕτεραι πολλαὶ βλασφημίαι μάλα σπουδαίως τὰ περὶ τούτων ἐκλεξαμένοις. Μετὰ τοίνυν ταύτην τὴν σύνοδον χρόνου τινὸς ἐν μέσῳ διαστάντος, Εὐτύχιος μὲν ἐκβάλλεται, Ἰωάννης δὲ τῷ θρόνῳ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐκκλησίας ἀντεισάγεται, ὁ ἐκ τοῦ Σηρήμιος· κώμη δὲ αὕτη ἐν τῇ Κυνηγικῇ κειμένη τῆς Ἀντιοχέων χώρας.
Γ'. Ὡς μετὰ ᾿Αναστάσιον Γρηγόριος ἐπίσκοπος γέγονε, καὶ περὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Ζ. Ω; οἱ λεγόμενοι Αρμένιοι Πέρσαι τοῖς Χρι στιανοῖς προσεχώρησαν, διόπερ ό πρὸς Πέρσας ανεξ φάγη πόλεμος. Η'. Περὶ Μαρκιανοῦ στρατηγοῦ, καὶ τῆς πολιορ κίας Νισίβεως. Θ'. Ώ; ὁ Χοσρόης Ανδαρμάνην στρατηγὸν κατά Ῥωμαίων ἐξαποστείλας, πολλὰ κακὰ τούτοις δια- θέντα, προς Νίσιβιν αὐτὸς ἀπῆλθεν, ΙΑ'. Ὡς ὁ βασιλεὺς Ἰουστίνος φρενίτιδι νόσ ἐάλω. Τιβέριος δὲ τὴν φροντίδα τῶν ὅλων ἀνεδέξατο. ΙΒ'. Ως Τραϊανός· διαπρεσβευσάμενος πρὸς Χοσ- ρόην, τὰ τῶν Ῥωμαίων ἐπηνώρθωσε πράγματα. ΙΓ΄. Περὶ τῆς εἰς τὴν βασιλείαν αναρρήσεως Τι βερίου, καὶ τοῦ ἤθους αὐτοῦ. ΙΔ'. Ως ὁ βασιλεὺς Τιβέριος στρατὸν πολὺν ἀγεί ρας κατὰ Χοσρόου, καὶ στρατηγὸν Ἰουστινιανὸν ἐξε αποστείλας, τοῦτον ἐκ τῆς Ῥωμαίων γῆς ἀπήλασεν. ΙΕ'. "Οτι Χοσρόης δυσθημήσας διὰ τὴν ἦταν ἐτε- λεύτησεν· ὁ δὲ Υἱὸς αὐτοῦ Ορμίσδας τῆς τῶν Περ- σῶν ἀρχῆς ἀντελάβετο. 14'. Τίνες ἐπίσκοποι τὸ τηνικαῦτα τῶν μεγάλων ἦσαν παροικιών. ΙΖ'. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐπὶ Τιβερίου εν Αντιο χείᾳ σεισμοῦ. ΙΗ'. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως, τῆς κατὰ τὸν ἐνω αγή Ανατόλιον. ΙΘ'. Περὶ τῆς στρατηγίας Μαυρικίου, καὶ τῶν ἀρετῶν αὐτοῦ. Κ΄. ὡς τὸν Χοσρόην καὶ ᾿Αδδαρμάνην τοὺς Περ σῶν στρατηγοὺς ἐνίκησε Μαυρίκιος. ΚΑ'. Περὶ τῶν μηνυσάντων σημείων τὴν βασι λείαν Μαυρικίῳ. ΚΒ'. Περὶ τῆς ἀναγορεύσεως Μαυρικίου καὶ Αυ γούστης. ΚΓ'. Περὶ χρόνων ἀναγραφῆς ἀπὸ Ἰουστίνου τοῦ νέου μέχρι Μαυρικίου. ΚΔ'. Περὶ τῆς καθ' εἱρμὸν ἱστορίας μέχρις ἡμῶν σωζομένης. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ Περὶ τῆς Ἰουστίνου ἀναρρήσεως, καὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Οὕτω μὲν δὴ Ἰουστινιανὸς ἀπαξάπαντα ταράχου καὶ θορύβων πληρώσας, καὶ τἀπίχειρα τούτων πρὸς τῷ τέρματι τοῦ βίου κομισάμενος, ἐς τὰ κατώτατα μετεχώρησε δικαιωτήρια. Ο δέ γε Ιουστίνος, ἀδελ φιδος μέν οἱ καθεστώς, τὴν δὲ φυλακήν τῆς αὐλῆς ἐμπεπιστευμένος, ἂν κουροπαλάτην (17) ή Ρω- EVAGRI SCHOLASTICI VI. Quomodo post Anastasium Gregorius epi- A scopus factus sit, et de moribus ejusdem. VP. Quomodo Persarmeni Romanis sese tradide- rant, unde bellum exortum est Romanos inter ac Persas. VIII. De Marciano magistro militum et de Nisi- bis obsidione. IX. Quoniodo Chosroes, cum Addarmanem du- cem contra Romanos misisset, qui illos magnis cladibus affecit, ipse Nisibim perrexit. *. De expugnatione Apameæ et Daras. XI. Quomodo com Justinus in dementiam inci- alissel, Tiberius reipublicae curam suscepit. XII. Quomodo Trajanus legatus ad Chosroem nissus, res Romanorum restituit. XIII. De nuncupatione imperatoris Tiberii, et de B moribus ejusdem. XIV. Quomobo imperator Tiberius, collectis in- gentibus copiis, et Justiniano duce contra Cho- roem misso, eum ex Romanorum Ânibus expulit. XV. Quomodo Chosroes cladem suam egre fe- rens, ex hac luce migravit : et filius ejus Hormisda ei in regnum successit. XVI. Quinam eo tempore majorum Ecclesiarum fuerint episcopi. XVII. De terremo qui Tiberii temporibus contigit Antiochin. XVIII. De motu adversus sceleratum Anatolium. XIX. De Mauricii ducatu, deque ejus virtutibus. XX. Quomodo Mauricius Tanchosroem et Ad- darmanem Persarum duces devicerit. XXI. De signis quæ Mauricio imperium porten- derunt. XXII. De nuncupatione Mauricii et Augnstæ. XXIII. Computatio temporis a Justino juniore usque ad Mauricium. XXIV. De continua serie historiarum, quæ ad nostra usque tempora servata est. C CAPUT PRIMUM De electione imperatoris Justini, et de ejus moribus. Hunc igitur in modum Justinianus, cum cuncta tumultu ac perturbationibus implevisset, et pro his factis congruam mercedem sub exitum vitæ retulisset, ad parata apud inferos supplicia migra- vit. Justinus vero, sororis ejus filius, cum imperia- lis palatii custodiam gereret, quem Romani curo- D VALESH ANNOTATIONES. multa jam dicta sunt a multis, quæ hic repetere superfluum est. Illud duntaxat admonebimus, curopalatem cum aurea virga semper præivisse. quoties inperator in publicum procederet. Docel if Cassiodorus in formula curæ palatii, his verbis. Considera qua gratificatione tractéris, ut aurea virga decoratus, inter obsequia numerosa, ante pedes regios primus videaris incedere. Ita certe Corippus in lib. u 'De laudibus Justini minoris, cap. 7, ubi Justini pro- cessum ad circum describit. - - - Tunc ordine longo Incedunt summi proceres, fulgensque sénatus. Ipse inter primos vullu præclarus honore, 1. Περὶ τῆς ἁλώσεως Απαμείας καὶ τοῦ Δάρα. (17) "Ον κουροπαλάτην. De olcio europalate
Τηνικαῦτα ὁ Ἰουστινιανός, τῆς ὀρθῆς λεωφόρου τῶν δογμάτων ἐκτραπεὶς καὶ πρὸς τὴν ἀτριβῆ τοῖς ἀποστόλοις τε καὶ τοῖς πατράσιν ἀτραπὸν βαδίσας, ἀκάνθαις καὶ τριβόλοις περιπέπτωκεν. Ὧν καὶ τὴν ἐκκλησίαν ἐμπλῆσαι βουληθεὶς τοῦ σκοποῦ διήμαρτε, τοῦ Κυρίου τὴν βασιλικὴν ὁδὸν ἀρρήκτοις θριγκοῖς κατασφαλισαμένου, ὡς ἂν μὴ φονευταὶ ἐπεισπηδήσωσιν ὡς τοίχῳ κεκλιμένῳ καὶ φραγμῷ ὠσμένῳ, τῆς προφητείας πληρώσας τὴν πρόρρησιν. Τὴν μὲν οὖν πρεσβυτέραν Ῥώμην μετὰ Βιγίλιον Ἰωάννου τοῦ καὶ Κατελίνου ἐπισκοποῦντος, τὴν δὲ νέαν Ἰωάννου τοῦ ἀπὸ Σηρήμιος, καὶ τὴν Ἀλεξανδρέων Ἀπολιναρίου, τὴν δὲ Θεουπολιτῶν Ἀναστασίου μετὰ Δομνῖνον ἐπισκοποῦντος, καὶ τὴν Ἱεροσολύμων Μακαρίου αὖθις ἀποδοθέντος τῷ οἰκείῳ θρόνῳ, ἐπεὶ Ὠριγένην καὶ Δίδυμον καὶ Εὐάγριον ἀνατεθεμάτικε μετὰ τὴν Εὐστοχίου καθαίρεσιν, τὸ καλούμενον πρὸς Ῥωμαίων ἴδικτον γράφει, ἐν ᾧ ἄφθαρτον τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου κέκληκε καὶ τῶν φυσικῶν καὶ ἀδιαβλήτων παθῶν ἀνεπίδεκτον, οὕτω λέγων τὸν Κύριον πρὸ τοῦ πάθους φαγεῖν ὥσπερ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἔφαγε, μηδεμίαν τροπὴν ἢ ἀλλοίωσιν ἐξ αὐτῆς τῆς ἐν μήτρᾳ διαπλάσεως μηδὲ ἐν τοῖς ἑκουσίοις καὶ φυσικοῖς πάθεσι, μηδὲ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τοῦ παναγίου σώματος αὐτοῦ δεξαμένου· οἷς συναινεῖν τοὺς ἑκασταχῆ ἱερέας κατηνάγκαζε. Πάντες μὲν οὖν ἐς Ἀναστάσιον τὸν Ἀντιοχείας ἐπίσκοπον καραδοκεῖν εἰπόντες τὴν πρώτην πεῖραν ἀπεκρούσαντο.
Γ'. Ὡς μετὰ ᾿Αναστάσιον Γρηγόριος ἐπίσκοπος γέγονε, καὶ περὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Ζ. Ω; οἱ λεγόμενοι Αρμένιοι Πέρσαι τοῖς Χρι στιανοῖς προσεχώρησαν, διόπερ ό πρὸς Πέρσας ανεξ φάγη πόλεμος. Η'. Περὶ Μαρκιανοῦ στρατηγοῦ, καὶ τῆς πολιορ κίας Νισίβεως. Θ'. Ώ; ὁ Χοσρόης Ανδαρμάνην στρατηγὸν κατά Ῥωμαίων ἐξαποστείλας, πολλὰ κακὰ τούτοις δια- θέντα, προς Νίσιβιν αὐτὸς ἀπῆλθεν, ΙΑ'. Ὡς ὁ βασιλεὺς Ἰουστίνος φρενίτιδι νόσ ἐάλω. Τιβέριος δὲ τὴν φροντίδα τῶν ὅλων ἀνεδέξατο. ΙΒ'. Ως Τραϊανός· διαπρεσβευσάμενος πρὸς Χοσ- ρόην, τὰ τῶν Ῥωμαίων ἐπηνώρθωσε πράγματα. ΙΓ΄. Περὶ τῆς εἰς τὴν βασιλείαν αναρρήσεως Τι βερίου, καὶ τοῦ ἤθους αὐτοῦ. ΙΔ'. Ως ὁ βασιλεὺς Τιβέριος στρατὸν πολὺν ἀγεί ρας κατὰ Χοσρόου, καὶ στρατηγὸν Ἰουστινιανὸν ἐξε αποστείλας, τοῦτον ἐκ τῆς Ῥωμαίων γῆς ἀπήλασεν. ΙΕ'. "Οτι Χοσρόης δυσθημήσας διὰ τὴν ἦταν ἐτε- λεύτησεν· ὁ δὲ Υἱὸς αὐτοῦ Ορμίσδας τῆς τῶν Περ- σῶν ἀρχῆς ἀντελάβετο. 14'. Τίνες ἐπίσκοποι τὸ τηνικαῦτα τῶν μεγάλων ἦσαν παροικιών. ΙΖ'. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐπὶ Τιβερίου εν Αντιο χείᾳ σεισμοῦ. ΙΗ'. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως, τῆς κατὰ τὸν ἐνω αγή Ανατόλιον. ΙΘ'. Περὶ τῆς στρατηγίας Μαυρικίου, καὶ τῶν ἀρετῶν αὐτοῦ. Κ΄. ὡς τὸν Χοσρόην καὶ ᾿Αδδαρμάνην τοὺς Περ σῶν στρατηγοὺς ἐνίκησε Μαυρίκιος. ΚΑ'. Περὶ τῶν μηνυσάντων σημείων τὴν βασι λείαν Μαυρικίῳ. ΚΒ'. Περὶ τῆς ἀναγορεύσεως Μαυρικίου καὶ Αυ γούστης. ΚΓ'. Περὶ χρόνων ἀναγραφῆς ἀπὸ Ἰουστίνου τοῦ νέου μέχρι Μαυρικίου. ΚΔ'. Περὶ τῆς καθ' εἱρμὸν ἱστορίας μέχρις ἡμῶν σωζομένης. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ Περὶ τῆς Ἰουστίνου ἀναρρήσεως, καὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Οὕτω μὲν δὴ Ἰουστινιανὸς ἀπαξάπαντα ταράχου καὶ θορύβων πληρώσας, καὶ τἀπίχειρα τούτων πρὸς τῷ τέρματι τοῦ βίου κομισάμενος, ἐς τὰ κατώτατα μετεχώρησε δικαιωτήρια. Ο δέ γε Ιουστίνος, ἀδελ φιδος μέν οἱ καθεστώς, τὴν δὲ φυλακήν τῆς αὐλῆς ἐμπεπιστευμένος, ἂν κουροπαλάτην (17) ή Ρω- EVAGRI SCHOLASTICI VI. Quomodo post Anastasium Gregorius epi- A scopus factus sit, et de moribus ejusdem. VP. Quomodo Persarmeni Romanis sese tradide- rant, unde bellum exortum est Romanos inter ac Persas. VIII. De Marciano magistro militum et de Nisi- bis obsidione. IX. Quoniodo Chosroes, cum Addarmanem du- cem contra Romanos misisset, qui illos magnis cladibus affecit, ipse Nisibim perrexit. *. De expugnatione Apameæ et Daras. XI. Quomodo com Justinus in dementiam inci- alissel, Tiberius reipublicae curam suscepit. XII. Quomodo Trajanus legatus ad Chosroem nissus, res Romanorum restituit. XIII. De nuncupatione imperatoris Tiberii, et de B moribus ejusdem. XIV. Quomobo imperator Tiberius, collectis in- gentibus copiis, et Justiniano duce contra Cho- roem misso, eum ex Romanorum Ânibus expulit. XV. Quomodo Chosroes cladem suam egre fe- rens, ex hac luce migravit : et filius ejus Hormisda ei in regnum successit. XVI. Quinam eo tempore majorum Ecclesiarum fuerint episcopi. XVII. De terremo qui Tiberii temporibus contigit Antiochin. XVIII. De motu adversus sceleratum Anatolium. XIX. De Mauricii ducatu, deque ejus virtutibus. XX. Quomodo Mauricius Tanchosroem et Ad- darmanem Persarum duces devicerit. XXI. De signis quæ Mauricio imperium porten- derunt. XXII. De nuncupatione Mauricii et Augnstæ. XXIII. Computatio temporis a Justino juniore usque ad Mauricium. XXIV. De continua serie historiarum, quæ ad nostra usque tempora servata est. C CAPUT PRIMUM De electione imperatoris Justini, et de ejus moribus. Hunc igitur in modum Justinianus, cum cuncta tumultu ac perturbationibus implevisset, et pro his factis congruam mercedem sub exitum vitæ retulisset, ad parata apud inferos supplicia migra- vit. Justinus vero, sororis ejus filius, cum imperia- lis palatii custodiam gereret, quem Romani curo- D VALESH ANNOTATIONES. multa jam dicta sunt a multis, quæ hic repetere superfluum est. Illud duntaxat admonebimus, curopalatem cum aurea virga semper præivisse. quoties inperator in publicum procederet. Docel if Cassiodorus in formula curæ palatii, his verbis. Considera qua gratificatione tractéris, ut aurea virga decoratus, inter obsequia numerosa, ante pedes regios primus videaris incedere. Ita certe Corippus in lib. u 'De laudibus Justini minoris, cap. 7, ubi Justini pro- cessum ad circum describit. - - - Tunc ordine longo Incedunt summi proceres, fulgensque sénatus. Ipse inter primos vullu præclarus honore, 1. Περὶ τῆς ἁλώσεως Απαμείας καὶ τοῦ Δάρα. (17) "Ον κουροπαλάτην. De olcio europalate
PG 86:2789Ἦν δέ γε ὁ Ἀναστάσιος τὰ μὲν θεῖα ἐς τὰ μάλιστα λόγιος, ἀκριβὴς δὲ τοὺς τρόπους καὶ τὴν δίαιταν, ὡς καὶ τοῖς λίαν ψιλοῖς ἐπισκήπτειν καὶ μηδαμοῦ τοῦ εὐσταθοῦς καὶ βεβαίου παρεξιέναι, μή τί γε δὴ τῶν καιρίων καὶ ἐς αὐτὸ τὸ θεῖον ἀναφερομένων. Οὕτω δὲ τὸ ἦθος ἐκέκρατο, ὡς μηδὲ τῷ εὐπροσόδῳ τε καὶ εὐεντεύκτῳ εὐεπίβατον τοῖς μὴ καθήκουσιν εἶναι, μηδὲ τῷ αὐστηρῷ τε καὶ ἀφειδεῖ δυσπρόσιτον ἐς τὰ δέοντα καθεστάναι. Ἐν μὲν οὖν τοῖς σπουδαίοις ἕτοιμος ἦν τὰ ὦτα, καὶ τὴν γλῶσσαν εὔρους, εὐθυβόλως τὰς πύστεις διαλύων· ἐν δὲ τοῖς παρέργοις τὰ μὲν ὦτα τέλεον ἀποκέκλειστο, τὴν δὲ γλῶσσαν χαλινὸς ἐπεῖχεν, ὡς καὶ τὸν λόγον λόγῳ ῥυθμίζεσθαι, καὶ τὴν σιωπὴν κρείττονα λόγου καθεστάναι. Τούτῳ ὥσπερ τινὶ δυσαλώτῳ πύργῳ ὁ Ἰουστινιανὸς προσβάλλει παντοίας μηχανὰς ἐπιστήσας, ἐννοῶν ὡς εἰ τοῦτον κατασείσειε, πόνος οὐδεὶς λελείψεται τὴν πόλιν ἑλεῖν ἀνδραποδίσαι τε τὰ ὀρθὰ τῶν δογμάτων καὶ αἰχμάλωτα λαβεῖν τὰ πρόβατα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ δὲ εἰς τοσοῦτον ὑπερήρθη τῷ θείῳ φρονήματι — ἐπὶ τὴν ἄρρηκτον γὰρ πέτραν εἱστήκει τῆς πίστεως — ὡς καὶ Ἰουστινιανῷ ἀναφανδὸν ἀντειπεῖν δι’ οἰκείας μηνύσεως, καὶ ἀποδεῖξαι μάλα σαφῶς καὶ λογίως δι’ αὐτῆς, ὡς φθαρτὸν τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου ἐν τοῖς φυσικοῖς καὶ ἀδιαβλήτοις πάθεσιν οἵ τε θεσπέσιοι ἀπόστολοι οἵ τε θεοφόροι ᾔδεσάν τε καὶ παρέδοσαν πατέρες. Ταῦτα δὲ καὶ πρὸς τὸ μοναδικὸν πρώτης τε καὶ δευτέρας Συρίας πυθόμενον ἀπεκρίνατο, πάντων ὑποστηρίζων τὰς γνώμας καὶ πρὸς τὸν ἀγῶνα ἐπαλείφων, ἐπί τε τῆς ἐκκλησίας ὁσημέραι ἀναγινώσκων τὸ τοῦ σκεύους τῆς ἐκλογῆς· Εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρ’ ὃ παρελάβετε, κἂν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ ᾖ, ἀνάθεμα ἔστω. Οἷς ἀπιδόντες ἅπαντες τὰ παραπλήσια μέχρις εὐαρίθμων ἐζήλωσαν. Γέγραπται δ’ οὖν αὐτῷ καὶ συντακτήριος πρὸς τοὺς Ἀντιοχέας λόγος, πυθομένῳ τὸν Ἰουστινιανὸν ἐθέλειν αὐτὸν ἐξοστρακίσαι· ὃν ἔστι δικαίως ἄγασθαι τῆς τε καλλιεπείας, τοῦ τε ῥοῦ τῶν νοημάτων, τῆς τε εὐπορίας τῶν ἱερῶν ῥήσεων, καὶ τοῦ προσφόρου τῆς ἱστορίας.
μαίων λέγει φωνή, μετ' αὐτὸν τὴν ἁλουργίδα περι- Α βάλλεται· οὔτε τὴν ἀποδίωσιν Ἰουστινιανού, οὔτε τὴν ἀνάῤῥησιν Ιουστίνου τινὸς ἔγνωκότος, πλὴν τῶν ἀμφ αὐτὸν, μέχρις οὗ κατὰ τὴν ἱπποδρομίαν ἐφάνη τὰ νόμιμα τῆς βασιλείας δράσων τε καὶ πεισόμενος. Ὡς δ' οὖν ταῦτα γέγονε, μηδενὸς παντάπασι νεωτε ρισθέντος, ἐπανῆκε μὲν κατὰ τὴν αὐλήν. Πρώτην δὲ ποιείται κέλευσιν, τοὺς ἀπανταχή συνειλεγμένου; ἱερέας (18) ἀφιεῖσαν πρὸς τοὺς οἰκείους θρόνους, ἐφ' ᾧ τὰ ειωθότα θρησκεύειν, μηδενὸς περὶ τὴν πίστιν καινουργουμένου. Καὶ τοῦτο μὲν ἀξιόλογον αὐτῷ ἐπράχθη. Ην δέ γε τὸν βίον ἐκδεδιητημένος, και τρυφαῖς ἀτεχνῶς καὶ ἡδοναῖς ἐκτύποις ἐγκαλινδού- μενος· ἀλλοτρίων τε χρημάτων διάπυρος εραστής, ώς πάντα κέρδους ἀθέσμου ἀπεμπολεῖν, μηδὲ ἐπὶ ταῖς ἱερωσύναις τὸ θεῖον εὐλαβούμενος, ἂς τοῖς προσ. τυχοῦσιν ἐπίπρασκεν, ὠνίους καὶ ταύτας ἀναφανδιν τιθέμενο;. Θράσει δὲ καὶ δειλίᾳ ταῖς κακίαις (19) κρατούμενος, πρῶτον Ἰουστῖνον προσγενή (20) τυγ- χάνοντα, καὶ πολὺ κλέος παρὰ πᾶσιν ἔχοντα, περί τε ἐμπειρίαν πολέμων καὶ τὰς ἄλλας ἀξιώσεις, μετ τάπεμπτον ποιεῖται, ἀμφὶ τὴν Ιστρον τὰς διατριβάς ποιεύμενον, καὶ τὰς τῶν Αβάρων διαβάσεις ἀνείργοντα. *Εθνος οἱ ᾿Αβαροι τῶν 'Αμαξιδίων, τῶν ὑπὲρ τὸν Καύ- κασον τὰ ἐπέκεινα πεδία νεμομένων, οἳ τοὺς γειτνιών τας Τούρκους πεφευγότες (21), ἐπεὶ κακῶς πρὸς αὐτῶν ἐπεπόνθεσαν, ἐπὶ τὸν Βόσπορον ἀφίκοντο. Καὶ τὴν ᾐτόνα τοῦ Εὐξείνου καλουμένου Πόντου καταλιπόντες, Ενθα συχνὰ μὲν ἔθνη βαρβαρικά· ἐξῳκίσθησαν δὲ καὶ ὑπὸ Ῥωμαίων πόλεις τε καὶ στρατόπεδα, και τινες προσορμίσεις (22), ή στρατιωτῶν ἀπομάχων γινομένων, ἢ καὶ ἀποικιῶν πρὸς τῶν βασιλέων στελ λιμένων, τὴν πόρευσιν ἐποιοῦντο, πᾶσι τοῖς ἐν ποσὶ Ορνύμενος γὰρ Ως θέμις οὐκ ἀνέμιμνε συνέμπορον ἀσπιδιώτην, Οι χρυσοῦν τινα ῥάβδον, ἀεὶ προκέλευθον ἀνάκτων. ἀνέκδοτα. συνειλεγμένους ἁπανταχῆ, ἐναντιωτάταις κακίαις. προσορμίσεις, Ἔνθα συχνὰ μὲν ἔθνη βαρβαρικὰ ἐξωκίσθησαν· ᾠκί- σθησαν δὲ καὶ ὑπὸ Ῥωμαίων πόλεις τε καὶ στρατός πεδα, HISTORLE ECCLESIASTICE LIBER V. sumpsit, cum nec obitum Justiniani, nec electionem Justini quisquam adhuc nosset, præter ejus fami- liares, donec in circensi spectaculo apparuit, ea quæ imperatoris sunt acturus simul et suscepturus. Quibus peractis, cum nihil prorsus tentatum esset, ipse quidem in palatium regressus est. Primum vero edictum promulgavit, quo universi qui ubique congregati erant episcopi, ad suas sedes dimitte- bantur, ut consueto more divino cultui inservirent, nulla re circa Odem innovata. Et hoc quidem ejus factum magnopere laudandum est. Sed quot ad vitam ejus ac mores attinet, mollis fuit ac disso- lutus, et deliciis ac fudis voluptatibus addictus. Ad hæc alienæ pecuniæ tam vehementi cupiditate palaten vocant, statim post illius obitum purpuram fagrabat, ut iniqui quæstus causa cuncta divende- ret; ac ne in sacerdotiis quidem divinum numen revereretur, quæ obviis quibusque pretio vendebat, venalia hæc etiam publice proponens. Cumque duo- bus contrariis vitiis, audacia et ignavia implicatus teneretur, primum quidem Justinum cógnatum suum ad se evocavit, qui in magna gloria apud omnes erat, tum ob peritiam rei militaris, tum ob reliquas quas gesserat dignitates. Is tum ad Daun- bium morabatur, et Abaros a transitu fluminis ar- cebat. Sunt autem Abari, Scytharum gens in plau · stris degentium, qui campos uitra Caucasum sitos incolebant. Ili cum a Turcis, finitimis suis, gravi detrimento affecti essent, relictis ædibus suis, uni- versi cum uxoribus ac liberis ad Bosporum vene- runt. Deinde relictis littoribus Euxini Ponti, ubi multæ quidem barbaræ habitant gentes; urbes vero et castra ac stationes quædam a Romanis conditæ VALESII ANNOTATIONES. Fratris in obsequium gaudens Marcellus abibat. Dispositorque novus sacræ Baduarius aulæ, Successor soceri, factus mox Curopulates. De hac aurea virga quæ imperatoribus Romanis præferri consueverat, loquitur Paulus Silentiarius in descriptione templi Sauctæ Sophiæ, haud procul ab initio. Neque enim assentior doctissimo viro, qui aureas secures interpretatus est. Ac primum quidem hæc dignitas levis fuit, quippe quæ erat sub dispositione Castrensis sacri palatii. Postea vero summa palatii dignitas haberi cœpit, ex quo Justinus Justiniani nepos eam gessit. Fuit autem civilis hæc dignitas, non militaris, ut putavit Alemannus, qui curopa. latem cum comite excubitorum confudit in Notis ad Procopii C Nicephorus in cap. lib. xvnt, hæc Evagrii verba accepit de episcopis, qui pro rectæ fidei defensione varia in loca relegati fuerant a Justiniano. Sed verbum illud hanc interpretationem ferre non potest. Itaque Christophorsonus hunc lo- cum interpretari maluit de episcopis qui ex om- nibus locis in unum congregati erant Constantino- poli. Sed neque hanc interpretationem probare possum, cum Evagrius episcopos illos non dicat collectos fuisse Constantinopoli, sed id est omnibus in locis. D cabulum, quod suppleri potest hoc modo, cais Atque ita legisse videtur Christophorsonus. Germani patritii filius, consobrinus imperatoris Justini, ut scribit Joannes Biclariensis in Chronico, Germanus quidem, et Justinus junior cognati erant. Nam Germanus nepos erat Justiniani ex fratre. Justinus vero imperator filius erat Vigilantia: sororis Justiniani. Cæterum hic Justinus Germani filius consulatum gesserat anno Christi 540. Eumi- dem Justinianus imperator magistrum militum per Colchidem et Armeniam in locum Martini creave- rat, ut scribit Agathias in lib. tv ; postea vero ena- dem magistrum militum fecit per Thracias, ut docet Menander Protector in lib. i llistoria, pag. 99. Qualiter Abares isti a Turcis superati in Europam se receperint, refert Theophylactus Simocatta in lib. vi. cap. 7. rum in cap. lib. xvu, et in codice Telleriano scribitur una voce quod magis probo. Totum vero hunc locum ita scribendum existimo : etc. ldl est : Ubi multa quidem barbara gentes relictis sedibus suis habitant; urbes vero et custra el stationes a Romanis condita sunt. (18) Τοὺς ἀπανταχῇ συνειλεγμένους ἱερέας. (19) Ταῖς κακίαις. Deesse videtur aliquod vo- (20) Ἰουστῖνον προσγενή. Fuit hic Justinus (21) Τούς γειτνιώντας Τούρκους παρευγότες. (22) Καί τινες πρὸς ἐρμήσεις. Apud Nicepho
Ἀλλὰ τοῦ θεοῦ κρεῖττόν τι προβλεψαμένου περὶ ἡμῶν, ὁ λόγος οὐκ ἐδημοσιεύθη. Ὁ γὰρ Ἰουστινιανὸς τὴν Ἀναστασίου καὶ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν ἱερέων ἐξορίαν ὑπαγορεύων, ἀοράτως τρωθεὶς τὸν τῇδε κατέστρεψε βίον, βασιλεύσας τὰ πάντα ὀκτὼ καὶ τριάκοντα ἔτη πρὸς μησὶν ὀκτώ. Τέλος τοῦ τετάρτου τόμου τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου.
μαίων λέγει φωνή, μετ' αὐτὸν τὴν ἁλουργίδα περι- Α βάλλεται· οὔτε τὴν ἀποδίωσιν Ἰουστινιανού, οὔτε τὴν ἀνάῤῥησιν Ιουστίνου τινὸς ἔγνωκότος, πλὴν τῶν ἀμφ αὐτὸν, μέχρις οὗ κατὰ τὴν ἱπποδρομίαν ἐφάνη τὰ νόμιμα τῆς βασιλείας δράσων τε καὶ πεισόμενος. Ὡς δ' οὖν ταῦτα γέγονε, μηδενὸς παντάπασι νεωτε ρισθέντος, ἐπανῆκε μὲν κατὰ τὴν αὐλήν. Πρώτην δὲ ποιείται κέλευσιν, τοὺς ἀπανταχή συνειλεγμένου; ἱερέας (18) ἀφιεῖσαν πρὸς τοὺς οἰκείους θρόνους, ἐφ' ᾧ τὰ ειωθότα θρησκεύειν, μηδενὸς περὶ τὴν πίστιν καινουργουμένου. Καὶ τοῦτο μὲν ἀξιόλογον αὐτῷ ἐπράχθη. Ην δέ γε τὸν βίον ἐκδεδιητημένος, και τρυφαῖς ἀτεχνῶς καὶ ἡδοναῖς ἐκτύποις ἐγκαλινδού- μενος· ἀλλοτρίων τε χρημάτων διάπυρος εραστής, ώς πάντα κέρδους ἀθέσμου ἀπεμπολεῖν, μηδὲ ἐπὶ ταῖς ἱερωσύναις τὸ θεῖον εὐλαβούμενος, ἂς τοῖς προσ. τυχοῦσιν ἐπίπρασκεν, ὠνίους καὶ ταύτας ἀναφανδιν τιθέμενο;. Θράσει δὲ καὶ δειλίᾳ ταῖς κακίαις (19) κρατούμενος, πρῶτον Ἰουστῖνον προσγενή (20) τυγ- χάνοντα, καὶ πολὺ κλέος παρὰ πᾶσιν ἔχοντα, περί τε ἐμπειρίαν πολέμων καὶ τὰς ἄλλας ἀξιώσεις, μετ τάπεμπτον ποιεῖται, ἀμφὶ τὴν Ιστρον τὰς διατριβάς ποιεύμενον, καὶ τὰς τῶν Αβάρων διαβάσεις ἀνείργοντα. *Εθνος οἱ ᾿Αβαροι τῶν 'Αμαξιδίων, τῶν ὑπὲρ τὸν Καύ- κασον τὰ ἐπέκεινα πεδία νεμομένων, οἳ τοὺς γειτνιών τας Τούρκους πεφευγότες (21), ἐπεὶ κακῶς πρὸς αὐτῶν ἐπεπόνθεσαν, ἐπὶ τὸν Βόσπορον ἀφίκοντο. Καὶ τὴν ᾐτόνα τοῦ Εὐξείνου καλουμένου Πόντου καταλιπόντες, Ενθα συχνὰ μὲν ἔθνη βαρβαρικά· ἐξῳκίσθησαν δὲ καὶ ὑπὸ Ῥωμαίων πόλεις τε καὶ στρατόπεδα, και τινες προσορμίσεις (22), ή στρατιωτῶν ἀπομάχων γινομένων, ἢ καὶ ἀποικιῶν πρὸς τῶν βασιλέων στελ λιμένων, τὴν πόρευσιν ἐποιοῦντο, πᾶσι τοῖς ἐν ποσὶ Ορνύμενος γὰρ Ως θέμις οὐκ ἀνέμιμνε συνέμπορον ἀσπιδιώτην, Οι χρυσοῦν τινα ῥάβδον, ἀεὶ προκέλευθον ἀνάκτων. ἀνέκδοτα. συνειλεγμένους ἁπανταχῆ, ἐναντιωτάταις κακίαις. προσορμίσεις, Ἔνθα συχνὰ μὲν ἔθνη βαρβαρικὰ ἐξωκίσθησαν· ᾠκί- σθησαν δὲ καὶ ὑπὸ Ῥωμαίων πόλεις τε καὶ στρατός πεδα, HISTORLE ECCLESIASTICE LIBER V. sumpsit, cum nec obitum Justiniani, nec electionem Justini quisquam adhuc nosset, præter ejus fami- liares, donec in circensi spectaculo apparuit, ea quæ imperatoris sunt acturus simul et suscepturus. Quibus peractis, cum nihil prorsus tentatum esset, ipse quidem in palatium regressus est. Primum vero edictum promulgavit, quo universi qui ubique congregati erant episcopi, ad suas sedes dimitte- bantur, ut consueto more divino cultui inservirent, nulla re circa Odem innovata. Et hoc quidem ejus factum magnopere laudandum est. Sed quot ad vitam ejus ac mores attinet, mollis fuit ac disso- lutus, et deliciis ac fudis voluptatibus addictus. Ad hæc alienæ pecuniæ tam vehementi cupiditate palaten vocant, statim post illius obitum purpuram fagrabat, ut iniqui quæstus causa cuncta divende- ret; ac ne in sacerdotiis quidem divinum numen revereretur, quæ obviis quibusque pretio vendebat, venalia hæc etiam publice proponens. Cumque duo- bus contrariis vitiis, audacia et ignavia implicatus teneretur, primum quidem Justinum cógnatum suum ad se evocavit, qui in magna gloria apud omnes erat, tum ob peritiam rei militaris, tum ob reliquas quas gesserat dignitates. Is tum ad Daun- bium morabatur, et Abaros a transitu fluminis ar- cebat. Sunt autem Abari, Scytharum gens in plau · stris degentium, qui campos uitra Caucasum sitos incolebant. Ili cum a Turcis, finitimis suis, gravi detrimento affecti essent, relictis ædibus suis, uni- versi cum uxoribus ac liberis ad Bosporum vene- runt. Deinde relictis littoribus Euxini Ponti, ubi multæ quidem barbaræ habitant gentes; urbes vero et castra ac stationes quædam a Romanis conditæ VALESII ANNOTATIONES. Fratris in obsequium gaudens Marcellus abibat. Dispositorque novus sacræ Baduarius aulæ, Successor soceri, factus mox Curopulates. De hac aurea virga quæ imperatoribus Romanis præferri consueverat, loquitur Paulus Silentiarius in descriptione templi Sauctæ Sophiæ, haud procul ab initio. Neque enim assentior doctissimo viro, qui aureas secures interpretatus est. Ac primum quidem hæc dignitas levis fuit, quippe quæ erat sub dispositione Castrensis sacri palatii. Postea vero summa palatii dignitas haberi cœpit, ex quo Justinus Justiniani nepos eam gessit. Fuit autem civilis hæc dignitas, non militaris, ut putavit Alemannus, qui curopa. latem cum comite excubitorum confudit in Notis ad Procopii C Nicephorus in cap. lib. xvnt, hæc Evagrii verba accepit de episcopis, qui pro rectæ fidei defensione varia in loca relegati fuerant a Justiniano. Sed verbum illud hanc interpretationem ferre non potest. Itaque Christophorsonus hunc lo- cum interpretari maluit de episcopis qui ex om- nibus locis in unum congregati erant Constantino- poli. Sed neque hanc interpretationem probare possum, cum Evagrius episcopos illos non dicat collectos fuisse Constantinopoli, sed id est omnibus in locis. D cabulum, quod suppleri potest hoc modo, cais Atque ita legisse videtur Christophorsonus. Germani patritii filius, consobrinus imperatoris Justini, ut scribit Joannes Biclariensis in Chronico, Germanus quidem, et Justinus junior cognati erant. Nam Germanus nepos erat Justiniani ex fratre. Justinus vero imperator filius erat Vigilantia: sororis Justiniani. Cæterum hic Justinus Germani filius consulatum gesserat anno Christi 540. Eumi- dem Justinianus imperator magistrum militum per Colchidem et Armeniam in locum Martini creave- rat, ut scribit Agathias in lib. tv ; postea vero ena- dem magistrum militum fecit per Thracias, ut docet Menander Protector in lib. i llistoria, pag. 99. Qualiter Abares isti a Turcis superati in Europam se receperint, refert Theophylactus Simocatta in lib. vi. cap. 7. rum in cap. lib. xvu, et in codice Telleriano scribitur una voce quod magis probo. Totum vero hunc locum ita scribendum existimo : etc. ldl est : Ubi multa quidem barbara gentes relictis sedibus suis habitant; urbes vero et custra el stationes a Romanis condita sunt. (18) Τοὺς ἀπανταχῇ συνειλεγμένους ἱερέας. (19) Ταῖς κακίαις. Deesse videtur aliquod vo- (20) Ἰουστῖνον προσγενή. Fuit hic Justinus (21) Τούς γειτνιώντας Τούρκους παρευγότες. (22) Καί τινες πρὸς ἐρμήσεις. Apud Nicepho
Chapter IICaput II
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2791Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ πέμπτῳ τόμῳ της ἐκκλησιαστικης ἱστορίας Εὐαγρίου σχολαστικοῦ·
τοῦ Ἴστρου κατειλήφασι, καὶ πρὸς Ἰουστινιανού ἐπρεσβεύσαντο (23). Εντεῦθεν ὁ Ἰουστίνος μετεπέμ φθη οἷα δῆθεν ὀφείλων τῶν συγκειμένων αὐτῷ τε καὶ τῷ αὐτοκράτορι Ἰουστίνῳ ἀπολαῦσαι. Ἐπεὶ γὰρ ἔμφω παραπλησίω καθεστηκέτην ταῖς τοῦ βίου φαν τασίαις, καὶ ἐπ' ἄμφω ἡ βασιλεία ἐπῃώρητο, συν ήταν μετὰ πολλὰ τὰ ἀμφίλογα, ὥστε τὸν ἐς τὴν βασι λείαν παριόντα, τὴν δευτέραν χώραν θατέρω δοῦναι, ἶν' ἐκ τῶν δευτερείων τῆς βασιλείας τὰ πρωτεῖα τῶν ἄλλων ἀποφέροιτο. Α βαρβάροις ανταγωνιζόμενοι, μέχρις οὗ τὰς ἡιόνας ΚΕΦΑΛ. Β. Περὶ τῆς Ἰουστίνου τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ ἀναιρέ σεως. Μετὰ πολλῆς τοιγαροῦν τῆς ἔξωθεν φιλοφροσύνης ὁ Ἰουστῖνος τὸν Ἰουστῖνον δεξιωσάμενος, καὶ κατὰ δορυφόρους καὶ σωματοφύλακας παραιρούμενος, τάς τε παρ' αὐτοῦ προόδους (25) είργων, καθῆστο οι κοι (25), ἐς τὴν ᾿Αλεξάνδρου μεγάλην Ιουστίνου κελεύσμασιν ἐσοικίζεται (26) πόλιν· αὐτοῦ τε δει- λαίως ἀναιρείται πόρρω τῶν νυκτῶν, ἔτι κλινοπετής ὑπάρχων, ταύτην ἀμοιβὴν τῆς ἐς τὸ πολίτευμα εὐ νοίας, καὶ τῶν ἐς τοὺς πολέμους ἀνδραγαθημάτων κομισάμενος. Καὶ οὐ πρότερον ἀνεῖσαν τοῦ θυμοῦ. Η τῆς ζεούσης μήνιδος ἐνεφορήθησαν, μέχρις οὗ τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθεῖσαν αὐτός τε, καὶ ἡ τούτου σύν οίκος Σοφία ἐθεάσαντο, καὶ τοῖς ποσὶν ἐξελάκτισαν. Καὶ τὰς αὐτοῦ προόδους ἀνεῖργε. τάς τε παρ' αὐτὸν προόδους είργων. Οὗτος ὁ Ἰουστίνος συνεχώς νοσηλευόμενος καὶ σκοτοδινιῶν, καὶ μὴ δυνάμενος προέρχεσθαι, ἐξοικίζεται. έξωχ! σθησαν, Ακούσας δὲ Ἰουστῖνος, ὅτι ὁ ἀνεψιός αὐτοῦ Αύγουστος, ὃς ἦν δοὺς ᾿Αλεξανδρείας, συσκευήν μελετά κατὰ τοῦ βασιλέως, πέμψας αὐτὸν ἀπεκεφά λισε. &ς ἦν Αυγουστάλιος καὶ δοὺξ ᾿Αλεξαν δρείας, 'Ακούσας δὲ Ἰουστῖνος ὁ βασ σιλεὺς περὶ τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ, ἂν εἶχεν ἐν ᾿Αλεξαν δρείᾳ Αυγουστάλιον, EVAGRI SCHOLASTICI sunt, cum aut milites veterani, ant coloni ab impe- ratoribus eo deducti essent; ulterius progressi sunt, cum omnibus barbaris qui in itinere occur- rerent, depugnantes. Tandem vero cum ad ripas Danubii pervenissent, legatos ad Justinum mise- runt. Ex his igitur locis accersitus est Justinus, tanquam accepturus ea quæ inter ipsum atque imperatorem Justinum pacta fuerant. Nam cnm ambo sæculari fastu ac potentia inter se pares es- sent, et ad utrumque ex æquo imperium propen- dere videretur, post multas disceptationes id inter ipsos convenerat, ut is qui ad imperium pervenisset, alteri proximum locum concederet. Quo scili- cet in secundo imperii gradu constitutus, primas præ reliquis omnibus ferret. CAP. II. De cade Justini cognati imperatoris. B Igitur imperator Justinus Justinum, in speciem quidem summa cum humanitate ac benevolentia excepit. Mox varias subinde causas comminiscens, paulatim satellites ei detraxit ac domesticos et cor- poris custodes vetuitque ne ad ipsum visendum procederet : ipse enim sedebat domi. Tandem vero, jussu imperatoris Justini, in magnam civitatem Alexandriam anandatus est, atque illic nocte in- tempesta cum in lecto decumberet, miscrandum in modum interfectus est: ob benevolentiam in rem- publicam et ob res preclare in bello gestas, hanc mercedem referens. Nec prius Justinus imperator et conjux ejus Sophia furorem suum remiserunt, aut conceptam adversus Justinum iram expleverunt, quam Justini caput præcisum vidissent, ac pedibus suis proculcassent. VALESII ANNOTATIONES. niani Augusti temporibus Abares in Europam trans- gressi, primum Romanis innotuerunt, ut tradit Theophylactus Simocatta in libro septimo, capite octavo cum enim ad loca Scythiæ ac Mœsiæ pcr- venissent, legatos ad Justinianum miserunt anno tricesimo primo imperii Justiniani, ut scribit Theo- phanes in Chronico et Anastasius bibliothecarius. Victor tamen Thunouensis banc legationem paulo serius commemorat. Post consulatum Basilii viri clarissimi anno 23, Justinianus princeps legatos gentis Abarorum, unde venerant, facit. Hic erat annus tricesimus sextus imperii Justiniani. De ea- dem Abarum legatione ad Justinianum videndus est Menander Protector in lib. i Historia, pag. editionis Regiæ, ubi eam legationem luculente de- scribit, et Victoris Thunonensis sententiam con- firmat. Ait enim Justinianum non multo post e vivis abiisse. Ait Valesius in interpretatione Abarum legatos ad Justinum venisse. Idemque in notis ad excerpta Menandri Protectoris observat, hanc Aba- rum legationem introductain esse die vu post inau- gurationem Justini. Erant ergo duæ Abarum lega- Liones, de quarum priori agit Theophanes. - hoc loco præpositionem sustulit. Sic enim hune Eragrii locum expressit: Malim tamen in Eragrie scribere Quam lectionem in versione mea scculus sum. Christophorsonus hæc Evagrii verba de Justino Ju- stini imperatoris consobrino intellexerunt : ego vero de Justino ipso imperatore malim accipere. llic enim cum æger esset, ut plurimum sedcbat domi, et consobrinum suum Justinum ad se ve- tuerat accedere. Certe Cedrenus ac Zonara id quod dixi de Justino testantur. Cedrenus enim ita scribit : etc. Mallem legere Nicephorus legit et Evagrii locum intelligit de barbaris qui eo adducti fuerant a Romanis. Cæterum hic Justinus Augustalis et dux Alexandriæ factus est a Justino imperatore anno sexto imperii ipsius Justini, ut scribit Theophanes ac Credrenus. Cedreni verba sunt hæc : Scribe quemadmodum legitur apud Theophanem. Duæ enim iste dignitates, Augustalis ac ducis, li- cet distinctæ essent, interdum tamen uni eidemque simul tribuebantur ab imperatoribus, ut multis excinplis probari potest. Porro hæc dignitas Justino delata est ab imperatore, non ut illum ornaret, sed polius ut procul ab regia eum amandaret. Itaque custodiæ loco fuit urbs Alexandria. Quare Theo- phanes in Chronico scribit Justinum Augustum, consobrinum suum Justinum quasi captivum de- tinuisse Alexandria : etc. Ceterum Joannes Biclariensis in Chronico, Justini hujus cædem refert anno se- cundo imperii Justini junioris: eodem scilicet anno quo Ætherins et Addæus capitali supplicio affecti sunt. Idque cum Evagrii narratione magis con- sentit. (23) Πρὸς Ιουστινιανὸν ἐπρεσβεύσαντο. Justi- C (21) Τάς τε παρ' αὐτοῦ προόδους. Nicephorus (25) Καθῆστο γὰρ οἴκοι. Nicephorus quidem et (26) Ες τὴν Ἀλεξάνδρου μεγάλην ἐσοικίζεται.
Chapter III · Chapter IVCaput III · Caput IV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2793α Περὶ τῆς Ἰουστίνου ἀναρρήσεως, καὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ.
ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῶν ἀλιτηρίων Αδδαίου καὶ Αἰθερίου. Οὐ μετ' οὐ πολὺ δὲ (27) καὶ Αἰθέριον καὶ ᾿Αδδαίον, τῆς μὲν συγκλήτου βουλῆς (28) καθεστῶτε, μεγάλα δὲ καὶ πρωτεία παρ' Ἰουστινιανῷ ἐσχηκότε, ἐς κρι- τήριον ἐπὶ καθοσιώσει ἐκδέδωκεν. ἂν ὁ μὲν Αἰθέ ριος συγκατετίθετο φαρμάκοις βουληθεὶς τὸν βασιλέα διαχρήσασθαι, τῆς τοιαύτης κοινωνὸν ἐγχειρήσεως, καὶ ἐν πᾶσιν συνεργὸν ἔχειν εἰπὼν τὸν ᾿Αδδαίον. Ο δὲ, ὅρκοις δεινοίς διώμνυτο μηδὲν τούτων παντά- πασιν εἰδέναι. "Αμφω δ' οὖν τὰς κεφαλὰς ἀπετμη- θήτην. Παρ' αὐτὴν τὴν ἐκτομὴν τῆς κεφαλῆς 'Αδα δαίου φήσαντος, ἐν τούτοις μὲν συκοφαντηθῆναι, δί- κατα δὲ πάσχειν πρὸς τῆς ἐφόρου τῶν ὁπωσούν δρωμένων δίκης. Αὐτὸν γὰρ γοητεία τὸν Θεόδοτον ὕπαρχον τῆς αὐλῆς ἀνελεῖν. Ἐγὼ δὲ εἰ μὲν ταῦθ' οὕτως ἔχοι, οὐκ ἔχω λέγειν. Αμφω δὲ αλιτηρίω ἥστην. Ὁ μὲν 'Αδδαῖος παιδομανῶν· Αιθέριος δὲ διὰ πάτης των συκοφαντίας, καὶ τάς τε τῶν ζώντων, τῶν τε τελευτώντων τὰς οὐσίας ληϊζόμενος ὀνόματι τῆς βασιλικῆς οἰκίας (29), ἧς ἐπὶ Ἰουστινιανού προϊστήκει. Καὶ ταῦτα μὲν ἔληξεν ὧδε. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τοῦ προγράμματος τῆς πίστεως ἡμῶν, ὅπερ Ιουστίνος τοῖς ἀπανταχοῦ Χριστιανοῖς ἔγραψε. Γράφει δὲ ὁ Ἰουστῖνος τοῖς ἑκασταχοῦ Χριστιανοῖς πρόγραμμα, αὐτοῖς ὀνόμασι τοῦτο· Ἐν ὀνόματι τοῦ Δεσπότου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, αὐτοκρά- τωρ Καίσαρ Φλάβιος Ἰουστίνος, πιστὸς ἐν Χριστῷ, Ημερος, Μέγιστος, Εὐεργέτης, Αλαμανικός, Γοτ- θικός, Γερμανικός, Αντικός, Φραγκικός, Ερουλικός, Γηπαιδικές, Εὐσεβής, Εὐτυχής, Ενδοξος, Νικητής, Τροπαιούχος, εισέβαστος, Αύγουστος. Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, φησὶν ὁ Δεσπότης Χριστὸς, ὁ ἀλη- ὁ δὲ ἐπίτροπος τῆς Ἀντιόχου. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBEP V. A CAP. III. De sceleratis hominibus, Addæo atque Ætherio. Haud multo post, Ætherium et Add.rum, viros ordinis senatorii, qui apud imperatorem Justinia- num plurimum potuerant, majestatis crimine accu- satos, judicibus examinandos tradidit. Ex quibus, Ætherius quidem confessus est, se imperatorem veneno interficere voluisse, ejusque facinoris et omnium consiliorum suorum conscium ac partici- pem fuisse Addæum. Addæus vero, gravi cum jurejurando aflirmavit se carum rerum penitus ignarum esse. Ambo tamen capite truncati sunt. Et Addæus quidem, cum jam caput ipsi ampu- tandum esset, se hac quidem in re calumniam passum esse dixit, merito tamen se plecti a divina B justitia, quæ omnia dispicit quæ geruntur. Sa nanque Theodorum praefectum pretorio magicis artibus interemisse. Ego vero, utrum hæc ita se habeant, certe affirmare non possum. Uterqua tamen sceleratus fuit. Addæus quidem puerorum amori supra inodum deditus. Ætherius vero nullum calumniandi genus prætermisit, sed omnium tam viventium, quam mortuorum bona diripuit nomine imperialis domus, cujus curator erat regṇanto Justiniano. Atque hæc quidem istiusmodi exitum habuerunt. C CAP. IV. Edictum de fide, ad omnes ubique Christianos a In- tino scriptum. Scripsit porro idem Justinus ad omnes qui ubi- que sunt Christianos edictum in hac verba: In no- mine Domini Jesu Christi Dei nostri, imperator Casar Flavius Justinus, fidelis in Christo, Clemens, Maximus, Beneficus, Alamanniens, Gothicus, Ger- manicus, Anticus, Francicus, Erulicus, Gepidicus, Pius, Felix, Gloriosus, Victor ac Triomphator, semper Augustus. ‹ Pacem meam do vobis, › ait Do- minus Christus, verus Deus noster. • Pacem meam VALESII ANNOTATIONES. particula negativa, utpote prorsus superflua. clariensis in Chronico : Anno secundo, inquit, me- morati principis, in regia urbe Ætherius et Addæus patritii, dum Justino mortem vellent veneno potius gram ferro per medicos inferre, detecti, capitali sen- tenţia puniri jussi, prior a feris devoratus, secundus incendiis concrematus interiit, Nescio an Joannes Biclariensis patricios dixerit pro senatoribus, ma- gnum tamen discrimen est inter patriciam ac se- natoriam dignitatem. De eodem Ætherio et Addæo Eustathius, in Vita Eutychii patriarchæ Constan- tinopolitani, ita scribit : Qua quidem die (') id est tertia Octobris, et illi qui viro suncto insidias struxe- rant atque in exsilium ejecerunt, Etherius et Addæus, quorum hic quidem urbis præfectus erat, ille autem Antiochiæ curator, mortui sunt, etc. domum Antiochi cujus curator fuerat Ætherius, ut testatur Eustathius in loco quem paulo ante citavi: D Ille autem Antiochiæ curator. Græca Eustathij, ni fallor, sic habent: Id est, Ætherius vero curator domus Antiochi. Hujus domus mentionem facit idem Eustathius, ubi qua ratione Eutychius ex urbe regia ejectus sit, descri- bit Dicebant enim quidam graves viri, si è sacro templo exiret, fore ut interficeretur. Quosdam enim armatos, atque in Antiochi prædio. collocatos, eo consilio foris eum exspectare. Ejusdem domus regia: meminit Theophylactus_in lib. ut, cap. 5. Mai1123 hujusmodi domus erant Constantinopoli, ut domus Placidiae, donus Flaccille, domus Hormisde, et aliæ plures ad principem pertinentes : quarum singulæ suum curatorein habebant, qui domam il- lam seu palatium, omnesque illins reditus admi- nistrabat. i curæ palatiorum dicuntur in Notitia imperii Romani, sub dispositione Castrensis sacri palatii. Tunc vero sumina erat dignitas borum Cu- ratorum, qui gloriosissimi et magnificentissimi di- cebantur, ut docet Constitutio Tiberii Augusti de domibus imperialibus. VARIORUM. (*) Loquitur Eustathius de die tertia mensis Octo- bris anni quingentesimi septuagesimi septimi, qua Eutychius restitutus est in episcopatum Constanti- nopolitanum, et in quam Dominica eo anno cadebat. PATROL. GR. LXXXVI. Theophanes autem Ætherium et Addæum anno Chr. interfectos esse docet. (Ant. PAGI, ad ann. 567, n. 3.) (27) Οὐ μετ' οὐ πολὺ δέ. Expungenda est prior 128) Τῆς μὲν συγκλήτου βουλῆς. Joannes Bi- (19) ονόματι τῆς βασιλικῆς οἰκίας. Intelligit
β Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ἰουστίνου τοῦ ἀνεψιοῦ αὐτοῦ.
ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῶν ἀλιτηρίων Αδδαίου καὶ Αἰθερίου. Οὐ μετ' οὐ πολὺ δὲ (27) καὶ Αἰθέριον καὶ ᾿Αδδαίον, τῆς μὲν συγκλήτου βουλῆς (28) καθεστῶτε, μεγάλα δὲ καὶ πρωτεία παρ' Ἰουστινιανῷ ἐσχηκότε, ἐς κρι- τήριον ἐπὶ καθοσιώσει ἐκδέδωκεν. ἂν ὁ μὲν Αἰθέ ριος συγκατετίθετο φαρμάκοις βουληθεὶς τὸν βασιλέα διαχρήσασθαι, τῆς τοιαύτης κοινωνὸν ἐγχειρήσεως, καὶ ἐν πᾶσιν συνεργὸν ἔχειν εἰπὼν τὸν ᾿Αδδαίον. Ο δὲ, ὅρκοις δεινοίς διώμνυτο μηδὲν τούτων παντά- πασιν εἰδέναι. "Αμφω δ' οὖν τὰς κεφαλὰς ἀπετμη- θήτην. Παρ' αὐτὴν τὴν ἐκτομὴν τῆς κεφαλῆς 'Αδα δαίου φήσαντος, ἐν τούτοις μὲν συκοφαντηθῆναι, δί- κατα δὲ πάσχειν πρὸς τῆς ἐφόρου τῶν ὁπωσούν δρωμένων δίκης. Αὐτὸν γὰρ γοητεία τὸν Θεόδοτον ὕπαρχον τῆς αὐλῆς ἀνελεῖν. Ἐγὼ δὲ εἰ μὲν ταῦθ' οὕτως ἔχοι, οὐκ ἔχω λέγειν. Αμφω δὲ αλιτηρίω ἥστην. Ὁ μὲν 'Αδδαῖος παιδομανῶν· Αιθέριος δὲ διὰ πάτης των συκοφαντίας, καὶ τάς τε τῶν ζώντων, τῶν τε τελευτώντων τὰς οὐσίας ληϊζόμενος ὀνόματι τῆς βασιλικῆς οἰκίας (29), ἧς ἐπὶ Ἰουστινιανού προϊστήκει. Καὶ ταῦτα μὲν ἔληξεν ὧδε. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τοῦ προγράμματος τῆς πίστεως ἡμῶν, ὅπερ Ιουστίνος τοῖς ἀπανταχοῦ Χριστιανοῖς ἔγραψε. Γράφει δὲ ὁ Ἰουστῖνος τοῖς ἑκασταχοῦ Χριστιανοῖς πρόγραμμα, αὐτοῖς ὀνόμασι τοῦτο· Ἐν ὀνόματι τοῦ Δεσπότου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, αὐτοκρά- τωρ Καίσαρ Φλάβιος Ἰουστίνος, πιστὸς ἐν Χριστῷ, Ημερος, Μέγιστος, Εὐεργέτης, Αλαμανικός, Γοτ- θικός, Γερμανικός, Αντικός, Φραγκικός, Ερουλικός, Γηπαιδικές, Εὐσεβής, Εὐτυχής, Ενδοξος, Νικητής, Τροπαιούχος, εισέβαστος, Αύγουστος. Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, φησὶν ὁ Δεσπότης Χριστὸς, ὁ ἀλη- ὁ δὲ ἐπίτροπος τῆς Ἀντιόχου. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBEP V. A CAP. III. De sceleratis hominibus, Addæo atque Ætherio. Haud multo post, Ætherium et Add.rum, viros ordinis senatorii, qui apud imperatorem Justinia- num plurimum potuerant, majestatis crimine accu- satos, judicibus examinandos tradidit. Ex quibus, Ætherius quidem confessus est, se imperatorem veneno interficere voluisse, ejusque facinoris et omnium consiliorum suorum conscium ac partici- pem fuisse Addæum. Addæus vero, gravi cum jurejurando aflirmavit se carum rerum penitus ignarum esse. Ambo tamen capite truncati sunt. Et Addæus quidem, cum jam caput ipsi ampu- tandum esset, se hac quidem in re calumniam passum esse dixit, merito tamen se plecti a divina B justitia, quæ omnia dispicit quæ geruntur. Sa nanque Theodorum praefectum pretorio magicis artibus interemisse. Ego vero, utrum hæc ita se habeant, certe affirmare non possum. Uterqua tamen sceleratus fuit. Addæus quidem puerorum amori supra inodum deditus. Ætherius vero nullum calumniandi genus prætermisit, sed omnium tam viventium, quam mortuorum bona diripuit nomine imperialis domus, cujus curator erat regṇanto Justiniano. Atque hæc quidem istiusmodi exitum habuerunt. C CAP. IV. Edictum de fide, ad omnes ubique Christianos a In- tino scriptum. Scripsit porro idem Justinus ad omnes qui ubi- que sunt Christianos edictum in hac verba: In no- mine Domini Jesu Christi Dei nostri, imperator Casar Flavius Justinus, fidelis in Christo, Clemens, Maximus, Beneficus, Alamanniens, Gothicus, Ger- manicus, Anticus, Francicus, Erulicus, Gepidicus, Pius, Felix, Gloriosus, Victor ac Triomphator, semper Augustus. ‹ Pacem meam do vobis, › ait Do- minus Christus, verus Deus noster. • Pacem meam VALESII ANNOTATIONES. particula negativa, utpote prorsus superflua. clariensis in Chronico : Anno secundo, inquit, me- morati principis, in regia urbe Ætherius et Addæus patritii, dum Justino mortem vellent veneno potius gram ferro per medicos inferre, detecti, capitali sen- tenţia puniri jussi, prior a feris devoratus, secundus incendiis concrematus interiit, Nescio an Joannes Biclariensis patricios dixerit pro senatoribus, ma- gnum tamen discrimen est inter patriciam ac se- natoriam dignitatem. De eodem Ætherio et Addæo Eustathius, in Vita Eutychii patriarchæ Constan- tinopolitani, ita scribit : Qua quidem die (') id est tertia Octobris, et illi qui viro suncto insidias struxe- rant atque in exsilium ejecerunt, Etherius et Addæus, quorum hic quidem urbis præfectus erat, ille autem Antiochiæ curator, mortui sunt, etc. domum Antiochi cujus curator fuerat Ætherius, ut testatur Eustathius in loco quem paulo ante citavi: D Ille autem Antiochiæ curator. Græca Eustathij, ni fallor, sic habent: Id est, Ætherius vero curator domus Antiochi. Hujus domus mentionem facit idem Eustathius, ubi qua ratione Eutychius ex urbe regia ejectus sit, descri- bit Dicebant enim quidam graves viri, si è sacro templo exiret, fore ut interficeretur. Quosdam enim armatos, atque in Antiochi prædio. collocatos, eo consilio foris eum exspectare. Ejusdem domus regia: meminit Theophylactus_in lib. ut, cap. 5. Mai1123 hujusmodi domus erant Constantinopoli, ut domus Placidiae, donus Flaccille, domus Hormisde, et aliæ plures ad principem pertinentes : quarum singulæ suum curatorein habebant, qui domam il- lam seu palatium, omnesque illins reditus admi- nistrabat. i curæ palatiorum dicuntur in Notitia imperii Romani, sub dispositione Castrensis sacri palatii. Tunc vero sumina erat dignitas borum Cu- ratorum, qui gloriosissimi et magnificentissimi di- cebantur, ut docet Constitutio Tiberii Augusti de domibus imperialibus. VARIORUM. (*) Loquitur Eustathius de die tertia mensis Octo- bris anni quingentesimi septuagesimi septimi, qua Eutychius restitutus est in episcopatum Constanti- nopolitanum, et in quam Dominica eo anno cadebat. PATROL. GR. LXXXVI. Theophanes autem Ætherium et Addæum anno Chr. interfectos esse docet. (Ant. PAGI, ad ann. 567, n. 3.) (27) Οὐ μετ' οὐ πολὺ δέ. Expungenda est prior 128) Τῆς μὲν συγκλήτου βουλῆς. Joannes Bi- (19) ονόματι τῆς βασιλικῆς οἰκίας. Intelligit
PG 86:2795γ Περὶ τῶν ἀλιτηρίων Ἀδδαίου καὶ Αἰθερίου.
Β ὁ αὐτὸς κηρύττει πᾶσιν ἀνθρώποις. Οὐκ ἄλλο δὲ τοῦτό ἐστιν, ἢ τοὺς πιστεύοντας εἰς αὐτὸν, εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν Ἐκκλησίαν συντρέχειν· ὁμοφρονοῦντας μὲν περὶ τὴν ὀρθὴν τῶν Χριστιανῶν δόξαν, ἀποστρεφομένους δὲ τοὺς τἀναντία λέγοντας ἢ δοξάζοντας. Πρώτη γὰρ σωτηρία καθέστηκε πᾶσιν ἀνθρώποις, ἡ τῆς ὀρθῆς πίστεως ὁμολογία. Διὸ καὶ ἡμεῖς τοῖς εὐαγγελικοῖς κατακολουθοῦντες παραγγέλμασι, καὶ τῷ ἁγίῳ Συμβό λῳ, ἤτοι μαθήματι τῶν ἁγίων Πατέρων, πρὸς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν Ἐκκλησίαν τε καὶ γνώμην προτρεπόμεθα πάντας συνελθεῖν· πιστεύοντες εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοούσιον, μίαν θεότης τα ἤτοι φύσιν καὶ οὐσίαν λόγῳ καὶ πράγματι, καὶ μίαν δύναμιν καὶ ἐξουσίαν καὶ ἐνέργειαν, ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν ήγουν προσώποις δοξάζοντες, εἰς βεβαπτίσμεθα, εις & πεπιστεύκαμεν, καὶ οἷς συντε τάγμεθα. Μονάδα γὰρ ἐν Τριάδι, καὶ Τριάδα ἐν μονάδι προσκυνοῦμεν, παράδοξον ἔχουσαν καὶ τὴν δι αίρεσιν, καὶ τὴν ἕνωσιν. Μονάδα μὲν κατὰ τὴν οὐσίαν ήγουν Θεότητα· Τριάδα δὲ κατὰ τὰς ἰδιότητας ήγουν ὑποστάσεις, ήτοι πρόσωπα. Διαιρεῖται γὰρ ἀδιαιρέτως, ἵν' οὕτως εἴπωμεν, καὶ συνάπτεται διῃρημένως. Ἓν γὰρ ἐν τρισὶν ἡ Θεότης, καὶ τὰ τρία ἓν, τὰ ἐν οἷς ἡ Θεότης, ἢ τό γε ἀκριβέστερον εἰπεῖν, ἃ ἡ Θεό- της· Θεὸν τὸν Πατέρα, Θεὸν τὸν Υἱόν, Θεὸν τὸ ἅγιον Πνεῦμα, ὅταν ἔκαστον πρόσωπον καθ' ἑαυτὸ θεωρή Α θινὸς ἡμῶν Θεός. « Εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν, ο ται τοῦ νοῦ χωρίζοντος τὰ ἀχώριστα· Θεὸν τὰ τρία μετ' ἀλλήλων νοούμενα· τῷ αὐτῷ τῆς κινήσεως καὶ τῆς φύσεως, ἐπειδὴ χρὴ καὶ τὸν Ένα Θεὸν ὁμολογεῖν, καὶ τὰς τρεῖς ὑποστάσεις ήγουν ιδιότητας κηρύττειν. Ομολογοῦμεν δὲ αὐτὸν, τὸν μονογενῆ Τίν τοῦ Θεοῦ τὸν Θεὸν Λόγον τὸν πρὸ αἰώνων καὶ ἀχρόνως ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννη- θέντα, οὐ ποιηθέντα, ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόν τα ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τῆς Δεσποίνης ἡμῶν τῆς ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, και γεννηθέντα ἐξ αὐτῆς, ὅς ἐστιν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ εἷς τῆς ἁγίας Τριάδος, συνδοξαζόμενος τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι (30). Οὐδὲ γὰρ τετάρτου προσώπου προσθήκην ἐπεδέξατο ἡ ἁγία Τριάς, καὶ σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς ἁγίας Τριάδος Θεοῦ λό- γου· ἀλλ᾽ ἔστιν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁμοούσιος τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ κατά τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιος ἡμῖν ὁ αὐτὸς κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα· παθητὸς σαρκὶ, καὶ ἀπαθὴς ὁ αὐτὸς ἐν θεότητι. Οὐ γὰρ ἄλλον τὸν Θεὸν Λόγον τον θαυματο ματι. "Ος ἐστι τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι ίσος. Ος ἐστιν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ εἷς τῆς ἁγίας Τριάδος, συνδοξαζόμενος τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. ὅς ἐστιν ἐν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. EVAGRII SCHOLASTICI relinquo vobis, idem Christus universis hominibus prædicat. Istud porro nihil aliud sibi vult, quam ut omnes qui in ipsum credunt, in unam eamdem- que Ecclesiam conveniant, et in recta quidem Christianorum fide inde inter se consentiant, aver· sentur autem eos qui contraria dicunt aut sen- tiunt. Prima enim salus cunctis hominibus est con- stituta, rectæ fidei confessio. Quocirca nos quo- que evangelica præcepta et sacrum Symbolum sive doctrinam sanctorum Patrum sectantes, cunctos hortamur ut ad unam eamdemque Ecclesiam ac sen- tentiam se conferant : credentes in Patrem et Fi- lium ac Spiritum sanctum, Trinitatem consubstan- tialem, unam Deitatem, seu naturam ac substan- tiam et verbo et reipsa: unam item vim et poten- tiam et operationem in tribus subsistentiis sive personis credentes: in quas baptizati sumus, in quas credimus, et quibus conjuncti sumus. Unitatem enim in Trinitate, et Trinitatem in unitate adoramus, quæ admirabilem habet tum divisionen, tum unitionem. Unitatem quidem quantum ad Deitatem sive substantiam : Trini- tatem vero quantum ad proprietates sive subsi- stentias vel personas. Dividitur enim indivise, ut ita dicamus, et conjungitur divise. Unum enim est in tribus, Deitas scilicet : et tres unum sunt, in quibus scilicet est Deitas, aut, ut accuratius loquamur, quæ sunt ipsamet Deitas, Deum Patrem, Deum Filium, Deum Spiritum sanctum, quando singulæ personæ seorsum consi- C derantur, mentis scilicet acie ea quæ inseparabilia sunt separante. Deum unum tres personas, simul. intellectas, ob eumdem motum eamdemque natu - ram. Quippe et unum Deum confiteri oportet, et tres subsistentias, sive proprietates prædicare. Confitemur vero ipsum unigenitum Filium Dei Deum Verbum, qui ante sæcula et sine tempore ex Patre genitus est, non autem factus : in extremis diebus propter nos et propter nostram salutem e rcelo descendisse, et incarnatum esse ex Spiritu sancto et ex Domina nostra, sancta et gloriosa Deipara ac semper virgine Maria, et ex illa geni- tn. Qui est Dominus roster Jesus Christus, unus e sancta Trinitate, qui cum Patre et sancto Spiritu giorificatur. Neque enim quartæ personæ adjectio- nem sacrosancta Trinitas accepit, postquam incar- natus est unus e sancta Trinitate, Deus Verbum : sed unus idemque est Dominus noster Jesus Chri- stus, consubstantialis quidem Deo Patri quantum VALESI ANNOTATIONES. Apud Nicephorum in cap. 35, lib. xvi, ubi hoc Justini imperatoris edictum de fide refertur, hic locus ita legitur : Quam lectionem secutus est Christophorsonus. Sic enim vertit: Qui est æqualis Patri et Spiritui sancto. Atqui hoc loco non agitur de æqualitate Patris ac Filii: sed an Christus unus sit ex Trinitate. Rectius itaque hunc locum sap- plevi ex optimo codice Florentino in hunc modum. D Codex autem Tellerianus ita scri- plum habet, [Sed Florentini codicis scriptura longe anteferenda est; quam confirmat Justinianus in edicto de fide, pag. Chronici Alexandrini : Cujus edicti verba Justinus Junior in edictum suum transfudit.j (50) "Ος ἐστι τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύ
δ Περὶ τοῦ προγράμματος τῆς πίστεως ἡμῶν, ὅπερ Ἰουστῖνος τοῖς ἁπανταχοῦ Χριστιανοῖς ἔγραψεν.
Β ὁ αὐτὸς κηρύττει πᾶσιν ἀνθρώποις. Οὐκ ἄλλο δὲ τοῦτό ἐστιν, ἢ τοὺς πιστεύοντας εἰς αὐτὸν, εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν Ἐκκλησίαν συντρέχειν· ὁμοφρονοῦντας μὲν περὶ τὴν ὀρθὴν τῶν Χριστιανῶν δόξαν, ἀποστρεφομένους δὲ τοὺς τἀναντία λέγοντας ἢ δοξάζοντας. Πρώτη γὰρ σωτηρία καθέστηκε πᾶσιν ἀνθρώποις, ἡ τῆς ὀρθῆς πίστεως ὁμολογία. Διὸ καὶ ἡμεῖς τοῖς εὐαγγελικοῖς κατακολουθοῦντες παραγγέλμασι, καὶ τῷ ἁγίῳ Συμβό λῳ, ἤτοι μαθήματι τῶν ἁγίων Πατέρων, πρὸς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν Ἐκκλησίαν τε καὶ γνώμην προτρεπόμεθα πάντας συνελθεῖν· πιστεύοντες εἰς Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοούσιον, μίαν θεότης τα ἤτοι φύσιν καὶ οὐσίαν λόγῳ καὶ πράγματι, καὶ μίαν δύναμιν καὶ ἐξουσίαν καὶ ἐνέργειαν, ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν ήγουν προσώποις δοξάζοντες, εἰς βεβαπτίσμεθα, εις & πεπιστεύκαμεν, καὶ οἷς συντε τάγμεθα. Μονάδα γὰρ ἐν Τριάδι, καὶ Τριάδα ἐν μονάδι προσκυνοῦμεν, παράδοξον ἔχουσαν καὶ τὴν δι αίρεσιν, καὶ τὴν ἕνωσιν. Μονάδα μὲν κατὰ τὴν οὐσίαν ήγουν Θεότητα· Τριάδα δὲ κατὰ τὰς ἰδιότητας ήγουν ὑποστάσεις, ήτοι πρόσωπα. Διαιρεῖται γὰρ ἀδιαιρέτως, ἵν' οὕτως εἴπωμεν, καὶ συνάπτεται διῃρημένως. Ἓν γὰρ ἐν τρισὶν ἡ Θεότης, καὶ τὰ τρία ἓν, τὰ ἐν οἷς ἡ Θεότης, ἢ τό γε ἀκριβέστερον εἰπεῖν, ἃ ἡ Θεό- της· Θεὸν τὸν Πατέρα, Θεὸν τὸν Υἱόν, Θεὸν τὸ ἅγιον Πνεῦμα, ὅταν ἔκαστον πρόσωπον καθ' ἑαυτὸ θεωρή Α θινὸς ἡμῶν Θεός. « Εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν, ο ται τοῦ νοῦ χωρίζοντος τὰ ἀχώριστα· Θεὸν τὰ τρία μετ' ἀλλήλων νοούμενα· τῷ αὐτῷ τῆς κινήσεως καὶ τῆς φύσεως, ἐπειδὴ χρὴ καὶ τὸν Ένα Θεὸν ὁμολογεῖν, καὶ τὰς τρεῖς ὑποστάσεις ήγουν ιδιότητας κηρύττειν. Ομολογοῦμεν δὲ αὐτὸν, τὸν μονογενῆ Τίν τοῦ Θεοῦ τὸν Θεὸν Λόγον τὸν πρὸ αἰώνων καὶ ἀχρόνως ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννη- θέντα, οὐ ποιηθέντα, ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν δι' ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόν τα ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τῆς Δεσποίνης ἡμῶν τῆς ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, και γεννηθέντα ἐξ αὐτῆς, ὅς ἐστιν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ εἷς τῆς ἁγίας Τριάδος, συνδοξαζόμενος τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι (30). Οὐδὲ γὰρ τετάρτου προσώπου προσθήκην ἐπεδέξατο ἡ ἁγία Τριάς, καὶ σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς ἁγίας Τριάδος Θεοῦ λό- γου· ἀλλ᾽ ἔστιν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς, ὁμοούσιος τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ κατά τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιος ἡμῖν ὁ αὐτὸς κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα· παθητὸς σαρκὶ, καὶ ἀπαθὴς ὁ αὐτὸς ἐν θεότητι. Οὐ γὰρ ἄλλον τὸν Θεὸν Λόγον τον θαυματο ματι. "Ος ἐστι τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι ίσος. Ος ἐστιν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ εἷς τῆς ἁγίας Τριάδος, συνδοξαζόμενος τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. ὅς ἐστιν ἐν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. EVAGRII SCHOLASTICI relinquo vobis, idem Christus universis hominibus prædicat. Istud porro nihil aliud sibi vult, quam ut omnes qui in ipsum credunt, in unam eamdem- que Ecclesiam conveniant, et in recta quidem Christianorum fide inde inter se consentiant, aver· sentur autem eos qui contraria dicunt aut sen- tiunt. Prima enim salus cunctis hominibus est con- stituta, rectæ fidei confessio. Quocirca nos quo- que evangelica præcepta et sacrum Symbolum sive doctrinam sanctorum Patrum sectantes, cunctos hortamur ut ad unam eamdemque Ecclesiam ac sen- tentiam se conferant : credentes in Patrem et Fi- lium ac Spiritum sanctum, Trinitatem consubstan- tialem, unam Deitatem, seu naturam ac substan- tiam et verbo et reipsa: unam item vim et poten- tiam et operationem in tribus subsistentiis sive personis credentes: in quas baptizati sumus, in quas credimus, et quibus conjuncti sumus. Unitatem enim in Trinitate, et Trinitatem in unitate adoramus, quæ admirabilem habet tum divisionen, tum unitionem. Unitatem quidem quantum ad Deitatem sive substantiam : Trini- tatem vero quantum ad proprietates sive subsi- stentias vel personas. Dividitur enim indivise, ut ita dicamus, et conjungitur divise. Unum enim est in tribus, Deitas scilicet : et tres unum sunt, in quibus scilicet est Deitas, aut, ut accuratius loquamur, quæ sunt ipsamet Deitas, Deum Patrem, Deum Filium, Deum Spiritum sanctum, quando singulæ personæ seorsum consi- C derantur, mentis scilicet acie ea quæ inseparabilia sunt separante. Deum unum tres personas, simul. intellectas, ob eumdem motum eamdemque natu - ram. Quippe et unum Deum confiteri oportet, et tres subsistentias, sive proprietates prædicare. Confitemur vero ipsum unigenitum Filium Dei Deum Verbum, qui ante sæcula et sine tempore ex Patre genitus est, non autem factus : in extremis diebus propter nos et propter nostram salutem e rcelo descendisse, et incarnatum esse ex Spiritu sancto et ex Domina nostra, sancta et gloriosa Deipara ac semper virgine Maria, et ex illa geni- tn. Qui est Dominus roster Jesus Christus, unus e sancta Trinitate, qui cum Patre et sancto Spiritu giorificatur. Neque enim quartæ personæ adjectio- nem sacrosancta Trinitas accepit, postquam incar- natus est unus e sancta Trinitate, Deus Verbum : sed unus idemque est Dominus noster Jesus Chri- stus, consubstantialis quidem Deo Patri quantum VALESI ANNOTATIONES. Apud Nicephorum in cap. 35, lib. xvi, ubi hoc Justini imperatoris edictum de fide refertur, hic locus ita legitur : Quam lectionem secutus est Christophorsonus. Sic enim vertit: Qui est æqualis Patri et Spiritui sancto. Atqui hoc loco non agitur de æqualitate Patris ac Filii: sed an Christus unus sit ex Trinitate. Rectius itaque hunc locum sap- plevi ex optimo codice Florentino in hunc modum. D Codex autem Tellerianus ita scri- plum habet, [Sed Florentini codicis scriptura longe anteferenda est; quam confirmat Justinianus in edicto de fide, pag. Chronici Alexandrini : Cujus edicti verba Justinus Junior in edictum suum transfudit.j (50) "Ος ἐστι τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύ
PG 86:2797ε Περὶ τῆς ἐκβολῆς Ἀναστασίου ἐπισκόπου Θεουπόλεως.
Β ουργήσαντα, καὶ ἄλλον τὸν παθόντα ἐπιστάμεθα • ἀλλ᾽ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγου, σαρκωθέντα καὶ τελείως ἐνανθρωπήσαντα, καὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ τά τε θαύματα, καὶ τὰ πάθη, ἅπερ εκουσίως ὑπο έμεινε σαρκὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν. Οὐ γὰρ ἄνθρωπός τις ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν δέδωκεν· ἀλλ' αὐτὸς ὁ Θεὸς Λόγος ἀτρέπτως γενόμενος ἄνθρω- πος, τό τε ἑκούσιον πάθος, καὶ τὸν θάνατον ὑπὲρ ἡμῶν σαρκὶ κατεδέξατο. Καὶ Θεὸν τοίνυν αὐτὸν ὁμολογοῦντες, οὐκ ἀθετοῦμεν τοῦ εἶναι αὐτὸν καὶ ἄνθρωπον· καὶ ἄνθρωπον αὐτὸν όμολο γοῦντες, οὐκ ἀρνούμεθα τοῦ εἶναι αὐτὸν καὶ Θεόν. Οθεν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἐξ ἑκατέρας φύσεως, θεό. τητος καὶ ἀνθρωπότητος, σύνθετον ὁμολογοῦντες τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, σύγχυσιν τῇ ἐνώσει οὐκ ἐπεισάγομεν (51). Οὐ γὰρ ὅτι γέγονε καθ' ἡμᾶς ἄνθρωπος, τὸ εἶναι Θεὸς ἀπολέσει· οὔτε μὴν ὅτι Θεὸς κατὰ φύσιν ἐστὶν, καὶ τὴν πρὸς ἡμᾶς ὁμοίωσιν ἀπαράδεκτον ἔχει, καὶ τὸ ἄνθρωπος εἶναι παραιτήσεται. Μεμένηκε δὲ ὥσπερ ἐν ἀνθρωπότητι Θεός, οὕτω καὶ ἐν ὑπεροχῇ θεότητος ὤν, ἄνθρωπος, οὐδὲν ἧττον· ἄμφω δὲ ὧν ἐν ταυτῷ, καὶ εἰς Θεός τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπος· ὁ Ἐμμανουήλ. Τὸν αὐτὸν δὲ ὁμολογοῦντες ἐν Θεότητι τέλειον, καὶ ἀνθρωπότητι τέλειον, ἐξ ὧν καὶ συνετέθη, διαίρεσιν μὲν τὴν ἀνὰ μέρος, ἡ τιμὴν οὐκ ἐπιφέρομεν τῇ μιᾷ αὐτοῦ συνθέ τῷ ὑποστάσει· τὴν δὲ διαφορὰν τῶν φύσεων σημαί νομεν, οὐκ ἀναιρουμένην διὰ τὴν ἕνωσιν. Οὔτε γὰρ ἡ θεία φύσις εἰς τὴν ἀνθρωπείαν μετεβλήθη, οὔτε ἡ ἀνθρωπεία φύσις εἰς τὴν θείαν ἐτράπη. Νοουμένης δὲ μᾶλλον καὶ ὑπαρχούσης (32) ἑκατέρας ἐν τῷ τῆς Ιδίας φύσεως ὅρῳ τε καὶ λόγῳ πεπράχθαι φαμεν τὴν ἕνωσιν καθ' ὑπόστασιν. Ἡ δὲ καθ᾽ ὑπόστασιν Ένωσις δηλοῖ ὅτι ὁ Θεὸς Λόγος, τουτέστιν ἡ μία ὑπό- στασις τῶν τριῶν τῆς θεότητος υποστάσεων, οὐ προϋποστάντι ἀνθρώπῳ ἡνώθη, ἀλλ' ἐν τῇ γαστρί τῆς Δεσποίνης ἡμῶν τῆς ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου Ενωσιν Ένωσιν μονάδα μονάδα ένωσιν. Ένωσιν νοουμένης δὲ καὶ ὑπαρχούσης μᾶλλον, νοουμένης δὲ, μᾶλλον δὲ καὶ ὑπαρχούσης, νοουμένης, δικι.] HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER V. tum ad humanitatem: patibilis quidem carne, dei- tate vero impatibilis. Neque enim alium Deum Ver- bum qui miracula perpetravit, et alium qui passus est agnoscimus : sed unum eumdemque confitemur Dominum nostrum Jesum Christum, Dei Verbum, incarnatum et perfecte hominem factum, et unius ejusdemquc esse tum miracula, tum passiones, quas salutis nostræ causa, sua sponte in carne sustinuit. Non enim homo aliquis seipsum tradidit pro nobis, sed ipsemet Deus Verbum, sine ulla conversione homo factus, spontaneam passionem ac mortem in carne pro nobis subiit. Itaque cum illum confite- mur Deum, eumdem quoque hominem esse non inficiamur et cum illum hominem esse confite- A ad divinitatem, consubstantialis autem nobis quan- C mur, non idcirco negamus eumdem esse etiam Deum. Unde dum unum eumdemque Dominum nostrum Jesum Christum ex utraque natura, deitate scilicet atque bumanitate compositum profitemur, confusionem non superinducimus unitioni. Non enim eo quod perinde ac nos homo factus est, Deus esse desinet: nec rursus eo quod natura Deus est, et similitudinis nostræ haudquaquam ca- pax, homo esse recusabit. Quippe ut in humani- tate Deus, sic in majestate Deitatis constitutus, manet nihilominus homo : utrumque simul exsi- stens unus, Deus scilicet atque homo, Emma- nuel. Porro cum illum in divinitate perfectum, et perfectum in humanitate, ex quibus compositus est, confitemur, uni ejus compositæ personæ par- ticularem divisionem aut sectionem non it:ferinus; sed naturarum differentiam quæ per unitionem no- quaquam tollitur, indicamus. Nam nec divina na- tura in humanam mutata est, nec humana in divi- nam conversa. Sed utraque potius intellecta atquo exsistente in propriæ naturæ definitione atque ra- tione, unitionem factam esse dicimus secundum personam : unitio vero secundur personam id si- VALESII ANNOTATIONES. Male hunc locum interpretatur Christophorsonus hoc modo: Non confusionem in unitatem introduci- mus. Nec rectius Musculus qui sic vertit : Unitatem non confundimus. Sed Musculum quidem haudqua- quam miror, qui in hoc edicto Justini per- petuo vertit unitatem gravi errore. Eumdem erro- D rem admisit vir doctus qui fragmenta Ephræmii Antiochensis episcopi in Latinum sermonem ver- tit, quæ leguntur in Biblioteca Photii. Christo- phorsonus vero qui copulationem ubique interpretatur, cur hoc loco aliter interpretatus sit, equidem nescio. Joannes autenn Langus interpres Nicephori ita vertit: In unione confusionem non inducimus. Recte omnino, si modo si modo syllabam addideris hoc modo: In unione. Unio enim licet hodie passim in scholis philosophorum ac Theo- logorum usurpetur, barbarum est vocabuluin, cum pro unitione sumitur. Nam unio Latine unitatem significat, ut ex Tertulliano, Hieronymo, Pruden tio, Simplicio papa, aliisque, probari potest. Proinde desinant Zoili quidam nos reprehendere, quod in epistola Alexandri episcopi Alexandrini, què re- fertur a Socrate in lib. i, cap. 6, verterinus knionem. id enim ex Latinæ lingua usu ac pro- prietate facimus: quam illi penitus ignorantes, unionem putarunt nihil aliud esse quam unitionem. Atqui inter unionem et unitionem tantum discri- minis est, quantum iuter et In unione sive unilate nibil est nisi simplex. In uni- tione vero aliquid necessario intelligitur composi- tum ex duobus. Certe vetus interpres synodi Chal- cedonensis, perpetuo vertit unitionen, vel adunationem. ctius in Nicephoro scribitur, etc. Ego tamen mallem ita legere : etc. Id est: Sed utraque natura intellecta, aut potius exsistente in propriæ naturæ definitione atque ratione, unitionem factam esse dicimus secundum personam. Nec dubito quin Justinus imperator ita scripserit ut dixi : reprehendit enim seipsum, quod dixerat, quasi duarum in Christo naturarum differentia in intelligentia tantum consisteret, non autem re vera exstaret. [In edicto tamen in:p. Justiniani de fide, ex quo Justinus edictum suum descripsit, vulgata lectio habetur. Exstat edictum iiud in Chronico Alexandrino, pag. (31) Σύγχυσιν τῇ ἑνώσει οὐκ ἐπεισάγομεν. (32) Νοουμένης δὲ μᾶλλον καὶ ὑπαρχούσης. Re
ϛ Ὡς μετὰ Ἀναστάσιον Γρηγόριος ἐπίσκοπος γέγονε, καὶ περὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ.
Β ουργήσαντα, καὶ ἄλλον τὸν παθόντα ἐπιστάμεθα • ἀλλ᾽ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγου, σαρκωθέντα καὶ τελείως ἐνανθρωπήσαντα, καὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ τά τε θαύματα, καὶ τὰ πάθη, ἅπερ εκουσίως ὑπο έμεινε σαρκὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν. Οὐ γὰρ ἄνθρωπός τις ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν δέδωκεν· ἀλλ' αὐτὸς ὁ Θεὸς Λόγος ἀτρέπτως γενόμενος ἄνθρω- πος, τό τε ἑκούσιον πάθος, καὶ τὸν θάνατον ὑπὲρ ἡμῶν σαρκὶ κατεδέξατο. Καὶ Θεὸν τοίνυν αὐτὸν ὁμολογοῦντες, οὐκ ἀθετοῦμεν τοῦ εἶναι αὐτὸν καὶ ἄνθρωπον· καὶ ἄνθρωπον αὐτὸν όμολο γοῦντες, οὐκ ἀρνούμεθα τοῦ εἶναι αὐτὸν καὶ Θεόν. Οθεν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἐξ ἑκατέρας φύσεως, θεό. τητος καὶ ἀνθρωπότητος, σύνθετον ὁμολογοῦντες τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, σύγχυσιν τῇ ἐνώσει οὐκ ἐπεισάγομεν (51). Οὐ γὰρ ὅτι γέγονε καθ' ἡμᾶς ἄνθρωπος, τὸ εἶναι Θεὸς ἀπολέσει· οὔτε μὴν ὅτι Θεὸς κατὰ φύσιν ἐστὶν, καὶ τὴν πρὸς ἡμᾶς ὁμοίωσιν ἀπαράδεκτον ἔχει, καὶ τὸ ἄνθρωπος εἶναι παραιτήσεται. Μεμένηκε δὲ ὥσπερ ἐν ἀνθρωπότητι Θεός, οὕτω καὶ ἐν ὑπεροχῇ θεότητος ὤν, ἄνθρωπος, οὐδὲν ἧττον· ἄμφω δὲ ὧν ἐν ταυτῷ, καὶ εἰς Θεός τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπος· ὁ Ἐμμανουήλ. Τὸν αὐτὸν δὲ ὁμολογοῦντες ἐν Θεότητι τέλειον, καὶ ἀνθρωπότητι τέλειον, ἐξ ὧν καὶ συνετέθη, διαίρεσιν μὲν τὴν ἀνὰ μέρος, ἡ τιμὴν οὐκ ἐπιφέρομεν τῇ μιᾷ αὐτοῦ συνθέ τῷ ὑποστάσει· τὴν δὲ διαφορὰν τῶν φύσεων σημαί νομεν, οὐκ ἀναιρουμένην διὰ τὴν ἕνωσιν. Οὔτε γὰρ ἡ θεία φύσις εἰς τὴν ἀνθρωπείαν μετεβλήθη, οὔτε ἡ ἀνθρωπεία φύσις εἰς τὴν θείαν ἐτράπη. Νοουμένης δὲ μᾶλλον καὶ ὑπαρχούσης (32) ἑκατέρας ἐν τῷ τῆς Ιδίας φύσεως ὅρῳ τε καὶ λόγῳ πεπράχθαι φαμεν τὴν ἕνωσιν καθ' ὑπόστασιν. Ἡ δὲ καθ᾽ ὑπόστασιν Ένωσις δηλοῖ ὅτι ὁ Θεὸς Λόγος, τουτέστιν ἡ μία ὑπό- στασις τῶν τριῶν τῆς θεότητος υποστάσεων, οὐ προϋποστάντι ἀνθρώπῳ ἡνώθη, ἀλλ' ἐν τῇ γαστρί τῆς Δεσποίνης ἡμῶν τῆς ἁγίας ἐνδόξου Θεοτόκου Ενωσιν Ένωσιν μονάδα μονάδα ένωσιν. Ένωσιν νοουμένης δὲ καὶ ὑπαρχούσης μᾶλλον, νοουμένης δὲ, μᾶλλον δὲ καὶ ὑπαρχούσης, νοουμένης, δικι.] HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER V. tum ad humanitatem: patibilis quidem carne, dei- tate vero impatibilis. Neque enim alium Deum Ver- bum qui miracula perpetravit, et alium qui passus est agnoscimus : sed unum eumdemque confitemur Dominum nostrum Jesum Christum, Dei Verbum, incarnatum et perfecte hominem factum, et unius ejusdemquc esse tum miracula, tum passiones, quas salutis nostræ causa, sua sponte in carne sustinuit. Non enim homo aliquis seipsum tradidit pro nobis, sed ipsemet Deus Verbum, sine ulla conversione homo factus, spontaneam passionem ac mortem in carne pro nobis subiit. Itaque cum illum confite- mur Deum, eumdem quoque hominem esse non inficiamur et cum illum hominem esse confite- A ad divinitatem, consubstantialis autem nobis quan- C mur, non idcirco negamus eumdem esse etiam Deum. Unde dum unum eumdemque Dominum nostrum Jesum Christum ex utraque natura, deitate scilicet atque bumanitate compositum profitemur, confusionem non superinducimus unitioni. Non enim eo quod perinde ac nos homo factus est, Deus esse desinet: nec rursus eo quod natura Deus est, et similitudinis nostræ haudquaquam ca- pax, homo esse recusabit. Quippe ut in humani- tate Deus, sic in majestate Deitatis constitutus, manet nihilominus homo : utrumque simul exsi- stens unus, Deus scilicet atque homo, Emma- nuel. Porro cum illum in divinitate perfectum, et perfectum in humanitate, ex quibus compositus est, confitemur, uni ejus compositæ personæ par- ticularem divisionem aut sectionem non it:ferinus; sed naturarum differentiam quæ per unitionem no- quaquam tollitur, indicamus. Nam nec divina na- tura in humanam mutata est, nec humana in divi- nam conversa. Sed utraque potius intellecta atquo exsistente in propriæ naturæ definitione atque ra- tione, unitionem factam esse dicimus secundum personam : unitio vero secundur personam id si- VALESII ANNOTATIONES. Male hunc locum interpretatur Christophorsonus hoc modo: Non confusionem in unitatem introduci- mus. Nec rectius Musculus qui sic vertit : Unitatem non confundimus. Sed Musculum quidem haudqua- quam miror, qui in hoc edicto Justini per- petuo vertit unitatem gravi errore. Eumdem erro- D rem admisit vir doctus qui fragmenta Ephræmii Antiochensis episcopi in Latinum sermonem ver- tit, quæ leguntur in Biblioteca Photii. Christo- phorsonus vero qui copulationem ubique interpretatur, cur hoc loco aliter interpretatus sit, equidem nescio. Joannes autenn Langus interpres Nicephori ita vertit: In unione confusionem non inducimus. Recte omnino, si modo si modo syllabam addideris hoc modo: In unione. Unio enim licet hodie passim in scholis philosophorum ac Theo- logorum usurpetur, barbarum est vocabuluin, cum pro unitione sumitur. Nam unio Latine unitatem significat, ut ex Tertulliano, Hieronymo, Pruden tio, Simplicio papa, aliisque, probari potest. Proinde desinant Zoili quidam nos reprehendere, quod in epistola Alexandri episcopi Alexandrini, què re- fertur a Socrate in lib. i, cap. 6, verterinus knionem. id enim ex Latinæ lingua usu ac pro- prietate facimus: quam illi penitus ignorantes, unionem putarunt nihil aliud esse quam unitionem. Atqui inter unionem et unitionem tantum discri- minis est, quantum iuter et In unione sive unilate nibil est nisi simplex. In uni- tione vero aliquid necessario intelligitur composi- tum ex duobus. Certe vetus interpres synodi Chal- cedonensis, perpetuo vertit unitionen, vel adunationem. ctius in Nicephoro scribitur, etc. Ego tamen mallem ita legere : etc. Id est: Sed utraque natura intellecta, aut potius exsistente in propriæ naturæ definitione atque ratione, unitionem factam esse dicimus secundum personam. Nec dubito quin Justinus imperator ita scripserit ut dixi : reprehendit enim seipsum, quod dixerat, quasi duarum in Christo naturarum differentia in intelligentia tantum consisteret, non autem re vera exstaret. [In edicto tamen in:p. Justiniani de fide, ex quo Justinus edictum suum descripsit, vulgata lectio habetur. Exstat edictum iiud in Chronico Alexandrino, pag. (31) Σύγχυσιν τῇ ἑνώσει οὐκ ἐπεισάγομεν. (32) Νοουμένης δὲ μᾶλλον καὶ ὑπαρχούσης. Re
PG 86:2799ζ Ὡς οἱ λεγόμενοι Ἀρμένιοι Πέρσαι τοῖς Χριστιανοῖς προσεχώρησαν· διόπερ ὁ πρὸς Πέρσας ἀνερράγη πόλεμος.
καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, εδημιούργησεν ἑαυτῷ, ἐξ συλλαβάς (35) ζυγομαχεῖν· ὅτι πρὸς μίαν καὶ τὴν αὐτῆς ἐν τῇ ἰδίᾳ ὑποστάσει σάρκα ὁμοούσιον ἡμῖν καὶ ὁμοιοπαθῆ κατὰ πάντα, χωρὶς ἁμαρτίας, έμψυ χωμένην ψυχῇ λογική και νοερᾷ. Ἐν αὐτῷ γὰρ ἔσχε τὴν ὑπόστασιν (53), καὶ γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ ἔστιν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς συνδοξαζόμενος τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Εννοοῦντες δὲ αὐτοῦ τὴν ἄφραστον ἔνωσιν ὀρθῶς ὁμολογοῦμεν μίαν φύσιν τοῦ Θεοῦ Λόγου σεσαρκω μένην, σαρκὶ ἐμψυχωμένη ψυχῇ λογικῇ τε καὶ νος- ρᾷ. Καὶ πάλιν ἐν θεωρίᾳ λαμβάνοντες τὴν τῶν φύσεων διαφορὰν, δύο ταύτας είναι λέγομεν, διαίρε σιν οὐδεμίαν εἰσάγοντες. Εκατέρα γὰρ φύσις ἐστὶν ἐν αὐτῷ. Οθεν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν Χριστόν, ένα Υἱόν, ἐν πρόσωπον, μίαν ὑπόστασιν, Β Θεόν τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπον. Πάντας δὲ τοὺς παρὰ ταῦτα φρονήσαντας ή φρονοῦντας ἀναθεματίζομεν, ἀλλοτρίους «κρίνοντες τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καθολικής καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας. Τῶν ὀρθῶν τοίνυν δογμάτων τῶν ἁγίων Πατέρων παραδεδομένων ἡμῖν κηρυττομένων, προτρέπομεν ὑμᾶς ἅπαντας εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν συντρέχειν, μᾶλλον δὲ καὶ παρακαλοῦμεν. Οὐ γάρ ἐκνήσαιμεν κἂν ἐν ὑπεροχῇ βασιλείας εσμέν, τοιού τοις χρήσασθαι βήματι ὑπὸ τῆς τῶν Χριστιανῶν ἁπάντων ομοφροσύνης (34) τε καὶ ἑνώσεως, ἐκ τοῦ μίαν ἁπάντων δοξολογίαν ἀναπέμπεσθαι τῷ μεγάλω Θεῷ καὶ Σωτῆρι ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ· τοῦ δὲ λοι ποῦ μηδένα προφασιζόμενον, περὶ πρόσωπα ἐν αὐτῇ, τῇ σαρκί. σύνης. ὑπὲρ της, πρόσωπα συλλαβάς, EVAGRII SCHOLASTICI gnificat, Deum Verbum, hoc est unam personam ex A tribus divinitatis personis, non homini præexsistenti pnitam esse, sed in utero Dominæ nostræ, sanctæ gloriosae Deipara ac semper virginis Mariæ, sibi ipsi ex ea condidisse in propria persona carnem nobis consubstantialem, et iisdem omnino passionibus obnoxiam, præterquam peccato : eamque anima rationali et intelligente animatam. In se enim ba- buit personam, et homo factus est, et unus idem- que est Dominus noster Jesus Christus qui una cum Patre et sancto Spiritu glorificatur. Porro ineffabilem ejus unitionem mente considerantes, recte confitemur unam naturam Dei Verbi incar- natam, carne quæ anima rationali atque intelligente animata est. Rursus vero naturarum differentiam animno considerantes, duas esse naturas asserinus, Bullam superinducentes divisionem. Utraque enim in illo inest natura. Quamobrem unum eumdem- que confitemur Christum, unum Filium, unam ·personam, unam subsistentiam, Deum simul atque hominem. Omnes vero qui aliter aut senserunt, aut sentiunt, anathematizanius, et a sancta catho- lica et apostolica Dei Ecclesia alienos judicamus. Cum igitur recta dogmata quæ a sanctis Patribus tradita sunt nobis prædicentur, hortamur vos om- `nes, ut in unam eamdemque catholicam et aposto- licam Ecclesiam conveniatis: imo potius rogamus, Neque enim piget, tametsi in regali fastigio consti- tuti simus, hujusmodi verbis uti, pro consensu et adunatione omnium Christianorum, ut una ab C VALESII ANNOTATIONES. cephoro legitur supple Quod lo modo ferri potest; neque enim Christus in carne propriam habuit subsistentiam, sed ante- quam carnem assumpsisset, propriam habebat sub- sistentiam, utpote qui secunda esset persona sa- crosanctæ Trinitatis. Si quis tamen Nicephori scri- pturam tueri voluerit, equidem non valde repu- gnabo. Aptius enim cohæret cum præcedentibus. Sensus ergo est. Filium Dei qui ab æterno pro- priam habebat subsistentiam, assumpta carne, in ea personaliter substitisse. Assentior viris doctis qui jam pridem eden- darunt etc. Quamvis Nicephorus vul- galam scripturam retinuerit. scilicet, posita est ob hæresim Nestorii, qui in Christo duas personas asserebat, alteram hominis, alteram Verbi. Vox autem adjecta est propter Eutychianos et Acephalos, qui Christum ex duabus quidem naturis constare di- cebant ante unitionem'; post unitionem vero, uni- cam in eo naturam esse dicebant. Contra vero Catholici Christum in duabus naturis adorabant. Syriale igitur ille sunt iv, et ex. Quæe licet diver- sæ sint, tamen si recte intelligantur, ad unam eamdeinque fidem ac sententiam ambæ collineant, ut subjicit Justinus. Vide Evagrium supra, in lib. 1, cap. 1. Geierum hoc edictum a Justino Juniore promulgatum est anno imperii primo, Christi vi- delicet 566, et notat Baronius : quo quidem edicto, nihil prorsus Ecclesite catholicæ contulit Justinus; sed solam orthodoxam fidem exposuisse contentus, de Nestoriano et Eutychiano dogmate disputatio- nes in posterum prohibuit, unumquemque pro ar- D - bitrio suo de his rebus sentire permittens. Ex hoe itaque edicto nullam utilitatem consecutam esse recte scribit Evagrius. Male igitur Joannes Bicla- riensis in Chronico, de Justino Juniore ita scribit; Qui Justinus anno primo regni sui ea quæ contra synodum Chalcedonensem fuerant commentata do- struxit. Symbolumque sanctorum Ecclesiæ Patrum Constantinopoli congregatorum, et in synodo Chab cedonensi laudabiliter receptum, in omni Ecclesia catholica a populo concinendum intromisit, priusquam Dominica dicatur oratio. Justino Juniori ea tribuit Biclariensis, quæ seniori Justino polius convenie- bant. - Valesius autumat, Biclariensem Justino Juniori ea tribuere, quæ Seniori potins conve niebant hic enim concilii Chalcedonensis acerri- mus defensor fuit. Verum em. card. Norisius in Dissert. de synodo quinta, cap. 9, § 2, ca Biclariensis verba referens, recte observat Justinum, cum vi- deret ob tria Capitula proscripta Africam atque Occidentales provincias dissensionibus laceratas, edictum illud fidei publicasse, in quo nullius sy- nodi mentionem faciens, quæ credenda cuique essent proposuit; sed tria Capitula non solum non nominasse, sed inter doginata adiaphora nun eran- dam esse quæstionem de tribus Capitulis visum esse inuere in fine edicti, dum ait, se illa cre- denda proposuisse, ut deinceps nemo ullo prætextu propter personas aut syllabas rixetur. Quibus Theo- dori personam, itemque scripta Theodoriti, atque Ibæ forte intellexit, nec non questionein neper- rime exortam de corpore Christi corruptibili vel incorruptibili; una enim syllaba Romani imperii antistites nobilissimos in exsilium, procul a suis sedibus, deportaverat. (Ant. Paci, ad ann. 5€8, n. 2.) (55) Εν αὐτῷ γὰρ ἔσχε τὴν ὑπόστασιν. In Ni- (4) Ὑπὸ τῆς τῶν Χριστιανων ἁπάντων ομορρο (53) Περὶ πρόσωπα ἢ συλλαβάς. Prima vox,
η Περὶ Μαρκιανοῦ στρατηγοῦ, καὶ τῆς πολιορκίας Νισίβεως.
καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, εδημιούργησεν ἑαυτῷ, ἐξ συλλαβάς (35) ζυγομαχεῖν· ὅτι πρὸς μίαν καὶ τὴν αὐτῆς ἐν τῇ ἰδίᾳ ὑποστάσει σάρκα ὁμοούσιον ἡμῖν καὶ ὁμοιοπαθῆ κατὰ πάντα, χωρὶς ἁμαρτίας, έμψυ χωμένην ψυχῇ λογική και νοερᾷ. Ἐν αὐτῷ γὰρ ἔσχε τὴν ὑπόστασιν (53), καὶ γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ ἔστιν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς συνδοξαζόμενος τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Εννοοῦντες δὲ αὐτοῦ τὴν ἄφραστον ἔνωσιν ὀρθῶς ὁμολογοῦμεν μίαν φύσιν τοῦ Θεοῦ Λόγου σεσαρκω μένην, σαρκὶ ἐμψυχωμένη ψυχῇ λογικῇ τε καὶ νος- ρᾷ. Καὶ πάλιν ἐν θεωρίᾳ λαμβάνοντες τὴν τῶν φύσεων διαφορὰν, δύο ταύτας είναι λέγομεν, διαίρε σιν οὐδεμίαν εἰσάγοντες. Εκατέρα γὰρ φύσις ἐστὶν ἐν αὐτῷ. Οθεν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν Χριστόν, ένα Υἱόν, ἐν πρόσωπον, μίαν ὑπόστασιν, Β Θεόν τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπον. Πάντας δὲ τοὺς παρὰ ταῦτα φρονήσαντας ή φρονοῦντας ἀναθεματίζομεν, ἀλλοτρίους «κρίνοντες τῆς ἁγίας τοῦ Θεοῦ καθολικής καὶ ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας. Τῶν ὀρθῶν τοίνυν δογμάτων τῶν ἁγίων Πατέρων παραδεδομένων ἡμῖν κηρυττομένων, προτρέπομεν ὑμᾶς ἅπαντας εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν συντρέχειν, μᾶλλον δὲ καὶ παρακαλοῦμεν. Οὐ γάρ ἐκνήσαιμεν κἂν ἐν ὑπεροχῇ βασιλείας εσμέν, τοιού τοις χρήσασθαι βήματι ὑπὸ τῆς τῶν Χριστιανῶν ἁπάντων ομοφροσύνης (34) τε καὶ ἑνώσεως, ἐκ τοῦ μίαν ἁπάντων δοξολογίαν ἀναπέμπεσθαι τῷ μεγάλω Θεῷ καὶ Σωτῆρι ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ· τοῦ δὲ λοι ποῦ μηδένα προφασιζόμενον, περὶ πρόσωπα ἐν αὐτῇ, τῇ σαρκί. σύνης. ὑπὲρ της, πρόσωπα συλλαβάς, EVAGRII SCHOLASTICI gnificat, Deum Verbum, hoc est unam personam ex A tribus divinitatis personis, non homini præexsistenti pnitam esse, sed in utero Dominæ nostræ, sanctæ gloriosae Deipara ac semper virginis Mariæ, sibi ipsi ex ea condidisse in propria persona carnem nobis consubstantialem, et iisdem omnino passionibus obnoxiam, præterquam peccato : eamque anima rationali et intelligente animatam. In se enim ba- buit personam, et homo factus est, et unus idem- que est Dominus noster Jesus Christus qui una cum Patre et sancto Spiritu glorificatur. Porro ineffabilem ejus unitionem mente considerantes, recte confitemur unam naturam Dei Verbi incar- natam, carne quæ anima rationali atque intelligente animata est. Rursus vero naturarum differentiam animno considerantes, duas esse naturas asserinus, Bullam superinducentes divisionem. Utraque enim in illo inest natura. Quamobrem unum eumdem- que confitemur Christum, unum Filium, unam ·personam, unam subsistentiam, Deum simul atque hominem. Omnes vero qui aliter aut senserunt, aut sentiunt, anathematizanius, et a sancta catho- lica et apostolica Dei Ecclesia alienos judicamus. Cum igitur recta dogmata quæ a sanctis Patribus tradita sunt nobis prædicentur, hortamur vos om- `nes, ut in unam eamdemque catholicam et aposto- licam Ecclesiam conveniatis: imo potius rogamus, Neque enim piget, tametsi in regali fastigio consti- tuti simus, hujusmodi verbis uti, pro consensu et adunatione omnium Christianorum, ut una ab C VALESII ANNOTATIONES. cephoro legitur supple Quod lo modo ferri potest; neque enim Christus in carne propriam habuit subsistentiam, sed ante- quam carnem assumpsisset, propriam habebat sub- sistentiam, utpote qui secunda esset persona sa- crosanctæ Trinitatis. Si quis tamen Nicephori scri- pturam tueri voluerit, equidem non valde repu- gnabo. Aptius enim cohæret cum præcedentibus. Sensus ergo est. Filium Dei qui ab æterno pro- priam habebat subsistentiam, assumpta carne, in ea personaliter substitisse. Assentior viris doctis qui jam pridem eden- darunt etc. Quamvis Nicephorus vul- galam scripturam retinuerit. scilicet, posita est ob hæresim Nestorii, qui in Christo duas personas asserebat, alteram hominis, alteram Verbi. Vox autem adjecta est propter Eutychianos et Acephalos, qui Christum ex duabus quidem naturis constare di- cebant ante unitionem'; post unitionem vero, uni- cam in eo naturam esse dicebant. Contra vero Catholici Christum in duabus naturis adorabant. Syriale igitur ille sunt iv, et ex. Quæe licet diver- sæ sint, tamen si recte intelligantur, ad unam eamdeinque fidem ac sententiam ambæ collineant, ut subjicit Justinus. Vide Evagrium supra, in lib. 1, cap. 1. Geierum hoc edictum a Justino Juniore promulgatum est anno imperii primo, Christi vi- delicet 566, et notat Baronius : quo quidem edicto, nihil prorsus Ecclesite catholicæ contulit Justinus; sed solam orthodoxam fidem exposuisse contentus, de Nestoriano et Eutychiano dogmate disputatio- nes in posterum prohibuit, unumquemque pro ar- D - bitrio suo de his rebus sentire permittens. Ex hoe itaque edicto nullam utilitatem consecutam esse recte scribit Evagrius. Male igitur Joannes Bicla- riensis in Chronico, de Justino Juniore ita scribit; Qui Justinus anno primo regni sui ea quæ contra synodum Chalcedonensem fuerant commentata do- struxit. Symbolumque sanctorum Ecclesiæ Patrum Constantinopoli congregatorum, et in synodo Chab cedonensi laudabiliter receptum, in omni Ecclesia catholica a populo concinendum intromisit, priusquam Dominica dicatur oratio. Justino Juniori ea tribuit Biclariensis, quæ seniori Justino polius convenie- bant. - Valesius autumat, Biclariensem Justino Juniori ea tribuere, quæ Seniori potins conve niebant hic enim concilii Chalcedonensis acerri- mus defensor fuit. Verum em. card. Norisius in Dissert. de synodo quinta, cap. 9, § 2, ca Biclariensis verba referens, recte observat Justinum, cum vi- deret ob tria Capitula proscripta Africam atque Occidentales provincias dissensionibus laceratas, edictum illud fidei publicasse, in quo nullius sy- nodi mentionem faciens, quæ credenda cuique essent proposuit; sed tria Capitula non solum non nominasse, sed inter doginata adiaphora nun eran- dam esse quæstionem de tribus Capitulis visum esse inuere in fine edicti, dum ait, se illa cre- denda proposuisse, ut deinceps nemo ullo prætextu propter personas aut syllabas rixetur. Quibus Theo- dori personam, itemque scripta Theodoriti, atque Ibæ forte intellexit, nec non questionein neper- rime exortam de corpore Christi corruptibili vel incorruptibili; una enim syllaba Romani imperii antistites nobilissimos in exsilium, procul a suis sedibus, deportaverat. (Ant. Paci, ad ann. 5€8, n. 2.) (55) Εν αὐτῷ γὰρ ἔσχε τὴν ὑπόστασιν. In Ni- (4) Ὑπὸ τῆς τῶν Χριστιανων ἁπάντων ομορρο (53) Περὶ πρόσωπα ἢ συλλαβάς. Prima vox,
Chapter VCaput V
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2801θ Ὡς ὁ Χοσρόης Ἀδααρμάνην στρατηγὸν κατὰ Ῥωμαίων ἐξαποστείλας πολλὰ κακὰ τούτοις διαθέντα πρὸς Νίσιβιν αὐτὸς ἀπῆλθεν.
ὀρθὴν πίστιν τε καὶ ἔννοιαν αἱ συλλαβαί φέρας: τοῦ μέχρι νῦν κρατοῦντος ἔθους τε καὶ σχήματος ἐν τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλη- σίπ, διὰ πάντων βεβαίου τε καὶ ἀκαινοτομήτου, καὶ εἰς τὴν ἑξῆς ἅπαντα μένοντος χρόνον. Τούτῳ μὲν οὖν ἅπαντες τῷ ἰδίκτῳ συγκατετίθεντο, ὀρθοδόξως ἐκπεφωνῆσθαι λέγοντες· οὐδὲν δὲ τῶν διερρωγότων ὅπως ἡνώθη, διότι ῥητῶς ἐπεσημήνατο τὸ βέβαιον καὶ ἀκαινοτόμητον ταῖς Ἐκκλησίαις πεφυλάχθαι καὶ κατὰ τὸν " ἑξῆς ἐπιῤῥέοντα χρόνον. ΚΕΦΑΛ. Ε. Περὶ τῆς ἐκβολῆς ᾿Αναστασίου ἐπισκόπου Θευν- Β πόλεως. Εκβεβλήκει δὲ καὶ Ἀναστάσιον Ἰουστῖνος τοῦ Θεουπόλεως θρόνου, ἐπεγκαλῶν οἱ τῶν τε ἱερατικῶν χρημάτων τὴν γεγενημένην δαπάνην, λέγων καὶ ἐς ἄπειρον καὶ μὴ κατὰ τὸ προσῆκον γενέσθαι· τήν τε ἐς αὐτὸν βλασφημίαν. Ερωτηθέντα γὰρ τὴν ᾿Ανα στάσιν, τί δή ποτε οὕτω χύδην τὰ ἱερατικά ρίπτει χρήματα, ἀναφανδὸν εἰπεῖν, ὡς ἂν μὴ παρὰ Ιου στίνου τῆς κοινῆς λύμης ἀφαιρεθείεν. Ελέγετο δὲ μηνίσαι Αναστασίῳ, ὅτι γε ζητοῦντι χρήματα τὴν ἐπισκοπὴν ἐγχειρισθέντι (36), οὐχ είλετο δοῦναι. Προσεφέρετο δὲ καὶ ἕτερα (57) ἅττα κατ' αὐτοῦ, ἐνίων ἐπισημήνατο. καὶ σὰ κατὰ τόν. Πεφήμιστὸ δὲ μηνίσαι τὸν Ἰουστῖνον ἐκείν νῳ, ὅτι περ ζητοῦντα χρήματα οὐ προῄρητο δοῦναι. Οτι γε ζητοῦντι χρήματα τὴν ἐπισκοπὴν ἐγχειρισθεὶς οὐχ εἴλετο δοῦναι. μηνίσαι, δὲ αὐτῷ ἔτε: Αναστάσιος ὁ ἐπίσκοπος Αντιοχείας δ μέγας καθαψάμενος ἐν τοῖς ἀντιγράφοις τῶν συνεδ τῶν Ἰωάννου τοῦ Κωνσταντινουπόλεως τοῦ χειροτο νήσαντος Ἰωάννην τὸν ᾿Αλεξανδρείας, καὶ τούτου χειροτονηθέντος, ἐξεβλήθη τῆς ἐξίας ἐπισκοπῆς κατ' αγανάκτησιν Ἰουστίνου. καὶ τοῦ χειροτονηθέντος, συν οδικών HISTORIÆ ECCLESIASTIC.E LIBER V. onuibus glorificatio tribuatur Deo optim maximo et Servatori nostro Jesu Christo, ac nemo deinceps inanem prætextum arripiens circa per- sonas aut syllabas rixetur. Si quidem syilabæ ad unam eamdemque fidem et intelligentiam perdu- cunt : eo qui hactenus in sancta catholica et apo- stolica Dei Ecclesia obtinuit more atque statu, fir- mo et inconcusso in posterum perpetuo manente. Huic edicto omnes quidem consensum suum ac- commodarunt, rectam in eo fidem ac doctrinam promulgatam esse dicentes, nullum tamen ex membris Ecclesiæ quæ discissa fuerant, ad pristi- nam rediit unitatem, propterea quod disertis verbis edixerat imperator, ut firmus atque immotus Ec- clesiarum status in posterum servaretur, sicut antea servatus fuerat. CAP. V. De Anastasii Antiochensis episcopi ejectione. Porro Justinus Anastasium quoque ex Antio- chena sede ejecit: objiciens ei tum quod sacram pecuniam in superduos ac minime necessarios usus profudisset, tum quod ipsi conviciatus esset. Nam cum interrogatus fuisset Anastasius, cur adeo pro- fuse sacram pecuniam dilapidaret, diserte respon- derat, ne a Justino, communi peste ac pernicie generis humani diriperetur. Dicebatur autem Ju stinus idcirco infensus fuisse Anastasio, quod cuin pecuniam ab eo ad episcopatum promoto po- stulavisset, Anastasius eam dare noluerat. Obi- VARIE LECTIONES, C. C. G. G. VALESII ANNOTATIONES. cum non intelligeret Nicephorus, prætermisit, ut videre est in cap. 36; sic enim hunc Evagrii locum expressit : Sed facile erat locum Evagrii emendare in hunc modum : Αtque ita legisse vi- dentur Christophorsonus et Musculus. Sic enim vertit Musculus: Dicitur autem Anastasio succen- suisse, quod cum pecuniam pro episcopatus collatione exigeret, dare illam noluerit. Vetus igitur hæc odii causa erat adversus Anastasium, priusquam Justi- nianus ad imperium pervenisset. Quare Evagrius utitur verbo quod vetustam iran alque abstrusam significat. Certe Anastasius, superstite adhuc Justiniano, Antiochensis episcopus fuerat designatus. Solebant autem potentiores aulici, et qui plurimum apud imperatorem poterant, pecu- nias a patriarchis designatis exigere, ut exemplo D Chrysaphii eunuchi probari potest, qui pecunias a Flaviano Constantinopolens episcopo flagitavit, ut supra retulit Evagrius. Quod tamen postea ve titum fuit Novellis Constitutionibus Justiniani. causam affert Theophanes in Chronico, ob quam Anastasius Sinaita ex Antiochena sede depulsus est. Sed quoniam interpretes sensum Theophanis minime assecuti sunt, verba ejus hic apponam : Tỷ id est, ut interpretor: cum in responsione sua ad synodicas epistolas re- prehendisset Joannem Constantinopolitanum, qui Joannem Alexandriæ episcopum ordinaverat, et cum qui ab illo fuerat ordina'us simul perstrinxisset, pul- sus est e suo episcopatu ob indignationem Justini. Lego igitur in Theophane que certissima est emendatio. Joannes Alexandri- nus episcopus ordinatus fuerat Constantinopoli a Joanne scholastico, anno imperii Justini, Christi vero 570, ut scribit eliam Baronius. Qui post ore dinationem suam, cum synodicas litteras ad Ana- stasium Antiochenum episcopum scripsisset ex more, Anastasius litteris illis responders, ordinə- torem ejus Joannem graviter reprehenderat : quippe qui in locum viventis Entychii contra regulas ec- clesiasticas intrusus fuisset. Simul etiam reprehen- derat eum qui ab illo ordinatus, ordinatoris sui vitium ac labem in se pertraxerat. Ea re offensus Justinus imperator, qui Joannem scholasticum di- ligebat, a quo videlicet fuerat coronatus, Anasta sium e sede sua dejecit. Interpres Latinus Theo- phanis existimavit eas synodicas litteras quibus Anastasius responderat, scriptas fuisse a Joanne episcopo Constantinopolitano: quod tamen falsum. est. Scriptæ enim erant a Joanne Alexandrino in exordio episcopatus. Itaque post vocem apponenda est subdistinctio, ut fecit Ana- stasius bibliothecarius. Ceterum hanc Anastasii depositionem Baronius refert anno Christi 573, qui est octavus imperii Justini. Malim tamen <BR Theophane eat conferre in annum quintun; aut sextum ejusdem Justini, cum paulo post ordina - tionem Joannis Alexandrini contigerit, quæ facta est anno Christi 570, ut Baronius ipse testatur. Pa- - (38) Τὴν ἐπισκοπὴν ἐγχειρισθέντι. Hæc verba G Eodem anno magnus Anastasius episcopus Antiochia, (37) Προσεφέρετο δὲ καὶ ἕτερα. Aliam certe
Chapter VICaput VI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2803ι Περὶ τῆς ἁλώσεως Ἀπαμείας, καὶ τοῦ Δάρας.
Α τὸν βασιλικόν, οίμαι, βουληθέντων θεραπεῦσαι σκο- τόν. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ως μετὰ ᾿Αναστάσιον Γρηγόριος ἐπίσκοπος γέγονε, καὶ περὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Μετ' αὐτὴν δὲ πρὸς τὸν ἱερατικὸν ἄνεισι θρόνον Γρηγόριος, οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ τὴν ποίησιν (38) ἐκ πρώτης ηλικίας τοῖς μοναδικοῖς ἐναποδυσάμενος σκάμμασιν. Οὕτω δὲ γεννικῶς καὶ καρτερικῶς ἀγω νισάμενος, ὡς τάχιστα ἐκ πρώτων ούλων πρὸς τοὺς ἀνωτάτω βαθμοὺς ἐλάσαι· ἡγήσασθαι δὲ τῆς τῶν Βυζαντίων μονῆς (39), ἔνθα τὸν ἄσκευον είλετο βίο. Κελεύσμασι δὲ Ἰουστίνου καὶ τοῦ Σινᾶ ὅρους, ἐν ᾧ μεγίστοις ἐμπέπτωκε κινδύνοις, πολιορκίαν ὑποστάς ὑπὸ τῶν Σκηνητῶν Αράβων. Εἰρηνεῦσαι δ' οὖν αὐτ τῷ ὅμως μέγιστα τῷ τόπῳ καταπραξάμενος, ἐκεῖθεν πρὸς τὴν ἀρχιερωσύνην ἐκλήθη. "Ην δὲ γνώμην καὶ ἀρετὴν ψυχῆς, πάντα ἐν πᾶσι κράτιστος (40), καὶ ἐς ὅ τι ὁρμήσειεν, ἐξεργαστικώτατος· δέει τε άτρωτος, καὶ πρὸς τὸ ὑπείκειν ἢ κατεπτηχέναι δυναστείας, ἀληπτότατος. Οὕτω δὲ μεγαλοπρεπεῖς τὰς ἐπιδόσεις τῶν χρημάτων ἐποιεῖτο, ἐλευθερίοις τε καὶ ἀφειδέσιν εἰς ἅπαντα χρώμενος, ὥστε ὅτε προΐοι, παμπληθείς αὐτῷ καὶ τῶν ειωθότων ἄτερ επηκολούθουν· καὶ ὅσοι ἔρῷεν ἢ πυνθάνοιντο προσιόντα (41), συνέρθεον· καὶ ἦν τάγε εἰς τὴν τοσαύτην ἀρχὴν, δεύτερα τῆς εἰς τὸν ἄνδρα τιμῆς (42), ἐθελουσίων τὰ πολλὰ ὁρᾷν τε ἐκ τοῦ σύνεγγυς, καὶ ἀκούειν διαλαλοῦντες ἐπιθυ μούντων. Πόλον γὰρ ἑαυτοῦ πᾶσι τοῖς ὁπωσοῦν ἐντυγχάνουσιν ἐνεργάσασθαι ἦν ἱκανώτατος· ἰδεῖν τε ἀξιάγαστος, καὶ προσφθέγξασθαι διά χαρίτων ἥδιστος, νοῆσαί τε ἐκ τοῦ παραυτίκα ὀξὺς, εἴ τις ἄλλος ἀνθρώπων, πρᾶξαι τε ἐς τὰ μάλιστα ὀξύτατος, καὶ βουλὴν ἄριστα βουλεῦσαι, καὶ κρῖναι τά τε ο!- κεῖα, τά τε τῶν ἄλλων ἱκανώτατος· ὅθεν καὶ τοσαῦτα κατεπράξατο, μηδὲν ἐς αὔριον ἀναβαλλόμενος. Κατ έπληξε δὲ, οὐ μόνον τοὺς Ῥωμαίων βασιλέας, ἅπασι χρώμενος· ὡς ἥ τε χρεία καλοίη, καὶ καιρὸς ὑπείκοι οὐχ ὕστερον (43), ἀλλὰ καὶ τοὺς Περσῶν, ὡς ἕκαστα προσφόρως δηλώσω. "Ην δὲ ἐν αὐτῷ πάντα τε ἐν πᾶσι κράτιστος. Καὶ πάντα ἐν πᾶσιν ἀκριβῆ. προϊόντα. δ:ιόντα. τερα τῆς εἰς τὸν ἄνδρα τιμῆς. τοσαύτην. κα σμικήν, οὐχ ὑστερῶν. Ιd EVAGRII SCHOLASTICI riebantur praterea eidem Anastasio alia quaedam, nonnullis imperatoris proposito ac voluntati grati- ficari studentibus. CAP. VI. Quomodo post Anastasium Gregorius episcopus factus sit, et de moribus illius. В Post Anastasium vero, ad episcopalem sedein evectus est Gregorius, cujus gloria, ut cum poetis loquar, longe lateque diffusa est. Hic ab ineunte ætate in palæstra monastica exercitatus, adeo for- titer et constanti animo decertaverat, ut brevi, in prima adhuc lanugine constitutus, ad summos gra- dus pervenerit, et monasterio Byzantiorum præ- fuerit, in quo monasticum vivendi genus primum amplexus fuerat. Postea vero Justini jussu, mona- chis etiam Sinæ montis præfectus fuit. Quod in Joco obsessus ab Arabibus quos Scenitas vocant, in gravissima incidit pericula. Nihilominus tamen cum altissimam pacem ei loco conciliasset, illinc ad pontificatum evocatus est. Fuit porro et consiiio că virtute et reliquis in rebus, ominium mortalium praestantissimus, admirabilis industriæ ad perf- cieuda ea quæ animo proposuerat, adversus me- tum invictus: nec adduci unquam poterat ut ce- deret, aut sæcularem potentiam reformidaret. In eroganda autem pecunia adeo magnificus fuit, li- Leraliter ac prolixe eam in omnes effundens, ut quoties in publicum prodibat, ingens hominum multitudo, præter eos qui comitari consueverant, eum sectaretur; et quotquot eum procedentein aut G viderant aut audierant, ipsi quoque confluerent. Et honor qui summis hujus sæculi potestatibus defertur, inferior erat honore illo qui huic viro exhibebatur, cum homines plerumque sua sponte cum videre, aut loquentem de proximo au- dire desiderarent. Erat enim ad excitandum deside- rium sui in animis eorum qui ipsum qualicunque de causa adierant, aptissimus. Quippe qui et aspe- ctu esset admirabilis, et in colloquiis ob leporem jucundissimus : ad rem confestim intelligendam acutus, si quisquam alius; et ad agendum VALESII ANNOTATIONES. siarium monasterii Byzantiorum, id est procura- turem, sive actorem. gius ad ann. Chr. 579. probat Anastasii depositio- D Chronico, pag. 206, ait Gregorium fuisse apocri- nem pertinere ad ann. 570. Cæterum tam Anastasius quam Gregorius, magnæ sanctitatis et doctrinæ præsules fuere, ut vel ex iis quæ Baronius osten- dit, manifestum sit. hunc locum interpretati sunt Musculus et Christo- phorsonus, quasi his verbis indicare voluisset Eva- grius, Gregorium Antiochensein episcopum poetica laude inclaruisse. Sed rectius Joannes Langus hrc verba ita vertit : Cujus lata ess gloria, ut poetæ verbis utar. hæc verba interpretatur hoc modo: Primum vero Byzantii monasterio præfuit. Evagrius tamen non dicit Gregorium monachum vei abbatem fuisse Byzantii, sed abbatem fuisse monasterii Byzantio- rum. Videtur autem monasterium istud fuisse in Syria, in quo Gregorius adhuc adolescens mo- nasticæ vitæ rudimenta perceperat. Theophanes in gendum hic esse Sic enim loquitur Evagrius infra in cap. hujus libri de Mauricio : Nicephorus habet Hunc locum aliter le- git Nicephorus. Nam pro voce habet longe rectius meo quidem judicio. Nice- phori verba Joannes Langus ita vertit : Et honorem mundanis dignitatibus debitum, præ viri hujus ob- servantia secundo loco habetant. videor restituisse hoc modo, est: Quippe qui uti tempus aut necessitas postularet, sem- per prasto csset. (38) Οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ τὴν ποίησιν. Pessime (39) Τῆς τῶν Βυζαντίων μονῆς. Joannes Langus (40) Πάντα ἐν πᾶσι κράτιστος. Suspicor le- (41) Πυνθάνοιντο προσιόντα. Mallem scribere (42) Καὶ ἦν τὰ γε εἰς τὴν τοσαύτην ἀρχὴν δεύ (45) Οὐχ ὕστερον. Hunc locum feliciter mihi
ια Ὡς ὁ βασιλεὺς Ἰουστῖνος φρενίτιδι νόσῳ ἑάλω, Τιβέριος δὲ τὴν φροντίδα τῶν ὅλων ἀνεδέξατο.
Α τὸν βασιλικόν, οίμαι, βουληθέντων θεραπεῦσαι σκο- τόν. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Ως μετὰ ᾿Αναστάσιον Γρηγόριος ἐπίσκοπος γέγονε, καὶ περὶ τοῦ τρόπου αὐτοῦ. Μετ' αὐτὴν δὲ πρὸς τὸν ἱερατικὸν ἄνεισι θρόνον Γρηγόριος, οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ τὴν ποίησιν (38) ἐκ πρώτης ηλικίας τοῖς μοναδικοῖς ἐναποδυσάμενος σκάμμασιν. Οὕτω δὲ γεννικῶς καὶ καρτερικῶς ἀγω νισάμενος, ὡς τάχιστα ἐκ πρώτων ούλων πρὸς τοὺς ἀνωτάτω βαθμοὺς ἐλάσαι· ἡγήσασθαι δὲ τῆς τῶν Βυζαντίων μονῆς (39), ἔνθα τὸν ἄσκευον είλετο βίο. Κελεύσμασι δὲ Ἰουστίνου καὶ τοῦ Σινᾶ ὅρους, ἐν ᾧ μεγίστοις ἐμπέπτωκε κινδύνοις, πολιορκίαν ὑποστάς ὑπὸ τῶν Σκηνητῶν Αράβων. Εἰρηνεῦσαι δ' οὖν αὐτ τῷ ὅμως μέγιστα τῷ τόπῳ καταπραξάμενος, ἐκεῖθεν πρὸς τὴν ἀρχιερωσύνην ἐκλήθη. "Ην δὲ γνώμην καὶ ἀρετὴν ψυχῆς, πάντα ἐν πᾶσι κράτιστος (40), καὶ ἐς ὅ τι ὁρμήσειεν, ἐξεργαστικώτατος· δέει τε άτρωτος, καὶ πρὸς τὸ ὑπείκειν ἢ κατεπτηχέναι δυναστείας, ἀληπτότατος. Οὕτω δὲ μεγαλοπρεπεῖς τὰς ἐπιδόσεις τῶν χρημάτων ἐποιεῖτο, ἐλευθερίοις τε καὶ ἀφειδέσιν εἰς ἅπαντα χρώμενος, ὥστε ὅτε προΐοι, παμπληθείς αὐτῷ καὶ τῶν ειωθότων ἄτερ επηκολούθουν· καὶ ὅσοι ἔρῷεν ἢ πυνθάνοιντο προσιόντα (41), συνέρθεον· καὶ ἦν τάγε εἰς τὴν τοσαύτην ἀρχὴν, δεύτερα τῆς εἰς τὸν ἄνδρα τιμῆς (42), ἐθελουσίων τὰ πολλὰ ὁρᾷν τε ἐκ τοῦ σύνεγγυς, καὶ ἀκούειν διαλαλοῦντες ἐπιθυ μούντων. Πόλον γὰρ ἑαυτοῦ πᾶσι τοῖς ὁπωσοῦν ἐντυγχάνουσιν ἐνεργάσασθαι ἦν ἱκανώτατος· ἰδεῖν τε ἀξιάγαστος, καὶ προσφθέγξασθαι διά χαρίτων ἥδιστος, νοῆσαί τε ἐκ τοῦ παραυτίκα ὀξὺς, εἴ τις ἄλλος ἀνθρώπων, πρᾶξαι τε ἐς τὰ μάλιστα ὀξύτατος, καὶ βουλὴν ἄριστα βουλεῦσαι, καὶ κρῖναι τά τε ο!- κεῖα, τά τε τῶν ἄλλων ἱκανώτατος· ὅθεν καὶ τοσαῦτα κατεπράξατο, μηδὲν ἐς αὔριον ἀναβαλλόμενος. Κατ έπληξε δὲ, οὐ μόνον τοὺς Ῥωμαίων βασιλέας, ἅπασι χρώμενος· ὡς ἥ τε χρεία καλοίη, καὶ καιρὸς ὑπείκοι οὐχ ὕστερον (43), ἀλλὰ καὶ τοὺς Περσῶν, ὡς ἕκαστα προσφόρως δηλώσω. "Ην δὲ ἐν αὐτῷ πάντα τε ἐν πᾶσι κράτιστος. Καὶ πάντα ἐν πᾶσιν ἀκριβῆ. προϊόντα. δ:ιόντα. τερα τῆς εἰς τὸν ἄνδρα τιμῆς. τοσαύτην. κα σμικήν, οὐχ ὑστερῶν. Ιd EVAGRII SCHOLASTICI riebantur praterea eidem Anastasio alia quaedam, nonnullis imperatoris proposito ac voluntati grati- ficari studentibus. CAP. VI. Quomodo post Anastasium Gregorius episcopus factus sit, et de moribus illius. В Post Anastasium vero, ad episcopalem sedein evectus est Gregorius, cujus gloria, ut cum poetis loquar, longe lateque diffusa est. Hic ab ineunte ætate in palæstra monastica exercitatus, adeo for- titer et constanti animo decertaverat, ut brevi, in prima adhuc lanugine constitutus, ad summos gra- dus pervenerit, et monasterio Byzantiorum præ- fuerit, in quo monasticum vivendi genus primum amplexus fuerat. Postea vero Justini jussu, mona- chis etiam Sinæ montis præfectus fuit. Quod in Joco obsessus ab Arabibus quos Scenitas vocant, in gravissima incidit pericula. Nihilominus tamen cum altissimam pacem ei loco conciliasset, illinc ad pontificatum evocatus est. Fuit porro et consiiio că virtute et reliquis in rebus, ominium mortalium praestantissimus, admirabilis industriæ ad perf- cieuda ea quæ animo proposuerat, adversus me- tum invictus: nec adduci unquam poterat ut ce- deret, aut sæcularem potentiam reformidaret. In eroganda autem pecunia adeo magnificus fuit, li- Leraliter ac prolixe eam in omnes effundens, ut quoties in publicum prodibat, ingens hominum multitudo, præter eos qui comitari consueverant, eum sectaretur; et quotquot eum procedentein aut G viderant aut audierant, ipsi quoque confluerent. Et honor qui summis hujus sæculi potestatibus defertur, inferior erat honore illo qui huic viro exhibebatur, cum homines plerumque sua sponte cum videre, aut loquentem de proximo au- dire desiderarent. Erat enim ad excitandum deside- rium sui in animis eorum qui ipsum qualicunque de causa adierant, aptissimus. Quippe qui et aspe- ctu esset admirabilis, et in colloquiis ob leporem jucundissimus : ad rem confestim intelligendam acutus, si quisquam alius; et ad agendum VALESII ANNOTATIONES. siarium monasterii Byzantiorum, id est procura- turem, sive actorem. gius ad ann. Chr. 579. probat Anastasii depositio- D Chronico, pag. 206, ait Gregorium fuisse apocri- nem pertinere ad ann. 570. Cæterum tam Anastasius quam Gregorius, magnæ sanctitatis et doctrinæ præsules fuere, ut vel ex iis quæ Baronius osten- dit, manifestum sit. hunc locum interpretati sunt Musculus et Christo- phorsonus, quasi his verbis indicare voluisset Eva- grius, Gregorium Antiochensein episcopum poetica laude inclaruisse. Sed rectius Joannes Langus hrc verba ita vertit : Cujus lata ess gloria, ut poetæ verbis utar. hæc verba interpretatur hoc modo: Primum vero Byzantii monasterio præfuit. Evagrius tamen non dicit Gregorium monachum vei abbatem fuisse Byzantii, sed abbatem fuisse monasterii Byzantio- rum. Videtur autem monasterium istud fuisse in Syria, in quo Gregorius adhuc adolescens mo- nasticæ vitæ rudimenta perceperat. Theophanes in gendum hic esse Sic enim loquitur Evagrius infra in cap. hujus libri de Mauricio : Nicephorus habet Hunc locum aliter le- git Nicephorus. Nam pro voce habet longe rectius meo quidem judicio. Nice- phori verba Joannes Langus ita vertit : Et honorem mundanis dignitatibus debitum, præ viri hujus ob- servantia secundo loco habetant. videor restituisse hoc modo, est: Quippe qui uti tempus aut necessitas postularet, sem- per prasto csset. (38) Οὗ κλέος εὐρὺ κατὰ τὴν ποίησιν. Pessime (39) Τῆς τῶν Βυζαντίων μονῆς. Joannes Langus (40) Πάντα ἐν πᾶσι κράτιστος. Suspicor le- (41) Πυνθάνοιντο προσιόντα. Mallem scribere (42) Καὶ ἦν τὰ γε εἰς τὴν τοσαύτην ἀρχὴν δεύ (45) Οὐχ ὕστερον. Hunc locum feliciter mihi
PG 86:2805ιβ Ὡς Τραϊανὸς διαπρεσβευσάμενος πρὸς Χοσρόην τὰ τῶν Ῥωμαίων ἐπηνώρθωσε πράγματα.
πολὺ μὲν τὸ σφοδρὸν, ἐνιαχοῦ δὲ καὶ τὸ θυμοειδές οὐκ ὀλίγον δὲ πάλιν, ἀλλὰ καὶ μάλα περιούσιον τὸ πρϊόν τε καὶ ἡμερον· ὡς ἐπ' αὐτῷ ἄριστα καταντή και τα Γρηγορίῳ τῷ Θεολόγῳ πεφιλοσοφημένα. Το αὐστηρὸν αἰδοῖ σύγκρατον· ὡς μηδὲ ἕτερον ὑπὸ τοῦ ἑτέρου καταβλάπτεσθαι, ἀλλ' ἀμφότερα δι' ἀλλήλων εὐδοκιμεῖν. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. 'Ως οι λεγόμενοι Αρμένιοι Πέρσαι τοῖς Χριστια- τοῖς προσεχώρησαν διόπερ ὁ πρὸς Πέρσας ἀνε ερράγη πόλεμος. Τούτου τὴν ἐπισκοπὴν πρῶτον ἔτος διέποντος, οἱ Β τῆς πάλαι μὲν μεγάλης Αρμενίας, ὕστερον δὲ Περσο αρμενίας επονομασθείσης, ή πρώην Ρωμαίοις κατά ήκοος ἦν, Φιλίππου δὲ τοῦ μετὰ Γορδιανόν κατα- προδόντος αὐτὴν τῷ Σαπώρῃ, ἡ μὲν κληθεῖσα μικρά Αρμενία πρὸς Ῥωμαίων ἐκρατήθη, ή δέ γε λοιπή πᾶσα πρὸς Περσῶν· τὰ Χριστιανῶν πρεσβεύοντες, ἐπεὶ παρὰ Περσῶν κακῶς ἔπασχον (44), και μάλιστα περὶ τὴν οἰκείαν νόμισιν, ἐν παραβύστῳ ἐπρεσβεύω οντο πρὸς Ἰουστῖνον, ἱκετεύοντες κατήκοοι Ρωμαίοις γενέσθαι, ὡς ἂν ἐπ᾽ ἀδείας δρῷεν τὰ ἐς Θεὸν γέρα, μηδενὸς αὐτοῖς ἐμποδὼν γινομένου. Τοῦ δὲ Ἰουστίνου προσηκαμένου ", καί τινων ἐν γράμμασιν πρὸς τοῦ βασιλέως διομολογηθέντων, ὅρκοις τε δεινοῖς (45) κατασφαλισθέντων, ἀποσφάττουσι μὲν οἱ ᾿Αρμένιοι τοὺς σφῶν ἄρχοντας (46)· προστίθενται δὲ πασσυδί τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ μεθ' ὧν προσειλήφεσαν πλησιοχώ ρων, ὁμοεθνῶν τε καὶ ἀλλοφύλων, Οὐαρδάνου προϋ χοντος παρ' αὐτοῖς γένει τε καὶ ἀξιώσει, καὶ τῇ περὶ τοὺς πολέμους εμπειρία. Επεγκαλοῦντα τοίνυν περὶ τούτων Χοσρόην, Ἰουστῖνος ἀπεπέμπετο, λέγων οι προσκαθημένου. Λόγον γὰρ οὐχ ἥκιστα ἐποιεῖτο πολὺν ὁ Καίσαρ τῶν ὀμωμοσμένων ὑπὸ Ἰουστινια νοῦ τοῦ βασιλέως τοῖς Περσαρμενίαις καὶ τοῖς μετ ταχωρήσασιν Ἰβήρων. Ομωμόκει γὰρ ὁ βασιλεύς, εις. ὑπὸ Ἰουστίνου. κλιματάρχης HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER V. • A promptissimus; ad optimum consilium eligendum, et ad judicandum, tum de suis, tum de alienis negotiis, solertissimua. Itaque tot ac tantas res perfecit, cum nihil unquam in crastinum differret. Admirationi autem fuit non Romanorum modo, verum etiam Persarum imperatoribus, cum in om- nibus negotiis ita se gereret, ut necessitas postu- labat, utque ferebat occasio, cui quidem nunquam defuit, quemadmoduin suis locis singillatim expo- nam. Erat in illo acer quidem ac vehemens impetus, atque interdum iracundia. Rursus tamen nor modica, imo potius abundans animi lenitas ac mansuetudo. Adeo ut in eum optime convenire id quod a Gregorio Theologo sapienter est dictum. Severitas verecundia temperata, sic ut neutra læ. deretur ab altera, sed ambæ sese invicem exornarent. C CAP. VII. Quomodo Persarmenii Romanis sese tradiderunt : unde bellum exortum est inter Romanos Persas. ac Hujus igitur Gregorii pontificatus anno primo, incolæ majoris Armeniæ quæ nunc Persarmenia dicitur, (hæc autem regio antea quidem Romanis paruerat; sed cum Philippus successor Gordiani eam Sapori prodidisset, minor quidem Armenia penes Romanos mansit, reliqua vero omnis penes Persas;) hujus igitur incolæ, fdem Christianam professi, cum a Persis graviter vexarentur, præ- cipue iis in rebus quæ ad religionem ipsorum per- tinebant, clam legatos ad Justinum miserunt, ro- gantes ut Romanorum ditioni subjicerentur, quo libere absque ullo impedimento, divini cultus cæ- remonias peragerent. Quam legationem cum ad- misisset Justinus, et conditiones quasdam scriptis proditas approbasset, gravique jurejurando cortir- masset, Armenii præfectos suos necarunt, et universi Romano imperio sese adjunxerunt, una cum finitimis qnos sibi sociaverant, tam ejusdem gentis, quam alienigenis, duce Vardane, qui apud ipsos genere ac dignitate et rei militaris peritia eminebat. His de rebus cum Chosroes conque. VARIAE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. causam defectionis Armeniorum refert Theophanes Byzantius apud Photium, et Joannes Biclariensis in Chronico : Armeniorum, inquit, et Iberorum gens qui a pradicatione apostolorum Christi fidem susce perant, dum a Chosroe Persarum imperatore ad culturam idolorum compellerentur, renuentes tam i¡npiam jussionem, Romanis se cum provinciis suis tradiderunt. Quæ res Romanos inter et Persas pacis fædera rupit. Verum abbas Biclariensis in eo fal- litur, quod Armeniorum defectionem retulit anno primo Justini Junioris. Pax enim inter Romanos et Persas dissoluta est anno septimo imperatoris Justini, ut scribit Theophylactus in lib. u Historia, cap. 9; et Theophanes, ejusque interpres Anasta- sius Bibliothecarius, et Cedrenus. Sed et ipse Joannes Biclariensis in ejus rei narratione a se dissentit. Subjicit enim paulo post : Anno quinto Justinus imperator Armeniam et Iberium, repulsis Persis, Romanas provincias facit. Justinus imperator fidem suam obstrinxerat, se nanquam proditurum esse Persis Armenios atque Iberos qui se Romanis dedidissent, loquitur Me- D nander Protector in excerptis legationum, pag. editionis regiæ : Quæ verba non intellexit interpres. Primo igitur emendandum est Deinde totus locus ita vertendus: Etenim Tiberius Cæsar maximi me- rito faciebat ea sacramenta, quæ ab imperatore Ju- stino præstita erant Persarmeniis et Iberis qui ad Romanos defecerant. Juraverat enim imperator omni ope se annisurum, ut terram quæ ipsos aluerat, suæ ditionis efficeret. Quod si rem illam exsequi et bellc finem imponere non posset, auctores tamen defectio- nis corumque propinquos, et generaliter eos qui Ro- manæ reipublicæ participes esse vellent, se nunquam Persis dediturum. enim seu rector Armeniæ præpositus erat a rege Persarum: quo interfecto, Persarmenii se Romanis dediderunt, ut scribit Theophylactus in lib. ii. cap. 9, et Theophanes Byzantius in Excer ptis apud Photium. Menander denique in Excerptis legationum, pag. 115. (44) Παρὰ Περσῶν κακῶς ἔπασχον. Eamdemn (45) Ορκοις τε δεινοῖς. De hoc jurejurando quo (46) Τοὺς σφῶν ἄρχοντας. Surenam scilicet. Hic
Chapter VIICaput VII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιγ Περὶ τῆς εἰς τὴν βασιλείαν ἀναρρήσεως Τιβερίου, καὶ τοῦ ἤθους αὐτοῦ.
πολὺ μὲν τὸ σφοδρὸν, ἐνιαχοῦ δὲ καὶ τὸ θυμοειδές οὐκ ὀλίγον δὲ πάλιν, ἀλλὰ καὶ μάλα περιούσιον τὸ πρϊόν τε καὶ ἡμερον· ὡς ἐπ' αὐτῷ ἄριστα καταντή και τα Γρηγορίῳ τῷ Θεολόγῳ πεφιλοσοφημένα. Το αὐστηρὸν αἰδοῖ σύγκρατον· ὡς μηδὲ ἕτερον ὑπὸ τοῦ ἑτέρου καταβλάπτεσθαι, ἀλλ' ἀμφότερα δι' ἀλλήλων εὐδοκιμεῖν. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. 'Ως οι λεγόμενοι Αρμένιοι Πέρσαι τοῖς Χριστια- τοῖς προσεχώρησαν διόπερ ὁ πρὸς Πέρσας ἀνε ερράγη πόλεμος. Τούτου τὴν ἐπισκοπὴν πρῶτον ἔτος διέποντος, οἱ Β τῆς πάλαι μὲν μεγάλης Αρμενίας, ὕστερον δὲ Περσο αρμενίας επονομασθείσης, ή πρώην Ρωμαίοις κατά ήκοος ἦν, Φιλίππου δὲ τοῦ μετὰ Γορδιανόν κατα- προδόντος αὐτὴν τῷ Σαπώρῃ, ἡ μὲν κληθεῖσα μικρά Αρμενία πρὸς Ῥωμαίων ἐκρατήθη, ή δέ γε λοιπή πᾶσα πρὸς Περσῶν· τὰ Χριστιανῶν πρεσβεύοντες, ἐπεὶ παρὰ Περσῶν κακῶς ἔπασχον (44), και μάλιστα περὶ τὴν οἰκείαν νόμισιν, ἐν παραβύστῳ ἐπρεσβεύω οντο πρὸς Ἰουστῖνον, ἱκετεύοντες κατήκοοι Ρωμαίοις γενέσθαι, ὡς ἂν ἐπ᾽ ἀδείας δρῷεν τὰ ἐς Θεὸν γέρα, μηδενὸς αὐτοῖς ἐμποδὼν γινομένου. Τοῦ δὲ Ἰουστίνου προσηκαμένου ", καί τινων ἐν γράμμασιν πρὸς τοῦ βασιλέως διομολογηθέντων, ὅρκοις τε δεινοῖς (45) κατασφαλισθέντων, ἀποσφάττουσι μὲν οἱ ᾿Αρμένιοι τοὺς σφῶν ἄρχοντας (46)· προστίθενται δὲ πασσυδί τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ μεθ' ὧν προσειλήφεσαν πλησιοχώ ρων, ὁμοεθνῶν τε καὶ ἀλλοφύλων, Οὐαρδάνου προϋ χοντος παρ' αὐτοῖς γένει τε καὶ ἀξιώσει, καὶ τῇ περὶ τοὺς πολέμους εμπειρία. Επεγκαλοῦντα τοίνυν περὶ τούτων Χοσρόην, Ἰουστῖνος ἀπεπέμπετο, λέγων οι προσκαθημένου. Λόγον γὰρ οὐχ ἥκιστα ἐποιεῖτο πολὺν ὁ Καίσαρ τῶν ὀμωμοσμένων ὑπὸ Ἰουστινια νοῦ τοῦ βασιλέως τοῖς Περσαρμενίαις καὶ τοῖς μετ ταχωρήσασιν Ἰβήρων. Ομωμόκει γὰρ ὁ βασιλεύς, εις. ὑπὸ Ἰουστίνου. κλιματάρχης HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER V. • A promptissimus; ad optimum consilium eligendum, et ad judicandum, tum de suis, tum de alienis negotiis, solertissimua. Itaque tot ac tantas res perfecit, cum nihil unquam in crastinum differret. Admirationi autem fuit non Romanorum modo, verum etiam Persarum imperatoribus, cum in om- nibus negotiis ita se gereret, ut necessitas postu- labat, utque ferebat occasio, cui quidem nunquam defuit, quemadmoduin suis locis singillatim expo- nam. Erat in illo acer quidem ac vehemens impetus, atque interdum iracundia. Rursus tamen nor modica, imo potius abundans animi lenitas ac mansuetudo. Adeo ut in eum optime convenire id quod a Gregorio Theologo sapienter est dictum. Severitas verecundia temperata, sic ut neutra læ. deretur ab altera, sed ambæ sese invicem exornarent. C CAP. VII. Quomodo Persarmenii Romanis sese tradiderunt : unde bellum exortum est inter Romanos Persas. ac Hujus igitur Gregorii pontificatus anno primo, incolæ majoris Armeniæ quæ nunc Persarmenia dicitur, (hæc autem regio antea quidem Romanis paruerat; sed cum Philippus successor Gordiani eam Sapori prodidisset, minor quidem Armenia penes Romanos mansit, reliqua vero omnis penes Persas;) hujus igitur incolæ, fdem Christianam professi, cum a Persis graviter vexarentur, præ- cipue iis in rebus quæ ad religionem ipsorum per- tinebant, clam legatos ad Justinum miserunt, ro- gantes ut Romanorum ditioni subjicerentur, quo libere absque ullo impedimento, divini cultus cæ- remonias peragerent. Quam legationem cum ad- misisset Justinus, et conditiones quasdam scriptis proditas approbasset, gravique jurejurando cortir- masset, Armenii præfectos suos necarunt, et universi Romano imperio sese adjunxerunt, una cum finitimis qnos sibi sociaverant, tam ejusdem gentis, quam alienigenis, duce Vardane, qui apud ipsos genere ac dignitate et rei militaris peritia eminebat. His de rebus cum Chosroes conque. VARIAE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. causam defectionis Armeniorum refert Theophanes Byzantius apud Photium, et Joannes Biclariensis in Chronico : Armeniorum, inquit, et Iberorum gens qui a pradicatione apostolorum Christi fidem susce perant, dum a Chosroe Persarum imperatore ad culturam idolorum compellerentur, renuentes tam i¡npiam jussionem, Romanis se cum provinciis suis tradiderunt. Quæ res Romanos inter et Persas pacis fædera rupit. Verum abbas Biclariensis in eo fal- litur, quod Armeniorum defectionem retulit anno primo Justini Junioris. Pax enim inter Romanos et Persas dissoluta est anno septimo imperatoris Justini, ut scribit Theophylactus in lib. u Historia, cap. 9; et Theophanes, ejusque interpres Anasta- sius Bibliothecarius, et Cedrenus. Sed et ipse Joannes Biclariensis in ejus rei narratione a se dissentit. Subjicit enim paulo post : Anno quinto Justinus imperator Armeniam et Iberium, repulsis Persis, Romanas provincias facit. Justinus imperator fidem suam obstrinxerat, se nanquam proditurum esse Persis Armenios atque Iberos qui se Romanis dedidissent, loquitur Me- D nander Protector in excerptis legationum, pag. editionis regiæ : Quæ verba non intellexit interpres. Primo igitur emendandum est Deinde totus locus ita vertendus: Etenim Tiberius Cæsar maximi me- rito faciebat ea sacramenta, quæ ab imperatore Ju- stino præstita erant Persarmeniis et Iberis qui ad Romanos defecerant. Juraverat enim imperator omni ope se annisurum, ut terram quæ ipsos aluerat, suæ ditionis efficeret. Quod si rem illam exsequi et bellc finem imponere non posset, auctores tamen defectio- nis corumque propinquos, et generaliter eos qui Ro- manæ reipublicæ participes esse vellent, se nunquam Persis dediturum. enim seu rector Armeniæ præpositus erat a rege Persarum: quo interfecto, Persarmenii se Romanis dediderunt, ut scribit Theophylactus in lib. ii. cap. 9, et Theophanes Byzantius in Excer ptis apud Photium. Menander denique in Excerptis legationum, pag. 115. (44) Παρὰ Περσῶν κακῶς ἔπασχον. Eamdemn (45) Ορκοις τε δεινοῖς. De hoc jurejurando quo (46) Τοὺς σφῶν ἄρχοντας. Surenam scilicet. Hic
Chapter VIII · Chapter IXCaput VIII · Caput IX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2807ιδ Ὡς ὁ βασιλεὺς Τιβέριος στρατὸν πολὺν ἀγείρας κατὰ Χοσρόου καὶ στρατηγὸν Ἰουστινιανὸν ἐξαποστείλας, τοῦτον ἐκ τῆς Ῥωμαίων γῆς ἀπήλασεν.
Χριστιανοὺς ἀπορρίψαι, ἐν καιρῷ πολέμου Χρι στιανοῖς προσρυέντας. Καὶ ταῦτα μὲν ἀπεκρίνατο· οὐ μὴν ἐς πόλεμον παρεσκευάζετο· ἀλλὰ τῇ συνήθει τρυφῇ ἐνεδέδετο, πάντα δεύτερα τῶν οἰκείων ἡδονῶν τιθέμενος. πεπεράσθαι τὰ τῆς εἰρήνης (ε), καὶ μὴ οἷόν τε είναι Εt κατειλήφει. ΚΕΦΑΛ. Η. Περὶ Μαρκιανοῦ στρατηγοῦ, καὶ πολιορκίας Νισι βεως. Στρατηγὸν δὲ τῶν ἐῴων εκπέμπει Μαρκιανόν (47) συγγενῆ αὐτῷ καθεστώτα, οὔτε στρατείαν ἀξιό μαχον δούς, οὔτε τὴν ἄλλην τὴν ἐς τὸν πόλεμον παρασκευήν. ὓς ἐπὶ προύπτῳ κινδύνῳ καὶ ἐπ' ἀνα- τροπῇ τῶν ὅλων, την μέσην κατηλείφει τῶν πο ταμῶν, ὀλίγους κομιδή στρατιώτας, καὶ τούτους ἀνόπλους ἐπισυρόμενος, ἔχων και τινας σκαπανέας καὶ μοηλάτας (48) ἐκ τῶν συντελῶν ἀφῃρημένους(49). Συμπλέκεται μὲν οὖν ὀλίγα προς Πέρσας περὶ τὴν Νίτισιν, ούπω οὐδὲ τῶν Περσῶν παρεσκευασμένων. Καὶ τὸ πλέον ἐσχηκώς παρακάθηται τὴν πόλιν, οὐκ ἀξιωσάντων τῶν Περσῶν ἀποκλείσαι τὰς πύλας, έν υβριζόντων δὲ καὶ μάλα αἰσχρῶς ἐς τὸ Ῥωμαίων στράτευμα. Τεράστια δὲ πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα ὡρᾶτε, τὰ ἐσόμενα δυσχερή μηνύοντα. Καὶ βοῦν δὲ ἀρτι γενῆ ἐθεασάμεθα καταρχὰς τοῦ πολέμου, ᾧ δύο χε φαλαὶ ἐκ τοῦ αὐχένος ἐπῃώρηντο. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Ως ὁ Χοσρόης Αδααρμάνην στρατηγών κατά Ρωμαίων ἐξαποστείλας, πολλὰ κακὰ τούτοις διαθέντα, πρὸς Νίσιβιν αὐτὸς ἀπῆλθεν. Ὁ δὲ Χοσρόης, ἐπεὶ αὐτάρκως αὐτῷ τὰ ἐς τὸν πό λεμον ἐξηντρέπιστο, Αδααρμάνην μὲν διαπορεύσας μέχρι τινὸς, καὶ τὸν Εὐφράτην ἀνὰ τὴν σφετέραν Πρὸς δὲ σκαπανεῖς καὶ ῥαφεῖς καὶ βοηλάτας: τελεῖν. EVAGRI SCHOLASTICI stus esset, Justinus legatos ejus cum hoc responso A dimisit, terminatam esse pacem quæ inter ipsos facta fuerat, nec fieri posse ut Christiani Christia- nos belli tempore ad se confugientes rejicerent. Et hæc quidem respondit Justinus. Nec tamen se ad bellum gerendum paravit: sed consuetis deliciis immersus, 'ibidinibus suis cuncta postponenda esse ducebat, CAP. VIII. De Marciano magistro militum, et de Nisibis obsi- dione. Porro magistrum Orientalis militiæ misit Mar- cianum quemdam, genere sibi conjunctum, nec justum exercitum, nec reliquum belli apparatum ei sufficientem tradens. Hic ad manifestissimum discrimen et ad subversionem omnium rerum in Me- sopotamiam venit, perpaucos milites, eosque iner- mes secum trahens. Habebat etiam fossores quos- dam ac bubulcos, quos provincialibus eripuerat. Levi itaque prælio circa Nisibim conserto, cum ipsi etiam Persæ nondum ad bellum satis instructi essent, superior evasit: statimque urbem obsidione cinxit : Persis interim ne portas quidem occludere dignantibus, sed cum summo dedecore et contume- lia illudentibus exercitui Romano. alia quidem multa tunė visa sunt prodigia, quibus mala quæ eventura erant indicabantur. Nos tamen initio belli, vitulum vidimus recens natum, ex cujus cervice capita duo prominebant. CAP. IX. Quomodo Chosroes, cum Adaarmanem ducem con- tra Romanos misisset, qui illos magnis cladibus affecit : ipse Nisibim perrexit. Chosroes vero, posteaquam omnia quæ ad bel- lum erant necessaria abunde præparasset, ad cer· tam usque locum progressus, Euphrate in regione C. C. B C VARIE. LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. nes in Chronico, cjusque interpres Anastasius Bi- bliothecarius. Sed Theophanes Bysantius, cujus Excerpta leguntur in Bibliotheca Photii, Marcianum eu vocat, Justini imperatoris pov, id est consobrinum; et a Justino magistrum militum in Orientem missum esse dicit anno imperii ejus active. codice Florentino et Telleriano emendavi Borhá 12;, quemadmodum etiam legit Nicephorus. Verum Nicephorus vocem hoc loco interscrit. Sic enim habet : ld est, ut vertit Langus, fcssores, sartores, et boum actores. Quam vocem Nicephorus legisse vi- detur in suo codice. Neque enim video unde illa:n laurire potuerit Porro sartorum usus fuit in ca- D stris, ad vestem militarem sarciendam, aut ad pelles tabernaculorum consuendas. hunc locum verterunt interpretes. Nain Musculus quidem ita vertit: Et fossores quosdam ac bubulcos ex municipiis acceptos secum habent. Christophorso- nus vero sic interpretatur : Inter quos habuit fos- sores et bubulcos ex numero vectigalium exemplos. Ignorarunt scilicet quid significaret vocal uium Usus est ea voce Evagrius supra in lilire .ll, cap. 42, ad quem locum observavi, eo vocabulo significari provinciales tributarios qui etiam col- latores dicuntur in codice. Ab iis igitur fossores st bubulcos, et sartores per vim abstraxerat Marti- nus magister militum, ut eorum opera in exercito suo uteretur ; neque enim in numero militum eos habuit, ut sensisse videtur Christophorsouus VARIORUM. Persarmeuiorum a Chosroe defectionem, dum a cuituram idolorum compellerentur, docent picta ammo Chr. 561, Justinianum inter ac Cho- sroem conventa, in quibus nominatim de reli- gione Christiana non violanda cautumn fuerat, ut Pagius eo anno os'endit,. n. 9. etc. juxta qnem legatio hæc Chosrois ad Justinum peracta est anno 571. (47) Μαρκιανόν. Hunc Martinum vocat Theopha- (48) Σκαπανέας καὶ βοηλατίας. Ex manuscripto (49) Ἐκ τῶν συντελῶν ἀρρημένους. Male (8) Πεπεράσθαι τὰ τῆς εἰρήνης. Justam fuisse
ιε Ὅτι Χοσρόης δυσθυμήσας διὰ τὴν ἧτταν ἐτελεύτησεν, ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ Ὁρμίσδης τῆς τῶν Περσῶν ἀρχῆς ἀντελάβετο.
Χριστιανοὺς ἀπορρίψαι, ἐν καιρῷ πολέμου Χρι στιανοῖς προσρυέντας. Καὶ ταῦτα μὲν ἀπεκρίνατο· οὐ μὴν ἐς πόλεμον παρεσκευάζετο· ἀλλὰ τῇ συνήθει τρυφῇ ἐνεδέδετο, πάντα δεύτερα τῶν οἰκείων ἡδονῶν τιθέμενος. πεπεράσθαι τὰ τῆς εἰρήνης (ε), καὶ μὴ οἷόν τε είναι Εt κατειλήφει. ΚΕΦΑΛ. Η. Περὶ Μαρκιανοῦ στρατηγοῦ, καὶ πολιορκίας Νισι βεως. Στρατηγὸν δὲ τῶν ἐῴων εκπέμπει Μαρκιανόν (47) συγγενῆ αὐτῷ καθεστώτα, οὔτε στρατείαν ἀξιό μαχον δούς, οὔτε τὴν ἄλλην τὴν ἐς τὸν πόλεμον παρασκευήν. ὓς ἐπὶ προύπτῳ κινδύνῳ καὶ ἐπ' ἀνα- τροπῇ τῶν ὅλων, την μέσην κατηλείφει τῶν πο ταμῶν, ὀλίγους κομιδή στρατιώτας, καὶ τούτους ἀνόπλους ἐπισυρόμενος, ἔχων και τινας σκαπανέας καὶ μοηλάτας (48) ἐκ τῶν συντελῶν ἀφῃρημένους(49). Συμπλέκεται μὲν οὖν ὀλίγα προς Πέρσας περὶ τὴν Νίτισιν, ούπω οὐδὲ τῶν Περσῶν παρεσκευασμένων. Καὶ τὸ πλέον ἐσχηκώς παρακάθηται τὴν πόλιν, οὐκ ἀξιωσάντων τῶν Περσῶν ἀποκλείσαι τὰς πύλας, έν υβριζόντων δὲ καὶ μάλα αἰσχρῶς ἐς τὸ Ῥωμαίων στράτευμα. Τεράστια δὲ πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα ὡρᾶτε, τὰ ἐσόμενα δυσχερή μηνύοντα. Καὶ βοῦν δὲ ἀρτι γενῆ ἐθεασάμεθα καταρχὰς τοῦ πολέμου, ᾧ δύο χε φαλαὶ ἐκ τοῦ αὐχένος ἐπῃώρηντο. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Ως ὁ Χοσρόης Αδααρμάνην στρατηγών κατά Ρωμαίων ἐξαποστείλας, πολλὰ κακὰ τούτοις διαθέντα, πρὸς Νίσιβιν αὐτὸς ἀπῆλθεν. Ὁ δὲ Χοσρόης, ἐπεὶ αὐτάρκως αὐτῷ τὰ ἐς τὸν πό λεμον ἐξηντρέπιστο, Αδααρμάνην μὲν διαπορεύσας μέχρι τινὸς, καὶ τὸν Εὐφράτην ἀνὰ τὴν σφετέραν Πρὸς δὲ σκαπανεῖς καὶ ῥαφεῖς καὶ βοηλάτας: τελεῖν. EVAGRI SCHOLASTICI stus esset, Justinus legatos ejus cum hoc responso A dimisit, terminatam esse pacem quæ inter ipsos facta fuerat, nec fieri posse ut Christiani Christia- nos belli tempore ad se confugientes rejicerent. Et hæc quidem respondit Justinus. Nec tamen se ad bellum gerendum paravit: sed consuetis deliciis immersus, 'ibidinibus suis cuncta postponenda esse ducebat, CAP. VIII. De Marciano magistro militum, et de Nisibis obsi- dione. Porro magistrum Orientalis militiæ misit Mar- cianum quemdam, genere sibi conjunctum, nec justum exercitum, nec reliquum belli apparatum ei sufficientem tradens. Hic ad manifestissimum discrimen et ad subversionem omnium rerum in Me- sopotamiam venit, perpaucos milites, eosque iner- mes secum trahens. Habebat etiam fossores quos- dam ac bubulcos, quos provincialibus eripuerat. Levi itaque prælio circa Nisibim conserto, cum ipsi etiam Persæ nondum ad bellum satis instructi essent, superior evasit: statimque urbem obsidione cinxit : Persis interim ne portas quidem occludere dignantibus, sed cum summo dedecore et contume- lia illudentibus exercitui Romano. alia quidem multa tunė visa sunt prodigia, quibus mala quæ eventura erant indicabantur. Nos tamen initio belli, vitulum vidimus recens natum, ex cujus cervice capita duo prominebant. CAP. IX. Quomodo Chosroes, cum Adaarmanem ducem con- tra Romanos misisset, qui illos magnis cladibus affecit : ipse Nisibim perrexit. Chosroes vero, posteaquam omnia quæ ad bel- lum erant necessaria abunde præparasset, ad cer· tam usque locum progressus, Euphrate in regione C. C. B C VARIE. LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. nes in Chronico, cjusque interpres Anastasius Bi- bliothecarius. Sed Theophanes Bysantius, cujus Excerpta leguntur in Bibliotheca Photii, Marcianum eu vocat, Justini imperatoris pov, id est consobrinum; et a Justino magistrum militum in Orientem missum esse dicit anno imperii ejus active. codice Florentino et Telleriano emendavi Borhá 12;, quemadmodum etiam legit Nicephorus. Verum Nicephorus vocem hoc loco interscrit. Sic enim habet : ld est, ut vertit Langus, fcssores, sartores, et boum actores. Quam vocem Nicephorus legisse vi- detur in suo codice. Neque enim video unde illa:n laurire potuerit Porro sartorum usus fuit in ca- D stris, ad vestem militarem sarciendam, aut ad pelles tabernaculorum consuendas. hunc locum verterunt interpretes. Nain Musculus quidem ita vertit: Et fossores quosdam ac bubulcos ex municipiis acceptos secum habent. Christophorso- nus vero sic interpretatur : Inter quos habuit fos- sores et bubulcos ex numero vectigalium exemplos. Ignorarunt scilicet quid significaret vocal uium Usus est ea voce Evagrius supra in lilire .ll, cap. 42, ad quem locum observavi, eo vocabulo significari provinciales tributarios qui etiam col- latores dicuntur in codice. Ab iis igitur fossores st bubulcos, et sartores per vim abstraxerat Marti- nus magister militum, ut eorum opera in exercito suo uteretur ; neque enim in numero militum eos habuit, ut sensisse videtur Christophorsouus VARIORUM. Persarmeuiorum a Chosroe defectionem, dum a cuituram idolorum compellerentur, docent picta ammo Chr. 561, Justinianum inter ac Cho- sroem conventa, in quibus nominatim de reli- gione Christiana non violanda cautumn fuerat, ut Pagius eo anno os'endit,. n. 9. etc. juxta qnem legatio hæc Chosrois ad Justinum peracta est anno 571. (47) Μαρκιανόν. Hunc Martinum vocat Theopha- (48) Σκαπανέας καὶ βοηλατίας. Ex manuscripto (49) Ἐκ τῶν συντελῶν ἀρρημένους. Male (8) Πεπεράσθαι τὰ τῆς εἰρήνης. Justam fuisse
PG 86:2809ιϛ Τίνες ἐπίσκοποι τὸ τηνικαῦτα τῶν μεγάλων ἦσαν παροικιῶν.
γῆν διαβιβάσας, ἐς τὴν Ῥωμαίων ἐπικράτειαν ἠφίει διὰ τοῦ καλουμένου Κιρκησίου. Τὸ δὲ Κιρκήσιόν (4) ἐστι πόλισμα Ῥωμαίοις ἐπικαιρότατον, πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖς τοῦ πολιτεύματος κείμενον· ὅπερ ὀχυρὸν οὐ μόνα τὰ τείχη ποιεῖ, ἐς ἄπειρον ὕψος επαιρό μενα· ἀλλὰ καὶ Εὐφράτης καὶ ᾿Αβόρας οἱ ποταμοὶ κυκλοῦντες, καὶ ὥσπερ ἀπονησοῦντες τὴν πόλιν. Αὐτὸς δὲ σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν τὴν Τίγρητα διαβὰς ποταμὸν, ἐπὶ Νισίβεως τὴν ἔλασιν ἐποεῖτο. Ταῦτα δὲ γινόμενα, μέχρι πολλοῦ τοὺς Ῥωμαίους ελάνθανεν ὥστε Ἰουστῖνον φήμῃ πειθόμενον, λεγούσῃ Χοσρόην ἡ τεθνάναι, ἢ πρὸς αὐτὰς τελευταίας αναπνοὰς εἶναι, ἀσχάλειν ἐπὶ τῇ δῆθεν βραδυτήτι τῆς πολιορκίας τῆς Νισίβεως, πέμψαι τε τοὺς ἐπείξοντας τὸν Μαρ- κιανὸν, καὶ τὰς κλεῖς τῶν πυλῶν ὡς τάχιστα οι σοντας. Ως δὲ οὐδαμῶς τὸ πρᾶγμα προῄει, ἀλλὰ καὶ πολλὴν ὠφελς τὴν αἰσχύνην, τὰ ἀμήχανα ζητῶν ἐπὶ τοιαύτῃ καὶ τοσαύτῃ πόλει καὶ οὕτως ἐξουθενημένῳ στρατῷ, ἀγγέλλεται πρῶτον Γρηγορίῳ τῷ Θεουπό λεως ἐπισκόπῳ. Ο γὰρ τῆς Νισίβεως ἐπίσκοπος, φίλος ἐς τὰ μάλιστα Γρηγορίῳ καταστάς, μεγάλοις δώροις παρ' αὐτοῦ δεξιωθεὶς, ἄλλως τε δὲ καὶ δυς- χεραίνων τὴν Περσῶν παροινίαν τὴν ἐς Χριστιανοὺς γιγνομένην, ἣν διὰ παντὸς παρ' αὐτῶν ἐπεπόνθεσαν, καὶ Ῥωμαίων κατήκοον τὴν οἰκείαν πόλιν ἱμειρό μενος εἶναι, πάντων τῶν ἐν τῇ ὑπερορία γιγνομένων τὴν γνῶσιν Γρηγορίῳ παρείχετο, άπαντα κατά και ν παριστάς· ἅπερ παραυτίκα ἐπὶ Ἰουστῖνον ἀνέφερε, τὴν ἔφοδον τοῦ Χοσρόου τὴν ταχίστην μηνύων. Ὁ δὲ, περὶ τὰς συνήθεις ἡδονὰς ἐγκαλινδούμενος, ταῖς μὲν γεγραμμένοις προσεῖχεν οὐδέν· οὔτε δὲ πιστεύειν ἤθελεν, οἰόμενο; ὅπερ ἐβούλετο. Επεται γὰρ τοῖς ἐκδεδιῃτημένοις τῶν ἀνθρώπων, τό τε ἀγενές (50) καὶ θρασὺ πρὸς τὰς ἐκβάσεις· τὸ δὲ ἄπιστον εἴ τι τύχοιεν ἀντικρύ τῶν θελήσεων αὐτῶν φερόμενον. Γράφει μὲν οὖν αὐτῷ, ταῦτα τέλεον ἀποδιοπομπού - μενος, ὡς οὐκ ἀληθῆ παντάπασιν ὄντα· εἰ δέ γε καὶ ἀληθῆ, ὡς οὐ φθησομένων Περσῶν τὴν πολιορκίαν· εἰ δὲ καὶ φθαίεν, κακῶς ἀπαλλαξάντων. Εκπέμπει δὲ Ακάκιον, ἀτάσθαλόν τινα καὶ ὑβριστὴν παρὰ Μαρ- κιανὸν, ἐγκελευσάμενος καὶ εἰ θάτερον τοῖν ποδοῖν ὁ Μαρκιανός φθαίη τῇ πόλει πέμψας, παραλῦσαι γε αὐτὸν τῆς ἀρχῆς. Ο καὶ πέπραχιν ἀκριβῶς, οὐ πρὸς τὸ συνεῖσον τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύμασι διακο- νησάμενος. Γενόμενος γὰρ πρὸς τὸ στρατόπεδον, Μαρκιανὸν μὲν ἐν τῇ ὑπερορίᾳ παύει τῆς ἀρχῆς, οὐδὲν τῷ στρατῷ διαγγείλας. Οἱ δὲ λοχαγοὶ καὶ ταξι ἀρχαι, ὡς διανυκτερεύσαντες ἐξέμαθον παυθῆναι τὸν στρατηγών, πρήσω μὲν οὐ παρῄεσαν τὸ πλῆ 6ος (551)· υποχωρήσαντες δὲ φεύγουσι σποράδες, τὴν ' ἀσχάλειν. ἀσχαλο λειν, παρήεσαν ἐς τὸ πλῆθος. (ε) Κιρκήσιον. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER V. B . A sua trajecto, Adaarmaaem quidem in Romanorura C fines per Circesium emisit. Est autem Circesium oppidum commodissimum Romanis, in extremis imperii finibus situm. Quod non muri solum in summam altitudinem erecti, verum etiam Euphra- tes et Abora fluvii munitissimum reddunt, totam urbem undique cingentes, ac veluti insulam effl- cientes. Ipse vero cum copiis suis Tigrim fluvium transgressus, Nisibim contendit. Hæc dum ferent, diu tamen Romanos latuerunt, adeo ut Justinus famæ nimium credens, quæ Chosroem aut jam mortuum esse, aut certe extremum spiritum ducere nuntiabat, ægre ferret quod obsidio Nisibis randiu protraheretur : et quosdam mitteret qui Marcia- num urgerent, et qui claves portarum ad se confe- stim afferrent. Sed cum res nullatenus procederot, imo potius maximum ipse dedecus ac probrum feferret, quippe qui ea quæ fieri non poterant ten- taret adversus tantam urbem cum exercitu tam vili atque abjecto; nuntius primum perlatus est ad Gregorium episcopum Antiochiae. Nam cum ept- scopus Nisibi ei esset amicissimus, utpote qui ma- ximis muneribus ab illo affectus fuisset, et alioqui contumeliamı Persarum erga Christianos, quam perpetuo passi fuerant Christiani, molesto animo ferret, cuperetque, urbs ut sua in ditionem Roma- norum veniret: quæcunque in hostico fiebant, ad Gregorii notitiam perferenda curabat, cuncta suo tempore significans. - Quæ quidem Gregorius conti- nuo retulit ad Justinum, celerrimam Chosrois ir- ruptionem nuntians. At Justinus, cum in consuetis voluptatibus assidue volutaretur, Gregorii litteras despexit, neque iis fdem habere voluit, id tantum sibi persuadens quod ipse cupiebat. Etenim ho- minibus dissolutis usu venire solet, ut et ignavi sint, et præfidenti animo adversus rerum eventus : et si quid contra voluntatem ipsorum acciderit, minime credant. Scripsit igitur Gregorio, ea quæ ab illo nuntiata fuerant, penitus rejiciens ac repu- dians tanquam falsa : aut si vera essent, Persas tamen expugnationem urbis haudquaquain præven- turos esse vel si eam prævenissent, gravi clade accepta inde abscessuros. Simul Acacium quem- dam, hominem sceleratum et contumeliosuın, ad Marcianum mittit, dans ci in mandatis, ut etiamsi Marcianus alterum jam pedem in civitatem intulis- set, ei nihilominus potestatem abrogaret. Quod quidem ille sedulo perfecit, non ex reipublicæ uti- litate obsecutus imperatoris mandato. Nam cum að castra Romanorum venisset, Marcianum in hostico VALESH ANNOTATIONES. vt per duplex v. Sic paulo ante, ubi legitur i!ein Nicephorus scriptum habet quod est usitatius. Potest lainen id verbum D efferri cuin simplici 2, ut docet Hesychius. Atque ita legisse videtur Musculus. Sic enim vertit: Exercitui porro adies: VARIORUM. Οppidum Mesopotamize a Diocle- tiano conditum, et à Justiniano restauratum: Cir- ceium Capitolino, Circusium Ammiano, Constan- tina quibusdam; sedet ad Euphratem fluvium, ubi recipit Chaboram, infra Tapsacum e regione Araο bia deserte; in co inest Tumulus Gordiani irspa (BAUDRAND.) (50) Τό τε αγενές. In Nicephoro scribitur άγεν- (1) Οι παρήεσαν τὸ πλῆθος. Scribendum puto
ιζ Περὶ τοῦ γεγονότος ἐπὶ Τιβερίου ἐν Ἀντιοχείᾳ σεισμοῦ.
γῆν διαβιβάσας, ἐς τὴν Ῥωμαίων ἐπικράτειαν ἠφίει διὰ τοῦ καλουμένου Κιρκησίου. Τὸ δὲ Κιρκήσιόν (4) ἐστι πόλισμα Ῥωμαίοις ἐπικαιρότατον, πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖς τοῦ πολιτεύματος κείμενον· ὅπερ ὀχυρὸν οὐ μόνα τὰ τείχη ποιεῖ, ἐς ἄπειρον ὕψος επαιρό μενα· ἀλλὰ καὶ Εὐφράτης καὶ ᾿Αβόρας οἱ ποταμοὶ κυκλοῦντες, καὶ ὥσπερ ἀπονησοῦντες τὴν πόλιν. Αὐτὸς δὲ σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν τὴν Τίγρητα διαβὰς ποταμὸν, ἐπὶ Νισίβεως τὴν ἔλασιν ἐποεῖτο. Ταῦτα δὲ γινόμενα, μέχρι πολλοῦ τοὺς Ῥωμαίους ελάνθανεν ὥστε Ἰουστῖνον φήμῃ πειθόμενον, λεγούσῃ Χοσρόην ἡ τεθνάναι, ἢ πρὸς αὐτὰς τελευταίας αναπνοὰς εἶναι, ἀσχάλειν ἐπὶ τῇ δῆθεν βραδυτήτι τῆς πολιορκίας τῆς Νισίβεως, πέμψαι τε τοὺς ἐπείξοντας τὸν Μαρ- κιανὸν, καὶ τὰς κλεῖς τῶν πυλῶν ὡς τάχιστα οι σοντας. Ως δὲ οὐδαμῶς τὸ πρᾶγμα προῄει, ἀλλὰ καὶ πολλὴν ὠφελς τὴν αἰσχύνην, τὰ ἀμήχανα ζητῶν ἐπὶ τοιαύτῃ καὶ τοσαύτῃ πόλει καὶ οὕτως ἐξουθενημένῳ στρατῷ, ἀγγέλλεται πρῶτον Γρηγορίῳ τῷ Θεουπό λεως ἐπισκόπῳ. Ο γὰρ τῆς Νισίβεως ἐπίσκοπος, φίλος ἐς τὰ μάλιστα Γρηγορίῳ καταστάς, μεγάλοις δώροις παρ' αὐτοῦ δεξιωθεὶς, ἄλλως τε δὲ καὶ δυς- χεραίνων τὴν Περσῶν παροινίαν τὴν ἐς Χριστιανοὺς γιγνομένην, ἣν διὰ παντὸς παρ' αὐτῶν ἐπεπόνθεσαν, καὶ Ῥωμαίων κατήκοον τὴν οἰκείαν πόλιν ἱμειρό μενος εἶναι, πάντων τῶν ἐν τῇ ὑπερορία γιγνομένων τὴν γνῶσιν Γρηγορίῳ παρείχετο, άπαντα κατά και ν παριστάς· ἅπερ παραυτίκα ἐπὶ Ἰουστῖνον ἀνέφερε, τὴν ἔφοδον τοῦ Χοσρόου τὴν ταχίστην μηνύων. Ὁ δὲ, περὶ τὰς συνήθεις ἡδονὰς ἐγκαλινδούμενος, ταῖς μὲν γεγραμμένοις προσεῖχεν οὐδέν· οὔτε δὲ πιστεύειν ἤθελεν, οἰόμενο; ὅπερ ἐβούλετο. Επεται γὰρ τοῖς ἐκδεδιῃτημένοις τῶν ἀνθρώπων, τό τε ἀγενές (50) καὶ θρασὺ πρὸς τὰς ἐκβάσεις· τὸ δὲ ἄπιστον εἴ τι τύχοιεν ἀντικρύ τῶν θελήσεων αὐτῶν φερόμενον. Γράφει μὲν οὖν αὐτῷ, ταῦτα τέλεον ἀποδιοπομπού - μενος, ὡς οὐκ ἀληθῆ παντάπασιν ὄντα· εἰ δέ γε καὶ ἀληθῆ, ὡς οὐ φθησομένων Περσῶν τὴν πολιορκίαν· εἰ δὲ καὶ φθαίεν, κακῶς ἀπαλλαξάντων. Εκπέμπει δὲ Ακάκιον, ἀτάσθαλόν τινα καὶ ὑβριστὴν παρὰ Μαρ- κιανὸν, ἐγκελευσάμενος καὶ εἰ θάτερον τοῖν ποδοῖν ὁ Μαρκιανός φθαίη τῇ πόλει πέμψας, παραλῦσαι γε αὐτὸν τῆς ἀρχῆς. Ο καὶ πέπραχιν ἀκριβῶς, οὐ πρὸς τὸ συνεῖσον τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύμασι διακο- νησάμενος. Γενόμενος γὰρ πρὸς τὸ στρατόπεδον, Μαρκιανὸν μὲν ἐν τῇ ὑπερορίᾳ παύει τῆς ἀρχῆς, οὐδὲν τῷ στρατῷ διαγγείλας. Οἱ δὲ λοχαγοὶ καὶ ταξι ἀρχαι, ὡς διανυκτερεύσαντες ἐξέμαθον παυθῆναι τὸν στρατηγών, πρήσω μὲν οὐ παρῄεσαν τὸ πλῆ 6ος (551)· υποχωρήσαντες δὲ φεύγουσι σποράδες, τὴν ' ἀσχάλειν. ἀσχαλο λειν, παρήεσαν ἐς τὸ πλῆθος. (ε) Κιρκήσιον. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER V. B . A sua trajecto, Adaarmaaem quidem in Romanorura C fines per Circesium emisit. Est autem Circesium oppidum commodissimum Romanis, in extremis imperii finibus situm. Quod non muri solum in summam altitudinem erecti, verum etiam Euphra- tes et Abora fluvii munitissimum reddunt, totam urbem undique cingentes, ac veluti insulam effl- cientes. Ipse vero cum copiis suis Tigrim fluvium transgressus, Nisibim contendit. Hæc dum ferent, diu tamen Romanos latuerunt, adeo ut Justinus famæ nimium credens, quæ Chosroem aut jam mortuum esse, aut certe extremum spiritum ducere nuntiabat, ægre ferret quod obsidio Nisibis randiu protraheretur : et quosdam mitteret qui Marcia- num urgerent, et qui claves portarum ad se confe- stim afferrent. Sed cum res nullatenus procederot, imo potius maximum ipse dedecus ac probrum feferret, quippe qui ea quæ fieri non poterant ten- taret adversus tantam urbem cum exercitu tam vili atque abjecto; nuntius primum perlatus est ad Gregorium episcopum Antiochiae. Nam cum ept- scopus Nisibi ei esset amicissimus, utpote qui ma- ximis muneribus ab illo affectus fuisset, et alioqui contumeliamı Persarum erga Christianos, quam perpetuo passi fuerant Christiani, molesto animo ferret, cuperetque, urbs ut sua in ditionem Roma- norum veniret: quæcunque in hostico fiebant, ad Gregorii notitiam perferenda curabat, cuncta suo tempore significans. - Quæ quidem Gregorius conti- nuo retulit ad Justinum, celerrimam Chosrois ir- ruptionem nuntians. At Justinus, cum in consuetis voluptatibus assidue volutaretur, Gregorii litteras despexit, neque iis fdem habere voluit, id tantum sibi persuadens quod ipse cupiebat. Etenim ho- minibus dissolutis usu venire solet, ut et ignavi sint, et præfidenti animo adversus rerum eventus : et si quid contra voluntatem ipsorum acciderit, minime credant. Scripsit igitur Gregorio, ea quæ ab illo nuntiata fuerant, penitus rejiciens ac repu- dians tanquam falsa : aut si vera essent, Persas tamen expugnationem urbis haudquaquain præven- turos esse vel si eam prævenissent, gravi clade accepta inde abscessuros. Simul Acacium quem- dam, hominem sceleratum et contumeliosuın, ad Marcianum mittit, dans ci in mandatis, ut etiamsi Marcianus alterum jam pedem in civitatem intulis- set, ei nihilominus potestatem abrogaret. Quod quidem ille sedulo perfecit, non ex reipublicæ uti- litate obsecutus imperatoris mandato. Nam cum að castra Romanorum venisset, Marcianum in hostico VALESH ANNOTATIONES. vt per duplex v. Sic paulo ante, ubi legitur i!ein Nicephorus scriptum habet quod est usitatius. Potest lainen id verbum D efferri cuin simplici 2, ut docet Hesychius. Atque ita legisse videtur Musculus. Sic enim vertit: Exercitui porro adies: VARIORUM. Οppidum Mesopotamize a Diocle- tiano conditum, et à Justiniano restauratum: Cir- ceium Capitolino, Circusium Ammiano, Constan- tina quibusdam; sedet ad Euphratem fluvium, ubi recipit Chaboram, infra Tapsacum e regione Araο bia deserte; in co inest Tumulus Gordiani irspa (BAUDRAND.) (50) Τό τε αγενές. In Nicephoro scribitur άγεν- (1) Οι παρήεσαν τὸ πλῆθος. Scribendum puto
Chapter XCaput X
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2811ιη Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως τῆς κατὰ τὸν ἐναγῆ Ἀνατόλιον.
καταγέλαστον πολιορκίαν λύσαντες. Ὁ μὲν οὖν Αδααρ μάνης ἔχων ἀξιόλογον στρατὸν Περσῶν τε καὶ τῶν Σκηνητῶν Βαρβάρων, ἐπεὶ τὸ Κιρκήσιον παρήμειψε, παντοίως τοῖς Ῥωμαίων ελυμήνατο πράγμασιν, ἐμ- πιπρὰς, ἀποκτιννύς, οὐδὲν μέτριον ἐννοῶν ἢ πράτ- των· αἱρεῖ τε φρούρια καὶ κώμας πολλὰς, οὐδενὸς ἀντιστατοῦντος. Πρῶτα μὲν ὅτι με ἦρχεν οὐδεὶς, εἴθ᾽ ὅτι καὶ τῶν στρατιωτῶν πρὸς τοῦ Χοσρόου κατά τὸ Δάρας (ω) εναποκλεισθέντων, ἐπ᾽ ἀδείας αἱ τε προνομαὶ καὶ αἱ ἔφοδος ἐγίγνοντο. Επεισι δὲ καὶ τῇ Θεουπολιτῶν διὰ τῶν ἀμφ' αὐτόν· οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἀφίκετο· οἳ καὶ παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα ἀπεκρούσθησαν, μηδενὸς ἐναπομείναντος τῇ πόλει, ή λίαν κομιδή εὐαρίθμων, καὶ τοῦ ἱερέως πεφευγότος καὶ τὰ ἱερὰ ὑπεξαγαγόντος κειμήλια, διότι καὶ τὰ πολλὰ τοῦ τεί Β χους διεῤῥύη, καὶ ὁ δῆμος ἐπανέστη, νεωτέρων πραγμάτων ἄρξαι θέλων, οἷα φιλεῖ γίνεσθαι, καὶ μάτ λιστα παρὰ τοὺς τοιούτους καιρούς. Οι καὶ αὐτοὶ πεφευγότες, ἐρήμην τὴν πόλιν καταλελοίπασιν, οὐ- δενὸς ὅλως ἐπινοηθέντος εἰς ἐπιτέχνησιν, ἢ ἀντ επιχείρησιν. ζωγρήσας. ΚΕΦΑΛ. Γ. Περὶ τῆς ἁλώσεως Απαμείας καὶ τοῦ Δάρας. Ως δ' οὖν τῆς πείρας ταύτης διήμαρτεν Αδαρο μάνης (52), έμπρήσας την πάλαι μὲν Ηράκλειαν, ὕστερον δὲ Γαγαλικὴν ὀνομασθείσαν, Απάμειαν κατά είλησε, πρὸς Σελεύκου του Νικάνορος (53) συνοι- κισθεῖσαν, πάλαι μὲν εὐδαίμονα καὶ πολυάνθρωπον, τῷ χρόνῳ δὲ τὰ πολλὰ διαῤῥεῖσαν· ὃς ἐπί τισι συμ βάσεσι τὴν πόλιν παρειληφώς, ἐπεὶ μηδὲ ἀντιστῆναι οἷοί τε καθειστήκεισαν, τοῦ τείχους ὑπὸ γήρως ἐπὶ γῆς κειμένου, πᾶσαν ἐμπρήσας καὶ πάντα ληϊσά- μενος παρὰ τὰ συγκείμενα, μπιών ᾤχετο, ἐξανδρα ποδίσας τὴν πόλιν, καὶ τὰ προστυχόντα χωρία. Μεθ' ὧν καὶ τὸν ἱερέα τῆς πόλεως, καὶ τὸν τὴν ἀρχὴν Επιτροπεύοντα ζωγρίας " ἀπήγαγε. Τὰ πάνδεινα δὲ κατὰ τὴν ἀποπόρευσιν εἰργάσατο, οὐδενὸς ἀπείρ γοντος ή όλως ἀντιπίπτοντος, πλὴν καὶ ἐλαχί στον κομιδή στρατοῦ πρὸς Ἰουστίνου πεμφθέντος, ὑπὸ Μάγνῳ ταττομένου, πρώην μὲν ἀργυροῦ τραπέ 'Ασταβάνης 'Αρδαμάνης Οὐαδαρμάνης. Βαρασμάνης. 'Αρδαρμάνης. Νικάτερος. Νικάτωρ EVAGRII SCHOLASTICI dignitate exuit, cum nihil ea de re militibus renun- A tiasset. Centuriones vero et ordinum ductores, postquam peractis vigiliis ducem suum exauctora- tum esse didicerunt, non amplius processerunt in pullicum : sed dilapsi hac illac fugere ceperunt, ridiculam illam obsidionem relinquentes. Interim Adaarmanes, qui Persarum et Scenitarum Arabum ingentem habebat exercitum, Circesium præter- gressus, Romanorum ditionem incendio ac ferro et omni vastationis genere populatus est, nihil me- diocre animo designans aut gerens. Castella etiam cepit et vicos quam plurimos, nemine. resistente • primum quidem, quia nullus tunc erat dux Romano- rum. Deinde eo quod militibus Romanis a Chosroe intra oppidum Daras conclusis, pabulationes et ircursiones absque impedimento febant. Adore tus est etiam urbem Antiochiam per milites suos. Neque enim ipse illuc perrexit: qui tamen præter omnium spem atque exspectationem inde repulsi sunt, cum nemo præter admodum paucos in urbe remansisset, et episcopus ipse aufugisset, et sacros thesauros secum asportasset, propterea quod et muri maxima pars interciderat, et populus rerum novarum cupiditate flagrans, seditionem excitaverat, quemadmodum ejusmodi præsertim tempori- bus fieri solet. Sed et ipsi seditiosi, arrepta fuga, urbem vacuam reliquerant, cum nihil omnino exco- gitatum esset, aut ad feriendum hostem, aut ad propulsandum. CAP. X. De expugnatione Apameæ et Daras. Hoc igitur conatu frustratus Adaarmanes, post C incensam urbem quæ olim quidem Heraclea, po- stea vero Gagalice nuncupata est, Apameam occu- pavit, olim a Seleuco Nicatore conditam : quæ an- tea quidem opibus et incolarum multitudine abun- darat : progressu auten temporis magnopere imminuta crat. Hanc igitur pactis quibusdam con- ditionibus cum cepisset, (cives enim nullo modo resistere poterant, muro præ vetustate collapso,) totam concremavit, bonisque omnibus contra fldem datam direptis abscessit, universos cives ac finiti- mos, captivos abducens. Inter quos ipsum quoque urbis episcopum, et eum cui administratio provin- ciæ commissa erat, secum asportavit. Sed et in redeundo multa atrociter gessit, cum nullus esset qui cobiberet, aut omnino obsisteret, præter pau- cissimos milites a Justino missos, quibus præerat C. C. VARIE LECTIONES. D VALESH ANNOTATIONES. nolunt. Christophorsonus vero ita vertit: Copias non ulterius ducunt. Sed Græca eum sensum ferre non possunt. reperitur apud veteres auctores. Apud Theopha- nem in Chronico dicitur, et in nis. codice Palatino, Anastasius autem Biblio- thecarius Adermanum ducem vocat. In Nicephoro scribitur Apud Theophanem By- zantium In cap. 15, infra dicitur Theophylactus in lib. ut, Adormaa- nem vocat. procul dubio Seleucus enim primus Sy- riæ rex, ob illustres victorias cognomina- tus est, at ex nummis veteribus discimus, qui id cognomentum ei ascribunt. VARIORUM. linite Persie, ab Anastasio imp. ex vivo urbs fa- cla, et Anastasiopolis etiam dicta, Nisibi vicina. (BAUDRAND.) Capta est hæc urbs a Persis anno 574. (52) Αδααρμάνης. Vario hoc nomen scriptum (55) Σελεύκου του Νικάνορος. Scribendum est (4) Δάρας. Urbs episcopalis Mesopotamie, in
PG 86:2813ιθ Περὶ τῆς στρατηγίας Μαυρικίου, καὶ τῶν ἀρετῶν αὐτοῦ.
ζης προϊσταμένῳ κατὰ τὴν βασιλέως· ὕστερον δὲ καὶ ἡ μίαν τῶν βασιλικῶν οἰκιῶν ἐμπιστευθέντι προς Ιουστίνου· οἳ καὶ προτροπάδην ἔφυγον, μικροῦ δο- βυάλωτοι ληφθέντες. Αδααρμάνης μὲν οὖν ταῦτα κατειργασμένος, τὸν Χοσρόην κατειλήφει, οὔπω τὴν πόλιν ἐκπολιορκήσαντα. Ὃς προστεθεὶς αὐτῷ, μεγά- λην ροπήν δέδωκε, τούς τε οἰκείους ἀναθαρσήσας, τό τε ἀντίξοον καταπλήξας. Εύρηκε δὲ τήν τε πόλιν ἀποτειχισθεῖσαν, καὶ χοῦν ἀγχοῦ τοῦ τείχους συμφο- ρηθέντα πολύν, καὶ τὰς ἐλεπόλεις μηχανὰς ἑστώσας, καὶ μάλιστα τοὺς καταπέλτας ἐξ ὑπερδεξίων ῥι πτοῦντας, οὓς λιθοβόλους ή συνήθεια καλεῖ. Οἷς καὶ τὴν πόλιν κατακράτος εἷλεν ὁ Χοσρόης κατὰ τὴν ὥραν τοῦ χειμῶνος, Ἰωάννου τοῦ Τιμοστράτου παιδὸς αὐτῆς ἄρχοντος, ἥκιστα πεφροντικότος, ἢ καὶ καταπροδόντος. Λέγεται γὰρ ἀμφότερα. Προήδρευσε δὲ τῇ πόλει ὁ Χοσρόης πέμπτον καὶ πρός γε μήνα, μηδενὸς ἀμύνοντος. "Απαντας τοίνυν ἐξαγαγὼν πλῆθος ἀστάθμητον, καὶ τοὺς μὲν αὐτοῦ δειλαίως κατασφά- ξας, τοὺς δὲ πλείστους και ζωγρίας ελών, τὴν μὲν πόλιν ἐπίκαιρον οὖσαν φρουρά κατέσχεν· αὐτὸς δὲ πρὸς τὰ οἰκεῖα ἀπεχώρησεν ἤθη. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. ὡς ὁ βασιλεὺς Ἰουστῖνος φρενίτιδι νόσῳ ἐάλω Τιβέριος δὲ τὴν φροντίδα τῶν ὅλων ἀνεδέ- ξατο. Απερ ἐπειδὴ ἠκηκόει ὁ Ἰουστῖνος, ἐκ τοσούτου Ο τύφου καὶ ὄγκου, οὐδὲν ὑγιὲς ἢ φρενήρες ἐννοήσας, οὐδὲ ἀνθρωπίνως τὸ συνενεχθὲν (54) ἀνατλάς, ἐς φρενίτιδα νόσον καὶ μανίαν ἐμπίπτει, οὐδὲν λοιπὸν τῶν γινομένων συνιείς. Διώκει δὲ τὸ πολίτευμα Τι- βέριος (ο), Θράξ μὲν γένος, τὰ πρωτεῖα δὲ παρὰ Ἰουστίνῳ φέρων· δν καὶ κατὰ τῶν ᾿Αβάρων πρώην ἐπεπόμφει (55), πολὺ ἀγείρας πλῆθος στρατού. ὺς καὶ μικροῦ ἐάλω, τῶν στρατιωτῶν μηδὲ τὴν θέαν τῶν Βαρβάρων ὑπενεγκάντων, εἰ μὴ θεία πρόνοια παραδόξως τοῦτον διέσωσε, καὶ ἐς τὴν Ῥωμαίων βα- σιλείαν ἐφύλαξε, κινδυνεύσασαν τοῖς Ἰουστίνου παρ ραλόγοις ἐγχειρήμασι, σὺν καὶ τῷ ὅλῳ πολιτεύματι διαῤῥυῆναι, καὶ Βαρβάροις τῆς τοιαύτης " ἀρχῆς ἐκστῆναι. τοσαύτης. HISTORIÆ ECCLESIASTIC.E LIBER V. mensæ præpositus fuerat in urbe regia, postea vero unius ex imperialibus domibus curator fuerat a Justino factus. Verum bi quoque sese in fugam dedere, cum parum abfuisset quin universi ab ho- stibus caperentur. His rebus gestis Adaarmanes ad Chosroem venit, qui urbem Daras nondum expu- gnaverat. Ejus igitur copiis conjunctus, maximum rebus momentum attulit, cum et suorum animos confirmasset, et hostibus terrorem incussisset. Porro urbem ipsam deprehendit vallo circumdata, et aggerem ingentem ad muros urbis admolum; bellicas item machinas quas helepoles vocant, pa- ratas ac præcipue catapultas, ex editiore loco şaxa jacientes, quas vulgo petrarias vocant. Hor Magnus quidam ; qui prius quidem argentariorum B modo Chosroes hiberno tempore urbem iliam vi cepit, Joanne Timostrati filio qui arbi præeral, parum de ca sollicito, imo vero eam prodente. Utrumque enim dicitur. Obsederat autem urbem illam Chosroes quinque et amplius menses, e- mine eam defendente. Cum igitur universos ex urbe eduxisset, immensam hominum multitudinem), et quosdam ex iis crudeliter illic mactasset, reliquos vero vivos servasset, urbem quidem, utpote op- portune sitam, præsidio imposito munivit : ipse vero in regionem suam reversus est. C D CAP. XI. Quomodo cum Justinus in dementiam incidisset, Ti- berius Reipublicæ curum suscepit. Hæc cum audiisset Justinus, nihil sani animo reputans, nec humanitus casum illum ferens, ex tanto fastu ac tumore in phrenitidem ac demen- tiam incidit, adeo ut nihil eorum quæ gerebantur, deinceps intelligeret. Exinde igitur rempublicam rexit Tiberius, oriundus ex Thracia, qui apud Jus- tinum auctoritate et gratia plurimum poterat. Hunc Justinus paulo antea collecto ingenti exercitu adversus Abaros miserat. Sed cum milites ne aspectum quidem Barbarorum sustinere valuissent, Tiberius pene ab hostibus captus est : nisi divina providentia præter omnium opinionem cum peri- culo eripuisset, et Romano imperio reservasset; quod temerariis Justini consiliis in ejusmodi dis- crimen adductum fuerat, ut metuendum esset ne cum universa republica funditus interiret, et in Barbarorum ditionem ac potestatem concederet. VARIE LECTIONES. G. G. VALESH ANNOTATIONES. quemadmodum in codice Telleriano scriptum in- veni. pet. Justinus imperator Tiberium comitem excu- bitorum cum exercitu satis valido, adversus Ava- res misit, anno imperii sui nono, ut scribit Theo- phanes in Chronico. Joannes autem Biclariensis id factum esse dicit anno quarto imperii Justini: ubi Tiberium ex hoc prælio victoreni Constantinopo- lim rediisse scribit. Quod tamen falsum esse docet Evagrius ac Theophanes. VARIORUM. Casar, et imperii cum Justino particeps factus, post diem mensis Octobris auini Chr. 574, uἱ Pagius ex veteri Epitaphio Roma eruto probat, ad eum annum, n. 6. Ilaud recte igitur nuncupa- tio ejus Cæsarea post Trajani legationem dilata est ab Evagrio, cap. 13. (54) Τὸ συνεχθέν. Scribendum est συνενεχθέν, (55) Ὃν καὶ κατὰ τῶν Αβάρων πρώην ἐπεπόμ (5) Τιβέριος. Tiberius Constantinus creatus est
Chapter XICaput XI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
κ Ὡς Ταμχοσρόην καὶ Ἀδααρμάνην τοὺς Περσῶν στρατηγοὺς ἐνίκησεν Μαυρίκιος.
ζης προϊσταμένῳ κατὰ τὴν βασιλέως· ὕστερον δὲ καὶ ἡ μίαν τῶν βασιλικῶν οἰκιῶν ἐμπιστευθέντι προς Ιουστίνου· οἳ καὶ προτροπάδην ἔφυγον, μικροῦ δο- βυάλωτοι ληφθέντες. Αδααρμάνης μὲν οὖν ταῦτα κατειργασμένος, τὸν Χοσρόην κατειλήφει, οὔπω τὴν πόλιν ἐκπολιορκήσαντα. Ὃς προστεθεὶς αὐτῷ, μεγά- λην ροπήν δέδωκε, τούς τε οἰκείους ἀναθαρσήσας, τό τε ἀντίξοον καταπλήξας. Εύρηκε δὲ τήν τε πόλιν ἀποτειχισθεῖσαν, καὶ χοῦν ἀγχοῦ τοῦ τείχους συμφο- ρηθέντα πολύν, καὶ τὰς ἐλεπόλεις μηχανὰς ἑστώσας, καὶ μάλιστα τοὺς καταπέλτας ἐξ ὑπερδεξίων ῥι πτοῦντας, οὓς λιθοβόλους ή συνήθεια καλεῖ. Οἷς καὶ τὴν πόλιν κατακράτος εἷλεν ὁ Χοσρόης κατὰ τὴν ὥραν τοῦ χειμῶνος, Ἰωάννου τοῦ Τιμοστράτου παιδὸς αὐτῆς ἄρχοντος, ἥκιστα πεφροντικότος, ἢ καὶ καταπροδόντος. Λέγεται γὰρ ἀμφότερα. Προήδρευσε δὲ τῇ πόλει ὁ Χοσρόης πέμπτον καὶ πρός γε μήνα, μηδενὸς ἀμύνοντος. "Απαντας τοίνυν ἐξαγαγὼν πλῆθος ἀστάθμητον, καὶ τοὺς μὲν αὐτοῦ δειλαίως κατασφά- ξας, τοὺς δὲ πλείστους και ζωγρίας ελών, τὴν μὲν πόλιν ἐπίκαιρον οὖσαν φρουρά κατέσχεν· αὐτὸς δὲ πρὸς τὰ οἰκεῖα ἀπεχώρησεν ἤθη. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. ὡς ὁ βασιλεὺς Ἰουστῖνος φρενίτιδι νόσῳ ἐάλω Τιβέριος δὲ τὴν φροντίδα τῶν ὅλων ἀνεδέ- ξατο. Απερ ἐπειδὴ ἠκηκόει ὁ Ἰουστῖνος, ἐκ τοσούτου Ο τύφου καὶ ὄγκου, οὐδὲν ὑγιὲς ἢ φρενήρες ἐννοήσας, οὐδὲ ἀνθρωπίνως τὸ συνενεχθὲν (54) ἀνατλάς, ἐς φρενίτιδα νόσον καὶ μανίαν ἐμπίπτει, οὐδὲν λοιπὸν τῶν γινομένων συνιείς. Διώκει δὲ τὸ πολίτευμα Τι- βέριος (ο), Θράξ μὲν γένος, τὰ πρωτεῖα δὲ παρὰ Ἰουστίνῳ φέρων· δν καὶ κατὰ τῶν ᾿Αβάρων πρώην ἐπεπόμφει (55), πολὺ ἀγείρας πλῆθος στρατού. ὺς καὶ μικροῦ ἐάλω, τῶν στρατιωτῶν μηδὲ τὴν θέαν τῶν Βαρβάρων ὑπενεγκάντων, εἰ μὴ θεία πρόνοια παραδόξως τοῦτον διέσωσε, καὶ ἐς τὴν Ῥωμαίων βα- σιλείαν ἐφύλαξε, κινδυνεύσασαν τοῖς Ἰουστίνου παρ ραλόγοις ἐγχειρήμασι, σὺν καὶ τῷ ὅλῳ πολιτεύματι διαῤῥυῆναι, καὶ Βαρβάροις τῆς τοιαύτης " ἀρχῆς ἐκστῆναι. τοσαύτης. HISTORIÆ ECCLESIASTIC.E LIBER V. mensæ præpositus fuerat in urbe regia, postea vero unius ex imperialibus domibus curator fuerat a Justino factus. Verum bi quoque sese in fugam dedere, cum parum abfuisset quin universi ab ho- stibus caperentur. His rebus gestis Adaarmanes ad Chosroem venit, qui urbem Daras nondum expu- gnaverat. Ejus igitur copiis conjunctus, maximum rebus momentum attulit, cum et suorum animos confirmasset, et hostibus terrorem incussisset. Porro urbem ipsam deprehendit vallo circumdata, et aggerem ingentem ad muros urbis admolum; bellicas item machinas quas helepoles vocant, pa- ratas ac præcipue catapultas, ex editiore loco şaxa jacientes, quas vulgo petrarias vocant. Hor Magnus quidam ; qui prius quidem argentariorum B modo Chosroes hiberno tempore urbem iliam vi cepit, Joanne Timostrati filio qui arbi præeral, parum de ca sollicito, imo vero eam prodente. Utrumque enim dicitur. Obsederat autem urbem illam Chosroes quinque et amplius menses, e- mine eam defendente. Cum igitur universos ex urbe eduxisset, immensam hominum multitudinem), et quosdam ex iis crudeliter illic mactasset, reliquos vero vivos servasset, urbem quidem, utpote op- portune sitam, præsidio imposito munivit : ipse vero in regionem suam reversus est. C D CAP. XI. Quomodo cum Justinus in dementiam incidisset, Ti- berius Reipublicæ curum suscepit. Hæc cum audiisset Justinus, nihil sani animo reputans, nec humanitus casum illum ferens, ex tanto fastu ac tumore in phrenitidem ac demen- tiam incidit, adeo ut nihil eorum quæ gerebantur, deinceps intelligeret. Exinde igitur rempublicam rexit Tiberius, oriundus ex Thracia, qui apud Jus- tinum auctoritate et gratia plurimum poterat. Hunc Justinus paulo antea collecto ingenti exercitu adversus Abaros miserat. Sed cum milites ne aspectum quidem Barbarorum sustinere valuissent, Tiberius pene ab hostibus captus est : nisi divina providentia præter omnium opinionem cum peri- culo eripuisset, et Romano imperio reservasset; quod temerariis Justini consiliis in ejusmodi dis- crimen adductum fuerat, ut metuendum esset ne cum universa republica funditus interiret, et in Barbarorum ditionem ac potestatem concederet. VARIE LECTIONES. G. G. VALESH ANNOTATIONES. quemadmodum in codice Telleriano scriptum in- veni. pet. Justinus imperator Tiberium comitem excu- bitorum cum exercitu satis valido, adversus Ava- res misit, anno imperii sui nono, ut scribit Theo- phanes in Chronico. Joannes autem Biclariensis id factum esse dicit anno quarto imperii Justini: ubi Tiberium ex hoc prælio victoreni Constantinopo- lim rediisse scribit. Quod tamen falsum esse docet Evagrius ac Theophanes. VARIORUM. Casar, et imperii cum Justino particeps factus, post diem mensis Octobris auini Chr. 574, uἱ Pagius ex veteri Epitaphio Roma eruto probat, ad eum annum, n. 6. Ilaud recte igitur nuncupa- tio ejus Cæsarea post Trajani legationem dilata est ab Evagrio, cap. 13. (54) Τὸ συνεχθέν. Scribendum est συνενεχθέν, (55) Ὃν καὶ κατὰ τῶν Αβάρων πρώην ἐπεπόμ (5) Τιβέριος. Tiberius Constantinus creatus est
Chapter XII · Chapter XIIICaput XII · Caput XIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2815κα Περὶ τῶν μηνυσάντων σημείων τὴν βασιλείαν Μαυρικίῳ.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ. ὺς Τραϊανός διαπρεσβευσάμενος προς Χοσρόην, τὰ τῶν Ῥωμαίων επηνώρθωσε πράγματα. Βουλεύεται τοίνυν βουλὴν ἐπίκαιρον, καὶ τοῖς πράγμασιν ἀρμοδίαν, ἢ τὸ πᾶν ἀνώρθωσε πταίσμα. Τραϊανόν (π) γὰρ παρὰ τὸν Χοσρόην (56) ἐκπέμ πουσιν, ἄνδρα λόγιον τῆς συγκλήτου βουλῆς, πολιᾷ τε και συνέσει τοῖς πᾶσι τίμιον· οὐκ ἐκ προσώπου της βασιλείας, οὐδὲ μὴν τῆς πολιτείας τὴν πρεσβείαν ἀνοίσοντα, ὑπὲρ δέ γε μόνης Σοφίας τὰς διαλέξεις ποιησόμενον. Γέγραφε δὲ καὶ αὐτὴ πρὸ; Ποσρόην, τάς τε συμφοράς τἀνδρὸς ποτνιωμένη, τό τε τῆς πολιτείας άναρχον, καὶ ὡς οὐ δέοι χήρα γυναικί, καὶ βασιλεῖ κειμένῳ, καὶ ἐρήμῃ πολιτείᾳ ἐπεμβαί γειν. Καὶ αὐτὸν γὰρ νοσήσαντα, μὴ μόνον τῶν τα ραπλησίων τυχεῖν, ἀλλὰ γὰρ καὶ τοὺς πάντων ἀρξε στους ιατρούς πρὸς τῆς Ῥωμαίων πολιτείας παρ' αὐτὸν πεμφθῆναι, οἱ καὶ τὴν νόσον διέλυσαν. Πείθε- ται τοίνων ὁ Χοσρόης· καὶ μέλλων ὅσον οὔπω τοῖς Ῥωμαίοις ἐπιτίθεσθαι πράγμασιν (57), ἐκεχειρίαν τριῶν ποιεῖται χρόνων, ἐν τοῖς ἑῴοις μέρεσι· δόξαν τὴν ᾿Αρμενίαν ἐν τοῖς παραπλησίαις μεἶναι (58) · ὡς ἂν αὐτοῦ πολεμψεν, μηδενὸς τὰ Έψα παρενοχλούν τος. Τούτων κατὰ τὴν Έψαν πραττομένων, τὸ Σίρ μιον πρὸς τῶν Βαρβάρων εάλω (59) πρώην μὲν ὑπὸ Γηπαίδων κρατούμενον, Ἰουστίνῳ δὲ πρὸς αὐτῶν παραδοθέν. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Περὶ τῆς εἰς τὴν βασιλείαν ἀναρρήσεως Τιβερίου, καὶ τοῦ ἤθους αὐτοῦ. Ἐν τοσούτῳ δὲ, Καίσαρα Τιβέριον βουλεύμασι του φίας Ἰουστῖνος ἀναγορεύει, τοιαῦτα κατὰ τὴν ἀνάβο Τραϊανὴ ὁ πατρίκιο; ἐν τῇ κατ' αυτ τὸν ἱστορία φησίν· Γότθους δὲ ἐπιχωρίως τοὺς Σκύ θας λέγεσθαι. του Ρωμαίων πράγιας:. μεῖνα: μὴ εἶναι. πρὸς τῶν ᾿Αβάρων, EVAGRII SCHOLASTICI CAP. XII. Quomodo Trajanus legatus ad Chosroem missus, res Romanorum restituit. Tiberius igitur consilium cepit opportunissimum et rebus præsentibus accommodatum: quod uni- versam cladem resarcivit. Trajanus enim ad Chos- roeun missus est, vir prudens, ex ordine senato- rio : qui ob canitiem, tum ob singularem pruden- tiam, summo in bonore apud omnes erat: non ex imperatoris aut reipublicæ nomine legationem obi- turus, sed pro Sophia augusta duntaxat verba fa- clurus. Quippe illa litteras scripserat ad Chosroem, quibus tum viri sui calamitatem, tum rempu- blicam imperatore orbatam deplorabat; addens Însultanduin noi esse mulieri viduæ, et imperatori mortuo, et reipublicæ desert. Nam et ipsum olim, cum in morbum incidisset, non modo parem hu- manitatem expertum esse ; verum etiam præstan- tissimos medicos a republica Romana ad ipsum missos esse, a quibus etiam morbo liberatus ſue- rat. His postulationibus annuit Chosroes. Et cum În Romanorum ditionem jamjam invasurus esset, trium annorum inducias pactus est in Orientis par- tibus. Cautum tamen, ne Armenia simili conditione frueretur : quod bellum illic geri posset, nemine Orientales partes lacessente. Dum hæc in Oriente gererentur, Sirmium oppidum a Barbaris captum est, quod prius quidem Gepid:e occupaverant : postea tamen Justino imperatori tradiderant. CAP. XIII. De nuncupatione imperatoris Tiberii, et de moribus ejusdem. Sub idem tempus, Justinus suadente Sophia, Ti- berium Caesarem renuntiavit. Qua in nuncupatione. B (g) C VALESI ANNOTATIONES. Trajanus patricius et quæstor sacri palatii erat, de cujus ad Persas legatione loquitur Menander Pro- tector, in lib. vi Historiarum, pag. et 165. Hic est, ut opinor, Trajanus patricius, qui breve Chro- nicon scripserat, prorsus admirandum, ut Jestatur Suidas. Ejus mentionem facit Theophanes in Chro- nico, pag. 57: Suidas quidem eum Justiniani Rhi- notmeti temporibus vixisse scribit. Verum ego Suidam falli existimo, cum nulus co nomine me- moretur principatu Justiniani Rhinotmeti. Impe- rante autein Justino Juniore celebratur Trajanus patrics Menandro Protectore in libro vi, et ab Evagrio nostro in hoc loco. Rectius apud Nicephorum legitur, feliciter mihi videor restituisse, ita ut pro verbo scribatur Nam in induciis, quæ inter Romanos et Persas paciæ erant, diserte cau- tum erat, ut per Orientem duntaxat ab armis ces- saretur : in Armenia vero atque Iberia bellum gerere liceret. Vide Menandrum Protectorem in lib. vs Historiarum, pag. 157, qui hanc emendatio- nem nostram prorsus confirmat. Ita etiam Theo- phylactus in lib. ut, cap. 12. etiam legitur apud Nicephorum. Non dubito tamen quin scribendumn sit etc. Abares enim urbem Sirmium cepere, ut testatur Menander Protector in Excerptis legationum, pag. 117, quæ cum antea Gepidarum ditionis fuisset, Abares qui Gepidarum regnum destruxerant, cam urbein cum reliquis opibus Gepidarum in suam potestatem transiisse asserebant, quemadmodum scribit idem Menander, pag. et 150. Vide Theophylactum in cap. ut, lib. 1. VARIORUM. (x) Tpatavór. Trajanus cum Zacharia in Orien- tem missus est, et Triennales induciæ inter Per- sas et Romanos composite sunt anno Chr. 575, Menander Protector, pag. 150, priorum indt:cia- rem meminit, anno 574, aitque Sophiain Augu- stam, dum Justinus mentis imbecillitate laboraret, Jacobum quendam ex medicis imp. ad Chesrɔein misisse, et per annum ut ab armis cessaretur, sta- tutum esse, numeratis Chosroi quadraginta quin- que aureorum mi·libus. existimat male hoc collocari sub Justini imperio, quod anno demum tertio Tiberii accidit. Vide ipsum ad ann. 591, n. 15. (W. Lowen.) 56) Τραϊανόν γὰρ παρὰ τὸν Χοσρόην. Hic 157) Τοῖς Ρωμαίοις ἐπιτίθεσθαι πράγμασι. (58) 'Εν τοῖς παραπλησίοις μεῖναι. Hunc locum (59) Το Σίρμιον πρὸς τῶν Βαρβάρων εάλω. Sic (1) Σίρμιον πρὸς τῶν Βαρβάρων εάλω. Γ.g
κβ Περὶ τῆς ἀναγορεύσεως Μαυρικίου καὶ Αὐγούστης.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ. ὺς Τραϊανός διαπρεσβευσάμενος προς Χοσρόην, τὰ τῶν Ῥωμαίων επηνώρθωσε πράγματα. Βουλεύεται τοίνυν βουλὴν ἐπίκαιρον, καὶ τοῖς πράγμασιν ἀρμοδίαν, ἢ τὸ πᾶν ἀνώρθωσε πταίσμα. Τραϊανόν (π) γὰρ παρὰ τὸν Χοσρόην (56) ἐκπέμ πουσιν, ἄνδρα λόγιον τῆς συγκλήτου βουλῆς, πολιᾷ τε και συνέσει τοῖς πᾶσι τίμιον· οὐκ ἐκ προσώπου της βασιλείας, οὐδὲ μὴν τῆς πολιτείας τὴν πρεσβείαν ἀνοίσοντα, ὑπὲρ δέ γε μόνης Σοφίας τὰς διαλέξεις ποιησόμενον. Γέγραφε δὲ καὶ αὐτὴ πρὸ; Ποσρόην, τάς τε συμφοράς τἀνδρὸς ποτνιωμένη, τό τε τῆς πολιτείας άναρχον, καὶ ὡς οὐ δέοι χήρα γυναικί, καὶ βασιλεῖ κειμένῳ, καὶ ἐρήμῃ πολιτείᾳ ἐπεμβαί γειν. Καὶ αὐτὸν γὰρ νοσήσαντα, μὴ μόνον τῶν τα ραπλησίων τυχεῖν, ἀλλὰ γὰρ καὶ τοὺς πάντων ἀρξε στους ιατρούς πρὸς τῆς Ῥωμαίων πολιτείας παρ' αὐτὸν πεμφθῆναι, οἱ καὶ τὴν νόσον διέλυσαν. Πείθε- ται τοίνων ὁ Χοσρόης· καὶ μέλλων ὅσον οὔπω τοῖς Ῥωμαίοις ἐπιτίθεσθαι πράγμασιν (57), ἐκεχειρίαν τριῶν ποιεῖται χρόνων, ἐν τοῖς ἑῴοις μέρεσι· δόξαν τὴν ᾿Αρμενίαν ἐν τοῖς παραπλησίαις μεἶναι (58) · ὡς ἂν αὐτοῦ πολεμψεν, μηδενὸς τὰ Έψα παρενοχλούν τος. Τούτων κατὰ τὴν Έψαν πραττομένων, τὸ Σίρ μιον πρὸς τῶν Βαρβάρων εάλω (59) πρώην μὲν ὑπὸ Γηπαίδων κρατούμενον, Ἰουστίνῳ δὲ πρὸς αὐτῶν παραδοθέν. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Περὶ τῆς εἰς τὴν βασιλείαν ἀναρρήσεως Τιβερίου, καὶ τοῦ ἤθους αὐτοῦ. Ἐν τοσούτῳ δὲ, Καίσαρα Τιβέριον βουλεύμασι του φίας Ἰουστῖνος ἀναγορεύει, τοιαῦτα κατὰ τὴν ἀνάβο Τραϊανὴ ὁ πατρίκιο; ἐν τῇ κατ' αυτ τὸν ἱστορία φησίν· Γότθους δὲ ἐπιχωρίως τοὺς Σκύ θας λέγεσθαι. του Ρωμαίων πράγιας:. μεῖνα: μὴ εἶναι. πρὸς τῶν ᾿Αβάρων, EVAGRII SCHOLASTICI CAP. XII. Quomodo Trajanus legatus ad Chosroem missus, res Romanorum restituit. Tiberius igitur consilium cepit opportunissimum et rebus præsentibus accommodatum: quod uni- versam cladem resarcivit. Trajanus enim ad Chos- roeun missus est, vir prudens, ex ordine senato- rio : qui ob canitiem, tum ob singularem pruden- tiam, summo in bonore apud omnes erat: non ex imperatoris aut reipublicæ nomine legationem obi- turus, sed pro Sophia augusta duntaxat verba fa- clurus. Quippe illa litteras scripserat ad Chosroem, quibus tum viri sui calamitatem, tum rempu- blicam imperatore orbatam deplorabat; addens Însultanduin noi esse mulieri viduæ, et imperatori mortuo, et reipublicæ desert. Nam et ipsum olim, cum in morbum incidisset, non modo parem hu- manitatem expertum esse ; verum etiam præstan- tissimos medicos a republica Romana ad ipsum missos esse, a quibus etiam morbo liberatus ſue- rat. His postulationibus annuit Chosroes. Et cum În Romanorum ditionem jamjam invasurus esset, trium annorum inducias pactus est in Orientis par- tibus. Cautum tamen, ne Armenia simili conditione frueretur : quod bellum illic geri posset, nemine Orientales partes lacessente. Dum hæc in Oriente gererentur, Sirmium oppidum a Barbaris captum est, quod prius quidem Gepid:e occupaverant : postea tamen Justino imperatori tradiderant. CAP. XIII. De nuncupatione imperatoris Tiberii, et de moribus ejusdem. Sub idem tempus, Justinus suadente Sophia, Ti- berium Caesarem renuntiavit. Qua in nuncupatione. B (g) C VALESI ANNOTATIONES. Trajanus patricius et quæstor sacri palatii erat, de cujus ad Persas legatione loquitur Menander Pro- tector, in lib. vi Historiarum, pag. et 165. Hic est, ut opinor, Trajanus patricius, qui breve Chro- nicon scripserat, prorsus admirandum, ut Jestatur Suidas. Ejus mentionem facit Theophanes in Chro- nico, pag. 57: Suidas quidem eum Justiniani Rhi- notmeti temporibus vixisse scribit. Verum ego Suidam falli existimo, cum nulus co nomine me- moretur principatu Justiniani Rhinotmeti. Impe- rante autein Justino Juniore celebratur Trajanus patrics Menandro Protectore in libro vi, et ab Evagrio nostro in hoc loco. Rectius apud Nicephorum legitur, feliciter mihi videor restituisse, ita ut pro verbo scribatur Nam in induciis, quæ inter Romanos et Persas paciæ erant, diserte cau- tum erat, ut per Orientem duntaxat ab armis ces- saretur : in Armenia vero atque Iberia bellum gerere liceret. Vide Menandrum Protectorem in lib. vs Historiarum, pag. 157, qui hanc emendatio- nem nostram prorsus confirmat. Ita etiam Theo- phylactus in lib. ut, cap. 12. etiam legitur apud Nicephorum. Non dubito tamen quin scribendumn sit etc. Abares enim urbem Sirmium cepere, ut testatur Menander Protector in Excerptis legationum, pag. 117, quæ cum antea Gepidarum ditionis fuisset, Abares qui Gepidarum regnum destruxerant, cam urbein cum reliquis opibus Gepidarum in suam potestatem transiisse asserebant, quemadmodum scribit idem Menander, pag. et 150. Vide Theophylactum in cap. ut, lib. 1. VARIORUM. (x) Tpatavór. Trajanus cum Zacharia in Orien- tem missus est, et Triennales induciæ inter Per- sas et Romanos composite sunt anno Chr. 575, Menander Protector, pag. 150, priorum indt:cia- rem meminit, anno 574, aitque Sophiain Augu- stam, dum Justinus mentis imbecillitate laboraret, Jacobum quendam ex medicis imp. ad Chesrɔein misisse, et per annum ut ab armis cessaretur, sta- tutum esse, numeratis Chosroi quadraginta quin- que aureorum mi·libus. existimat male hoc collocari sub Justini imperio, quod anno demum tertio Tiberii accidit. Vide ipsum ad ann. 591, n. 15. (W. Lowen.) 56) Τραϊανόν γὰρ παρὰ τὸν Χοσρόην. Hic 157) Τοῖς Ρωμαίοις ἐπιτίθεσθαι πράγμασι. (58) 'Εν τοῖς παραπλησίοις μεῖναι. Hunc locum (59) Το Σίρμιον πρὸς τῶν Βαρβάρων εάλω. Sic (1) Σίρμιον πρὸς τῶν Βαρβάρων εάλω. Γ.g
PG 86:2817κγ Περὶ χρόνων ἀναγραφῆς ἀπὸ Ἰουστίνου τοῦ νέου μέχρι Μαυρικίου.
φησιν ἐπιφθεγξάμενος, & πᾶσαν ἐκβέβηκε παλαιάν τε καὶ νέαν ἱστορίαν, τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ ἐνδόντος καιρὸν Ἰουστίνῳ τάς τε οἰκείας έξειπεῖν ἁμαρτίας, τά τε χρηστὰ ἐσηγήσασθαι ὑπὲρ τοῦ τῇ πολιτεία συν οίσοντος. Αθροισθέντων γὰρ ἐν τῇ ὑπαίθρῳ αὐλῇ (60), Ενθα παλαιὸν ἔθος λέγει (61) τὰ τοιαῦτα γίγνε- σθαι, τοῦ τε ἀρχιερέως Ιωάννου (62), οὗ πρόσθεν ἐμνήσθημεν, καὶ τῶν ἀμφ' αὐτὸν, τῶν τε ἐν ἀξιώ σεσι τελούντων, καὶ τῶν περὶ τὴν αὐλὴν στρατευθο μένων, τὸν βασιλικόν χιτῶνα ἐνδιδύσκων Τιβέριου, καὶ τὴν χλαῖναν περιτιθεὶς, ἀναφανδὸν κεκραγώς ἐξεῖπε· Μὴ πλανάτω σε τῆς ἀμπεχόνης ή φαντασία, μηδὲ τῶν ὁρωμένων ἡ σκηνή· οἷς ὑπαχθεὶς, ἔλαθον ἐμαυτὸν ταῖς ἐσχάταις ποιναῖς ὑπόδικος γενόμενος. ᾿Ανόρθωσον τὰς ἐμὰς ἁμαρτάδας, διὰ πάσης εὐπα- Θείας ἄγων τὸ πολίτευμα. Καὶ τοὺς ἄρχοντας δὲ Β δεικνύς, ἔλεγεν ήκιστα χρῆναι τούτοις πείθεσθαι, προσθεὶς ὡς Αὐτοί με ἐς ἅπερ ὁρᾷς ήγαγον, καὶ ἕτερα τοιαῦτα, ἅπερ ἅπαντας ἐς κατάπληξιν καὶ δι Ἐν τῇ ὑπαίθρῳ αὐλῇ. ἐν τῇ ὑπαίθρῳ αὐλῇ τῶν ἀνα- Φοράδην γὰρ ἀχθεὶς ὁ Τιβέριος ἐπὶ τὴν ὕπαι θρον τῶν βασιλείων αὐλὴν, ἥτις παρήνωνται τῇ πολυ στιβάδι τῶν ἀνακτόρων οἰκίᾳ, πολυ στιβάδα οἰκίαν ο δεκαεννέα ἀκκούνιτα Ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ δεκαεννία εκουβίτων στέψει τὸν υἱὸν Κων- HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER V A ejusmodi orationem habuit quæ onnem histo riam transcendit, tam veterem, quam recontent, cum clementissimus Deus hoc in spatium tem. poris concessisset, tum ad propria delicta con- Gtenda, tum ad salubria consilia suggerenda pro utilitate Reipublicæ. Congregatis enim in atrio imperialis palatii, ubi hæc fieri mos est, Joanne patriarcha, cujus supra memini- mus, una cum sacerdotibus suis, et magistratibus atque honoratis; cunctis denique qui in palatio militabant, Justinus imperatoria tunica et purpu- rea chlamyde Tiberium vestiens, edita voce ita pa- lam locutus est: Ne te in errorem inducat vestis tuæ magnificentia, nec pompa rerum qua: sub aspe- ctum cadunt. Quibus ego in fraudem inductus, iinprudens extremis me suppliciis obnoxium red- didi. Sed tu errata mea corrigito, omni cum leni- tate ac mansuetudine rempublicam regens. Tuni magistratus digito demonstrans: Cave, inquit, no VALESII ANNOTATIONES. (60, Nicephorus vocem bic addit hoc modo, xrópwv, id est, in subdiali aula imperialis palatii. Hujus loci mentionem facit Theophylactus in cap. 1, lib. 1, et imperatores illic renuntiari solitos esse scribit. etc. Quem locum Latinus interpres longa circuitione verborum ita expres- sit: Tiberius namque in atrium palatii juxta domum, în qua multi ex herbis, seu frondibus, ad cœnandum, dormiendumve tori, sive lectisternia, vestibulum il- lustre, visendumque proscenium. Huc, inquam, ge- status, etc. Ex quibus apparet euin non intellexisse quid his verbis significaretur. Sed et Nicephorus Callistus, cum hunc Theophylacti locum describe- ret, posteriora verba prætermisit. Ego vero existimo Theophylacto dici donum qua Grare dicebatur : eo quod in ea novemdecim accubita, seu stibaria essent, in quibus imperator cum proceribus discumbens epu- labatur in Natali Domini, et solemnioribus festis, ut scribit Theophanes et Anastasins Bibliotheca- rius, anno Justiniani, et Luitprandus in lib. vi Rerum per Europam gestarum, cap. 3: Est domus, inquit, quæ decaennea accubita dicitur. Hoc autem ideo, quoniam quidem novemdecim mensa in Domini nostri nativitate apponuntur. In quibus imperator pariter et conviræ, non sedendo, ut cæteris diebus, sed recumbendo epulantur. Juxta hanç domum erat tribunal, in quo imperatores et Augustæ corona- bantur. Nicephorus Constantinopolitanus, p. 176, de Isauro Leone loquens : ozaviīvov sl; Baskéa. Idem scribit Anastasius, cl auctor Historiæ miscellæ, lib. xxı. Item in iib. xxu, de Constantino - loquens Copronymo : Anno imperii sui coronavit imperator Endoxiam uxorem suum, cum esset trigamus, in tribunali decem ct novem accubituum. Hine est quod Codinus in Ori- ginibus Constantinopolitanis, z) otiqqov ponit juxta domium decem et novem accubituum: quo nomine tribunal intelligis, in quo imperatores coronabantur. Fuit autem hæc domus in regione tertia, juxta Hip- podromum, ut testatur Luitprandus. Certe in ea regione circum maximum fuisse, et porticum se- mirotundam quæ sigma dicebatur, ac postremo tribunal fori Constantini, docet vetus descriptio. Ac verisimile est, ex illa porticu factam esse domum docem et novem acrübituum, quippe cum sigma idem sit quod stibadium, seu accubitum. Adde quod ædes Sancti Stephani justa tribunal decem et novem accubituum ponitur a Cod.no, quam prope sigma fuisse docet ex veteri scriptore Petrus Gyllins, in lib. 11, cap. 15. Cæterum hæc domus decem et novem accubituum, etiam Delphica dicta est, seu Delphicum, vt testis est Procopius in lib. Vandalicorum, pag. 116, et Victor Thu- nonensis in Chronico. grius antiquam hanc fuisse consuetudinem dicat, uIL Cimperatores Constantinopolitani in atrio imperialis palatii renuntiarentur. Prisca enim consuetudo erat, ut in milliario septimo nuncuparentur Angusti, præsente exercitu, in campo extra urbem. Pri musque Valens in eo suburbano a fratre Valenti- niano imperator fuerat appellatus. Post quein secuti imperatores Orientis eodem in loco renuntiati sunt, ut jam pridem observavi in annotationibus ad librum xxvi Ammiani Marcellini. Zeno quoque imperator, in septimo a Leone filio suo coronatus est, ut scribit Victor Thunonensis in Chronico. Sed et Basiliscus paulo post imperator appellatos_est in campo, quemadmodum tradit Theophanes Erat autem campus in Septimo, ut testatur Theophy- lactus in lib. vm, capite 12. Quis vero primus in atrio imperialis palatii Augustus nuncupatus sit Constantinopoli, nondum liquido comperi.” Justinus quidem junior illic Augustus renuntiatus fuisse videtur, ut colligere est ex capite primo hujns libri. D in Chronico non Joannem Scholasticum, sed Euy chium patriarcham Constantinopolitanum tunic fuisse testatur. Nam Joannes quidem Scholasticus obiit indictione mense Augusto, pridie Kaien- das Septembres. Eutychius vero eodem anno, mense Octobri, in sedem suam restitutus est, in- dictione undecima, ut testatur Theophanes. Hlic anno sequenti, qui fuit Christi :78. Indictione duodecima, Septembris dic. Tiberium Augu- stum coronavit, ut tradit idem Theophanes, et auctor Chronici Alexandrini Verum rẻ attentius examinata, nihil hic reprehendendum animadverti: neque enim Evagrius hic loquitur de Augusta nun- cupatione Tiberii, sed de Cæsaris appaitatione ei concessa. Tiberius porro Cæsar factus est indictione octava, ut docet auctor Chronici Alexandrini : quo quidem tempore Joanues patriarcha erat Constan- tinopolitanus. (61) "Erða zalutòr Eloç Akrai. Nescio cur Eva- 162) Tev 78 áƒziɛpkwę 'Ioárray. Theophenes
κδ Περὶ τῆς καθ’ εἱρμὸν ἱστορίας μέχρις ἡμῶν σωζομένης.
φησιν ἐπιφθεγξάμενος, & πᾶσαν ἐκβέβηκε παλαιάν τε καὶ νέαν ἱστορίαν, τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ ἐνδόντος καιρὸν Ἰουστίνῳ τάς τε οἰκείας έξειπεῖν ἁμαρτίας, τά τε χρηστὰ ἐσηγήσασθαι ὑπὲρ τοῦ τῇ πολιτεία συν οίσοντος. Αθροισθέντων γὰρ ἐν τῇ ὑπαίθρῳ αὐλῇ (60), Ενθα παλαιὸν ἔθος λέγει (61) τὰ τοιαῦτα γίγνε- σθαι, τοῦ τε ἀρχιερέως Ιωάννου (62), οὗ πρόσθεν ἐμνήσθημεν, καὶ τῶν ἀμφ' αὐτὸν, τῶν τε ἐν ἀξιώ σεσι τελούντων, καὶ τῶν περὶ τὴν αὐλὴν στρατευθο μένων, τὸν βασιλικόν χιτῶνα ἐνδιδύσκων Τιβέριου, καὶ τὴν χλαῖναν περιτιθεὶς, ἀναφανδὸν κεκραγώς ἐξεῖπε· Μὴ πλανάτω σε τῆς ἀμπεχόνης ή φαντασία, μηδὲ τῶν ὁρωμένων ἡ σκηνή· οἷς ὑπαχθεὶς, ἔλαθον ἐμαυτὸν ταῖς ἐσχάταις ποιναῖς ὑπόδικος γενόμενος. ᾿Ανόρθωσον τὰς ἐμὰς ἁμαρτάδας, διὰ πάσης εὐπα- Θείας ἄγων τὸ πολίτευμα. Καὶ τοὺς ἄρχοντας δὲ Β δεικνύς, ἔλεγεν ήκιστα χρῆναι τούτοις πείθεσθαι, προσθεὶς ὡς Αὐτοί με ἐς ἅπερ ὁρᾷς ήγαγον, καὶ ἕτερα τοιαῦτα, ἅπερ ἅπαντας ἐς κατάπληξιν καὶ δι Ἐν τῇ ὑπαίθρῳ αὐλῇ. ἐν τῇ ὑπαίθρῳ αὐλῇ τῶν ἀνα- Φοράδην γὰρ ἀχθεὶς ὁ Τιβέριος ἐπὶ τὴν ὕπαι θρον τῶν βασιλείων αὐλὴν, ἥτις παρήνωνται τῇ πολυ στιβάδι τῶν ἀνακτόρων οἰκίᾳ, πολυ στιβάδα οἰκίαν ο δεκαεννέα ἀκκούνιτα Ἐν τῷ τριβουναλίῳ λεγομένῳ δεκαεννία εκουβίτων στέψει τὸν υἱὸν Κων- HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER V A ejusmodi orationem habuit quæ onnem histo riam transcendit, tam veterem, quam recontent, cum clementissimus Deus hoc in spatium tem. poris concessisset, tum ad propria delicta con- Gtenda, tum ad salubria consilia suggerenda pro utilitate Reipublicæ. Congregatis enim in atrio imperialis palatii, ubi hæc fieri mos est, Joanne patriarcha, cujus supra memini- mus, una cum sacerdotibus suis, et magistratibus atque honoratis; cunctis denique qui in palatio militabant, Justinus imperatoria tunica et purpu- rea chlamyde Tiberium vestiens, edita voce ita pa- lam locutus est: Ne te in errorem inducat vestis tuæ magnificentia, nec pompa rerum qua: sub aspe- ctum cadunt. Quibus ego in fraudem inductus, iinprudens extremis me suppliciis obnoxium red- didi. Sed tu errata mea corrigito, omni cum leni- tate ac mansuetudine rempublicam regens. Tuni magistratus digito demonstrans: Cave, inquit, no VALESII ANNOTATIONES. (60, Nicephorus vocem bic addit hoc modo, xrópwv, id est, in subdiali aula imperialis palatii. Hujus loci mentionem facit Theophylactus in cap. 1, lib. 1, et imperatores illic renuntiari solitos esse scribit. etc. Quem locum Latinus interpres longa circuitione verborum ita expres- sit: Tiberius namque in atrium palatii juxta domum, în qua multi ex herbis, seu frondibus, ad cœnandum, dormiendumve tori, sive lectisternia, vestibulum il- lustre, visendumque proscenium. Huc, inquam, ge- status, etc. Ex quibus apparet euin non intellexisse quid his verbis significaretur. Sed et Nicephorus Callistus, cum hunc Theophylacti locum describe- ret, posteriora verba prætermisit. Ego vero existimo Theophylacto dici donum qua Grare dicebatur : eo quod in ea novemdecim accubita, seu stibaria essent, in quibus imperator cum proceribus discumbens epu- labatur in Natali Domini, et solemnioribus festis, ut scribit Theophanes et Anastasins Bibliotheca- rius, anno Justiniani, et Luitprandus in lib. vi Rerum per Europam gestarum, cap. 3: Est domus, inquit, quæ decaennea accubita dicitur. Hoc autem ideo, quoniam quidem novemdecim mensa in Domini nostri nativitate apponuntur. In quibus imperator pariter et conviræ, non sedendo, ut cæteris diebus, sed recumbendo epulantur. Juxta hanç domum erat tribunal, in quo imperatores et Augustæ corona- bantur. Nicephorus Constantinopolitanus, p. 176, de Isauro Leone loquens : ozaviīvov sl; Baskéa. Idem scribit Anastasius, cl auctor Historiæ miscellæ, lib. xxı. Item in iib. xxu, de Constantino - loquens Copronymo : Anno imperii sui coronavit imperator Endoxiam uxorem suum, cum esset trigamus, in tribunali decem ct novem accubituum. Hine est quod Codinus in Ori- ginibus Constantinopolitanis, z) otiqqov ponit juxta domium decem et novem accubituum: quo nomine tribunal intelligis, in quo imperatores coronabantur. Fuit autem hæc domus in regione tertia, juxta Hip- podromum, ut testatur Luitprandus. Certe in ea regione circum maximum fuisse, et porticum se- mirotundam quæ sigma dicebatur, ac postremo tribunal fori Constantini, docet vetus descriptio. Ac verisimile est, ex illa porticu factam esse domum docem et novem acrübituum, quippe cum sigma idem sit quod stibadium, seu accubitum. Adde quod ædes Sancti Stephani justa tribunal decem et novem accubituum ponitur a Cod.no, quam prope sigma fuisse docet ex veteri scriptore Petrus Gyllins, in lib. 11, cap. 15. Cæterum hæc domus decem et novem accubituum, etiam Delphica dicta est, seu Delphicum, vt testis est Procopius in lib. Vandalicorum, pag. 116, et Victor Thu- nonensis in Chronico. grius antiquam hanc fuisse consuetudinem dicat, uIL Cimperatores Constantinopolitani in atrio imperialis palatii renuntiarentur. Prisca enim consuetudo erat, ut in milliario septimo nuncuparentur Angusti, præsente exercitu, in campo extra urbem. Pri musque Valens in eo suburbano a fratre Valenti- niano imperator fuerat appellatus. Post quein secuti imperatores Orientis eodem in loco renuntiati sunt, ut jam pridem observavi in annotationibus ad librum xxvi Ammiani Marcellini. Zeno quoque imperator, in septimo a Leone filio suo coronatus est, ut scribit Victor Thunonensis in Chronico. Sed et Basiliscus paulo post imperator appellatos_est in campo, quemadmodum tradit Theophanes Erat autem campus in Septimo, ut testatur Theophy- lactus in lib. vm, capite 12. Quis vero primus in atrio imperialis palatii Augustus nuncupatus sit Constantinopoli, nondum liquido comperi.” Justinus quidem junior illic Augustus renuntiatus fuisse videtur, ut colligere est ex capite primo hujns libri. D in Chronico non Joannem Scholasticum, sed Euy chium patriarcham Constantinopolitanum tunic fuisse testatur. Nam Joannes quidem Scholasticus obiit indictione mense Augusto, pridie Kaien- das Septembres. Eutychius vero eodem anno, mense Octobri, in sedem suam restitutus est, in- dictione undecima, ut testatur Theophanes. Hlic anno sequenti, qui fuit Christi :78. Indictione duodecima, Septembris dic. Tiberium Augu- stum coronavit, ut tradit idem Theophanes, et auctor Chronici Alexandrini Verum rẻ attentius examinata, nihil hic reprehendendum animadverti: neque enim Evagrius hic loquitur de Augusta nun- cupatione Tiberii, sed de Cæsaris appaitatione ei concessa. Tiberius porro Cæsar factus est indictione octava, ut docet auctor Chronici Alexandrini : quo quidem tempore Joanues patriarcha erat Constan- tinopolitanus. (61) "Erða zalutòr Eloç Akrai. Nescio cur Eva- 162) Tev 78 áƒziɛpkwę 'Ioárray. Theophenes
Chapter XIVCaput XIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2819ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΧΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Ε Οὕτω μὲν δὴ Ἰουστινιανὸς ἁπαξάπαντα ταράχου καὶ θορύβων πληρώσας καὶ τἀπίχειρα τούτων πρὸς τῷ τέρματι τοῦ βίου κομισάμενος, ἐς τὰ κατώτατα μετεχώρησε δικαιωτήρια. Ὁ δέ γε Ἰουστῖνος ἀδελφιδοῦς μέν οἱ καθεστώς, τὴν δὲ φυλακὴν τῆς αὐλῆς ἐμπεπιστευμένος, ὃν κουροπαλάτην ἡ Ῥωμαίων λέγει φωνή, μετ’ αὐτὸν τὴν ἁλουργίδα περιβάλλεται, οὔτε τὴν ἀποβίωσιν Ἰουστινιανοῦ οὔτε τὴν ἀνάρρησιν Ἰουστίνου τινὸς ἐγνωκότος πλὴν τῶν ἀμφ’ αὐτόν, μέχρις οὖ κατὰ τὴν ἱπποδρομίαν ἐφάνη τὰ νόμιμα τῆς βασιλείας δράσων τε καὶ πεισόμενος. Ὡς δ’ οὖν ταῦτα γέγονε, μηδενὸς παντάπασι νεωτερισθέντος, ἐπανῆκε μὲν κατὰ τὴν αὐλήν· πρώτην δὲ ποιεῖται κέλευσιν τοὺς ἁπανταχῆ συνειλεγμένους ἱερέας ἀφεῖσαν πρὸς τοὺς οἰκείους θρόνους, ἐφ’ ᾧ τὰ εἰωθότα θρησκεύειν μηδενὸς περὶ τὴν πίστιν καινουργουμένου. Καὶ τοῦτο μὲν ἀξιόλογον αὐτῷ ἐπράχθη. Ἦν δέ γε τὸν βίον ἐκδεδιῃτημένος καὶ τρυφαῖς ἀτεχνῶς καὶ ἡδοναῖς ἐκτόποις ἐγκαλινδούμενος, ἀλλοτρίων τε χρημάτων διάπυρος ἐραστὴς ὡς πάντα κέρδους ἀθέσμου ἀπεμπολεῖν, μηδὲ ἐπὶ ταῖς ἱερωσύναις τὸ θεῖον εὐλαβούμενος ἃς τοῖς προστυχοῦσιν ἐπίπρασκεν, ὠνίους καὶ ταύτας ἀναφανδὸν τιθέμενος. Θράσει δὲ καὶ δειλίᾳ ταῖς κακίαις κρατούμενος, πρῶτον Ἰουστῖνον προσγενῆ τυγχάνοντα καὶ πολὺ κλέος παρὰ πᾶσιν ἔχοντα περί τε ἐμπειρίαν πολέμων καὶ τὰς ἄλλας ἀξιώσεις, μετάπεμπτον ποιεῖται, ἀμφὶ τὸν Ἴστρον τὰς διατριβὰς ποιούμενον, καὶ τὰς τῶν Ἀβάρων διαβάσεις ἀνείργοντα. Ἔθνος δὲ Σκυθικὸν οἱ Ἄβαροι τῶν ἁμαξοβίων τῶν ὑπὲρ τὸν Καύκασον τὰ ἐπέκεινα πεδία νεμομένων· οἳ τοὺς γειτνιῶντας Τούρκους πασσυδὶ πεφευγότες, ἐπεὶ κακῶς πρὸς αὐτῶν ἐπεπόνθεσαν, ἐπὶ τὸν Βόσπορον ἀφίκοντο· καὶ τὴν ἠϊόνα τοῦ Εὐξείνου καλουμένου Πόντου καταλιπόντες — ἔνθα συχνὰ μὲν ἔθνη βαρβαρικά, ἐξῳκίσθησαν δὲ καὶ ὑπὸ Ῥωμαίων πόλεις τε καὶ στρατόπεδα καί τινες προσορμήσεις, ἢ στρατιωτῶν ἀπομάχων γιγνομένων, ἢ καὶ ἀποικιῶν πρὸς τῶν βασιλέων στελλομένων — , τὴν πόρευσιν ἐποιοῦντο πᾶσι τοῖς ἐν ποσὶ βαρβάροις ἀνταγωνιζόμενοι, μέχρις οὗ τὰς ἠϊόνας τοῦ Ἴστρου κατειλήφασι καὶ πρὸς Ἰουστινιανὸν ἐπρεσβεύσαντο. Ἐντεῦθεν οὖν ὁ Ἰουστῖνος μετεπέμφθη, οἷα δῆθεν ὀφείλων τῶν συγκειμένων αὐτῷ τε καὶ τῷ αὐτοκράτορι Ἰουστίνῳ ἀπολαῦσαι. Ἐπεὶ γὰρ ἄμφω παραπλησίω καθεστηκάτην ταῖς τοῦ βίου φαντασίαις, καὶ ἐπ’ ἄμφω ἡ βασιλεία ἐπῃώρητο, συνήτην μετὰ πολλὰ τὰ ἀμφίλογα ὥστε τὸν ἐς τὴν βασιλείαν παριόντα τὴν δευτέραν χώραν θἀτέρῳ δοῦναι, ἵν’ ἐκ τῶν δευτερείων τῆς βασιλείας τὰ πρωτεῖα τῶν ἄλλων ἀποφέροιτο.
κρύων ἀμέτρων χύσιν ἤγαγεν. "Ην δέ γε ὁ Τιβέριος μέγιστός τε τὸ σῶμα καὶ ἐς ὑπεροχήν διαπρεπέστα τος μᾶλλον εἴπερ τις είκασεν (63), οὐ βασιλέων με νων, ἀλλὰ καὶ πάντων ἀνθρώπων· ὡς πρῶτον μὲν τὸ εἶδος ἄξιον (64) τυραννίδος εἶναι. Τὴν δὲ ψυχὴν ἤπιός τε καὶ φιλάνθρωπος, εὐθὺς ἀπὸ τοῦ βλέμματος ἅπαν τας δεξιούμενος · πλοῦτον ἡγούμενος, τὸ πάσιν Υπαρχεῖν περὶ τὰς ἐπιδόσεις, οὐ πρὸς μόνην την χρείαν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ περιούσιον. Οὐ γὰρ δ τ: λαβεῖν (65) ὤφειλον οἱ δεόμενοι, τοῦτο διεσκόπει· ἀλλ' ὅπερ βασιλέα Ῥωμαίων δοῦναι προσήκει· κίβδηλον δὲ τὸν χρυσὸν ἡγεῖτο τὸν ἐκ δακρύων ήκον.Σ. "Οθεν ἀμέλει τὴν τε δασμολογίαν τοῖς συντελοῦσιν ἐπαφῆκεν ἑνὸς τέλεον χρόνου (66) · τάς τε πτήσεις αἷσπερ ή 'Αρδαρμάνης ελυμήνατο, τῶν ἐπικειμένων Β τελῶν οὐ πρὸς τὸ μέτρον τῆς βλάβης, ἀλλὰ καὶ πολλῷ καθυπέρτερον ἠλευθέρωσεν. Αφείθησαν δὲ καὶ τοῖ; ἄρχουσιν αἱ ἄθεσμοι δόσεις (67), αἷς πρώην οἱ βασιλεῖς τοὺς ὑπηκόους ἐπίπρασκον · καὶ ὑπὲρ τούτων καὶ διατάξεις ἔγραψε, το μέλλον κατασφαλι σάμενος. τελέου. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Ως ὁ βασιλεὺς Τιβέριος στρατὸν πολὺν ἀγείρας κατά Χοσρόου, καὶ στρατηγὸν Ἰουστινιανόν ἐξαποστείλας, τοῦτον ἐκ τῆς Ῥωμαίων τῆς ἀπήλασεν. Ταῖς τοίνυν κακῶς συλλεγείσι χρήμασιν ἐς δέον χρησάμενος, τὰ πρὸς τὸν πόλεμον ἐξηρτύετο· καὶ τοσοῦτον ἀγείρει στρατὸν ἀνδρῶν ἡρώων, ἔκ τε τῶν ὑπὲρ τὰς Αλπεις ἐθνῶν, τὰ ἀμφὶ τὸν Ῥῆνον ἀρι στίνδην στρατολογήσας, τά τε ἐντὸς τῶν ᾿Αλπεων, Μασσαγετῶν τε καὶ ἑτέρων Σκυθικῶν γενῶν· καὶ τὰ περὶ Παιονίαν καὶ Μυσούς, καὶ Ἰλλυριούς, καὶ Ἱταύ- ρους · ὡς σύνεγγυς πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν χιλιάδων είλας Ιππέων (68) ἀρίστων εγκαταστήσασθαι, ἐξῶστί τε τὸν Χοσρόην, μετὰ τὴν Δάρας ἅλωσιν, εὐθὺς ἀνὰ τις είκασεν. ὡς πρῶτον μέν, πρῶτον μὲν εἶδο: ἄξιον τυραννίδος. τι λαβεῖν ὠφελον οἱ δεύμενοι, ώφελον όφειλον. Μέχρι τῆς ἐγδίης ἐπι νεμήσεως, καὶ αὐτὴς τοῦ ἐνεστῶτος κύκλου. Παις.Quod EVAGRI SCHOLASTICI his credas. Hi enim in hunc quem vides statum A me deduxerunt. Adjecit etiam ejusdem modi alia, quæ summam admirationem omnibus incusserunt, et immensam lacrymarum copiam elicuerunt. Fuit autem Tiberius corpore maxime procero, et cum proceritate staturæ, venustissimus non imperato- rum modo, verum etiam omnium mortalium, quan- tum quis conjectura assequi potest : adeo ut pri- mum quidem forma ejus digna esset imperio. Animo autem lenis fuit atque humanus, et qui primo sta- tim intuitu cunctos comiter exciperet. Summas esse divitias existimabat, largiri omnibus, et erogare non ad necessitatein solum sublevandam, verum usque ad affluentiam. Neque enim quidnam acci- pere deberent poscentes, considerabat, sed quid imperatorem Romanum dare deceret. Aurum porro illud adulterinum censebat, quod cum lacrymis provincialium collectum fuerat. Quam ob rem unius anni tributum collatoribus remisit : et possessio- nes quæ ab Adaarmane vastatæ fuerant, tributaria fonctione relevavit, non pro modo detrimenti quod passæ fuerant, sed multo uberius atque prolixius. Remissæ sunt etiam magistratibus illegitimæ mu- nerum oblationes, quibus antea imperatores subditos suos illis vendere consucverant. Constitu- tiones quoque his de rebus scripsit, posterorum securitati prospiciens. CAP. XIV. Quomodo imperator Tiberius collectis ingentibus_co- piis, et Justiniano duce contra Chosroem misso, eum ex Romanorum finibus expulit. Pecunia igitur malis artibus parta bene usus, res ad bellum necessarias comparavit : tantumane nu- C merum fortissimorum militum collegit, tom ex gentibus Transalpinis quæ circa Rhenum habitant, tum ex Cisalpinis : ex Massagetis præterea, aliis- que Scythicis nationibus; ex Pannonia itein ac Mœsia, et ex Illyriis atque Isauris, optimo quoque viritim lecto: ut prope centum et quinquaginta kominum millia turmis præstantissimorum equitum inseruerit, et Chosroem fugaverit. Qui post ca- VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. Nec dubito quin Evagrius noster ita scriptum reliquerit. Conjecturam nostram confirmat codex Tellerianus, in quo ita diserte scriptum in- veni. Facessat igitur interpretatio Musculi qui sic vertit: Insignis magis quam ut quisquam illi conferri possit. Christophorsonus vero ita interpretatur : Pulchritudinis excellentia omnium opinione major. in codice Florentino scribitur etc. Alludit autem Evagrius ad versuin illum Tragici notissimum etc., quemadmodum legitur apud Nicephorum in cap. 1, lib. xvi. In codicibus Florentino et Telleriano, pro scri- bitur Justini Junioris, qua reliqua tributorum præteriti temporis, provincialibus indulșit usque ad indi- ctionem octavam : Quod quidem fe- D cisse videtur Justinus suasu Tiberii, quem Cæsa- rem paulo ante designaverat, ineunte octava in- dictione, ut docet auctor Chronici Alexandrini. Itaque in hac Constitutione prima imperatoris Justini Junioris, Tiberii quoque Cæsaris nomea ascribi debuerat. imperatoris Justini Junioris, de rectoribus provin- ciarum gratis promovendis. Quæ inter Justini No- vellas Constitutiones est numero quarta. Ea Con- stitutione permittit Justinus provincialibus, u! eos quos idoncos esse existimaverint ad regendam ipso- rum provinciam, imperatori suggerant: spondeique imperator se gratis absque ullo munere codicillos el magistratus insignia præbiturum esse. Quæ les cum data sit anno octavo imperii Justini Junioris, eam quoque Tiberii Cæsaris suasu ac suggestione editam esse non dubitamus. miror sec u_Nicephoro, nec ab intcr- pretibus, animadversum fuisse. (63) *Ιπερ τις είκασεν. Scribendum puto, εἴπερ (64) Καὶ πρῶτον μὲν τὸ εἶδος άξιον. Rectius (65) Οὐ γὰρ ὅτι λαβείν. Mallem scribere, οὐ γάρ (66) Ενὸς τέλεον χρόνου. Exstat Constitutio (67) Αἱ ἄθεσμοι δόσεις. Exstat lodie Constitutio (18) Ελλάς Ιππέων. Scribendum est procul dubi
PG 86:2821Μετὰ πολλῆς τοιγαροῦν τῆς ἔξωθεν φιλοφροσύνης ὁ Ἰουστῖνος τὸν Ἰουστῖνον δεξιωσάμενος, καὶ κατὰ σμικρὸν αἰτίας ἐπιπλάττων, καὶ τοὺς ὑπασπιστὰς καὶ δορυφόρους καὶ σωματοφύλακας παραιρούμενος τάς τε παρ’ αὐτοῦ προόδους εἴργων, καθῆστο γὰρ οἴκοι Ἰουστίνου κελεύσμασιν,ἐς τὴν Ἀλεξάνδρου μεγάλην ἐξοικίζεται πόλιν· αὐτοῦ τε δειλαίως ἀναιρεῖται πόρρω τῶν νυκτῶν, ἔτι κλινοπετὴς ὑπάρχων, ταύτην ἀμοιβὴν τῆς ἐς τὸ πολίτευμα εὐνοίας καὶ τῶν ἐς τοὺς πολέμους ἀνδραγαθημάτων κομισάμενος. Καὶ οὐ πρότερον ἀνεῖσαν τοῦ θυμοῦ ἢ τῆς ζεούσης μήνιδος ἐνεφορήθησαν, μέχρις οὗ τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθεῖσαν αὐτός τε καὶ ἡ τούτου σύνοικος Σοφία ἐθεάσαντο, καὶ τοῖς ποσὶν ἐξελάκτισαν.
Β τὸ θέρος ἐπὶ τὴν ᾿Αρμενίαν ἐλάσαντα, ἐκεῖθέν τε τὰς Α ὁρμᾶς ἐπὶ τὴν Καίσαρος ἔχοντα, ἢ τῶν Καππαδοκῶν ἄρχει, καὶ τῶν αὐτότε προκάθηται πόλεων. Ο; του σοῦτον ὑπερεφρόνει τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν, ὅτι γε πρεσβευσαμένου τοῦ Καίσαρος, οὐκ ἠξίου τῆς ὡς αὐτὸν ἐσόδου τοῖς πρέσβεσι μεταδοῦναι· ἔπεσθαι δὲ τούτοις διεκελεύετο μέχρι τῆς Καίσαρος. Εκεῖσε γὰρ περὶ τῆς πρεσβείας διασκοπεῖν ἔλεγεν. Ὡς δ' οὖν ἀντιμέτωπον εἶδε τὸ Ῥωμαίων στράτευμα ὑπὸ Ἰουστι νιανῷ (69) ταττόμενον, τἀδελφῷ Ἰουστίνου τοῦ πρὸς Ἰουστίνου δειλαίως ἀνῃρημένου (70), ἀκριβῶς ἐξωπλισμένον, τό τε ἐνυάλιον τὰς σάλπιγγας ἡγού σας, καὶ τὰ σημεῖα πρὸς μάχην αἱρόμενα, τόν τε στρατιώτην φονῶντα, καὶ θυμοῦ μετὰ τῆς ἐς ἄγαν ευκοσμίας πλέοντα, ἵππον τε τοσαύτην καὶ τοιαύ την ", ἣν οὐδεὶς πώποτε βασιλέων ἐφαντάσθη, πολλά γε ἐπιθειάσας, ἀνώμωξε μύχιον πρὸς τὸ ἄνελπι καὶ ἀδόκητον· καὶ μάχης οὐκ ἤθελον ἄρχειν. Αναβαλλο μένῳ δὲ αὐτῷ καὶ διαμέλλοντι, καὶ τὸν καιρὸν τρί βοντι, καὶ σοφιζομένῳ τὴν μάχην, ἔπεισι Κούρς ὁ Σκύθης (71), ἀνὴρ τοῦ δεξιοῦ κέρως ἡγούμενος. Και μὴ οἴων τε γενομένων ἐνεγκεῖν τὴν ἐμβολὴν τῶν κατ αὐτὸν Περσῶν, ἐκλελοιπότων δὲ μάλα λαμπρῶς τὴν τάξιν, πολὺν μὲν εἰργάσατο φόνον τῶν ἀπεναντίας. Επεισι δὲ τοῖς οὐραγοῖς, ἔνθα καὶ τὴν ἀποσκευὴν δ τε Χοσρόης καὶ ὁ σύμπας εἶχε στρατός · αἱρεῖ τε βα- σιλικὰ κειμήλια ἀπαξάπαντα, καὶ μὴν καὶ τὴν ἀπο- σκευὴν ἅπασαν, ὁρῶντος μὲν Χοσρόου, καὶ ἐγκαρτε ροῦντος, ἀνεκτοτέραν δὲ τῆς ἑαυτοῦ ἐπιστροφῆς (72) τοῦ Κούρς ἡγουμένου. Οὗτος μὲν οὖν σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν μεγάλων χρημάτων καὶ λαφύρων ἐγκρατής γε νόμενος, τά τε σκευοφόρα των ζώων σὺν αὐτοῖς φορτίοις φέρων, ἐν οἷς καὶ τὰ Χοσρόου σεβαστὸν πῦρ, ὁ Θεὸς καθειστήκει, περιελαύνει μὲν τὸ Περσῶν στρατόπεδον παιανίζων. Αφικνεῖται δὲ παρὰ τοὺς οἰκείους ἀμφὶ τὰς ἐπιλυχνίους ὥρας, ήδη διαλυθέντας ἵππων τε τοσαύτης καὶ τοιαύτης. τ᾿ ἀδελφῷ Ἰουστίνου τοῦ πρὸς Ιου- στίνου δειλαίως ἀνῃρημένου. Κρούς Ανεκτοτέραν δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἐπιστροφὴν τοῦ Χουρ ἡγουμένου. τῆς τοῦ Χαὺος ἡγουμένου. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER V. plam urbem Daras, confestim æstivo tempore in C Armeniam irruperat, atque inde Cesaream Cappa- dociæ et reliquarum illic urbium metropolim inva- dere meditabatur: Romanorum autem impe- rium tantopere despiciebat, ut cum Cæsar legatos ad eum misisset, eos ad conspectum suum minime admiserit, sed usque ad urbem Cæsaream sequi ipsum jusserit. Illic enim se eorum legationem au- diturum esse aiebat. Verum ubi Romanoruin exer- citum contra se stare vidit, duce Justiniano, fratre Justini ejus qui ab imperatore Justino crudeliter occisus fuerat: probe instructum atque armatum, et tubas bellicum canentes, et signa ad committen- dam pugnam in altum sublata: militem præterea cædis avidum, et cum pulcherrimo ornatu iram ac furorem anhelantem; tantum denique ac talem equitatum, quantum nullus unquam ex imperate- ribus animo conceperat: vehementer obstupefactas, altum ingemuit ob rem tain insperatam atque incx- spectatam, nec pugnam ordiri unquam voluit. Cur igitur praelium differret, et cunctabundus tempus tereret, et pugnam duntaxat simularet, Curs Scy- tha, qui dextro cornui praerat, impetum in eum facit. Cuinque Persæ impetum illius sustinere non possent, sed aperte ordines desererent, Curs maxi- mam hostium stragem edidit. Deinde extremum agmen Persarum aggressus est, ubi Chosroes et universus ejus exercitus impedimenta ac sarcinas habebat. Cunctos igitur regis thesauros et univer- sas sarcinas cepit, ipso Chosroe spectante atque tolerante, et impressionem suam facilius quam im- petum Cars sustineri posse existimante. Hoc modo Curs una cum suis militibus, maximis opibus ac spoliis potitus, et jumenta cumn omnibus sarciuis adduceus inter quas erat etiam ignis sacer quem Chosroes ut Deum colebat: Persarum quidem VARIÆ LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. gistri militum per Orientem meminit Menander Protector, in lib. vi Historiarum, pag. 159. Et Theophylactus, in cap 12, lib. 111. Et Joannes Bi- clariensis in Chronico: Anno Justini Chosroes Persarum imperator, cum nimia multitudine exer- citus, ad vasiundes Romanorum terminos promovet : cui Justinianus Romanæ dux militiæ et magister militum Orientis a Tiberio destinatus, bellum parut, et in campis qui inter Daras et Nisibim ponuntur, forti pugna congressus, habens secum gentes fortis- simas, qua barbaro sermone Hermani nuncupantur, memoratum imperatorem bello superat. Hæc Pagius refert ad annum Christi 575, n. 7. cum ex mss. codicibus Florentino et Telleriano, ila supplevi : Erat ergo hic Justinia- nus Germani filius, quod testatur etian Theophy- iactus in lib. i frater Justini illius, qui ab im- peratore interfectus fuerat, ut refert Evagrius initio bujus libri. minit Theophylactus in lib. ut, cap 16; et in lib. 1. cap.9. Quibus in locis interpres Lat:ails D Cursium yertit. Melius tamen Cursum vertisset. Sic enim eum vocat Menander Protector in lib. vi istoriarum, pag. 159, editionis regie. In Theo- phanis Chronico, pag. 214. dicitur, corrupte. Magis probo lectionem Nicephori, quæ sic habet: Tautum mallem articulum addere le modo : id est, ut vertit Joannes Langus : Quod facilius impressionem suam, quam ipsius Cars sustineri posse crist:marcl. Porro hanc Persarum fugam, et Romanorum victoriam, Theophan. quidem in Chron. refert post mortem imperatoris Justini Junioris, cum Tiberius singu - lare imperium obtineret. Verum Theophylactus, ex quo sua videtur hausisse Theophanes, superstite adhuc Justino id accidisse testatur, cum Tiberius Casaris dumtaxat nomen ac dignitatem gerens, real- publicam administraret, ut videre est in cap. 14, Jib. 1. Cui consentit Evagrius noster: quippe qui mortem Justini Junioris refert infra, in cap. 19, hujus libri. Ubi diserte scribit Tiberium, mortno demum Justino, magistri militum dignitatem abro- gasse Justiniano. · (69) Υπὸ Ἰουστινιανό. Hujus Justiniani ma- (70) Ιουστίνου δειλαίως ἀνηρημένου Hunc lo- (71) Επεισι Καρς ὁ Σκούδης. Hujus viri me- (72) 'Ανεκτοτέραν δὲ τῆς ἑαυτοῦ ἐπιστροφῆς.
Οὐ μετ’ οὐ πολὺ δὲ καὶ Αἰθέριον καὶ Ἀδδαῖον, τῆς μὲν συγκλήτου βουλῆς καθεστῶτε, μεγάλα δὲ καὶ πρωτεῖα παρ’ Ἰουστινιανῷ ἐσχηκότε, ἐς κριτήριον ἐπὶ καθοσιώσει ἐκδέδωκεν. Ὧν ὁ μὲν Αἰθέριος συγκατετίθετο φαρμάκοις βουληθεὶς τὸν βασιλέα διαχρήσασθαι, κοινωνὸν τῆς τοιαύτης ἐγχειρήσεως καὶ ἐν πᾶσι συνεργὸν ἔχειν εἰπὼν τὸν Ἀδδαῖον. Ὁ δὲ ὅρκοις δεινοῖς διώμνυτο μηδὲν τούτων παντάπασιν εἰδέναι. Ἄμφω δ’ οὖν τὰς κεφαλὰς ἀπετμηθήτην, παρ’ αὐτὴν τὴν ἐκτομὴν τῆς κεφαλῆς Ἀδδαίου φήσαντος ἐν τούτοις μὲν συκοφαντηθῆναι, δίκαια δὲ πάσχειν πρὸς τῆς ἐφόρου τῶν ὁπωσοῦν δρωμένων δίκης· αὐτὸν γὰρ γοητείᾳ τὸν Θεόδοτον ὕπαρχον τῆς αὐλῆς ἀνελεῖν. Ἐγὼ δὲ εἰ μὲν ταῦθ’ οὕτως ἔχει, οὐκ ἔχω λέγειν, ἄμφω δὲ ἀλιτηρίω ἤστην· ὁ μὲν Ἀδδαῖος παιδομανῶν, Αἰθέριος δὲ διὰ πάσης ἰὼν συκοφαντίας, καὶ τάς τε τῶν ζώντων τῶν τε τελευτώντων τὰς οὐσίας ληϊζόμενος ὀνόματι τῆς βασιλικῆς οἰκίας, ἧς ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ προὐστήκει. Καὶ ταῦτα μὲν ἔληξεν ὧδε.
Β τὸ θέρος ἐπὶ τὴν ᾿Αρμενίαν ἐλάσαντα, ἐκεῖθέν τε τὰς Α ὁρμᾶς ἐπὶ τὴν Καίσαρος ἔχοντα, ἢ τῶν Καππαδοκῶν ἄρχει, καὶ τῶν αὐτότε προκάθηται πόλεων. Ο; του σοῦτον ὑπερεφρόνει τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν, ὅτι γε πρεσβευσαμένου τοῦ Καίσαρος, οὐκ ἠξίου τῆς ὡς αὐτὸν ἐσόδου τοῖς πρέσβεσι μεταδοῦναι· ἔπεσθαι δὲ τούτοις διεκελεύετο μέχρι τῆς Καίσαρος. Εκεῖσε γὰρ περὶ τῆς πρεσβείας διασκοπεῖν ἔλεγεν. Ὡς δ' οὖν ἀντιμέτωπον εἶδε τὸ Ῥωμαίων στράτευμα ὑπὸ Ἰουστι νιανῷ (69) ταττόμενον, τἀδελφῷ Ἰουστίνου τοῦ πρὸς Ἰουστίνου δειλαίως ἀνῃρημένου (70), ἀκριβῶς ἐξωπλισμένον, τό τε ἐνυάλιον τὰς σάλπιγγας ἡγού σας, καὶ τὰ σημεῖα πρὸς μάχην αἱρόμενα, τόν τε στρατιώτην φονῶντα, καὶ θυμοῦ μετὰ τῆς ἐς ἄγαν ευκοσμίας πλέοντα, ἵππον τε τοσαύτην καὶ τοιαύ την ", ἣν οὐδεὶς πώποτε βασιλέων ἐφαντάσθη, πολλά γε ἐπιθειάσας, ἀνώμωξε μύχιον πρὸς τὸ ἄνελπι καὶ ἀδόκητον· καὶ μάχης οὐκ ἤθελον ἄρχειν. Αναβαλλο μένῳ δὲ αὐτῷ καὶ διαμέλλοντι, καὶ τὸν καιρὸν τρί βοντι, καὶ σοφιζομένῳ τὴν μάχην, ἔπεισι Κούρς ὁ Σκύθης (71), ἀνὴρ τοῦ δεξιοῦ κέρως ἡγούμενος. Και μὴ οἴων τε γενομένων ἐνεγκεῖν τὴν ἐμβολὴν τῶν κατ αὐτὸν Περσῶν, ἐκλελοιπότων δὲ μάλα λαμπρῶς τὴν τάξιν, πολὺν μὲν εἰργάσατο φόνον τῶν ἀπεναντίας. Επεισι δὲ τοῖς οὐραγοῖς, ἔνθα καὶ τὴν ἀποσκευὴν δ τε Χοσρόης καὶ ὁ σύμπας εἶχε στρατός · αἱρεῖ τε βα- σιλικὰ κειμήλια ἀπαξάπαντα, καὶ μὴν καὶ τὴν ἀπο- σκευὴν ἅπασαν, ὁρῶντος μὲν Χοσρόου, καὶ ἐγκαρτε ροῦντος, ἀνεκτοτέραν δὲ τῆς ἑαυτοῦ ἐπιστροφῆς (72) τοῦ Κούρς ἡγουμένου. Οὗτος μὲν οὖν σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν μεγάλων χρημάτων καὶ λαφύρων ἐγκρατής γε νόμενος, τά τε σκευοφόρα των ζώων σὺν αὐτοῖς φορτίοις φέρων, ἐν οἷς καὶ τὰ Χοσρόου σεβαστὸν πῦρ, ὁ Θεὸς καθειστήκει, περιελαύνει μὲν τὸ Περσῶν στρατόπεδον παιανίζων. Αφικνεῖται δὲ παρὰ τοὺς οἰκείους ἀμφὶ τὰς ἐπιλυχνίους ὥρας, ήδη διαλυθέντας ἵππων τε τοσαύτης καὶ τοιαύτης. τ᾿ ἀδελφῷ Ἰουστίνου τοῦ πρὸς Ιου- στίνου δειλαίως ἀνῃρημένου. Κρούς Ανεκτοτέραν δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἐπιστροφὴν τοῦ Χουρ ἡγουμένου. τῆς τοῦ Χαὺος ἡγουμένου. HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER V. plam urbem Daras, confestim æstivo tempore in C Armeniam irruperat, atque inde Cesaream Cappa- dociæ et reliquarum illic urbium metropolim inva- dere meditabatur: Romanorum autem impe- rium tantopere despiciebat, ut cum Cæsar legatos ad eum misisset, eos ad conspectum suum minime admiserit, sed usque ad urbem Cæsaream sequi ipsum jusserit. Illic enim se eorum legationem au- diturum esse aiebat. Verum ubi Romanoruin exer- citum contra se stare vidit, duce Justiniano, fratre Justini ejus qui ab imperatore Justino crudeliter occisus fuerat: probe instructum atque armatum, et tubas bellicum canentes, et signa ad committen- dam pugnam in altum sublata: militem præterea cædis avidum, et cum pulcherrimo ornatu iram ac furorem anhelantem; tantum denique ac talem equitatum, quantum nullus unquam ex imperate- ribus animo conceperat: vehementer obstupefactas, altum ingemuit ob rem tain insperatam atque incx- spectatam, nec pugnam ordiri unquam voluit. Cur igitur praelium differret, et cunctabundus tempus tereret, et pugnam duntaxat simularet, Curs Scy- tha, qui dextro cornui praerat, impetum in eum facit. Cuinque Persæ impetum illius sustinere non possent, sed aperte ordines desererent, Curs maxi- mam hostium stragem edidit. Deinde extremum agmen Persarum aggressus est, ubi Chosroes et universus ejus exercitus impedimenta ac sarcinas habebat. Cunctos igitur regis thesauros et univer- sas sarcinas cepit, ipso Chosroe spectante atque tolerante, et impressionem suam facilius quam im- petum Cars sustineri posse existimante. Hoc modo Curs una cum suis militibus, maximis opibus ac spoliis potitus, et jumenta cumn omnibus sarciuis adduceus inter quas erat etiam ignis sacer quem Chosroes ut Deum colebat: Persarum quidem VARIÆ LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. gistri militum per Orientem meminit Menander Protector, in lib. vi Historiarum, pag. 159. Et Theophylactus, in cap 12, lib. 111. Et Joannes Bi- clariensis in Chronico: Anno Justini Chosroes Persarum imperator, cum nimia multitudine exer- citus, ad vasiundes Romanorum terminos promovet : cui Justinianus Romanæ dux militiæ et magister militum Orientis a Tiberio destinatus, bellum parut, et in campis qui inter Daras et Nisibim ponuntur, forti pugna congressus, habens secum gentes fortis- simas, qua barbaro sermone Hermani nuncupantur, memoratum imperatorem bello superat. Hæc Pagius refert ad annum Christi 575, n. 7. cum ex mss. codicibus Florentino et Telleriano, ila supplevi : Erat ergo hic Justinia- nus Germani filius, quod testatur etian Theophy- iactus in lib. i frater Justini illius, qui ab im- peratore interfectus fuerat, ut refert Evagrius initio bujus libri. minit Theophylactus in lib. ut, cap 16; et in lib. 1. cap.9. Quibus in locis interpres Lat:ails D Cursium yertit. Melius tamen Cursum vertisset. Sic enim eum vocat Menander Protector in lib. vi istoriarum, pag. 159, editionis regie. In Theo- phanis Chronico, pag. 214. dicitur, corrupte. Magis probo lectionem Nicephori, quæ sic habet: Tautum mallem articulum addere le modo : id est, ut vertit Joannes Langus : Quod facilius impressionem suam, quam ipsius Cars sustineri posse crist:marcl. Porro hanc Persarum fugam, et Romanorum victoriam, Theophan. quidem in Chron. refert post mortem imperatoris Justini Junioris, cum Tiberius singu - lare imperium obtineret. Verum Theophylactus, ex quo sua videtur hausisse Theophanes, superstite adhuc Justino id accidisse testatur, cum Tiberius Casaris dumtaxat nomen ac dignitatem gerens, real- publicam administraret, ut videre est in cap. 14, Jib. 1. Cui consentit Evagrius noster: quippe qui mortem Justini Junioris refert infra, in cap. 19, hujus libri. Ubi diserte scribit Tiberium, mortno demum Justino, magistri militum dignitatem abro- gasse Justiniano. · (69) Υπὸ Ἰουστινιανό. Hujus Justiniani ma- (70) Ιουστίνου δειλαίως ἀνηρημένου Hunc lo- (71) Επεισι Καρς ὁ Σκούδης. Hujus viri me- (72) 'Ανεκτοτέραν δὲ τῆς ἑαυτοῦ ἐπιστροφῆς.
Chapter XVCaput XV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2823Γράφει δὲ ὁ Ἰουστῖνος τοῖς ἑκασταχοῦ Χριστιανοῖς πρόγραμμα, αὐτοῖς ὀνόμασι τοῦτο· Ἐν ὀνόματι τοῦ δεσπότου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν, αὐτοκράτωρ Καῖσαρ Φλάβιος Ἰουστῖνος, πιστὸς ἐν Χριστῷ, ἥμερος, μέγιστος, εὐεργέτης, Ἀλαμανικός, Γοτθικός, Γερμανικός, Ἀντικός, Φραγκικός, Ἐρουλλικός, Γηπαιδικός, εὐσεβής, εὐσεβής, εὐτυχής, ἔνδοξος, νικητής, τροπαιοῦχος,
μήτε μὴν αὐτῶν 37· μόνων δέ τινων ἀκροβολισμών γενομένων, ἢ εἴπου (3) γε εἷς πρὸς ἕνα συνεπλάκη ἐξ ἀμφοῖν τοῖν στρατοπέδοιν, ὅπερ εἰώθει γίγνεσθαι. Πυρὰ δὲ πολλὰ τῇ νυκτὶ ὁ Χοσρόης ἀνάψας, προς νυκτομαχίαν παρεσκευάζετο. Και δυοῖν στρατοπέδοιν τοῖς Ῥωμαίοις γενομένοιν, ἔπεισιν ἀωρὶ τῶν αυ- κτῶν, τοῖς ἀμφὶ το βόρειον μέρος. Τἂν ὑποχωρησαν των τῷ αἰφνιδίῳ τε καὶ ἀδοκήτῳ, πλησιαζούσῃ Με λιτινῇ ἔπεισι τῇ πόλει, ἀφυλάκτῳ καὶ ἐρήμῃ πολι τῶν καθεστώσῃ· καὶ πᾶσαν πυρπολήσας, πρὸς τὴν διάβασιν τοῦ Εὐφράτου παρεσκευάζετο ποταμοῦ. Ως δὲ ἁλισθὲν τὸ στράτευμα τῶν Ῥωμαίων εἶπετο, δείσας περὶ τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας, αὐτὸς μὲν ἐλέφαντε ἐπιβὰς, τὸν ποταμὸν ἐπεραιώθη. Τῶν δὲ ἀμφ' αὐτὸν πολύ πλῆθος τοῖς τοῦ ποταμοῦ ρεύμασιν ἐκηδεύθη οὓς ἀποπνιγέντας λαβὼν, όπιων ᾤχετο. Χοτρήτης μὲν οὖν ταύτην υστάτην ποινὴν τῆς ἐς Ῥωμαίους τοσαύτης παροινίας καταθεὶς, σὺν καὶ τοῖς περισ θεῖσι, τὰ Εῷα κατειλήφει, ἔνθα τὴν ἐκεχειρίαν εἶχεν, ὡς ἂν μή τις αὐτῷ ἐπίοι. Ο δέ γε Ἰουστινιανός, ἐσβαλὼν σὺν παντὶ τῷ στρατῷ ἐς τὴν Περσῶν ἐπισ κράτειαν, ὅλην τὴν χειμάδιον ὥραν αὐτοῦ διήγαγε μηδενός παντάπασιν ἐνοχλήσαντος. Επανηκε μὲν οὖν ἀμφὶ θερινάς τροπάς; οὐδὲν ὅλως ἀποβαλὼν τοῦ στρατοῦ, καὶ σὺν εὐπαθείᾳ, καὶ κλέει πολλῷ παρ αὐτὰ ἐθέριζε τὰ μεθόρια. ἐκ τῶν σφῶν τάξεων, μήτε Χοσρόου μάχης άρξαντος, Β ΚΕΦΑΛ. ΙΕ. • *Οτι Χοσρόης δυσθυμήσας διὰ τὴν ήτταν έτο λεύτησεν· ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ 'Ορμίσδας τῆς Περσῶν ἀρχῆς ἀντελάβετο. Τῷ δὲ Χοσρόη (73) (α) μυρίον ἄχος ἐπιχυθὲν, ἀλύοντα καὶ ἀμηχανοῦντα, καὶ τῇ παλιρροία τῆς λύπης καταποντωθέντα, του βίου δειλαίως ἀφείλετα, στήλην ἀθάνατον τῆς αὐτοῦ φυγῆς ἀναθέντα, δν γέ γραφε νόμον, μηκέτι βασιλέα Περσῶν κατὰ Ῥωμαίων στρατηγείν. Βασιλεύει δὲ Ορμίσδας ὁ τούτου παῖς· δ νῦν ἐατέον (71), ἐπεὶ τὰ ἑξῆς πρὸς ἑαυτά με και λεῖ, καὶ τὴν φυμὴν τοῦ λόγου ἀπεκδέχεται. αὐτοῦ. δν νῦν ἑατέον, (α) Τῷ δὲ Χοσρόη. EVAGRII SCHOLASTICI . 282' exercitum circuivit, letum Panem canens : circa / primam autem facem reversus est ad suos, qui jam stationes suas reliquerant: cum neque Chosroes, neque ipsi pugnam exorsi essent, sed leves duntaxat velitationes utrinque exstitissent : atque interdum unus aut alter ex utroque exercitu, sicut fieri so- let, singulari certamine inter se congressi essent. Sequenti nocte Chosroes, multis ignibus accensis, ad nocturnam pugnam se paravit. Cumque Ro manorum exercitus in duo castra divisusesset, nocte intempesta irruit in eos qui ad septentrionein locati erant. Quibus ob repentinum atque inexspectatum superventum in fugam versis, Melitanain urbem in proximo sitam invadit, quæ tunc præsidio atque incolis vacua erat. Hanc cum integram concrenias- set, ad fluvium Euphratem trajiciendum sese ac- cingit. Sed cum Romanus exercitus in unum col· lectus eum insequeretur, ipse saluti suæ metuens, conscenso elephanto, amnem trajecit. Eorum vero qui circa illum erant ingens multitudo, Euphratis fluentis obruta est. Quos ille aquis suffocatos cum accepisset, inde abscess:1. Chosroes igitur cum has ultimas pœnas pro contumeliis quibus Roma- num imperium affecerat persolvisset, una cum iis qui avaserant, in Orientis partes profectus est, ubi pactas habebat inducias ne quisquam ipsum aggre- deretur. At Justinianus cum universo exercitu Ro- mano in Persidem ingressus, totum hiemis tempus ibi transegit, nemine prorsus illi molestiam exhi bente. Sub arstivum autemi solstitium reversus est, nulla omnino parte copiarum amissa : et cum summa felicitate ac gloria, circa utriusque imperii conûnia æstatem exegit. CAP. XV. Quomodo Chosroes cladem suam ægre ferens, ex hac luce migravit, et filius ejus Hormisda ei in regnant successit. Chosroem vero anxium et ad inopiam consilil redactum, et reciprocis doloris fluctibus submer- sun, immensa quædam gritudo animo ejus offusa, ex hac vita subduxit: cum perpetuum fugæ suæ monumentum posteris reliquisset legem illam quam scripsit, ne posthac Persarum rex contra Romanos exercitum ductaret. Post hune Ilormisda ejus filins, Persarum regnum suscepit. Sed ista nunc omit- tenda sunt, quandoquidem sequentia me ad se vocant, et sermonis nostri cursum exspectant. C VARIE LECTIONES. * C. C. VALESI ANNOTATIONES. regis præmature hic refertur. Mortuus enim est Chosroes Tiberio jam Augustum imperium obti- nente, ut testatur Theophylactus in lib. unt, cap. 16. Quod confirmat etiam Menander Protector in ex- cerptis legationum. Quare fallitur Theophanes in D Chronico, qui mortem Chosrois, et inauguratorcm Hormisdæ ejus filii, refert principatu Justini Ju- nioris. scriptum inveni, etc. quam scripla- rani vulgatæ lectioni longe antepono. FARIORUM. Principio veris anni 579] Chosroes Persarum rex morbo irretitus, vitæ modum imposuit, Hormisda filio successore appella!o, qui morum sævitia paternam impietatem superavit; homo violentus et inexplebilis avaritia. Theophylart iib.um, cap. 46: Per octo et quadraginta annos regnavit Chosroes, inquit Agathias, lib. v. (73) Τῷ δὲ Χοσρόη. Mors Chosrois Persarum (74) "Ο νῦν ἐπτέον. In ms. codice Tel:eriano (3) Η είπου. Legendum ή εξ του. (W. Lowry.)
ἀεισέβαστος, Αὔγουστος. Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, φησὶν ὁ δεσπότης Χριστὸς ὁ ἀληθινὸς ἡμῶν θεός, εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν, ὁ αὐτὸς κηρύττει πᾶσιν ἀνθρώποις. Οὐκ ἄλλο δὲ τοῦτό ἐστιν ἢ τοὺς πιστεύοντας εἰς αὐτὸν εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἐκκλησίαν συντρέχειν,ὁμοφρονοῦντας μὲν περὶ τὴν ὀρθὴν τῶν Χριστιανῶν δόξαν, ἀποστρεφομένους δὲ τοὺς τἀναντία λέγοντας ἢ δοξάζοντας. Πρώτη γὰρ σωτηρία καθέστηκε πᾶσιν ἀνθρώποις ἡ τῆς ὀρθῆς πίστεως ὁμολογία. Διὸ καὶ ἡμεῖς τοῖς εὐαγγελικοῖς κατακολουθοῦντες παραγγέλμασι καὶ τῷ ἁγίῳ συμβόλῳ,ἤτοι μαθήματι τῶν ἁγίων πατέρων, πρὸς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἐκκλησίαν τε καὶ γνώμην προτρεπόμεθα πάντας συνελθεῖν, πιστεύοντες εἰς πατέρα καὶ υἱὸν καὶ ἅγιον πνεῦμα, τριάδα ὁμοούσιον, μίαν θεότητα ἤτοι φύσιν καὶ οὐσίαν λόγῳ καὶ πράγματι, καὶ μίαν δύναμιν καὶ ἐξουσίαν καὶ ἐνέργειαν, ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν ἤγουν προσώποις δοξάζοντες, εἰς ἃ βεβαπτίσμεθα, εἰς ἃ πεπιστεύκαμεν, καὶ οἷς συντετάγμεθα. Μονάδα γὰρ ἐν τριάδι καὶ τριάδα ἐν μονάδι προσκυνοῦμεν, παράδοξον ἔχουσαν καὶ τὴν διαίρεσιν καὶ τὴν ἕνωσιν· μονάδα μὲν κατὰ τὴν οὐσίαν ἤγουν θεότητα, τριάδα δὲ κατὰ τὰς ἰδιότητας ἤγουν ὑποστάσεις, ἤτοι πρόσωπα. Διαιρεῖται γὰρ ἀδιαιρέτως, ἵν’ οὕτως εἴπωμεν, καὶ συνάπτεται διῃρημένως. Ἓν γὰρ ἐν τρισὶν ἡ θεότης καὶ τὰ τρία ἕν, τὰ ἐν οἷς ἡ θεότης, ἢ τό γε ἀκριβέστερον εἰπεῖν, ἃ ἡ θεότης. Θεὸν τὸν πατέρα, θεὸν τὸν υἱόν, θεὸν τὸ ἅγιον πνεῦμα, ὅταν ἕκαστον πρόσωπον καθ’ ἑαυτὸ θεωρῆται, τοῦ νοῦ χωρίζοντος τὰ ἀχώριστα· θεὸν τὰ τρία μετ’ ἀλλήλων νοούμενα, τῷ ταὐτῷ τῆς κινήσεως καὶ τῆς φύσεως, ἐπειδὴ χρὴ καὶ τὸν ἕνα θεὸν ὁμολογεῖν, καὶ τὰς τρεῖς ὑποστάσεις ἤγουν ἰδιότητας κηρύττειν. Ὁμολογοῦμεν δὲ αὐτὸν τὸν μονογενῆ υἱὸν τοῦ θεοῦ τὸν θεὸν Λόγον τὸν πρὸ αἰώνων καὶ ἀχρόνως ἐκ τοῦ πατρὸς γεννηθέντα, οὐ ποιηθέντα, ἐπ’ ἐσχάτων δὲ τῶν ἡμερῶν δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ σαρκωθέντα ἐκ πνεύματος ἁγίου καὶ τῆς δεσποίνης ἡμῶν τῆς ἁγίας ἐνδόξου θεοτόκου καὶ ἀεὶ παρθένου Μαρίας, καὶ γεννηθέντα ἐξ αὐτῆς, ὅς ἐστιν ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ εἶς τῆς ἁγίας τριάδος, συνδοξαζόμενος τῷ πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ πνεύματι. Οὐδὲ γὰρ τετάρτου προσώπου προσθήκην ἐπεδέξατο ἡ ἁγία τριάς, καὶ σαρκωθέντος τοῦ ἑνὸς τῆς ἁγίας τριάδος θεοῦ Λόγου· ἀλλ’ ἔστιν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ὁμοούσιος τῷ θεῷ καὶ πατρὶ κατὰ τὴν θεότητα, καὶ ὁμοούσιος ἡμῖν ὁ αὐτὸς κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, παθητὸς σαρκὶ καὶ ἀπαθὴς ὁ αὐτὸς ἐν θεότητι. Οὐ γὰρ ἄλλον τὸν θεὸν Λόγον τὸν θαυματουργήσαντα, καὶ ἄλλον τὸν παθόντα ἐπιστάμεθα· ἀλλ’ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν τοῦ θεοῦ Λόγον, σαρκωθέντα καὶ τελείως ἐνανθρωπήσαντα, καὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ τά τε θαύματα καὶ τὰ πάθη ἅπερ ἑκουσίως ὑπέμεινεν σαρκὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν. Οὐ γὰρ ἄνθρωπός τις ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν δέδωκεν, ἀλλ’ αὐτὸς ὁ θεὸς Λόγος ἀτρέπτως γενόμενος ἄνθρωπος, τό τε ἑκούσιον πάθος καὶ τὸν θάνατον ὑπὲρ ἡμῶν σαρκὶ κατεδέξατο. Καὶ θεὸν τοίνυν αὐτὸν ὁμολογοῦντες, οὐκ ἀθετοῦμεν τὸ εἶναι αὐτὸν καὶ ἄνθρωπον· καὶ ἄνθρωπον αὐτὸν ὁμολογοῦντες, οὐκ ἀρνούμεθα τὸ εἶναι αὐτὸν καὶ θεόν. Ὅθεν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἐξ ἑκατέρας φύσεως, θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος, σύνθετον τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ὁμολογοῦντες, σύγχυσιν τῇ ἑνώσει οὐκ ἐπεισάγομεν. Οὐ γὰρ ὅτι γέγονε καθ’ ἡμᾶς ἄνθρωπος, τὸ εἶναι θεὸς ἀπολέσει· οὔτε μὴν ὅτι θεὸς κατὰ φύσιν ἐστί, καὶ τὴν πρὸς ἡμᾶς ὁμοίωσιν ἀπαράδεκτον ἔχει, καὶ τὸ ἄνθρωπος εἶναι παραιτήσεται. Μεμένηκεν δὲ ὥσπερ ἐν ἀνθρωπότητι θεός, οὕτω καὶ ἐν ὑπεροχῇ θεότητος ὢν ἄνθρωπος οὐδὲν ἧττον, ἄμφω δὲ ὢν ἐν ταὐτῷ, καὶ εἷς θεός τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπος ὁ Ἐμμανουήλ. Τὸν αὐτὸν δὲ ὁμολογοῦντες ἐν θεότητι τέλειον καὶ ἐν ἀνθρωπότητι τέλειον, ἐξ ὧν καὶ συνετέθη, διαίρεσιν μὲν τὴν ἀνὰ μέρος ἢ τομὴν οὐκ ἐπιφέρομεν τῇ μιᾷ αὐτοῦ συνθέτῳ ὑποστάσει, τὴν δὲ διαφορὰν τῶν φύσεων σημαίνομεν, οὐκ ἀναιρουμένην διὰ τὴν ἕνωσιν. Οὔτε γὰρ ἡ θεία φύσις εἰς τὴν ἀνθρωπείαν μετεβλήθη, οὔτε ἡ ἀνθρωπεία φύσις εἰς τὴν θείαν ἐτράπη. Νοουμένης δὲ μᾶλλον καὶ ὑπαρχούσης ἑκατέρας ἐν τῷ τῆς ἰδίας φύσεως ὅρῳ τε καὶ λόγῳ πεπρᾶχθαί φαμεν τὴν ἕνωσιν καθ’ ὑπόστασιν. Ἡ δὲ καθ’ ὑπόστασιν ἕνωσις δηλοῖ ὅτι ὁ θεὸς Λόγος, τουτέστιν ἡ μία ὑπόστασις τῶν τριῶν τῆς θεότητος ὑποστάσεων, οὐ προϋποστάντι ἀνθρώπῳ ἡνώθη, ἀλλ’ ἐν τῇ γαστρὶ τῆς δεσποίνης ἡμῶν τῆς ἁγίας καὶ ἐνδόξου θεοτόκου καὶ ἀεὶ παρθένου Μαρίας ἐδημιούργησεν ἑαυτῷ ἐξ αὐτῆς ἐν τῇ ἰδίᾳ ὑποστάσει σάρκα ὁμοούσιον ἡμῖν καὶ ὁμοιοπαθῆ κατὰ πάντα, χωρὶς ἁμαρτίας, ἐψυχωμένην ψυχῇ λογικῇ καὶ νοερᾷ. Ἐν αὐτῷ γὰρ ἔσχεν τὴν ὑπόστασιν καὶ γέγονεν ἄνθρωπος, καὶ ἔστιν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς συνδοξαζόμενος τῷ πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ πνεύματι. Ἐννοοῦντες δὲ αὐτοῦ τὴν ἄφραστον ἕνωσιν, ὀρθῶς ὁμολογοῦμεν μίαν φύσιν τοῦ θεοῦ Λόγου σεσαρκωμένην σαρκὶ ἐψυχωμένῃ ψυχῇ λογικῇ τε καὶ νοερᾷ. Καὶ πάλιν ἐν θεωρίᾳ λαμβάνοντες τὴν τῶν φύσεων διαφορὰν δύο ταύτας εἶναι λέγομεν, διαίρεσιν οὐδεμίαν εἰσάγοντες. Ἑκατέρα γὰρ φύσις ἐστὶν ἐν αὐτῷ. Ὅθεν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦμεν Χριστόν, ἕνα υἱόν, ἓν πρόσωπον, μίαν ὑπόστασιν, θεόν τε ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπον.Πάντας δὲ τοὺς παρὰ ταῦτα φρονήσαντας ἢ φρονοῦντας ἀναθεματίζομεν, ἀλλοτρίους εἶναι κρίνοντες τῆς ἁγίας τοῦ θεοῦ καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ἐκκλησίας. Τῶν ὀρθῶν τοίνυν δογμάτων τῶν παρὰ τῶν ἁγίων πατέρων παραδεδομένων ἡμῖν κηρυττομένων, προτρέπομεν ὑμᾶς ἅπαντας εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν ἐκκλησίαν συντρέχειν, μᾶλλον δὲ καὶ παρακαλοῦμεν — οὐ γὰρ ὀκνήσαιμεν, κἂν ἐν ὑπεροχῇ βασιλείας ἐσμέν, καὶ τοιούτοις χρήσασθαι ῥήμασιν ὑπὲρ τῆς τῶν Χριστιανῶν ἁπάντων ὁμοφροσύνης τε καὶ ἑνώσεως, ἐκ τοῦ μίαν ἁπάντων δοξολογίαν ἀναπέμπεσθαι τῷ μεγάλῳ θεῷ καὶ σωτῆρι ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ — τοῦ δὲ λοιποῦ μηδένα προφασιζόμενον πρόσωπα ἢ συλλαβὰς ζυγομαχεῖν, ὅτι πρὸς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ὀρθὴν ἔννοιάν τε καὶ πίστιν αἱ συλλαβαὶ φέρουσι· τοῦ μέχρι νῦν κρατοῦντος ἔθους τε καὶ σχήματος ἐν τῇ ἁγίᾳ τοῦ θεοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ ἐκκλησίᾳ διὰ πάντων βεβαίου τε καὶ ἀκαινοτομήτου, καὶ εἰς τὸν ἑξῆς ἅπαντα μένοντος χρόνον. Τούτῳ μὲν οὖν ἅπαντες τῷ ἰδίκτῳ συγκατετίθεντο, ὀρθοδόξως ἐκπεφωνῆσθαι λέγοντες· οὐδὲν δὲ τῶν διερρωγότων ὅλως ἡνώθη, διότι ῥητῶς ἐπεσημήνατο τὸ βέβαιον καὶ ἀκαινοτόμητον ταῖς ἐκκλησίαις πεφυλάχθαι καὶ κατὰ τὸν ἑξῆς ἐπιρρέοντα χρόνον.
μήτε μὴν αὐτῶν 37· μόνων δέ τινων ἀκροβολισμών γενομένων, ἢ εἴπου (3) γε εἷς πρὸς ἕνα συνεπλάκη ἐξ ἀμφοῖν τοῖν στρατοπέδοιν, ὅπερ εἰώθει γίγνεσθαι. Πυρὰ δὲ πολλὰ τῇ νυκτὶ ὁ Χοσρόης ἀνάψας, προς νυκτομαχίαν παρεσκευάζετο. Και δυοῖν στρατοπέδοιν τοῖς Ῥωμαίοις γενομένοιν, ἔπεισιν ἀωρὶ τῶν αυ- κτῶν, τοῖς ἀμφὶ το βόρειον μέρος. Τἂν ὑποχωρησαν των τῷ αἰφνιδίῳ τε καὶ ἀδοκήτῳ, πλησιαζούσῃ Με λιτινῇ ἔπεισι τῇ πόλει, ἀφυλάκτῳ καὶ ἐρήμῃ πολι τῶν καθεστώσῃ· καὶ πᾶσαν πυρπολήσας, πρὸς τὴν διάβασιν τοῦ Εὐφράτου παρεσκευάζετο ποταμοῦ. Ως δὲ ἁλισθὲν τὸ στράτευμα τῶν Ῥωμαίων εἶπετο, δείσας περὶ τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας, αὐτὸς μὲν ἐλέφαντε ἐπιβὰς, τὸν ποταμὸν ἐπεραιώθη. Τῶν δὲ ἀμφ' αὐτὸν πολύ πλῆθος τοῖς τοῦ ποταμοῦ ρεύμασιν ἐκηδεύθη οὓς ἀποπνιγέντας λαβὼν, όπιων ᾤχετο. Χοτρήτης μὲν οὖν ταύτην υστάτην ποινὴν τῆς ἐς Ῥωμαίους τοσαύτης παροινίας καταθεὶς, σὺν καὶ τοῖς περισ θεῖσι, τὰ Εῷα κατειλήφει, ἔνθα τὴν ἐκεχειρίαν εἶχεν, ὡς ἂν μή τις αὐτῷ ἐπίοι. Ο δέ γε Ἰουστινιανός, ἐσβαλὼν σὺν παντὶ τῷ στρατῷ ἐς τὴν Περσῶν ἐπισ κράτειαν, ὅλην τὴν χειμάδιον ὥραν αὐτοῦ διήγαγε μηδενός παντάπασιν ἐνοχλήσαντος. Επανηκε μὲν οὖν ἀμφὶ θερινάς τροπάς; οὐδὲν ὅλως ἀποβαλὼν τοῦ στρατοῦ, καὶ σὺν εὐπαθείᾳ, καὶ κλέει πολλῷ παρ αὐτὰ ἐθέριζε τὰ μεθόρια. ἐκ τῶν σφῶν τάξεων, μήτε Χοσρόου μάχης άρξαντος, Β ΚΕΦΑΛ. ΙΕ. • *Οτι Χοσρόης δυσθυμήσας διὰ τὴν ήτταν έτο λεύτησεν· ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ 'Ορμίσδας τῆς Περσῶν ἀρχῆς ἀντελάβετο. Τῷ δὲ Χοσρόη (73) (α) μυρίον ἄχος ἐπιχυθὲν, ἀλύοντα καὶ ἀμηχανοῦντα, καὶ τῇ παλιρροία τῆς λύπης καταποντωθέντα, του βίου δειλαίως ἀφείλετα, στήλην ἀθάνατον τῆς αὐτοῦ φυγῆς ἀναθέντα, δν γέ γραφε νόμον, μηκέτι βασιλέα Περσῶν κατὰ Ῥωμαίων στρατηγείν. Βασιλεύει δὲ Ορμίσδας ὁ τούτου παῖς· δ νῦν ἐατέον (71), ἐπεὶ τὰ ἑξῆς πρὸς ἑαυτά με και λεῖ, καὶ τὴν φυμὴν τοῦ λόγου ἀπεκδέχεται. αὐτοῦ. δν νῦν ἑατέον, (α) Τῷ δὲ Χοσρόη. EVAGRII SCHOLASTICI . 282' exercitum circuivit, letum Panem canens : circa / primam autem facem reversus est ad suos, qui jam stationes suas reliquerant: cum neque Chosroes, neque ipsi pugnam exorsi essent, sed leves duntaxat velitationes utrinque exstitissent : atque interdum unus aut alter ex utroque exercitu, sicut fieri so- let, singulari certamine inter se congressi essent. Sequenti nocte Chosroes, multis ignibus accensis, ad nocturnam pugnam se paravit. Cumque Ro manorum exercitus in duo castra divisusesset, nocte intempesta irruit in eos qui ad septentrionein locati erant. Quibus ob repentinum atque inexspectatum superventum in fugam versis, Melitanain urbem in proximo sitam invadit, quæ tunc præsidio atque incolis vacua erat. Hanc cum integram concrenias- set, ad fluvium Euphratem trajiciendum sese ac- cingit. Sed cum Romanus exercitus in unum col· lectus eum insequeretur, ipse saluti suæ metuens, conscenso elephanto, amnem trajecit. Eorum vero qui circa illum erant ingens multitudo, Euphratis fluentis obruta est. Quos ille aquis suffocatos cum accepisset, inde abscess:1. Chosroes igitur cum has ultimas pœnas pro contumeliis quibus Roma- num imperium affecerat persolvisset, una cum iis qui avaserant, in Orientis partes profectus est, ubi pactas habebat inducias ne quisquam ipsum aggre- deretur. At Justinianus cum universo exercitu Ro- mano in Persidem ingressus, totum hiemis tempus ibi transegit, nemine prorsus illi molestiam exhi bente. Sub arstivum autemi solstitium reversus est, nulla omnino parte copiarum amissa : et cum summa felicitate ac gloria, circa utriusque imperii conûnia æstatem exegit. CAP. XV. Quomodo Chosroes cladem suam ægre ferens, ex hac luce migravit, et filius ejus Hormisda ei in regnant successit. Chosroem vero anxium et ad inopiam consilil redactum, et reciprocis doloris fluctibus submer- sun, immensa quædam gritudo animo ejus offusa, ex hac vita subduxit: cum perpetuum fugæ suæ monumentum posteris reliquisset legem illam quam scripsit, ne posthac Persarum rex contra Romanos exercitum ductaret. Post hune Ilormisda ejus filins, Persarum regnum suscepit. Sed ista nunc omit- tenda sunt, quandoquidem sequentia me ad se vocant, et sermonis nostri cursum exspectant. C VARIE LECTIONES. * C. C. VALESI ANNOTATIONES. regis præmature hic refertur. Mortuus enim est Chosroes Tiberio jam Augustum imperium obti- nente, ut testatur Theophylactus in lib. unt, cap. 16. Quod confirmat etiam Menander Protector in ex- cerptis legationum. Quare fallitur Theophanes in D Chronico, qui mortem Chosrois, et inauguratorcm Hormisdæ ejus filii, refert principatu Justini Ju- nioris. scriptum inveni, etc. quam scripla- rani vulgatæ lectioni longe antepono. FARIORUM. Principio veris anni 579] Chosroes Persarum rex morbo irretitus, vitæ modum imposuit, Hormisda filio successore appella!o, qui morum sævitia paternam impietatem superavit; homo violentus et inexplebilis avaritia. Theophylart iib.um, cap. 46: Per octo et quadraginta annos regnavit Chosroes, inquit Agathias, lib. v. (73) Τῷ δὲ Χοσρόη. Mors Chosrois Persarum (74) "Ο νῦν ἐπτέον. In ms. codice Tel:eriano (3) Η είπου. Legendum ή εξ του. (W. Lowry.)
PG 86:2825Ἐκβεβλήκει δὲ καὶ Ἀναστάσιον Ἰουστῖνος τοῦ Θεουπόλεως θρόνου, ἐπεγκαλῶν οἱ τῶν τε ἱερατικῶν χρημάτων τὴν γεγενημένην δαπάνην, λέγων καὶ εἰς ἄπειρον καὶ μὴ κατὰ τὸ προσῆκον γενέσθαι, τήν τε ἐς αὐτὸν βλασφημίαν. Ἐρωτηθέντα γὰρ τὸν Ἀναστάσιον τί δή ποτε οὕτω χύδην τὰ ἱερατικὰ ῥίπτει χρήματα, ἀναφανδὸν εἰπεῖν· ὡς ἂν μὴ παρὰ Ἰουστίνου τῆς κοινῆς λύμης ἀφαιρεθεῖεν. Ἐλέγετο δὲ μηνῖσαι Ἀναστασίῳ, ὅτι γε ζητοῦντι χρήματα τὴν ἐπισκοπὴν ἐγχειρισθεὶς οὐχ εἴλετο δοῦναι. Προεφέρετο δὲ καὶ ἕτερα ἄττα κατ’ αὐτοῦ, ἐνίων οἶμαι τὸν βασιλικὸν βουληθέντων θεραπεῦσαι σκοπόν.
ΚΕΦΑΛ. 19. Τίνες ἐπίσκοποι τὸ τηνικαῦτα τῶν μεγάλων ἦσαν παροικιῶν. Ἰωάννου τοῦ καὶ Κατελίνου τῆς ἐντεῦθεν μετα- στάντος διαίτης, Βάνατος * (73) (6) τοὺς οἴακας τῆς Επισκοπῆς Ῥώμης ἐγχειρίζεται, καὶ μετ' αὐτὸν ἕτερος Ἰωάννης, Πελάγιός τε αξ. Τῆς δὲ βασιλίδος μετὰ Ἰωάννην, ὁ πρό γε αὐτοῦ Εὐτύχιος. Μετὰ δὲ ᾿Απολι νάριον Ἰωάννης τὸν ᾿Αλεξανδρείας διαδέχεται θρόνον, μεθ᾽ ἂν Ευλόγιος. Ἐπὶ δὲ τὴν Ἱεροσολύμων άνεισιν Ιερωσύνην, μετὰ Μακάριον Ἰωάννης, ἐν τῇ καλου- μένῃ τῶν ᾿Ακοιμήτων μονῇ τὸν ἄσκευον βίον ἀγωνι- σάμενος, μηδενὸς νεωτερισθέντος (76) περὶ τὴν ἐχε κλησιαστικὴν κατάστασιν. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐπὶ Τιβερίου ἐν ᾿Αντιοχεία σεισμοῦ. ᾿Ανὰ δὲ τὴν Θεουπολιτῶν, καὶ τὴν γείτονα Δάφνην, Τιβερίου Καίσαρος τρίτον ἔτος τὴν βασιλείαν δια κυβερνώντος (77), κλόνος τε τῆς γῆς γέγονεν ἐξαι σιος ἐς αὐτὸ τῆς μεσημβρίας τὸ σταθερώτατον (78), ὅτε καὶ σύμπασα Δάφνη τῶν σεισμῶν ἔργον γέγονε, τῶν ἐν Θεουπόλει δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν οἰκοδομιῶν διαῤῥαγειτῶν μὲν μέχρι τῆς γῆς αὐτῆς· οὐ μὴν ἐς έδαφος γόνυ κλινασῶν. Γεγόνασι δὲ καὶ ἕτερα ένα λόγου πολλοῦ ἄξια, ανά τε Θεούπολιν αὐτὴν καὶ τὴν βασιλεύουσαν, ἅπερ ἀμφοτέρας ἀνετάραξε καὶ ἐς μεγίστους θορύβους ἐξ:βάκχευσε, τὴν ἀφορμὴν ἐκ θείου ζήλου λαχόντα, καὶ πέρας θεοπρεπές δεξάμενα, & καὶ λέξων ἄρχομαι (79). » βόνοσσος λείαν διακυβερνῶντος. κατ' αὐτὸ, τατον. ἐς αὐτὸ, λέξων ἔρχομαι. HISTORIE ECCLESIASTIC.E LIBER V. A B C C. C. Bovo;. CAP. XVI. Quinam eo tempore majorum Ecclesiarum fuerint episcopi. Per idem tempus, cum Joannes, qui alio nomine Catelinus dicebatur, ex hac vita migrasset, Bono- sus episcopatus Romani gubernaculum suscepit. Huic successit Joannes alter, quem deinde excepit Pelagius. Constantinopolitano autem Ecclesi sa- cerdotium Joanne mortuo recepit Eutychius, qui jam ante Joannem illud obtinuerat. Alexandrinaın vero sedem post Apollinarem rexit Joannes, et post Joannem Eulogius. Ad llierosolymitanæ autem Ec- clesiæ pontificatum post Macarium evectus est Joannes, qui in Acœmitensi monasterio religiose vitæ instituta didicerat : nec quidquam rerum no- varum in Ecclesia tentatum est. CAP. XVII. De terræmotu qui Tiberii temporibus contigit Antiochia. Antiochiæ vero et in suburbano Daphnensi, cut: Tiberius Cæsar annum tertium imperii ageret, ipsn meridiei ſerventissimo æstu, ingens exstitit terræ. motus. Quo Daphne quidem universa funditus pro- strata est: Antiochiæ vero ædificia, tam publica quam privata, ad terram usque disrupta, nec tamen collapsa sunt ad solum usque. Alia quoque non- nulla commemoratione in primis digna, tum in eadem urbe, tum Constantinopoli contigerunt, quæ utramque urbem non mediocriter comimove- runt, et in maximas turbas conjecerunt : initium quidem sortita ex zelo Dei, finem vero prorsus Deo dignum consecuta. De quibus jam aggrediar di- 'cere, VARIÆ LECTIONES, VALESII ANNOTATIONES. cap. dicitur. Hic est quemn Anastasius Bibliothecarius et reliqui qui de Vitis pontificum Romanorum scripsere, Benedictum appellant. Eum Baronius Bonosi cognomentum habuisse existimat. Christophorsonus ita intellexit, quasi Evagrius vo- luisset dicere, Joannis Hierosolymitani episcopi temporibus nullum tumultum in Ecclesia commo- tum fuisse. Mihi tamen alind videtur significare Evagrius; toto scilicet eo tempore quo pontifices illi sederunt, quos hoc loco nominat Evagrius, nul- Jum in Ecclesia tumultum fuisse. Niceph. quidem in cap. 3, lib. xvi, tertium annum imperii Tiberii Augusti his verbis designari existimavit. Idem quoque sensit Christophorsonus et Musculus, ut ex eorum D interpretatione licet colligere. Mihi tamen videtur intelligere. Primum enim verba ipsa id satis signi- Evagrius annum potius Cæsareæ dignitatis Tiberii ficant. Deinde Evagrius mortem Justini Junioris et Tiberii coronationem nondum retulit. De his enim loquitur infra in capite hujus libri. Quam - stite adhuc Justino Juniore acciderunt. obrem ea quæ referuntur in hoc capite, super conjectura est valde verosimilis, eoque pacto An- Valesii - tiorbia anno terræmotu concussa videtur, inquit Pagius ad ann. 580, n. 2. Tellerianus, vel ut est apud Nicephorum. Scribendum est ut habet codex sic enim Græci loqui solent. Certe in codice Tel- leriano diserte scriptum inveni VARIORUM. Bonosus, die tertia mensis Junii anni 574, post- quam sedes, a morte Joannis III, vacasset menses decem, et dies 21, ob Longobardorum in Italia tunultua. Huic mortuo die mensis Julii, anni 378, successit Pelagius II, die Novembris ejus- dem anni, postquam sedes vacasset menses qua- inor. Joannes vero IV non ingressus est ante an- pum 639. Hic ergo fallitur Evagrius. PATHOL. GR. LXXXVI. Mortuus est Joannes CPolitanus episc. et Euty- chius in sedem suɔm restitutus anno 577. • In sede Alexandrina mortuo Apollinari successit Joannes anno 569, quem vita funcium excepit Eulo- gius anno 580. Hierosolymis Macarius II obiit anno circiter 571, inque locum ejus successit Joannes. (Totuş calculus est Ant. Pagi.) (75) Βόνοσος. Apud Nicephorum in lib. xvΙ, (76) Μηδενός νεωτερισθέντος. Hæc verba (77) Τιβερίου Καίσαρος τρίτον ἔτος τὴν βασι- (78) Ες τ' αὐτὸ τῆς μεσημβρίας τὸ σταθερά: (79) Λέξων ἄρχομαι. Malim scribere έρχομαι (6) Βόνοσος. Ordinatus est Benedictus, Græcis
Chapter XVI · Chapter XVIICaput XVI · Caput XVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Μετ’ αὐτὸν δὲ πρὸς τὸν ἱερατικὸν ἄνεισι θρόνον Γρηγόριος, οὗ κλέος εὐρύ, κατὰ τὴν ποίησιν, ἐκ πρώτης ἡλικίας τοῖς μοναδικοῖς ἐναποδυσάμενος σκάμμασιν, οὕτω δὲ γεννικῶς καὶ καρτερικῶς ἀγωνισάμενος ὡς τάχιστα καὶ ἐκ πρώτων ἰούλων πρὸς τοὺς ἀνωτάτω βαθμοὺς ἐλάσαι, ἡγήσασθαι δὲ τῆς τῶν Βυζαντίων μονῆς ἔνθα τὸν ἄσκευον εἵλετο βίον, κελεύμασι δὲ Ἰουστίνου καὶ τοῦ Σινᾶ ὄρους· ἐν ᾦ μεγίστοις ἐμπέπτωκε κινδύνοις πολιορκίαν ὑποστὰς ὑπὸ τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων· εἰρηνεῦσαι δ’ οὖν αὐτῷ ὅμως μέγιστα τῷ τόπῳ καταπραξάμενος ἐκεῖθεν πρὸς τὴν ἀρχιερωσύνην ἐκλήθη. Ἦν δὲ γνώμην καὶ ἀρετὴν ψυχῆς πάντα ἐν πᾶσι κράτιστος, καὶ ἐς ὅ τι ὁρμήσειεν ἐξεργαστικώτατος, δέει τε ἄτρωτος, καὶ πρὸς τὸ ὑπείκειν ἢ κατεπτηχέναι δυναστείας ἀληπτότατος. Οὕτω δὲ μεγαλοπρεπεῖς τὰς ἐπιδόσεις τῶν χρημάτων ἐποιεῖτο, ἐλευθερίοις τε καὶ ἀφειδέσι ἐς ἅπαντα χρώμενος, ὥστε ὅτε προΐοι παμπληθεῖς αὐτῷ καὶ τῶν εἰωθότων ἄτερ ἐπηκολούθουν, καὶ ὅσοι ὁρῷεν ἢ πυνθάνοιντο προσιόντα, συνέρρεον· καὶ ἦν τά γε ἐς τὴν τοσαύτην ἀρχὴν δεύτερα τῆς ἐς τὸν ἄνδρα τιμῆς, ἐθελουσίων τὰ πολλὰ ὁρᾶν τε ἐκ τοῦ σύνεγγυς καὶ ἀκούειν διαλαλοῦντος ἐπιθυμούντων. Πόθον γὰρ ἑαυτοῦ πᾶσι τοῖς ὁπωσοῦν ἐντυγχάνουσιν ἐνεργάσασθαι ἦν ἱκανώτατος· ἰδεῖν τε ἀξιάγαστος, καὶ προσφθέγξασθαι διὰ χαρίτων ἥδιστος,νοῆσαί τε ἐκ τοῦ παραυτίκα ὀξὺς εἴ τις ἄλλος ἀνθρώπων, πρᾶξαί τε ἐς τὰ μάλιστα ὀξύτατος, καὶ βουλὴν ἄριστα βουλεῦσαι καὶ κρῖναι τά τε οἰκεῖα τά τε τῶν ἄλλων ἱκανώτατος· ὅθεν καὶ τοσαῦτα κατεπράξατο μηδὲν εἰς αὔριον ἀναβαλλόμενος. Κατέπληξε δὲ οὐ μόνον τοὺς Ῥωμαίων βασιλέας, ἅπασι χρώμενος ὡς ἥ τε χρεία καλοίη καὶ καιρὸς ὑπείκοι οὐχ ὑστερῶν, ἀλλὰ καὶ τοὺς Περσῶν, ὡς ἕκαστα προσφόρως δηλώσω. Ἦν δὲ ἐν αὐτῷ πολὺ μὲν τὸ σφοδρόν, ἐνιαχοῦ δὲ καὶ τὸ θυμοειδές, οὐκ ὀλίγον δὲ πάλιν ἀλλὰ καὶ μάλα περιούσιον τὸ πρᾶόν τε καὶ ἥμερον· ὡς ἐπ’ αὐτῷ ἄριστα καταντῆσαι τὰ Γρηγορίῳ τῷ θεολόγῳ πεφιλοσοφημένα, τὸ αὐστηρὸν αἰδοῖ σύγκρατον, ὡς μηδὲ ἕτερον ὑπὸ τοῦ ἑτέρου καταβλάπτεσθαι, ἀλλ’ ἀμφότερα δι’ ἀλλήλων εὐδοκιμεῖν.
ΚΕΦΑΛ. 19. Τίνες ἐπίσκοποι τὸ τηνικαῦτα τῶν μεγάλων ἦσαν παροικιῶν. Ἰωάννου τοῦ καὶ Κατελίνου τῆς ἐντεῦθεν μετα- στάντος διαίτης, Βάνατος * (73) (6) τοὺς οἴακας τῆς Επισκοπῆς Ῥώμης ἐγχειρίζεται, καὶ μετ' αὐτὸν ἕτερος Ἰωάννης, Πελάγιός τε αξ. Τῆς δὲ βασιλίδος μετὰ Ἰωάννην, ὁ πρό γε αὐτοῦ Εὐτύχιος. Μετὰ δὲ ᾿Απολι νάριον Ἰωάννης τὸν ᾿Αλεξανδρείας διαδέχεται θρόνον, μεθ᾽ ἂν Ευλόγιος. Ἐπὶ δὲ τὴν Ἱεροσολύμων άνεισιν Ιερωσύνην, μετὰ Μακάριον Ἰωάννης, ἐν τῇ καλου- μένῃ τῶν ᾿Ακοιμήτων μονῇ τὸν ἄσκευον βίον ἀγωνι- σάμενος, μηδενὸς νεωτερισθέντος (76) περὶ τὴν ἐχε κλησιαστικὴν κατάστασιν. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τοῦ γεγονότος ἐπὶ Τιβερίου ἐν ᾿Αντιοχεία σεισμοῦ. ᾿Ανὰ δὲ τὴν Θεουπολιτῶν, καὶ τὴν γείτονα Δάφνην, Τιβερίου Καίσαρος τρίτον ἔτος τὴν βασιλείαν δια κυβερνώντος (77), κλόνος τε τῆς γῆς γέγονεν ἐξαι σιος ἐς αὐτὸ τῆς μεσημβρίας τὸ σταθερώτατον (78), ὅτε καὶ σύμπασα Δάφνη τῶν σεισμῶν ἔργον γέγονε, τῶν ἐν Θεουπόλει δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν οἰκοδομιῶν διαῤῥαγειτῶν μὲν μέχρι τῆς γῆς αὐτῆς· οὐ μὴν ἐς έδαφος γόνυ κλινασῶν. Γεγόνασι δὲ καὶ ἕτερα ένα λόγου πολλοῦ ἄξια, ανά τε Θεούπολιν αὐτὴν καὶ τὴν βασιλεύουσαν, ἅπερ ἀμφοτέρας ἀνετάραξε καὶ ἐς μεγίστους θορύβους ἐξ:βάκχευσε, τὴν ἀφορμὴν ἐκ θείου ζήλου λαχόντα, καὶ πέρας θεοπρεπές δεξάμενα, & καὶ λέξων ἄρχομαι (79). » βόνοσσος λείαν διακυβερνῶντος. κατ' αὐτὸ, τατον. ἐς αὐτὸ, λέξων ἔρχομαι. HISTORIE ECCLESIASTIC.E LIBER V. A B C C. C. Bovo;. CAP. XVI. Quinam eo tempore majorum Ecclesiarum fuerint episcopi. Per idem tempus, cum Joannes, qui alio nomine Catelinus dicebatur, ex hac vita migrasset, Bono- sus episcopatus Romani gubernaculum suscepit. Huic successit Joannes alter, quem deinde excepit Pelagius. Constantinopolitano autem Ecclesi sa- cerdotium Joanne mortuo recepit Eutychius, qui jam ante Joannem illud obtinuerat. Alexandrinaın vero sedem post Apollinarem rexit Joannes, et post Joannem Eulogius. Ad llierosolymitanæ autem Ec- clesiæ pontificatum post Macarium evectus est Joannes, qui in Acœmitensi monasterio religiose vitæ instituta didicerat : nec quidquam rerum no- varum in Ecclesia tentatum est. CAP. XVII. De terræmotu qui Tiberii temporibus contigit Antiochia. Antiochiæ vero et in suburbano Daphnensi, cut: Tiberius Cæsar annum tertium imperii ageret, ipsn meridiei ſerventissimo æstu, ingens exstitit terræ. motus. Quo Daphne quidem universa funditus pro- strata est: Antiochiæ vero ædificia, tam publica quam privata, ad terram usque disrupta, nec tamen collapsa sunt ad solum usque. Alia quoque non- nulla commemoratione in primis digna, tum in eadem urbe, tum Constantinopoli contigerunt, quæ utramque urbem non mediocriter comimove- runt, et in maximas turbas conjecerunt : initium quidem sortita ex zelo Dei, finem vero prorsus Deo dignum consecuta. De quibus jam aggrediar di- 'cere, VARIÆ LECTIONES, VALESII ANNOTATIONES. cap. dicitur. Hic est quemn Anastasius Bibliothecarius et reliqui qui de Vitis pontificum Romanorum scripsere, Benedictum appellant. Eum Baronius Bonosi cognomentum habuisse existimat. Christophorsonus ita intellexit, quasi Evagrius vo- luisset dicere, Joannis Hierosolymitani episcopi temporibus nullum tumultum in Ecclesia commo- tum fuisse. Mihi tamen alind videtur significare Evagrius; toto scilicet eo tempore quo pontifices illi sederunt, quos hoc loco nominat Evagrius, nul- Jum in Ecclesia tumultum fuisse. Niceph. quidem in cap. 3, lib. xvi, tertium annum imperii Tiberii Augusti his verbis designari existimavit. Idem quoque sensit Christophorsonus et Musculus, ut ex eorum D interpretatione licet colligere. Mihi tamen videtur intelligere. Primum enim verba ipsa id satis signi- Evagrius annum potius Cæsareæ dignitatis Tiberii ficant. Deinde Evagrius mortem Justini Junioris et Tiberii coronationem nondum retulit. De his enim loquitur infra in capite hujus libri. Quam - stite adhuc Justino Juniore acciderunt. obrem ea quæ referuntur in hoc capite, super conjectura est valde verosimilis, eoque pacto An- Valesii - tiorbia anno terræmotu concussa videtur, inquit Pagius ad ann. 580, n. 2. Tellerianus, vel ut est apud Nicephorum. Scribendum est ut habet codex sic enim Græci loqui solent. Certe in codice Tel- leriano diserte scriptum inveni VARIORUM. Bonosus, die tertia mensis Junii anni 574, post- quam sedes, a morte Joannis III, vacasset menses decem, et dies 21, ob Longobardorum in Italia tunultua. Huic mortuo die mensis Julii, anni 378, successit Pelagius II, die Novembris ejus- dem anni, postquam sedes vacasset menses qua- inor. Joannes vero IV non ingressus est ante an- pum 639. Hic ergo fallitur Evagrius. PATHOL. GR. LXXXVI. Mortuus est Joannes CPolitanus episc. et Euty- chius in sedem suɔm restitutus anno 577. • In sede Alexandrina mortuo Apollinari successit Joannes anno 569, quem vita funcium excepit Eulo- gius anno 580. Hierosolymis Macarius II obiit anno circiter 571, inque locum ejus successit Joannes. (Totuş calculus est Ant. Pagi.) (75) Βόνοσος. Apud Nicephorum in lib. xvΙ, (76) Μηδενός νεωτερισθέντος. Hæc verba (77) Τιβερίου Καίσαρος τρίτον ἔτος τὴν βασι- (78) Ες τ' αὐτὸ τῆς μεσημβρίας τὸ σταθερά: (79) Λέξων ἄρχομαι. Malim scribere έρχομαι (6) Βόνοσος. Ordinatus est Benedictus, Græcis
Chapter XVIIICaput XVIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2827Τούτου τὴν ἐπισκοπὴν πρῶτον ἔτος διέποντος, οἱ τῆς πάλαι μὲν μεγάλης Ἀρμενίας, ὕστερον δὲ Περσαρμενίας ἐπονομασθείσης — ἣ πρώην Ῥωμαίοις κατήκοος ἦν, Φιλίππου δὲ τοῦ μετὰ Γορδιανὸν καταπροδόντος αὐτὴν τῷ Σαπώρῃ, ἡ μὲν κληθεῖσα μικρὰ Ἀρμενία πρὸς Ῥωμαίων ἐκρατήθη, ἡ δέ γε λοιπὴ πᾶσα πρὸς Περσῶν — , τὰ Χριστιανῶν πρεσβεύοντες, ἐπεὶ παρὰ Περσῶν κακῶς ἔπασχον καὶ μάλιστα περὶ τὴν οἰκείαν νόμισιν, ἐν παραβύστῳ ἐπρεσβεύοντο πρὸς Ἰουστῖνον ἱκετεύοντες κατήκοοι Ῥωμαίοις γενέσθαι, ὡς ἂν ἐπ’ ἀδείας δρῷεν τὰ εἰς θεὸν γέρα μηδενὸς αὐτοῖς ἐμποδὼν γιγνομένου. Τοῦ δὲ Ἰουστίνου προσηκαμένου, καί τινων ἐν γράμμασι πρὸς τοῦ βασιλέως διομολογηθέντων ὅρκοις τε δεινοῖς κατασφαλισθέντων, ἀποσφάττουσι μὲν οἱ Ἀρμένιοι τοὺς σφῶν ἄρχοντας, προστίθενται δὲ πασσυδὶ τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ μεθ’ ὧν προσειλήφεσαν πλησιοχώρων, ὁμοεθνῶν τε καὶ ἀλλοφύλων, Οὐαρδάνου προὔχοντος παρ’ αὐτοῖς γένει τε καὶ ἀξιώσει καὶ τῇ περὶ τοὺς πολέμους ἐμπειρίᾳ. Ἐπεγκαλοῦντα τοίνυν περὶ τούτων Χοσρόην Ἰουστῖνος ἀπεπέμπετο, λέγων πεπεράσθαι τὰ τῆς εἰρήνης, καὶ μὴ οἷόν τε εἶναι Χριστιανοὺς ἀπορρίψαι ἐν καιρῷ πολέμου Χριστιανοῖς προσρυέντας. Καὶ ταῦτα μὲν ἀπεκρίνατο· οὐ μὴν ἐς πόλεμον παρεσκευάζετο, ἀλλὰ τῇ συνήθει τρυφῇ ἐνεδέδετο, πάντα δεύτερα τῶν οἰκείων ἡδονῶν τιθέμενος.
ΚΕΦΑΛ, ΙΗ΄. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως τῆς κατὰ τὸν ἐναγή Ανατόλιον. Ανατόλιος τις, πρῶτα μὲν εἶ; τῶν πολλῶν τε καὶ ἐπιδιφρίων (80) καθεστώς, ὕστερον δὲ ἀρχαῖς τε καὶ ἑτέροις πράγμασιν οὐκ οἶδ' ὅπως ἐπεσφρήσας ἑαυτόν, ἀνὰ τὴν Θεουπολιτῶν τὴν δίαιταν εἶχεν. Ενθα καὶ διώκει τὰ ἐν χερσὶ πράγματα, ἐξ ὧν καὶ συνήθης μάλιστα Γρηγορίῳ γεγόνει τῷ τῆς αὐτῆς πόλεως προέδρῳ συχνά τε παρ' αὐτὸν ἐφοίτα, τὰ μὲν, καὶ πράγματα διαλεξάμενος (31)· τὰ δὲ, καὶ μείζω δύνα- μιν ἐκ τῆς πρὸς αὐτὸν ἀσχολίας μνώμενος. Οὗτος ἐπὶ θυσίαις ἤλω, καὶ πρὸς εὐθύνας κληθείς, ἐφωράθη εξάγιστος, καὶ γόης, καὶ μυρίοις ατοπήμασιν ἐνειλη μένος. Εξωνεῖται δὲ τὸν τῆς Ἑψας ἡγούμενον· καὶ μικροῦ ἂν ἀφείθη σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτόν. Εἶχε γὰρ καὶ ἑτέρους ὁμοτρόπους, οι συνήλωσαν· εἰ μή γε ὁ λεὼς ἀναστὰς, καὶ πάντα κυκήσας, τὸ σκέμμα δια ἔλυσεν. Επεβίων δὲ καὶ κατὰ τοῦ ἱερέως, φάσκοντες καὶ αὐτὸν κοινωνῆσαι τοῦ βουλεύματος. Ταραξίας δέ τις καὶ ἀλιτήριος δαίμων ἀνέπεισεν ενίους (82), ὡς καὶ θυσίαις σὺν ᾿Ανατολίῳ παρενέβαλεν. Εντεῦθεν καὶ πρὸς ἔσχατον ἦλθε κινδύνου Γρηγόριος, ἐφόδων μεγάλων κατ' αὐτοῦ πρὸς τοῦ δήμου γενομένων. Καὶ τοσοῦτον ἤρθη τὰ τῆς ὑπονοίας, ὡς καὶ βασιλέα Τι- βέριον ζητῆσαι τὴν ἀλήθειαν διὰ τῆς ᾿Ανατολίου φωτ νῆς ἐκμαθεῖν. Κελεύει δ' οὖν καὶ ᾿Ανατόλιον καὶ τοὺς ἀμφ' αὐτὸν τὴν βασιλέως τάχιστα καταλαβείν. "Απερ ἐγνωκὼς ὁ ᾿Ανατόλιος, ἐπί τινος εἰκόνος τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν εἰρκτὴν καλωδίῳ ᾐωρημένης, ἐκδραμὼν, καὶ ὀπίσω τώ χεῖρε περιστρέψας, τὸν ἱκετεύοντα καὶ δεόμενον ἀπήγγειλεν. Ἡ δὲ, μυσαχθεῖσα καὶ τὸν ἐναγῆ καὶ θεομισή διελέγχουσα, τέλεον ἐκ τούμπα λιν (85) μετεστράφη, θαῦμα φρικώδες, καὶ τῆς ἀεὶ μνήμης ἄξιον. Οπερ ὑπὸ πάντων τῶν τε ἐμφρουρίων, τῶν τε αὖ τὴν φυλακὴν αὐτοῦ καὶ τῶν ἀμφ' αὐτὸν πεπιστευμένων ὁραθὲν, τοῖς πᾶσι διηγγέλθη. Ωράθη δὲ καὶ ὅπαρ τισὶ τῶν πιστῶν, παροτρύνουσα κατά τοῦ ἀλάστορος, φάσκουσά τε τῷ αὐτῆς υἱῷ τὸν ᾿Ανα- τόλιον ἐνυβρίσαι. ὡς δὲ κατὰ τὴν βασιλέως ἤχθη, πᾶσάν τε αἰκίας ὑπερβολὴν ὑποστάς, οὐδὲν ὅλως κατά τοῦ ἱερέως ἔσχεν εἰπεῖν, μειζόνων κἀκεῖσε θορύβων, βάναυσος. τὰ μὲν ὡς διαλεξόμενος, πράγ- ματα, ἀνέπεισεν, τῶν πολλῶν τε καὶ ἐπιδι ρίων. δίφρον ἀργὸν καὶ γυναικώδη. ἑδραίους οὗ ἐς τούμπαλιν μετεστράφη. εἰς τοῦπισθεν παντάπασιν ἀπεστράφη. Εx τέλεον, διελέγχουσα. (α) Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως. CAF. XVIII. EVAGRII SCHOLASTICI De motu adversus sceleratum Anatolium. A B Erat tunc Antiochiæ Anatolius quidam, vir initio quidem unus ex plebe, et ex sellulariis opificibus; sed qui postea ad magistratus et ad alia munera nescio quo modo irrepserat. In ca igitur urbe degens, quæ tum habebat negotia alministralat. Ex quo factum est, ut maxi- mam fumiliaritatem contraheret cum Gregorio illius urbis antistite. Quippe illum adibat fre- quentissime, partim ut cum eo colloqueretur, partim ut ex crebra ejusdem consuetudine majo- rem sibi auctoritatem conciliaret. Hic aliquando diis sacrificasse deprehensus est. Cumque eo no- mine in judicium vocatus esset, inventus est sce- Iratus ac praestigiator, et innumeris flagitiis co- opertus. Verum comitem Orientis corrupit pecunia, parumque abfuit quin dimitteretur una cum sociis : habebat enim alios ejusdem farinæ homines, qui simul cum ipso comprehensi fuerant: nisi populus insurgens, gravi seditione excitata id consilium discussisset. Sed et contra ipsum antistitem vocife- rebantur, eum quoque illius consilii parti ipem esse clamantes. Turbulentus etiam atque exitialis quidam dæmon nonnullis persuaserat, eum dete- standis sacrificiis una cum Anatolio interfuisse. ilac de causa Gregorius in extremum discrimen adductus est, cum populus gravissimas in illum impressiones fecisset. Atque hæc suspicio tanto- C pere increvit, ut Tiberius quoque imperator ex ipsius Anatolii ore veritatem discere voluerit. Jus- sit igitur ut Anatolius cum sociis ad urbem regiam confestim perduceretur. Quo comperto, Anatolins ad imaginem Deiparæ quæ fune appensa erat in carcere, procurrens manibus post tergum circum- picatis, supplicis atque orantis speciem palam ex- hibuit. At illa hominem detestata, et sceleratum Deique hostem coarguens, faciem suam penitus retro avertit : spectaculo plane horrendo, et sem- piterna memoria digno, quod ab universis, tam qui in carcere inclusi detinebantur, quam iis quíbus (c), VALESII ANNOTATIONES. suum exerceant. Ita Pollus, in lib. vii, cap. ; et auctor Etymologici, in voce bo expuncta voce quæ ex superiore linea buc irrepsit. dum est quemadmodum scribitur apu Nicephorum. Florentino diserte scriptum est, Quomodo etiam legitur in Nicephoro. Porro inirum est interpretes in unius vocis expo- sitione lapsos fuisse. Nan Joannes quidem Langus ita vertit: Erat Theopoli Anatolius quidam ex ple- beiisille quidem et ignavis unus. Musculus vero ita interpretatur: Unus ex multis illis qui vitam delicate instituunt. Christophorsoni autem interpretatio sic label: Anatolius, vir quidam plebeius primum et mollis. Quam quidem interpretationem hausisse videntur ex Suida et auctore Etymologici, qui èxt- exponunt Verum hec vox aliud hic significat, ut colligitur ex præcedenti vocabulo, quare non dubito quia selfalarios artifices hac voce designet Eva. grues, quos etiam Greci vocant caa- dubio Atque ita legit Nicephorus, qui hunc Evagrii locum sic expressit, quibus verbis apparet Nicephorum ante vocem distinctionem adhibuisse post verbum Quam quidem distinctionem magis probo. VARIORUM. Hæc Baronius refert al anum 530. (81) Τὰ μὲν καὶ πράγματα διαλεξάμενος Scri- (82) Ενέπεισεν ἐνίους. Procul dubio scribes (89) Πολλῶν τε επιτιθρίων. In optimo codice D dem rationem, eo quod scilicet sedentes opus (85) Ἐκ τούμπαλιν. Scribendum est procul
Στρατηγὸν δὲ τῶν ἑῴων ἐκπέμπει Μαρκιανὸν συγγενῆ αὐτῷ καθεστῶτα, οὔτε στρατείαν ἀξιόμαχον δοὺς οὔτε τὴν ἄλλην τὴν ἐς τὸν πόλεμον παρασκευήν. Ὃς ἐπὶ προὔπτῳ κινδύνῳ καὶ ἐπ’ ἀνατροπῇ τῶν ὅλων τὴν μέσην κατειλήφει τῶν ποταμῶν, ὀλίγους κομιδῇ στρατιώτας καὶ τούτους ἀνόπλους ἐπισυρόμενος, ἔχων καί τινας σκαπανέας καὶ βοηλάτας ἐκ τῶν συντελῶν ἀφῃρημένους. Συμπλέκεται μὲν οὖν ὀλίγα πρὸς Πέρσας περὶ τὴν Νίσιβιν, οὔπω οὐδὲ τῶν Περσῶν παρεσκευασμένων. Καὶ τὸ πλέον ἐσχηκὼς περικάθηται τὴν πόλιν, οὐκ ἀξιωσάντων τῶν Περσῶν ἀποκλεῖσαι τὰς πύλας, ἐνυβριζόντων δὲ καὶ μάλα αἰσχρῶς ἐς τὸ Ῥωμαίων στράτευμα. Τεράστια δὲ πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα ὡρᾶτο, τὰ ἐσόμενα δυσχερῆ μηνύοντα. Καὶ βοῦν δὲ ἀρτιγενῆ ἐθεασάμεθα κατ’ ἀρχὰς τοῦ πολέμου, ᾧ δύο κεφαλαὶ ἐκ τοῦ αὐχένος ἐπαιώρηντο.
ΚΕΦΑΛ, ΙΗ΄. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως τῆς κατὰ τὸν ἐναγή Ανατόλιον. Ανατόλιος τις, πρῶτα μὲν εἶ; τῶν πολλῶν τε καὶ ἐπιδιφρίων (80) καθεστώς, ὕστερον δὲ ἀρχαῖς τε καὶ ἑτέροις πράγμασιν οὐκ οἶδ' ὅπως ἐπεσφρήσας ἑαυτόν, ἀνὰ τὴν Θεουπολιτῶν τὴν δίαιταν εἶχεν. Ενθα καὶ διώκει τὰ ἐν χερσὶ πράγματα, ἐξ ὧν καὶ συνήθης μάλιστα Γρηγορίῳ γεγόνει τῷ τῆς αὐτῆς πόλεως προέδρῳ συχνά τε παρ' αὐτὸν ἐφοίτα, τὰ μὲν, καὶ πράγματα διαλεξάμενος (31)· τὰ δὲ, καὶ μείζω δύνα- μιν ἐκ τῆς πρὸς αὐτὸν ἀσχολίας μνώμενος. Οὗτος ἐπὶ θυσίαις ἤλω, καὶ πρὸς εὐθύνας κληθείς, ἐφωράθη εξάγιστος, καὶ γόης, καὶ μυρίοις ατοπήμασιν ἐνειλη μένος. Εξωνεῖται δὲ τὸν τῆς Ἑψας ἡγούμενον· καὶ μικροῦ ἂν ἀφείθη σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτόν. Εἶχε γὰρ καὶ ἑτέρους ὁμοτρόπους, οι συνήλωσαν· εἰ μή γε ὁ λεὼς ἀναστὰς, καὶ πάντα κυκήσας, τὸ σκέμμα δια ἔλυσεν. Επεβίων δὲ καὶ κατὰ τοῦ ἱερέως, φάσκοντες καὶ αὐτὸν κοινωνῆσαι τοῦ βουλεύματος. Ταραξίας δέ τις καὶ ἀλιτήριος δαίμων ἀνέπεισεν ενίους (82), ὡς καὶ θυσίαις σὺν ᾿Ανατολίῳ παρενέβαλεν. Εντεῦθεν καὶ πρὸς ἔσχατον ἦλθε κινδύνου Γρηγόριος, ἐφόδων μεγάλων κατ' αὐτοῦ πρὸς τοῦ δήμου γενομένων. Καὶ τοσοῦτον ἤρθη τὰ τῆς ὑπονοίας, ὡς καὶ βασιλέα Τι- βέριον ζητῆσαι τὴν ἀλήθειαν διὰ τῆς ᾿Ανατολίου φωτ νῆς ἐκμαθεῖν. Κελεύει δ' οὖν καὶ ᾿Ανατόλιον καὶ τοὺς ἀμφ' αὐτὸν τὴν βασιλέως τάχιστα καταλαβείν. "Απερ ἐγνωκὼς ὁ ᾿Ανατόλιος, ἐπί τινος εἰκόνος τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν εἰρκτὴν καλωδίῳ ᾐωρημένης, ἐκδραμὼν, καὶ ὀπίσω τώ χεῖρε περιστρέψας, τὸν ἱκετεύοντα καὶ δεόμενον ἀπήγγειλεν. Ἡ δὲ, μυσαχθεῖσα καὶ τὸν ἐναγῆ καὶ θεομισή διελέγχουσα, τέλεον ἐκ τούμπα λιν (85) μετεστράφη, θαῦμα φρικώδες, καὶ τῆς ἀεὶ μνήμης ἄξιον. Οπερ ὑπὸ πάντων τῶν τε ἐμφρουρίων, τῶν τε αὖ τὴν φυλακὴν αὐτοῦ καὶ τῶν ἀμφ' αὐτὸν πεπιστευμένων ὁραθὲν, τοῖς πᾶσι διηγγέλθη. Ωράθη δὲ καὶ ὅπαρ τισὶ τῶν πιστῶν, παροτρύνουσα κατά τοῦ ἀλάστορος, φάσκουσά τε τῷ αὐτῆς υἱῷ τὸν ᾿Ανα- τόλιον ἐνυβρίσαι. ὡς δὲ κατὰ τὴν βασιλέως ἤχθη, πᾶσάν τε αἰκίας ὑπερβολὴν ὑποστάς, οὐδὲν ὅλως κατά τοῦ ἱερέως ἔσχεν εἰπεῖν, μειζόνων κἀκεῖσε θορύβων, βάναυσος. τὰ μὲν ὡς διαλεξόμενος, πράγ- ματα, ἀνέπεισεν, τῶν πολλῶν τε καὶ ἐπιδι ρίων. δίφρον ἀργὸν καὶ γυναικώδη. ἑδραίους οὗ ἐς τούμπαλιν μετεστράφη. εἰς τοῦπισθεν παντάπασιν ἀπεστράφη. Εx τέλεον, διελέγχουσα. (α) Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως. CAF. XVIII. EVAGRII SCHOLASTICI De motu adversus sceleratum Anatolium. A B Erat tunc Antiochiæ Anatolius quidam, vir initio quidem unus ex plebe, et ex sellulariis opificibus; sed qui postea ad magistratus et ad alia munera nescio quo modo irrepserat. In ca igitur urbe degens, quæ tum habebat negotia alministralat. Ex quo factum est, ut maxi- mam fumiliaritatem contraheret cum Gregorio illius urbis antistite. Quippe illum adibat fre- quentissime, partim ut cum eo colloqueretur, partim ut ex crebra ejusdem consuetudine majo- rem sibi auctoritatem conciliaret. Hic aliquando diis sacrificasse deprehensus est. Cumque eo no- mine in judicium vocatus esset, inventus est sce- Iratus ac praestigiator, et innumeris flagitiis co- opertus. Verum comitem Orientis corrupit pecunia, parumque abfuit quin dimitteretur una cum sociis : habebat enim alios ejusdem farinæ homines, qui simul cum ipso comprehensi fuerant: nisi populus insurgens, gravi seditione excitata id consilium discussisset. Sed et contra ipsum antistitem vocife- rebantur, eum quoque illius consilii parti ipem esse clamantes. Turbulentus etiam atque exitialis quidam dæmon nonnullis persuaserat, eum dete- standis sacrificiis una cum Anatolio interfuisse. ilac de causa Gregorius in extremum discrimen adductus est, cum populus gravissimas in illum impressiones fecisset. Atque hæc suspicio tanto- C pere increvit, ut Tiberius quoque imperator ex ipsius Anatolii ore veritatem discere voluerit. Jus- sit igitur ut Anatolius cum sociis ad urbem regiam confestim perduceretur. Quo comperto, Anatolins ad imaginem Deiparæ quæ fune appensa erat in carcere, procurrens manibus post tergum circum- picatis, supplicis atque orantis speciem palam ex- hibuit. At illa hominem detestata, et sceleratum Deique hostem coarguens, faciem suam penitus retro avertit : spectaculo plane horrendo, et sem- piterna memoria digno, quod ab universis, tam qui in carcere inclusi detinebantur, quam iis quíbus (c), VALESII ANNOTATIONES. suum exerceant. Ita Pollus, in lib. vii, cap. ; et auctor Etymologici, in voce bo expuncta voce quæ ex superiore linea buc irrepsit. dum est quemadmodum scribitur apu Nicephorum. Florentino diserte scriptum est, Quomodo etiam legitur in Nicephoro. Porro inirum est interpretes in unius vocis expo- sitione lapsos fuisse. Nan Joannes quidem Langus ita vertit: Erat Theopoli Anatolius quidam ex ple- beiisille quidem et ignavis unus. Musculus vero ita interpretatur: Unus ex multis illis qui vitam delicate instituunt. Christophorsoni autem interpretatio sic label: Anatolius, vir quidam plebeius primum et mollis. Quam quidem interpretationem hausisse videntur ex Suida et auctore Etymologici, qui èxt- exponunt Verum hec vox aliud hic significat, ut colligitur ex præcedenti vocabulo, quare non dubito quia selfalarios artifices hac voce designet Eva. grues, quos etiam Greci vocant caa- dubio Atque ita legit Nicephorus, qui hunc Evagrii locum sic expressit, quibus verbis apparet Nicephorum ante vocem distinctionem adhibuisse post verbum Quam quidem distinctionem magis probo. VARIORUM. Hæc Baronius refert al anum 530. (81) Τὰ μὲν καὶ πράγματα διαλεξάμενος Scri- (82) Ενέπεισεν ἐνίους. Procul dubio scribes (89) Πολλῶν τε επιτιθρίων. In optimo codice D dem rationem, eo quod scilicet sedentes opus (85) Ἐκ τούμπαλιν. Scribendum est procul
Chapter XIXCaput XIX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2829Ὁ δὲ Χοσρόης, ἐπεὶ αὐτάρκως αὐτῷ τὰ εἰς τὸν πόλεμον ἐξηυτρέπιστο, Ἀδραμαὰν μὲν διαπορεύσας μέχρι τινὸς καὶ τὸν Εὐφράτην ἀνὰ τὴν σφετέραν γῆν διαβιβάσας, εἰς τὴν Ῥωμαίων ἐπικράτειαν ἠφίει διὰ τοῦ καλουμένου Κιρκησίου. Τὸ δὲ Κιρκήσιόν ἐστι πόλισμα Ῥωμαίοις ἐπικαιρότατον πρὸς ταῖς ἐσχατιαῖς τοῦ πολιτεύματος κείμενον· ὅπερ ὀχυρὸν οὐ μόνα τὰ τείχη ποιεῖ εἰς ἄπειρον ὕψος ἐπαιρόμενα, ἀλλὰ καὶ Εὐφράτης καὶ Ἀβόρας οἱ ποταμοὶ κυκλοῦντες καὶ ὥσπερ ἀπονησοῦντες τὴν πόλιν. Αὐτὸς δὲ σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν τὸν Τίγρητα διαβὰς ποταμὸν ἐπὶ τὴν Νίσιβιν τὴν ἔλασιν ἐποιεῖτο. Ταῦτα δὲ γιγνόμενα μέχρι πολλοῦ τοὺς Ῥωμαίους ἐλάνθανεν,ὥστε Ἰουστῖνον φήμῃ πειθόμενον λεγούσῃ Χοσρόην ἢ τεθνάναι ἢ πρὸς αὐτὰς τὰς τελευταίας ἀναπνοὰς εἶναι, ἀσχάλλειν ἐπὶ τῇ δῆθεν βραδυτῆτι τῆς πολιορκίας τοῦ Νίσιβι, πέμψαι τε τοὺς ἐπείξοντας τὸν Μαρκιανόν, καὶ τὰς κλεῖς τῶν πυλῶν ὡς τάχιστα οἴσοντας. Ὡς δὲ οὐδαμῆ οὐδαμῶς τὸ πρᾶγμα προῄει, ἀλλὰ καὶ πολλὴν ὦφλε τὴν αἰσχύνην τὰ ἀμήχανα ζητῶν ἐπὶ τοσαύτῃ καὶ τοιαύτῃ πόλει καὶ οὕτως ἐξουθενημένῳ στρατῷ, ἀγγέλλεται πρῶτον Γρηγορίῳ τῷ Θεουπολιτῶν ἐπισκόπῳ. Ὁ γὰρ τῆς Νισίβης ἐπίσκοπος φίλος ἐς τὰ μάλιστα Γρηγορίῳ καταστὰς μεγάλοις δώροις παρ’ αὐτοῦ ἀξιωθείς, ἄλλως τε δὲ καὶ δυσχεραίνων τὴν Περσῶν παροινίαν τὴν εἰς Χριστιανοὺς γιγνομένην ἣν διὰ παντὸς παρ’ αὐτῶν ἐπεπόνθεσαν, καὶ Ῥωμαίων κατήκοον τὴν οἰκείαν πόλιν ἱμειρόμενος εἶναι, πάντων τῶν ἐν τῇ ὑπερορίᾳ γιγνομένων τὴν γνῶσιν Γρηγορίῳ παρείχετο, ἅπαντα κατὰ καιρὸν παριστάς· ἅπερ παραυτίκα ἐπὶ Ἰουστῖνον ἀνέφερεν, τὴν ἔφοδον τοῦ Χοσρόου τὴν ταχίστην μηνύων. Ὁ δὲ περὶ τὰς συνήθεις ἡδονὰς ἐγκαλινδούμενος τοῖς μὲν γεγραμμένοις προσεῖχεν οὐδέν, οὔτε δὲ πιστεύειν ἤθελεν, οἰόμενος ὅπερ ἐβούλετο. Ἕπεται γὰρ τοῖς ἐκδεδιῃτημένοις τῶν ἀνθρώπων τό τε ἀγεννὲς καὶ θρασὺ πρὸς τὰς ἐκβάσεις, τὸ δὲ ἄπιστον εἰ τύχοιεν ἀντικρὺ τῶν θελήσεων αὐτῶν φερόμεναι. Γράφει μὲν οὖν αὐτῷ ταῦτα τέλεον ἀποδιοπομπούμενος ὡς οὐκ ἀληθῆ παντάπασι ὄντα, εἰ δέ γε καὶ ἀληθῆ, ὡς οὐ φθησομένων Περσῶν τὴν πολιορκίαν, εἰ δὲ καὶ φθαῖεν, κακῶς ἀπαλλαξάντων. Ἐκπέμπει δὲ Ἀκάκιον ἀτάσθαλόν τινα καὶ ὑβριστὴν παρὰ Μαρκιανῷ, ἐγκελευσάμενος καὶ εἰ ἕτερον τοῖν ποδοῖν ὁ Μαρκιανὸς φθαίη τῇ πόλει πέμψας, παραλῦσαί γε αὐτὸν τῆς ἀρχῆς. Ὃ καὶ πέπραχεν ἀκριβῶς, οὐ πρὸς τὸ συνοῖσον τοῖς τοῦ βασιλέως κελεύσμασι διακονησάμενος. Γενόμενος γὰρ πρὸς τὸ στρατόπεδον, Μαρκιανὸν μὲν ἐν τῇ ὑπερορίᾳ παύει τῆς ἀρχῆς, οὐδὲν τῷ στρατῷ διαγγείλας. Οἱ δὲ λοχαγοὶ καὶ ταξιάρχαι, ὡς διανυκτερεύσαντες ἐξέμαθον παυθῆναι τὸν στρατηγόν, πρόσω μὲν οὐ παρῄεσαν τὸ πλῆθος· ὑποχωρήσαντες δὲ φεύγουσι σποράδες τὴν καταγέλαστον πολιορκίαν λύσαντες. Ὁ μὲν οὖν Ἀδαρμαάνης ἔχων ἀξιόλογον στρατὸν Περσῶν τε καὶ τῶν Σκηνητῶν βαρβάρων, ἐπεὶ τὸ Κιρκήσιον παρήμειψεν, παντοίως τοῖς Ῥωμαίων ἐλυμήνατο πράγμασι ἐμπιπρὰς ἀποκτειννύς, οὐδὲν μέτριον ἐννοῶν ἢ πράττων· αἱρεῖ τε φρούρια καὶ κώμας πολλὰς οὐδενὸς ἀντιστάντος, πρῶτα μὲν ὅτι γε ἦρχεν οὐδείς, εἶθ’ ὅτι καὶ τῶν στρατιωτῶν πρὸς τοῦ Χοσρόου κατὰ τὸ Δάρας ἐναποκλεισθέντων ἐπ’ ἀδείας αἵ τε προνομαὶ καὶ αἱ ἔφοδοι ἐγίγνοντο. Ἔπεισι δὲ καὶ τῇ Θεουπολιτῶν διὰ τῶν ἀμφ’ αὐτόν, οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἀφίκετο. Οἳ καὶ παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα ἀπεκρούσθησαν, μηδενὸς ἐναπομείναντος τῇ πόλει ἣ λίαν κομιδῇ εὐαρίθμων, καὶ τοῦ ἱερέως πεφευγότος καὶ τὰ ἱερὰ ὑπεξαγαγόντος κειμήλια, διότι καὶ τὰ πολλὰ τοῦ τείχους διερρύη, καὶ ὁ δῆμος ἐπανέστη νεωτέρων πραγμάτων ἄρξαι θέλων, οἶα φιλεῖ γίγνεσθαι καὶ μάλιστα παρὰ τοὺς τοιούτους καιρούς· οἳ καὶ αὐτοὶ πεφευγότες ἐρήμην τὴν πόλιν καταλελοίπασιν, οὐδενὸς ὅλως ἐπινοηθέντος εἰς ἐπιτέχνησιν ἢ ἀντεπιχείρησιν.
καὶ πανδήμου στάσεως αίτιος τῇ πόλει σὺν τοῖς ἀμφ' Α αὐτὸν γέγονεν. Ενίων γὰρ αὐτῶν ψῆφον δεξαμένων εξοστρακίζουσαν, οὐ μὴν ἀναιροῦσαν, θείῳ τινὶ ζήλῳ πυρωθεὶς ὁ δῆμος, ἅπαντα διετάραττεν, ἀγριαίνων τε καὶ χαλεπαίνων · καὶ τοὺς μὲν ἐξοστρακισθέντας ἀναρπάσαι, ἀκατίῳ τε ἐμβιβάσας, πυρὶ ζῶντας παρ ἔδωκε, τοῦ δήμου τὴν ψῆφον ἐξενέγκαντος. Κατ εξέων δὲ τοῦ βασιλέως καὶ Εὐτυχίου τοῦ σφῶν ἱερέως, ὡς τὴν πίστιν προδόντων. Οἱ καὶ διαχρήσασθαι τὸν Εὐτύχιον ἔμελλον, καὶ τοὺς τὴν ζήτησιν εμπεπιστευ μένους, πάντη περιιόντες, καὶ τούτους ἀνερευνώμε νοι, εἰ μή γε ἡ πάντων σώτειρα Πρόνοια, ἐκείνους μὲν ἐκ τῶν ζητούντων ἀνήρπασε, τὸν δὲ θυμὸν τοῦ τοσούτου λεὼ κατὰ σμικρὸν κατηύνασε, μηδενὸς ἐκ χειρῶν ἀτοπήματος γενομένου. Καὶ αὐτὸς δὲ ᾿Ανα τόλιος θηρίοις πρότερον ἐς τὸ ἀμφιθέατρον παραδο- Β θεῖς, καὶ πρὸς αὐτῶν τὸ σῶμα σπαραχθεὶς, ὕστερον ἀνεσκολοπίσθη, οὐδὲ οὕτως τῶν ἐνταῦθα ποινῶν λύσιν εὑράμενος. Λύκοι γὰρ τὸ μικρὸν αὐτοῦ σῶμα κατ- αγαγόντες, οὐχ ἱστορηθὲν πώποτε πρὸς θοίνην διενεί- μαντο. Ην δέ τις τῶν παρ' ἡμῖν, ὃς καὶ πρὶν ταῦτα γενέσθαι ἔλεγε καθ᾽ ὕπνους ἰδεῖν, ὡς ἡ κατὰ ᾿Ανα- τολίου ψῆφος καὶ τῶν ἀμφ' αὐτὸν, τῷ δήμῳ ἐδόθη. Καὶ μέγας δέ τις τῶν βασιλικῶν οἰκιῶν προ- εστώς (84) ἰσχυρῶς μάλα τοῦ ᾿Ανατολίου ὑπερασπί ζων, εἰρήκει θεάσασθαι τὴν Θεοτόκον λέγουσαν· Μέχρι τίνος ἀντέχῃ Ανατολίου, οὕτως ἐς αὐτήν τε καὶ τὸν αὐτῆς Παῖδα ἐνυβρίσαντος; Καὶ ταῦτα μὲν ἔληξεν ετε. ΚΕΦΑΛ. ΙΘ'. Περὶ τῆς στρατηγίας Μαυρικίου, καὶ τῶν ἀρε τῶν αὐτοῦ. Ο δέ γε Τιβέριος, ἐπεὶ Ἰουστινιανὸς μὴ τῇ παρα- "Ανδρα τῇ τε τῶν ὑπάτων ἀξίᾳ τετιμημένον, καὶ πρός γε τὴ φροντίδα τίθεσθαι, καὶ ἐπιμέλειαν τῶν βασιλείων οίχων τε καὶ κτημάτων ἀρχὴν εἰληχότα. Κουράτορας δὲ τούτους καλοῦσι Ρωμαίοι. ἀρχήν, HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER V. sum, omnibus renuntiatum est. Apparuit eliam in terdiu Deipara nonnullis fdelium, incitans eos adversus pestem illam; et filium suum ab'Ana- tolio contumelia affectum esse dicens. Ubi vero Constantinopolim perductus est, et gravissimis tormentis excruciatus, adversus Gregorium episco- pum nihil prorsus habuit quod diceret, majorum adhuc motuum et publicæ seditionis ipse una cum sociis, in ea urbe auctor exstitit. Nam cum non.. nullos eorum in exsiliuin inittendos esse, non autem capite plectendos pronuntiatum fuisset, popu- lus divino quodam zelo succensus cuncta permi- scuit, indignatione percitus et efferatus. Cumque eos qui exsilio damnati fuerant corripuisset, Anatolii et sociorum custodia commissa erat, vio lembo impositos, injecto igne vivos concremavit, populo hanc in illos ferente sententiam. Contra imperatorem quoque, et contra Eutychium ipso- rum episcopum vociferabantur, tanquam fidei pro- ditores; paratique erant Eutychium interficere, et eos quibus causæ hujus cognitio mandata fuerat; quos ubique circumeundo investigabant: nisi di- vina providentia omnium conservatrix, istos qui- dem ex quærentium maribus eripuisset: tantæ vero multitudinis furorem paulatim sedasset, ita ut nullum atroxfacinus populari violentia perpetratumi sit. Porro ipse Anatolius in amphitheatro bestiis objectus, et ab iisdem laniatus, postea cruci suffixus C est. Sed ne sic quidem suppliciorum quæ hac in vita sensit, finem est sortitus. Lupi enim impurum ejus corpus cum ex cruce detraxissent, quod-qui- dem nunquam antea visum fuerat, vorandum inter se diviserunt. Quidam etiam ex nostris, antequam hæc fierent, affirmavit vidisse se in somnis quemadmodum adversus Anatolium ejusque socios sen- tentia a populo lata esset. Ad hæc illustris quidam imperialium domorum præpositus, qui Anatoliosa acerrime defendebat, visam sibi dixit esse Deiparam dicentem, quousque tandem defenderet Ana- tolium, qui tum ipsi, tum Filio ipsius, tantam contumeliam irrogasset. Et haec quidem ejusmoi exitum habuerunt. CAP. XIX. De Mauricii ducatu, deque ejus virtutibus. Cæterum Tiberius post mortem Justini, cun? VALESII ANNOTATIONES. curator imperialium ædium. Ædes enim imperiales tam in urbe regia, quam in suburbanis, suos ha- bebant curatores, qui earum reditus administra- bant. Eratque ea dignitas non postrema, qua qui fungebantur, gloriosissimi dicebantur ac magnifi- centissimi, ut supra observavi ad caput tertium hujus libri. Jurisdictionem etiam videntur habuisse, ut indicat Agathias in lib. v, de Anatolio quodam loquens excqsule: id est, ut interpretor: Virum qui consu- lari dignitate erat ornatus, el qui ut imperialium ædium ac possessionum curam ac sollicitudinem ge- reret, magistratum sortitus erat. Curatores illos Romani vocant. Vox quam Vulcanius in interpretatione sua prætermisit, minime otiosa est, sed magistratum significat ac jurisdictionem. Sed et vitta illa purpurea, et tabula: quas privatorum do- inibus afligere solebat idem Anatolius, ut eas fisco vindicaret, quemadmodum suljungit Agathias, rum imperialium jurisdictionem harisse. Cerie constitutio Tiberii imperatoris de divinis domibus, manifeste testatur, eos curatores jurisdictionem habuisse. Quippe Tiberius ea constitutione diserte sancit, ut actori qui adversus chartulariam aut cor:- ductorem vel colonum domus regiæ litem intende- rit de aliqua re ad domum imperatoris pertinente. liceat, si voluerit, coram gloriosissimo ac magni- centissimo curatore litigare. Si vero eum suspe- ctum habuerit, coram alio judice qui ab impera- tore datus fuerit, causam suam prosequatur. Cæterum Tiberius imperator ca lege prohibuit, ne curatores tabulas ac titulos fiscales privatorum ædibus affigant, neve eas obsignent. Solebant erim curatores bujusmodi titulos vendere tenuioribus, et pro patrocinio ac suffragio suo aliquid ab iis exigere, ut ibidem indicat Tiberius. Caterun L domus, earumque conductores, multis privilegiis atque immunitatibus fruebantur, ut videre est in codice Theod. tit. De privilegiis domus Augusta, in dicta constitutione Tiberii. (84) Τῶν βασιλικῶν οἰκιῶν προεστώς. id est, D satis aperte testantur eum ut curatcm doma-
PG 86:2831Ὡς δ’ οὖν τῆς πείρας ταύτης διήμαρτεν Ἀδαρμαάνης, ἐμπρήσας τὴν πάλαι μὲν Ἡράκλειαν, ὕστερον δὲ Γαγγαλικὴν ὀνομασθεῖσαν, Ἀπάμειαν κατείληφεν, πρὸς Σελεύκου τοῦ Νικάνορος συνοικισθεῖσαν, πάλαι μὲν εὐδαίμονα καὶ πολυάνθρωπον, τῷ χρόνῳ δὲ τὰ πολλὰ διαρρυεῖσαν. Ὃς ἐπί τισι συμβάσεσι τὴν πόλιν παρειληφώς, ἐπεὶ μηδὲ ἀντιστῆναι οἶοί τε καθειστήκεισαν τοῦ τείχους ὑπὸ γήρως ἐπὶ γῆς κειμένου, πᾶσαν ἐμπρήσας καὶ πάντα ληϊσάμενος παρὰ τὰ συγκείμενα, ἀπιὼν ᾤχετο ἐξανδραποδίσας τὴν πόλιν καὶ τὰ προστυχόντα χωρία. Μεθ’ ὧν καὶ τὸν ἱερέα τῆς πόλεως καὶ τὸν τὴν ἀρχὴν ἐπιτροπεύοντα ζωγρίας ἀπήγαγεν. Τὰ πάντα δεινὰ καὶ κατὰ τὴν ἀποπόρευσιν εἰργάσατο, οὐδενὸς ἀνείργοντος ἣ ὅλως ἀντιπίπτοντος, πλὴν ἐλαχίστου κομιδῇ στρατοῦ πρὸς Ἰουστίνου πεμφθέντος ὑπὸ Μάγνῳ ταττομένου, πρώην μὲν ἀργύρου τραπέζης προϊσταμένῳ κατὰ τὴν βασιλέως, ὕστερον δὲ καὶ μίαν τῶν βασιλικῶν οἰκιῶν ἐμπιστευθέντι πρὸς Ἰουστίνου· οἳ καὶ προτροπάδην ἔφυγον, μικροῦ δορυάλωτοι ληφθέντες. Ἀδαρμαάνης μὲν οὖν ταῦτα κατειργασμένος τὸν Χοσρόην κατειλήφει, οὔπω τὴν πόλιν ἐκπολιορκήσαντα. Ὃς προστεθεὶς αὐτοῖς μεγάλην ῥοπὴν δέδωκε, τούς τε οἰκείους ἀναθαρσήσας τό τε ἀντίξοον καταπλήξας. Εὕρηκε δὲ τήν τε πόλιν ἀποτειχισθεῖσαν καὶ χοῦν ἀγχοῦ τοῦ τείχους συμφορηθέντα πολὺν καὶ τὰς ἑλεπόλεις μηχανὰς ἑστώσας, καὶ μάλιστα τοὺς καταπέλτας ἐξ ὑπερδεξίων ῥιπτοῦντας, οὓς λιθοβόλους ἡ συνήθεια καλεῖ. Οἷς καὶ τὴν πόλιν κατὰ κράτος εἷλεν ὁ Χοσρόης κατὰ τὴν ὥραν τοῦ χειμῶνος, Ἰωάννου τοῦ Τιμοστράτου παιδὸς αὐτῆς ἄρχοντος, ἥκιστα πεφροντικότος ἢ καὶ καταπροδόντος. Λέγεται γὰρ ἐπ’ ἀμφότερα. Προσήδρευσε δὲ τῇ πόλει ὁ Χοσρόης πέμπτον καὶ πρός γε μῆνα, μηδενὸς ἀμύνοντος. Ἅπαντας τοίνυν ἐξαγαγών, πλῆθος ἀστάθμητον, καὶ τοὺς μὲν αὐτοῦ δειλαίως κατασφάξας, τοὺς δὲ πλείστους καὶ ζωγρίας ἑλών, τὴν μὲν πόλιν ἐπίκαιρον οὖσαν φρουρᾷ κατέσχεν· αὐτὸς δὲ πρὸς τὰ οἰκεῖα ἀπεχώρησεν ἤθη.
Α πλησίᾳ τύχῃ κατὰ τῶν βαρβάρων ἐχρῆτο, παύει μὲν αὐτὸν τῆς ἀρχῆς, ἤδη καὶ τὸν στέφανον περιθέμε νος καὶ Ἰουστίνου τελευτήσαντος (α). Χειροτονεί δι τῆς Ἑας στρατηγὸν Μαυρίκιον (85), Έλκοντα μὲν γένος καὶ τούνομα ἐκ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης· ἐκ δὲ τῶν προσεχῶν πατέρων, Αραβισσήν πατρίδα ἐπιγραφόμενον τοῦ Καππαδοκῶν ἔθνους (86), ἄνδρα φρενήρη τε καὶ ἀγχίνουν, καὶ πάντα ἐν πᾶσιν ἀκρι 6η τε καὶ ἀδόνητον. Ος τήν τε δίαιταν, τούς το τρόπους εὐσταθής τε ὢν καὶ ἀπεξεσμένος, γαστρός τε ἐκράτει, μόνοις τοῖς ἀναγκαίοις καὶ εὐπορίστοις χρώμενος, τῶν τε ἄλλων ἀπάντων οἷς ὁ ἐκδεδιῃτης μένος ἐγκαλλωπίζεται βίος. Ην δὲ τὰς ἐντεύξεις τοῖς πολλοῖς οὐκ εὐπρόσοδος, οὐδὲ τὰς ἀκοὰς ἀντιμέτ νος· τὸ μὲν εἰδὼς ἐς περιφρόνησιν ἄγον· τὸ δὲ ἐς Β θωπείας φέρον. Τὰς μὲν οὖν ἐς αὐτὸν εἰσίδους σπα- νίας παρείχετο, καὶ ταύτας ἐσπουδασμένων (87). Περὶ δὲ τὰς ἀκοὰς τοῖς περιττοῖς ἀπέφραττεν οὐ κηρῷ κατὰ τὴν ποίησιν, λόγῳ δὲ μᾶλλον· ὡς ἄριστα κλεῖν αὐταῖς τὸν λόγον εἶναι, εὐθέτως ἐν ταῖς δια- λέξεσιν ἀνοιγνῦσάν τε καὶ ἀποκλείουσαν. 'Αμαθίαν δὲ τοῦ θράσους τὴν μητέρα, καὶ δειλίαν τὴν ἀπο ῳκισμένην (88) καὶ σύνθυρον αὐτῇ (89) οὕτως ἀπὸ Ευδόξιος. Ἐπεὶ οὖν ἐγένετο αὐτοῦ, ἐστρατοπεδεύσατο ἐς τὸ ᾿Αραβισσῶν ἐπικεκλημένον χωρίον ἀμφὶ τὸ μεσο ημβρινόν κλίμα τοῦ ἄστεος. ἐσπουδασμέναι, ἐσπουδασμένον. Τὰς μὲν οὖν ἐς αὐτὸν εἰσόδους σπανίας παρείχετο, καὶ ταύτας ἐσπουδασμένων πέρι. Τὰς δὲ ἀκοὰς τοῖς περιττοῖς ἀπέφραττεν. Οἷα λέγει περὶ Μαυρικίου θαυμαστά πλήρη, καὶ ἐπαίνων ἄξ:z. Μαυρίκιος, Τὴν ἀπῳκισμένην. επικι . σμένην. επῳκισμένη, οι Θράσει δὲ καὶ δειλίᾳ ταῖς κακίαις κρατούμενος, ταῖς συνθύροις κακίαις, επωκισμένην ἀπῳκισμένην εἰ ἐπῳκισμένην αποι κος εἰ ἔποικος. άποικος ἔποικος Έποικος. άποικοι, έποικος μέτοικος. επῳχισμένη σύνθυρος ἀγχίθυρος - έπικισμένην. τῷ θράσει. Δειλίαν τὴν ἐπῳκισμένην καὶ σύνθρονον αὐτῇ, (ε) Αριστα κλειν. ἀρίστην κλείν. EVAGRII SCHOLASTICI jam imperitum coronam gestaret, Justiniano po- testatem abrogavit, eo quod non eadem qua prius felicitate adversus barbaros uteretur. Mauricium vero ejus loco magistrum orientalis militiæ consti- tuit, qui genus quidem ac nomen ex seniore Roma traxerat : patriam vero habebat Arabissum, urbem Cappadociae, in quam novissimi ejus parentes sese receperant. Erat hic vir prudens ac solers, et us- quequaque accuratus et constans. Qui cum in victu ac moribus constans esset atque exactissi- mus, nec gulæ unquam inserviit, iis duntaxat re- bus utens quæ necessariæ et paratu faciles essent : nec aliis voluptatibus quibus intemperantes homi- nes sese oblectare solent. Vulgus hominum non facile ad colloquium admisit : nec aures promiscue omnibus præbuit : quippe qui sciret illud quidem contemptum parere; hoc vero adulationi proximum esse. Raro copiam dabat ipsum conveniendi, idque nonnisi de rebus seriis. Superfluis autem sermo- nibus aures suas obturabat, non quidem cera, ut est apud poetam, sed ratione : ita ut optima au- rium clavis esset ratio, quæ opportune illas in col- loquiis ei aperiret et clauderet. Porro iuscitiam, (e) VALESII ANNOTATIONES. superstite adhuc Justino, Mauricium magistrum Orientalis militiæ creavit, remoto Justiniano, ut testatur Theophylactus in cap. 15, lib. m. bissus vel Arabissum, olim fuit oppidum Arme- niæ secundæ, ut docet Hierocles in Notitia provin- ciarum Orientalis imperii. Certe in synodo prima Constantinopolitana, Arabissensis quidam episcopus in Armenia minori recensetur, Sed et Philostor- gius minori Armeniæ oppidum illud ascribit ut videre est apud Suidam in Postea lamen Cappadociae attributum est, si Evagrio credimus. Nescio an idem sit Arabisson, cujus meminit Me- nander protector i. Excerptis legationum, pag. editionis Regiæ quod erat juxta Theodosiopo lim : C Musculus ita vertit: Accessus ad se raros permitte- bat, cosque claboratos. Nec melius Christophorso- nas: Raro ad se adeundi concessit potestatem, eam- que nonnisi vehementer oratus, largitus est. Neuter sensum hujus loci assecutus est. Codex autem Flo- D rentinus veram hujus loci scripturam nobis indi- cavit. Nam pro scriptum habet Non dubito itaque quin totus locus ita legendus sit: ldl est: Raro sui adeundi dabat facultatem, nec nisi de rebus seriis. Superfluis autem sermonibus suas obturabat. Porro in codice Florentino ad mar- ginem hæc notata erant: Aliud Mauricii Elogium satis elegans habetur apud Suidam în voce ex Menandri protectoris Historia : quod cum isto conferre non inutile fuerit. aures (*8) Non assentior Christo - phorsono et Savilio, qui in hoc loco legunt Neque enim Græce dicitur equidem censeo. Musculus quoque eodem modo videtur legisse, ut ex versione ejus apparet. Sic enim vertit: Inscitiam vero matrem temeritatis, et ignaviam ejus domesticam ac sociam sic a se repel. lebat, etc. Mihi tamen retinenda esse videtur vul- gata lectio quam sic interpretor: Inscitiam qua mater est temeritatis, et ab ea disjunctam, ac nihilo- minus conjunctam ignaviam ita a se depulerat, etc. Eodem modo Evagrius in principio hujus libri, de Justino Juniore dixit: etc., ubi legendum videtur ex hoc loco. Quod si quis legere malit cum Savilio, locus tune ila vertendus erit: Et inquilinam ejus, ac contu- bernalem ignaviam. Nam inter verbum tantum differt, quantum inter Est quidem colonus, autem inquilinus, ut docet Suidas in voce Qui in coloniam aliquam extra patriam deducebantur, vocabantur seu coloni, Is vero qui sua sponte relicta patria vel in coloniam, vel in aliam urbem migrabal, dicebatur, sea Proinde fallitur Christophorsonus, qui hunc locum ita vertit: Inscitiam autem matrem audaciæ, et timiditatem quæ ei vicina ac finitima est, sic ab se depulit, non significat Anili mam, sed inquilinam, ut jam dixi. Et Latina vox inquilina Græco verbo egregie respondet. Inquili- nus enim dicitur ab incolatu. Praeterea vox non vicinam significabat : id enim esset sed contubernalem, qui sub eodem degit tecto. Cæterum re nunc attentius examinata, palim hoc loco legere supple Cujus emendationis rationem paulo ante adduxi. Porro Nicephorus in cap. 8, lib. xvii, hunc Evagrii locum describens ita ex- press.l: pessime. VARIORUM. die quinta mensis Octobris anni Chr. 378, nature debitum solvit, inguit Pagius, ad cum annum, n. 2. Videtur legendum (W. LowTH) (35) Χειροτονεῖ δὲ Μαυρίκιοr. Imo Tiberius, (86) Αραβισσὸν τοῦ Καππαδοκῶν ἔθνους. Ara- (87) Καὶ ταύτας ἐσπουδασμένας. Hunc locum (89) Σύνθυρον αὐτῇ. Scribendum puto αὐτῷ, (4) Ιουστίνου τελευτήσαντος. Justinus Aug.
Ἅπερ ἐπειδὴ ἠκηκόει ὁ Ἰουστῖνος, ἐκ τοσούτου τύφου καὶ ὄγκου οὐδὲν ὑγιὲς ἢ φρενῆρες ἐννοήσας οὐδὲ ἀνθρωπίνως τὸ συνενεχθὲν ἀνατλάς, ἐς φρενίτιδα νόσον καὶ μανίαν ἐμπίπτει, οὐδὲν λοιπὸν τῶν γινομένων συνιείς. Διῴκει δὲ τὸ πολίτευμα Τιβέριος, Θρᾷξ μὲν γένος, τὰ πρωτεῖα δὲ παρὰ Ἰουστίνῳ φέρων· ὃν καὶ κατὰ τῶν Ἀβάρων πρώην ἐπεπόμφει, πολὺ ἀγείρας πλῆθος στρατοῦ. Ὃς καὶ μικροῦ ἑάλω, τῶν στρατιωτῶν μηδὲ τὴν θέαν τῶν βαρβάρων ὑπενεγκάντων, εἰ μὴ θεία πρόνοια παραδόξως τοῦτον διέσωσε καὶ εἰς τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν ἐφύλαξε, κινδυνεύσασαν τοῖς Ἰουστίνου παραλόγοις ἐγχειρήμασι σὺν καὶ τῷ ὅλῳ πολιτεύματι διαρρυῆναι, καὶ βαρβάροις τῆς τοσαύτης ἀρχῆς ἐκστῆναι.
Α πλησίᾳ τύχῃ κατὰ τῶν βαρβάρων ἐχρῆτο, παύει μὲν αὐτὸν τῆς ἀρχῆς, ἤδη καὶ τὸν στέφανον περιθέμε νος καὶ Ἰουστίνου τελευτήσαντος (α). Χειροτονεί δι τῆς Ἑας στρατηγὸν Μαυρίκιον (85), Έλκοντα μὲν γένος καὶ τούνομα ἐκ τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης· ἐκ δὲ τῶν προσεχῶν πατέρων, Αραβισσήν πατρίδα ἐπιγραφόμενον τοῦ Καππαδοκῶν ἔθνους (86), ἄνδρα φρενήρη τε καὶ ἀγχίνουν, καὶ πάντα ἐν πᾶσιν ἀκρι 6η τε καὶ ἀδόνητον. Ος τήν τε δίαιταν, τούς το τρόπους εὐσταθής τε ὢν καὶ ἀπεξεσμένος, γαστρός τε ἐκράτει, μόνοις τοῖς ἀναγκαίοις καὶ εὐπορίστοις χρώμενος, τῶν τε ἄλλων ἀπάντων οἷς ὁ ἐκδεδιῃτης μένος ἐγκαλλωπίζεται βίος. Ην δὲ τὰς ἐντεύξεις τοῖς πολλοῖς οὐκ εὐπρόσοδος, οὐδὲ τὰς ἀκοὰς ἀντιμέτ νος· τὸ μὲν εἰδὼς ἐς περιφρόνησιν ἄγον· τὸ δὲ ἐς Β θωπείας φέρον. Τὰς μὲν οὖν ἐς αὐτὸν εἰσίδους σπα- νίας παρείχετο, καὶ ταύτας ἐσπουδασμένων (87). Περὶ δὲ τὰς ἀκοὰς τοῖς περιττοῖς ἀπέφραττεν οὐ κηρῷ κατὰ τὴν ποίησιν, λόγῳ δὲ μᾶλλον· ὡς ἄριστα κλεῖν αὐταῖς τὸν λόγον εἶναι, εὐθέτως ἐν ταῖς δια- λέξεσιν ἀνοιγνῦσάν τε καὶ ἀποκλείουσαν. 'Αμαθίαν δὲ τοῦ θράσους τὴν μητέρα, καὶ δειλίαν τὴν ἀπο ῳκισμένην (88) καὶ σύνθυρον αὐτῇ (89) οὕτως ἀπὸ Ευδόξιος. Ἐπεὶ οὖν ἐγένετο αὐτοῦ, ἐστρατοπεδεύσατο ἐς τὸ ᾿Αραβισσῶν ἐπικεκλημένον χωρίον ἀμφὶ τὸ μεσο ημβρινόν κλίμα τοῦ ἄστεος. ἐσπουδασμέναι, ἐσπουδασμένον. Τὰς μὲν οὖν ἐς αὐτὸν εἰσόδους σπανίας παρείχετο, καὶ ταύτας ἐσπουδασμένων πέρι. Τὰς δὲ ἀκοὰς τοῖς περιττοῖς ἀπέφραττεν. Οἷα λέγει περὶ Μαυρικίου θαυμαστά πλήρη, καὶ ἐπαίνων ἄξ:z. Μαυρίκιος, Τὴν ἀπῳκισμένην. επικι . σμένην. επῳκισμένη, οι Θράσει δὲ καὶ δειλίᾳ ταῖς κακίαις κρατούμενος, ταῖς συνθύροις κακίαις, επωκισμένην ἀπῳκισμένην εἰ ἐπῳκισμένην αποι κος εἰ ἔποικος. άποικος ἔποικος Έποικος. άποικοι, έποικος μέτοικος. επῳχισμένη σύνθυρος ἀγχίθυρος - έπικισμένην. τῷ θράσει. Δειλίαν τὴν ἐπῳκισμένην καὶ σύνθρονον αὐτῇ, (ε) Αριστα κλειν. ἀρίστην κλείν. EVAGRII SCHOLASTICI jam imperitum coronam gestaret, Justiniano po- testatem abrogavit, eo quod non eadem qua prius felicitate adversus barbaros uteretur. Mauricium vero ejus loco magistrum orientalis militiæ consti- tuit, qui genus quidem ac nomen ex seniore Roma traxerat : patriam vero habebat Arabissum, urbem Cappadociae, in quam novissimi ejus parentes sese receperant. Erat hic vir prudens ac solers, et us- quequaque accuratus et constans. Qui cum in victu ac moribus constans esset atque exactissi- mus, nec gulæ unquam inserviit, iis duntaxat re- bus utens quæ necessariæ et paratu faciles essent : nec aliis voluptatibus quibus intemperantes homi- nes sese oblectare solent. Vulgus hominum non facile ad colloquium admisit : nec aures promiscue omnibus præbuit : quippe qui sciret illud quidem contemptum parere; hoc vero adulationi proximum esse. Raro copiam dabat ipsum conveniendi, idque nonnisi de rebus seriis. Superfluis autem sermo- nibus aures suas obturabat, non quidem cera, ut est apud poetam, sed ratione : ita ut optima au- rium clavis esset ratio, quæ opportune illas in col- loquiis ei aperiret et clauderet. Porro iuscitiam, (e) VALESII ANNOTATIONES. superstite adhuc Justino, Mauricium magistrum Orientalis militiæ creavit, remoto Justiniano, ut testatur Theophylactus in cap. 15, lib. m. bissus vel Arabissum, olim fuit oppidum Arme- niæ secundæ, ut docet Hierocles in Notitia provin- ciarum Orientalis imperii. Certe in synodo prima Constantinopolitana, Arabissensis quidam episcopus in Armenia minori recensetur, Sed et Philostor- gius minori Armeniæ oppidum illud ascribit ut videre est apud Suidam in Postea lamen Cappadociae attributum est, si Evagrio credimus. Nescio an idem sit Arabisson, cujus meminit Me- nander protector i. Excerptis legationum, pag. editionis Regiæ quod erat juxta Theodosiopo lim : C Musculus ita vertit: Accessus ad se raros permitte- bat, cosque claboratos. Nec melius Christophorso- nas: Raro ad se adeundi concessit potestatem, eam- que nonnisi vehementer oratus, largitus est. Neuter sensum hujus loci assecutus est. Codex autem Flo- D rentinus veram hujus loci scripturam nobis indi- cavit. Nam pro scriptum habet Non dubito itaque quin totus locus ita legendus sit: ldl est: Raro sui adeundi dabat facultatem, nec nisi de rebus seriis. Superfluis autem sermonibus suas obturabat. Porro in codice Florentino ad mar- ginem hæc notata erant: Aliud Mauricii Elogium satis elegans habetur apud Suidam în voce ex Menandri protectoris Historia : quod cum isto conferre non inutile fuerit. aures (*8) Non assentior Christo - phorsono et Savilio, qui in hoc loco legunt Neque enim Græce dicitur equidem censeo. Musculus quoque eodem modo videtur legisse, ut ex versione ejus apparet. Sic enim vertit: Inscitiam vero matrem temeritatis, et ignaviam ejus domesticam ac sociam sic a se repel. lebat, etc. Mihi tamen retinenda esse videtur vul- gata lectio quam sic interpretor: Inscitiam qua mater est temeritatis, et ab ea disjunctam, ac nihilo- minus conjunctam ignaviam ita a se depulerat, etc. Eodem modo Evagrius in principio hujus libri, de Justino Juniore dixit: etc., ubi legendum videtur ex hoc loco. Quod si quis legere malit cum Savilio, locus tune ila vertendus erit: Et inquilinam ejus, ac contu- bernalem ignaviam. Nam inter verbum tantum differt, quantum inter Est quidem colonus, autem inquilinus, ut docet Suidas in voce Qui in coloniam aliquam extra patriam deducebantur, vocabantur seu coloni, Is vero qui sua sponte relicta patria vel in coloniam, vel in aliam urbem migrabal, dicebatur, sea Proinde fallitur Christophorsonus, qui hunc locum ita vertit: Inscitiam autem matrem audaciæ, et timiditatem quæ ei vicina ac finitima est, sic ab se depulit, non significat Anili mam, sed inquilinam, ut jam dixi. Et Latina vox inquilina Græco verbo egregie respondet. Inquili- nus enim dicitur ab incolatu. Praeterea vox non vicinam significabat : id enim esset sed contubernalem, qui sub eodem degit tecto. Cæterum re nunc attentius examinata, palim hoc loco legere supple Cujus emendationis rationem paulo ante adduxi. Porro Nicephorus in cap. 8, lib. xvii, hunc Evagrii locum describens ita ex- press.l: pessime. VARIORUM. die quinta mensis Octobris anni Chr. 378, nature debitum solvit, inguit Pagius, ad cum annum, n. 2. Videtur legendum (W. LowTH) (35) Χειροτονεῖ δὲ Μαυρίκιοr. Imo Tiberius, (86) Αραβισσὸν τοῦ Καππαδοκῶν ἔθνους. Ara- (87) Καὶ ταύτας ἐσπουδασμένας. Hunc locum (89) Σύνθυρον αὐτῇ. Scribendum puto αὐτῷ, (4) Ιουστίνου τελευτήσαντος. Justinus Aug.
PG 86:2833Βουλεύεται τοίνυν βουλὴν ἐπίκαιρον καὶ τοῖς
ώσατο, ὡς τὸ μὲν κινδύνευμα εὐβουλίαν εἶναι, τὸν δὲ ἄκνον ἀσφάλειαν, ἀνδρείας τε καὶ φρονήσεως τοῖς καιροῖς ὀχουμένων, καὶ τὰς ἡνίας πρυτανευόντων πρὸς δ ἂν ἡ χρεία ἐπιτάττῃ, καὶ τὴν ὕφεσιν καὶ ἐπί- τασιν αὐτῶν τῶν ὁρμῶν, μέτρῳ τινὶ καὶ ῥυθμῷ για γνεσθαι. Περὶ οὗ τελεώτερον ἐν τοῖς ἑξῆς εἰρήσεται. Οσος γὰρ καὶ οἷος, τῇ βασιλείᾳ φυλακτέον, ἢ τὸν ἄνδρα τρανώτερόν διεσάφησε, τῷ αὐτεξουσίῳ καὶ τὰ ἔνδον ἀναπτύξασα. Οὗτος μὲν οὖν ὁ Μαυρίκιος τὰς ἐπιστρατεύσεις ποιησάμενος κατὰ τῆς ὑπερορίας, πόλεις τε καὶ φρούρια Πέρσαις ἐπικαιρότατα αἱρεῖ· λείαν τε τοσαύτην περιεβάλετο, ὥστε τὰ σαγηνευ θέντα αἰχμάλωτα ολοκλήρους νήσους καὶ πόλεις, ἀγρούς τε ἐρημωθέντας τῷ χρόνῳ ἐξοικῆσαι (20), τήν τε γῆν ἐνεργὸν καταστήσασθαι πάντη πρώην ἀγεώργητον οὖσαν, στρατόπεδά τε ἐξ αὐτῶν συστῆναι πολύανδρα κατὰ τῶν ἄλλων ἐθνῶν μάλα γεννικῶς τε καὶ ἀνδρείως ἀγωνισάμενα· πληρωθῆναι δὲ καὶ πά- σῃ ἑστίᾳ τὰς οἰκετικὰς χρείας, ἐς τὸ κουφότατον τῶν ἀνδραπόδων ἐκποιουμένων. ΚΕΦΑΛ. Κ'. Ως Ταμχοσρόην καὶ Αδααρμάνην τους Περσῶν στρατηγοὺς ἐνίκησε Μαυρίκιος. Συνανεπλάκη δὲ καὶ τοῖς ἀρίστοις Περσῶν, τῷ τε Ταμχοσρόῃ καὶ ᾿Αδααρμάνῃ μετὰ ἀξιολόγου στρατοῦ ἐπιστρατεύσασι· καὶ ὅπως μὲν, καὶ ὅτι, καὶ ὅπη πέο πρακται, ἄλλοι γραφόντων, ἢ καὶ παρ᾽ ἡμῶν ἴσως ἐν ἑτέρῳ λελέξεται πόνῳ, τῆς παρούσης πραγματ τείας ἕτερα μάλιστα κατεπαγγελλομένης. Πίπτει δ' οὖν ὅμως κατὰ τὴν παράταξιν ὁ Ταμχοσρόης (91), οὐκ ἀνδρείᾳ τοῦ Ῥωμαίων στρατοῦ, εὐλαβείᾳ δὲ · μόνῃ, καὶ τῇ ἐς Θεὸν πίστει τοῦ στρατηγοῦ. Φεύ γει δὲ καὶ ὁ ᾿Αδααρμάνης κατακράτος ἐν τῇ μάχῃ πταίσας, καὶ πολλοὺς τῶν οἰκείων ἀποβαλών· καὶ ταῦτα 'Αλαμουνδάρου καταπροδόντος (1), δς τῶν Σκηνητῶν ἡγεῖτο βαρβάρων, καὶ τὸν Εὐφράτην οὐχ ελομένου διαβῆναι ποταμὸν, καὶ συμμαχῆσαι τῷ Μαυρικίῳ κατὰ τῶν ἀπεναντίας Σκηνητῶν βαρβά ρων . Ακαταγώνιστοι γὰρ τοῖς ἄλλοις διὰ τὴν τῶν ἵππων ὠκύτητα, οὔτε καταλαμβανόμενοι, εἴπου Αράβων. οἰκίσαι. έσοι- κίσαι. Ταμχοσρόης. χοσρις. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER V. A quæ mater est temeritatis, et ab ea disjunctam, ac B nihilominus conjunctam ignaviam, ita ab se depu- lerat, ut quoties in discrimen veniret, prudentia : quoties cunctaretur, securitati adscribendum esset. Quippe fortitudo ac prudentia opportunitati- bus temporum, velut equo cuidam insidebant, et habenas moderabantur juxta id quod utilitas Reipu- blicæ præcipiebat. Itaque quoties impetum remit- tebat aut relaxabat, id fiebat non sine mensura quadam atque ratione. Sed de hac re accuratius post hæc dicturi sumus. Qualis enim quantusque exstiterit, imperio ipsius reservandum est. Quod quidem mores ejus longe manifestius declaravit, dum libera facultate quidvis agendi ei concessa, interna ejus omnibus patefecit. Hic igitur Mauri- cius, cum exercitu Romano in Persarum regionem ingressus, urbes et castella opportune admodum sita occupavit : tantamque prædam cepit, ut ca- plivi quos ex Perside abduxerat, integras insulas et urbes, atque agros jampridem desertos incolerent, et terram, quæ prius inculta erat, fecundam redderent: utque ex illis ingentes exercitus conscripti fuerint, qui postea contra alias Barbarorum gentes strenue ac fortiter depugnarunt: denique ut sin- gulæ domus haberent qui servilia munera implerent, cum servi ac mancipia vilissimo pretio com- pararentur. CAP. XX, Quomodo Mauricius Tanchosdroem et Adaarmanem, Persarum duces, devicerit. Conflixit etiam cum præstantissimis ducibus Per- sarum, Tamchosdroe scilicet et Adaarmane, qui cum ingenti exercitu in fines Romanorum irrúpe- rant. Quid autem gestum sit, et quonam modo, quibusque in locis, scribant alii : aut a nobis for- tasse in alio opere exponetur. Præsens enim opus longe aliarum rerum narrationem pollicetur. Ceci- dit nihilominus in ea pugna Tamchosroes, non exercitus Romani fortitudine, sed ducis eoruin ro- ligione et in Deum fide. Adaarnanes vero, ingenti clade accepta, et multis suorum amissis, contentis- sime fugit: idque tametsi Alamundarus Saraceno- rum dux prodidisset, nec Euphratem amnem traji- cere, et Mauricio adversus Saracenos qui in hostium acie erant, suppetias ferre voluisset. Nam Saraceni ab aliis superari non possunt propter equoruin C D pernicitatem. Quippe qui nec comprehendi possint G. C. VARIA LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. veni oxña. Nicephorus vero simpliciter posuit Εgo non dubito quin Evagrius scripserit Usus est ea voce Evagrius in cap. ac bujus libri. dubio Sic enim paulo ante Evagrius eum vocat. Meminit hujus ducis Menander prote- ctor in Excerptis legationum, et Theophylactus in libro 111. Qualiter vero in prælio adversus Mauri- cium interfectus sit, refert idem Theophylactus in cap. libri ur. Idque gestum esse testatur post mortem imperatoris Justini, Tiberio jam ad Au- gustum culmen evecto. In codice Telleriano scri- ptum est VARIORUM. rus, Romanorum in hac expeditione comes, eorum consilia Persarum regi prodidisse fertur. Pagius haec refert ano 581, n. 14. (90) Εξοικίσαι. In codice Florentino scriptum in- (91) Ο Ταμοσχρόης. Scribendum est procul (1) Αλαμουδάρου καταπροϊόντος. Alamunda-
Chapter XXCaput XX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
πράγμασιν ἁρμοδίαν, ἣ τὸ πᾶν ἀνώρθωσε πταῖσμα. Τραϊανὸν γὰρ παρὰ τὸν Χοσρόην ἐκπέμπουσιν, ἄνδρα λόγιον τῆς συγκλήτου βουλῆς πολιᾷ τε καὶ συνέσει τοῖς πᾶσι τίμιον, οὐκ ἐκ προσώπου τῆς βασιλείας οὐδὲ μὴν τῆς πολιτείας τὴν πρεσβείαν ἀνύσοντα, ὑπὲρ δέ γε μόνης Σοφίας τὰς διαλέξεις ποιησόμενον. Γέγραφε δὲ καὶ αὐτὴ πρὸς Χοσρόην, τάς τε συμφορὰς τἀνδρὸς ποτνιωμένη τό τε τῆς πολιτείας ἄναρχον, καὶ ὡς οὐ δέοι χήρᾳ γυναικὶ καὶ βασιλεῖ κειμένῳ καὶ ἐρήμῃ πολιτείᾳ ἐπεμβαίνειν· καὶ αὐτὸν γὰρ νοσήσαντα μὴ μόνον τῶν παραπλησίων τυχεῖν,ἀλλὰ γὰρ καὶ τοὺς πάντων ἀρίστους ἰατροὺς πρὸς τῆς Ῥωμαίων πολιτείας παρ’ αὐτὸν πεμφθῆναι, οἳ καὶ τὴν νόσον διέλυσαν. Πείθεται τοίνυν ὁ Χοσρόης· καὶ μέλλων ὅσον οὔπω τοῖς Ῥωμαίων ἐπιτίθεσθαι πράγμασι, ἐκεχειρίαν ποιεῖται τριῶν χρόνων ἐν τοῖς ἑῴοις μέρεσι, δόξαν τὴν Ἀρμενίαν ἐν τοῖς παραπλησίοις μεῖναι, ὡς ἂν αὐτοῦ πολεμῷεν, μηδενὸς τὰ ἑῷα παρενοχλοῦντος. Τούτων κατὰ τὴν ἑῷαν πεπραγμένων, τὸ Σίρμιον πρὸς τῶν Ἀβάρων ἑάλω, πρώην μὲν ὑπὸ Γηπαίδων κρατούμενον, Ἰουστίνῳ δὲ πρὸς αὐτῶν παραδοθέν.
ώσατο, ὡς τὸ μὲν κινδύνευμα εὐβουλίαν εἶναι, τὸν δὲ ἄκνον ἀσφάλειαν, ἀνδρείας τε καὶ φρονήσεως τοῖς καιροῖς ὀχουμένων, καὶ τὰς ἡνίας πρυτανευόντων πρὸς δ ἂν ἡ χρεία ἐπιτάττῃ, καὶ τὴν ὕφεσιν καὶ ἐπί- τασιν αὐτῶν τῶν ὁρμῶν, μέτρῳ τινὶ καὶ ῥυθμῷ για γνεσθαι. Περὶ οὗ τελεώτερον ἐν τοῖς ἑξῆς εἰρήσεται. Οσος γὰρ καὶ οἷος, τῇ βασιλείᾳ φυλακτέον, ἢ τὸν ἄνδρα τρανώτερόν διεσάφησε, τῷ αὐτεξουσίῳ καὶ τὰ ἔνδον ἀναπτύξασα. Οὗτος μὲν οὖν ὁ Μαυρίκιος τὰς ἐπιστρατεύσεις ποιησάμενος κατὰ τῆς ὑπερορίας, πόλεις τε καὶ φρούρια Πέρσαις ἐπικαιρότατα αἱρεῖ· λείαν τε τοσαύτην περιεβάλετο, ὥστε τὰ σαγηνευ θέντα αἰχμάλωτα ολοκλήρους νήσους καὶ πόλεις, ἀγρούς τε ἐρημωθέντας τῷ χρόνῳ ἐξοικῆσαι (20), τήν τε γῆν ἐνεργὸν καταστήσασθαι πάντη πρώην ἀγεώργητον οὖσαν, στρατόπεδά τε ἐξ αὐτῶν συστῆναι πολύανδρα κατὰ τῶν ἄλλων ἐθνῶν μάλα γεννικῶς τε καὶ ἀνδρείως ἀγωνισάμενα· πληρωθῆναι δὲ καὶ πά- σῃ ἑστίᾳ τὰς οἰκετικὰς χρείας, ἐς τὸ κουφότατον τῶν ἀνδραπόδων ἐκποιουμένων. ΚΕΦΑΛ. Κ'. Ως Ταμχοσρόην καὶ Αδααρμάνην τους Περσῶν στρατηγοὺς ἐνίκησε Μαυρίκιος. Συνανεπλάκη δὲ καὶ τοῖς ἀρίστοις Περσῶν, τῷ τε Ταμχοσρόῃ καὶ ᾿Αδααρμάνῃ μετὰ ἀξιολόγου στρατοῦ ἐπιστρατεύσασι· καὶ ὅπως μὲν, καὶ ὅτι, καὶ ὅπη πέο πρακται, ἄλλοι γραφόντων, ἢ καὶ παρ᾽ ἡμῶν ἴσως ἐν ἑτέρῳ λελέξεται πόνῳ, τῆς παρούσης πραγματ τείας ἕτερα μάλιστα κατεπαγγελλομένης. Πίπτει δ' οὖν ὅμως κατὰ τὴν παράταξιν ὁ Ταμχοσρόης (91), οὐκ ἀνδρείᾳ τοῦ Ῥωμαίων στρατοῦ, εὐλαβείᾳ δὲ · μόνῃ, καὶ τῇ ἐς Θεὸν πίστει τοῦ στρατηγοῦ. Φεύ γει δὲ καὶ ὁ ᾿Αδααρμάνης κατακράτος ἐν τῇ μάχῃ πταίσας, καὶ πολλοὺς τῶν οἰκείων ἀποβαλών· καὶ ταῦτα 'Αλαμουνδάρου καταπροδόντος (1), δς τῶν Σκηνητῶν ἡγεῖτο βαρβάρων, καὶ τὸν Εὐφράτην οὐχ ελομένου διαβῆναι ποταμὸν, καὶ συμμαχῆσαι τῷ Μαυρικίῳ κατὰ τῶν ἀπεναντίας Σκηνητῶν βαρβά ρων . Ακαταγώνιστοι γὰρ τοῖς ἄλλοις διὰ τὴν τῶν ἵππων ὠκύτητα, οὔτε καταλαμβανόμενοι, εἴπου Αράβων. οἰκίσαι. έσοι- κίσαι. Ταμχοσρόης. χοσρις. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER V. A quæ mater est temeritatis, et ab ea disjunctam, ac B nihilominus conjunctam ignaviam, ita ab se depu- lerat, ut quoties in discrimen veniret, prudentia : quoties cunctaretur, securitati adscribendum esset. Quippe fortitudo ac prudentia opportunitati- bus temporum, velut equo cuidam insidebant, et habenas moderabantur juxta id quod utilitas Reipu- blicæ præcipiebat. Itaque quoties impetum remit- tebat aut relaxabat, id fiebat non sine mensura quadam atque ratione. Sed de hac re accuratius post hæc dicturi sumus. Qualis enim quantusque exstiterit, imperio ipsius reservandum est. Quod quidem mores ejus longe manifestius declaravit, dum libera facultate quidvis agendi ei concessa, interna ejus omnibus patefecit. Hic igitur Mauri- cius, cum exercitu Romano in Persarum regionem ingressus, urbes et castella opportune admodum sita occupavit : tantamque prædam cepit, ut ca- plivi quos ex Perside abduxerat, integras insulas et urbes, atque agros jampridem desertos incolerent, et terram, quæ prius inculta erat, fecundam redderent: utque ex illis ingentes exercitus conscripti fuerint, qui postea contra alias Barbarorum gentes strenue ac fortiter depugnarunt: denique ut sin- gulæ domus haberent qui servilia munera implerent, cum servi ac mancipia vilissimo pretio com- pararentur. CAP. XX, Quomodo Mauricius Tanchosdroem et Adaarmanem, Persarum duces, devicerit. Conflixit etiam cum præstantissimis ducibus Per- sarum, Tamchosdroe scilicet et Adaarmane, qui cum ingenti exercitu in fines Romanorum irrúpe- rant. Quid autem gestum sit, et quonam modo, quibusque in locis, scribant alii : aut a nobis for- tasse in alio opere exponetur. Præsens enim opus longe aliarum rerum narrationem pollicetur. Ceci- dit nihilominus in ea pugna Tamchosroes, non exercitus Romani fortitudine, sed ducis eoruin ro- ligione et in Deum fide. Adaarnanes vero, ingenti clade accepta, et multis suorum amissis, contentis- sime fugit: idque tametsi Alamundarus Saraceno- rum dux prodidisset, nec Euphratem amnem traji- cere, et Mauricio adversus Saracenos qui in hostium acie erant, suppetias ferre voluisset. Nam Saraceni ab aliis superari non possunt propter equoruin C D pernicitatem. Quippe qui nec comprehendi possint G. C. VARIA LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. veni oxña. Nicephorus vero simpliciter posuit Εgo non dubito quin Evagrius scripserit Usus est ea voce Evagrius in cap. ac bujus libri. dubio Sic enim paulo ante Evagrius eum vocat. Meminit hujus ducis Menander prote- ctor in Excerptis legationum, et Theophylactus in libro 111. Qualiter vero in prælio adversus Mauri- cium interfectus sit, refert idem Theophylactus in cap. libri ur. Idque gestum esse testatur post mortem imperatoris Justini, Tiberio jam ad Au- gustum culmen evecto. In codice Telleriano scri- ptum est VARIORUM. rus, Romanorum in hac expeditione comes, eorum consilia Persarum regi prodidisse fertur. Pagius haec refert ano 581, n. 14. (90) Εξοικίσαι. In codice Florentino scriptum in- (91) Ο Ταμοσχρόης. Scribendum est procul (1) Αλαμουδάρου καταπροϊόντος. Alamunda-
Chapter XXI · Chapter XXIICaput XXI · Caput XXII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2835Ἐν τοσούτῳ δὲ Καίσαρα Τιβέριον βουλεύμασι Σοφίας Ἰουστῖνος ἀναγορεύει, τοιαῦτα κατὰ τὴν ἀνάρρησιν ἐπιφθεγξάμενος ἃ πᾶσαν ἐκβέβηκε παλαιάν τε καὶ νέαν ἱστορίαν, τοῦ φιλανθρώπου θεοῦ ἐνδόντος καιρὸν Ἰουστίνῳ τάς τε οἰκείας ἐξειπεῖν ἁμαρτίας τά τε χρηστὰ εἰσηγήσασθαι ὑπὲρ τοῦ τῇ πολιτείᾳ συνοίσοντος. Ἀθροισθέντων γὰρ ἐν τῇ ὑπαίθρῳ αὐλῇ, ἔνθα παλαιὸν ἔθος λέγει τὰ τοιαῦτα γίνεσθαι, τοῦ τε ἀρχιερέως Ἰωάννου, οὗ πρόσθεν ἐμνήσθημεν, καὶ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν τῶν τε ἐν ἀξιώσεσι τελούντων καὶ τῶν περὶ τὴν αὐλὴν στρατευομένων, τὸν βασιλικὸν χιτῶνα ἐνδιδύσκων Τιβέριον καὶ τὴν χλαῖναν περιτιθείς, ἀναφανδὸν κεκραγὼς ἐξεῖπεν· Μὴ πλανάτω σε τῆς ἀμπεχόνης ἡ φαντασία, μηδὲ τῶν ὁρωμένων ἡ σκηνή, οἷς ὑπαχθεὶς ἔλαθον ἐμαυτὸν ταῖς ἐσχάταις ποιναῖς ὑπόδικος γενόμενος. Ἀνόρθωσον τὰς ἐμὰς ἁμαρτάδας, διὰ πάσης εὐπαθείας ἄγων τὸ πολίτευμα. Καὶ τοὺς ἄρχοντας δὲ δεικνὺς ἔλεγεν ἥκιστα χρῆναι τούτοις πείθεσθαι, προσθεὶς ὡς αὐτοί με ἐς ἅπερ ὁρᾷς ἤγαγον, καὶ ἕτερα τοιαῦτα ἅπερ ἅπαντας ἐς κατάπληξιν καὶ δακρύων ἄμετρον χύσιν ἤγαγεν. Ἦν δέ γε ὁ Τιβέριος μέγιστός τε τὸ σῶμα καὶ ἐς ὑπεροχὴν εὐπρεπέστατος μᾶλλον ἤπερ τις εἴκασεν οὐ βασιλέων μόνων, ἀλλὰ καὶ πάντων ἀνθρώπων· ὡς πρῶτον μὲν τὸ εἶδος ἄξιον τυραννίδος εἶναι. Τὴν δὲ ψυχὴν ἤπιός τε καὶ φιλάνθρωπος, εὐθὺς ἀπὸ τοῦ βλέμματος ἅπαντας δεξιούμενος, πλοῦτον ἡγούμενος τὸ πᾶσιν ἐπαρκεῖν περὶ τὰς ἐπιδόσεις οὐ πρὸς μόνην τὴν χρείαν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ περιούσιον. Οὐ γὰρ ὅ τι λαβεῖν ὤφειλον οἱ δεόμενοι τοῦτο διεσκόπει, ἀλλ’ ὅπερ βασιλέα Ῥωμαίων δοῦναι προσήκει· κίβδηλον δὲ τὸν χρυσὸν ἡγεῖτο τὸν ἐκ δακρύων ἥκοντα. Ὅθεν ἀμέλει τήν τε δασμολογίαν τοῖς συντελοῦσι ἐπαφῆκεν ἑνὸς τέλεον χρόνου, τάς τε κτήσεις αἷσπερ ὁ Ἀδραμαὰν ἐλυμήνατο, τῶν ἐπικειμένων τελῶν οὐ πρός τι μέτρον τῆς βλάβης, ἀλλὰ καὶ πολλῷ καθυπέρτερον ἠλευθέρωσεν. Ἀφείθησαν δὲ καὶ τοῖς ἄρχουσι αἱ ἄθεσμοι ʽ??ʼ δόσεις, αἷς πρώην οἱ βασιλεῖς τοὺς ὑπηκόους ἐπίπρασκον· καὶ ὑπὲρ τούτων καὶ διατάξεις ἔγραψε, καὶ τὸ μέλλον κατασφαλισάμενος.
έγκλεισθείεν, καὶ τοὺς ἀπεναντίας ἐν ταῖς ὑπαγωγαίς προαγαγόντες. οι αὐτοῦ. προφθάνοντες· καὶ Θεοδωρίχου (92), δς τῶν Σκύθιο κῶν ἐθνῶν ἡγεῖτο, οὐδὲ ἐντὸς βέλους γενομένου, συν δὲ καὶ τοῖς ἀμφ' αὐτὸν πεφευγότος. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περί των μηνυσάντων σημείων τὴν βασιλείαν Μαυρικίῳ. Γεγόνασι δὲ καὶ θεοσημεῖαι τὴν βασιλείαν αὐτῷ προφητεύουσαι. Πόρρω γὰρ τῶν νυκτῶν, ἐπιθυμιῶντί γε αὐτῷ τῶν ἀνακτόρων εἴσω τοῦ ἱεροῦ οἴκου τῆς ἁγίας καὶ πανάγνου Παρθένου καὶ Θεοτόκου Μαρίας, ὃς πρὸς τῶν Θεου πολιτῶν Ἰουστινιανοῦ προσηγόρευ ται, τὸ ἀμφὶ τὴν ἱερὰν τράπεζαν παραπέτασμα πυρί φλεκτον γέγονεν, ὡς καὶ πρὸς ἔκπληξιν καὶ θάμβος έλθεῖν τὸν Μαυρίκιον, καὶ δεῖσαι τὸ δραμα· ᾧ παρ- εστώς Γρηγόριος ὁ τῆς πόλεως ἀρχιερεὺς, εἶπεν, θειασμού τινος εἶναι τὸ χρῆμα, καὶ μέγιστα καὶ Έξοχα μηνύειν αὐτῷ. Εφάνη δέ οἱ κατὰ τὴν ἑξαν ἄντικρυς βασιλείαν ἐδήλου. Παρὰ τίνος γὰρ ἂν ἢ πα ρὰ βασιλέως, καὶ οὕτως ἐς αὐτὸν εὐσεβοῦς τὰ τοιαῦτα ἐξήτησεν; Αξιόλογα δὲ καὶ ἱστορίας ἄξια πυνθανομένῳ μοι περὶ τούτων, καὶ οἱ ἐς φῶς αὐτὸν παραγαγόντες " διηγήσαντο. Ο μὲν γὰρ φύσας ἔλε γεν, ἄμπελον μεγίστην ὄναρ ἰδεῖν, κατὰ τὸν καιρὸν τῆς αὐτοῦ συλλήψεως ἐκ τῆς σφετέρας κοίτης ἐκφύ σαι, καὶ βότρυς παμπληθείς καὶ ὡραίους αὐτῆς μωρῆσθαι. Η δέ γε μήτηρ αὐτὴν (94) ἔφασκεν τὴν ἀπότεξιν, εὐωδίαν ξένην τε καὶ παρηλλαγμένην τὴν γῆν ἀναθυμιᾶσαι. Πολλάκις δὲ καὶ τὴν λεγομένην Έμπουσαν (95) μεταθεῖναι τὸ βρέφος, ὡς τοῦτο βρώ ξουσαν· μὴ οἵαν δὲ γενέσθαι τοῦτο λυμήνασθαι. Καὶ Συμεώνης δὲ ἀγχοῦ Θεουπόλεως τὴν ἐπὶ κίονος στάσιν ποιούμενος, ἀνὴρ πρακτικώτατος, καὶ πάσαις ταῖς ἐνθέοις ἀρεταῖς ἐπίσημος, πολλὰ ἔλεξέ τε καὶ πέπρα χε, τὴν βασιλείαν αὐτῷ ει μηνύοντα. Περὶ οὗ τὰ πρό σφορα ἡ ἑξῆς ἱστορία διαλέξεται. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. Περὶ τῆς ἀναγορεύσεως Μαυρικίου καὶ Αυγού στης. Ο δέ γε Μαυρίκιος πρὸς τὴν βασιλείαν ἄνεισι, πρὸς αὐτὴν τὴν ἀπότεξιν. ϋ χρ, ἐκδίκησιν ζητῶν, νου ὑπερεκδίκησιν, Λαιστρυγών γυνή φαρμακίς. (η) Μανίλιος. EVAGRII SCHOLASTICI sicubi conclusi fuerint, et retroccdentes hostem A longe antevertant, Tametsi etiam Theodoricus Scy- ticarum gentium dux, ne primum quidem telorum jactum sustinuisset, sed cum suis omnibus fugam erripuisset. CAP. XXİ. De signis que Mauricio imperium portende- Signa quoque divinitus ostensa sunt, quæ impe- rium eidem Mauricio prænuntiarent. Nocte enim intempesta, cumintra sanctuarium ecclesiæ sanctæ et intemeratæ Virginis ac Deiparæ Mariæ, quam Antiocheni ecclesiam Justiniani vocant, incensum offerret, velum altaris conflagrare visum est, adeo ut Mauricius ipse admiratione percelleretur, ac vi- sun reformidaret. Cui aslans Gregorius, ejus loci episcopus, divinum quiddam id esse dixit, et summa quædam atque eximia ei significari. Apparuit etiam illi in Oriente vigilanti Christus Deus, potens ab eo ut ipsum ulcisceretur. Quo quidem signo manifeste imperium designabatur. A quo enim alio quam ab imperatore, ecque religiosissimo ipsius cultore, id postulasset? Alia præterea memorabilia et historia In: primis digna, parentes ejus mihi retulerunt, cum ego de his rebus eos percontarer. Nam pater quidem ejus mihi afirmavit se eo tempore quo conceptus est, vitem maximam in somnis vidisse e cubili suo exortam, ex qua multæ ac pulcherrini uvæ dependerent. Mater vero narravit terram par- tus sui tempore novum quemdam atque insolitum odorem spirasse. Sape item eam quæ vulgo Em- pusa dicitur, infantem asportasse, tanquam eum devoraturam: nullum tamen ei detrimentum afferre potuisse. Denique Symcones, qui juxta urbein An- Nochiam super columna stans vitam exegit : vir ad res gerendas aptissimus, et cunctis divinis virtuti- bus insignis, nulla et dixit et fecit, quæ impe- rium Mauricio nuntiabant. De quo viro opportu- mius in sequente libro dieturi sumus. CAP. XXII. De nuncupatione Mauricii et Augusta. Ceterum Mauricius ad imperium evectus est, C. C. B C (g), VARE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. ita legitur apud Nicephorum. In codice Telleriano scriptum inveni, ...minit etiam Theophylacius in lib. nr, cap. 17. Heat autem natione Gothus, ut ex nominė ipso rolligitur. Criente esset. Sic Nicephorus hunc Evagrii locum exponit in cap. 9, lib. xvm. Paulo past ex eodem Nicephoro, et ex codice Telleriano eniendavi, cum antea legeretur una etc. Sarilio, qui in suo codice notavit forte scribendun ville, si placet, quae notavi ad lib. vini Sozomeni, pag. 553. lane sua ætate Gillo dictam fuisse tradit Nicephorus in cap. 9, qui hujusmodi fabulas aniles merito deridet. Similes fuerunt quas Romani stri- gas vocabant, de quibus Festus. Glossæ vetores Striga, De Gillo, suu Gello, quæ infantes rapere oli credebatur, muita notavit Leo Allatius in epistola ad Paulum Zachiam. VARIORUM. Hoc quarto imperi ejusdem anno iger Tiberius Cæsar, quinto Augusti XV in tictionis præsentis (anno Chr. 582] creatus est Corsar May- ricius Tiberius, et Augusti corend us Augustae ; (93) καὶ Χριστὸς ὁ Θεὸς ὑπερεκδίκησιν ζητῶν, ἅπερ (92) Καὶ Θεοδωρίχου, Hujus Theodorici ducis D esse, κατ' αὐτὴν ἔφασκε τὴν ἀπότεξιν, etc. Atque (5) Κατὰ τὴν έφαν. Ιd est, cum Mauricius in (94) 'Η δέ γε μήτηρ αὐτήν. Assentior Henrico (95) Την λεγομένην Έμπουσαν. De Empulsa
Τοῖς τοίνυν κακῶς συλλεγεῖσι χρήμασι ἐς δέον χρησάμενος, τὰ πρὸς τὸν πόλεμον ἐξηρτύετο· καὶ τοσοῦτον ἀγείρει στρατὸν ἀνδρῶν ἡρώων, ἔκ τε τῶν ὑπὲρ τὰς Ἄλπεις ἐθνῶν τὰ ἀμφὶ τὸν Ῥῆνον ἀριστίνδην στρατολογήσας, τά τε ἐντὸς τῶν Ἄλπεων, Μασσαγετῶν τε καὶ ἑτέρων Σκυθικῶν γενῶν, καὶ τὰ περὶ Παιονίαν, καὶ Μυσούς, καὶ Ἰλλυριούς, καὶ Ἰσαύρους, ὡς σύνεγγυς πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν χιλιάδων ἴλας ἱππέων ἀρίστων ἐγκαταστήσασθαι, ἐξῶσαί τε τὸν Χοσρόην, μετὰ τὴν Δάρας ἅλωσιν εὐθὺς ἀνὰ τὸ θέρος ἐπὶ τὴν Ἀρμενίαν ἐλάσαντα, ἐκεῖθέν τε τὰς ὁρμὰς ἐπὶ τὴν Καίσαρος ἔχοντα, ἣ τῶν Καππαδοκῶν ἄρχει καὶ τῶν αὐτόσε πόλεων προκάθηται. Ὅς τοσοῦτον ὑπερεφρόνει τὴν Ῥωμαίων ἀρχήν, ὅτι γε πρεσβευσαμένου τοῦ Καίσαρος, οὐκ ἠξίου τῆς ὡς αὐτὸν ἐσόδου τοῖς πρέσβεσι μεταδοῦναι, ἕπεσθαι δὲ τούτοις διεκελεύετο μέχρι τῆς Καίσαρος· ἐκεῖσε γὰρ περὶ τῆς πρεσβείας διασκοπεῖν ἔλεγεν.Ὡς γοῦν ἀντιμέτωπον εἶδε τὸ Ῥωμαίων στράτευμα ὑπὸ Ἰουστινιανῷ ταττόμενον τἀδελφῷ Ἰουστίνου τοῦ πρὸς Ἰουστίνου δειλαίως ἀνῃρημένου, ἀκριβῶς ἐξωπλισμένον, τό τε ἐνυάλιον τὰς σάλπιγγας ἠχούσας, καὶ τὰ σημεῖα πρὸς μάχην αἰρόμενα, τόν τε στρατιώτην φονῶντα καὶ θυμοῦ μετὰ τῆς εἰς ἄγαν εὐκοσμίας πνέοντα, ἵππον τε τοσαύτην καὶ τοιαύτην ἣν οὐδεὶς πώποτε βασιλέων ἐφαντάσθη, πολλά γε ἐπιθειάσας ἀνῴμωξε μύχιον πρὸς τὸ ἄνελπι καὶ ἀδόκητον, καὶ μάχης οὐκ ἤθελεν ἄρχειν. Ἀναβαλλομένῳ δὲ αὐτῷ καὶ διαμέλλοντι καὶ τὸν καιρὸν τρίβοντι καὶ σοφιζομένῳ τὴν μάχην, ἔπεισι Κοῦρσος, Σκύθης ἀνήρ, τοῦ δεξιοῦ κέρως ἡγούμενος. Καὶ μὴ οἵων τε γενομένων ἐνεγκεῖν τὴν ἐμβολὴν τῶν κατ’ αὐτὸν Περσῶν, ἐκλελοιπότων δὲ μάλα λαμπρῶς τὴν τάξιν, πολὺν μὲν εἰργάσατο φόνον τῶν ὑπεναντίων. Ἔπεισι δὲ τοῖς οὐραγοῖς, ἔνθα καὶ τὴν ἀποσκευὴν ὅ τε Χοσρόης καὶ ὁ σύμπας εἶχε στρατός· αἱρεῖ τε τὰ βασιλικὰ κειμήλια ἁπαξάπαντα καὶ μὴν καὶ τὴν ἀποσκευὴν ἅπασαν, ὁρῶντος μὲν Χοσρόου καὶ ἐγκαρτεροῦντος, ἀνεκτοτέραν δὲ τῆς ἑαυτοῦ ἐπιστροφῆς τοῦ Κοὺρς ἡγουμένου. Οὗτος μὲν οὖν σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν μεγάλων χρημάτων καὶ λαφύρων ἐγκρατὴς γενόμενος, τά τε σκευοφόρα τῶν ζῴων σὺν καὶ αὐτοῖς τοῖς φορτίοις φέρων, ἐν οἷς καὶ τὸ Χοσρόου σεβαστὸν πῦρ, ὃ θεὸς καθειστήκει, περιελαύνει μὲν τὸ Περσῶν στρατόπεδον παιανίζων. Ἀφικνεῖται δὲ παρὰ τοὺς οἰκείους ἀμφὶ τὰς ἐπιλυχνίους ὥρας ἤδη διαλυθέντας ἐκ τῶν σφῶν τάξεων, μήτε Χοσρόου μάχης ἄρξαντος μήτε μὴν αὐτῶν, μόνων δέ τινων ἀκροβολισμῶν γενομένων, ἢ εἴ πού γε εἷς πρὸς ἕνα συνεπλάκη ἐξ ἀμφοῖν τοῖν στρατοπέδοιν, ὅπερ εἰώθει γίγνεσθαι. Πυρὰ δὲ πολλὰ τὴν νύκτα ὁ Χοσρόης ἀνάψας, πρὸς νυκτομαχίαν παρεσκευάζετο. Καὶ δυοῖν στρατοπέδοιν τοῖς Ῥωμαίοις γενομένοιν, ἔπεισι ἀωρεὶ τῶν νυκτῶν τοῖς ἀμφὶ τὸ βόρειον μέρος. Ὧν ὑποχωρησάντων τῷ αἰφνιδίῳ τε καὶ ἀδοκήτῳ, πλησιαζούσῃ Μελιτινῇ ἔπεισι τῇ πόλει, ἀφυλάκτῳ καὶ ἐρήμῃ πολιτῶν καθεστώσῃ· καὶ πᾶσαν πυρπολήσας πρὸς τὴν διάβασιν τοῦ Εὐφράτου παρεσκευάζετο ποταμοῦ. Ὡς δὲ ἁλισθὲν τὸ στράτευμα τῶν Ῥωμαίων εἵπετο, δείσας περὶ τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας, αὐτὸς μὲν ἐλέφαντι ἐπιβὰς τὸν ποταμὸν ἐπεραιώθη· τῶν δὲ ἀμφ’ αὐτὸν τὸ πολὺ πλῆθος τοῖς τοῦ ποταμοῦ ῥεύμασιν ἐκηδεύθη· οὓς ἀποπνιγέντας λαβὼν ἀπιὼν ᾤχετο. Χοσρόης μὲν οὖν ταύτην ὑστάτην ποινὴν τῆς εἰς Ῥωμαίους τοσαύτης παροινίας καταθείς, σὺν καὶ τοῖς περισωθεῖσιν τὰ ἑῷα κατειλήφει, ἔνθα τὴν ἐκεχειρίαν εἶχε, ὡς ἂν μή τις αὐτῷ ἐπίοι. Ὁ δέ γε Ἰουστινιανὸς εἰσβαλὼν σὺν παντὶ τῷ στρατῷ εἰς τὴν Περσῶν ἐπικράτειαν ὅλην τὴν χειμάδιον ὥραν αὐτοῦ διήγαγεν, μηδενὸς παντάπασιν ἐνοχλήσαντος. Ἐπανῆκε μὲν οὖν ἀμφὶ θερινὰς τροπάς, οὐδὲν ὅλως ἀποβαλὼν τοῦ στρατοῦ, καὶ σὺν εὐπαθείᾳ καὶ κλέει πολλῷ παρ’ αὐτὰ ἐθέριζε τὰ μεθόρια.
έγκλεισθείεν, καὶ τοὺς ἀπεναντίας ἐν ταῖς ὑπαγωγαίς προαγαγόντες. οι αὐτοῦ. προφθάνοντες· καὶ Θεοδωρίχου (92), δς τῶν Σκύθιο κῶν ἐθνῶν ἡγεῖτο, οὐδὲ ἐντὸς βέλους γενομένου, συν δὲ καὶ τοῖς ἀμφ' αὐτὸν πεφευγότος. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περί των μηνυσάντων σημείων τὴν βασιλείαν Μαυρικίῳ. Γεγόνασι δὲ καὶ θεοσημεῖαι τὴν βασιλείαν αὐτῷ προφητεύουσαι. Πόρρω γὰρ τῶν νυκτῶν, ἐπιθυμιῶντί γε αὐτῷ τῶν ἀνακτόρων εἴσω τοῦ ἱεροῦ οἴκου τῆς ἁγίας καὶ πανάγνου Παρθένου καὶ Θεοτόκου Μαρίας, ὃς πρὸς τῶν Θεου πολιτῶν Ἰουστινιανοῦ προσηγόρευ ται, τὸ ἀμφὶ τὴν ἱερὰν τράπεζαν παραπέτασμα πυρί φλεκτον γέγονεν, ὡς καὶ πρὸς ἔκπληξιν καὶ θάμβος έλθεῖν τὸν Μαυρίκιον, καὶ δεῖσαι τὸ δραμα· ᾧ παρ- εστώς Γρηγόριος ὁ τῆς πόλεως ἀρχιερεὺς, εἶπεν, θειασμού τινος εἶναι τὸ χρῆμα, καὶ μέγιστα καὶ Έξοχα μηνύειν αὐτῷ. Εφάνη δέ οἱ κατὰ τὴν ἑξαν ἄντικρυς βασιλείαν ἐδήλου. Παρὰ τίνος γὰρ ἂν ἢ πα ρὰ βασιλέως, καὶ οὕτως ἐς αὐτὸν εὐσεβοῦς τὰ τοιαῦτα ἐξήτησεν; Αξιόλογα δὲ καὶ ἱστορίας ἄξια πυνθανομένῳ μοι περὶ τούτων, καὶ οἱ ἐς φῶς αὐτὸν παραγαγόντες " διηγήσαντο. Ο μὲν γὰρ φύσας ἔλε γεν, ἄμπελον μεγίστην ὄναρ ἰδεῖν, κατὰ τὸν καιρὸν τῆς αὐτοῦ συλλήψεως ἐκ τῆς σφετέρας κοίτης ἐκφύ σαι, καὶ βότρυς παμπληθείς καὶ ὡραίους αὐτῆς μωρῆσθαι. Η δέ γε μήτηρ αὐτὴν (94) ἔφασκεν τὴν ἀπότεξιν, εὐωδίαν ξένην τε καὶ παρηλλαγμένην τὴν γῆν ἀναθυμιᾶσαι. Πολλάκις δὲ καὶ τὴν λεγομένην Έμπουσαν (95) μεταθεῖναι τὸ βρέφος, ὡς τοῦτο βρώ ξουσαν· μὴ οἵαν δὲ γενέσθαι τοῦτο λυμήνασθαι. Καὶ Συμεώνης δὲ ἀγχοῦ Θεουπόλεως τὴν ἐπὶ κίονος στάσιν ποιούμενος, ἀνὴρ πρακτικώτατος, καὶ πάσαις ταῖς ἐνθέοις ἀρεταῖς ἐπίσημος, πολλὰ ἔλεξέ τε καὶ πέπρα χε, τὴν βασιλείαν αὐτῷ ει μηνύοντα. Περὶ οὗ τὰ πρό σφορα ἡ ἑξῆς ἱστορία διαλέξεται. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. Περὶ τῆς ἀναγορεύσεως Μαυρικίου καὶ Αυγού στης. Ο δέ γε Μαυρίκιος πρὸς τὴν βασιλείαν ἄνεισι, πρὸς αὐτὴν τὴν ἀπότεξιν. ϋ χρ, ἐκδίκησιν ζητῶν, νου ὑπερεκδίκησιν, Λαιστρυγών γυνή φαρμακίς. (η) Μανίλιος. EVAGRII SCHOLASTICI sicubi conclusi fuerint, et retroccdentes hostem A longe antevertant, Tametsi etiam Theodoricus Scy- ticarum gentium dux, ne primum quidem telorum jactum sustinuisset, sed cum suis omnibus fugam erripuisset. CAP. XXİ. De signis que Mauricio imperium portende- Signa quoque divinitus ostensa sunt, quæ impe- rium eidem Mauricio prænuntiarent. Nocte enim intempesta, cumintra sanctuarium ecclesiæ sanctæ et intemeratæ Virginis ac Deiparæ Mariæ, quam Antiocheni ecclesiam Justiniani vocant, incensum offerret, velum altaris conflagrare visum est, adeo ut Mauricius ipse admiratione percelleretur, ac vi- sun reformidaret. Cui aslans Gregorius, ejus loci episcopus, divinum quiddam id esse dixit, et summa quædam atque eximia ei significari. Apparuit etiam illi in Oriente vigilanti Christus Deus, potens ab eo ut ipsum ulcisceretur. Quo quidem signo manifeste imperium designabatur. A quo enim alio quam ab imperatore, ecque religiosissimo ipsius cultore, id postulasset? Alia præterea memorabilia et historia In: primis digna, parentes ejus mihi retulerunt, cum ego de his rebus eos percontarer. Nam pater quidem ejus mihi afirmavit se eo tempore quo conceptus est, vitem maximam in somnis vidisse e cubili suo exortam, ex qua multæ ac pulcherrini uvæ dependerent. Mater vero narravit terram par- tus sui tempore novum quemdam atque insolitum odorem spirasse. Sape item eam quæ vulgo Em- pusa dicitur, infantem asportasse, tanquam eum devoraturam: nullum tamen ei detrimentum afferre potuisse. Denique Symcones, qui juxta urbein An- Nochiam super columna stans vitam exegit : vir ad res gerendas aptissimus, et cunctis divinis virtuti- bus insignis, nulla et dixit et fecit, quæ impe- rium Mauricio nuntiabant. De quo viro opportu- mius in sequente libro dieturi sumus. CAP. XXII. De nuncupatione Mauricii et Augusta. Ceterum Mauricius ad imperium evectus est, C. C. B C (g), VARE LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. ita legitur apud Nicephorum. In codice Telleriano scriptum inveni, ...minit etiam Theophylacius in lib. nr, cap. 17. Heat autem natione Gothus, ut ex nominė ipso rolligitur. Criente esset. Sic Nicephorus hunc Evagrii locum exponit in cap. 9, lib. xvm. Paulo past ex eodem Nicephoro, et ex codice Telleriano eniendavi, cum antea legeretur una etc. Sarilio, qui in suo codice notavit forte scribendun ville, si placet, quae notavi ad lib. vini Sozomeni, pag. 553. lane sua ætate Gillo dictam fuisse tradit Nicephorus in cap. 9, qui hujusmodi fabulas aniles merito deridet. Similes fuerunt quas Romani stri- gas vocabant, de quibus Festus. Glossæ vetores Striga, De Gillo, suu Gello, quæ infantes rapere oli credebatur, muita notavit Leo Allatius in epistola ad Paulum Zachiam. VARIORUM. Hoc quarto imperi ejusdem anno iger Tiberius Cæsar, quinto Augusti XV in tictionis præsentis (anno Chr. 582] creatus est Corsar May- ricius Tiberius, et Augusti corend us Augustae ; (93) καὶ Χριστὸς ὁ Θεὸς ὑπερεκδίκησιν ζητῶν, ἅπερ (92) Καὶ Θεοδωρίχου, Hujus Theodorici ducis D esse, κατ' αὐτὴν ἔφασκε τὴν ἀπότεξιν, etc. Atque (5) Κατὰ τὴν έφαν. Ιd est, cum Mauricius in (94) 'Η δέ γε μήτηρ αὐτήν. Assentior Henrico (95) Την λεγομένην Έμπουσαν. De Empulsa
PG 86:2837Τῷ δὲ Χοσρόῃ μυρίον ἄχος ἐπιχυθέν, ἁλύοντα καὶ ἀμηχανοῦντα καὶ τῇ παλιρροίᾳ τῆς λύπης καταποντωθέντα τοῦ βίου δειλαίως ἀφείλετο, στήλην ἀθάνατον τῆς αὐτοῦ φυγῆς ἀναθέντα ὃν γέγραφε νόμον μηκέτι βασιλέα Περσῶν κατὰ Ῥωμαίων στρατηγεῖν. Βασιλεύει δὲ Ὁρμίσδης ὁ τούτου παῖς, ὃν νῦν ἐατέον ἐπεὶ τὰ ἑξῆς πρὸς ἑαυτά με καλεῖ, καὶ τὴν ῥύμην τοῦ λόγου ἀπεκδέχεται.
Τιβερίου πρὸς ταῖς ἐσχάταις ἀναπνοαίς τυγχάνοντος, καὶ τὴν παῖδα Αὐγοῦσταν, καὶ τὴν βασιλείαν ἀντὶ φερνής τινος παραδόντος αὐτῷ· ὀλιγοστὸν μὲν βιώ- σαντος ἐν τῇ βασιλείᾳ χρόνον, ἀθάνατον δὲ μνήμην καταλελοιπότος ἐφ᾽ οἷς πέπραχεν ἀγαθοῖς· οὐδὲ γὰρ λίγῳ περιληπτέον, Αριστον δὲ καὶ τῷ πολιτεύματι κλῆρον καταλέλοιπεν ὁ Τιβέριος, τὴν Μαυρικίου ἀνάρ- βησε; - ᾧ διένειμε καὶ τὰς ἑαυτοῦ προσηγορίας, τὸν μὲν Μαυρίκιον, Τιβέριον· τὴν δὲ Αὐγοῦσταν, Κων σταντίναν προσειπών. Τί δὲ καὶ αὐτοῖς πέπρακται, τῆς θείας συναιρουμένης ροπῆς, ἡ ἑξῆς ἱστορία δηλώσει. Περὶ χρόνων ἀναγραφῆς ἀπὸ Ἰουστίνου τοῦ Νέου μέχρι Μαυρικίου. Ως ἂν δὲ καὶ οἱ χρόνοι σὺν πάσῃ ἀκριβείᾳ ἀνα- γραφεῖεν, ιστέον, ὡς βεβασίλευκεν Ἰουστῖνος ὁ Νέος, καθ' ἑαυτὸν μὲν ἔτη δουκαίδεκα (96) πρὸς μησὶ δέκα καὶ ἥμισυ· σὺν Τιβερίῳ δὲ ἔτη τρία, μῆνας Ενδεκα (97). Τὰ δὲ πάντα ἔτη, ἐξ καὶ δέκα πρὸς μησὶν ἐννέα ἥμισυ. Ἐβασίλευσε δὲ καὶ Τιβέριος καθ' ἑαυτόν γε, ἔτη τέσσαρα · ὡς συνάγεσθαι ἀπὸ Ρω- μύλου μέχρι τῆς ἀναρρήσεως Μαυρικίου Τιβερίου ὥστε τὰ προλαβόντα τά τε παρόντα δεδηλώκασιν ἔτη. τα συναιρομένης. •⭑ HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER V. A cum Tiberius extremum jam spiritum duceret, ó КЕФАЛ. КГ. B cique filiam suam Augustam, et dotis loco impe- rium tradidisset. Et hic quidem brevi admodum tempore imperavit. Ob ea tamen quæ gessit bona immortalem nominis sui memoriam dereliquit. Neque enim oratione comprehendi facile pos- sunt. Praestantissimam porro hæreditatem Tibe rius reliquit Reipublicæ, nuncupationem Mauricii. Cui quidem etiam nomina sua distribuit. Ipsum enim Mauricium, Tiberium: Augustam vero ejus- dem uxorem, Constantinam cognominavit. Quid autem ab illis gestum sit, sequens liber, Deo ju- vante, ostendet. CAP. XXIII. Computatio temporum a Justino Juniore usque ad Mauricium. Porro ut tempora accuratissime distinguantur, sciendum est, Justinum Juniorem solum quidem imperasse annis duodecim et mensibus decem cuu dimidio cum Tiberio autem collega, annis tribus ac mensibus undecim. Fiunt itaque in universum anni imperii Justini sedecim cum mensibus novem ac dimidio. Tiberius vero imperavit solus annis quatuor. Quare a Romulo usque ad nuncupationem Augustam Mauricii Tiberii, colliguntur anni... sicut tum superiora, tum præsens temporum descriptio declaravit. VARIE LECTIONES. VALESII ANNOTATIONES. et quidem mense Novembri, certe mense Septem- bri sequentis anni prima cœpisset indictio. Porro ex his duodecim annis ac mensibus undecim, qui- bus integris Justinum regnasse diximus, solus quidem ac sine collega imperavit annis octo men- sibus novem cum dimidio: simul autem cum Tibe- rio Cæsare regnavit annis quatuor, ac uno mense. Tiberius Constantinus a Justino Cæsar factus est indictione octava, die mensis Septembris, ut legitur in Chronico Alexandrino. Imperium autem auspicatus est indictione mensis Octobris, die 5. Fiunt anni quatuor, ac dies Cæsarea poto- statis Tiberii. Quod si Theophylactum sequi mali - mus, qui Tiberium a Justino Cæsarem factum esse scribit Decembris die 7, feria 6, fient anni tres ac menses fere decem, quod est ab anno Christi ad annum 578. Porro notandum est Tiberium cus ansam erroris præbuit Baronio, qui in Annali- bus ecclesiasticis Evagrium secutus auctorem, an- nos sexdecim imperii cum mensibus novem Ju- stiniano Juniori tribuit. Sed reliqui chronographi Justino pauciores annos assignani. Nam Joannes quidem Biclariensis undecim duntaxat annos ei tribuit; Cedrenus autem, tredecim cum · aliquot mensibus. Auctor vero Alexandrini Chronici duo- decim annos eum regnasse dicit, ac menses octo. Postremo Dionysius Petavius, diligentissimus temporum scriptor, annos imperii tredecim, uno mense minus, tribuit Justino. Quos quidem ordi- tur ab anno Christi 565, mense Novembri, indi- ctione decima quarta, qua Justinianum mortuum esse censet cum Theophane ac Baronio (*). Cujus viri sententiæ libenti animo subscribo. Certe an- num primum Justini Junioris, cum indictione decima quarta cucurrisse docet ejusdem Justivi Novella prima ad Julianum præfectum urbi, quæ D hanc habet subscriptionem: Data Kalendas Octobris, Chalcedone, imp. D. N. Justino PP. Au- gust. anno primo, indictione quinta decima. Annus enim prius imperii Justini cœpit a mense No- vembri, ut inter omnes constat. Quarta decima igitur tunc fuerit indictio necesse est: si quidem mense Septembri sequentis anni, quinta decima indictio numerata est. Etenim si Justinus impe- rium auspicatus esset indictione decima quinta, ut Victor Tunonensis, et Joannes Biclariensis, et Constantinum post mortem Justini Junioris, annos imperii sui numerasse ab exordio Cesareæ pole- statis, ut dicimus ex subscriptione sacræ Pragma- ticæ ejusdem Tiberii de confirmatione constitu- tionum Justini imperatoris, quæ sic habet: Data tertio Idus Augusti, Constantinopoli, imperii do- mini nostri Tiberii Constantini Augusti anno octavo, post consulatum ejus anno tertio: et nobilissimi Flavii Tiberii Mauricii felicissimi Cæsaris anno primo. VARIORUM. data illi in uxorem a Tiberio novo Constantino filia Constantina. Augusti moritur liberius novus Con- stantinus in Processo Hebdomi. impositoque ejus fu- nere in navi defertur Constantinopolim, posteroque die exsequiis celebratis corpus in æde SS. Apostolorum deponitur. (Auctor Chronici Alexandrini.) (*) Imperavit Justinus annos duodecim, menses decem, et dies viginti duos, die emortuali incluso, indeque Zonaras et Theophanes, numero rotundo loquentes, annos tredecim ei assignant. (Pagius, ad ani. 578, n. 3.) (97) Σύν Τιβερίῳ δὲ ἔτη τρία, μῆνας ἔνδεκα. (96) Ķaď kavɩòr pèr ken dvoxaldexa. Hic lo- C auctor Alexandrini Chronici scriptum reliquerunt,
Chapter XXIVCaput XXIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2839Ἰωάννου τοῦ καὶ Κατελλίνου τῆς ἐντεῦθεν μεταστάντος διαίτης, Βόνοσος τοὺς οἴακας τῆς ἐπισκοπῆς Ῥώμης ἐγχειρίζεται, καὶ μετ’ αὐτὸν ἕτερος Ἰωάννης, Πελάγιός τε αὖ. Τῆς δὲ βασιλίδος μετὰ Ἰωάννην ὁ πρό γε αὐτοῦ Εὐτύχιος. Μετὰ δὲ Ἀπολινάριον Ἰωάννης τὸν Ἀλεξανδρείας διαδέχεται θρόνον, μεθ’ ὃν Εὐλόγιος. Ἐπὶ δὲ τὴν Ἱεροσολύμων ἄνεισιν ἱερωσύνην μετὰ Μακάριον Ἰωάννης, ἐν τῇ καλουμένῃ τῶν Ἀκοιμήτων μονῇ τὸν ἄσκευον βίον ἀγωνισάμενος, μηδενὸς νεωτερισθέντος περὶ τὴν ἐκκλησιαστικὴν κατάστασιν.
ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς καθ' εἱρμὸν ἱστορίας μέχρις ἡμῶν σω ζομένης. Σὺν Θεῷ δὲ ἡμῖν καὶ τὰ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστο ρίας εὐσυνόπτως ἀπόκειται διὰ τῶν ἱστορημένων, μέσ χρι μὲν οὖν Κωνσταντίνου Ευσεβίῳ τῷ Παμφίλου ἐξ ἐκείνου δὲ μέχρι Θεοδοσίου τοῦ Νέου, Θεοδωρίτῳ, Α Σωζομένῳ τε καὶ Σωκράτει, καὶ ὃν ὁ παρὼν ἡμῖν ἐξέλεξε πόνος (98). Καὶ ἡ ἀρχαία δὲ καὶ ἡ θύραθεν Ιστορία καθ' εἱρμὸν τοῖς φιλοπόνοις διασώζεται, Μω- σέως μὲν ἄρξαντος ἱστορίας καὶ συγγραφῆς, ὡς τοῖς τὰ περὶ τούτων συναγαγοῦσι σαφῶς ἀποδέδεικται, τὰ ἀπ᾿ ἀρχῆς κόσμου ἀληθῶς γράψαντος, ἐξ ὧν ἐντυγχάνων τῷ Θεῷ μεμάθηκεν ἀνὰ τὸ Σινὰ ὄρος, καὶ ὧν οἱ μετ' αὐτὸν τὴν ἡμετέραν προοδοποιούντες Β θρησκείαν διὰ τῆς θείας ἀπέθεντο Γραφής. Πολλήν δὲ καὶ Ιώσηπος ἔγραψεν ἱστορίαν, χρειώδη ἐς ἅπαν τα τυγχάνουσαν. Οσα δὲ εἴτε μυθώδη, είτε μετά τῶν ἀληθῶν γεγένηται, Ελλήνων τε καὶ τῶν ἀρο χαίων βαρβάρων πρὸς ἑαυτούς τε καὶ πρὸς ἐκείνους διαγωνιζομένων, ἢ εἴ τι καὶ ἄλλο ἐξειργάσθη ἐξότου ἀνθρώπους ἱστόρησαν εἶναι, Χαρακί (99) τε γέγρα πται, καὶ Θεοπόμπῳ καὶ Ἐφόρῳ, καὶ ἄλλοις ἀν αρίθμοις. Αἱ δὲ κατὰ 'Ρωμαίους πράξεις πᾶσαν κου σμικὴν ἱστορία, ἐν αὐτοῖς περιλαμβάνουσαι. ή εξ τι καὶ ἄλλο γέγονεν, εἴτ᾿ ἐς ἑαυτοὺς διαιρουμένων εἴτε καὶ καθ' ἑτέρων πραττόντων, πεπόνηται, Διο νυσίῳ μὲν τῷ ᾿Αλικαρνασεῖ ἀπὸ τῶν λεγομένων ᾿Αβοριγίνων τὴν ἱστορίαν ἑλκύσαντι μέχρι τοῦ Ἠπει· ρώτου Πύρρου. Εξ ἐκείνου δὲ Πολυβίῳ τῷ Μεγα λοπολίτῃ, καταγαγόντι ἕως τῆς Καρχηδόνος αλώ σεως. Απερ Απιανός διέτεμεν, ἑκάστην πράξιν ἐς ἐν ἀγείρας, εἰ καὶ κατὰ διαφόρους γέγονε χρόνους - καὶ τὰ μετ' ἐκείνους ὡσαύτως εἰργασμένα, Διοδώρι τα τῷ Σικελιώτῃ πεποίηται, τὰ μέχρις Ιουλίου Καίσαρος, καὶ Δίωνι τῷ Κασσίῳ, γράψαντι μέχρις ᾿Αντωνίνου τοῦ ἐξ Εμέσης· ἐκθεμένου δὲ τὰ το:αῦτα καὶ Ηρωδιανού, τὰ μέχρι τῆς Μαξίμου τελευτής δηλοῦται. Νικοστράτου (1) τε τοῦ Σοφιστοῦ τοῦ ἐκ Τραπεζοῦντος συγγράψαντος τὰ ἀπὸ Φιλίππου τοῦ μετὰ Γορδιανὸν ἐκτίθεται, ἕως υδαινάθου τοῦ ἐκ Παλμύρας, καὶ τῆς Οὐαλεριανοῦ πρὸς Πέρσας αἰ σχρᾶς ἀφίξεως. Καὶ Δεξίππῳ δὲ πλεῖστα περὶ τού- των πεπόνηται, ἀπὸ μυθικῶν ἀρξαμένῳ (2), καὶ η λήξαντι ἐς τὴν Κλαυδίου τοῦ μετὰ Γαλλιῆνον βασι λείαν· ᾧ συνανείληπται περὶ ὧν Κάρποι καὶ ἕτερα βάρβαρα Εθνη, κατὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ Θρᾴκην καὶ Ιωνίαν διαπολεμοῦντες ἔπραξαν. Καὶ Εὐσέβιος δὲ ἀπὸ Οκταβιανοῦ καὶ Τραϊανοῦ καὶ Μάρκου λαβὼν καὶ ὧν ὁ παρών. διὰ τῶν ἱστορημέ νων, ἀπὸ Σκυθικών. 28:39 EVAGRII SCHOLASTICI CAP. XXIV. De serie historiarum qua ad nostra usque tempora servata est. Et ecclesiastica quidem historia, Deo dante, in unum corpus digesta, ad nos pervenit, studio atque industria optimorum scriptorum. Ad Constantini quidem usque tempora, studio atque opera Eusebii, cognomento Pamphili. Constantini autem impe- rio, usque ad principatum Theodosii Junioris, studio atque industria Theodoriti, Sozomeni ac Socratis : per ea denique quæ nos in praesenti opere collegimus. Antiquior autem historia, tain sacra, quam profana, ipsa quoque a viris stu- diosis atque industriis per ordinem temporum dige sta habetur. Moses enim, qui primus historiam scribere aggressus est, sicut ab illis qui hujusmodi res collegerunt certissime demonstratum est, res ab ipso mundi exordio gestas verissime conscri- psit, sicut a Deo didicerat, quocum in monte Sina fuerat collocutus. Alii deinde eum secuti, religioni nostræ viam munientes, ea quæ subsecuta sunt, sacris voluminibus exposuerunt. Sed et Josephus copiosam nobis reliquit historiam, eamque utilem prorsus ac fructuosam. Quæ vero vel fabulosa sunt, vel reipsa acciderunt inter Græcos ac priscos Bar- baros, dum Græci inter se ipsi, aut adversus Bar- baros decertarent; aut si quid aliud gestum est ab eo tempore, ex quo illi homines primum exstitisse acceperant : Charax et Theopompus atque Ephorus, et innumerabiles alii perscripserunt. Romanoruma vero res gestas, quæ totius prope terrarum orbis historiam complectuntur, et quæcunque vel ipsi inter se mutuo divisi, vel contra alios egerunt, Dionysius Halicarnasseus scriptis prodidit, exorsus a populis qui Aborigines dicebantur, et ad Pyrrhum usque Epirotarum regem historiam prosecutus. Ab co tempore Polybius Megalopolitanus usque ad ex- pugnationem Carthaginis opus suum perduxit. Quæ omnia Apianus sumina perspicuitate distinxit, et singula in unum corpus congessit, tametsi diversis temporibus gesta essent. Ea vero quæ post illorum quos dixi, historiam gesta sunt, Diodorus Siculus et Dio Cassius litteris mandarunt. Quorum ille sque ad Julii Cæsaris tempora, hic vero usque ad pria- cipatum Antonini ejus qui ex urbe Emesa oriundus fuit, historiam suam deduxit. Herodianus quoque «orumdem temporum scriptor, cuncta nobis usque ad obitum imperatoris Maximi commemoravit. A Philippo autem imperatore, qui Gordiano successit, G D VALESII ANNOTATIONES. hendum est procul dubio Refer tur enim ad id quod præcessit, quod non viderunt interpretes. Historiarum scriptore, vide quæ scripsit Vossius iu lib. De historicis Græcis. a Vopisco in Aureliani Vita dicitur Nicomachus, qui illorum temporum Historiam Græce conscri- pserat, teste ibidem Vopisco. Alius ab hoc Nico- strato fuit Nicostratus Sophista, qui Marco impe- rante floruit, ut testatur Suidas, et Georgius Syn- cellus in Chronico. Annotationibus ad Excerpta legationum e Dexippo, monui scribendum esse hoc loco Nam Dexippus Ex:xá, id est Romanorum bella adversus Scythas gesta, conscripserat, nt testatur Photius in Bibliotheca. (98) Καὶ δν ὁ παρὼν ἡμῖν ἐξέλεξε πόνος. Scri- (99) Χάρακι. De Charace Pergameno Græcarum (4) Νικοστράτου. Idem mihi videtur esse, qui (2) 'Από μυθικών αρξαμένῳ. Jam pridem in
Ἀνὰ δὲ τὴν Θεουπολιτῶν καὶ τὴν γείτονα Δάφνην, Τιβερίου Καίσαρος τρίτον ἔτος τὴν βασιλείαν διακυβερνῶντος,κλόνος τε τῆς γῆς γέγονεν ἐξαίσιος ἐς αὐτὸ τῆς μεσημβρίας τὸ σταθερώτατον, ὅτε καὶ σύμπασα Δάφνη τῶν σεισμῶν ἔργον γέγονε, τῶν ἐν Θεουπόλει δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν οἰκοδομιῶν διαρραγεισῶν μὲν μέχρι τῆς γῆς αὐτῆς, οὐ μὴν ἐς ἔδαφος γόνυ κλινασῶν. Γεγόνασι δὲ καὶ ἕτερα ἔνια λόγου πολλοῦ ἄξια ἀνά τε Θεούπολιν αὐτὴν καὶ τὴν βασιλεύουσαν, ἅπερ ἀμφοτέρας ἀνετάραξε καὶ ἐς μεγίστους ἀνεβάκχευσε θορύβους, τὴν ἀφορμὴν ἐκ θείου ζήλου λαχόντα, καὶ πέρας θεοπρεπὲς δεξάμενα, ἃ καὶ λέξων ἔρχομαι.
ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς καθ' εἱρμὸν ἱστορίας μέχρις ἡμῶν σω ζομένης. Σὺν Θεῷ δὲ ἡμῖν καὶ τὰ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστο ρίας εὐσυνόπτως ἀπόκειται διὰ τῶν ἱστορημένων, μέσ χρι μὲν οὖν Κωνσταντίνου Ευσεβίῳ τῷ Παμφίλου ἐξ ἐκείνου δὲ μέχρι Θεοδοσίου τοῦ Νέου, Θεοδωρίτῳ, Α Σωζομένῳ τε καὶ Σωκράτει, καὶ ὃν ὁ παρὼν ἡμῖν ἐξέλεξε πόνος (98). Καὶ ἡ ἀρχαία δὲ καὶ ἡ θύραθεν Ιστορία καθ' εἱρμὸν τοῖς φιλοπόνοις διασώζεται, Μω- σέως μὲν ἄρξαντος ἱστορίας καὶ συγγραφῆς, ὡς τοῖς τὰ περὶ τούτων συναγαγοῦσι σαφῶς ἀποδέδεικται, τὰ ἀπ᾿ ἀρχῆς κόσμου ἀληθῶς γράψαντος, ἐξ ὧν ἐντυγχάνων τῷ Θεῷ μεμάθηκεν ἀνὰ τὸ Σινὰ ὄρος, καὶ ὧν οἱ μετ' αὐτὸν τὴν ἡμετέραν προοδοποιούντες Β θρησκείαν διὰ τῆς θείας ἀπέθεντο Γραφής. Πολλήν δὲ καὶ Ιώσηπος ἔγραψεν ἱστορίαν, χρειώδη ἐς ἅπαν τα τυγχάνουσαν. Οσα δὲ εἴτε μυθώδη, είτε μετά τῶν ἀληθῶν γεγένηται, Ελλήνων τε καὶ τῶν ἀρο χαίων βαρβάρων πρὸς ἑαυτούς τε καὶ πρὸς ἐκείνους διαγωνιζομένων, ἢ εἴ τι καὶ ἄλλο ἐξειργάσθη ἐξότου ἀνθρώπους ἱστόρησαν εἶναι, Χαρακί (99) τε γέγρα πται, καὶ Θεοπόμπῳ καὶ Ἐφόρῳ, καὶ ἄλλοις ἀν αρίθμοις. Αἱ δὲ κατὰ 'Ρωμαίους πράξεις πᾶσαν κου σμικὴν ἱστορία, ἐν αὐτοῖς περιλαμβάνουσαι. ή εξ τι καὶ ἄλλο γέγονεν, εἴτ᾿ ἐς ἑαυτοὺς διαιρουμένων εἴτε καὶ καθ' ἑτέρων πραττόντων, πεπόνηται, Διο νυσίῳ μὲν τῷ ᾿Αλικαρνασεῖ ἀπὸ τῶν λεγομένων ᾿Αβοριγίνων τὴν ἱστορίαν ἑλκύσαντι μέχρι τοῦ Ἠπει· ρώτου Πύρρου. Εξ ἐκείνου δὲ Πολυβίῳ τῷ Μεγα λοπολίτῃ, καταγαγόντι ἕως τῆς Καρχηδόνος αλώ σεως. Απερ Απιανός διέτεμεν, ἑκάστην πράξιν ἐς ἐν ἀγείρας, εἰ καὶ κατὰ διαφόρους γέγονε χρόνους - καὶ τὰ μετ' ἐκείνους ὡσαύτως εἰργασμένα, Διοδώρι τα τῷ Σικελιώτῃ πεποίηται, τὰ μέχρις Ιουλίου Καίσαρος, καὶ Δίωνι τῷ Κασσίῳ, γράψαντι μέχρις ᾿Αντωνίνου τοῦ ἐξ Εμέσης· ἐκθεμένου δὲ τὰ το:αῦτα καὶ Ηρωδιανού, τὰ μέχρι τῆς Μαξίμου τελευτής δηλοῦται. Νικοστράτου (1) τε τοῦ Σοφιστοῦ τοῦ ἐκ Τραπεζοῦντος συγγράψαντος τὰ ἀπὸ Φιλίππου τοῦ μετὰ Γορδιανὸν ἐκτίθεται, ἕως υδαινάθου τοῦ ἐκ Παλμύρας, καὶ τῆς Οὐαλεριανοῦ πρὸς Πέρσας αἰ σχρᾶς ἀφίξεως. Καὶ Δεξίππῳ δὲ πλεῖστα περὶ τού- των πεπόνηται, ἀπὸ μυθικῶν ἀρξαμένῳ (2), καὶ η λήξαντι ἐς τὴν Κλαυδίου τοῦ μετὰ Γαλλιῆνον βασι λείαν· ᾧ συνανείληπται περὶ ὧν Κάρποι καὶ ἕτερα βάρβαρα Εθνη, κατὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ Θρᾴκην καὶ Ιωνίαν διαπολεμοῦντες ἔπραξαν. Καὶ Εὐσέβιος δὲ ἀπὸ Οκταβιανοῦ καὶ Τραϊανοῦ καὶ Μάρκου λαβὼν καὶ ὧν ὁ παρών. διὰ τῶν ἱστορημέ νων, ἀπὸ Σκυθικών. 28:39 EVAGRII SCHOLASTICI CAP. XXIV. De serie historiarum qua ad nostra usque tempora servata est. Et ecclesiastica quidem historia, Deo dante, in unum corpus digesta, ad nos pervenit, studio atque industria optimorum scriptorum. Ad Constantini quidem usque tempora, studio atque opera Eusebii, cognomento Pamphili. Constantini autem impe- rio, usque ad principatum Theodosii Junioris, studio atque industria Theodoriti, Sozomeni ac Socratis : per ea denique quæ nos in praesenti opere collegimus. Antiquior autem historia, tain sacra, quam profana, ipsa quoque a viris stu- diosis atque industriis per ordinem temporum dige sta habetur. Moses enim, qui primus historiam scribere aggressus est, sicut ab illis qui hujusmodi res collegerunt certissime demonstratum est, res ab ipso mundi exordio gestas verissime conscri- psit, sicut a Deo didicerat, quocum in monte Sina fuerat collocutus. Alii deinde eum secuti, religioni nostræ viam munientes, ea quæ subsecuta sunt, sacris voluminibus exposuerunt. Sed et Josephus copiosam nobis reliquit historiam, eamque utilem prorsus ac fructuosam. Quæ vero vel fabulosa sunt, vel reipsa acciderunt inter Græcos ac priscos Bar- baros, dum Græci inter se ipsi, aut adversus Bar- baros decertarent; aut si quid aliud gestum est ab eo tempore, ex quo illi homines primum exstitisse acceperant : Charax et Theopompus atque Ephorus, et innumerabiles alii perscripserunt. Romanoruma vero res gestas, quæ totius prope terrarum orbis historiam complectuntur, et quæcunque vel ipsi inter se mutuo divisi, vel contra alios egerunt, Dionysius Halicarnasseus scriptis prodidit, exorsus a populis qui Aborigines dicebantur, et ad Pyrrhum usque Epirotarum regem historiam prosecutus. Ab co tempore Polybius Megalopolitanus usque ad ex- pugnationem Carthaginis opus suum perduxit. Quæ omnia Apianus sumina perspicuitate distinxit, et singula in unum corpus congessit, tametsi diversis temporibus gesta essent. Ea vero quæ post illorum quos dixi, historiam gesta sunt, Diodorus Siculus et Dio Cassius litteris mandarunt. Quorum ille sque ad Julii Cæsaris tempora, hic vero usque ad pria- cipatum Antonini ejus qui ex urbe Emesa oriundus fuit, historiam suam deduxit. Herodianus quoque «orumdem temporum scriptor, cuncta nobis usque ad obitum imperatoris Maximi commemoravit. A Philippo autem imperatore, qui Gordiano successit, G D VALESII ANNOTATIONES. hendum est procul dubio Refer tur enim ad id quod præcessit, quod non viderunt interpretes. Historiarum scriptore, vide quæ scripsit Vossius iu lib. De historicis Græcis. a Vopisco in Aureliani Vita dicitur Nicomachus, qui illorum temporum Historiam Græce conscri- pserat, teste ibidem Vopisco. Alius ab hoc Nico- strato fuit Nicostratus Sophista, qui Marco impe- rante floruit, ut testatur Suidas, et Georgius Syn- cellus in Chronico. Annotationibus ad Excerpta legationum e Dexippo, monui scribendum esse hoc loco Nam Dexippus Ex:xá, id est Romanorum bella adversus Scythas gesta, conscripserat, nt testatur Photius in Bibliotheca. (98) Καὶ δν ὁ παρὼν ἡμῖν ἐξέλεξε πόνος. Scri- (99) Χάρακι. De Charace Pergameno Græcarum (4) Νικοστράτου. Idem mihi videtur esse, qui (2) 'Από μυθικών αρξαμένῳ. Jam pridem in
PG 86:2841Ἀνατόλιός τις, πρῶτα μὲν εἶς τῶν πολλῶν τε καὶ ἐπιδιφρίων καθεστώς, ὕστερον δὲ ἀρχαῖς τε καὶ ἑτέροις πράγμασι οὐκ οἶδ’ ὅπως ἐπεσφρήσας ἑαυτόν, ἀνὰ τὴν Θεουπολιτῶν τὴν δίαιταν εἶχεν, ἔνθα καὶ διῴκει τὰ ἐν χερσὶ πράγματα· ἐξ ὧν καὶ συνήθης μάλιστα Γρηγορίῳ γέγονε τῷ τῆς αὐτῆς πόλεως προέδρῳ, συχνά τε παρ’ αὐτὸν ἐφοίτα, τὰ μὲν καὶ πράγματα διαλεξάμενος, τὰ δὲ καὶ μείζω δύναμιν ἐκ τῆς πρὸς αὐτὸν ἀσχολίας μνώμενος. Οὗτος ἐπὶ θυσίαις ἥλω, καὶ πρὸς εὐθύνας κληθεὶς ἐφωράθη ἐξάγιστος καὶ γόης καὶ μυρίοις ἀτοπήμασιν ἐνειλημμένος. Ἐξωνεῖται δὲ τὸν τῆς ἑῴας ἡγούμενον, καὶ μικροῦ ἃν ἀφείθη σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτόν — εἶχε γὰρ καὶ ἑτέρους ὁμοτρόπους, οἳ συνήλωσαν — , εἰ μή γε ὁ λεὼς ἀναστὰς καὶ πάντα κυκήσας τὸ σκέμμα διέλυσεν. Ἐπεβόων δὲ καὶ κατὰ τοῦ ἱερέως, φάσκοντες καὶ αὐτὸν κοινωνῆσαι τοῦ βουλεύματος. Ταραξίας δέ τις καὶ ἀλιτήριος δαίμων ἀνέπεισεν ἐνίους, ὡς καὶ θυσίαις σὺν Ἀνατολίῳ παρενέβαλεν. Ἐντεῦθεν καὶ πρὸς ἔσχατον ἦλθεν κινδύνου Γρηγόριος, ἐφόδων μεγάλων κατ’ αὐτοῦ πρὸς τοῦ δήμου γενομένων. Καὶ τοσοῦτον ἤρθη τὰ τῆς ὑπονοίας, ὡς καὶ βασιλέα Τιβέριον ζητῆσαι τὴν ἀλήθειαν διὰ τῆς Ἀνατολίου φωνῆς ἐκμαθεῖν. Κελεύει δ’ οὖν καὶ Ἀνατόλιον καὶ τοὺς ἀμφ’ αὐτὸν τὴν βασιλέως τάχιστα καταλαβεῖν. Ἅπερ ἐγνωκὼς ὁ Ἀνατόλιος, ἐπί τινος εἰκόνος τῆς θεοτόκου κατὰ τὴν εἱρκτὴν καλωδίῳ αἰωρημένης ἐκδραμὼν καὶ ὀπίσω τὼ χέρε περιστρέψας, τὸν ἱκετεύοντα καὶ δεόμενον ἀπήγγειλεν. Ἡ δὲ μυσαχθεῖσα καὶ τὸν ἐναγῆ καὶ θεομισῆ διελέγχουσα, τέλεον ἐκ τοὔμπαλιν μετεστράφη, θαῦμα φρικῶδες καὶ τῆς εἰς ἀεὶ μνήμης ἄξιον. Ὅπερ ὑπὸ πάντων τῶν τε ἐμφρουρίων τῶν τε αὖ τὴν φυλακὴν αὐτοῦ καὶ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν πεπιστευμένων ὁραθὲν τοῖς πᾶσι διηγγέλθη. Ὡράθη δὲ καὶ ὕπαρ τισὶ τῶν πιστῶν, παροτρύνουσα κατὰ τοῦ ἀλάστορος φάσκουσά τε τῷ αὐτῆς υἱῷ τὸν Ἀνατόλιον ἐνυβρίσαι. Ὡς δὲ κατὰ τὴν βασιλέως ἤχθη, πᾶσάν τε αἰκίας ὑπερβολὴν ὑποστὰς οὐδὲν ὅλως κατὰ τοῦ ἱερέως ἔσχεν εἰπεῖν, μειζόνων κἀκεῖσε θορύβων καὶ πανδήμου στάσεως αἴτιος τῇ πόλει σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν γέγονεν. Ἐνίων γὰρ αὐτῶν ψῆφον δεξαμένων ἐξοστρακίζουσαν, οὐ μὴν ἀναιροῦσαν, θείῳ τινὶ ζήλῳ πυρωθεὶς ὁ δῆμος ἅπαντα διετάραττεν, ἀγριαίνων τε καὶ χαλεπαίνων· καὶ τοὺς μὲν ἐξοστρακισθέντας ἀναρπάσας ἀκατίῳ τε ἐμβιβάσας πυρὶ ζῶντας παρέδωκε, τοῦ δήμου τὴν ψῆφον ἐξενέγκαντος. Κατεβόων δὲ καὶ τοῦ βασιλέως καὶ Εὐτυχίου τοῦ σφῶν ἱερέως, ὡς τὴν πίστιν προδόντων. Οἳ καὶ διαχρήσασθαι τὸν Εὐτύχιον ἤμελλον καὶ τοὺς τὴν ζήτησιν ἐμπεπιστευμένους, πάντη περιϊόντες καὶ τούτους ἀνερευνώμενοι, εἰ μή γε ἡ πάντων σώτειρα πρόνοια ἐκείνους μὲν ἐκ τῶν ζητούντων ἀνήρπασε, τὸν δὲ θυμὸν τοῦ τοσούτου λεὼ κατὰ σμικρὸν κατηύνασεν, μηδενὸς ἐκ χειρῶν ἀτοπήματος γενομένου. Καὶ αὐτὸς δὲ Ἀνατόλιος θηρίοις πρότερον ἐς τὸ ἀμφιθέατρον παραδοθεὶς καὶ πρὸς αὐτῶν τὸ σῶμα σπαραχθείς, ὕστερον ἀνεσκολοπίσθη, οὐδὲ οὕτω τῶν ἐνταῦθα ποινῶν λύσιν εὑράμενος· λύκοι γὰρ τὸ μιαρὸν αὐτοῦ σῶμα καταγαγόντες, οὐχ ἱστορηθὲν πώποτε, πρὸς θοίνην διενείμαντο. Ἦν δέ τις τῶν παρ’ ἡμῖν ὃς καὶ πρὶν ταῦτα γενέσθαι ἔλεγε καθ’ ὕπνους ἰδεῖν ὡς ἡ κατὰ Ἀνατολίου ψῆφος καὶ τῶν ἀμφ’αὐτὸν τῷ δήμῳ ἐδόθη. Καὶ μέγας δὲ εἷς τῶν βασιλικῶν οἰκιῶν προεστὼς ἰσχυρῶς μάλα τοῦ Ἀνατολίου ὑπερασπίζων εἰρήκει θεάσασθαι τὴν θεοτόκον λέγουσαν, μέχρι τίνος ἀντέχῃ Ἀνατολίου, οὕτως εἰς αὐτήν τε καὶ τὸν αὐτῆς παῖδα ἐνυβρίσαντος. Καὶ ταῦτα μὲν ἔληξεν ὧδε.
ἕως τῆς τελευτῆς Κύρου κατήντησε. Γέγραπται δὲ περὶ τῶν χρόνων τούτων για Αρριανῷ (3) τε καὶ Ασινίῳ Κουαδράτῳ. Περὶ δὲ τῶν ἑξῆς χρόνων Ζω- σίμῳ ἱστόρηται μέχρις Ονωρίου καὶ ᾿Αρκαδίου, των βασιλέων· καὶ ὅσι μετ' αὐτοὺς συνείλεκται Πρίσκῳ τῷ ῥήτορι, καὶ ἑτέροις. "Απερ ἅπαντα Εύα σταθίῳ τῷ Επιφανεῖ (4) ἐπιτέτμηται πανάριστα ἐν δύο τεύχεσιν, ἑνὶ μὲν ἕως ἁλώσεως Ἰλίου· τῷ δὲ ἐτέ- ρῳ, έως δωδεκάτου ἔτου, τῆς ᾿Αναστασίου βασι- λείας. Καὶ Προκοπίῳ δὲ τῷ ῥήτορι πεποίηται τὰ ἐξ ἐκείνου ἕως τῶν Ἰουστινιανοῦ χρόνων. Καὶ τὰ ἐχόμενα δὲ τουτὶ ᾿Αγαθίῳ τῷ ῥήτορι καὶ Ἰωάννῃ ἐμω τε πολίτῃ καὶ συγγενεῖ (5) καθ' εἱρμὸν ἱστόρη ται, μέχρι τῆς Χοσρόου τοῦ νέου προς Ρωμαίους φυγῆς, καὶ τῆς εἰς τὴν αὐτοῦ βασιλείαν ἀποκατα στάσεως· Μαυρικίου μηδαμῶς πρὸς τὴν πράξιν έλι- νύσαντος, υποδεξαμένου δὲ βασιλικῶς, καὶ μάλιστα τάχιστα (6) ἐς τὴν βασιλείαν χρήμασί τε μεγάλαις καὶ στρατεύμασι καταγαγόντος· εἰ καὶ μήπω ἔτυχον ἐκδεδωκότες. Περὶ ὧν καὶ ἡμεῖς τῆς ἄνωθεν ἐπι· τρεπούσης εὐμενείας ἐν τοῖς ἐφεξῆς τὰ πρόσφορα λέξομεν. Β Τέλος τοῦ ἐ τόμου τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστο- ρίας Εὐαγρίου. ΤΟΜΟΣ ΕΚΤΟΣ. Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ ἔκτῳ τέμῳ τῆς Ἐκκλησια- στικῆς ῾Ιστορίας Εὐαγρίου Σχολαστικού. Δ'. Περὶ τοῦ γάμου Μαυρικίου καὶ Αὐγούστης. Β΄. Περὶ 'Αλαμουνδάρου τοῦ Σαρακηνοῦ καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Νααμάνου. Γ. Περὶ τῆς στρατηγίας Ιωάννου καὶ Φιλιππι κοῦ, καὶ ὧν πεπράχασι. Δ'. Περὶ στρατηγίας Πρίσκου, καὶ ὧν πέπονθεν ὑπὸ τοῦ στρατοῦ ἐπαναστάντος αὐτῷ. Ε. Περὶ τῆς Γερμανοῦ εἰς τὴν τῶν ὅλων ἀρχὴν ἀκουσίου κατασχέσεως. Εὐστάθιος Επιφανείς χρονικὴν ἐπιτομήν τῶν ἀπὸ Αἰνείου μέχρις ᾿Αναστασίου βασιλέως ἐν Τόμας. ἐν τόμοις και μάλα τάχιστα, κακοφωνία». HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER V. A usque ad Odænatum Palmyrenum, et ignominiosa Valeriani expeditionem contra Persas, res gestas conscripsit Nicostratus sophista Trapezuntius. Multa quoque iisdem de rebus scripsit Dexippus. qui, a Scythicis bellis exorsus, finem scribendi fecit in principatu Claudi¡ qui post Gallienum imperavit Ea quoque quæ Carpi et aliæ barbaræ gentes per Achaiam, Thraciam atque Ioniam gessere, ab eodcm Dexippo litteris mandata sunt. Eusebius præterea, ab Octaviani et Trajani ac Marci rebus gestis exor- sus, usque ad obitum imperatoris Cari provectus est. Sed et Arrianus et Asinius Quadratus, de iisdem temporibus quædam scripserunt. Sequen- tium autem temporum historiam usque ad impe- rium Arcadii et Honorii, Zosimus elaboravit. Post illorum vero imperiuun res gestas Priscus rhetor et alii quidam litterarum monumentis prodide- runt. Quæ omnia ab Eustathio Epiphaniensi scite admodum in compendium redacta sunt in duobus voluminibus : quorum prius usque ad expugnatio- nem Ilii; alterum usque ad annum duodecimum imperii Anastasii, res gestas complectitur. Jam vero quæ ab Anastasii temporibus usque ab imperatorem Justinianum gesta sunt, Procopius rhetor nobis tradidit. Quæ autem deinceps subsecuta sunt, usque ad junioris Chosrois fugam ad Roma- nos, et ejusdem restitutionem per Mauricium: qui nihil cunctatus profugum regali magnificentia ex- cepit, et maximis sumptibus ac copiis in regnum suum eum reduxit: scripserunt quidem Agathias rhetor et Joaunes civis et cognatus meus: nondum tainen historias suas in lucem ediderunt. Quibus de rebus nos quoque, si divina affuerit clementia, ea quæ decet dicturi sumus, Finis libri quinti Ecclesiastica Historiæ Evagrii. LIBER SEXTUS. C In sexto libro Ecclesiastica historia Evageli Scholastici hæc continentur. CAP. I. De nuptiis Mauricii et Auguste. II. De Alamundaro Saraceno, et de filio ejus Naamane. III. De Joanne et Philippico, magistris militum, et de rebus ab eisdem gestis. IV. De Prisco magistro militum : et quænam pas- sus sit a militibus adversus ipsum insurgentibus. V. Quomodo Germanus imperii insignia susci- pere per vim coactus est. VALESI ANNOTATIONES. psit, in quibus libris res a Romanis gestas adver- sus Parthos et Alanos conscripserat. Hos igitur li- bros hic designat Evagrius. Syrus, cujus testimonio sæpe usus est Evagrius moster in superioribus libris. De hoc Suidas ita scribit : Scribe uno periculo, f. Cujus Joannes Epiphaniensis fuit. Nam cum Evagrius eum civem suum appellet, Epiphaniensein eum faisse necesse est, si quidem Εpiphania, Syriæ url:s, patria fuit Evagrii. Quare fallitur Vossius in libro De historicis Græcis, qui Joannem hunc domɔ An- tiochenum fuisse existimat. ad vitandam Digilized by Google (3) Αρριανῷ. Arrianus Parthica et Alanica scri- D emendationis auctorem habco Evagrium. (4) Ευσταθίῳ τῷ ᾿Επιφανεῖ. Hic est Eustathius (5) Ιωάννῃ ἐμῷ τε πολίτῃ καί συγγενεί. Hic (6) Καὶ μάλιστα τάχιστα. Scribendum puto
Ὁ δέ γε Τιβέριος, ἐπεὶ Ἰουστινιανὸς μὴ τῇ παραπλησίᾳ τύχῃ κατὰ τῶν βαρβάρων ἐχρῆτο, παύει μὲν αὐτὸν τῆς ἀρχῆς, ἤδη καὶ τὸν στέφανον περιθέμενος καὶ Ἰουστίνου τελευτήσαντος. Χειροτονεῖ δὲ τῆς ἑῴας στρατηγὸν Μαυρίκιον, ἕλκοντα μὲν γένος καὶ τοὔνομα ἐκ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, ἐκ δὲ τῶν προσεχῶν πατέρων Ἀραβισσὸν πατρίδα ἐπιγραφόμενον τοῦ Καππαδοκῶν ἔθνους, ἄνδρα φρενήρη τε καὶ ἀγχίνουν καὶ πάντα ἐν πᾶσιν ἀκριβῆ τε καὶ ἀδόνητον. Ὃς τήν τε δίαιταν τούς τε τρόπους εὐσταθής τε ὢν καὶ ἀπεξεσμένος, γαστρός τε ἐκράτει μόνοις τοῖς ἀναγκαίοις καὶ εὐπορίστοις χρώμενος, τῶν τε ἄλλων ἁπάντων οἷς ὁ ἐκδεδιῃτημένος ἐγκαλλωπίζεται βίος. Ἦν δὲ τὰς ἐντεύξεις τοῖς πολλοῖς οὐκ εὐπρόσοδος οὐδὲ τὰς ἀκοὰς ἀνειμένος· τὸ μὲν εἰδὼς εἰς περιφρόνησιν ἄγον, τὸ δὲ εἰς θωπείας φέρον. Τὰς μὲν οὖν ἐς αὐτὸν ἐσόδους σπανίας παρείχετο, καὶ ταύτας ἐσπουδασμένων πέρι· τὰς δὲ ἀκοὰς τοῖς περιττοῖς ἀπέφραττεν οὐ κηρῷ κατὰ τὴν ποίησιν, λόγῳ δὲ μᾶλλον· ὡς ἄριστα κλεῖν αὐταῖς τὸν λόγον εἶναι, εὐθέτως ἐν ταῖς διαλέξεσιν ἀνοίγουσάν τε καὶ ἀποκλείουσαν. Ἀμαθίαν δὲ τοῦ θράσους τὴν μητέρα καὶ δειλίαν τὴν ἀπῳκισμένην καὶ σύνθυρον αὐτῇ οὕτως ἀπώσατο, ὡς τὸ μὲν κινδύνευμα εὐβουλίαν εἶναι, τὸν δὲ ὄκνον ἀσφάλειαν, ἀνδρείας τε καὶ φρονήσεως τοῖς καιροῖς ὀχουμένων καὶ τὰς ἡνίας πρυτανευόντων πρὸς ὃ ἂν ἡ χρεία ἐπιτάττοι, καὶ τὴν ὕφεσιν καὶ ἐπίτασιν αὐτῷ τῶν ὁρμῶν μέτρῳ τινὶ καὶ ῥυθμῷ γίγνεσθαι. Περὶ οὗ τελεώτερον ἐν τοῖς ἑξῆς εἰρήσεται. Ὅσος γὰρ καὶ οἷος τῇ βασιλείᾳ φυλακτέον, ἣ τρανότερον τὸν ἄνδρα διεσάφησε, τῷ αὐτεξουσίῳ καὶ τὰ ἔνδον ἀναπτύξασα. Οὗτος μὲν οὖν ὁ Μαυρίκιος τὰς ἐπιστρατεύσεις ποιησάμενος κατὰ τῆς ὑπερορίας, πόλεις τε καὶ φρούρια Πέρσαις ἐπικαιρότατα αἱρεῖ, λείαν τε τοσαύτην περιεβάλετο ὥστε τὰ σαγηνευθέντα αἰχμάλωτα ὁλοκλήρους νήσους καὶ πόλεις, ἀγρούς τε ἐρημωθέντας τῷ χρόνῳ ἐξοικῆσαι τήν τε γῆν ἐνεργὸν καταστήσασθαι πάντη πρώην ἀγεώργητον οὖσαν, στρατόπεδά τε ἐξ αὐτῶν συστῆναι πολύανδρα κατὰ τῶν ἄλλων ἐθνῶν μάλα γεννικῶς τε καὶ ἀνδρείως ἀγωνισάμενα, πληρωθῆναι δὲ καὶ πάσῃ ἑστίᾳ τὰς οἰκετικὰς χρείας, εἰς τὸ κουφότατον τῶν ἀνδραπόδων ἐκποιουμένων.
ἕως τῆς τελευτῆς Κύρου κατήντησε. Γέγραπται δὲ περὶ τῶν χρόνων τούτων για Αρριανῷ (3) τε καὶ Ασινίῳ Κουαδράτῳ. Περὶ δὲ τῶν ἑξῆς χρόνων Ζω- σίμῳ ἱστόρηται μέχρις Ονωρίου καὶ ᾿Αρκαδίου, των βασιλέων· καὶ ὅσι μετ' αὐτοὺς συνείλεκται Πρίσκῳ τῷ ῥήτορι, καὶ ἑτέροις. "Απερ ἅπαντα Εύα σταθίῳ τῷ Επιφανεῖ (4) ἐπιτέτμηται πανάριστα ἐν δύο τεύχεσιν, ἑνὶ μὲν ἕως ἁλώσεως Ἰλίου· τῷ δὲ ἐτέ- ρῳ, έως δωδεκάτου ἔτου, τῆς ᾿Αναστασίου βασι- λείας. Καὶ Προκοπίῳ δὲ τῷ ῥήτορι πεποίηται τὰ ἐξ ἐκείνου ἕως τῶν Ἰουστινιανοῦ χρόνων. Καὶ τὰ ἐχόμενα δὲ τουτὶ ᾿Αγαθίῳ τῷ ῥήτορι καὶ Ἰωάννῃ ἐμω τε πολίτῃ καὶ συγγενεῖ (5) καθ' εἱρμὸν ἱστόρη ται, μέχρι τῆς Χοσρόου τοῦ νέου προς Ρωμαίους φυγῆς, καὶ τῆς εἰς τὴν αὐτοῦ βασιλείαν ἀποκατα στάσεως· Μαυρικίου μηδαμῶς πρὸς τὴν πράξιν έλι- νύσαντος, υποδεξαμένου δὲ βασιλικῶς, καὶ μάλιστα τάχιστα (6) ἐς τὴν βασιλείαν χρήμασί τε μεγάλαις καὶ στρατεύμασι καταγαγόντος· εἰ καὶ μήπω ἔτυχον ἐκδεδωκότες. Περὶ ὧν καὶ ἡμεῖς τῆς ἄνωθεν ἐπι· τρεπούσης εὐμενείας ἐν τοῖς ἐφεξῆς τὰ πρόσφορα λέξομεν. Β Τέλος τοῦ ἐ τόμου τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστο- ρίας Εὐαγρίου. ΤΟΜΟΣ ΕΚΤΟΣ. Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ ἔκτῳ τέμῳ τῆς Ἐκκλησια- στικῆς ῾Ιστορίας Εὐαγρίου Σχολαστικού. Δ'. Περὶ τοῦ γάμου Μαυρικίου καὶ Αὐγούστης. Β΄. Περὶ 'Αλαμουνδάρου τοῦ Σαρακηνοῦ καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Νααμάνου. Γ. Περὶ τῆς στρατηγίας Ιωάννου καὶ Φιλιππι κοῦ, καὶ ὧν πεπράχασι. Δ'. Περὶ στρατηγίας Πρίσκου, καὶ ὧν πέπονθεν ὑπὸ τοῦ στρατοῦ ἐπαναστάντος αὐτῷ. Ε. Περὶ τῆς Γερμανοῦ εἰς τὴν τῶν ὅλων ἀρχὴν ἀκουσίου κατασχέσεως. Εὐστάθιος Επιφανείς χρονικὴν ἐπιτομήν τῶν ἀπὸ Αἰνείου μέχρις ᾿Αναστασίου βασιλέως ἐν Τόμας. ἐν τόμοις και μάλα τάχιστα, κακοφωνία». HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER V. A usque ad Odænatum Palmyrenum, et ignominiosa Valeriani expeditionem contra Persas, res gestas conscripsit Nicostratus sophista Trapezuntius. Multa quoque iisdem de rebus scripsit Dexippus. qui, a Scythicis bellis exorsus, finem scribendi fecit in principatu Claudi¡ qui post Gallienum imperavit Ea quoque quæ Carpi et aliæ barbaræ gentes per Achaiam, Thraciam atque Ioniam gessere, ab eodcm Dexippo litteris mandata sunt. Eusebius præterea, ab Octaviani et Trajani ac Marci rebus gestis exor- sus, usque ad obitum imperatoris Cari provectus est. Sed et Arrianus et Asinius Quadratus, de iisdem temporibus quædam scripserunt. Sequen- tium autem temporum historiam usque ad impe- rium Arcadii et Honorii, Zosimus elaboravit. Post illorum vero imperiuun res gestas Priscus rhetor et alii quidam litterarum monumentis prodide- runt. Quæ omnia ab Eustathio Epiphaniensi scite admodum in compendium redacta sunt in duobus voluminibus : quorum prius usque ad expugnatio- nem Ilii; alterum usque ad annum duodecimum imperii Anastasii, res gestas complectitur. Jam vero quæ ab Anastasii temporibus usque ab imperatorem Justinianum gesta sunt, Procopius rhetor nobis tradidit. Quæ autem deinceps subsecuta sunt, usque ad junioris Chosrois fugam ad Roma- nos, et ejusdem restitutionem per Mauricium: qui nihil cunctatus profugum regali magnificentia ex- cepit, et maximis sumptibus ac copiis in regnum suum eum reduxit: scripserunt quidem Agathias rhetor et Joaunes civis et cognatus meus: nondum tainen historias suas in lucem ediderunt. Quibus de rebus nos quoque, si divina affuerit clementia, ea quæ decet dicturi sumus, Finis libri quinti Ecclesiastica Historiæ Evagrii. LIBER SEXTUS. C In sexto libro Ecclesiastica historia Evageli Scholastici hæc continentur. CAP. I. De nuptiis Mauricii et Auguste. II. De Alamundaro Saraceno, et de filio ejus Naamane. III. De Joanne et Philippico, magistris militum, et de rebus ab eisdem gestis. IV. De Prisco magistro militum : et quænam pas- sus sit a militibus adversus ipsum insurgentibus. V. Quomodo Germanus imperii insignia susci- pere per vim coactus est. VALESI ANNOTATIONES. psit, in quibus libris res a Romanis gestas adver- sus Parthos et Alanos conscripserat. Hos igitur li- bros hic designat Evagrius. Syrus, cujus testimonio sæpe usus est Evagrius moster in superioribus libris. De hoc Suidas ita scribit : Scribe uno periculo, f. Cujus Joannes Epiphaniensis fuit. Nam cum Evagrius eum civem suum appellet, Epiphaniensein eum faisse necesse est, si quidem Εpiphania, Syriæ url:s, patria fuit Evagrii. Quare fallitur Vossius in libro De historicis Græcis, qui Joannem hunc domɔ An- tiochenum fuisse existimat. ad vitandam Digilized by Google (3) Αρριανῷ. Arrianus Parthica et Alanica scri- D emendationis auctorem habco Evagrium. (4) Ευσταθίῳ τῷ ᾿Επιφανεῖ. Hic est Eustathius (5) Ιωάννῃ ἐμῷ τε πολίτῃ καί συγγενεί. Hic (6) Καὶ μάλιστα τάχιστα. Scribendum puto
Book VI · Chapter ILiber Sextus · Caput Primum
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2843Συνανεπλάκη δὲ καὶ τοῖς ἀρίστοις Περσῶν τῷ τε Ταμχοσρόῃ καὶ Ἀδαρμαάνῃ μετὰ ἀξιολόγου στρατοῦ ἐπιστρατεύσασιν· καὶ ὅπως μὲν καὶ ὅ τι καὶ ὅπη πέπρακται, ἄλλοι γραφόντων, ἢ καὶ παρ’ ἡμῶν ἴσως ἐν ἑτέρῳ λελέξεται πόνῳ, τῆς παρούσης πραγματείας ἕτερα μάλιστα κατεπαγγελλομένης.
Α Ϛ'. Ὡς ὁ βασιλεὺς Φιλιππικὸν πάλιν ἐξαπέστειλεν, ὁ δὲ στρατὸς τοῦτον οὐ παρεδέξατο. Ζ΄. Περὶ Γρηγορίου τοῦ Θεουπόλεως, καὶ τῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης συκοφαντίας, καὶ ὅπως τε ταύτην ψευδή διήλεγξεν. Η΄. Ὡς πάλιν ὑπὸ σεισμῶν ἡ Θεούπολις ἔπαθεν. Θ'. ὡς οἱ Βάρβαροι θαῤῥήσαντες τῇ τοῦ στρα- τοῦ κατὰ τοῦ βασιλέως ἀποστάσει, τούτοις προσβα λόντες, ὑπὸ Γερμανοῦ ἡττήθησαν. Γ. Περὶ τῆς τοῦ βασιλέως εἰς τοὺς ἀποστάτα; φιλανθρωπίας. ΙΔ΄. Ως Γρηγόριος ὁ Θεουπόλεως εἰς διαλλαγάς ἐξαπεστάλη τοῦ στρατοῦ. ΙΒ΄. Δημηγορία Γρηγορίου πρὸς τὸν στρατόν. ΙΓ΄. Ὅτι μετὰ τὸ δημηγορήσαι Γρηγόριον, μετά έθεντο ταῖς γνώμαις οἱ στρατιῶται, καὶ πάλιν δέχον και Φιλιππικὸν στρατηγόν. ΙΔ'. Περὶ τῆς ἁλώσεως Μαρτυροπόλεως. ΙΕ΄. Περὶ τῆς στρατηγίας. Κομεντιόλου, καὶ ἀλώ σεως τοῦ Οκβας. ΙΖ΄. Περὶ τῆς πρὸς ἡμᾶς φυγῆς τοῦ νέου που σρόου. ΙΗ'. Ως ὁ βασιλεὺς Γρηγόριον καὶ Δομετιανὸν εἰς ἀπάντησιν Χοσρόου ἐξαπέστειλεν. ΙΘ'. Ὡς πάλιν τὴν ἀρχὴν Περσῶν Χοσρόης έλαβε, Ῥωμαίων αὐτῷ συναραμένων. Κ'. Ὅτι κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἡ ἁγία μήτηρ ἦν Γου λανδούχ. ΚΑ'. Περὶ ὧν ἔπεμψε Χοσρόης ἀναθημάτων τῷ ἁγίῳ μάρτυρι Σεργίω. ΚΒ'. Περὶ Νααμάνου τοῦ Σαρακηνού. ΚΓ'. Περὶ τῆς τελευτῆς τοῦ ἐν ἁγίοις Συμεὼν τοῦ νέου Στυλίτου. ΚΔ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Γρηγορίου ἐπισκόπου Θεου πόλεως, καὶ ἀποκαταστάσεως Αναστασίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Περὶ τοῦ γάμου Μαυρικίου καὶ Αὐγούστης. Μαυρίκιος δὲ, ἐπεὶ παρέλαβεν τὴν ἀρχὴν, πρῶτα μὲν τὰ περὶ τὸν γάμον ἐξηρτύετο· καὶ κατὰ τοὺς βασιλικούς θεσμούς Αὐγοῦσαν, τὴν καὶ Κωνσταντί ναν, ἐσοικίζεται· τῆς τε τῶν γάμων πομπῆς μεγα- λοπρεπώς γεγενημένης, δημοθοινίας τε, καὶ ἀγέρω χίας ἑκασταχοῦ τῆς πόλεως. Παρῆσαν δὲ τῷ γάμῳ, θεοσέβειά τε καὶ βασιλεία δορυφοροῦσαί τε έκπρε πέστατα, καὶ δωροφοροῦσαι τὰ τιμιώτατα. Ἡ μὲν γὰρ πατέρα και μητέρα παρείχετο, σεμνῇ πολιά, αἰδεσίμῳ τε ρυτίδι τὸν γάμον ἁγιάσοντας, οὐχ ἱστο ρηθὲν ἐς τ8 βασιλέα; πώποτε, ἀδελφούς τε καλούς καὶ ὡραίους τὴν γαμήλιον πομπήν σεμνύνοντας. Ή δέ γε, ἀμπεχόνην χρυσόπαστον, αλουργίδι και λίθοις Ινδῶν κεκοσμημένην, στεφάνους τε χρυσῷ πολλῷ EVAGRII SCHOLASTICI vi. Quomodo imperator denuo Philippicum mi- sit, utque exercitus eum suscipere recusavit. VII. De Gregorio Antiochiæ episcopo, deque con- cinnata adversus eum calumnia, et quomodo eam falsi convicerit. VIU. Quomodo Antiochia terræ motibus denuo vexata est. IX. Quomodo Barbarı fiducia sumpta ex eo quod milites ab imperatore defecissent, eosdem agressi, a Germano superati sunt. ✗. De imperatoris in rebelles clementia. XI. Quomodo Gregorius Antiochensis episcopus ad pacandos milites directus est. XII. Gregorii oratio ad exercitum. XIII. Quomodo post orationem Gregorii, milites, deposita priore sententia, Philippicum ducem denuo susceperunt. XIV. Quomodo capta sit Martyropolis. XV. De Comentiolo magistro militum, et de ex- pugnatione castelli Hocbas. XVI. De cade Hormisde. XVII. De junioris Chosrois ad Romanos fuga. XVIII. Qualiter imperator Gregorium ac Domi- tianum Chosroi obviam ire jussit. XIX. Quomodo Chosroes Romanorum auxilio regnum suum recuperavit. XX. De sancta matre Golanduch, quæ illis tem- poribus visit. XXI: De donariis quæ Chosroes misit ad san- clum martyrem Sergium. XXII. De Naamane Saraceno. XXIII. De obitu sancti Simeonis Stylitæ ju- rioris. XXIV. De obitu Gregorii Antiochensis episcopi, et restitutione Anastasii. B C CAPUT PRIMUM. De nuptiis Mauricii et Augusta. Mauricius simul atque imperium adeptus est, ante omnia nuptiarum suarum apparatum instituit. Augustam igitur, quæ et Constantina, dicebatur, su:enni imperatorum more uxorem duxit, nuptiali pompa, et publicis epulis ac festivitatibus per totam urbem magnificentissime celebratis. Inter- fuerunt his nuptiis pietas et imperatoria dignitas, decentissimo satellitio Mauricium et Augustam stipantes, et pretiosissima eis munera offerentes. Nanı illa quidem, quod nulli unquam imperatorum obtigisse legimus, patrein simul ac matrem Mauri- cii exhibuit, qui decora canitie rugisque venerandis nuptias sanctificarent: fratres item) forma ac venu- State eximios, qui nuptiarum pompam exornarent. D VARIE LECTIONES. C. C. ;. 14. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ορμίσδου.
Πίπτει δ’ οὖν ὅμως κατὰ τὴν παράταξιν ὁ Ταμχοσρόης, οὐκ ἀνδρείᾳ τοῦ Ῥωμαίων στρατοῦ, εὐλαβείᾳ δὲ μόνῃ καὶ τῇ εἰς θεὸν πίστει τοῦ στρατηγοῦ. Φεύγει δὲ καὶ ὁ Ἀδαρμαάνης κατὰ κράτος ἐν τῇ μάχῃ πταίσας καὶ πολλοὺς τῶν οἰκείων ἀποβαλών, καὶ ταῦτα Ἀλαμουνδάρου καταπροδόντος, ὃς τῶν Σκηνητῶν ἡγεῖτο βαρβάρων, καὶ τὸν Εὐφράτην οὐχ ἑλομένου διαβῆναι ποταμὸν καὶ συμμαχῆσαι τῷ Μαυρικίῳ κατὰ τῶν ἀπ’ ἐναντίας Σκηνητῶν Ἀράβων — ἀκαταγώνιστοι γὰρ τοῖς ἄλλοις διὰ τὴν τῶν ἵππων ὠκύτητα, οὔτε καταλαμβανόμενοι εἴ που ἐγκλεισθεῖεν, καὶ τοὺς ἀπ’ ἐναντίας ἐν ταῖς ὑπαγωγαῖς προφθάνοντες — , καὶ Θεοδωρίχου ὃς τῶν Σκυθικῶν ἐθνῶν ἡγεῖτο οὐδὲ ἐντὸς βέλους γενομένου, σὺν δὲ καὶ τοῖς ἀμφ’ αὐτὸν πεφευγότος.
Α Ϛ'. Ὡς ὁ βασιλεὺς Φιλιππικὸν πάλιν ἐξαπέστειλεν, ὁ δὲ στρατὸς τοῦτον οὐ παρεδέξατο. Ζ΄. Περὶ Γρηγορίου τοῦ Θεουπόλεως, καὶ τῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης συκοφαντίας, καὶ ὅπως τε ταύτην ψευδή διήλεγξεν. Η΄. Ὡς πάλιν ὑπὸ σεισμῶν ἡ Θεούπολις ἔπαθεν. Θ'. ὡς οἱ Βάρβαροι θαῤῥήσαντες τῇ τοῦ στρα- τοῦ κατὰ τοῦ βασιλέως ἀποστάσει, τούτοις προσβα λόντες, ὑπὸ Γερμανοῦ ἡττήθησαν. Γ. Περὶ τῆς τοῦ βασιλέως εἰς τοὺς ἀποστάτα; φιλανθρωπίας. ΙΔ΄. Ως Γρηγόριος ὁ Θεουπόλεως εἰς διαλλαγάς ἐξαπεστάλη τοῦ στρατοῦ. ΙΒ΄. Δημηγορία Γρηγορίου πρὸς τὸν στρατόν. ΙΓ΄. Ὅτι μετὰ τὸ δημηγορήσαι Γρηγόριον, μετά έθεντο ταῖς γνώμαις οἱ στρατιῶται, καὶ πάλιν δέχον και Φιλιππικὸν στρατηγόν. ΙΔ'. Περὶ τῆς ἁλώσεως Μαρτυροπόλεως. ΙΕ΄. Περὶ τῆς στρατηγίας. Κομεντιόλου, καὶ ἀλώ σεως τοῦ Οκβας. ΙΖ΄. Περὶ τῆς πρὸς ἡμᾶς φυγῆς τοῦ νέου που σρόου. ΙΗ'. Ως ὁ βασιλεὺς Γρηγόριον καὶ Δομετιανὸν εἰς ἀπάντησιν Χοσρόου ἐξαπέστειλεν. ΙΘ'. Ὡς πάλιν τὴν ἀρχὴν Περσῶν Χοσρόης έλαβε, Ῥωμαίων αὐτῷ συναραμένων. Κ'. Ὅτι κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἡ ἁγία μήτηρ ἦν Γου λανδούχ. ΚΑ'. Περὶ ὧν ἔπεμψε Χοσρόης ἀναθημάτων τῷ ἁγίῳ μάρτυρι Σεργίω. ΚΒ'. Περὶ Νααμάνου τοῦ Σαρακηνού. ΚΓ'. Περὶ τῆς τελευτῆς τοῦ ἐν ἁγίοις Συμεὼν τοῦ νέου Στυλίτου. ΚΔ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Γρηγορίου ἐπισκόπου Θεου πόλεως, καὶ ἀποκαταστάσεως Αναστασίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Περὶ τοῦ γάμου Μαυρικίου καὶ Αὐγούστης. Μαυρίκιος δὲ, ἐπεὶ παρέλαβεν τὴν ἀρχὴν, πρῶτα μὲν τὰ περὶ τὸν γάμον ἐξηρτύετο· καὶ κατὰ τοὺς βασιλικούς θεσμούς Αὐγοῦσαν, τὴν καὶ Κωνσταντί ναν, ἐσοικίζεται· τῆς τε τῶν γάμων πομπῆς μεγα- λοπρεπώς γεγενημένης, δημοθοινίας τε, καὶ ἀγέρω χίας ἑκασταχοῦ τῆς πόλεως. Παρῆσαν δὲ τῷ γάμῳ, θεοσέβειά τε καὶ βασιλεία δορυφοροῦσαί τε έκπρε πέστατα, καὶ δωροφοροῦσαι τὰ τιμιώτατα. Ἡ μὲν γὰρ πατέρα και μητέρα παρείχετο, σεμνῇ πολιά, αἰδεσίμῳ τε ρυτίδι τὸν γάμον ἁγιάσοντας, οὐχ ἱστο ρηθὲν ἐς τ8 βασιλέα; πώποτε, ἀδελφούς τε καλούς καὶ ὡραίους τὴν γαμήλιον πομπήν σεμνύνοντας. Ή δέ γε, ἀμπεχόνην χρυσόπαστον, αλουργίδι και λίθοις Ινδῶν κεκοσμημένην, στεφάνους τε χρυσῷ πολλῷ EVAGRII SCHOLASTICI vi. Quomodo imperator denuo Philippicum mi- sit, utque exercitus eum suscipere recusavit. VII. De Gregorio Antiochiæ episcopo, deque con- cinnata adversus eum calumnia, et quomodo eam falsi convicerit. VIU. Quomodo Antiochia terræ motibus denuo vexata est. IX. Quomodo Barbarı fiducia sumpta ex eo quod milites ab imperatore defecissent, eosdem agressi, a Germano superati sunt. ✗. De imperatoris in rebelles clementia. XI. Quomodo Gregorius Antiochensis episcopus ad pacandos milites directus est. XII. Gregorii oratio ad exercitum. XIII. Quomodo post orationem Gregorii, milites, deposita priore sententia, Philippicum ducem denuo susceperunt. XIV. Quomodo capta sit Martyropolis. XV. De Comentiolo magistro militum, et de ex- pugnatione castelli Hocbas. XVI. De cade Hormisde. XVII. De junioris Chosrois ad Romanos fuga. XVIII. Qualiter imperator Gregorium ac Domi- tianum Chosroi obviam ire jussit. XIX. Quomodo Chosroes Romanorum auxilio regnum suum recuperavit. XX. De sancta matre Golanduch, quæ illis tem- poribus visit. XXI: De donariis quæ Chosroes misit ad san- clum martyrem Sergium. XXII. De Naamane Saraceno. XXIII. De obitu sancti Simeonis Stylitæ ju- rioris. XXIV. De obitu Gregorii Antiochensis episcopi, et restitutione Anastasii. B C CAPUT PRIMUM. De nuptiis Mauricii et Augusta. Mauricius simul atque imperium adeptus est, ante omnia nuptiarum suarum apparatum instituit. Augustam igitur, quæ et Constantina, dicebatur, su:enni imperatorum more uxorem duxit, nuptiali pompa, et publicis epulis ac festivitatibus per totam urbem magnificentissime celebratis. Inter- fuerunt his nuptiis pietas et imperatoria dignitas, decentissimo satellitio Mauricium et Augustam stipantes, et pretiosissima eis munera offerentes. Nanı illa quidem, quod nulli unquam imperatorum obtigisse legimus, patrein simul ac matrem Mauri- cii exhibuit, qui decora canitie rugisque venerandis nuptias sanctificarent: fratres item) forma ac venu- State eximios, qui nuptiarum pompam exornarent. D VARIE LECTIONES. C. C. ;. 14. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ορμίσδου.
Γεγόνασι δὲ καὶ θεοσημεῖαι τὴν βασιλείαν αὐτῷ προφητεύουσαι. Πόρρω γὰρ τῶν νυκτῶν ἐπιθυμιῶντί γε αὐτῷ τῶν ἀνακτόρων εἴσω τοῦ ἱεροῦ οἴκου τῆς ἁγίας καὶ πανάγνου παρθένου καὶ θεοτόκου Μαρίας, ὃς πρὸς τῶν Θεουπολιτῶν Ἰουστινιανοῦ προσηγόρευται, τὸ ἀμφὶ τὴν ἱερὰν τράπεζαν παραπέτασμα πυρίφλεκτον γέγονεν, ὡς καὶ πρὸς ἔκπληξιν καὶ θάμβος ἐλθεῖν τὸν Μαυρίκιον καὶ δεῖσαι τὸ ὅραμα· ᾧ παρεστὼς Γρηγόριος, ὁ τῆς πόλεως ἀρχιερεύς, εἶπε θειασμοῦ τινος εἶναι τὸ χρῆμα, καὶ μέγιστα καὶ ἔξοχα μηνύειν αὐτῷ. Ἐφάνη δέ οἱ κατὰ τὴν ἑῴαν καὶ Χριστὸς ὁ θεὸς ὕπαρ ἐκδίκησιν ζητῶν, ὅπερ ἄντικρυς βασιλείαν ἐδήλου. Παρὰ τίνος γὰρ ἂν ἢ παρὰ βασιλέως καὶ οὕτως ἐς αὐτὸν εὐσεβοῦς τὰ τοιαῦτα ἐξῄτησεν; Ἀξιόλογα δὲ καὶ ἱστορίας ἄξια πυνθανομένῳ μοι περὶ τούτων, καὶ οἱ ἐς φῶς αὐτὸν προαγαγόντες διηγήσαντο. Ὁ μὲν γὰρ φύσας ἔλεγεν ἄμπελον μεγίστην ὄναρ ἰδεῖν κατὰ τὸν καιρὸν τῆς αὐτοῦ συλλήψεως ἐκ τῆς σφετέρας κοίτης ἐκφῦσαι, καὶ βότρυς παμπληθεῖς καὶ ὡραίους αὐτῆς αἰωρεῖσθαι. Ἡ δέ γε μήτηρ παρ’ αὐτὴν ἔφασκε τὴν ἀπότεξιν εὐωδίαν ξένην τε καὶ παρηλλαγμένην τὴν γῆν ἀναθυμιᾶσαι· πολλάκις δὲ καὶ τὴν λεγομένην Ἔμπουσαν μεταθεῖναι τὸ βρέφος ὡς τοῦτο βρώξουσαν, μὴ οἵαν δὲ γενέσθαι τοῦτο λυμήνασθαι. Καὶ Συμεώνης δὲ ἀγχοῦ Θεουπόλεως τὴν ἐπὶ κίονος στάσιν ποιούμενος, ἀνὴρ πρακτικώτατος καὶ πάσαις ταῖς ἐνθέοις ἀρεταῖς ἐπίσημος, πολλὰ ἔλεξέ τε καὶ πέπραχε τὴν βασιλείαν αὐτῷ μηνύοντα. Περὶ οὗ τὰ πρόσφορα ἡ ἑξῆς ἱστορία διαλέξεται.
Α Ϛ'. Ὡς ὁ βασιλεὺς Φιλιππικὸν πάλιν ἐξαπέστειλεν, ὁ δὲ στρατὸς τοῦτον οὐ παρεδέξατο. Ζ΄. Περὶ Γρηγορίου τοῦ Θεουπόλεως, καὶ τῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης συκοφαντίας, καὶ ὅπως τε ταύτην ψευδή διήλεγξεν. Η΄. Ὡς πάλιν ὑπὸ σεισμῶν ἡ Θεούπολις ἔπαθεν. Θ'. ὡς οἱ Βάρβαροι θαῤῥήσαντες τῇ τοῦ στρα- τοῦ κατὰ τοῦ βασιλέως ἀποστάσει, τούτοις προσβα λόντες, ὑπὸ Γερμανοῦ ἡττήθησαν. Γ. Περὶ τῆς τοῦ βασιλέως εἰς τοὺς ἀποστάτα; φιλανθρωπίας. ΙΔ΄. Ως Γρηγόριος ὁ Θεουπόλεως εἰς διαλλαγάς ἐξαπεστάλη τοῦ στρατοῦ. ΙΒ΄. Δημηγορία Γρηγορίου πρὸς τὸν στρατόν. ΙΓ΄. Ὅτι μετὰ τὸ δημηγορήσαι Γρηγόριον, μετά έθεντο ταῖς γνώμαις οἱ στρατιῶται, καὶ πάλιν δέχον και Φιλιππικὸν στρατηγόν. ΙΔ'. Περὶ τῆς ἁλώσεως Μαρτυροπόλεως. ΙΕ΄. Περὶ τῆς στρατηγίας. Κομεντιόλου, καὶ ἀλώ σεως τοῦ Οκβας. ΙΖ΄. Περὶ τῆς πρὸς ἡμᾶς φυγῆς τοῦ νέου που σρόου. ΙΗ'. Ως ὁ βασιλεὺς Γρηγόριον καὶ Δομετιανὸν εἰς ἀπάντησιν Χοσρόου ἐξαπέστειλεν. ΙΘ'. Ὡς πάλιν τὴν ἀρχὴν Περσῶν Χοσρόης έλαβε, Ῥωμαίων αὐτῷ συναραμένων. Κ'. Ὅτι κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἡ ἁγία μήτηρ ἦν Γου λανδούχ. ΚΑ'. Περὶ ὧν ἔπεμψε Χοσρόης ἀναθημάτων τῷ ἁγίῳ μάρτυρι Σεργίω. ΚΒ'. Περὶ Νααμάνου τοῦ Σαρακηνού. ΚΓ'. Περὶ τῆς τελευτῆς τοῦ ἐν ἁγίοις Συμεὼν τοῦ νέου Στυλίτου. ΚΔ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Γρηγορίου ἐπισκόπου Θεου πόλεως, καὶ ἀποκαταστάσεως Αναστασίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Περὶ τοῦ γάμου Μαυρικίου καὶ Αὐγούστης. Μαυρίκιος δὲ, ἐπεὶ παρέλαβεν τὴν ἀρχὴν, πρῶτα μὲν τὰ περὶ τὸν γάμον ἐξηρτύετο· καὶ κατὰ τοὺς βασιλικούς θεσμούς Αὐγοῦσαν, τὴν καὶ Κωνσταντί ναν, ἐσοικίζεται· τῆς τε τῶν γάμων πομπῆς μεγα- λοπρεπώς γεγενημένης, δημοθοινίας τε, καὶ ἀγέρω χίας ἑκασταχοῦ τῆς πόλεως. Παρῆσαν δὲ τῷ γάμῳ, θεοσέβειά τε καὶ βασιλεία δορυφοροῦσαί τε έκπρε πέστατα, καὶ δωροφοροῦσαι τὰ τιμιώτατα. Ἡ μὲν γὰρ πατέρα και μητέρα παρείχετο, σεμνῇ πολιά, αἰδεσίμῳ τε ρυτίδι τὸν γάμον ἁγιάσοντας, οὐχ ἱστο ρηθὲν ἐς τ8 βασιλέα; πώποτε, ἀδελφούς τε καλούς καὶ ὡραίους τὴν γαμήλιον πομπήν σεμνύνοντας. Ή δέ γε, ἀμπεχόνην χρυσόπαστον, αλουργίδι και λίθοις Ινδῶν κεκοσμημένην, στεφάνους τε χρυσῷ πολλῷ EVAGRII SCHOLASTICI vi. Quomodo imperator denuo Philippicum mi- sit, utque exercitus eum suscipere recusavit. VII. De Gregorio Antiochiæ episcopo, deque con- cinnata adversus eum calumnia, et quomodo eam falsi convicerit. VIU. Quomodo Antiochia terræ motibus denuo vexata est. IX. Quomodo Barbarı fiducia sumpta ex eo quod milites ab imperatore defecissent, eosdem agressi, a Germano superati sunt. ✗. De imperatoris in rebelles clementia. XI. Quomodo Gregorius Antiochensis episcopus ad pacandos milites directus est. XII. Gregorii oratio ad exercitum. XIII. Quomodo post orationem Gregorii, milites, deposita priore sententia, Philippicum ducem denuo susceperunt. XIV. Quomodo capta sit Martyropolis. XV. De Comentiolo magistro militum, et de ex- pugnatione castelli Hocbas. XVI. De cade Hormisde. XVII. De junioris Chosrois ad Romanos fuga. XVIII. Qualiter imperator Gregorium ac Domi- tianum Chosroi obviam ire jussit. XIX. Quomodo Chosroes Romanorum auxilio regnum suum recuperavit. XX. De sancta matre Golanduch, quæ illis tem- poribus visit. XXI: De donariis quæ Chosroes misit ad san- clum martyrem Sergium. XXII. De Naamane Saraceno. XXIII. De obitu sancti Simeonis Stylitæ ju- rioris. XXIV. De obitu Gregorii Antiochensis episcopi, et restitutione Anastasii. B C CAPUT PRIMUM. De nuptiis Mauricii et Augusta. Mauricius simul atque imperium adeptus est, ante omnia nuptiarum suarum apparatum instituit. Augustam igitur, quæ et Constantina, dicebatur, su:enni imperatorum more uxorem duxit, nuptiali pompa, et publicis epulis ac festivitatibus per totam urbem magnificentissime celebratis. Inter- fuerunt his nuptiis pietas et imperatoria dignitas, decentissimo satellitio Mauricium et Augustam stipantes, et pretiosissima eis munera offerentes. Nanı illa quidem, quod nulli unquam imperatorum obtigisse legimus, patrein simul ac matrem Mauri- cii exhibuit, qui decora canitie rugisque venerandis nuptias sanctificarent: fratres item) forma ac venu- State eximios, qui nuptiarum pompam exornarent. D VARIE LECTIONES. C. C. ;. 14. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ορμίσδου.
Chapter IICaput II
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2845Ὁ δέ γε Μαυρίκιος πρὸς τὴν βασιλείαν ἄνεισι, Τιβερίου πρὸς ταῖς ἐσχάταις ἀναπνοαῖς τυγχάνοντος καὶ τὴν παῖδα Αὐγοῦσταν καὶ τὴν βασιλείαν ἀντὶ φερνῆς τινος παραδόντος αὐτῷ, ὀλιγοστὸν μὲν βιώσαντος ἐν τῇ βασιλείᾳ χρόνον, ἀθάνατον δὲ μνήμην καταλελοιπότος ἐφ’ οἷς πέπραχεν ἀγαθοῖς· οὐδὲ γὰρ λόγῳ περιληπτέον. Ἄριστον δὲ καὶ τῷ πολιτεύματι κλῆρον καταλέλοιπεν ὁ Τιβέριος τὴν Μαυρικίου ἀνάρρησιν· ὃς διένειμε καὶ τὰς ἑαυτοῦ προσηγορίας, τὸν μὲν Μαυρίκιον, Τιβέριον, τὴν δὲ Αὐγοῦσταν, Κωνσταντῖναν προσειπών. Τί δὲ καὶ αὐτοῖς πέπρακται, τῆς θείας συναιρουμένης ῥοπῆς, ἡ ἑξῆς ἱστορία δηλώσει.
καὶ ταῖς ἐκ λίθων ποικιλίαις τε καὶ διαυγείαις τιμ- αλφεστάτους, ἅπαντάς τε τοὺς ἐν ἀξιώσεσι περὶ τὴν αὐλὴν καὶ στρατείαις ἐναριθμιους, κηρούς τε γαμηλίους ἐξάπτοντας, μεγαλοπρεπώς τε ἐσταλμέ- νους (7), καὶ ἐξ ὧν γνωρίζοιντο, καὶ τὴν νυμφαγω- γὸν πανήγυριν ἀνυμνοῦντας· ὥστε τῆς πομπῆς ἐκεί νης, μηδὲν τῶν ἐν ἀνθρώποις σεμνοπρεπέστερον ἢ εὐδαιμονέστερον γενέσθαι πώποτε. Καὶ Δαμόφιλος μέν φησι (8), τὰ κατὰ 'Ρώμην αναγράφων, Πλούτα αρχον τὸν Χαιρωνέα σαφῶς εἰπεῖν (9), ὅτι διὰ ταύ- την μόνην ἐσπείσαντο πρὸς ἀλλήλας Αρετή τε καὶ Τύχη. Ἐγὼ δ᾽ ἂν φαίην ὡς Θεοσέβειά τε καὶ Εὐ δαιμονία ἐπὶ Μαυρικίῳ μόνῳ οὕτω συνηλθέτην, τῆς Θεοσεβείας βιασαμένης τὸ Εὐδαιμον, καὶ περιτρέπε- σθαι παντάπασιν οὐκ ἐνδούσης. Ἐσπούδασε δὲ λοι- τὸν οὐκ ἐν τῷ σώματι, ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐν τῇ ψυχῇ περιβαλέσθαι τὴν ὁλουργίδα καὶ τὸν στέφανον. Μόν νος γὰρ τῶν πρώην βασιλέων ἑαυτοῦ βεβασίλευκε· καὶ αὐτοκράτωρ ὄντως γενόμενος, τὴν μὲν ὄχλοκρα- τίαν τῶν παθῶν ἐκ τῆς οἰκείας ἐξενηλάτη σε ψυχῆς• αριστοκρατίαν δὲ ἐν τοῖς ἑαυτοῦ λογισμοῖς κατα- στησάμενος, ζῶν ἀρετῆς ἄγαλμα ἑαυτὸν παρέσχετο, πρὸς μίμησιν ἐκπαιδεύων τὸ ὑπήκοον. "Απερ οὐ πρὸς θωπείαν ειρηταί μοι. Τί γὰρ καὶ λελέξεται, ἀγνοοῦντος ἐκείνου τὰ γραφόμενα ; παραστήσει δὲ ταῦθ' οὕτως ἔχειν, τά τε ἐκ τοῦ Θεοῦ δεδωρημένα γε αὐτῷ, τά τε παντοίως συνενεχθέντα, ἅπερ ἡμῖν ὁμολογουμένως ἐς τὸν Θεὸν ἀνακτέον. Β Εt ΚΕΦΑΛ. Β', Περὶ 'Αλαμουνδάρου του Σαρακηνοῦ, καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Νααμάνου. Οὗτος πρὸς τοῖς ἄλλοις ἅπασι διεσπούδασε, μηδε νὸς τῶν ὑποδίκων τῇ βασιλείᾳ αἷμα παντάπασιν ἐκχέαι. Αμέλει τοιγαροῦν οὔτε 'Αλαμούνδαρον τῶν Σκηνητῶν ᾿Αράβων ἡγούμενον, τότε πολίτευμα απο τόν τε καταπροδόντα, ὡς καὶ πρόσθε μοι δεδιήγηται, ἀνεῖλε· μόνης δὲ νήσου προσετίμησε σὺν γυναικὶ καὶ τῶν παίδων ἐνίοις, καὶ πρὸς τὴν Σικελῶν ἐξοικίσαι. Νααμάνην δὲ τὸν τούτου παῖδα, μυρίων κακῶν ἐμ- πλήσαντα τὸ πολίτευμα, Φοινίκην τε ἑκατέραν, Πα- λαιστίνας τε ληϊσάμενον, καὶ ἀνδραποδίσαντα διὰ • CΑΡ. 11. Δημοφιλῳ τῷ Βιθυνω πεποίηται συγγράμματα τοιαῦτα, ἐν οἷς δρεπόμενος ἐκ τῶν πολλῶν, ειργάσατο λόγους ήδίστους νέα φιλ γκόῳ καὶ πρεσβυτέρῳ. εστεμμέ νου;, HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER VI. A Hæc vero auream vestem purpura et lapillis Indicis B distinctam, et coronas auro plurimo et gemmarum varietate ac nitore collucentes præbuit: cunetos item qui in palatio dignitates gerebant, et qui mill- tiæ ascripti erant, nuptiales faces manibus gestan- tes, et magnificis indutos vestibus, quo dignosci possent; lynnis denique et canticis pompa illius festivitatem celebrantes. Adeo ut apparatu illo nihil unquam illustrins aut beatius inter homines exsti- terit. Damnophilus quidem; de urbe Roma scribens, Plutarchum Cheronensem eleganter dixis- se refert, unius urbis Romæ gratia, Virtutem ac Fortunam pacto inter se fœdere convenisse. Ego vero dixerim, Pietatem ac Felicitatem societate inita in uno Mauricio coivisse cum Pictas Felicitatem subegisset, nec eam ullatenus elali pateretur. Post hæc Mauricius operam dedit, ut non corpus solum, verum etiam animum imperiali purpura et corona exornaret. Solus enim ex iis qui antea regnarunt imperatoribus, sibimet ipse imperavit. impera- tor reipsa factus. plebeium quidem dominatum perturbationum ex animo suo procul amandavit. Optimatum vero principatum in mente sua consti- tuẹns, vivum quoddam virtutis simulacrum se præ- buit, subditos omnes ad sui imitationem erudiens. Quæ quidem non assentandi studio a me dirta sunt. Cur enim eo consilio hæc dicerem, cuin ille ea quæ a me scribuntur, penitus ignoret? Sed rem ita se habere, ut dixi, perspicue ostendent, tum ea quæ sunt illi donata divinitus, tum ea quæ variis subinde temporibus acciderunt: quæ profecto, ut inter omnes constat, Deo accepta referri debent. Supra, lib. v, cap. 20. Vid. infra, cap. 22. C De Alamundaro Saraceno, et de filio ejus Naamane. Præter alias autem virtutes, hoc illi præcipuum studium fuit, ut neminem eorum qui læsæ maje- statis accusati erant, extremo supplicio afficeret. Itaque nec Alamundarum Saracenorum regulum, qui et rempublicam et ipsum Mauricium, sicut antea commemoravi •, prodiderat, morte multavit : sed tantum in insulaın relegavit, et cum uxore sua atque aliquot liberis Siciliam incolere præcepit *. Naamanem vero ejus filium, qui rempublicam in- numeris malis repleverat, et qui utramque Phœni- VALESII ANNOTATIONES. lus, natione Bithynus, qui ex libris veterum scri- ptorum utiles quasdam narrationes excerpsit, ut do - cet Julianus in Misopogone : Certe Julianus eo l profert narrationem quamdam, quam Damophilus iste ex Plutarcho Chironense excerpserat, quem- admodum etiam Evagrius noster hoc loco. cephorum in cap. lib. xvult, scribitur id est, coronatos : quod non probo. Neque enim moris erat apud veteres, quod quidem sciam, ut ii qui ad nuptias vocati erant coronas gestarent perinde ac sponsi. Deinde verba quæ proxime sequuntur hanc scripturam refutant. Subjicit enim Evagrius eos idcirco magnifice ve- stitos fuisse, quo dignosei facilius possent. Id au- tem ad coronas referri non potest. Neque enim ex coronis quas gestabant, dignosci potuissent. scribit Suidas in Lexico; quem Vossius in lib. De historicis Græcis describere contentus, nihil præter- ca adjecit. Ego vero, cum et patriam ejus et scribendi genus didicerim, in gratiam studiosorum hic ap- admodum legisse videtur Christophorsonus. Porro locus Plutarchi quem hic designat Evagrius, exstat in libro De fortuna Romanorum, haud procul ah initio. (7) Μεγαλοπρεπώς τε ἐσταλμένους. Apud Ni- D ponam. Fuit igitur Damophilus iste, seu Demophi (8) Δαμόφιλος μέν φησι. De hoc Damophilo (9) Σαφῶς εἰπεῖν. Μallem legere σοφός, quem-
Chapter III · Chapter IVCaput III · Caput IV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2847Ὡς ἂν δὲ καὶ οἱ χρόνοι σὺν πάσῃ ἀκριβείᾳ ἀναγραφεῖεν, ἰστέον ὡς βεβασίλευκεν ὁ Ἰουστῖνος ὁ νέος, καθ’ αὑτὸν μὲν ἔτη δυοκαίδεκα πρὸς μησὶ δέκα καὶ ἥμισυ, σὺν Τιβερίῳ δὲ ἔτη τρία μῆνας ἕνδεκα, τὰ δὲ πάντα ἔτη ἓξ καὶ δέκα πρὸς μησὶν ἐννέα καὶ ἥμισυ· ἐβασίλευσε δὲ καὶ Τιβέριος καθ’ αὑτόν τε ἔτη τέσσαρα· ὡς συνάγεσθαι ἀπὸ Ῥωμύλου μέχρι τῆς ἀναρρήσεως Μαυρικίου Τιβερίου **, ὥς τε τὰ προλαβόντα τά τε παρόντα δεδηλώκασιν ἔτη.
Α τῶν ἀμφ' αὐτὸν βαρβάρων, ὅτε Αλαμούνδαρος Γάτος πάντων αὐτοῦ θάνατον καταψηφισαμένων, ἐν ἐλευ θέμα φυλακή φρουρεῖ, μηδὲν ἐπέκεινα κακῶν. Α καὶ ἐφ' ἑτέροις ἀναρίθμοις πέπραχεν, ὡς ἕκαστα προσφόρως λελέξεται. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῆς στρατηγίας Ιωάννου καὶ Φιλιππικοῦ, καὶ ὧν πεπράχασι. Πέπομφε μὲν ἦν ὁ Μαυρίκιος στρατηγὸν τῶν Εῴων ταγμάτων, πρῶτα μὲν Ἰωάννην (Α) Θρᾷκα γένος. Ος τινὰ μὲν πταίσας, τινὰ δὲ καὶ ἀναμαχε- σάμενος, οὐδὲν ὅ τι καὶ λόγου άξιον πέπραχε. Μετ' αὐτὸν δὲ Φιλιππικόν, κήδος πρὸς αὐτὸν ἔχοντα· τὴν Β ετέραν γὰρ ταῖν ἀδελφαῖν αὐτοῦ γεγαμήκει. Ο; καὶ κατὰ τὴν ὑπερορίαν διαβὰς, πάντα τε τὰ ἐν ποσὶ ληϊσάμενος, μεγάλων λαφύρων ἐγκρατής γέγονεν, ἀνειλέ τε πολλοὺς τῶν εὐγενῶν τε καὶ εὐπατριδών τῆς Νισίβεως, καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐντὸς τοῦ Τίγρι- δος ποταμού. Συνεπλάκη δὲ καὶ Πέρσαις· καὶ μάτ χης καρτεράς γενομένης, πολλῶν τε καὶ ἀξιολόγων Περσῶν πεπτωκότων, καὶ ζωγρίας πολλοὺς εἶπε, και τινα λόγον ἐκδραμόντα ἔν τινι τῶν εὐφυῶν γεωλό φων δυνάμενος ἐξελεῖν, ἀφῆκεν ἀπαθεῖς, ὑποσχομέ νους πείθειν τὸν σφῶν βασιλέα εἰρήνης πέρι τὴν ταχίστην εκπέμπειν. Καὶ ἕτερα δὲ στρατηγῶν κατ επράξατο, των περιττῶν καὶ ἐς τρυφὴν ἀγόντων τὸν στρατὸν ἐλευθερώσας, καὶ πρὸς τὸ κόσμιον καὶ εὐ πειθὲς αὐτοὺς χαλινώσας. Α τοῖς συγγράψασιν ή καὶ συγγράφουσι καταληπτέον, ὡς ἂν ἀκοῆς ἢ δόξης ἔχοιεν, ἢ καὶ ἐσχήκασιν. Οἷς ὁ λόγος τῇ ἀγνοία της ριολισθαίνων καὶ ἀποχωλεύων, ἢ προσπαθείς θρυ πτόμεος, ἢ ἀντιπαθείᾳ τυφλώττων, τῶν ἀληθῶν δια- μαρτάνει. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περί στρατηγίας Πρίσκου, καὶ ὧν πέπονθεν ὑπὸ τοῦ στρατοῦ ἐπαναστάντος αὐτῷ. Μετ' αὐτὸν δὲ Πρίσκος την στρατηγίδα μέτεισιν ἀρχὴν· οὐκ εὐπρόσοδός τις, οὐδὲ ἀτερ τῶν ἀναγκαίων εὐπρόσβατος· τὸ πᾶν δὲ νομίζων καταπράττεσθαι, ει τὰ πολλὰ κατ' αὐτὸν εἴη, ὡς ἐντεῦθεν καὶ τῶν στρα τευμάτων δέει μᾶλλον ὑπειξόντων πρὸς τὰ κελευό μενα. Οτε δ' οὖν πρὸς τὸ στρατόπεδον ἀφίκετο, ὀφρυάζων καὶ ὑπερβλέπων, καὶ πρὸς τὸ κομπως- στερον ἐξησκημένος, προυτίθει τινὰ (10) περί τε τῆς τῶν στρατιωτῶν ἐς τοὺς πολέμους καρτερίας, περί νος προτιθέναι, Ιωάννην. EVAGRII SCHOLASTICI cem et Palaestinas tres, ope barbarorum quos circa se habebat, populatus fuerat, et in servitutem redegerat, eo tempore quo captus est Alamundarus : cum omnes judices eum capitali supplicio afficien- dum esse censuissent, in libera custodia detinuit, nullo amplius malo eum multans. Eadem clementia latim dicemus suo loco. CAP. III. De Joanne et Philippico, magistris militum, et de rebus ab iisdem gestis. Porro magistrum Orientalis militiæ, primo qui- dem Joannem misit, oriundum ex Thracia. Qui in aliquot proeliis, interdum adversa, interdum pro speriore fortuna usus, nihil. memoria dignum ges- sit. Huic deinde successorem misit Philippicum, usus est etiam erga alios innumerabiles, ut singil- afinitate ipsi conjunctum. Alteram enim ex Mauri- cii sororibus, uxorem duxerat. Qui in hostium re- gionem ingressus, et obvia quæque depopulatus, ingenti præda potitus est. Multos quoque ex nobi- libus Nisibenis, et ex aliis urbibus quæ sunt intra Ouvium Tigrim, interfecit. Conflixit etiam cum Persis commissaque ingenti pugna, et multis qui Inter Persas eximii habebantur, occisis, non pau- cos vivos cepit. Turmam item Persarum quæ in collem quenıdam satis commode situm evaserat, cum capere posset, illæsam dimisit, postquam polliciti essent persuasuros se regi Persarum ut legatos de pace quamprimum mitteret. Alia præter ea, cum copiis Romanorum præessel, præclare gessit : quippe qui cuncta quæ superflua erant, et ad luxum ac delicias accommodata, ab exercitu re- moverit, et milites ad modestiam atque obsequium revocaverit. Verum hæc relinquenda sunt iis qui de his rebus scripsere, vel qui jam scribunt, prout Ipsi vel auditione acceperint, vel opinione ducun- tur. Quorum quidem oratio ob ignorationem rerum cespitans et claudicans, et vel odio obcæcata, lon- gius a vero aberrare solet. CAP. 1V. De Prisco magistro militum : et quænam passus sit a militibus adversus ipsum insurgentibus. Post hunc magister militum creatus est Priscus : vir haudquaquam facilis aditu, nec nisi ob res ne- cessarias in publicum prodire solitus. Quippe exi- stimabat, cuncta se facilius perfecturum, si solus ananeret ut plurimum: quasi milites hoc pacto metu adducti, imperata citius facturi essent. Certe quo primum tempore ad castra Romanorum ve- nit, elato supercilio, e sublimi despiciens, et ad fastumn ac pompam vestitus atque ornatus, edicta D VALESI ANNOTATIONES. Prisco propositis intelligenda sunt. Id enim indicat quæ eam vim ac significationem habet quam dixi. Expositionem nostram confirmat Theophylactus in lib. 1, cap. 1, quem omnino consule. VARIORUM. (h) Hoc anno [584] ingrediente, Joan. nes (qui Mystaco vocabatur) ducis loco movetur, ut qui Persis nesciret resistere. Theophylactus, lib. 1, cap. 12, qui narrat capite sequenti, in ejus locum sublectum fuisse Philippicum Orientalium militum ducem, qui imperatoris sororem Gordiam habebat in matrimonie. Duas de Persis victorias reportavit Philippicus, alteram anno 586, alteram auno 588. (10) Προτίθει τινά. Hæc verba de edictis a
PG 86:2849Σὺν θεῷ δὲ ἡμῖν καὶ τὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας εὐσυνόπτως ἀπόκειται διὰ τῶν ἱστορημένων, μέχρι μὲν Κωνσταντίνου Εὐσεβίῳ τῷ Παμφίλου, ἐξ ἐκείνου δὲ μέχρι Θεοδοσίου τοῦ νέου, Θεοδωρήτῳ, Σωζομενῷ τε καὶ Σωκράτει, καὶ ὧν ὁ παρὼν ἡμῖν ἐξέλεξε πόνος. Καὶ ἡ ἀρχαία δὲ καὶ ἡ θύραθεν ἱστορία καθ’ εἱρμὸν τοῖς φιλοπόνοις διασώζεται, Μωσέως μὲν γὰρ ἄρξαντος ἱστορίας καὶ συγγραφῆς, ὡς τοῖς τὰ περὶ τούτων συναγαγοῦσι σαφῶς ἀποδέδεικται, καὶ ἀπ’ ἀρχῆς κόσμου ἀληθῶς γράψαντος ἐξ ὧν ἐντυγχάνων τῷ θεῷ μεμάθηκεν ἀνὰ τὸ Σινᾶ ὄρος, καὶ ὧν οἱ μετ’ αὐτὸν τὴν ἡμετέραν προοδοποιοῦντες θρησκείαν διὰ τῆς θείας ἀπέθεντο γραφῆς. Πολλὴν δὲ καὶ Ἰώσηπος ἔγραψεν ἱστορίαν, χρειώδη ἐς ἅπαντα τυγχάνουσαν. Ὅσα δὲ εἴτε μυθώδη εἴτε μετὰ τῶν ἀληθῶν γεγένηται, Ἑλλήνων τε καὶ τῶν ἀρχαίων βαρβάρων πρὸς ἑαυτούς τε καὶ πρὸς ἐκείνους διαγωνιζομένων, ἢ εἴ τι καὶ ἄλλο ἐξειργάσθη ἐξ ὅτου ἀνθρώπους ἱστόρησαν εἶναι, Χάρακί τε γέγραπται καὶ Ἐφόρῳ καὶ Θεοπόμπῳ καὶ ἄλλοις ἀναρίθμοις. Αἱ δὲ κατὰ Ῥωμαίους πράξεις πᾶσαν κοσμικὴν ἱστορίαν ἐν ἑαυταῖς περιλαμβάνουσαι, ἢ εἴ τι καὶ ἄλλο γέγονεν εἴτε ἐς ἑαυτοὺς διαιρουμένων εἴτε καὶ καθ’ ἑτέρων πραττόντων, πεπόνηται Διονυσίῳ μὲν τῷ Ἁλικαρνασεῖ,ἀπὸ τῶν λεγομένων Ἀβοριγίνων τὴν ἱστορίαν ἑλκύσαντι μέχρι τοῦ Ἠπειρώτου Πύρρου· ἐξ ἐκείνου δὲ Πολυβίῳ τῷ Μεγαλοπολίτῃ, καταγαγόντι ἕως τῆς Καρχηδόνος ἁλώσεως. Ἅπερ Ἀππιανὸς εὐκρινῶς διέτεμεν, ἑκάστην πρᾶξιν εἰς ἓν ἀγείρας, εἰ καὶ κατὰ διαφόρους γέγονε χρόνους. Καὶ τὰ μετ’ ἐκείνους ὡσαύτως εἰργασμένα, Διοδώρῳ τε τῷ Σικελιώτῃ πεποίηται τὰ μέχρις Ἰουλίου Καίσαρος, καὶ Δίωνι τῷ Κασσίῳ γράψαντι μέχρις Ἀντωνίνου τοῦ ἐξ Ἐμεσῶν. Ἐκθεμένου δὲ τὰ τοιαῦτα καὶ Ἡρωδιανοῦ, τὰ μέχρι τῆς Μαξιμίνου τελευτῆς δηλοῦται. Νικοστράτου τε τοῦ σοφιστοῦ τοῦ ἐκ Τραπεζούντων συγγράψαντος, τὰ ἀπὸ Φιλίππου τοῦ μετὰ Γορδιανὸν ἐκτίθεται ἕως Ὀδαινάθου τοῦ ἐκ Παλμυρῶν καὶ τῆς Οὐαλλεριανοῦ πρὸς Πέρσας αἰσχρᾶς ἀφίξεως. Καὶ Δεξίππῳ δὲ πλεῖστα περὶ τούτων πεπόνηται, ἀπὸ μυθικῶν ἀρξαμένῳ καὶ λήξαντι ἐς τὴν Κλαυδίου τοῦ μετὰ Γαλλιηνὸν βασιλείαν· οἷς συνανείληπται περὶ ὧν Κάρποι καὶ ἕτερα βάρβαρα ἔθνη κατὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ Θρᾴκην καὶ Ἰωνίαν διαπολεμοῦντες ἔπραξαν. Καὶ Εὐσέβιος δὲ ἀπὸ Ὀκταβιανοῦ καὶ Τραϊανοῦ καὶ Μάρκου λαβὼν ἕως τῆς τελευτῆς Κάρου κατήντησεν. Γέγραπται δὲ περὶ τῶν χρόνων τούτων ἔνια Ἀρριανῷ τε καὶ Ἀσινίῳ Κουαδράτῳ. Περὶ δὲ τῶν ἑξῆς χρόνων Ζωσίμῳ ἱστόρηται μέχρις Ὀνωρίου καὶ Ἀρκαδίου τῶν βασιλέων· καὶ ὅσα μετ’ αὐτοὺς συνείλεκται Πρίσκῳ τῷ ῥήτορι, καὶ ἑτέροις. Ἅπερ ἅπαντα Εὐσταθίῳ τῷ Ἐπιφανεῖ ἐπιτέτμηται πανάριστα ἐν δύο τεύχεσιν, ἑνὶ μὲν ἕως ἁλώσεως Ἰλίου, τῷ δὲ ἑτέρῳ ἕως δωδεκάτου ἔτους τῆς Ἀναστασίου βασιλείας. Καὶ Προκοπίῳ δὲ τῷ ῥήτορι πεποίηται τὰ ἐξ ἐκείνου ἕως τῶν Ἰουστινιανοῦ χρόνων. Καὶ τὰ ἐχόμενα δὲ τούτοις Ἀγαθίᾳ τῷ ῥήτορι καὶ Ἰωάννῃ ἐμῷ τε πολίτῃ καὶ συγγενεῖ καθ’ εἱρμὸν ἱστόρηται, μέχρι τῆς Χοσρόου τοῦ νέου πρὸς Ῥωμαίους φυγῆς καὶ τῆς ἐς τὴν αὐτοῦ βασιλείαν ἀποκαταστάσεως· Μαυρικίου μηδαμῶς πρὸς τὴν πρᾶξιν ἐλινύσαντος, ὑποδεξαμένου δὲ βασιλικῶς, καὶ μάλιστα τάχιστα εἰς τὴν βασιλείαν χρήμασί τε μεγάλοις καὶ στρατεύμασι καταγαγόντος· εἰ καὶ μήπω ἔτυχον ἐκδεδωκότες. Περὶ ὧν καὶ ἡμεῖς τῆς ἄνωθεν ἐπιτρεπούσης εὐμενείας ἐν τοῖς ἐφεξῆς τὰ πρόσφορα λέξομεν. Τέλος τοῦ ε τόμου τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου.
τε τῆς ἀκριβοῦς ἐξοπλίσεως, καὶ ὧν ἐκ τοῦ δημο- Α σίου κομίσαιντο. Οἱ καὶ πρώην περὶ τούτων παπου σμένοι, ἐς τοὺμφανὲς τὸν θυμὸν ἐξέῤῥηξαν, ὁμόσε χωρήσαντες ἔνθα ἦν σκηνησάμενος, ληίζονται μὲν βαρβαρικῶς ὅτα μεγαλοπρεπῶς αὐτῷ διεσκεύαστο, καὶ τῶν κειμηλίων τὰ τιμιώτατα. Μικροῦ δὲ καὶ αὐτὸν διεχρήσαντο, εἰ μή τινι τῶν παρόχων ἵπε πων (14) ἐπιβὰς, κατὰ τὴν Ἔδεσαν διεσώθη ἣν καὶ πέμψαντες ἐπολιόρκησαν, τὸν Πρίσκον ἐξαιτού- μενος. ΚΕΦΑΛ. Ε. • Περὶ τῆς Γερανοῦ εἰς τὴν τῶν ὅλων ἀρχὴν ἀκουσίου κατασχέσεως. Ως δὲ οἱ τῆς πόλεως οὐκ ἐνεδίδοσαν, ἀφέντες μὲν αὐτοῦ Πρίσκον, βίᾳ δὲ καὶ χερσὶ ζωγρήσαντες Γερ- μανὸν τὸν ἐν Φοινίκη Λιβανησίας (12) στρατιωτικών ταγμάτων ἡγούμενον, χειροτονοῦσι σφῶν ἡγεμόνα τό γε ἐπ' αὐτοὺς (13), καὶ αὐτοκράτορα. Τοῦ δὲ ἀντι- τείνοντος, καὶ τῶν σφοδρότερον ἐγκειμένων, Εριδής σε ἀμφοῖν οὔσης, τοῦ μὲν μὴ βιασθῆναι, τῶν δὲ ἐξεργάσασθαι· καὶ τῶν μὲν ἀποκτανεῖν ἐνδεικνυμέ νων, εἰ μὴ ἐκὼν ἐνδέχοιτο· τοῦ δὲ μάλα δὴ καὶ τοῦτο ἐνδεχομένου, ὡς οὔτε φοβεῖτο, οὔτε κατεκπλήτ τούτο, ἐτράποντο ἐπί τινας αἰκιῶν τε καὶ λωβήσεων ἐπιχειρήσεις, ἂς οὐδαμὴ ὑποίσειν αὐτὸν ᾤοντο. Οὐ γὰρ ἂν καὶ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἡλικίας ἔσεσθαι ἀτεγκτότερον. Καὶ καταρξάμενοί γε καὶ ἀποπειρά σαντες αὐτὸν, σὺν εὐλαβείᾳ καὶ φειδοῖ, τέλος ἄκοντα βιάζονται συνθέσθαι τε καὶ διομόσασθαι ἡ μὴν τὰ πιστὰ φυλάξειν αὐτοῖς. Ενθεν οὖν ἄρχειν ἀρχόμε- νον, καὶ κρατεῖν κρατούμενον, καὶ εἰλημμένον δε σπόζειν σφῶν κατηνάγκαζον. Τους δέ γε ἄλλους ἅπαντας ταξιάρχους, λοχαγούς τε καὶ χιλιάρχους, καὶ τοὺς ὅσοι ἑκατοστύος ἢ δεκάδες ἦρχον ἐκδιώ ξαντες, σφίσι χειροτονοῦσιν οὓς ἐβούλοντο, ἀναφαν. δὲν τὴν βασιλείαν βλασφημοῦντες. Καὶ τῶν μὲν βαρβάρων μετριώτερον περὶ τοὺς συντελεῖς τὰ πολ λὰ διαγιγνόμενοι· συμμάχων δὲ ἡ πολιτείας δού- λων (14), καὶ μάλα γε ἀλλοτρίως. Οὐδὲ γὰρ τακτοῖς ἐν λιβανησίᾳ τῆς Φοινίκης, ἐν Φοινίκῃ Λιβανησία. τό γε ἐπ' αὐτοῖς, :Τό γε εἰς αὐτοὺς ἧκον. τό γε ἐπ' αὐτούς, Συμμάχων δὲ ἢ πολιτείας δούλων. Συμμάχων δὲ ἡ που λιτείας δούλων, Προμάχων δὲ που λιτείας ἢ συμμάχων, ἢ πῶς ἂν ἄλλως εἴποιμι, παν τάπασιν ἀλλοτρίως διέκειντο. Εx πολιτείας δούλων. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER VI. quædan proposuit de militum in bellis tolerant:a, et de accurata corumdem armatura, de annona deniqu», quam ex fisco accepturi essent. Qui cuin de bis rebus jam antea aliquid didicissent, tune iram suam in apertum erumpere siverunt. Impeta igitur facto in tabernaculum Prisci, omnes ejus sarcinas, et magnificum apparatum, et ex thesauris pretiosissima quæque, barbarorum more diripiunt, ipsum quoque interfecturi, nisi conscenso quodam ex funalibus equis, Edessam se proripuis- set. Eam urbem milites missis co aliquot copiis obsejerunt, Priscum sibi dedi flagitantes. CAP. V. Quomodo Germanus imperii insignia suscipere per B vim coactus est. Sed cum Edesseni id facere recusarent, relicto illic Prisco, Germanum ducem rei militaris per Phœnicem Libanensein, injecta manu corripiunt : et ducem suum, quantumque in ipsis erat, impera- torem constituunt. Cumque Germanus quidem id renueret, illi vero acrius instarent, et gravis utrim- que contentio esset, illo aunitente ne cogeretur, his ut id quod volebant perficerent contendentibus ac militibus quidem mortem ei interminantibus, nisi sponte munus delatum susciperet : Germano vero mortem libenti animo amplectente: postquam eum nec metu vinci, nec terrore percelli viderunt, verbera quædam ac membrorum mutilationes ef inferre cœperunt, rati scilicet eum ista baudqua - quam toleraturum. Neque enim illum duriorem fore quam natura et ætas ipsius ferret. Rem igitur aggressi, parcius et cum reverentia quadani peri- culum ejus fecerunt: tandemque eum invitum as- sentiri coegerunt, et conceptis verbis jurare, sn se ipsis fidem servaturum. Ita igitur ipse militibus subditus imperare, et regeré eos a quibus rege- batur; et qui captivus erat, dominari compulsus est. Reliquis deinde omnibus ordinum ducto- ribus et præpositis ac tribunis, centurionibus item ac decurionibus expulsis, alios pro arbitrio in eorum locum substituunt, maledicta in imperium VALESI ANNOTATIONES. vehicularem, vertit. Christophorsonus vero vecta- rium interpretatur. Hos Latini veredos vocabant, eo quod veherent redas, ut scribit Festus. Utitur iterum hac voce Evagrius in capite hujus libri. Ubi vide quæ notavi. rum, in capite zi, lib. 18, legitur contrario errore. Scribendum enim est, Duæ enim erant provinciæ Phœniciz, altera Libanensis dicta, altera mnari- tima. bendum sit, id est, quantum in ipsis erat. Emendationem nostram confirmat Nice- phorus, qui pro supra dictis Evagrii verbis hæc substituit Certe in ins. cod. Tell. diserte scriptum inveni, etc. (14 Hunc 10- non intellexerunt interpretes. Nam Musculus ita vertit: Et erga municipes quidem multo mode- cum C D ratius quam barbari factebant. Erga socios vero belli, et reipublicæ ministros, admodum alieno erant animo. Christophorsonus quoque eodem modo interpre- tatur. Verum Joannes Langus qui Compilatorem Evagrii Nicephorum Latine vertit, longe melius hunc locum exposuit. Sic enim habet: Mitiores quidem illi in vectigales et tributarios populos, quam harbari esse solent, fuere. A propugnatoribus vero, aut defensoribus reipublicæ, aut quo tandem eos no- mine appellem, quum longissime abfuere. Scilicet Nicephorus pro verbis illis : hæc substituerat, quibus apparet, Nicephorum non intellexisse quid sibi vellent hæc Evagrii verba : Militia apud Ro manos jam inde a temporibus Augusti, servitus quedam fuit temporaria. Unde et milites punctis in cute notabantur, tanquam servi, ut docet Ve- getius. Sed et missio militaris plane respondet manumissioni servorum. Certe Suidas, seų po- (11) Τινὶ τῶν παρόχων ἵππων. Musculus equum (12) Εν Φοινίκη Λιβανησίας. Αpud Nicepho (13) Τόν γε ἐπ' αὐτούς. Non dubito quin scri-
Chapter VCaput V
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ ἕκτῳ τόμῳ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας Εὐαγρίου σχολαστικοῦ·
τε τῆς ἀκριβοῦς ἐξοπλίσεως, καὶ ὧν ἐκ τοῦ δημο- Α σίου κομίσαιντο. Οἱ καὶ πρώην περὶ τούτων παπου σμένοι, ἐς τοὺμφανὲς τὸν θυμὸν ἐξέῤῥηξαν, ὁμόσε χωρήσαντες ἔνθα ἦν σκηνησάμενος, ληίζονται μὲν βαρβαρικῶς ὅτα μεγαλοπρεπῶς αὐτῷ διεσκεύαστο, καὶ τῶν κειμηλίων τὰ τιμιώτατα. Μικροῦ δὲ καὶ αὐτὸν διεχρήσαντο, εἰ μή τινι τῶν παρόχων ἵπε πων (14) ἐπιβὰς, κατὰ τὴν Ἔδεσαν διεσώθη ἣν καὶ πέμψαντες ἐπολιόρκησαν, τὸν Πρίσκον ἐξαιτού- μενος. ΚΕΦΑΛ. Ε. • Περὶ τῆς Γερανοῦ εἰς τὴν τῶν ὅλων ἀρχὴν ἀκουσίου κατασχέσεως. Ως δὲ οἱ τῆς πόλεως οὐκ ἐνεδίδοσαν, ἀφέντες μὲν αὐτοῦ Πρίσκον, βίᾳ δὲ καὶ χερσὶ ζωγρήσαντες Γερ- μανὸν τὸν ἐν Φοινίκη Λιβανησίας (12) στρατιωτικών ταγμάτων ἡγούμενον, χειροτονοῦσι σφῶν ἡγεμόνα τό γε ἐπ' αὐτοὺς (13), καὶ αὐτοκράτορα. Τοῦ δὲ ἀντι- τείνοντος, καὶ τῶν σφοδρότερον ἐγκειμένων, Εριδής σε ἀμφοῖν οὔσης, τοῦ μὲν μὴ βιασθῆναι, τῶν δὲ ἐξεργάσασθαι· καὶ τῶν μὲν ἀποκτανεῖν ἐνδεικνυμέ νων, εἰ μὴ ἐκὼν ἐνδέχοιτο· τοῦ δὲ μάλα δὴ καὶ τοῦτο ἐνδεχομένου, ὡς οὔτε φοβεῖτο, οὔτε κατεκπλήτ τούτο, ἐτράποντο ἐπί τινας αἰκιῶν τε καὶ λωβήσεων ἐπιχειρήσεις, ἂς οὐδαμὴ ὑποίσειν αὐτὸν ᾤοντο. Οὐ γὰρ ἂν καὶ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἡλικίας ἔσεσθαι ἀτεγκτότερον. Καὶ καταρξάμενοί γε καὶ ἀποπειρά σαντες αὐτὸν, σὺν εὐλαβείᾳ καὶ φειδοῖ, τέλος ἄκοντα βιάζονται συνθέσθαι τε καὶ διομόσασθαι ἡ μὴν τὰ πιστὰ φυλάξειν αὐτοῖς. Ενθεν οὖν ἄρχειν ἀρχόμε- νον, καὶ κρατεῖν κρατούμενον, καὶ εἰλημμένον δε σπόζειν σφῶν κατηνάγκαζον. Τους δέ γε ἄλλους ἅπαντας ταξιάρχους, λοχαγούς τε καὶ χιλιάρχους, καὶ τοὺς ὅσοι ἑκατοστύος ἢ δεκάδες ἦρχον ἐκδιώ ξαντες, σφίσι χειροτονοῦσιν οὓς ἐβούλοντο, ἀναφαν. δὲν τὴν βασιλείαν βλασφημοῦντες. Καὶ τῶν μὲν βαρβάρων μετριώτερον περὶ τοὺς συντελεῖς τὰ πολ λὰ διαγιγνόμενοι· συμμάχων δὲ ἡ πολιτείας δού- λων (14), καὶ μάλα γε ἀλλοτρίως. Οὐδὲ γὰρ τακτοῖς ἐν λιβανησίᾳ τῆς Φοινίκης, ἐν Φοινίκῃ Λιβανησία. τό γε ἐπ' αὐτοῖς, :Τό γε εἰς αὐτοὺς ἧκον. τό γε ἐπ' αὐτούς, Συμμάχων δὲ ἢ πολιτείας δούλων. Συμμάχων δὲ ἡ που λιτείας δούλων, Προμάχων δὲ που λιτείας ἢ συμμάχων, ἢ πῶς ἂν ἄλλως εἴποιμι, παν τάπασιν ἀλλοτρίως διέκειντο. Εx πολιτείας δούλων. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER VI. quædan proposuit de militum in bellis tolerant:a, et de accurata corumdem armatura, de annona deniqu», quam ex fisco accepturi essent. Qui cuin de bis rebus jam antea aliquid didicissent, tune iram suam in apertum erumpere siverunt. Impeta igitur facto in tabernaculum Prisci, omnes ejus sarcinas, et magnificum apparatum, et ex thesauris pretiosissima quæque, barbarorum more diripiunt, ipsum quoque interfecturi, nisi conscenso quodam ex funalibus equis, Edessam se proripuis- set. Eam urbem milites missis co aliquot copiis obsejerunt, Priscum sibi dedi flagitantes. CAP. V. Quomodo Germanus imperii insignia suscipere per B vim coactus est. Sed cum Edesseni id facere recusarent, relicto illic Prisco, Germanum ducem rei militaris per Phœnicem Libanensein, injecta manu corripiunt : et ducem suum, quantumque in ipsis erat, impera- torem constituunt. Cumque Germanus quidem id renueret, illi vero acrius instarent, et gravis utrim- que contentio esset, illo aunitente ne cogeretur, his ut id quod volebant perficerent contendentibus ac militibus quidem mortem ei interminantibus, nisi sponte munus delatum susciperet : Germano vero mortem libenti animo amplectente: postquam eum nec metu vinci, nec terrore percelli viderunt, verbera quædam ac membrorum mutilationes ef inferre cœperunt, rati scilicet eum ista baudqua - quam toleraturum. Neque enim illum duriorem fore quam natura et ætas ipsius ferret. Rem igitur aggressi, parcius et cum reverentia quadani peri- culum ejus fecerunt: tandemque eum invitum as- sentiri coegerunt, et conceptis verbis jurare, sn se ipsis fidem servaturum. Ita igitur ipse militibus subditus imperare, et regeré eos a quibus rege- batur; et qui captivus erat, dominari compulsus est. Reliquis deinde omnibus ordinum ducto- ribus et præpositis ac tribunis, centurionibus item ac decurionibus expulsis, alios pro arbitrio in eorum locum substituunt, maledicta in imperium VALESI ANNOTATIONES. vehicularem, vertit. Christophorsonus vero vecta- rium interpretatur. Hos Latini veredos vocabant, eo quod veherent redas, ut scribit Festus. Utitur iterum hac voce Evagrius in capite hujus libri. Ubi vide quæ notavi. rum, in capite zi, lib. 18, legitur contrario errore. Scribendum enim est, Duæ enim erant provinciæ Phœniciz, altera Libanensis dicta, altera mnari- tima. bendum sit, id est, quantum in ipsis erat. Emendationem nostram confirmat Nice- phorus, qui pro supra dictis Evagrii verbis hæc substituit Certe in ins. cod. Tell. diserte scriptum inveni, etc. (14 Hunc 10- non intellexerunt interpretes. Nam Musculus ita vertit: Et erga municipes quidem multo mode- cum C D ratius quam barbari factebant. Erga socios vero belli, et reipublicæ ministros, admodum alieno erant animo. Christophorsonus quoque eodem modo interpre- tatur. Verum Joannes Langus qui Compilatorem Evagrii Nicephorum Latine vertit, longe melius hunc locum exposuit. Sic enim habet: Mitiores quidem illi in vectigales et tributarios populos, quam harbari esse solent, fuere. A propugnatoribus vero, aut defensoribus reipublicæ, aut quo tandem eos no- mine appellem, quum longissime abfuere. Scilicet Nicephorus pro verbis illis : hæc substituerat, quibus apparet, Nicephorum non intellexisse quid sibi vellent hæc Evagrii verba : Militia apud Ro manos jam inde a temporibus Augusti, servitus quedam fuit temporaria. Unde et milites punctis in cute notabantur, tanquam servi, ut docet Ve- getius. Sed et missio militaris plane respondet manumissioni servorum. Certe Suidas, seų po- (11) Τινὶ τῶν παρόχων ἵππων. Musculus equum (12) Εν Φοινίκη Λιβανησίας. Αpud Nicepho (13) Τόν γε ἐπ' αὐτούς. Non dubito quin scri-
Chapter VI · Chapter VIICaput VI · Caput VII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2851α Περὶ τοῦ γάμου Μαυρικίου καὶ Αὐγούστης.
Εt μέτρεις ἢ σταθμοῖς τὰς σιτίσεις ἐκομίζοντο, οὐδὲ μόναις ταῖς ἀπονεν εμ]ημέναις (15) Αρκούντο. 'Αλλ' ην ἑκάστῳ θεσμὸς ἡ γνώμη, καὶ μέτρον νενομισμένον ἡ βούλησις. ΚΕΦΑΛ. Γ'. ὺς ὁ βασιλεὺς Φιλιππικὸν πάλιν ἐξαπέστειλεν, ὁ δὲ στρατὸς τοῦτον οὐ παρεδέξατο. Ταῦτα διαθήσοντα Φιλιππικόν (1) βασιλεὺς ἐκπέμ πει. Ον οὐ μόνον οὐκ ἐσεδέξαντο, ἀλλὰ κἂν εἴ τινα ἐκείνῳ προσήκειν (16) ὑπειλήφεσαν, περὶ τῶν ἐσχάτων ἐκινδύνευσεν, ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Περί Γρηγορίου τοῦ Θεουπόλεως, καὶ τῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης συκοφαντίας, όπως τε ταύτην ψευδῆ διήλεγξεν. Ἐν τούτοις ὄντων τῶν πραγμάτων, επάνεισι τῆς βασιλίδος Γρηγόριος ὁ τῆς Θεουπόλεως ἐπίσκοπος, ήδη τὸν ἀγῶνα νενικηκώς εν ἱστορήσων ἔρχομαι. Αστερίου τὴν ἑψαν ἀρχὴν διέποντος, Εριδός τέ τινος συστάσης αὐτῷ τε καὶ Γρηγορίῳ, τὸ πᾶν τῆς πόλεως κεφάλαιον ἐς τὴν ᾿Αστερίου μοῖραν ἀπεκρίθη. Προς έλαβε δὲ καὶ εἴ τι δημῶδες ἦν, καὶ τὰς τέχνας τη πόλει συνεπλήρου. Εκαστοι γάρ βεβλάφθαι τι ένι σχυρίζοντο. Λοιπὸν δὲ καὶ ὁ δῆμος ἀφείθη πρὸς τὰς κατ' αὐτοῦ βλασφημίας. "Αμφω τοιγαροῦν τῷ δή μῳ (17) ἐς μίαν συν την γνώμην, καὶ κατά τε τὰς λεωφόρους, ἀνά τε τὸ θέατρον τὰς κατὰ τοῦ ἱερέως ξέρεις ἐπεδέων, οὐδὲ τῶν ἀπὸ τῆς σκηνῆς τούτων ἀποσχομένων. Καὶ παύεται μὲν τῆς ἀρχῆς ᾿Αστέ ριος· ἐγχειρίζεται δὲ ταύτην Ιωάννης, πρὸς τοῦ βασ σιλέως κελευσθεὶς τὴν τῶν κινουμένων ζήτησιν ποιή σασθαι· ἀνὴρ οὐδὲ τὰ σμικρότατα τῶν πραγμά των, μήτιγε δὴ τὴν τοσαύτην ὑπόθεσιν διοικήσεσθαι οἷός τε ών. Θορύβων τοίνυν καὶ ταραχῶν τὴν πόλιν εμπλήσας, προγράμμασι τε χρησάμενος εἴ τις κατα βετε ράνος, Βετεράνος παρὰ Ρωμαίοις ὁ ἀπολυθεὶς τῆς στρατείας, ἐπ᾿ εἰκοσαετίαν δὲ οὗτοι ἐδούλευον. μόναις ή γένει, ή δια Θέσει. προσέχειν. δήμῳ EVAGRII SCHOLASTICI ac probra palam congerentes. modestius quidem A mansionibus contenti erant. Sed sententia sua ut plurimum se gerebant, quam Barbari erga pro- vinciales. Verum a sociis ac servis reipublica lon- gissime aberant. Nam neque statutis ponderibus ac mensuris annonas accipiebant, nec assignatis sibi unicuique pro lege, et voluntas pro mensura fuit. CAP. VI. Quomodo imperator denuo Philippicum misil, utque exercitus eum suscipere recusavit. Ad istas res componendas missus est ab impe- ratore Philippicus. Quem tamen milites non modo non susceperunt, verum si quem forte ei favere suspicati fuissent, is de vita. ipsa periclitabatur. CAP. VII. De Gregorio Antiochiæ episcopo, deque concinnata adversus eum calumnia, et quomodo illam falsi B convicerit. Dum res in hoc statu essent, Gregorius Antio- chensis episcopus ex urbe regia domum reverti- tur, cum jam victoriam reportasset ex quodnm certamine, quod hoc loco commemorabo. Quo tem. pore Asterius comitivam Orientis administrabat, orfa inter ipsum et Gregorium contentione, primo- res urbis universi Asterio sese adjunxerunt. Plebeii quoque et opifices ejusiem urbis Asterii partes secuti sunt. Singuli enim damno aliqno se affectos esse a Gregorio affirmabant. Tandem vero etiam populo permissum est, ut probra ac maledicta in episcopum conjiceret. Ambo igitur, Lam primores scilicet, quam opifices, in eamdem cum plebe sen- tentiam conspirarunt: et tum per plateas, tum in C theatro, contumeliose vociferari adversus Grego- rium cœperc: ne scenicis quidem ab ejusmodi pe- tulantia abstinentibus. Interea Asterio magistratus abrogatur, et Joannes in ejus locum substituitur. Mandatumque est ei a principe, ut de motu illo diligenter inquireret: vir ne ad levissima quidem VALESII ANNOTATIONES. fins quidam scriptor apud Suidam in voce milites servitutem serviisse docet, quandiu merebant stipendia. Sic etiam Petrus Chrysologus in sermo- ne 15, de centurione : Vere centurio, qui stipendia terrena centenarium cali mutavit in fructum, et D servitutem militiæ sæcularis in divinam sustulit di- guitatem. Musculo et Christophorsono, qui emendarunt. Sic enim vertit Musculus: Nec deputatis mansio- nibus contenti erant. Quoties exercitus Romanus iter facturus esset, diu ante proponebabur edi- ctum, quo singule mansiones in quibus milites mansuri essent, designabantur, ut docet Lampri dus in Alexandro Severo: Itinerum dies publice proponebantur, ita ut edictum penderet ante menses duos, in quo scriptum esset: Illa die, illa hora ab urde sum exiturus. et, si dii voluerint, in prima man- sione mansurus. Deinde, per ordinem mansiones, deinde stativa, deinde ubi annona esset accipienda, et id quidem, eousque quandiu ad fines barbaricos voni- retur. Hospitia quoque seu domus, in quibus milj- tes ad bellum proficiscentes, vel ab expeditione redeuntes, mansuri erant, a mensoribus notabantur, ut docet Vegetius in lib. n. cap. 7, et impera- tores in codice Theod. titulo De metatis. apud Nicephorum: nisi quod Nicephorus majoris perspicuitatis causa hæc adjecit, Musculus tamen et Christophorsonus favere interpretati sunt, quamvis verbuni postet hanc significationem non habeat. Proinde mallem legere ita exposuit Christophorsonus: Ambo igitur, el optimates et populares in eamdem cum plebe quasi pedi- bus iniere sententiam. Musculus vero voces illas to espunxit. ut ex versione ejus apparet. Sic enim vertit Utrique igitur in eamdem sententiam conspirarunt. id est, tam primores civitatis. quam plebeii. Vel certe tam cives, quam artifices. Utros- que enim paulo ante distinxit Evagrius. VARIORUM. (15) Οὐδὲ μόναις ταῖς ἀπονεμημέναις. Assentior (16) Εἴ τινα ἐκείνῳ προσήκειν. Sic etiam legitur (17) Αμρω τοιγαροῦν τῷ δήμῳ. Hunc locum (1) Φιλιππικόν. lec omnia de Prisco, Germano, et Philippico Pagius refert ad ann. 583,
β Περὶ Ἀλαμουνδάρου τοῦ Σαρακηνοῦ, καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Νααμάνου.
Εt μέτρεις ἢ σταθμοῖς τὰς σιτίσεις ἐκομίζοντο, οὐδὲ μόναις ταῖς ἀπονεν εμ]ημέναις (15) Αρκούντο. 'Αλλ' ην ἑκάστῳ θεσμὸς ἡ γνώμη, καὶ μέτρον νενομισμένον ἡ βούλησις. ΚΕΦΑΛ. Γ'. ὺς ὁ βασιλεὺς Φιλιππικὸν πάλιν ἐξαπέστειλεν, ὁ δὲ στρατὸς τοῦτον οὐ παρεδέξατο. Ταῦτα διαθήσοντα Φιλιππικόν (1) βασιλεὺς ἐκπέμ πει. Ον οὐ μόνον οὐκ ἐσεδέξαντο, ἀλλὰ κἂν εἴ τινα ἐκείνῳ προσήκειν (16) ὑπειλήφεσαν, περὶ τῶν ἐσχάτων ἐκινδύνευσεν, ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Περί Γρηγορίου τοῦ Θεουπόλεως, καὶ τῆς κατ' αὐτοῦ γενομένης συκοφαντίας, όπως τε ταύτην ψευδῆ διήλεγξεν. Ἐν τούτοις ὄντων τῶν πραγμάτων, επάνεισι τῆς βασιλίδος Γρηγόριος ὁ τῆς Θεουπόλεως ἐπίσκοπος, ήδη τὸν ἀγῶνα νενικηκώς εν ἱστορήσων ἔρχομαι. Αστερίου τὴν ἑψαν ἀρχὴν διέποντος, Εριδός τέ τινος συστάσης αὐτῷ τε καὶ Γρηγορίῳ, τὸ πᾶν τῆς πόλεως κεφάλαιον ἐς τὴν ᾿Αστερίου μοῖραν ἀπεκρίθη. Προς έλαβε δὲ καὶ εἴ τι δημῶδες ἦν, καὶ τὰς τέχνας τη πόλει συνεπλήρου. Εκαστοι γάρ βεβλάφθαι τι ένι σχυρίζοντο. Λοιπὸν δὲ καὶ ὁ δῆμος ἀφείθη πρὸς τὰς κατ' αὐτοῦ βλασφημίας. "Αμφω τοιγαροῦν τῷ δή μῳ (17) ἐς μίαν συν την γνώμην, καὶ κατά τε τὰς λεωφόρους, ἀνά τε τὸ θέατρον τὰς κατὰ τοῦ ἱερέως ξέρεις ἐπεδέων, οὐδὲ τῶν ἀπὸ τῆς σκηνῆς τούτων ἀποσχομένων. Καὶ παύεται μὲν τῆς ἀρχῆς ᾿Αστέ ριος· ἐγχειρίζεται δὲ ταύτην Ιωάννης, πρὸς τοῦ βασ σιλέως κελευσθεὶς τὴν τῶν κινουμένων ζήτησιν ποιή σασθαι· ἀνὴρ οὐδὲ τὰ σμικρότατα τῶν πραγμά των, μήτιγε δὴ τὴν τοσαύτην ὑπόθεσιν διοικήσεσθαι οἷός τε ών. Θορύβων τοίνυν καὶ ταραχῶν τὴν πόλιν εμπλήσας, προγράμμασι τε χρησάμενος εἴ τις κατα βετε ράνος, Βετεράνος παρὰ Ρωμαίοις ὁ ἀπολυθεὶς τῆς στρατείας, ἐπ᾿ εἰκοσαετίαν δὲ οὗτοι ἐδούλευον. μόναις ή γένει, ή δια Θέσει. προσέχειν. δήμῳ EVAGRII SCHOLASTICI ac probra palam congerentes. modestius quidem A mansionibus contenti erant. Sed sententia sua ut plurimum se gerebant, quam Barbari erga pro- vinciales. Verum a sociis ac servis reipublica lon- gissime aberant. Nam neque statutis ponderibus ac mensuris annonas accipiebant, nec assignatis sibi unicuique pro lege, et voluntas pro mensura fuit. CAP. VI. Quomodo imperator denuo Philippicum misil, utque exercitus eum suscipere recusavit. Ad istas res componendas missus est ab impe- ratore Philippicus. Quem tamen milites non modo non susceperunt, verum si quem forte ei favere suspicati fuissent, is de vita. ipsa periclitabatur. CAP. VII. De Gregorio Antiochiæ episcopo, deque concinnata adversus eum calumnia, et quomodo illam falsi B convicerit. Dum res in hoc statu essent, Gregorius Antio- chensis episcopus ex urbe regia domum reverti- tur, cum jam victoriam reportasset ex quodnm certamine, quod hoc loco commemorabo. Quo tem. pore Asterius comitivam Orientis administrabat, orfa inter ipsum et Gregorium contentione, primo- res urbis universi Asterio sese adjunxerunt. Plebeii quoque et opifices ejusiem urbis Asterii partes secuti sunt. Singuli enim damno aliqno se affectos esse a Gregorio affirmabant. Tandem vero etiam populo permissum est, ut probra ac maledicta in episcopum conjiceret. Ambo igitur, Lam primores scilicet, quam opifices, in eamdem cum plebe sen- tentiam conspirarunt: et tum per plateas, tum in C theatro, contumeliose vociferari adversus Grego- rium cœperc: ne scenicis quidem ab ejusmodi pe- tulantia abstinentibus. Interea Asterio magistratus abrogatur, et Joannes in ejus locum substituitur. Mandatumque est ei a principe, ut de motu illo diligenter inquireret: vir ne ad levissima quidem VALESII ANNOTATIONES. fins quidam scriptor apud Suidam in voce milites servitutem serviisse docet, quandiu merebant stipendia. Sic etiam Petrus Chrysologus in sermo- ne 15, de centurione : Vere centurio, qui stipendia terrena centenarium cali mutavit in fructum, et D servitutem militiæ sæcularis in divinam sustulit di- guitatem. Musculo et Christophorsono, qui emendarunt. Sic enim vertit Musculus: Nec deputatis mansio- nibus contenti erant. Quoties exercitus Romanus iter facturus esset, diu ante proponebabur edi- ctum, quo singule mansiones in quibus milites mansuri essent, designabantur, ut docet Lampri dus in Alexandro Severo: Itinerum dies publice proponebantur, ita ut edictum penderet ante menses duos, in quo scriptum esset: Illa die, illa hora ab urde sum exiturus. et, si dii voluerint, in prima man- sione mansurus. Deinde, per ordinem mansiones, deinde stativa, deinde ubi annona esset accipienda, et id quidem, eousque quandiu ad fines barbaricos voni- retur. Hospitia quoque seu domus, in quibus milj- tes ad bellum proficiscentes, vel ab expeditione redeuntes, mansuri erant, a mensoribus notabantur, ut docet Vegetius in lib. n. cap. 7, et impera- tores in codice Theod. titulo De metatis. apud Nicephorum: nisi quod Nicephorus majoris perspicuitatis causa hæc adjecit, Musculus tamen et Christophorsonus favere interpretati sunt, quamvis verbuni postet hanc significationem non habeat. Proinde mallem legere ita exposuit Christophorsonus: Ambo igitur, el optimates et populares in eamdem cum plebe quasi pedi- bus iniere sententiam. Musculus vero voces illas to espunxit. ut ex versione ejus apparet. Sic enim vertit Utrique igitur in eamdem sententiam conspirarunt. id est, tam primores civitatis. quam plebeii. Vel certe tam cives, quam artifices. Utros- que enim paulo ante distinxit Evagrius. VARIORUM. (15) Οὐδὲ μόναις ταῖς ἀπονεμημέναις. Assentior (16) Εἴ τινα ἐκείνῳ προσήκειν. Sic etiam legitur (17) Αμρω τοιγαροῦν τῷ δήμῳ. Hunc locum (1) Φιλιππικόν. lec omnia de Prisco, Germano, et Philippico Pagius refert ad ann. 583,
PG 86:2853γ Περὶ τῆς στρατηγίας Ἰωάννου καὶ Φιλιππικοῦ, καὶ ὧν πεπράχασι.
ηγορείν τοῦ ἱερέως βούλοιτο, δέχεται γραφὰς κατ' αὐ- τοῦ, πρός τινος τραπέζης ἀργυρίων προεστηκότος, λεγούσας τῇ τε οἰκείᾳ ἀδελφῇ ἐπιπλακέναι, ἑτέρῳ ἀνδρὶ συνοικεῖν λαχούσῃ. Δέχεται δὲ καὶ παρ' ἑτέρων τοιούτων περὶ τῆς εὐετηρίας τῆς πόλεως (18), ὡς αὐτοῦ ταύτης πολλάκις λυμηναμένου. Καὶ περὶ μὲν τῆς εὐετηρίας τὰς ἀπολογίας υπέδυ· περὶ δὲ τῶν ἄλλων, βασιλέα τε καὶ σύνοδον ἐπεκαλέσατο. Περὶ τούτων μὲν οὖν ἐμοῦ παρεδρεύοντος (19) καὶ παρ- ὄντος γε αὐτῷ, κατὰ τὴν βασιλέως γέγονε τὴν ἀπο- λογίαν ὑφέξων. Καὶ τῶν ἑκασταχοῦ πατριαρχῶν (20), τῶν μὲν δι' ἑαυτῶν, τῶν δὲ καὶ δι᾿ ἑτέρων τῇ ζητή- σει παραγενομένων, προσέτι δὲ καὶ τῆς ἱερᾶς γερου- σίας, καὶ πολλῶν ὁσιωτάτων μητροπολιτῶν, τῆς ὑποθέσεως δοκιμασθείσης, μετά πολλοὺς ἀγῶνας κρατεῖ· ὥστε τὸν κατήγορον νεύροις αἰκισθέντα καὶ β τὴν πόλιν περιαχθέντα, εξοστρακισμού προστιμηθή- ναι. Ἐντεῦθεν οὖν ἐπάνεισι πρὸς τὸν οἰκεῖον θρό- νον, τῶν στρατευμάτων στασιαζόντων, καὶ Φιλιπ- πικοῦ ἀμφὶ Βέροιαν καὶ Χαλκίδα τὰς πόλεις ἐνδια- τρίβοντος. ΚΕΦΑΛ. Η'. Ως πάλιν ὑπὸ σεισμῶν ἡ Θεούπολις ἔπαθεν. Καὶ τεσσάρων διαγενομένων μηνῶν μετὰ τὴν αὐ τοῦ ἄφιξιν, ἔτος ἑβδομον καὶ τριακοστὸν καὶ ἐξακο- σιοστόν (21) (;) χρηματιζούσης Θεουπόλεως, μετά HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER VI. 2:54 idoneus. Itaque cum urbem tumultu ac turbis re- plesset, et edictis propositis denuntiasset, licere cuivis episcopum 'accusare, libellum contra eum a quodam argentaria mens preposito oblatum susce- pit quo accusabatur Gregorius, quod cum propria sorore alteri viro nupta rein habuisset. Suscepit etiam accusationes ab aliis ejusdem farinæ homi nibus de pace ac tranquillitate urbis Antiochiæ, quasi Gregorius eam sæpius perturbasset. At Gre- gorius, de crimine quidem turbata pacis paratum se esse respondit causain dicere. De aliis vero ipsi objectis, ad imperatorem et ad synodum pro- vocavit. Me igitur consiliarium et comitem habens, venit Constantinopolin, his accusationibus respon- surus. Cumque omnes qui ubique sunt patriarchæ, partiun per se, partim per legatos suos quæstioni interessent, senatores item urbis regie et ex reli- giosissimis metropolitanis quamplurimi, negotio diu multumque examinato ; tandem post multas actiones Gregorius causam obtinuit: adeo ut accu- A negotia, nedum ad tantam rem componendam Toplastic sator nervis cæsus, et per totam urbem circumductus, exsilio multaretur. Inde igitur Gregorius ad suam sedem reversus est, quo tempore exercitus Romani in Oriente tumultuabantur, et Philippi- cus circa urbes Berœam et Chalcidem moras agebat. CAP. VIII. Quomodo Antiochia terræ motitus denuo vexula est. Post ejus autem reditum, quatuor mensibus elapsis, anno urbis Antiochi sexcentesimo trice- simo septimo, post annum unum ac sexagesimum VALESH ANNOTATIONES. fertilitatem et copiam interpretatur Musculus. Lan- gus vero et Christophorsonus, pacem ac felicitatem. Čerte vox sústŋpla utrunque significat, ut testatur Suidas. nos fieri solet in criminalibus judiciis, ut reo judicibus detur jurisperitus, qui consilium ei sug- gerat, id olim quoque in ecclesiasticis judiciis obtinuisse docet hic Evagrii locus. Gregorius enim episcopus Antiochiæ, cum in urbem regiam pro- ficisceretur, coram synodo episcoporum et coram senatoribus causam dicturus de incesto. Evagrium Scholasticam secum deduxit, qui consiliarius ipsi et assessor esset, et consilium ipsi suggereret, ubi opus esset. Id enim significat vox appеovo; hoc quidem in loco. Cæterum in hac narratione Evagrii, multa sunt observanda. Primum, quod ait Gregorium Antiochensem episcopum de crimine incesti accusatum ab homine laico coram sæculari p judice, ad imperatorem et ad synodum provocasse. Ac de provocatione quidem ad imperatorem, vi- denda est epistola concilii Romani ad Gratianum Augustum, quam primus edidit Jacobus Sirmundus. Præterea observandum est quod ait Evagrius, cau- sam Gregorii disceptatam fuisse, coram patriarchis ac metropolitanis, et coram senatoribus. Sic in Synodo Chalcedonensi episcopis et sæcularibus ju- dicibus simul convenientibus, causa Dioscori Alexandrini episcopi discussa et judicata est. In qua synodo gloriosissimi judices et senatores per- terfuerant perinde ac in hoc Evagrii loco sena- tores nominantur ante metropolitanos: subjiciuntur tamen patriarchis. nomine hic intelligere debemus, non solum majo- res patriarchas, id est, Constantinopolitanum, Alexandrinum et Hierosolymitanum, sed etiam reliquos primates, sive exarchos. Hos enim pa triarcharum vocabulo interdum designat Evagrius, ut superius observavi. Certe vox ¿xastaxoỹ tribus tantum patriarchis convenire non potest. Cæterum Constantinopolitanus patriarcha tunc erat Joannes ; qui cum in supradicta synodo oecumenici titulum sibi assumpsisset, Pelagius papa, scripta ad eum epistola, graviter eum objurgavit, et cuncta ejus- dem synodi gesta. exceptis iis quæ in causa Gre- gorii Antiochensis episcopi acta fuerant, auctoritate B. Petri infirmavit, et diaconum suum qui apud imperatorem Mauricium apocrisiarii munus imple, bai, cum eodem Joanne missas celcbrare probi- buit, ut docet Gregorius papa in epistolis. Epistola quidem Pelagii ad Joannem Constantinop. hac de re scripta, hodie non exstat. Exstat tantum epistolą ejusdem Pelagii ad universos Orientis episcopos, quam Baronius, ad annum Christi 587, perperam accepit pro epistola illa Pelagii papæ ad Joannem, cujus exemplar Gregorius Magnus misisse se dicit ad Euloginm Alexandrinum episcopum. axcoicoter. Hic erat annus Christi 589. Anni enim VARIORUM. () "Eros бdojor, etc. Evagrius incipit annum Antiochenum a Kalendis Septembris, ideoque in ejus sententia annus Antiochenas Kalendis Septemb. anni Christi initium sumpsit; et ter- ræmolus de quo loquitur Evagrius, ultima dis inensis Octobris Antiochiam concussit. Quare syn- (18) Пspi rñc evernplaç ris nó.lɛwę. Annonæ C petuo nominantur ante episcopos qui synodo in- (19) 'Εμοῦ παρεδρεύοντος. Quod hodie apud (20) Τῶν ἑκασταχοῦ πατριαρχών. Patriarcharum (21) Ετος ἑβδομον καὶ τριακοστὴν καὶ ἐξ-
Chapter VIIICaput VIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
δ Περὶ τῆς στρατηγίας Πρίσκου, καὶ ὧν πέπονθεν ὑπὸ τοῦ στρατοῦ ἐπαναστάντος αὐτῷ.
ηγορείν τοῦ ἱερέως βούλοιτο, δέχεται γραφὰς κατ' αὐ- τοῦ, πρός τινος τραπέζης ἀργυρίων προεστηκότος, λεγούσας τῇ τε οἰκείᾳ ἀδελφῇ ἐπιπλακέναι, ἑτέρῳ ἀνδρὶ συνοικεῖν λαχούσῃ. Δέχεται δὲ καὶ παρ' ἑτέρων τοιούτων περὶ τῆς εὐετηρίας τῆς πόλεως (18), ὡς αὐτοῦ ταύτης πολλάκις λυμηναμένου. Καὶ περὶ μὲν τῆς εὐετηρίας τὰς ἀπολογίας υπέδυ· περὶ δὲ τῶν ἄλλων, βασιλέα τε καὶ σύνοδον ἐπεκαλέσατο. Περὶ τούτων μὲν οὖν ἐμοῦ παρεδρεύοντος (19) καὶ παρ- ὄντος γε αὐτῷ, κατὰ τὴν βασιλέως γέγονε τὴν ἀπο- λογίαν ὑφέξων. Καὶ τῶν ἑκασταχοῦ πατριαρχῶν (20), τῶν μὲν δι' ἑαυτῶν, τῶν δὲ καὶ δι᾿ ἑτέρων τῇ ζητή- σει παραγενομένων, προσέτι δὲ καὶ τῆς ἱερᾶς γερου- σίας, καὶ πολλῶν ὁσιωτάτων μητροπολιτῶν, τῆς ὑποθέσεως δοκιμασθείσης, μετά πολλοὺς ἀγῶνας κρατεῖ· ὥστε τὸν κατήγορον νεύροις αἰκισθέντα καὶ β τὴν πόλιν περιαχθέντα, εξοστρακισμού προστιμηθή- ναι. Ἐντεῦθεν οὖν ἐπάνεισι πρὸς τὸν οἰκεῖον θρό- νον, τῶν στρατευμάτων στασιαζόντων, καὶ Φιλιπ- πικοῦ ἀμφὶ Βέροιαν καὶ Χαλκίδα τὰς πόλεις ἐνδια- τρίβοντος. ΚΕΦΑΛ. Η'. Ως πάλιν ὑπὸ σεισμῶν ἡ Θεούπολις ἔπαθεν. Καὶ τεσσάρων διαγενομένων μηνῶν μετὰ τὴν αὐ τοῦ ἄφιξιν, ἔτος ἑβδομον καὶ τριακοστὸν καὶ ἐξακο- σιοστόν (21) (;) χρηματιζούσης Θεουπόλεως, μετά HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER VI. 2:54 idoneus. Itaque cum urbem tumultu ac turbis re- plesset, et edictis propositis denuntiasset, licere cuivis episcopum 'accusare, libellum contra eum a quodam argentaria mens preposito oblatum susce- pit quo accusabatur Gregorius, quod cum propria sorore alteri viro nupta rein habuisset. Suscepit etiam accusationes ab aliis ejusdem farinæ homi nibus de pace ac tranquillitate urbis Antiochiæ, quasi Gregorius eam sæpius perturbasset. At Gre- gorius, de crimine quidem turbata pacis paratum se esse respondit causain dicere. De aliis vero ipsi objectis, ad imperatorem et ad synodum pro- vocavit. Me igitur consiliarium et comitem habens, venit Constantinopolin, his accusationibus respon- surus. Cumque omnes qui ubique sunt patriarchæ, partiun per se, partim per legatos suos quæstioni interessent, senatores item urbis regie et ex reli- giosissimis metropolitanis quamplurimi, negotio diu multumque examinato ; tandem post multas actiones Gregorius causam obtinuit: adeo ut accu- A negotia, nedum ad tantam rem componendam Toplastic sator nervis cæsus, et per totam urbem circumductus, exsilio multaretur. Inde igitur Gregorius ad suam sedem reversus est, quo tempore exercitus Romani in Oriente tumultuabantur, et Philippi- cus circa urbes Berœam et Chalcidem moras agebat. CAP. VIII. Quomodo Antiochia terræ motitus denuo vexula est. Post ejus autem reditum, quatuor mensibus elapsis, anno urbis Antiochi sexcentesimo trice- simo septimo, post annum unum ac sexagesimum VALESH ANNOTATIONES. fertilitatem et copiam interpretatur Musculus. Lan- gus vero et Christophorsonus, pacem ac felicitatem. Čerte vox sústŋpla utrunque significat, ut testatur Suidas. nos fieri solet in criminalibus judiciis, ut reo judicibus detur jurisperitus, qui consilium ei sug- gerat, id olim quoque in ecclesiasticis judiciis obtinuisse docet hic Evagrii locus. Gregorius enim episcopus Antiochiæ, cum in urbem regiam pro- ficisceretur, coram synodo episcoporum et coram senatoribus causam dicturus de incesto. Evagrium Scholasticam secum deduxit, qui consiliarius ipsi et assessor esset, et consilium ipsi suggereret, ubi opus esset. Id enim significat vox appеovo; hoc quidem in loco. Cæterum in hac narratione Evagrii, multa sunt observanda. Primum, quod ait Gregorium Antiochensem episcopum de crimine incesti accusatum ab homine laico coram sæculari p judice, ad imperatorem et ad synodum provocasse. Ac de provocatione quidem ad imperatorem, vi- denda est epistola concilii Romani ad Gratianum Augustum, quam primus edidit Jacobus Sirmundus. Præterea observandum est quod ait Evagrius, cau- sam Gregorii disceptatam fuisse, coram patriarchis ac metropolitanis, et coram senatoribus. Sic in Synodo Chalcedonensi episcopis et sæcularibus ju- dicibus simul convenientibus, causa Dioscori Alexandrini episcopi discussa et judicata est. In qua synodo gloriosissimi judices et senatores per- terfuerant perinde ac in hoc Evagrii loco sena- tores nominantur ante metropolitanos: subjiciuntur tamen patriarchis. nomine hic intelligere debemus, non solum majo- res patriarchas, id est, Constantinopolitanum, Alexandrinum et Hierosolymitanum, sed etiam reliquos primates, sive exarchos. Hos enim pa triarcharum vocabulo interdum designat Evagrius, ut superius observavi. Certe vox ¿xastaxoỹ tribus tantum patriarchis convenire non potest. Cæterum Constantinopolitanus patriarcha tunc erat Joannes ; qui cum in supradicta synodo oecumenici titulum sibi assumpsisset, Pelagius papa, scripta ad eum epistola, graviter eum objurgavit, et cuncta ejus- dem synodi gesta. exceptis iis quæ in causa Gre- gorii Antiochensis episcopi acta fuerant, auctoritate B. Petri infirmavit, et diaconum suum qui apud imperatorem Mauricium apocrisiarii munus imple, bai, cum eodem Joanne missas celcbrare probi- buit, ut docet Gregorius papa in epistolis. Epistola quidem Pelagii ad Joannem Constantinop. hac de re scripta, hodie non exstat. Exstat tantum epistolą ejusdem Pelagii ad universos Orientis episcopos, quam Baronius, ad annum Christi 587, perperam accepit pro epistola illa Pelagii papæ ad Joannem, cujus exemplar Gregorius Magnus misisse se dicit ad Euloginm Alexandrinum episcopum. axcoicoter. Hic erat annus Christi 589. Anni enim VARIORUM. () "Eros бdojor, etc. Evagrius incipit annum Antiochenum a Kalendis Septembris, ideoque in ejus sententia annus Antiochenas Kalendis Septemb. anni Christi initium sumpsit; et ter- ræmolus de quo loquitur Evagrius, ultima dis inensis Octobris Antiochiam concussit. Quare syn- (18) Пspi rñc evernplaç ris nó.lɛwę. Annonæ C petuo nominantur ante episcopos qui synodo in- (19) 'Εμοῦ παρεδρεύοντος. Quod hodie apud (20) Τῶν ἑκασταχοῦ πατριαρχών. Patriarcharum (21) Ετος ἑβδομον καὶ τριακοστὴν καὶ ἐξ-
PG 86:2855ε Περὶ τῆς Γερμανοῦ εἰς τὴν τῶν ὅλων ἀρχὴν ἀκουσίου κατασχέσεως.
Α ἓν καὶ ἐξηκοστὸν ἔτος τῶν προτέρων σεισμών, ἐμοῦ κατὰ τὴν ἔνην καὶ νέαν ἡμέραν τοῦ Ὑπερερεταίον μηνός κόρην παρθένον νυμφεύοντος, καὶ τῆς πόλεως εορταζούσης, καὶ δημοτελή πανήγυριν ἀγούσης περί τὰ τὴν πομπὴν καὶ τὴν παστάδα, ἀμφὶ τρίτην ἐπι- λύχνιον ώραν, βρασμὸς καὶ κλόνος ἐπελθόντες, τὴν πᾶσαν μὲν κατέσεισαν πόλιν· τὰ πολλὰ δὲ καὶ κατ ἤγαγον, αὐτῶν τῶν βάθρων αναβρασθέντων. Ωστε πάντα τὰ περὶ τὴν ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν ἐς ἔδαφος ενεχθῆναι, μόνου τοῦ ἡμισφαιρίου περισωθέντος, ἐκ τῶν Δάφνης ξύλων πρὸς Εφραιμίου διασκευασθέντος, ἐκ τῶν ἐπὶ Ἰουστίνου σεισμῶν παθόντος. Οπερ ἐκλί- θη ἐκ τῶν ἐφεξῆς κλόνων κατὰ τὸ βόρειο μέρος, ὥστε καὶ ἀντερείδοντα ξύλα βαλεῖν (22), & καὶ πεπτώ κατι τῷ σφοδρῷ κλόνῳ ὑπονοστήσαντος τοῦ ἡμισφα: ρίων, καὶ ὡς ἔκ τινος κανόνος ἐς τὸν ἴδιον ἀποκατα- στάντος χῶρον. Πέπτωκε δὲ καὶ τὰ πολλὰ τῆς κατ λουμένης Οστρακίνης, καὶ ὁ πρόσθεν ἔφαμεν Τη φίον, καὶ σύμπαντα τὰ καλούμενα Βρισία (25), καὶ τὰ περὶ τὸν πάνσεπτον σηκὸν τῆς Θεοτόκου, μόνης τῆς μέσης στους παραδόξως σωθείσης. Πεπόνθασι δὲ καὶ σύμπαντες οἱ πύργοι τοῦ Πεδίου (94), τῆς λοιπῆς οἰκοδομίας ἀπαθοῦς μεινάσης, τῶν ἐπάλξεων δίχα. Τούτων γὰρ ἔνιοι λίθοι ἐς τούμπαλιν μετεστρά φησαν, οὐ πεπτωκότες. Πεπόνθασι δὲ καὶ ἕτεροι νεῷ, καὶ τῶν δημοσίων βαλανείων εκάτερον, τὸ πρὸς τὰς ὥρας διῃρημένον (25). Καὶ πλῆθος δὲ ἀστάθμητον βρυσία, ἀπὸ τοῦ βρύειν, βρύσαι. ριο λαβείν. διὸ καὶ ἀντερείδοντα ἔσχε τὰ ξύλα, αντηρίδας Πεδίου, Πρώτη εντυχία εν εποιήσαντο ἀπερχομένου του βασιλέως εἰς Κάμπον ἐν τῇ Ῥωμανησίᾳ πύλῃ, πρὸς τὰς ἐκ διαμέτρου ὥρας, EVAGRI SCHOLASTICI ab ultimo terramotu, postremo die mensis Hyper- beretei, dum ego virginem sponsam acciperem, et tota civitas feriaretur ac publicam festivitatem cir- ca ponipam thalamumque celebraret, tertia circiter noctis hora, terrææmotus cum fragore et sonitu irruens, totam urbem concussit: multa etiam ædificia evertit, fundamentis ipsis sursum propul- sis. Adeo ut membra omnia quæ erant circa san- ctissimam ecclesiam, funditus prosternerentur, so- Jumque hemisphaerium incolume remanserit, quod ex lignis Daphnensis luci Ephræmius construxerat, cum Justini temporibus labefactatum fuisset. Ter- remotibus deinde subsecutis idem hemisphærium ad latus boreale ita inclinatum fuerat, ut tigna ha- beret quibus fulciretur. Quæ tigna vehementi terræ- motu cum concidissent, hemisphærium in alteram partem reversum est, ac veluti norma quadam di- rigente, in pristinum locum restitutum. Corruit præterea magna pars regionis quæ Ostracine dici- tur: Psephium item, cujus antea mentionem feci, et universa loca quæ vulgo Brysia appellantur : ædificia denique quæ erant circa venerabilem ec- clesiam Deiparæ Virginis, sola media porticu mira- bili quodam modo conservata. Labefactate sunt etiam universæ turres quæ erant in Campo, reli- quo ædificio præter pinnas murorum integro atque illa'so. Harum enim lapides aliquot in contrariam VALESII ANNOTATIONES. B Qua voce utitur Livius in descriptione obsidionis Ambraciæ, et apud Nicephorum legitur quod magis probo. Sic autem dicta videntur loca amœna ac Morida, quod est forere, ut testatur Suidas et auctor Etymologici in voce Antiochenorum natalem Christi antevertunt annis C vocantur, des étais: Latini vero fulturas vocant, octo et quadraginta, ut supra observavi. Quod autem subjicit Evagrius, terræmotum hunc An- tiochiæ contigisse auno uno et sexagesimo post priores terræmotus qui Antiochiam affixerant, id cum rationibus nostris optimne convenit. Prior enim ille terræmotus, Justiniano regnante, accide- rat anno Christi 528, ut notavi ad librum quar- tum Evagrii. Porro ex his colligitur annus synodi Constantinopolitanæ, quæ collecta est in causa Gregorii Antiochensis episcopi. Hanc Baronius quidem refert anno Christi 587. Ego vero ex Eva- grii auctoritate, biennio post collectam esse non dubito. Nam cumn ea synodus celebrata sit qu- tuor mensibus ante illum terræmotum, quo An- tiochia concussa est; terræmotus autem ille con- tigerit anno Antiochenorum sexcentesimo tricesimo septimo, ut testatur Evagrius : necessario effi- citur id quod dixi, synodum scilicet Constantino- politanani anno Christi quingentesimo octogesimo nono collectam fuisse. Emendationem nostram confrmat codex Tellerianus, et Nicephorus, qui hunc Evagrii Iocum ita expressit : etc. id est, ut vertit Langus, eaque de causa, tigna quæ id sustinebant, habuerat. Græci hæc tigna vocant uno vocabulo, ut testatur He- sychius. Qua voce usum esse Philonem Mechani- cum nuper deprehendi, cum ejus libros De ma- chinis in Latinum sermonem converterem. Gallice D tellexerunt interpretes, Langus, Musculus et Chri- stophorsonus, ut ex versione eorum apparet. Sic eniin interpretati sunt : Omnes quoque turres in plano constituta, disjecta sunt. Campam esse existimo, qui erat extra portas urbis Antio- chiæ, in quo milites exerceri solebant. Ejus loci mentionen facit Athanasius in libello Precum, quem Ariani adversus ipsum obtulerunt Joviano principi Antiochia commoranti. id est, Primus congressus quem habuerunt cum imperatore, in porta Roma- nensi, dum imperator procederet in cam: um. Nicephorus aliquot voces hic addit in hunc mo- dum : etc. Totum vero locum Joannes Langus ita vertit: Et utrumque px- blicum lavacrum, ex pulcherrimo statu ad eam quæ ex diametro est deformitatem collapsum. Quæ inter- pretatio ferri nullo modo potest. Nec multo melior est Musculi interpretatio, qui ita vertit : Et es publicis balneis alterum iisdem horis dirutum est. VARIORUM. odus Constantinopolitana, quæ quatuor et am- plius mensibus ante illum terra motum absoluta fuerat, ab hoc uno 588, nullo modo removeri po- test. Ulimus terramuolus Antiochenus die mensis Novembris antri Chr. 528, acciderat : ileo- que recte Evagrius prodit post illum effluxisse apnos 61, refellique Valesiuin, qui gravi errore scribit, annos Antiochenos a mense Dio, seu No- vembri nostro, proficisci, ideoque hunc terraemo- tam et synodum CPolitanam ad annum sequentem pertinere. Ant. Pagi ad ann. 588, n. 6. Cavens secundas Evagrii nuptias ascribit anno 592, hard recte, ut hinc videtur. (23) Τα καλούμενα Βρισία. In codice Telleriano, (22) 'Αντερείδοντα ξύλα βαλεῖν. Scribendum (24) Cl πύργοι του πεδίου. Hunc locum non in- (25) 'Εκάτερον τὸ πρὸς τὰς ὥρας διῃρημένον.
PG 86:2857ς Ὡς ὁ βασιλεὺς Φιλιππικὸν πάλιν ἐξαπέστειλεν, ὁ δὲ στρατὸς τοῦτον οὐ παρεδέξατο.
κλω, καὶ ὡς εἶναξον ἔνιοι τῷ ἄρτῳ τεκμαιρόμε- νο: (26), ἀμφὶ τὰς ἑξήκοντα χιλιάδας παρανάλωσεν ὁ πόνος οὗτος. Σώζεται οὖν ὁ ἱερεὺς ὑπέρτερον πά σης ἐλπίδος, τοῦ καταγωγίου σύμπαντος πεπτωκό- το; ἔνθα καὶ αὐτῆς καθῆστο, καὶ μηδενὸς τὸ παρά παν διασωθέντος ἢ μόνον εν τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἐστώ- των· οἱ καὶ φοράδην ἀνελόμενοι (27)(Κ), διά τινος καλωδίου κατήγαγον, ἑτέρου σεισμού τόπον διορύ ξαντος, καὶ τῶν κινδύνων ὑπεξήγαγον. Καὶ ἕτερον δὲ γέγονε τῇ πόλει σωτήριον, τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ φειδοῖ τὴν ἀπειλὴν θήξαντος, κλάδῳ τε οίκτου καὶ ἐλέου τὴν ἁμαρτίαν σωφρονίσαντος. Οὐδεὶς γὰρ ἐμ πρησμός γέγονε, τοσαύτης φλογὸς τὴν πόλιν περι- εχούσης, ἔκ τε τῶν ἐσχαρῶν, καὶ τῶν δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν λύχνων, ὀπτανείων τε, πνιγέων τε αὖ καὶ βαλανείων, καὶ ἑτέρων ἀναρίθμων. Ελήφθησαν δὲ Β καὶ τῶν ἀξιολόγων πλεῖστοι, μεθ' ὧν καὶ Αστέριος ἔργον τῶν σεισμών γέγονε. Καὶ τὸ μὲν πάθος τῆς τέλεως, χρήμασιν ὁ βασιλεὺς παρεμυθήσατο. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Ως οἱ Βάρβαροι θαῤῥήσαντες τῇ τοῦ στρατοῦ κατὰ τοῦ βασιλέως ἀποστάσει, τούτοις προσο βαλόντες ὑπὸ Γερμανοῦ ἡττήθησαν. Τὰ δὲ τοῦ στρατοῦ παραπλησίως εἶχεν· ὥστε καὶ τοὺς βαρβάρους (4) ἐπιστρατεῦσαι, πειθομένους μη δένα σφας κωλύσειν τὰ βαρβάρων πράττοντας. Υπαντιάζει δὲ τούτοις ὁ Γερμανός (28) σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν, καὶ οὕτω κατακράτος νικήσας, διέφθειρεν, ὥστε μηδὲ ἀγγελιώτην τῆς συμφορᾶς Πέρσαις ὑπο λειφθῆναι. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῆς βασιλέως εἰς τοὺς ἀποστάτας φιλαν θρωπίας. ᾿Αμείβεται μὲν οὖν βασιλεὺς τὸν στρατὸν χρήμασιν. * ή μόνων. Φοράδην οὖν τῷ σκίμ- ποδι ἀνελόμενοι. Οι καὶ φοράδην ἀνελόμενo. και φοράδην ἀν. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER VI. 28:8 A partem conversi, ncc tamen prolapsi sunt. Multe quoque sacræ ædes, et ex publicis lavacris alterum, illud scilicet quod pro singulis anni tempestatibas divisum erat, eamdem calamitatem sensere. It̃omi- num vero multitudo innumerabilis eo terræmotn oppressa est. Atque ut nonnulli conjiciebant, ar- gumento ducto ex annona publica, sexaginta circi- ter hominum millia ea clade perierunt. Episcopus vero præter spem omnem incolumis evabit, cum domicilium in quo sedebat corruisset, nec ullus omnino servatus fuisset præter eos qui circa il'um stabant. Qui quidem, cum alius terræmotus locum subrnisset, episcopum humeris suis bajulantes, per funen deniserunt, atque ita ex periculo eri- puerunt. Aliud præterea quidpiam civitatem servavit, cum clementissimus Deus minas snas lenitale ten- perasset, et virga miserationis ac misericordiæ. peccatum populi castigasset. Nullum enim exortum est incendium, quamvis ingens ignis copia pagsim in urbe esset, partim ex focis, partim ex publicis ac privatis lucernis, ex culinis item et fornacibus ac balneis, aliisque innumeris locis. Plurimi porro illustres viri co terræmotu oppressi sunt: inter quos fuit etiam Asterius. Et hanc quidem urbis calamitatem solatus est imperator, suppeditatis ex fisco pecuniis. C. C. C CAP. IX. Quomodo Barbari fiducia sumpta ex eo quod milites ab imperatore defecissent, eosdem aggressi, a Ger- mano superati sunt. Exercitus vero semper in eadem defectione per- severabat: adeo ut barbari cum copiis in Roma- norum fines irrumperent, persuasum habentes, ne- minem ipsos prohibiturum quominus barbarico more grassarentur. Sed Germanus cum exercita Romano obviam illis profectus, víctos sic ad inter- necionem cecidit, ut ne nuntius quidem relictus sit qui cladem Persis renuntiaret. CAP. X. De imperatoris in rebelles clementia. Imperator vero exercitum quidem pecuniis re- VARIÆ LECTIONES. VALESHI ANNOTATIONES. Christophorsonus vero hunc locum ita exposuit. Et utrumque publicum balneum, quod duobus distin- cla temporibus inservit, eadem oppressit calamitas. Ego vero horum verborum hunc esse sensum exi- stimo. Duo erant Antiochiæ publica lavacra, pro anni tempestatibus divisa. Alterum æstivum, alte- ran hibernum. Ex his balneis alterum terræ motu D illo corruisse ait Evagrius. exposuit Christophorsonus: Et ut quidam conjectu- ram ex pane qui in tota civitate consumi solet, fa- cunt, hac lues sexaginta hominum millia exstinxit. Mihi tamen hæc interpretatio non placet. Neque esim ea ratione numerum mortuorum iniri po- tnisse existimo. Hunc igitur locuin ita malim ex- ponere. Quemadmoduni Romæ, Constantinopoli, - et Alexandriæ annona ex publico civibus eroga- batur, ita quoque Antiochiæ factum fuisse, existimo. Erat enim Antiochia una ex quatuor maximis ci- vitatibus imperii Romani. Ex his igitur panibus qui quotidie erogari solebant, facile erat colligere numerum mortuorum. Si quis tamen expositionem Christophorsoni sequi maluerit, non magnopere repugnabo. Præsertiin cum de annona publica urbis Antiochiæ nullum exstet veteris Scriptoris testi- monium. verba hic adjecit hoc modo : Quod nescio utrum ex conjectura addiderit, an in suo codice ita scriptum invenerit. cliin, ut solet, loquitur Theophylactus in lib. 1, e. 5. VARIORUM. (*) Legendum W. LOWTH. PATROL. GR. LXXXVI. quuntur de militum, opera Gregorii, reconcilia- tione, Pagins refert ad an. 589. (20) Τῷ ἄρῳ τεκμαιρόμενοι. Hunc locum ita (27) Φοράδην ἀνελύμενοι. Nicephorus aliquot (28) Ο Γερμανός. De hac Germani victoria stri- (4) Ὥστε καὶ τοὺς βαρβάρους. Hinc ei que se-
Chapter IX · Chapter XCaput IX · Caput X
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ζ Περὶ Γρηγορίου τοῦ Θεουπόλεως, καὶ τῆς κατ’ αὐτοῦ γενομένης συκοφαντίας, ὅπως τε ταύτην ψευδῆ διήλεγξεν.
κλω, καὶ ὡς εἶναξον ἔνιοι τῷ ἄρτῳ τεκμαιρόμε- νο: (26), ἀμφὶ τὰς ἑξήκοντα χιλιάδας παρανάλωσεν ὁ πόνος οὗτος. Σώζεται οὖν ὁ ἱερεὺς ὑπέρτερον πά σης ἐλπίδος, τοῦ καταγωγίου σύμπαντος πεπτωκό- το; ἔνθα καὶ αὐτῆς καθῆστο, καὶ μηδενὸς τὸ παρά παν διασωθέντος ἢ μόνον εν τῶν ἀμφ' αὐτὸν ἐστώ- των· οἱ καὶ φοράδην ἀνελόμενοι (27)(Κ), διά τινος καλωδίου κατήγαγον, ἑτέρου σεισμού τόπον διορύ ξαντος, καὶ τῶν κινδύνων ὑπεξήγαγον. Καὶ ἕτερον δὲ γέγονε τῇ πόλει σωτήριον, τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ φειδοῖ τὴν ἀπειλὴν θήξαντος, κλάδῳ τε οίκτου καὶ ἐλέου τὴν ἁμαρτίαν σωφρονίσαντος. Οὐδεὶς γὰρ ἐμ πρησμός γέγονε, τοσαύτης φλογὸς τὴν πόλιν περι- εχούσης, ἔκ τε τῶν ἐσχαρῶν, καὶ τῶν δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν λύχνων, ὀπτανείων τε, πνιγέων τε αὖ καὶ βαλανείων, καὶ ἑτέρων ἀναρίθμων. Ελήφθησαν δὲ Β καὶ τῶν ἀξιολόγων πλεῖστοι, μεθ' ὧν καὶ Αστέριος ἔργον τῶν σεισμών γέγονε. Καὶ τὸ μὲν πάθος τῆς τέλεως, χρήμασιν ὁ βασιλεὺς παρεμυθήσατο. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Ως οἱ Βάρβαροι θαῤῥήσαντες τῇ τοῦ στρατοῦ κατὰ τοῦ βασιλέως ἀποστάσει, τούτοις προσο βαλόντες ὑπὸ Γερμανοῦ ἡττήθησαν. Τὰ δὲ τοῦ στρατοῦ παραπλησίως εἶχεν· ὥστε καὶ τοὺς βαρβάρους (4) ἐπιστρατεῦσαι, πειθομένους μη δένα σφας κωλύσειν τὰ βαρβάρων πράττοντας. Υπαντιάζει δὲ τούτοις ὁ Γερμανός (28) σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν, καὶ οὕτω κατακράτος νικήσας, διέφθειρεν, ὥστε μηδὲ ἀγγελιώτην τῆς συμφορᾶς Πέρσαις ὑπο λειφθῆναι. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῆς βασιλέως εἰς τοὺς ἀποστάτας φιλαν θρωπίας. ᾿Αμείβεται μὲν οὖν βασιλεὺς τὸν στρατὸν χρήμασιν. * ή μόνων. Φοράδην οὖν τῷ σκίμ- ποδι ἀνελόμενοι. Οι καὶ φοράδην ἀνελόμενo. και φοράδην ἀν. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER VI. 28:8 A partem conversi, ncc tamen prolapsi sunt. Multe quoque sacræ ædes, et ex publicis lavacris alterum, illud scilicet quod pro singulis anni tempestatibas divisum erat, eamdem calamitatem sensere. It̃omi- num vero multitudo innumerabilis eo terræmotn oppressa est. Atque ut nonnulli conjiciebant, ar- gumento ducto ex annona publica, sexaginta circi- ter hominum millia ea clade perierunt. Episcopus vero præter spem omnem incolumis evabit, cum domicilium in quo sedebat corruisset, nec ullus omnino servatus fuisset præter eos qui circa il'um stabant. Qui quidem, cum alius terræmotus locum subrnisset, episcopum humeris suis bajulantes, per funen deniserunt, atque ita ex periculo eri- puerunt. Aliud præterea quidpiam civitatem servavit, cum clementissimus Deus minas snas lenitale ten- perasset, et virga miserationis ac misericordiæ. peccatum populi castigasset. Nullum enim exortum est incendium, quamvis ingens ignis copia pagsim in urbe esset, partim ex focis, partim ex publicis ac privatis lucernis, ex culinis item et fornacibus ac balneis, aliisque innumeris locis. Plurimi porro illustres viri co terræmotu oppressi sunt: inter quos fuit etiam Asterius. Et hanc quidem urbis calamitatem solatus est imperator, suppeditatis ex fisco pecuniis. C. C. C CAP. IX. Quomodo Barbari fiducia sumpta ex eo quod milites ab imperatore defecissent, eosdem aggressi, a Ger- mano superati sunt. Exercitus vero semper in eadem defectione per- severabat: adeo ut barbari cum copiis in Roma- norum fines irrumperent, persuasum habentes, ne- minem ipsos prohibiturum quominus barbarico more grassarentur. Sed Germanus cum exercita Romano obviam illis profectus, víctos sic ad inter- necionem cecidit, ut ne nuntius quidem relictus sit qui cladem Persis renuntiaret. CAP. X. De imperatoris in rebelles clementia. Imperator vero exercitum quidem pecuniis re- VARIÆ LECTIONES. VALESHI ANNOTATIONES. Christophorsonus vero hunc locum ita exposuit. Et utrumque publicum balneum, quod duobus distin- cla temporibus inservit, eadem oppressit calamitas. Ego vero horum verborum hunc esse sensum exi- stimo. Duo erant Antiochiæ publica lavacra, pro anni tempestatibus divisa. Alterum æstivum, alte- ran hibernum. Ex his balneis alterum terræ motu D illo corruisse ait Evagrius. exposuit Christophorsonus: Et ut quidam conjectu- ram ex pane qui in tota civitate consumi solet, fa- cunt, hac lues sexaginta hominum millia exstinxit. Mihi tamen hæc interpretatio non placet. Neque esim ea ratione numerum mortuorum iniri po- tnisse existimo. Hunc igitur locuin ita malim ex- ponere. Quemadmoduni Romæ, Constantinopoli, - et Alexandriæ annona ex publico civibus eroga- batur, ita quoque Antiochiæ factum fuisse, existimo. Erat enim Antiochia una ex quatuor maximis ci- vitatibus imperii Romani. Ex his igitur panibus qui quotidie erogari solebant, facile erat colligere numerum mortuorum. Si quis tamen expositionem Christophorsoni sequi maluerit, non magnopere repugnabo. Præsertiin cum de annona publica urbis Antiochiæ nullum exstet veteris Scriptoris testi- monium. verba hic adjecit hoc modo : Quod nescio utrum ex conjectura addiderit, an in suo codice ita scriptum invenerit. cliin, ut solet, loquitur Theophylactus in lib. 1, e. 5. VARIORUM. (*) Legendum W. LOWTH. PATROL. GR. LXXXVI. quuntur de militum, opera Gregorii, reconcilia- tione, Pagins refert ad an. 589. (20) Τῷ ἄρῳ τεκμαιρόμενοι. Hunc locum ita (27) Φοράδην ἀνελύμενοι. Nicephorus aliquot (28) Ο Γερμανός. De hac Germani victoria stri- (4) Ὥστε καὶ τοὺς βαρβάρους. Hinc ei que se-
Chapter XICaput XI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2859η Ὡς πάλιν ὑπὸ σεισμῶν ἡ Θεούπολις ἔπαθεν.
καλεῖ. Καὶ πάντες μὲν θανάτου κατεψηφίσθησαν· οὐ μὴν εἴασεν ἄχαρί τι παθεῖν, ἀλλὰ καὶ γερῶν ἠξίωσε. Τούτων ὧδε χωρούντων, οἱ ᾿Αβαρες δις μέχρι τοῦ καλουμένου μακροῦ τείχους διελάσαντες, Σιγγιδό Αγχίαλόν τε, καὶ τὴν Ἑλλάδα πᾶσαν, καὶ ἑτέρα; πόλεις τε καὶ φρούρια εξεπολιόρκησαν καὶ ἀνδραπο δίσαντο, ἀπολλύντες ἅπαντα καὶ πυρπολούντες των πολλῶν στρατευμάτων κατὰ τὴν Ἑψαν ἐνδιατριβόντων Πέμπει δέ γε βασιλεύς (29) 'Ανδρέαν δε, τῶν βασιλικῶν ὑπασπιστῶν πρῶτον γενόμενον, πείσοντα τὸν στρα τὸν, τοὺς προτέρους λοχαγούς τε καὶ λοιποὺς ἐστό- ξασθαι. Αναγαγών δὲ Γερμανὸν καὶ ἑτέρους, ἐς κριτήριον βασίλειον άνδρα. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Ως Γρηγόριος ὁ Θεουπόλεως εἰς διαλλαγὰς ἐξ- απεστάλη τοῦ στρατοῦ. Τῶν μηδὲ μέχρις ὤτων ὑπομεινάντων τὸ κέλευσμα, ἐς Γρηγόριον τὸ πράγμα μετασκευάζεται, οὐ μόνον ὅτι τὰ μέγιστα ἐργάζεσθαι οἷός τε καθεστήκει, ἀλλ' ὅτι καὶ πολλὴν ἀφλε τιμὴν αὐτῷ τὸ στράτευμα· τῶν μὲν χρήμασι δεξιωθέντων πρὸς αὐτοῦ· τοῦ δὲ (π), καὶ ἐσθῆσι, βρωτοῖς τε καὶ ἑτέροις, είτε στρατολογή θέντες ἐκ καταλόγου δι' αὐτοῦ παρέχεσαν (50). "Αγεί. ρει τοίνυν τοὺς ἐς πρῶτα τοῦ στρατοῦ τελοῦντας ἀγ- γελιαφόρους έκασταχοῦ πέμψας, ἐν Λιτάροις (34) τῷ χωρίῳ, διεστῶτι Θεουπόλεως ἀμφὶ τοὺς τριαχου σίους σταδίους. Παρ' οΰς αὐτὸς γενόμενος, καὶ ταῦτα κλινοπετῆς ὑπάρχων, έλεξε τοιάδε άλλως τε καὶ ὅσοι ἐκ και ταλόγου στρατολογηθέντες ἦσαν, δι' ἐκείνου παρ ήεσαν. παριέναι (κ) τοῦ δέ. τῶν δέ. ὥστε τοὺς τοῦ ἡμετέρου στρατεύματος ἐν ἑκάστη επαρχία παριόντας αμέμπτως αποτρέφεσθαι. ὅτε στρατολογηθέντες ἐκ καταλόγων δι' αὐτοῦ παρ ήεσαν. Μέχρι τῶν Λιτάρβων ἦλθον. Εσ:: δὲ ἡ χώμη Καλχίδος, καὶ ἐνέτυχον όλω λείψανα έχούσῃ, χειμαδίων Αντιοχικών. τῶν λεγομένων Λιτάρβαν καὶ Σκαφάτων κτημάτων. καὶ ἔκαυσε τὰ ἔξω τῆς Καλχίδος. EVAGRII SCHOLASTICI muneratus est. Germanum vero cum quibusdam A aliis inde revocatum, in judicium deduxit. Cumque omnes judicum sententia capitali supplicio damnati essent imperator tamen nullo incommodo allici eas perinisit: imo honores ac præmia eis largitus est. Dum hæc geruntur, Abares usque ad longum muruin semel atque iterum excursione facta, Sin- gidunum, Anchialum et universam Achaiam, alias præterea urbes et castella expugnarunt atque in servitutem redegerunt: igni, ferroque cuncta va- stantes; nullo resistente, eo quod maxima pars exercitus Romani in Oriente esset. Imperator igi- tur Andream, qui primus fuerat inter imperiales satellites, eo misit, persuasurum militibus, ut priores præpositos ac reliquos ductores quos antea babebant, susciperent. CAP. XI. Quomodo Gregorius Antiochensis episcopus ad pa- candos milites directus est. R Sed cum milites id mandatum ne audire quidem sustinuissent, totius negotii cura in Gregorium transfertur, non solum eo quod ad res maximas per- ficiendas erat aptissimus, verum etiam eo quod summus ei honor ab exercitu, et quidem jure mc- rito deferebatnr. Multos enim milites pecuniis do- 1:averat. Aliis vestem ac cilaria aliasque res subministraverat, tunc cum delectu habito in ma- triculaın ascripti per ipsius agros transirent. Missis igitur quaquaversum nuntiis, principales milites evocavit ad locum qui Litarba dicitur, trecentis stadiis distans ab urbe Antiochia. Ad quod ipse cum venisset, tametsi in lecto decumberet, ejus- C modi verba fecit. C. C. VARIE LECTIONES. VALESHI ANNOTATIONES. tur Theophylactus in lib. ut, cap. 3. Quem ait fuisse curatorem domus Antiochi. mam habet difficultatem. Musculus quidem ita vertit : Quando ad militiam conscripti ex catalogo, per ipsum sunt admissi. Christophorsonus vero eo- dem fere modo interpretatur : alii vestitu, cibo, et aliis rebus adjuti tum cum in album militum ascripti, et per eum admissi fuerant. Eumdem quoque sensum secutus videtur Nicephorus, qui hunc Eva- grii locum ita expressit, Qur verba ita vertit Langus : Tum autem quicunque delectu habito per sacramentum militare in Catalogum ascripti erant, per ipsum id consecuti fuerant. Mihi tamen non placet hæc interpretatio. Neque enim adeo expetenda res eo quidem tem- pore fuit militia Romana, ut suffragio cujusquam opus fuerit ad hoc, ut quis militum numero ascri- Deretur. Quare existimo potius hæc verba ita esse exponenda : Tunc cum militaribus numeris ascripti, per ipsius agros transirent. Notal hoc loco Evagrius munificentium Gregorii Antiochensis episcopi, qui milites per agros suos transeuntes, non solum ho- spitio excipiebat, sed et vestein, et cibus ac pe cunius iis donabat. Certe hoc sensu usur Legendum W. Lowra D pat Justinianus in Novella 130, de transitu militum, In col dice Telleriano hunc locum ita scriptum inveni, cidis urbis Syriæ, cujus meminit Julianus impe rator in epistola 27. Juxta hunc vicum erant li bernacula regis Antiochi, quorum reliquias adhue sua ætate superfuisse testatur ibidem Julianus, ita scribens : Quem locum Martinius ili vertit: Ad Litarbos veni, quod oppidum est in Chat cide: et casu incidi in viam quamdam quæ reliquias adhuc Antiochensium Hibernorum habebut. Ego vero sic interpretor: Litarba adveni, qui vicus est in agro Chalcidico. Et viam offendi quæ reliquias ha- bebat Hibernorum regis Antiochi. Ejusdem vici me- minit Theophanes in Chronico. pag. 151, ubi sit Alamundarum populatum esse Syriam primam usque ad fines Antiochiæ, et usque ad Litarga et Scaphata. Verum in Theophane scribendum puta, Quam eniendationem confirmant sequentia. Addit enim VARIORUM. (29) Ανδρέας. Hune Aristobulum vocare vide- (30) Δι' αὐτοῦ παρῄεσαν. Hic locus non mini- (34) 'Εν Λιτάρβεις. Vicus est in territorio Chal-
θ Ὡς οἱ Βάρβαροι θαρρήσαντες τῇ τοῦ στρατοῦ κατὰ τοῦ βασιλέως ἀποστάσει τούτοις προσβαλόντες ὑπὸ Γερμανοῦ ἡττήθησαν.
καλεῖ. Καὶ πάντες μὲν θανάτου κατεψηφίσθησαν· οὐ μὴν εἴασεν ἄχαρί τι παθεῖν, ἀλλὰ καὶ γερῶν ἠξίωσε. Τούτων ὧδε χωρούντων, οἱ ᾿Αβαρες δις μέχρι τοῦ καλουμένου μακροῦ τείχους διελάσαντες, Σιγγιδό Αγχίαλόν τε, καὶ τὴν Ἑλλάδα πᾶσαν, καὶ ἑτέρα; πόλεις τε καὶ φρούρια εξεπολιόρκησαν καὶ ἀνδραπο δίσαντο, ἀπολλύντες ἅπαντα καὶ πυρπολούντες των πολλῶν στρατευμάτων κατὰ τὴν Ἑψαν ἐνδιατριβόντων Πέμπει δέ γε βασιλεύς (29) 'Ανδρέαν δε, τῶν βασιλικῶν ὑπασπιστῶν πρῶτον γενόμενον, πείσοντα τὸν στρα τὸν, τοὺς προτέρους λοχαγούς τε καὶ λοιποὺς ἐστό- ξασθαι. Αναγαγών δὲ Γερμανὸν καὶ ἑτέρους, ἐς κριτήριον βασίλειον άνδρα. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. Ως Γρηγόριος ὁ Θεουπόλεως εἰς διαλλαγὰς ἐξ- απεστάλη τοῦ στρατοῦ. Τῶν μηδὲ μέχρις ὤτων ὑπομεινάντων τὸ κέλευσμα, ἐς Γρηγόριον τὸ πράγμα μετασκευάζεται, οὐ μόνον ὅτι τὰ μέγιστα ἐργάζεσθαι οἷός τε καθεστήκει, ἀλλ' ὅτι καὶ πολλὴν ἀφλε τιμὴν αὐτῷ τὸ στράτευμα· τῶν μὲν χρήμασι δεξιωθέντων πρὸς αὐτοῦ· τοῦ δὲ (π), καὶ ἐσθῆσι, βρωτοῖς τε καὶ ἑτέροις, είτε στρατολογή θέντες ἐκ καταλόγου δι' αὐτοῦ παρέχεσαν (50). "Αγεί. ρει τοίνυν τοὺς ἐς πρῶτα τοῦ στρατοῦ τελοῦντας ἀγ- γελιαφόρους έκασταχοῦ πέμψας, ἐν Λιτάροις (34) τῷ χωρίῳ, διεστῶτι Θεουπόλεως ἀμφὶ τοὺς τριαχου σίους σταδίους. Παρ' οΰς αὐτὸς γενόμενος, καὶ ταῦτα κλινοπετῆς ὑπάρχων, έλεξε τοιάδε άλλως τε καὶ ὅσοι ἐκ και ταλόγου στρατολογηθέντες ἦσαν, δι' ἐκείνου παρ ήεσαν. παριέναι (κ) τοῦ δέ. τῶν δέ. ὥστε τοὺς τοῦ ἡμετέρου στρατεύματος ἐν ἑκάστη επαρχία παριόντας αμέμπτως αποτρέφεσθαι. ὅτε στρατολογηθέντες ἐκ καταλόγων δι' αὐτοῦ παρ ήεσαν. Μέχρι τῶν Λιτάρβων ἦλθον. Εσ:: δὲ ἡ χώμη Καλχίδος, καὶ ἐνέτυχον όλω λείψανα έχούσῃ, χειμαδίων Αντιοχικών. τῶν λεγομένων Λιτάρβαν καὶ Σκαφάτων κτημάτων. καὶ ἔκαυσε τὰ ἔξω τῆς Καλχίδος. EVAGRII SCHOLASTICI muneratus est. Germanum vero cum quibusdam A aliis inde revocatum, in judicium deduxit. Cumque omnes judicum sententia capitali supplicio damnati essent imperator tamen nullo incommodo allici eas perinisit: imo honores ac præmia eis largitus est. Dum hæc geruntur, Abares usque ad longum muruin semel atque iterum excursione facta, Sin- gidunum, Anchialum et universam Achaiam, alias præterea urbes et castella expugnarunt atque in servitutem redegerunt: igni, ferroque cuncta va- stantes; nullo resistente, eo quod maxima pars exercitus Romani in Oriente esset. Imperator igi- tur Andream, qui primus fuerat inter imperiales satellites, eo misit, persuasurum militibus, ut priores præpositos ac reliquos ductores quos antea babebant, susciperent. CAP. XI. Quomodo Gregorius Antiochensis episcopus ad pa- candos milites directus est. R Sed cum milites id mandatum ne audire quidem sustinuissent, totius negotii cura in Gregorium transfertur, non solum eo quod ad res maximas per- ficiendas erat aptissimus, verum etiam eo quod summus ei honor ab exercitu, et quidem jure mc- rito deferebatnr. Multos enim milites pecuniis do- 1:averat. Aliis vestem ac cilaria aliasque res subministraverat, tunc cum delectu habito in ma- triculaın ascripti per ipsius agros transirent. Missis igitur quaquaversum nuntiis, principales milites evocavit ad locum qui Litarba dicitur, trecentis stadiis distans ab urbe Antiochia. Ad quod ipse cum venisset, tametsi in lecto decumberet, ejus- C modi verba fecit. C. C. VARIE LECTIONES. VALESHI ANNOTATIONES. tur Theophylactus in lib. ut, cap. 3. Quem ait fuisse curatorem domus Antiochi. mam habet difficultatem. Musculus quidem ita vertit : Quando ad militiam conscripti ex catalogo, per ipsum sunt admissi. Christophorsonus vero eo- dem fere modo interpretatur : alii vestitu, cibo, et aliis rebus adjuti tum cum in album militum ascripti, et per eum admissi fuerant. Eumdem quoque sensum secutus videtur Nicephorus, qui hunc Eva- grii locum ita expressit, Qur verba ita vertit Langus : Tum autem quicunque delectu habito per sacramentum militare in Catalogum ascripti erant, per ipsum id consecuti fuerant. Mihi tamen non placet hæc interpretatio. Neque enim adeo expetenda res eo quidem tem- pore fuit militia Romana, ut suffragio cujusquam opus fuerit ad hoc, ut quis militum numero ascri- Deretur. Quare existimo potius hæc verba ita esse exponenda : Tunc cum militaribus numeris ascripti, per ipsius agros transirent. Notal hoc loco Evagrius munificentium Gregorii Antiochensis episcopi, qui milites per agros suos transeuntes, non solum ho- spitio excipiebat, sed et vestein, et cibus ac pe cunius iis donabat. Certe hoc sensu usur Legendum W. Lowra D pat Justinianus in Novella 130, de transitu militum, In col dice Telleriano hunc locum ita scriptum inveni, cidis urbis Syriæ, cujus meminit Julianus impe rator in epistola 27. Juxta hunc vicum erant li bernacula regis Antiochi, quorum reliquias adhue sua ætate superfuisse testatur ibidem Julianus, ita scribens : Quem locum Martinius ili vertit: Ad Litarbos veni, quod oppidum est in Chat cide: et casu incidi in viam quamdam quæ reliquias adhuc Antiochensium Hibernorum habebut. Ego vero sic interpretor: Litarba adveni, qui vicus est in agro Chalcidico. Et viam offendi quæ reliquias ha- bebat Hibernorum regis Antiochi. Ejusdem vici me- minit Theophanes in Chronico. pag. 151, ubi sit Alamundarum populatum esse Syriam primam usque ad fines Antiochiæ, et usque ad Litarga et Scaphata. Verum in Theophane scribendum puta, Quam eniendationem confirmant sequentia. Addit enim VARIORUM. (29) Ανδρέας. Hune Aristobulum vocare vide- (30) Δι' αὐτοῦ παρῄεσαν. Hic locus non mini- (34) 'Εν Λιτάρβεις. Vicus est in territorio Chal-
PG 86:2861ι Περὶ τῆς τοῦ βασιλέως εἰς τοὺς ἀποστάτας φιλανθρωπίας.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. Δημηγορία: Γρηγορίου πρὸς τὸν στρατίν. Ἐγὼ μὲν, ὦ ἄνδρες Ῥωμαῖοι τὴν προσηγορίαν καὶ τὰ πράγματα, ᾤμην ἐκ παλαιοῦ τὴν ὑμῶν παρ' ἡμᾶς ἄφιξιν ἔσεσθαι, κοινωσομένων τὰ παρόντι, βουλήν τε ληψομένων ἢν ἢ πρὸς ὑμᾶς " εὔνοια κατά ἐπαγγέλλεται, τοῖς προλαβοῦσιν οὐκ ἐνδοιαστῶς βε βαιωθεῖσα, ὅτε τὸν νηΐτην ὑμῶν κλόνον (52) καὶ τὸν ἐντεῦθεν σάλον, τοῖς ἐπιτηδείοις ἐδεξιούμην. Αλλ' ἐπεὶ μέχρι τοῦδε παρῶπται, ὅπως ἄνωθεν οὐκ ἐνδο- σίμου γενομένου, ἵνα Πέρσαι μὲν τὴν Ῥωμαίων τέλεον ἀνδρείαν ἐκμάθοιεν, πρὸς ἀνδρῶν ἀστρατο ηγήτων ἐκπολεμηθέντες· ἡ δέ γε ὑμῶν ἀκραιφνής εὔνοια διὰ πάντων βεβαιωθείη, τῷ καιρῷ βασανι σθεῖσα καὶ τοῖς ἔργοις μαρτυρηθεῖσα (δεδείχατε γὰρ ὡς εἰ καὶ πρὸς τοὺς στρατηγήσαντας ὑμῶν τὴν λύ πην εκληρώσασθε, οὐδὲν ὑμῖν τοῦ πολιτεύματος προυργιαίτερον)· φέρε νῦν περὶ τῶν πρακτέων σκου πέσωμεν· Βασιλεὺς ὑμᾶς προσκαλεῖται, πάντων τῶν ἡγησαμένων ἀμνηστίαν κατεπαγγελλόμενος, τὴν ἐς τὴν πολιτείαν ὑμῶν εὔνοιαν, καὶ τὴν παρὰ τὸν τόσ λεμον ἀνδρείαν ἐς ἱκετηρίαν καὶ θαλλούς δεξάμενος ταῦτα δοὺς ὑμῖν τῆς ἀφέσεως ἐνέχυρα πάντων ασφα- λέστατα, καί φησιν, ὡς Εἰ ὁ Θεὸς τῇ εὐνοίᾳ τὸ πλέον δέδωκε, καὶ τῶν ἁμαρτάδων ἐξωσθεισῶν, ἡ ἀνδρεία διεφάνη, ταφῆς ἔλεγχος της συγχωρήσεως γενομένη, πῶς οὐχ ἔψομαι τῇ θείᾳ κρίσει ; Καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ Θεοῦ, καὶ οὗ ἂν θέλῃ (55), κλίνει αὐτήν. 'Υπείξατέ μοι οὖν, ὦ Ρωμαίοι, τάχιστα· καὶ μὴ καταπροδώμεν τὸν παρόντα καιρόν, μηδὲ παρολισθί- σοι διαμάρτων ". Μισεῖ γὰρ κρατεῖσθαι διαδραμὼν, καὶ ὥσπερ ἀγανακτῶν ὅτι γε παρώφθη, δύσληπ τος (34) είναι καθάπαξ οὐκ ἀνέχεται. Κληρονομή- σατε οὖν τοὺς πατέρας τῆς εὐηκοΐας, ὥσπερ τῆς ανδρείας ἐκληρονομήσατε, ἵνα διὰ πάντων Ρωμαίο: δειχθῆτε, καὶ μηδεὶς ὑμῶν ἅψηται μώμος, ἢ νενος θευμένους ὑμᾶς παῖδας δείξῃ. Ὑπὸ τοῖς ὑπάτοις καὶ βασιλεῦσι ταττόμενοι, οἱ ὑμᾶς φύσαντες, πειθεί καὶ ἀνδρείᾳ τὸ οἰκούμενον ἅπαν προσεκτήσαντο. Μάλλιος Τουρκουάτος τὸν παῖδα στεφανώσας ἀνεῖ λεν, ἀνδρισάμενον μὲν, ἀπειθήσαντα δέ. Τῶν γὰρ ἀγαγόντων εὐβουλία (35) καὶ τῶν ἀγομένων εὐπει- Θεία, μεγάλα πεφύκασιν ἀγαθὰ κατεργάζεσθαι. Θάτερον δὲ τοῦ ἑτέρου χηρεύον, χωλεύει τε καὶ περ ὑμᾶς, οι παρελησθήση διαμαρτανόντων. Καὶ ὥσπερ αγανακτῶν ὅτι γε παρώφθη, δύσληπτος εἶναι καθ ἀπαξ οὐκ ἀνέχεται. δις ληπτός, εύληπτο: εὐβουλία, εὐπεί- HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER VI. A B C × C. CAP. XII. Gregorii oratio ad exercitum. Ego quidem existimabam, viri et nomina et re bus ipsiз Romani, vos jampridem ad me venturos esse, tum de iis quæ acciderant, mecum cominu- nicaturos, tum ejusmodi capturos consilium quod inea erga vos benevolentia pollicetur. Quæ quidem superioribus officiis certissime confirmata est, tunc cum navalem vestrum tumultum, et tempestatem inde excitatam, missis alimentis sublevavi. Sed quoniam hactenus id neglectum est, divina fortasse providentia ejus rei copiam minime tribuente, tum ut Persæ a viris duce destitutis superati, Romano- rum fortitudinem penitus perspicerent, tum ut vestra in rempublicam sincera benevolentia oppor- tuno tempore explorata et rebus ipsis comprobata, omnibus modis confirmaretur. Perspicue enim de- claratis. licet adversus duces vestros causas doloris ac simultatis habeatis, nihil tamen republica anti- quius vobis essc. Nunc igitur quid agendum sit consideremus, Invitat nos imperator, omnium præ- teritorum oblivionem promittens: vestram in rem- publicam benevolentiam, et in praelio fortitudincm, tanquam ramos ac verbenas supplicum suspiciens: et indulgentia suæ pignora omnium certis- sima vobis donans, cum ita dicit: si Deus vestræ in rempublicam benevolentiæ victoriam concessit. et depulsis peccatis, fortitudo vestra eluxit, quod certissimum est argumentum indultæ veniæ: quo- modo ipse Dei prejudicium non sequar? Cor regis in manu Dei est, et quocunque voluerit Deus, illud inclinat. Obtemperate itaque mihi quam ci- tissime, Romani : nec occasionem nobis oblatam dimittamus. nec clabi patiamur. Nam postquam effugerit, comprehendi se non patitur : et quasi in- digne ferens quod neglecta fuerit, nunquam se bis capi sinit. Hæredes estote obedienti majorum ve- strorum, sicut fortitudinis earum hæredes fuistis, ut vos Romanos undecunque ostendatis, nec ulla¸ reprehensionis nota nomini vestro inuratur, vosque degeneres esse filios arguat. Majores vestri sub consulum atque imperatorum regimine constituti, obedientia ac fortitudine orbem terrarum subege- runt. Manlius Torquatus filium suum, qui fortiter VARIE LECTIONES. G. C. VALESII ANNOTATIONES. · de navali Romanorum pugna hic somniavit Chri- stophorsonus. Neque enim Romani eo tempore na- valem pugnam commiserant, sed terrestri prælio cum Persis conflixerant. Metaphora igitur usus est hoc loco Evagrius noster: et castra quidem Ro- manorum comparat navi : seditionem vero quam excitaverant, comparat tempestati. hoc loco integra linea, quam ex optimo codice Florentino supplevi. Eadem quoque lacuna videtur fuisse in eo codice quo usus est Nicephorus. Ne. que cuim omissurus erat præclaram illam senten- tiam qua usus erat Mauricius: Cor regis in manu Florentino Lotus hic locus ita legitur : Οptime, dummodo disjunctis vo- cibus legamus quemadmodumn legitur apud Nicephorun in cap. lib. xvm: Facessat igitur Christophorsoni et Savilii conjectura, qui hoc loco restituebant. est procul dubio et paulo post Octa absque subscripto. Id enim postulant leges grammaticæ ; atque ita etiam legitur apud Nice- phormin. (33) Ὅτε τὸν νηΐτην ὑμῶν κλόνον. Nescio quid D Dei ; si illam in exemplari suo reperisset. (5) Πῶς οὐκ ἔψομαι τῇ θείᾳ ἂν θέλῃ. Deerat (34) Παρώφθη, δύσληπτος. In optimo codice (35) Τῶν γὰρ ἀγαγόντων εὐβουλίᾳ. Scribendum
Chapter XIICaput XII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ια Ὡς Γρηγόριος ὁ Θεουπόλεως εἰς διαλλαγὰς ἐξαπεστάλη τοῦ στρατοῦ.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. Δημηγορία: Γρηγορίου πρὸς τὸν στρατίν. Ἐγὼ μὲν, ὦ ἄνδρες Ῥωμαῖοι τὴν προσηγορίαν καὶ τὰ πράγματα, ᾤμην ἐκ παλαιοῦ τὴν ὑμῶν παρ' ἡμᾶς ἄφιξιν ἔσεσθαι, κοινωσομένων τὰ παρόντι, βουλήν τε ληψομένων ἢν ἢ πρὸς ὑμᾶς " εὔνοια κατά ἐπαγγέλλεται, τοῖς προλαβοῦσιν οὐκ ἐνδοιαστῶς βε βαιωθεῖσα, ὅτε τὸν νηΐτην ὑμῶν κλόνον (52) καὶ τὸν ἐντεῦθεν σάλον, τοῖς ἐπιτηδείοις ἐδεξιούμην. Αλλ' ἐπεὶ μέχρι τοῦδε παρῶπται, ὅπως ἄνωθεν οὐκ ἐνδο- σίμου γενομένου, ἵνα Πέρσαι μὲν τὴν Ῥωμαίων τέλεον ἀνδρείαν ἐκμάθοιεν, πρὸς ἀνδρῶν ἀστρατο ηγήτων ἐκπολεμηθέντες· ἡ δέ γε ὑμῶν ἀκραιφνής εὔνοια διὰ πάντων βεβαιωθείη, τῷ καιρῷ βασανι σθεῖσα καὶ τοῖς ἔργοις μαρτυρηθεῖσα (δεδείχατε γὰρ ὡς εἰ καὶ πρὸς τοὺς στρατηγήσαντας ὑμῶν τὴν λύ πην εκληρώσασθε, οὐδὲν ὑμῖν τοῦ πολιτεύματος προυργιαίτερον)· φέρε νῦν περὶ τῶν πρακτέων σκου πέσωμεν· Βασιλεὺς ὑμᾶς προσκαλεῖται, πάντων τῶν ἡγησαμένων ἀμνηστίαν κατεπαγγελλόμενος, τὴν ἐς τὴν πολιτείαν ὑμῶν εὔνοιαν, καὶ τὴν παρὰ τὸν τόσ λεμον ἀνδρείαν ἐς ἱκετηρίαν καὶ θαλλούς δεξάμενος ταῦτα δοὺς ὑμῖν τῆς ἀφέσεως ἐνέχυρα πάντων ασφα- λέστατα, καί φησιν, ὡς Εἰ ὁ Θεὸς τῇ εὐνοίᾳ τὸ πλέον δέδωκε, καὶ τῶν ἁμαρτάδων ἐξωσθεισῶν, ἡ ἀνδρεία διεφάνη, ταφῆς ἔλεγχος της συγχωρήσεως γενομένη, πῶς οὐχ ἔψομαι τῇ θείᾳ κρίσει ; Καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ Θεοῦ, καὶ οὗ ἂν θέλῃ (55), κλίνει αὐτήν. 'Υπείξατέ μοι οὖν, ὦ Ρωμαίοι, τάχιστα· καὶ μὴ καταπροδώμεν τὸν παρόντα καιρόν, μηδὲ παρολισθί- σοι διαμάρτων ". Μισεῖ γὰρ κρατεῖσθαι διαδραμὼν, καὶ ὥσπερ ἀγανακτῶν ὅτι γε παρώφθη, δύσληπ τος (34) είναι καθάπαξ οὐκ ἀνέχεται. Κληρονομή- σατε οὖν τοὺς πατέρας τῆς εὐηκοΐας, ὥσπερ τῆς ανδρείας ἐκληρονομήσατε, ἵνα διὰ πάντων Ρωμαίο: δειχθῆτε, καὶ μηδεὶς ὑμῶν ἅψηται μώμος, ἢ νενος θευμένους ὑμᾶς παῖδας δείξῃ. Ὑπὸ τοῖς ὑπάτοις καὶ βασιλεῦσι ταττόμενοι, οἱ ὑμᾶς φύσαντες, πειθεί καὶ ἀνδρείᾳ τὸ οἰκούμενον ἅπαν προσεκτήσαντο. Μάλλιος Τουρκουάτος τὸν παῖδα στεφανώσας ἀνεῖ λεν, ἀνδρισάμενον μὲν, ἀπειθήσαντα δέ. Τῶν γὰρ ἀγαγόντων εὐβουλία (35) καὶ τῶν ἀγομένων εὐπει- Θεία, μεγάλα πεφύκασιν ἀγαθὰ κατεργάζεσθαι. Θάτερον δὲ τοῦ ἑτέρου χηρεύον, χωλεύει τε καὶ περ ὑμᾶς, οι παρελησθήση διαμαρτανόντων. Καὶ ὥσπερ αγανακτῶν ὅτι γε παρώφθη, δύσληπτος εἶναι καθ ἀπαξ οὐκ ἀνέχεται. δις ληπτός, εύληπτο: εὐβουλία, εὐπεί- HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER VI. A B C × C. CAP. XII. Gregorii oratio ad exercitum. Ego quidem existimabam, viri et nomina et re bus ipsiз Romani, vos jampridem ad me venturos esse, tum de iis quæ acciderant, mecum cominu- nicaturos, tum ejusmodi capturos consilium quod inea erga vos benevolentia pollicetur. Quæ quidem superioribus officiis certissime confirmata est, tunc cum navalem vestrum tumultum, et tempestatem inde excitatam, missis alimentis sublevavi. Sed quoniam hactenus id neglectum est, divina fortasse providentia ejus rei copiam minime tribuente, tum ut Persæ a viris duce destitutis superati, Romano- rum fortitudinem penitus perspicerent, tum ut vestra in rempublicam sincera benevolentia oppor- tuno tempore explorata et rebus ipsis comprobata, omnibus modis confirmaretur. Perspicue enim de- claratis. licet adversus duces vestros causas doloris ac simultatis habeatis, nihil tamen republica anti- quius vobis essc. Nunc igitur quid agendum sit consideremus, Invitat nos imperator, omnium præ- teritorum oblivionem promittens: vestram in rem- publicam benevolentiam, et in praelio fortitudincm, tanquam ramos ac verbenas supplicum suspiciens: et indulgentia suæ pignora omnium certis- sima vobis donans, cum ita dicit: si Deus vestræ in rempublicam benevolentiæ victoriam concessit. et depulsis peccatis, fortitudo vestra eluxit, quod certissimum est argumentum indultæ veniæ: quo- modo ipse Dei prejudicium non sequar? Cor regis in manu Dei est, et quocunque voluerit Deus, illud inclinat. Obtemperate itaque mihi quam ci- tissime, Romani : nec occasionem nobis oblatam dimittamus. nec clabi patiamur. Nam postquam effugerit, comprehendi se non patitur : et quasi in- digne ferens quod neglecta fuerit, nunquam se bis capi sinit. Hæredes estote obedienti majorum ve- strorum, sicut fortitudinis earum hæredes fuistis, ut vos Romanos undecunque ostendatis, nec ulla¸ reprehensionis nota nomini vestro inuratur, vosque degeneres esse filios arguat. Majores vestri sub consulum atque imperatorum regimine constituti, obedientia ac fortitudine orbem terrarum subege- runt. Manlius Torquatus filium suum, qui fortiter VARIE LECTIONES. G. C. VALESII ANNOTATIONES. · de navali Romanorum pugna hic somniavit Chri- stophorsonus. Neque enim Romani eo tempore na- valem pugnam commiserant, sed terrestri prælio cum Persis conflixerant. Metaphora igitur usus est hoc loco Evagrius noster: et castra quidem Ro- manorum comparat navi : seditionem vero quam excitaverant, comparat tempestati. hoc loco integra linea, quam ex optimo codice Florentino supplevi. Eadem quoque lacuna videtur fuisse in eo codice quo usus est Nicephorus. Ne. que cuim omissurus erat præclaram illam senten- tiam qua usus erat Mauricius: Cor regis in manu Florentino Lotus hic locus ita legitur : Οptime, dummodo disjunctis vo- cibus legamus quemadmodumn legitur apud Nicephorun in cap. lib. xvm: Facessat igitur Christophorsoni et Savilii conjectura, qui hoc loco restituebant. est procul dubio et paulo post Octa absque subscripto. Id enim postulant leges grammaticæ ; atque ita etiam legitur apud Nice- phormin. (33) Ὅτε τὸν νηΐτην ὑμῶν κλόνον. Nescio quid D Dei ; si illam in exemplari suo reperisset. (5) Πῶς οὐκ ἔψομαι τῇ θείᾳ ἂν θέλῃ. Deerat (34) Παρώφθη, δύσληπτος. In optimo codice (35) Τῶν γὰρ ἀγαγόντων εὐβουλίᾳ. Scribendum
Chapter XIIICaput XIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιβ Δημηγορία Γρηγορίου πρὸς τὸν στρατόν.
ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. Δημηγορία: Γρηγορίου πρὸς τὸν στρατίν. Ἐγὼ μὲν, ὦ ἄνδρες Ῥωμαῖοι τὴν προσηγορίαν καὶ τὰ πράγματα, ᾤμην ἐκ παλαιοῦ τὴν ὑμῶν παρ' ἡμᾶς ἄφιξιν ἔσεσθαι, κοινωσομένων τὰ παρόντι, βουλήν τε ληψομένων ἢν ἢ πρὸς ὑμᾶς " εὔνοια κατά ἐπαγγέλλεται, τοῖς προλαβοῦσιν οὐκ ἐνδοιαστῶς βε βαιωθεῖσα, ὅτε τὸν νηΐτην ὑμῶν κλόνον (52) καὶ τὸν ἐντεῦθεν σάλον, τοῖς ἐπιτηδείοις ἐδεξιούμην. Αλλ' ἐπεὶ μέχρι τοῦδε παρῶπται, ὅπως ἄνωθεν οὐκ ἐνδο- σίμου γενομένου, ἵνα Πέρσαι μὲν τὴν Ῥωμαίων τέλεον ἀνδρείαν ἐκμάθοιεν, πρὸς ἀνδρῶν ἀστρατο ηγήτων ἐκπολεμηθέντες· ἡ δέ γε ὑμῶν ἀκραιφνής εὔνοια διὰ πάντων βεβαιωθείη, τῷ καιρῷ βασανι σθεῖσα καὶ τοῖς ἔργοις μαρτυρηθεῖσα (δεδείχατε γὰρ ὡς εἰ καὶ πρὸς τοὺς στρατηγήσαντας ὑμῶν τὴν λύ πην εκληρώσασθε, οὐδὲν ὑμῖν τοῦ πολιτεύματος προυργιαίτερον)· φέρε νῦν περὶ τῶν πρακτέων σκου πέσωμεν· Βασιλεὺς ὑμᾶς προσκαλεῖται, πάντων τῶν ἡγησαμένων ἀμνηστίαν κατεπαγγελλόμενος, τὴν ἐς τὴν πολιτείαν ὑμῶν εὔνοιαν, καὶ τὴν παρὰ τὸν τόσ λεμον ἀνδρείαν ἐς ἱκετηρίαν καὶ θαλλούς δεξάμενος ταῦτα δοὺς ὑμῖν τῆς ἀφέσεως ἐνέχυρα πάντων ασφα- λέστατα, καί φησιν, ὡς Εἰ ὁ Θεὸς τῇ εὐνοίᾳ τὸ πλέον δέδωκε, καὶ τῶν ἁμαρτάδων ἐξωσθεισῶν, ἡ ἀνδρεία διεφάνη, ταφῆς ἔλεγχος της συγχωρήσεως γενομένη, πῶς οὐχ ἔψομαι τῇ θείᾳ κρίσει ; Καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ Θεοῦ, καὶ οὗ ἂν θέλῃ (55), κλίνει αὐτήν. 'Υπείξατέ μοι οὖν, ὦ Ρωμαίοι, τάχιστα· καὶ μὴ καταπροδώμεν τὸν παρόντα καιρόν, μηδὲ παρολισθί- σοι διαμάρτων ". Μισεῖ γὰρ κρατεῖσθαι διαδραμὼν, καὶ ὥσπερ ἀγανακτῶν ὅτι γε παρώφθη, δύσληπ τος (34) είναι καθάπαξ οὐκ ἀνέχεται. Κληρονομή- σατε οὖν τοὺς πατέρας τῆς εὐηκοΐας, ὥσπερ τῆς ανδρείας ἐκληρονομήσατε, ἵνα διὰ πάντων Ρωμαίο: δειχθῆτε, καὶ μηδεὶς ὑμῶν ἅψηται μώμος, ἢ νενος θευμένους ὑμᾶς παῖδας δείξῃ. Ὑπὸ τοῖς ὑπάτοις καὶ βασιλεῦσι ταττόμενοι, οἱ ὑμᾶς φύσαντες, πειθεί καὶ ἀνδρείᾳ τὸ οἰκούμενον ἅπαν προσεκτήσαντο. Μάλλιος Τουρκουάτος τὸν παῖδα στεφανώσας ἀνεῖ λεν, ἀνδρισάμενον μὲν, ἀπειθήσαντα δέ. Τῶν γὰρ ἀγαγόντων εὐβουλία (35) καὶ τῶν ἀγομένων εὐπει- Θεία, μεγάλα πεφύκασιν ἀγαθὰ κατεργάζεσθαι. Θάτερον δὲ τοῦ ἑτέρου χηρεύον, χωλεύει τε καὶ περ ὑμᾶς, οι παρελησθήση διαμαρτανόντων. Καὶ ὥσπερ αγανακτῶν ὅτι γε παρώφθη, δύσληπτος εἶναι καθ ἀπαξ οὐκ ἀνέχεται. δις ληπτός, εύληπτο: εὐβουλία, εὐπεί- HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER VI. A B C × C. CAP. XII. Gregorii oratio ad exercitum. Ego quidem existimabam, viri et nomina et re bus ipsiз Romani, vos jampridem ad me venturos esse, tum de iis quæ acciderant, mecum cominu- nicaturos, tum ejusmodi capturos consilium quod inea erga vos benevolentia pollicetur. Quæ quidem superioribus officiis certissime confirmata est, tunc cum navalem vestrum tumultum, et tempestatem inde excitatam, missis alimentis sublevavi. Sed quoniam hactenus id neglectum est, divina fortasse providentia ejus rei copiam minime tribuente, tum ut Persæ a viris duce destitutis superati, Romano- rum fortitudinem penitus perspicerent, tum ut vestra in rempublicam sincera benevolentia oppor- tuno tempore explorata et rebus ipsis comprobata, omnibus modis confirmaretur. Perspicue enim de- claratis. licet adversus duces vestros causas doloris ac simultatis habeatis, nihil tamen republica anti- quius vobis essc. Nunc igitur quid agendum sit consideremus, Invitat nos imperator, omnium præ- teritorum oblivionem promittens: vestram in rem- publicam benevolentiam, et in praelio fortitudincm, tanquam ramos ac verbenas supplicum suspiciens: et indulgentia suæ pignora omnium certis- sima vobis donans, cum ita dicit: si Deus vestræ in rempublicam benevolentiæ victoriam concessit. et depulsis peccatis, fortitudo vestra eluxit, quod certissimum est argumentum indultæ veniæ: quo- modo ipse Dei prejudicium non sequar? Cor regis in manu Dei est, et quocunque voluerit Deus, illud inclinat. Obtemperate itaque mihi quam ci- tissime, Romani : nec occasionem nobis oblatam dimittamus. nec clabi patiamur. Nam postquam effugerit, comprehendi se non patitur : et quasi in- digne ferens quod neglecta fuerit, nunquam se bis capi sinit. Hæredes estote obedienti majorum ve- strorum, sicut fortitudinis earum hæredes fuistis, ut vos Romanos undecunque ostendatis, nec ulla¸ reprehensionis nota nomini vestro inuratur, vosque degeneres esse filios arguat. Majores vestri sub consulum atque imperatorum regimine constituti, obedientia ac fortitudine orbem terrarum subege- runt. Manlius Torquatus filium suum, qui fortiter VARIE LECTIONES. G. C. VALESII ANNOTATIONES. · de navali Romanorum pugna hic somniavit Chri- stophorsonus. Neque enim Romani eo tempore na- valem pugnam commiserant, sed terrestri prælio cum Persis conflixerant. Metaphora igitur usus est hoc loco Evagrius noster: et castra quidem Ro- manorum comparat navi : seditionem vero quam excitaverant, comparat tempestati. hoc loco integra linea, quam ex optimo codice Florentino supplevi. Eadem quoque lacuna videtur fuisse in eo codice quo usus est Nicephorus. Ne. que cuim omissurus erat præclaram illam senten- tiam qua usus erat Mauricius: Cor regis in manu Florentino Lotus hic locus ita legitur : Οptime, dummodo disjunctis vo- cibus legamus quemadmodumn legitur apud Nicephorun in cap. lib. xvm: Facessat igitur Christophorsoni et Savilii conjectura, qui hoc loco restituebant. est procul dubio et paulo post Octa absque subscripto. Id enim postulant leges grammaticæ ; atque ita etiam legitur apud Nice- phormin. (33) Ὅτε τὸν νηΐτην ὑμῶν κλόνον. Nescio quid D Dei ; si illam in exemplari suo reperisset. (5) Πῶς οὐκ ἔψομαι τῇ θείᾳ ἂν θέλῃ. Deerat (34) Παρώφθη, δύσληπτος. In optimo codice (35) Τῶν γὰρ ἀγαγόντων εὐβουλίᾳ. Scribendum
PG 86:2863ιγ Ὅτι μετὰ τὸ δημηγορῆσαι Γρηγόριον, μετέθεντο ταῖς γνώμαις οἱ στρατιῶται, καὶ πάλιν δέχονται Φιλιππικὸν στρατηγόν.
ωρίδος διαλυομένης. Μή οὖν μέλλετε· πείσθητε δὲ μοι, ἱερωσύνης βασιλείᾳ καὶ στρατῷ μεσιτευούσης καὶ δείξατε ὡς οὐ τυραννίς τὰ ἡμέτερα, ἀλλὰ δικαίς πρὸς μικρὸν ἀγανάκτησις κατὰ τῶν ἀδικησάντων ὑμᾶς στρατηγῶν. Εἰ γὰρ μὴ τὴν ταχίστην προσδρά- μοιτε, ἐγὼ μὲν ἐξοσιώσομαι καὶ τὴν ἐς τὴν πολι τείαν εύνοιαν, καὶ τὴν ἐς ὑμᾶς φιλίαν. Ὑμεῖς δὲ σκοπεῖτε ποῖα τῶν τυράννων τὰ τέλη. Ποῖ γὰρ καὶ περανεῖτε τὰ παρόντα; ᾿Αθρόους εἶναι, τῶν ἀδυνά των. Πόθεν γὰρ ἡ τῶν ὡραίων συγκομιδή, ἢ ὧν ἐς ἀντίληψιν ἡ θάλασσα τῇ ἠπείρῳ δίδωσιν, εἰ μή γε πολεμοῦντες Χριστιανούς, καὶ πολεμούμενοι, τὰ πάντων αίσχιστα δράσοιτε καὶ πείσοισθε ; Καὶ ποῖ τὸ τέλος σποράδες γενόμενοι βιοτεύσοιτε. Αὐτόθεν παρὰ πόδας ή δίκη, συγγνώμην τοῦ λοιποῦ νέμειν οὐκ ἀνω εχομένη. Δόντες οὖν δεξιάς, καὶ ἑαυτοῖς καὶ τῷ πολι- τεύματι τὸ συνοίσων σκοπήσωμεν, ὅτ' ἂν καὶ τὰς ἡμέρας τοῦ σωτηρίου πάθους, καὶ τῆς παναγίας ἀναστάσεως Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ συνεπιλαμβανομένας ἔχωμεν. Α ριτρέπεται, καὶ σφάλλεται πάντως, τῆς ἀρίστης ξυν ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. *Οτι μετὰ τὸ δημηγορήσαι Γρηγόριον, μετέθεντο ταῖς γνώμαις οἱ στρατιῶται, καὶ πάλιν δέχον ται Φιλιππικόν στρατηγόν. Τοσαῦτά γε εἰπὼν, καὶ πλεῖστά γε ἐπιδακρύσας, ὥσπερ ἐκ θείας τινὸς ροπῆς ἁπάντων τὰς γνώμας ἐν ἀχαρεῖ μετατέθεικεν· οἵπερ εξήτησαν υπεξελθεῖν τοῦ συλλόγου, καὶ καθ᾽ αὑτοὺς περὶ τῶν πρακτέων βουλεύσασθαι. Ηπον τοίνυν οὐ μετὰ πολὺ σφές αὐτοὺς τῷ ἱερεῖ ἐγχειρίσαντες. Καὶ δῆτα Φιλιππικὸν αὐτοῖς ἐξονομάσαντος, ἵν᾽ αὐτοὶ στρατηγὸν σφίσιν ἐξαιτήσωσιν, ὅρκοις· δεινοῖς ἔφασκον περὶ τούτου διομόσασθαι καὶ τὸ σύμπαν στράτευμα. Ὁ δὲ, μὴ πρὸς τοῦτο μελλήσας ἢ ὅλως ἐλινύσας, ἱερεὺς ἔφη κατὰ συγχώρησιν εἶναι, ἐξουσίαν τε ἔχειν, λύειν καὶ δεσμεῖν ἐπὶ γῆς τε καὶ οὐρανοῦ, καὶ τῆς θείας ἀπὸ εμνημόνευε φωνῆς. Ἐνδόντων δὲ καὶ πρὸς τοῦτο, τὸν Θεὸν λιταῖς καὶ προσευχαῖς ἐξωσιοῦτο (36)· καὶ τοῦ ἀχράντου αὐτοῖς μεταδοὺς σώματος (ἦν γὰρ ἡ πάνω σε πτος ἡμέρα (37) δευτέρα ή τῷ ἁγίῳ ἐγγίζουσα πάθει), πάντας δειπνίσας ἀμφὶ τοὺς δισχιλίους, στι βάδων ἐπὶ τῆς πόας σχεδιασθεισῶν, ὑπέστρεφε κατὰ τὴν ἑξῆς. Ἔδοξε δὲ αὐτοὺς συλλεγῆναι η βού Λιταῖς, ἐξωσιοῦτο τὸ θεῖον καὶ τὴν θείαν τελέσας μυσταγωγίαν, τοῦ ἀχράντου σώ ματος ἅπασι μετεδίδου. δευτέρα. EVAGRI SCHOLASTICI • quidem se gesserat, imperio tamen minime parue- rat, coronatum securi percussit. Ducum enim pru- dentia et militum obedientia res maximæ perfici solent. Quod si alterum alterius ope destituatur, claudicat statim atque eversum labitur, disjuncto duarum illarum virtutum praestantissimo jugo. Nolite igitur amplius cunctari : sed mihi obtempe- rate, qui tanquam sacerdos, inter imperatorem et exercitum reparandæ concordiæ interpres sum. Ostendite nullam esse perduellionem in eu quod agitis, sed justam indignationem, ad breve tempus susceptam adversus duces vestros a quibus injuria alecti estis. Nisi enim quam celerrime ad impera- torem accurreritis, ego quidem tum benevolentiæ quam debeo in rempublicam, tum meæ erga vos amicitiæ satisfecera. Vos vero considerate, quæso, quinam sint exitus tyrannorum. Qua enim ratione praesentium rerum statum terminabitis ? Ut in unum collecti permaneatis, fieri nullo modo polest. Unde enim fruges ad vos convehentur, aut ca commoda quæ mare continenti subministrare solet: nisi Christianis bellum inferentes, et ab iisdem vicissim bello appetiti, res omnium teterrimas fa- ciatis ac sustineatis. Quis autem horum finis futurus est ? Hac illac dispersi, vitam transigetis. Aderit e vestigio vindex justitia, non sinens ut veniam amplius consequamini. Datis igitur dextris, ta quæ et nobis et reipublicæ profutura sint perpendamus: quando et salutaris passionis et sanctis- simæ resurrectionis Dei nostri Jesu Christi festos dies, nobis ad id suffragantes habemus. CAP. XIII. Quomodo post orationem Gregorii, milites deposita priore sententia, Philippicum ducem denuo susceperunt, llis dictis cum multum illacrymatus esset, mo- mento temporis omnium mentes velut divina qua- dam virtute commutavit. Statimque postularunt, ut ex conventu discedere ipsis liceret, quo de his quæ agenda erant, inter se ipsi deliberarent. Nec multo post reversi, sese arbitrio voluntatique epi- scopi permiserunt. Qui cum Philippicum illis no- minasset ut eum sibi ductorem postularent, se et universum exercitum gravi jurejurando ea de re obstrictum esse dixerunt, Tum Gregorius nihil cunctatus nec ullatenus moratus, Dei gratia sacer- dotem se esse dixit, et datam sibi esse potestatem ligandi atque solvendi, tum in caelo, tum in ter- B C ris. Simul divinum oraculum eis in memoriam revocavit. Cumque milites hac etiam in re acquie- vissent, Gregorius precibus ac supplicationibus p Deum placavit. Et immaculato Christi corpore eis distributo erat enim venerabilis imprimis dies secunda feria quæ Dominicæ passioni vicina est. s Matth. xv, 19. VALESH ANNOTATIONES. preces atque orationes referri possunt, vel ad re- conciliationem pœnitentium, et ad absolutionem sacramenti quo milites sese obstrinxerant; vel ad Missarum solemnia, quæ Gregorius tunc celebravit coram tribunis ac centurionibus exercitus Romani, quibus etiam sacram communionem impertiit, ut testatur Eragrius. Ita certe hunc locuin exponit Nicephorus : inquit, Florentino et Telleriano additur id est, secunda feria magnæ hebdomadis. Eamdem quo- que emendationem in codice Vulcobiano ad latus scriptam inveni. (36) Λιταῖς καὶ προσευχαῖς ἐξωσιοῦτο. Hæ (37) Η πάνσεπτος ἡμέρα. In optimis codicibus
Chapter XIVCaput XIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2865ιδ Περὶ τῆς ἁλώσεως Μαρτυροπόλεως.
λοιντο. Μεταπέμπεται τοιγαροῦν Φιλιππικὸν ἐν Ταρτῷ τῆς Κιλικίας διάγοντα, ἐπειγόμενόν τε κατὰ τὴν βασιλέω; (38), ἀναγαγὼν τῇ βασιλείᾳ περὶ τούτων, στείλας τε καὶ τὰς παρὰ τοῦ στρατοῦ περὶ Φιλιπο πικοῦ δεήσεις. Ὑπαντῶσι τοίνυν τῷ Φιλιππικῷ κατὰ τὴν Θεουπολιτῶν γενομένῳ, καὶ τοὺς ἠξιωμένους τῆς θείας παλιγγενεσίας ἐς ἱκετείαν προσλαβόμενοι προσπίπτουσιν αὐτῷ· καὶ δεξιὰς ἀμνηστίας λαβόν- τες, σὺν αὐτῷ τὰς ἐπιστρατεύσεις ποιοῦνται. Οὕτω μὲν δὴ προκεχωρήκει ταῦτα. ΚΕΦΑΛ. Ι. Περὶ τῆς ἁλώσεως Μαρτυροπόλεως (1). Σίττας δέ τις τῶν ἐν Μαρτυροπόλει δεκαδάρ χων (39), πρός τινα τῶν αὐτόθι στρατιωτικῶν ἀρ- χόντων λυπηθείς, καταπροδίδωσι τὴν πόλιν, τὴν ἀπόλειψιν τῶν ἐγκαθημένων αὐτὴν (40) στρατιωτῶν ἐπιτηρήσας· καὶ λόχον Περσικόν (41) ὡς Ρωμαῖον εἰσαγαγών, τὴν πόλιν κατέσχεν, ἐπικαιροτάτην 'Ρω- μαίοις καθεστῶσαν· τὰ μὲν πολλὰ τῶν γυναίων τῶν σφριγώντων, εἴσω κρατήσας· ἅπαντας δὲ τοὺς ἄλ- λους χωρὶς ἐνίων, οἰκετῶν ἐξελάσας. Εὐθέως μὲν οὖν ὁ Φιλιππικὸς αὐτοῦ τὴν ἔλασιν ἐποιεῖτο, καὶ περικαθήσας ε τὴν πόλιν ἐπολιόρκει, οὐδὲν τῶν ἐς πολιορκίαν ἐπιτηδείων ἔχων· ὅμως. δ' οὖν ἐκ τῶν παρόντων αὐτῷ διεμάχετο, και τινας διώρυχας έρ- γασάμενος, ρίπτει τῶν πύργων ἕνα. Οὐ μὴν τὴν πό λιν ἐξίσχυσε περιστήσεσθαι (ο), τῶν Περσῶν διανυ- κτερευσάντων, καὶ τὸ πεπτωκές κατασφάλισαμέν νων. ; δὲ συχνά προσβάλλοντες οἱ Ρωμαῖοι τῷ τείχει, ἀπεκρούοντο ( ἐπίσκοπα γὰρ ἐξ ὑπερδεξιῶν ἐφέρετο κατ' αὐτῶν τὰ βέλη, καὶ πλέον ἑβλάπτοντο ἢ τοὺς ἔνδον ἐλύπουν), λύουσι τὴν πολιορκίαν· καὶ σμικρὸν διαστάντες, στρατοπεδεύονται μόνον, τὸ μή ἑτέρους προστεθῆναι Πέρσας, ἐπιτηροῦντες. Κελεύ σμασι δὲ Μαυρικίου, καὶ Γρηγόριος ἀφικνεῖται πρὸς * παρακαθήσας. πρὸς τὴν βασιλέως. δεκαδάρχων, Δεκάδος ἄρχων στρατιωτι αὐτῇ. μυ- (α) Περὶ τῆς ἁλώσεως Μαρτυροπόλεως. παραστήσασθαι. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER VI. A Cum universos, duo circiter hominum millia, lori in gramine tumultuarie compositis cœna excepisset, postridie domum reversus est. Placuerat autem, ut milites quo in loco vellent, in unum conveni- rent. Gregorius igitur Philippicum accersit qui, tum apud Tarsum urbem Ciliciæ morabatur, et Constantinopolim quamprimum proficisci parabat. Porro de his rebus ad imperatorem retulit, missis etiam supplicationibus militum, quibus Philippicum ducem postulabant. Cum ergo Philippicus Antio- chiam venisset, milites illic ei occurrunt: et iis qui divinæ regenerationis lavacrum proneriti fuerant, ad supplicandum pro se assumptis, ad genua ejus procumbunt. Qui cum dextra data oblivionemi præteritorum eis confirmasset, milites una cum illo in expeditionem profecti sunt.. Atque hæc qui- dem hunc in modum processere. C. C. B CAP. XIV. Quomodo capta sit Martyropolis. Interea Sittas quidam, qui decanus erat Marty- ropoli, injuriam sibi illatam a quodam ex militie rectoribus aegre ferens, urbem hostibus prodidit, observato tempore quo milites præsidiarii ex urbe discesserant : introductaque Persarum cohorte, pe- rinde ac si ea Romanorum cohors esset, urbem occupavit admodum opportunam Romanis. Et ex junioribus quidem feminis, plerasque intra urben: retinuit reliquos autem omnes, exceptis aliquot servulis, ejecit. Confestim igitur Philippicus c profectus, urbem obsidione cinxit, tametsi nihil eorum quæ ad obsidionem. necessaria sunt, ipsi C suppeteret. Nihilominus iis quæ ad manum craul utens, urbem oppugnavit, actisque quibusdam cu- niculis unam ex turribus dejecit. Sed cum Persæ tota nocte insomnes, id quod collapsum fuerat in- staurassent, urbem expugnare non potuit. Cum igitur Romani crebro murum adorti, assidue re- pellerentur; tela enim ex superiore loco in eos missa, raro a scopo aberrabant, ita ut ipsi plus detrimenti acciperent quam hostibus inferrent ; obsidionem solverunt. Ac paululum inde digressi, castrametati sunt, id unum sollicite observantes VARIÆ LECTIONES. VALESH ANNOTATIONES. sentior Christophorsono et Savilio, qui post hæc verba distinctionem apposuerunt. Est enim prorsus necessaria. Sed et ante illos Nicephorus hunc locum ita distinxerat. Melius tamen Nicephorus scriptum habet in manuscriptis codicibus Florentino et Telleriano scribitur quemadmodum etiam Vulco- bius ac Savilius in margine suorum codicum emen- darunt. Nicephorus in cap. lib. xvm, hunc Eva- grii locum ita exponit : dicebantur, non autem decuriones, ut Musculus et Christophorsonus interpretantur. Testatur id Ve getius in cap. lib. 11, agens de centurionibus sive Ordinariis: Erant, inquit, decani denis militibus præpositi, qui nunc caput contubernii vocantur. scribendum est Sic enim lex grammatica stulat. armatos, ut scribit Theophylactus, in cap. lib. VARIORUM. Marly ropolis urbs erat Armeniæ Majoris in Sophanine tractu, juxta Nymphium fluvium, in Mesopotamiæ confinio. BAUDRAND. III. Legendum qua voce usus est Eva- grius ad finem capitis. W. Lowry. (38) 'Επειγόμενόν τε κατὰ τὴν βασιλέως. Ας D και τάγματος καθεστηκώς. Hi a Latinis decani (39) Τῶν ἐν Μαρτυροπόλει δεκάρχων. Rectius (40) Τῶν ἐγκαθημένων αὐτήν. Procul dubio (41) Λόχον Περσικόν. Quadringentos homines (0) Οὐ μὴν τὴν πόλιν ἐξίσχυσε περιστήσει θαι.
Chapter XVCaput XV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2867ιε Περὶ τῆς στρατηγίας Κομεντιόλου, καὶ ἁλώσεως τοῦ Ὄκβας.
Α τὸ στρατόπεδον, καὶ πείθει πρὸς τὴν πολιορκίαν Τu ἐπανελθεῖν. Οὐ μήν τι πλέον εξεργάρασθαι οἷοί το γεγόνασι, μηδενὸς τῶν ἐλεπόλεων μηχανῶν ὄντος. Οθεν διαλύεται μὲν ὁ στρατὸς διαχειμάσων· ἐς δὲ τὰ σύνεγγυς φρούρια, συχναι φρουροί καταλιμπά νονται, ἵνα μὴ λαθόντες Πέρσαι τῇ πόλει ἐπεσέλ- θωσι. Καὶ κατὰ τὸ ἑξῆς δὲ θέρος, ἀθροισθέντος τοῦ στρατεύματος, καὶ Περσῶν ἐπιστρατευσάντων, για γνεται μὲν ἀμφὶ Μαρτυρόπολιν μάχη καρτερά. Και τὸ πλέον ἐσχηκότος Φιλιππικοῦ, καὶ πολλῶν Περσῶν πεπτωχύνων, ἑνὸς ἥρωος ἐσσηθέντος ἱκανὴ πληθύς Περσῶν ἐσπέπτωκεν ἐν Μαρτυροπόλει, ὁ καὶ μάλι- στα διεσπουδάσθη αὐτοῖς. Ἐντεῦθεν πολιορκεῖν μὲν οἱ Ρωμαῖοι τὴν πόλιν ἀπέγνωσαν. Μηδὲ γὰρ δυνά- μει ταύτην οἷόν τε παραστήσασθαι· ἑτέραν δὲ ἀντ- ανιστῶσι πόλιν ἀπὸ σταδίων ἑπτὰ, ἐπὶ τὰ ὄρεια καὶ ερυμνότερα μέρη, ὡς ἂν ἐπιτεχνήσεις τινὰς καὶ ἀντεπιχειρήσεις ποιεῖντο. Καὶ ταῦτα μὲν θερίζοντες ἔπραττον, τῷ δὲ χειμῶνι διελύοντο ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Περὶ τῆς στρατηγίας Κομεντιόλου, καὶ ἁλώσεως των "Οκέας. Καὶ πέμπεται τῆς ἡγεμονίας διάδοχος (4) Κομεν- τίτλος, Θρᾷς γένος· ὃς κράτιστα Πέρσαις συνεπλάκη, καὶ μικροῦ τὸν βίον κατέστρεψε σὺν καὶ τῷ ἵππω καταρραγείς, εἰ μή τις τῶν δορυφόρων ἔν τινι τῶν παρόχων ἵππων (43) ἐπιβιβάσας, τῆς μάχης ὑπεξ ήγαγε. Φεύγουσι δ' οὖν οἱ περισωθέντες τροπάδην (45), πάντας τοὺς σφετέρους ἡγεμόνας ἀποβαλόντες, καὶ κατὰ τὴν Νίσιβιν διασώζονται· καὶ τὴν πρὸς τὸν σφῶν βασιλέα δεδιότες ἐπάνοδον θάνατον γὰρ αὐτοῖς ἠπειλήσει, εἰ μὴ τοὺς ἡγεμόνας διασώσωσιν· αὐτοῦ τὴν κατὰ Ορμίσιου τυραννίδα μελετῶσιν, ἤδη καὶ Βαμάμου στρατηγοῦ Περσῶν τοῦτο βουλεύοντος σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν, ἐκ τῆς τῶν Τούρκων συμπλοκής ἐπανιόντος. Ἐν τούτῳ δὲ Κομεντίολος τὴν Μαρτυ- ρόπολιν περικαθήμενος, τοὺς μὲν πολλοὺς αὐτοῦ καταλείπει· αὐτὸς δὲ σὺν καί τισιν αριστίνδην ἐκλε- παρέχων Ενὶ τῶν ἐπισυρομένων ἵππων ἐπιβιβάσας, τῆς μάχης ἐξῆγε. Ιd φεύ γουσι δὲ οὖν οἱ Πέρσαι ἑσσηθέντες τροπάδην, περισωθέντες περισωθέντες κατὰ τὴν Νίσιβιν διασώζονται. προς πάδην, προτροπάδην, (γ) Τῷ δὲ χειμῶνι διελύοντο. EVAGRII SCHOLASTICI 2:05 na Persis qui obsessi erant, ulla submitterentur auxilia. Verum jussu imperatoris Mauricii Gregorius ad exercitum perrexit, eique persuasit ut ad eppu- gnandam urbem reverteretur. Milites tamen nihilo plus quam antea perficere potuerunt, cum bellicis machinis quibus urbes expugnari solent, penitus destituerentur. Itaque exercitus quidem ad hiberna dimissus est. proximis autem castellis crebra In relicta sunt militum præsidia, ne supervenientes Persa clanculo urbem ingrederentur. Sequenti restate, cum exercitus Romanorum in unum col- Jectus esset, et Persæ expeditionem suscepissent adversus Romanos, circa Martyropolim gravis con- missa est pugna. Cunique Philippicus superior fuisset, multique Perse, et inter hos princeps qui- dam fortissimus in prælio cecidisset, Persarum tamen multitudo non contemnenda Martyropolim ingressa est, id quod maxime illis studio fuerat. Exinde Romani ab obsidione quidem urbis absti- (p). tendum sibi esse consuerunt. Neque enim fieri posse ut eam vi expugnarent. Alteram autem nr- bem in montosis et munitioribus locis, septem stadiis a Martyropoli exstruxerunt, ut insidias atque excursionibus eam infestarent. Et hæc quidem æstivo tempore facta sunt a Romanis. Hieme vero dimissus est exercitus, CAP. XV. De Comentiolo magistro militum, et de expugna- tioue castelli Ocbas. Mittitur posthac ab imperatore Comentiolus ge- here Thras, qui Philippico in magisteria potestate succederet. Ilic fortissime cum Persis congressus, cum una cum equo præceps dejectus esset, pene interierat, nisi quidam ex satellitibus ipsum equo funali impositum ex pradio subduxisset. Superati rihilominus Persae, universis ducibus suis anissis, fugam arripuerunt, et Nisibim se receperunt : cum- que ad regem suum reverti minime auderent: mor- tem enim ipsis minatus fuerat, nisi duces suos salvos atque incolumes reducerent: illic adversus Hormisdam conjurationem incunt, auctore Varamo magistro militum apud Persas, qui paulo antea ex prælio adversus Turcos una cum suis redierat. In- terea Conventiolus Martyropolim obsidens, maxi- mam quidem copiarum partem illic reliquit : ipse C VALES ANNOTATIONES. voce Evagrius supra, cap. hujus libri, ubi interpre- tes vehicularem et vectarium equum utrobique interpretantur. Nicephorus vero in cap. lib. XVIII, hunc Evagrii locum describens, vocabulum ita exponit. est, Nisi quidam ex satellitibus in unum ex equis qui post cum duce- bantur; ipsum imposuisset. Solebant enim duces cum ad 'pugnam proficiscerentur, plures secum equos ducere, ut si forte equus quo sedebant in- terfectus fuisset, in alium equum conscenderent. cgregie mihi videor restituisse hoc modo : etc. Certe verbum nullo modo hic con- venit. Neque enim qui servati sunt, amplius fu- giunt. Nec Perse dici potuerunt, antequam Nisibin pervenissent. Itaque subdit Eva- grius, Pro voce Nicephorus reposuit quod est vulgatius. VARIORUM. Ex his verbis ap paret Evagrium existimasse, prælium hoc capite memoratum, et illud quod in sequenti narrat, duo- bus diversis annis fuisse gesta. E contra Theo- phylactus, lib. v, cap. 15. tradii ca tao cad na que anno confecta fuisse : cui suffragatur Pagius ad anu. 550, n. et 592, n. 3. W. LoWTH. lippico ad bellum contra Persas persequendum 310, PAGIUS. Digilized by Google (42) Τινὶ τῶν παρόχων ἵππων. Usus est hac (45) Οι περισωθέντες τροπάδην. Hunc locum (4) Κομεντίολος. Comentiolus subrogatur Phi-
ις Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ὁρμίσδου.
Α τὸ στρατόπεδον, καὶ πείθει πρὸς τὴν πολιορκίαν Τu ἐπανελθεῖν. Οὐ μήν τι πλέον εξεργάρασθαι οἷοί το γεγόνασι, μηδενὸς τῶν ἐλεπόλεων μηχανῶν ὄντος. Οθεν διαλύεται μὲν ὁ στρατὸς διαχειμάσων· ἐς δὲ τὰ σύνεγγυς φρούρια, συχναι φρουροί καταλιμπά νονται, ἵνα μὴ λαθόντες Πέρσαι τῇ πόλει ἐπεσέλ- θωσι. Καὶ κατὰ τὸ ἑξῆς δὲ θέρος, ἀθροισθέντος τοῦ στρατεύματος, καὶ Περσῶν ἐπιστρατευσάντων, για γνεται μὲν ἀμφὶ Μαρτυρόπολιν μάχη καρτερά. Και τὸ πλέον ἐσχηκότος Φιλιππικοῦ, καὶ πολλῶν Περσῶν πεπτωχύνων, ἑνὸς ἥρωος ἐσσηθέντος ἱκανὴ πληθύς Περσῶν ἐσπέπτωκεν ἐν Μαρτυροπόλει, ὁ καὶ μάλι- στα διεσπουδάσθη αὐτοῖς. Ἐντεῦθεν πολιορκεῖν μὲν οἱ Ρωμαῖοι τὴν πόλιν ἀπέγνωσαν. Μηδὲ γὰρ δυνά- μει ταύτην οἷόν τε παραστήσασθαι· ἑτέραν δὲ ἀντ- ανιστῶσι πόλιν ἀπὸ σταδίων ἑπτὰ, ἐπὶ τὰ ὄρεια καὶ ερυμνότερα μέρη, ὡς ἂν ἐπιτεχνήσεις τινὰς καὶ ἀντεπιχειρήσεις ποιεῖντο. Καὶ ταῦτα μὲν θερίζοντες ἔπραττον, τῷ δὲ χειμῶνι διελύοντο ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Περὶ τῆς στρατηγίας Κομεντιόλου, καὶ ἁλώσεως των "Οκέας. Καὶ πέμπεται τῆς ἡγεμονίας διάδοχος (4) Κομεν- τίτλος, Θρᾷς γένος· ὃς κράτιστα Πέρσαις συνεπλάκη, καὶ μικροῦ τὸν βίον κατέστρεψε σὺν καὶ τῷ ἵππω καταρραγείς, εἰ μή τις τῶν δορυφόρων ἔν τινι τῶν παρόχων ἵππων (43) ἐπιβιβάσας, τῆς μάχης ὑπεξ ήγαγε. Φεύγουσι δ' οὖν οἱ περισωθέντες τροπάδην (45), πάντας τοὺς σφετέρους ἡγεμόνας ἀποβαλόντες, καὶ κατὰ τὴν Νίσιβιν διασώζονται· καὶ τὴν πρὸς τὸν σφῶν βασιλέα δεδιότες ἐπάνοδον θάνατον γὰρ αὐτοῖς ἠπειλήσει, εἰ μὴ τοὺς ἡγεμόνας διασώσωσιν· αὐτοῦ τὴν κατὰ Ορμίσιου τυραννίδα μελετῶσιν, ἤδη καὶ Βαμάμου στρατηγοῦ Περσῶν τοῦτο βουλεύοντος σὺν τοῖς ἀμφ' αὐτὸν, ἐκ τῆς τῶν Τούρκων συμπλοκής ἐπανιόντος. Ἐν τούτῳ δὲ Κομεντίολος τὴν Μαρτυ- ρόπολιν περικαθήμενος, τοὺς μὲν πολλοὺς αὐτοῦ καταλείπει· αὐτὸς δὲ σὺν καί τισιν αριστίνδην ἐκλε- παρέχων Ενὶ τῶν ἐπισυρομένων ἵππων ἐπιβιβάσας, τῆς μάχης ἐξῆγε. Ιd φεύ γουσι δὲ οὖν οἱ Πέρσαι ἑσσηθέντες τροπάδην, περισωθέντες περισωθέντες κατὰ τὴν Νίσιβιν διασώζονται. προς πάδην, προτροπάδην, (γ) Τῷ δὲ χειμῶνι διελύοντο. EVAGRII SCHOLASTICI 2:05 na Persis qui obsessi erant, ulla submitterentur auxilia. Verum jussu imperatoris Mauricii Gregorius ad exercitum perrexit, eique persuasit ut ad eppu- gnandam urbem reverteretur. Milites tamen nihilo plus quam antea perficere potuerunt, cum bellicis machinis quibus urbes expugnari solent, penitus destituerentur. Itaque exercitus quidem ad hiberna dimissus est. proximis autem castellis crebra In relicta sunt militum præsidia, ne supervenientes Persa clanculo urbem ingrederentur. Sequenti restate, cum exercitus Romanorum in unum col- Jectus esset, et Persæ expeditionem suscepissent adversus Romanos, circa Martyropolim gravis con- missa est pugna. Cunique Philippicus superior fuisset, multique Perse, et inter hos princeps qui- dam fortissimus in prælio cecidisset, Persarum tamen multitudo non contemnenda Martyropolim ingressa est, id quod maxime illis studio fuerat. Exinde Romani ab obsidione quidem urbis absti- (p). tendum sibi esse consuerunt. Neque enim fieri posse ut eam vi expugnarent. Alteram autem nr- bem in montosis et munitioribus locis, septem stadiis a Martyropoli exstruxerunt, ut insidias atque excursionibus eam infestarent. Et hæc quidem æstivo tempore facta sunt a Romanis. Hieme vero dimissus est exercitus, CAP. XV. De Comentiolo magistro militum, et de expugna- tioue castelli Ocbas. Mittitur posthac ab imperatore Comentiolus ge- here Thras, qui Philippico in magisteria potestate succederet. Ilic fortissime cum Persis congressus, cum una cum equo præceps dejectus esset, pene interierat, nisi quidam ex satellitibus ipsum equo funali impositum ex pradio subduxisset. Superati rihilominus Persae, universis ducibus suis anissis, fugam arripuerunt, et Nisibim se receperunt : cum- que ad regem suum reverti minime auderent: mor- tem enim ipsis minatus fuerat, nisi duces suos salvos atque incolumes reducerent: illic adversus Hormisdam conjurationem incunt, auctore Varamo magistro militum apud Persas, qui paulo antea ex prælio adversus Turcos una cum suis redierat. In- terea Conventiolus Martyropolim obsidens, maxi- mam quidem copiarum partem illic reliquit : ipse C VALES ANNOTATIONES. voce Evagrius supra, cap. hujus libri, ubi interpre- tes vehicularem et vectarium equum utrobique interpretantur. Nicephorus vero in cap. lib. XVIII, hunc Evagrii locum describens, vocabulum ita exponit. est, Nisi quidam ex satellitibus in unum ex equis qui post cum duce- bantur; ipsum imposuisset. Solebant enim duces cum ad 'pugnam proficiscerentur, plures secum equos ducere, ut si forte equus quo sedebant in- terfectus fuisset, in alium equum conscenderent. cgregie mihi videor restituisse hoc modo : etc. Certe verbum nullo modo hic con- venit. Neque enim qui servati sunt, amplius fu- giunt. Nec Perse dici potuerunt, antequam Nisibin pervenissent. Itaque subdit Eva- grius, Pro voce Nicephorus reposuit quod est vulgatius. VARIORUM. Ex his verbis ap paret Evagrium existimasse, prælium hoc capite memoratum, et illud quod in sequenti narrat, duo- bus diversis annis fuisse gesta. E contra Theo- phylactus, lib. v, cap. 15. tradii ca tao cad na que anno confecta fuisse : cui suffragatur Pagius ad anu. 550, n. et 592, n. 3. W. LoWTH. lippico ad bellum contra Persas persequendum 310, PAGIUS. Digilized by Google (42) Τινὶ τῶν παρόχων ἵππων. Usus est hac (45) Οι περισωθέντες τροπάδην. Hunc locum (4) Κομεντίολος. Comentiolus subrogatur Phi-
PG 86:2869ιζ Περὶ τῆς πρὸς ἡμᾶς φυγῆς τοῦ νέου Χοσρόου.
τείσιν, ἐκτρέχει κατὰ τὸ ᾿Οκβας (44) ὀχυρώτατον φρούριον, ἀντικρύ Μαρτυροπόλεως ἐς τὴν ἀντιπέρας ὄχθην διακείμενον ἐπί τινος σκοπέλου ἀποτόμου, ὅθεν καὶ ἄποπτος ἡ πᾶσα καθειστήκει πόλις. Και πολιορκήσας, πείρα; τε οὐδὲν ἀνιεῖς, καὶ τοῦ τείχους τινὰ διὰ καταπελτῶν ρίψας, ὑπερκαταδὺς αἱρεῖ κατὰ κράτος τὸ φρούριον. Οθεν λοιπὸν καὶ ἐν ἀπο γνώσει. Πέρσαις τὰ Μαρτυροπόλεως καθεστήκει. ΚΕΦΑΛ. 14. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ορμίσδου. Τούτων ὧδε δρωμένων, οι Πέρσαι τὸν Ορμίσδην διεχρήσαντο, πάντων βασιλέων ἀδικώτατον γενόμε τον, οὗ μόνον ὅτι χρήμασιν ἐζημίου τοὺς ὑπηκόους, ἀλλὰ καὶ θανάτων διαφόροις ιδίαις. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τῆς πρὸς ἡμᾶς φυγῆς τοῦ νέου Χοσρόου. Εγκαθιστῶσι δὲ μετ' αὐτὸν βασιλέα Χοσρόην (45) τὸν τούτου παῖδα, καθ' οὗ Βάραμος ἐπιστρατεύει μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτόν. Ὅπερ ὑπαντιάζει μὲν ὁ Χο σρόης μετά τινος οὐκ ἀξιολόγου δυνάμεως, καὶ φεύ γει, τοὺς οἰκείου; ὁρῶν ἐθελοκακοῦντας. Ἀφικνείται δὲ κατὰ τὸ Κιρκήσιον, ὡς γε αὐτὸς ἔφη, τὸν Θεὸν τῶν Χριστιανῶν ἐπικαλεσάμενος, ἐκεῖσε τὸν ἵππον ἀπιέναι ἔνθα ἂν πρὸς αὐτοῦ ὁδηγοῖτο. Αφίκετο δὲ σὺν καὶ ταῖς γυναιξὶ καὶ παισὶ νεογνοί; δύο, καί τισι Περσῶν τῶν εὐγενῶν, οἵπερ αὐτῷ ἐθελονταὶ κατ ηκολούθουν· κἀκεῖθεν πρὸς βασιλία Μαυρίκιον προ σβεύεται. Ο δὲ, κάν τούτῳ πανάριστα βουλευσά- μενος, καὶ τὸν ἀσταθῆ καὶ κόθορνον βίον, καὶ τὰς ἀγχιστρόφους παλιῤῥοίας τῆς τῶν ἀνθρώπων ζωῆς καὶ τούτῳ διαμετρησάμενος, δέχεται τὴν ἱκετείαν, καὶ ΧVΙ. &χβάς, Εγκαθιστῶσι δὲ μετ' αὐτόν, Τούτῳ τῷ ἐνιαυτῷ Χονδρόης ὁ Περσών βασιλεὺς ἦλθε προς Ρωμαίους, ἀνταρσίαν ὑπομείνας ἀπὸ Βαράμ τοῦ αὐτοῦ συμφυλέτου, καὶ διὰ συμμαχίας Ῥωμαϊκῆς ἀπεκατέστη εἰς τὴν ἑαυ τοῦ βασιλείαν. Ιd HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER VI. 28.0 A vero assumptis quibusdam quos viritim legerat, ad Ocbas excurrit, castellumn munitissimum, e regione Martyropolis in adversa ripa situm, et præruplo scopulo impositum : unde urbs tota facile conspici poterat. Illud igitur oppugnare aggressus, nihilque intentatum relinquens, cum partem aliquam murf catapultis perfregisset, illac irrumpens, castellum vi cepit. Itaque Persæ de retinenda deinceps Mar- tyropoli penitus desperarunt. CAP. XVI. De cæde Hormisdæ. Dum hæc geruntur, Persæ Hormisdain interfece · runt: regum omnium injustissimum : quippe qui subditos suos non solum pecuniarum exactionibus, B verum etiam variis suppliciorum generibus op- pressisset. CAP. De junioris Chosrois ad Romanos fuga. Regem deinde sibi constituunt Chosroem, ejus filium. Contra quem Varamus una cum iis quos circa se habebat, expeditionem suscepit. Huic Chos- roes cum exercitu non valde numeroso obviam progressus, cum suos proditionem meditari animad- verteret, fugam abripuit. Tandemque Circesium pervenit, Christianorum Deum, sicut ipse aiebat, prius precatus, ut equum suum quo vellet dedu- ceret. Cum igitur illuc venisset una cum uxoribus et cum duobus liberis recens natis, et cum nonnul- lis Persarum optimatibus qui ipsum sponte secuti fuerant, inde legatos nd Mauriciumn imperatoremi misit, At Mauricius hic quoque ut in reliquis rebus, prudenti consilio usus, cumn instabilem mutabilem- que hujus vitæ rationem, et repentinas rerum hu- VALESH ANNOTATIONES. Theophylacto vocatur castrum munitissi- mum. Hujus situm describit Theophylactus in lib. 1. cap. 12, eodem prorsus modo quo Evagrius situm castelli Ocbas describit. Itaqué tam ex no- minis similitudine, quam ex situ apparet, unum Idemque esse castellum Ocbas et Acbas: situm juxta fluvium Nymphium et urbem Martyropolim. Conjecturam nostram prorsus confirmat Theophy- lactus, in cap. lib. iv, ubi castrum illud Oebas quod Evagrius noster a Comentiolo captum esse dicit, ipse Acbas_nominat. pon. Hunc locum ex manuscriptis codicibus Flo- rentino supplevimus hoc modo : etc. Porro Chosroes rex Persarum constitutus est anno Christi (*) ut scribit Ba- ronius in Annalibus. Qui fuit annus decimus im- perii Mauricii, non autem septimus, ut Baronius scribit. Nam anni imperatoris Mauricii, æquo fere passu cum annis indictionis progrediuntur, sicut anni imperii Justini Junioris.Quare cum anno Chri- sti 592, decima fuerit indictio, teste ipsomet Baro- nio, decimum quoque annum imperii ejusdem Mauritii tunc fuisse necesse est. Auctor tainen Chronici Alexandrini inaugurationem Chosrois, C. " D ejusque ad Romanos fugam auino uno antevertit. Sic enim scribit. Indictione nous, amo nono impe rii Mauritii post consulatum ejusdemn Mauricii Ti- berii anno septimo: est, Hoc anno Chosroes Persarum rex, cum Varamus contribulis ejus adversus eum rebellasset, ad Romanos confugit ; iisdemque auxi · tiantibus in regnum suum restitutus est. Joannes autem Biclariensis in Chronico, anno citius id fa- clum refert. Sic enim scribit : anuo octavo Mau- ricii imperatoris quo Chronicum suum terminavit. A vicesimo ergo Constantini imperatoris auno, quo tempore hæresis Ariana initium sumpsit, usque in octavum annum Mauricii principis Romanorum, anui sunt ducenti sexaginta sex. In his ergo temporibus quibus omnipotens Deus prostrato venenosæ hæresis veneno pacem sua restituit Ecclesiæ, imperator Per- sarum Christi suscepit fidem, et pacem cum Mau- ricio imperatore firmavit. Ubi notandum est quod, ait Biclariensis, Persarum regem, abjecto simu- lacrorum cultu, ad Christi fidem transiisse. Idem certe testatur Theophylactus, in cap. lib. v, ait et in cap. lib. iv. VARIORUM. (*) Pagius elevationem Chosrois et mortem Horo misdæ in annum 390, conjicit, et Chosrois in re- gnum restutionem in annum 591, Vide Critic. cjue ad ann. 591, n. 3, et 502, n. 10. W. Lowri. (44) Κατὰ τὸ 'Οκβας. Idem videtur esse quod a (45) Εγκαθιστώσι μετ' αὐτὸν βασιλέα Χοσ-
Chapter XVI · Chapter XVIICaput XVI · Caput XVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ιη Ὡς ὁ βασιλεὺς Γρηγόριον καὶ Δομετιανὸν εἰς ἀπαντὴν Χοσρόου ἐξαπέστειλεν.
τείσιν, ἐκτρέχει κατὰ τὸ ᾿Οκβας (44) ὀχυρώτατον φρούριον, ἀντικρύ Μαρτυροπόλεως ἐς τὴν ἀντιπέρας ὄχθην διακείμενον ἐπί τινος σκοπέλου ἀποτόμου, ὅθεν καὶ ἄποπτος ἡ πᾶσα καθειστήκει πόλις. Και πολιορκήσας, πείρα; τε οὐδὲν ἀνιεῖς, καὶ τοῦ τείχους τινὰ διὰ καταπελτῶν ρίψας, ὑπερκαταδὺς αἱρεῖ κατὰ κράτος τὸ φρούριον. Οθεν λοιπὸν καὶ ἐν ἀπο γνώσει. Πέρσαις τὰ Μαρτυροπόλεως καθεστήκει. ΚΕΦΑΛ. 14. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Ορμίσδου. Τούτων ὧδε δρωμένων, οι Πέρσαι τὸν Ορμίσδην διεχρήσαντο, πάντων βασιλέων ἀδικώτατον γενόμε τον, οὗ μόνον ὅτι χρήμασιν ἐζημίου τοὺς ὑπηκόους, ἀλλὰ καὶ θανάτων διαφόροις ιδίαις. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τῆς πρὸς ἡμᾶς φυγῆς τοῦ νέου Χοσρόου. Εγκαθιστῶσι δὲ μετ' αὐτὸν βασιλέα Χοσρόην (45) τὸν τούτου παῖδα, καθ' οὗ Βάραμος ἐπιστρατεύει μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτόν. Ὅπερ ὑπαντιάζει μὲν ὁ Χο σρόης μετά τινος οὐκ ἀξιολόγου δυνάμεως, καὶ φεύ γει, τοὺς οἰκείου; ὁρῶν ἐθελοκακοῦντας. Ἀφικνείται δὲ κατὰ τὸ Κιρκήσιον, ὡς γε αὐτὸς ἔφη, τὸν Θεὸν τῶν Χριστιανῶν ἐπικαλεσάμενος, ἐκεῖσε τὸν ἵππον ἀπιέναι ἔνθα ἂν πρὸς αὐτοῦ ὁδηγοῖτο. Αφίκετο δὲ σὺν καὶ ταῖς γυναιξὶ καὶ παισὶ νεογνοί; δύο, καί τισι Περσῶν τῶν εὐγενῶν, οἵπερ αὐτῷ ἐθελονταὶ κατ ηκολούθουν· κἀκεῖθεν πρὸς βασιλία Μαυρίκιον προ σβεύεται. Ο δὲ, κάν τούτῳ πανάριστα βουλευσά- μενος, καὶ τὸν ἀσταθῆ καὶ κόθορνον βίον, καὶ τὰς ἀγχιστρόφους παλιῤῥοίας τῆς τῶν ἀνθρώπων ζωῆς καὶ τούτῳ διαμετρησάμενος, δέχεται τὴν ἱκετείαν, καὶ ΧVΙ. &χβάς, Εγκαθιστῶσι δὲ μετ' αὐτόν, Τούτῳ τῷ ἐνιαυτῷ Χονδρόης ὁ Περσών βασιλεὺς ἦλθε προς Ρωμαίους, ἀνταρσίαν ὑπομείνας ἀπὸ Βαράμ τοῦ αὐτοῦ συμφυλέτου, καὶ διὰ συμμαχίας Ῥωμαϊκῆς ἀπεκατέστη εἰς τὴν ἑαυ τοῦ βασιλείαν. Ιd HISTORIE ECCLESIASTICÆ LIBER VI. 28.0 A vero assumptis quibusdam quos viritim legerat, ad Ocbas excurrit, castellumn munitissimum, e regione Martyropolis in adversa ripa situm, et præruplo scopulo impositum : unde urbs tota facile conspici poterat. Illud igitur oppugnare aggressus, nihilque intentatum relinquens, cum partem aliquam murf catapultis perfregisset, illac irrumpens, castellum vi cepit. Itaque Persæ de retinenda deinceps Mar- tyropoli penitus desperarunt. CAP. XVI. De cæde Hormisdæ. Dum hæc geruntur, Persæ Hormisdain interfece · runt: regum omnium injustissimum : quippe qui subditos suos non solum pecuniarum exactionibus, B verum etiam variis suppliciorum generibus op- pressisset. CAP. De junioris Chosrois ad Romanos fuga. Regem deinde sibi constituunt Chosroem, ejus filium. Contra quem Varamus una cum iis quos circa se habebat, expeditionem suscepit. Huic Chos- roes cum exercitu non valde numeroso obviam progressus, cum suos proditionem meditari animad- verteret, fugam abripuit. Tandemque Circesium pervenit, Christianorum Deum, sicut ipse aiebat, prius precatus, ut equum suum quo vellet dedu- ceret. Cum igitur illuc venisset una cum uxoribus et cum duobus liberis recens natis, et cum nonnul- lis Persarum optimatibus qui ipsum sponte secuti fuerant, inde legatos nd Mauriciumn imperatoremi misit, At Mauricius hic quoque ut in reliquis rebus, prudenti consilio usus, cumn instabilem mutabilem- que hujus vitæ rationem, et repentinas rerum hu- VALESH ANNOTATIONES. Theophylacto vocatur castrum munitissi- mum. Hujus situm describit Theophylactus in lib. 1. cap. 12, eodem prorsus modo quo Evagrius situm castelli Ocbas describit. Itaqué tam ex no- minis similitudine, quam ex situ apparet, unum Idemque esse castellum Ocbas et Acbas: situm juxta fluvium Nymphium et urbem Martyropolim. Conjecturam nostram prorsus confirmat Theophy- lactus, in cap. lib. iv, ubi castrum illud Oebas quod Evagrius noster a Comentiolo captum esse dicit, ipse Acbas_nominat. pon. Hunc locum ex manuscriptis codicibus Flo- rentino supplevimus hoc modo : etc. Porro Chosroes rex Persarum constitutus est anno Christi (*) ut scribit Ba- ronius in Annalibus. Qui fuit annus decimus im- perii Mauricii, non autem septimus, ut Baronius scribit. Nam anni imperatoris Mauricii, æquo fere passu cum annis indictionis progrediuntur, sicut anni imperii Justini Junioris.Quare cum anno Chri- sti 592, decima fuerit indictio, teste ipsomet Baro- nio, decimum quoque annum imperii ejusdem Mauritii tunc fuisse necesse est. Auctor tainen Chronici Alexandrini inaugurationem Chosrois, C. " D ejusque ad Romanos fugam auino uno antevertit. Sic enim scribit. Indictione nous, amo nono impe rii Mauritii post consulatum ejusdemn Mauricii Ti- berii anno septimo: est, Hoc anno Chosroes Persarum rex, cum Varamus contribulis ejus adversus eum rebellasset, ad Romanos confugit ; iisdemque auxi · tiantibus in regnum suum restitutus est. Joannes autem Biclariensis in Chronico, anno citius id fa- clum refert. Sic enim scribit : anuo octavo Mau- ricii imperatoris quo Chronicum suum terminavit. A vicesimo ergo Constantini imperatoris auno, quo tempore hæresis Ariana initium sumpsit, usque in octavum annum Mauricii principis Romanorum, anui sunt ducenti sexaginta sex. In his ergo temporibus quibus omnipotens Deus prostrato venenosæ hæresis veneno pacem sua restituit Ecclesiæ, imperator Per- sarum Christi suscepit fidem, et pacem cum Mau- ricio imperatore firmavit. Ubi notandum est quod, ait Biclariensis, Persarum regem, abjecto simu- lacrorum cultu, ad Christi fidem transiisse. Idem certe testatur Theophylactus, in cap. lib. v, ait et in cap. lib. iv. VARIORUM. (*) Pagius elevationem Chosrois et mortem Horo misdæ in annum 390, conjicit, et Chosrois in re- gnum restutionem in annum 591, Vide Critic. cjue ad ann. 591, n. 3, et 502, n. 10. W. Lowri. (44) Κατὰ τὸ 'Οκβας. Idem videtur esse quod a (45) Εγκαθιστώσι μετ' αὐτὸν βασιλέα Χοσ-
Chapter XVIII · Chapter XIX · Chapter XXCaput XVIII · Caput XIX · Caput XX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2871ιθ Ὡς πάλιν τὴν ἀρχὴν Περσῶν Χοσρόης ἔλαβε, Ῥωμαίων αὐτῷ συναραμένων.
Α ξένον ἀντὶ φυγάδος (46), παῖδά τε ἀντὶ αὐτομάκου καθ ίστησι, δώροις βασιλικοῖς δεξιωσάμενος· οἷς ἐφιλο- φρονήσατο, οὐ μόνος αὐτὸς βασιλικῶς στείλας, ἀλλὰ καὶ τῆς βασιλίδος τὰ παραπλήσια περὶ τὰς ὁμοζύ γους τοῦ Χοσρόου, καὶ τῶν παίδων πρὸς τοὺς παῖ δας πραξάντων, ΧΙΧ. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. Ὡς ὁ βασιλεὺς Γρηγόριον καὶ Δομετιανὸν εἰς ἀπάντησιν Χοσρόου ἐξαπέστειλεν. Πέμπει δὲ καὶ πᾶσαν βασιλικὴν δορυφορίαν, καὶ πάντα τὸν Ρωμαίων στρατὸν σὺν καὶ τῷ στρατηγών, εψόμενον αὐτῷ ὅπη καὶ βούλεται· καὶ πρὸς μείζονο: τιμῆς, Δομετιανὸν ἐπίσκοπον Μελιτινῆς, αὐτοῦ συγ- γενή, ἄνδρα φρενήρη καὶ ἀγχίνουν, λόγῳ τε καὶ έργῳ ἐς τὰ μάλιστα ἱκανώτατον, καὶ πρὸς τὰ μέγιστα τῶν πραγμάτων ἐξεργαστικώτατον. Πέμπει δὲ καὶ Γρηγόριον, ὃς ἐν ἅπασι κατέπληξε την Χοσρόην, ὁμιλῶν, δωρούμενος, ἐπίκαιρα τοῖς πράγμασιν ἐπ- ηγούμενος. ΚΕΦΑΛ. 18. ὺς πάλιν τὴν ἀρχὴν Περσῶν Χοσρόης έλαβε, Ῥωμαίων αὐτῷ συναραμένων. Παραγενόμενος δὲ μέχρι τῆς Ἱεραπολιτῶν ὁ Χοσρόης, ἡ τῆς Εὐφρατησίας προκάθηται, αύθις ἐπανῆκε, τοῦτο καὶ Μαυρικίου συνεωρακότος, καὶ τὴ πλέον δόντος τῆς οἰκείας δόξης τῷ συνοίσοντι τῷ ἱκέτῃ. Δεξιοῦται δὲ καὶ χρήμασι μεγάλοις, οὐχ ἱστορη- θὲν πώποτε. Καὶ Πέρσας στρατολογήσας, καὶ τὰς ἐπι- δόσεις ἁπάσας οίκοθεν ποιησάμενος εκπέμπει τον Χο σρόην μεθ' ἑκατέρου στρατού, Ῥωμαίων τε καὶ Περσῶν κατὰ τὴν ὑπερορίαν, Μαρτυροπόλεως καὶ Σίττα παν ραδοθέντος αὐτῷ· ὃς καὶ πρὸς τῶν Μαρτυροπολι τῶν (47) καταλευσθεὶς ἀνεσκολοπίσθη. Παρεδόθη δὲ καὶ τὸ Δάρας, ὑπεξελθόντων Περσῶν. Καὶ διὰ μιᾶς συμπλοκῆς ἐσσηθέντος τοῦ Βαράμου πρὸς Ῥωμαίων μόνων, ἀκλεῶς τε μόνον πεφευγότος, ἐς τὰ ἴδια κατα ήχθη βασίλεια ὁ Χοσρόης. ' ΚΕΦΑΛ. ΚΑ. "Οτι κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἡ ἁγία μήτηρ ἦν Γολαγ δούχ. Τότε καὶ Γολανδούχ μάρτυς ζῶσα (48) παρ' Τούτῳ τῷ ἔτει τεκνοποιηθείς Μαυ ρίκιος ὁ βασιλεὺς Χοσρόης τὸν βασιλέα Περσῶν, Γολανδούχ. Γολανδούχ. EVAGRII SCHOLASTICI ananarum conversiones ac reciprocos aestus, hoc etiam exemplo edoctus perpendisset, supplicatio- nem Chosrois libenter admisit. Eumque hospitem pro exsule, pro fugitivo filium sibi ascivit, regali- bus donis omnique benevolentia eumdem exci- piens. Nec vero ipse solus munera misit ad Chos- roem, verum etiam Augusta erga conjuges Chosrois, et liberi imperatoris erga Chosrois iberos idem praestiterunt. CAP. XVIII. Qualiter imperator Gregorium ac Domitianum Chos- roi obviam įre jussit. Sed et regale satellitium integrum, et universum exercitum Romanorum una cum duce, Mauricius ad Chosroem misit, qu' eum sequerentur quo rellet. Denique majoris honoris causa, Domitianum Melitinensem episcopum, cognatum suum, ad eum direxit : virum singulari prudentia ac solertia, et tam opere quam sermone eximium, et ad maxima vegotia perficienda aptissimum. Missus est etiam Gregorius : qui quidem Chosroem cunctis in rebus admiratione perculit, tum in colloquiis, tum in muneribus, tum in consiliis quæ pro temporis opportunitate prudentissime suggerebat. CAP. Quomodo Chosroes Romanorum auxilio regnum suum recuperavit, Porro Chosroes cum Hierapolim pervenisset, qua Metropolis est provincia Euphratensis. exinde retrogressus est, cum id Mauricio quoque placuis- set, qui utilitati supplicis plus tribuit, quam pro- priæ gloriæ. Ingentem etiam vim pecuniæ ad eum misit, quod nunquam antea factum fuisse memo- ratur. Cumque exercitum Persarum conscripsisset, et donativum ex ærario suo tribuisset, Chosroem cum gemino exercitn, Romanorum scilicet ac Persarum, extra fines imperii Romani deduxit : Martyropoli prius ipsi tradita cum Sitta. Quem quidem Martyropolitani lapidibus obrutum cruci suffixerunt. Sed et oppidum Daras Romanis tradi- tum est, Persis inde egressis. Posthæc cum Vara- mus unico praelio a Romanis solis devictus, solus cum ingenţi ignominia ſugam abripuisset Chosroes in regiam suam reductus est. CAP. XX. De sancta matre Golanduch, quæ illis temporibus vixit. lisdem temporibus Golanduch martyr vivens ac B G (r) VALESII ANNOTATIONES phyclactus in cap. lib. v, ait Chosroem a Mau- ricio imperatore filium duntaxat esse appellatum. Theophanes autem in Chronico, pag. 214, diserte scribit Chosroem a Mauricio imperatore filium esse adoptatum : etc. lactus in cap. 15, lib. v. Sittam jussu Comentioli magistri militiæ flammis absumptum esse scribit. dice Florentino scribitur Gelinduch di- VARIORUM. (+) Golinducha nata erat Babyloni, e Magorum familia; quæ cum viro nobili desponsa essel, Christianam religionem venerata est; mari- foque in sua infidelitate demortuo, Christianorum disciplina initiata est. Quod ut Magi compererunt. cam tetro carceri incluserant, ex quo, angelo ap- parente, exiit. et Hierapolim venit, ubi tuleranti corona cum triumpho sempiterno redimita est Hec Theophylactus lib. v, cap. 12. (48) Παϊδά τε ἀντὶ αὐτομόλου καθίστησι. Theo- (47) Καταλευσθεὶς ἀνεσκολοπίσθη. Theoph (48) Γολαυδούν μάρτυς ζῶσα. Rectius in c
κ Ὅτι κατ’ ἐκεῖνο καιροῦ ἡ ἁγία μήτηρ ἦν Γολανδούχ.
Α ξένον ἀντὶ φυγάδος (46), παῖδά τε ἀντὶ αὐτομάκου καθ ίστησι, δώροις βασιλικοῖς δεξιωσάμενος· οἷς ἐφιλο- φρονήσατο, οὐ μόνος αὐτὸς βασιλικῶς στείλας, ἀλλὰ καὶ τῆς βασιλίδος τὰ παραπλήσια περὶ τὰς ὁμοζύ γους τοῦ Χοσρόου, καὶ τῶν παίδων πρὸς τοὺς παῖ δας πραξάντων, ΧΙΧ. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. Ὡς ὁ βασιλεὺς Γρηγόριον καὶ Δομετιανὸν εἰς ἀπάντησιν Χοσρόου ἐξαπέστειλεν. Πέμπει δὲ καὶ πᾶσαν βασιλικὴν δορυφορίαν, καὶ πάντα τὸν Ρωμαίων στρατὸν σὺν καὶ τῷ στρατηγών, εψόμενον αὐτῷ ὅπη καὶ βούλεται· καὶ πρὸς μείζονο: τιμῆς, Δομετιανὸν ἐπίσκοπον Μελιτινῆς, αὐτοῦ συγ- γενή, ἄνδρα φρενήρη καὶ ἀγχίνουν, λόγῳ τε καὶ έργῳ ἐς τὰ μάλιστα ἱκανώτατον, καὶ πρὸς τὰ μέγιστα τῶν πραγμάτων ἐξεργαστικώτατον. Πέμπει δὲ καὶ Γρηγόριον, ὃς ἐν ἅπασι κατέπληξε την Χοσρόην, ὁμιλῶν, δωρούμενος, ἐπίκαιρα τοῖς πράγμασιν ἐπ- ηγούμενος. ΚΕΦΑΛ. 18. ὺς πάλιν τὴν ἀρχὴν Περσῶν Χοσρόης έλαβε, Ῥωμαίων αὐτῷ συναραμένων. Παραγενόμενος δὲ μέχρι τῆς Ἱεραπολιτῶν ὁ Χοσρόης, ἡ τῆς Εὐφρατησίας προκάθηται, αύθις ἐπανῆκε, τοῦτο καὶ Μαυρικίου συνεωρακότος, καὶ τὴ πλέον δόντος τῆς οἰκείας δόξης τῷ συνοίσοντι τῷ ἱκέτῃ. Δεξιοῦται δὲ καὶ χρήμασι μεγάλοις, οὐχ ἱστορη- θὲν πώποτε. Καὶ Πέρσας στρατολογήσας, καὶ τὰς ἐπι- δόσεις ἁπάσας οίκοθεν ποιησάμενος εκπέμπει τον Χο σρόην μεθ' ἑκατέρου στρατού, Ῥωμαίων τε καὶ Περσῶν κατὰ τὴν ὑπερορίαν, Μαρτυροπόλεως καὶ Σίττα παν ραδοθέντος αὐτῷ· ὃς καὶ πρὸς τῶν Μαρτυροπολι τῶν (47) καταλευσθεὶς ἀνεσκολοπίσθη. Παρεδόθη δὲ καὶ τὸ Δάρας, ὑπεξελθόντων Περσῶν. Καὶ διὰ μιᾶς συμπλοκῆς ἐσσηθέντος τοῦ Βαράμου πρὸς Ῥωμαίων μόνων, ἀκλεῶς τε μόνον πεφευγότος, ἐς τὰ ἴδια κατα ήχθη βασίλεια ὁ Χοσρόης. ' ΚΕΦΑΛ. ΚΑ. "Οτι κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἡ ἁγία μήτηρ ἦν Γολαγ δούχ. Τότε καὶ Γολανδούχ μάρτυς ζῶσα (48) παρ' Τούτῳ τῷ ἔτει τεκνοποιηθείς Μαυ ρίκιος ὁ βασιλεὺς Χοσρόης τὸν βασιλέα Περσῶν, Γολανδούχ. Γολανδούχ. EVAGRII SCHOLASTICI ananarum conversiones ac reciprocos aestus, hoc etiam exemplo edoctus perpendisset, supplicatio- nem Chosrois libenter admisit. Eumque hospitem pro exsule, pro fugitivo filium sibi ascivit, regali- bus donis omnique benevolentia eumdem exci- piens. Nec vero ipse solus munera misit ad Chos- roem, verum etiam Augusta erga conjuges Chosrois, et liberi imperatoris erga Chosrois iberos idem praestiterunt. CAP. XVIII. Qualiter imperator Gregorium ac Domitianum Chos- roi obviam įre jussit. Sed et regale satellitium integrum, et universum exercitum Romanorum una cum duce, Mauricius ad Chosroem misit, qu' eum sequerentur quo rellet. Denique majoris honoris causa, Domitianum Melitinensem episcopum, cognatum suum, ad eum direxit : virum singulari prudentia ac solertia, et tam opere quam sermone eximium, et ad maxima vegotia perficienda aptissimum. Missus est etiam Gregorius : qui quidem Chosroem cunctis in rebus admiratione perculit, tum in colloquiis, tum in muneribus, tum in consiliis quæ pro temporis opportunitate prudentissime suggerebat. CAP. Quomodo Chosroes Romanorum auxilio regnum suum recuperavit, Porro Chosroes cum Hierapolim pervenisset, qua Metropolis est provincia Euphratensis. exinde retrogressus est, cum id Mauricio quoque placuis- set, qui utilitati supplicis plus tribuit, quam pro- priæ gloriæ. Ingentem etiam vim pecuniæ ad eum misit, quod nunquam antea factum fuisse memo- ratur. Cumque exercitum Persarum conscripsisset, et donativum ex ærario suo tribuisset, Chosroem cum gemino exercitn, Romanorum scilicet ac Persarum, extra fines imperii Romani deduxit : Martyropoli prius ipsi tradita cum Sitta. Quem quidem Martyropolitani lapidibus obrutum cruci suffixerunt. Sed et oppidum Daras Romanis tradi- tum est, Persis inde egressis. Posthæc cum Vara- mus unico praelio a Romanis solis devictus, solus cum ingenţi ignominia ſugam abripuisset Chosroes in regiam suam reductus est. CAP. XX. De sancta matre Golanduch, quæ illis temporibus vixit. lisdem temporibus Golanduch martyr vivens ac B G (r) VALESII ANNOTATIONES phyclactus in cap. lib. v, ait Chosroem a Mau- ricio imperatore filium duntaxat esse appellatum. Theophanes autem in Chronico, pag. 214, diserte scribit Chosroem a Mauricio imperatore filium esse adoptatum : etc. lactus in cap. 15, lib. v. Sittam jussu Comentioli magistri militiæ flammis absumptum esse scribit. dice Florentino scribitur Gelinduch di- VARIORUM. (+) Golinducha nata erat Babyloni, e Magorum familia; quæ cum viro nobili desponsa essel, Christianam religionem venerata est; mari- foque in sua infidelitate demortuo, Christianorum disciplina initiata est. Quod ut Magi compererunt. cam tetro carceri incluserant, ex quo, angelo ap- parente, exiit. et Hierapolim venit, ubi tuleranti corona cum triumpho sempiterno redimita est Hec Theophylactus lib. v, cap. 12. (48) Παϊδά τε ἀντὶ αὐτομόλου καθίστησι. Theo- (47) Καταλευσθεὶς ἀνεσκολοπίσθη. Theoph (48) Γολαυδούν μάρτυς ζῶσα. Rectius in c
PG 86:2873κα Περὶ ὧν ἔπεμψε Χοσρόης ἀναθημάτων τῷ ἁγίῳ μάρτυρι Σεργίῳ.
ἡμῖν ἦν, ἢ διὰ πολλῶν μὲν πόνων τὸ μαρτύριον δι- ενέγκασα, τῶν μάγων Περσῶν αὐτὴν αἰκιζομένων, μεγάλων δὲ τεραστίων εργάτις γενομένη· ἧς τὸν βίον ἀνέγραψε Στέφανος ὁ πρότερος ἐπίσκοπος Ἱερα πόλεως. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ' Περὶ ὧν ἔπεμψε Χοσρόης αναθημάτων τῷ ἁγίῳ μάρτυρι Σεργίῳ. Ο δὲ Χοσρόης ἐγκρατὴς τῶν οἰκείων βασιλείων για νόμενος, πέμπει Γρηγορίῳ σταυρόν, χρυσῷ πολλῷ καὶ λίθοις τιμίοις ἐξησκημένον, πρὸς τιμὴν τοῦ ἀθλοφόρου μάρτυρος Σεργίου · ὃν ἀνέθηκε μὲν Θεο- δώρα Ἰουστινιανοῦ γαμετή, ἐληΐσατο δὲ Χοσρόης σὺν καὶ τοῖς ἄλλοις κειμηλίοις, ὡς ἤδη μοι ἀφήγηται. Πέμπει δὲ καὶ ἕτερον σταυρὸν χρυσοῦν, καὶ ἐπέγρα- Β ψεν ὁ Χοσρόης τῷ σταυρῷ Ἑλλήνων γράμμασι τάδε Τοῦτον τὸν σταυρὸν ἐγὼ Χοσρόης βασιλεὺς βασιλέων, υἱὸς Ορμίσδου, ὅτε ἐκ διαβολικής ενεργείας καὶ κακουργίας τοῦ δυστυχεστάτου Βαράμου, καὶ τῶν σὺν αὐτῷ καβαλλαρίων, εἰς Ῥωμανίαν ἀπήλθομεν, καὶ διὰ τὸ ἔρχεσθαι τὸν δυστυχῆ Ζαδεσπρὰμ μετά στρατού (49) εἰς τὴν Νίσιβιν ἐπὶ τὸ ὑποσῦραι τούς καβαλλαρίους τοῦ μέρους τοῦ Νίσιβι εἰς τὸ ἀντᾶραι καὶ καταββάξαι (50), ἐπέμψαμεν καὶ ἡμεῖς καβαλ λαρίοις μετὰ ἄρχοντος εἰς τὸ Χαρχάς. Καὶ διὰ τῆς τύχης τοῦ ἁγίου Σεργίου τοῦ πανσέπτου καὶ όνομα στοῦ, ἐπειδὴ ἠκούσαμεν δοτήρα εἶναι αὐτὸν τῶν αιτήσεων, ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλεία; ἡμῶν, μηνὶ Ιαννουαρίῳ ἑβδόμῃ, ᾐτησάμεθα ὡς ἐὰν οἱ και βαλλάριοι σφάξωσι τὸν Ζαδεσπράμ, ἢ χειρώσωνται, σταυρὸν χρυσοῦν διάλιθον εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ πέμ πομεν διὰ τὸ πάνσεπτον αὐτοῦ ὄνομα· καὶ τῇ ἐνάτῃ τοῦ Φευρουαρίου μηνὸς τὴν κεφαλὴν τοῦ Ζαδεσπράμ ἤνεγκαν ἐπὶ ἡμῶν. Ἐπιτυχόντες οὖν τῆς δεήσεως ἡμῶν, διὰ τὸ ἕκαστον ἀναμφίβολον εἶναι, εἰς τὸ πάνσεπτον αὐτοῦ ὄνομα τοῦτον τὸν σταυρὸν τὸν παρ' ἡμῶν γενόμενον, μετὰ τοῦ πεμφθέντος σταυροῦ παρὰ Ιουστινιανού βασιλέως Ρωμαίων εἰς τὸν οἶκον αὐτ τοῦ, καὶ τῷ καιρῷ τῆς ἀμιξίας τῶν δύο πολιτειών ἐνεχθέντος ἐνταῦθα παρά Χοσρόου βασιλέως βασι- λέων, υἱοῦ Καβάδου, τοῦ ἡμετέρου πατρὸς, καὶ εἶ ρεθέντος ἐν τοῖς ἡμετέροις, ἐπέμψαμεν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἁγίου πανσέπτου Σεργίου. Καὶ τούτους γνώμῃ Μαυρικίου βασιλέως Γρηγόριος λαβὼν μετὰ πολλῆς, πομπῆς ἐς τὸν ἱερὸν οἶκον τοῦ μάρτυρος ἀνατέθεικεν. Οὐ μετὰ πολὺ δὲ καὶ ἕτερα πέπομφε δῶρα ὁ Χοσρόης ἀνὰ τὸν αὐτὸν ἱερὸν νεῶν, ἐπιγράψας ἐπὶ δίσκου ἐκ χρυσοῦ πεποιημένου Ελληνίδι φωνῇ ταῦτα· Ἐγὼ Χοσρόης βασιλεὺς βασιλέων υἱὸς Ορμίσδου, τὰ ἐν & Ι, διὰ τὸ ἔρχε σθαι τὸν δυστυχῆ Ζαδεσπράτην ἐκ τοῦ στρατοῦ, καταράξαι. HISTORIE ECCLESIASTICE LIBER VI. . A spirans, apud nos mausit. Quæ a Persarum magis B graviter excruciata diuturnuin et laboriosum martyrium pertulit, multaque miracula perpetravit. Porro ejus vitam scripsit Stephanus antiquior, episcopus Hierapolitanus. CAP. XXI. De donariis quæ Chosroes misit ad sanctum martyrem Sergium. Cæterum Chosroes cum regnum suum recu- perasset, crucem auro multo et pretiosis lapidibus exornatam, in honorem invictissimi martyris Sergii ad Gregorium misit : quam Theodora quidem uxor Justiniani eidem martyri dedicaverat : Chosroes vero una cum aliis thesauris diripuerat, sicut a me superius commemoratum est. Aliam præterea cru- cem aurcam idem Chosroes misit, cui litteris Græcis hæc inscripsit: Ego Chosroes rex regum, filius Normisdæ, quo tempore per diabolicamı operationem et malitiam infelicissimi Varami et equitum qui una cum illo erant, ad Romanorum ditionem me contuli: et quoniam infelicissimus Zadespram cum exercitu Nisibim advenerat, solli- citaturus equites Nisibenos ut a nobis deficerent nosque oppugnarent; nos quoque equites mişimus ad oppidum Charcbas una cum duce. Et quoniane audieramus venerabilem ac celeberrimum sanctum Sergium cuncta largiri quæ ab ipso postularentur; anno primo regni nostri, die septimo mensis Januarii, per genium ejusdem sancti postulavimus, pollicentes. si equites nostri Zadespram occidissent, aut certe vivum cepissent, nos crucem auream lapilis distinctam ad ejus adem missuros esse, ob venerandum ejus nomen. Nono autem die mensis Februarii equites nostri caput cjusdem Zadespram ad nos attulerunt. Voti igitur nostri compotes facti, quo res manifesta ommibus flat, nec ullus dubitandi locus relinquatur, in venerandissinio ejus nomine crucem hanc a nobis factam, una cum ea quæ olim ab imperatore Romanorum Justiniano ad ejusdem Sergii den missa est: postea vero bello inter duas respublicas exorto a Chosroe Cabadis filio, patre nostro huc allata, et in thesauris nostris reperta est, misimus in ædem venerandissimi sancti C Sergii. Has cruces Gregorius non sine consensu Lib. c. 28. D imperatoris Mauricii cum accepisset, cum ingenti pompa in ecclesia sancti martyris dedicavit. Nec multo post idem Chosroes alia quoque dona ad eamdem ecclesiam misit, et in aureo disco hæc Græco sermone jussit inscribi: Ego Chosroes rex VALESII ANNOTATIONES. citur a Nicepboro in cap. 25, lib. xv, ubi vitam ejus ac martyrium et res gestas breviter describit, sicut a Stephano Hierapolitano episcopo, qui librum de ejus Vita conscripsit, acceperat. Ex quo etiam discimus, quam ob causam martyr vivens appel- letur ab Evagrio. Nam post martyrium diu su- perstes vixit, quemadmodum scribit Nicephorus. Ejus dien natalem Græci celebrant undecimo Julii, at legitur in Menologio. Ejusdem sanctæ mulieris mentionem facit Theophylactus in cap. lib. v. phylacti Simocattæ cap. 13, scribitur, etc, quod magis probo. gitur (44) Ζαδεσπρὰμ μετὰ στρατοῦ. Iu libro v Theo- (50) Καὶ καταράξαι. Apud Theophylactum le-
Chapter XXICaput XXI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2875κβ Περὶ Νααμάνου τοῦ Σαρακηνοῦ.
Α τῷδε τῷ δίσκῳ, γεγραμμένα, οὐκ εἰς θέαν ἀνθρώ Εt όντως. Β πων, οὐδὲ ἵνα ἐκ τῶν λόγων μου τὸ μέγεθος τοῦ πανσέπτου ὀνόματος γνωσθῇ, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀλήθειαν τῶν γεγραμμένων, καὶ διὰ τὰς πολλές χάριτας καὶ εὐεργεσίας ἂς ἔσχον παρὰ σοῦ. Εὐτυχία γάρ μοι ἐστιν, ἵνα τὸ ἐμὸν ὄνομα ἐμφέρηται τοῖς ἱεροῖς σου σκεύεσιν. Ἐν τῷ εἶναί με ἐν τῷ Βεραμαΐς, ήτησά- μην παρὰ σοῦ, ἅγιε, ἐλθεῖν εἰς τὴν βοήθειάν μου, και ἐν γαστρὶ συλλαβεῖν Σιρήν. Καὶ ἐπειδὴ ἡ Σιρὴ Χρι- στιανή ἐστιν κἀγὼ Ελλην (ε), ὁ ἡμέτερος νόμος ἄδειαν ἡμῖν οὐ παρέχει Χριστιανὴν ἔχειν γαμετήν. Δικοὖν τὴν ἐμὴν πρὸς σὲ εὐγνωμοσύνην, εἰς ταύτην τὴν νόμον παρ εἶδον, καὶ ταύτην ἐν γυναιξὶν ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ἐν γνησιότητι ἔσχον καὶ ἔχω. Καὶ οὕτως συνεῖδα, νῦν δεηθῆναι τῆς σῆς ἀγαθότητος, ἅγιε, ἐν γαστρὶ συλλα βεῖν αὐτήν. Καὶ ᾐτησάμην καὶ συνεταξάμην, ἵνα ἐὰν ἐν γαστρί συλλάβῃ Σιρὴ, τὸν σταυρὸν τον φορούμενον παρ' αὐτῆς πέμψω τῷ πανσέπτῳ σου οἴκῳ. Καὶ τού του ἕνεκα κἀγὼ καὶ Σιρὴ τὸν σκοπὸν τοῦτον ἔχομεν, ἵνα εἰς μνημόσυνον τοῦ ὀνόματός σου, ἅγιε, τοῦτον τὸν σταυρὸν κρατῶμεν. Καὶ συνείδομεν ἀντ᾽ αὐτοῦ τὴν τιμὴν αὐτοῦ μὴ συντείνουσαν περαιτέρω τῶν τετρακισχιλίων τετρακοσίων στατήρων μιλιάρη αίων (1), πεντακισχιλίους στατήρας ἐκπέμψαι. Καὶ ἐξ οὗ τὴν τοιαύτην ἑαυτῷ ἔσχον αἴτησιν (51), καὶ ταῦτα διελογισάμην, ἕως οὗ ἐφθάσαμεν τὸ Ῥόσον χότρον (52), δέκα ἡμέραι πλέον οὐ διῆλθον· καὶ σύ, ἅγιε, οὐ διὰ τὸ εἶναί με ἄξιον, ἀλλὰ διὰ τὴν σὴν ἀγαθότητα, ἐφάνης μοι ἐν δράματι τῆς νυκτός, καὶ τρίτον εἶπάς μοι, ὅτι Σιρὴ ἐν γαστρὶ ἔξει. Καγώ ἐν αὐτῷ τῷ ὁράματι τρίτον ἀνταπεκρίθην σοι λέγων· Καλώς. Καὶ διὰ τὸ εἶναί σε δοτήρα τῶν αἰτήσεων, ἐκ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἡ Σιρὴ τὸ εἰθισμένον ταῖς για ναιξὶν οὐκ εἶδεν. Ἐγὼ δὲ διστάσας (53) εἰς τοῦτο, εἰ μὴ τοῖς λόγοις σου ἐπίστευσα, καὶ ὅτι ἅγιος εἰ καὶ δοτὴν τῶν αἰτήσεων, μετὰ ταῦτα τὰ γυναικεία μὴ ὑπομεῖναι. Ἐκ τούτου ἔγνων τὴν δύναμιν του δράματος, καὶ τὴν τῶν παρὰ σοῦ ῥηθέντων ἀλήθειαν. Παρ' αὐτὰ οὖν ἔπεμψα τὸν αὐτὸν σταυρὸν, καὶ τὴν τούτου τιμὴν ἐν τῷ πανσέπτῳ σου οἴκῳ, κελεύσας ἐκ τῆς τούτου τιμῆς δίσκον ἕνα καὶ ποτήριον ἐν για νέσθαι, εἰς λόγον τῶν θείων μυστηρίων. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ σταυρὸν γενέσθαι, καὶ πηχθῆναι ὀφείλοντα ἐπὶ τῆς τιμίας τραπέζης, καὶ θυμιατήριον, τὰ πάντα ἐν ἑαυτῷ, ἐν ἐμαυτῷ, ἐδίστασα. μιλιαρίσιον, τὸ χιλιο- στὸν τῆς τοῦ χρυσού λίτρας EVAGRII SCHOLASTICI 23:6 regum, alius Hornisde, ista in hoc disco inscri- Benda'curavi, non ut ab hominibus conspicerentur, nec ut amplitudo venerandi nominis tui sermonibus meis innovescerct, sed tum ob rerum quæ inscriptæ sunt veritatem, tum ob multa et maxima beneficia quibus me affecisti. Felicitatis enim loco mihi est, quod nomen meum in sacris vasis tuis incisum reperiatur. Cum essein in loco qui dicitur Bera- mais, postulavi a te, vir sancte, ut mihi open fer- res, uique Sira in utero conciperet. Et quoniam Sira quidem Christiana orat, ego vero gentilis, lex quidem nostra nobis minime permittebat ut Chri- stianain uxorem haberemus. Ego tamen ob meam erga te benevolentiam, hujus mulieris causa legcın neglexi, eamque præe cateris uxoribus meis præci- puo amore dilexi, atque in dies magis magisque difigo. Itaque decrevi benignitatem tuam nunc i- plorare, vir sancte, ut illa gravida fieret. Postulavi igitur et votum nuncupavi, si Sira gravilia facia esset, ine crucem quam illa gestat, ad venerandam ædem tuam dono missurum esse. Hanc ob causam ego et Sira constituimus, in memoriam nominis tai, vir sancte, hanc crucem retinere. Et pro illa ¡estimationem ejus quæ quater mille`et quadrin- gentos staleres milliarenses minime excedit, quin- que staterum millia transmittere decrevimus. Ex quọ autein học apud me votum concepi, et hæc mecum ipse cogitavi, quoadusque Rosumchosdrum perveni, non plures quam decem dies effluxerunt : cum tu, vir sancte, non quod ego id meritus essein, sed pro tua benignitate, noctu mihi in somnis appa- ruisti, terque mibi affirmasti gravidam fore Siram. Atque ego in eadem visione tertio tibi respondi : Recte. quoniam ea quæ a te postulantur tribuis, ex eo die Sira non sensit muliebria. Ego vero de hac re fortasse dubitassem, nisi verbis tuis credi- dissem, quoniam vir sanctus es, et donas quæ pc- tuntur, Siram deinceps non esse sensuram mulie- bria. Ex eo igitur virtutem visionis, et veritatem corum quæ abs te prædicta sunt, deprehendi. Quamobrem illico crucem ipsam et ejus pretium ad venerandam ædem tuam transmisi, jubens ut ex cjus pretio discus unus et poculum unum flat ad usum sacrorum mysteriorum : crux`item quæ in Et C. C. VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. phorum scribitur apud Theophylactun vero quam scripturam magis probo. quoque scriptum habet codex Tellerianus. VARIORUM. suscepisse. Abbas Biclariensis, Fredegarius in Chronico, et Theophylactus scripserunt. Sed fa- bula est, inde nata quod Chosroes pro sua in re- gnum restitutione, sancto Sergio martyri votum fecerit, et ut Mauricium imp. demnereretur, se Chri- stianuui fieri velle finxerit. Chosroen Christianam 8dem amplecti noluisse scripsit ad sanctum Gre- gorium sanctus Domitianus episcopus Melitinæ, ut liquet ex epistola quam ad eum rescripsit sanctus Gregorius, quæ exstat lib. 11, epist. 65, mense Augusto data, anno 593. duodecima. Gloss Basilic. (De Cascits in Glossa rio). (54) Τοιαύτην ἑαυτῷ ἔχον αἴτησιν. Apnd Nice- D Nicephorum legitur una voce Ρίσωχοσρών. Για (59) Το Ρόσσον Χύτρον Apud Theophylacium et (53) Ἐγὼ δὲ διστάσας. Legendum puto εγώ δε (5) Καγώ Ελλην. Chosroen fdem Christianam (1) Μιλιαρησίων. Miliarisium, Nomismatis pars
κγ Περὶ τῆς τελευτῆς τοῦ ἐν ἁγίοις Συμεὼν τοῦ Στυλίτου τοῦ νέου.
Α τῷδε τῷ δίσκῳ, γεγραμμένα, οὐκ εἰς θέαν ἀνθρώ Εt όντως. Β πων, οὐδὲ ἵνα ἐκ τῶν λόγων μου τὸ μέγεθος τοῦ πανσέπτου ὀνόματος γνωσθῇ, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀλήθειαν τῶν γεγραμμένων, καὶ διὰ τὰς πολλές χάριτας καὶ εὐεργεσίας ἂς ἔσχον παρὰ σοῦ. Εὐτυχία γάρ μοι ἐστιν, ἵνα τὸ ἐμὸν ὄνομα ἐμφέρηται τοῖς ἱεροῖς σου σκεύεσιν. Ἐν τῷ εἶναί με ἐν τῷ Βεραμαΐς, ήτησά- μην παρὰ σοῦ, ἅγιε, ἐλθεῖν εἰς τὴν βοήθειάν μου, και ἐν γαστρὶ συλλαβεῖν Σιρήν. Καὶ ἐπειδὴ ἡ Σιρὴ Χρι- στιανή ἐστιν κἀγὼ Ελλην (ε), ὁ ἡμέτερος νόμος ἄδειαν ἡμῖν οὐ παρέχει Χριστιανὴν ἔχειν γαμετήν. Δικοὖν τὴν ἐμὴν πρὸς σὲ εὐγνωμοσύνην, εἰς ταύτην τὴν νόμον παρ εἶδον, καὶ ταύτην ἐν γυναιξὶν ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ἐν γνησιότητι ἔσχον καὶ ἔχω. Καὶ οὕτως συνεῖδα, νῦν δεηθῆναι τῆς σῆς ἀγαθότητος, ἅγιε, ἐν γαστρὶ συλλα βεῖν αὐτήν. Καὶ ᾐτησάμην καὶ συνεταξάμην, ἵνα ἐὰν ἐν γαστρί συλλάβῃ Σιρὴ, τὸν σταυρὸν τον φορούμενον παρ' αὐτῆς πέμψω τῷ πανσέπτῳ σου οἴκῳ. Καὶ τού του ἕνεκα κἀγὼ καὶ Σιρὴ τὸν σκοπὸν τοῦτον ἔχομεν, ἵνα εἰς μνημόσυνον τοῦ ὀνόματός σου, ἅγιε, τοῦτον τὸν σταυρὸν κρατῶμεν. Καὶ συνείδομεν ἀντ᾽ αὐτοῦ τὴν τιμὴν αὐτοῦ μὴ συντείνουσαν περαιτέρω τῶν τετρακισχιλίων τετρακοσίων στατήρων μιλιάρη αίων (1), πεντακισχιλίους στατήρας ἐκπέμψαι. Καὶ ἐξ οὗ τὴν τοιαύτην ἑαυτῷ ἔσχον αἴτησιν (51), καὶ ταῦτα διελογισάμην, ἕως οὗ ἐφθάσαμεν τὸ Ῥόσον χότρον (52), δέκα ἡμέραι πλέον οὐ διῆλθον· καὶ σύ, ἅγιε, οὐ διὰ τὸ εἶναί με ἄξιον, ἀλλὰ διὰ τὴν σὴν ἀγαθότητα, ἐφάνης μοι ἐν δράματι τῆς νυκτός, καὶ τρίτον εἶπάς μοι, ὅτι Σιρὴ ἐν γαστρὶ ἔξει. Καγώ ἐν αὐτῷ τῷ ὁράματι τρίτον ἀνταπεκρίθην σοι λέγων· Καλώς. Καὶ διὰ τὸ εἶναί σε δοτήρα τῶν αἰτήσεων, ἐκ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἡ Σιρὴ τὸ εἰθισμένον ταῖς για ναιξὶν οὐκ εἶδεν. Ἐγὼ δὲ διστάσας (53) εἰς τοῦτο, εἰ μὴ τοῖς λόγοις σου ἐπίστευσα, καὶ ὅτι ἅγιος εἰ καὶ δοτὴν τῶν αἰτήσεων, μετὰ ταῦτα τὰ γυναικεία μὴ ὑπομεῖναι. Ἐκ τούτου ἔγνων τὴν δύναμιν του δράματος, καὶ τὴν τῶν παρὰ σοῦ ῥηθέντων ἀλήθειαν. Παρ' αὐτὰ οὖν ἔπεμψα τὸν αὐτὸν σταυρὸν, καὶ τὴν τούτου τιμὴν ἐν τῷ πανσέπτῳ σου οἴκῳ, κελεύσας ἐκ τῆς τούτου τιμῆς δίσκον ἕνα καὶ ποτήριον ἐν για νέσθαι, εἰς λόγον τῶν θείων μυστηρίων. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ σταυρὸν γενέσθαι, καὶ πηχθῆναι ὀφείλοντα ἐπὶ τῆς τιμίας τραπέζης, καὶ θυμιατήριον, τὰ πάντα ἐν ἑαυτῷ, ἐν ἐμαυτῷ, ἐδίστασα. μιλιαρίσιον, τὸ χιλιο- στὸν τῆς τοῦ χρυσού λίτρας EVAGRII SCHOLASTICI 23:6 regum, alius Hornisde, ista in hoc disco inscri- Benda'curavi, non ut ab hominibus conspicerentur, nec ut amplitudo venerandi nominis tui sermonibus meis innovescerct, sed tum ob rerum quæ inscriptæ sunt veritatem, tum ob multa et maxima beneficia quibus me affecisti. Felicitatis enim loco mihi est, quod nomen meum in sacris vasis tuis incisum reperiatur. Cum essein in loco qui dicitur Bera- mais, postulavi a te, vir sancte, ut mihi open fer- res, uique Sira in utero conciperet. Et quoniam Sira quidem Christiana orat, ego vero gentilis, lex quidem nostra nobis minime permittebat ut Chri- stianain uxorem haberemus. Ego tamen ob meam erga te benevolentiam, hujus mulieris causa legcın neglexi, eamque præe cateris uxoribus meis præci- puo amore dilexi, atque in dies magis magisque difigo. Itaque decrevi benignitatem tuam nunc i- plorare, vir sancte, ut illa gravida fieret. Postulavi igitur et votum nuncupavi, si Sira gravilia facia esset, ine crucem quam illa gestat, ad venerandam ædem tuam dono missurum esse. Hanc ob causam ego et Sira constituimus, in memoriam nominis tai, vir sancte, hanc crucem retinere. Et pro illa ¡estimationem ejus quæ quater mille`et quadrin- gentos staleres milliarenses minime excedit, quin- que staterum millia transmittere decrevimus. Ex quọ autein học apud me votum concepi, et hæc mecum ipse cogitavi, quoadusque Rosumchosdrum perveni, non plures quam decem dies effluxerunt : cum tu, vir sancte, non quod ego id meritus essein, sed pro tua benignitate, noctu mihi in somnis appa- ruisti, terque mibi affirmasti gravidam fore Siram. Atque ego in eadem visione tertio tibi respondi : Recte. quoniam ea quæ a te postulantur tribuis, ex eo die Sira non sensit muliebria. Ego vero de hac re fortasse dubitassem, nisi verbis tuis credi- dissem, quoniam vir sanctus es, et donas quæ pc- tuntur, Siram deinceps non esse sensuram mulie- bria. Ex eo igitur virtutem visionis, et veritatem corum quæ abs te prædicta sunt, deprehendi. Quamobrem illico crucem ipsam et ejus pretium ad venerandam ædem tuam transmisi, jubens ut ex cjus pretio discus unus et poculum unum flat ad usum sacrorum mysteriorum : crux`item quæ in Et C. C. VARIE LECTIONES. C VALESII ANNOTATIONES. phorum scribitur apud Theophylactun vero quam scripturam magis probo. quoque scriptum habet codex Tellerianus. VARIORUM. suscepisse. Abbas Biclariensis, Fredegarius in Chronico, et Theophylactus scripserunt. Sed fa- bula est, inde nata quod Chosroes pro sua in re- gnum restitutione, sancto Sergio martyri votum fecerit, et ut Mauricium imp. demnereretur, se Chri- stianuui fieri velle finxerit. Chosroen Christianam 8dem amplecti noluisse scripsit ad sanctum Gre- gorium sanctus Domitianus episcopus Melitinæ, ut liquet ex epistola quam ad eum rescripsit sanctus Gregorius, quæ exstat lib. 11, epist. 65, mense Augusto data, anno 593. duodecima. Gloss Basilic. (De Cascits in Glossa rio). (54) Τοιαύτην ἑαυτῷ ἔχον αἴτησιν. Apnd Nice- D Nicephorum legitur una voce Ρίσωχοσρών. Για (59) Το Ρόσσον Χύτρον Apud Theophylacium et (53) Ἐγὼ δὲ διστάσας. Legendum puto εγώ δε (5) Καγώ Ελλην. Chosroen fdem Christianam (1) Μιλιαρησίων. Miliarisium, Nomismatis pars
PG 86:2877κδ Περὶ τῆς τελευτῆς Γρηγορίου ἐπισκόπου Θεουπόλεως, καὶ ἀποκαταστάσεως Ἀναστασίου.
χρυσά· καὶ ἀμψίθυρον Ούννικόν (54) κεκοσμημένον χρυσίῳ, καὶ τὰ ἀπομένοντα τῆς τιμῆς μιλιαρήσια εἶναι τοῦ ἁγίου σου οίκου, ἵνα διὰ τῆς τύχης σου, άγιε, εἰς πάντα, ἐξαιρέτως δὲ εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην Ελθῃς εἰς τὴν βοήθειάν μου καὶ Σιρῆς, καὶ διὰ τῆς σῆς πρεσβείας γέγονεν ἡμῖν, τῷ ἐλέει τῆς σῆς ἀγα- θότητος, καὶ τῷ θελήματί μου καὶ Σιρῆς εἰς τέλειον προέλθῃ· ἵνα κἀγὼ καὶ Σιρὴ καὶ πάντες οἱ ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τὴν σὴν δύναμιν ἐλπίζωμεν, καὶ εἰς σὲ ἔτι πιστεύωμεν. Ταῦτα τὰ παρὰ Χοσρόου ἀναθήμα τα λέγει, οὐδὲν τῆς Βιλαὰμ προφητείας ἀπάζοντα, τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ σαφῶς οἰκονομήσαντος, Ελ- λήνων γλώσσας σωτήρια φθέγξασθαι βήματα. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ. Περὶ Νααμάνου τοῦ Σαρακηνοί. Τότε καὶ Νααμάνης τῶν ἐχθρῶν Σκηνη τῶν φύλαρ χος, ἐξάγιστος καὶ παμμίαρος Ελλην, ὡς καὶ ἀνθρώ πους αυτοχειρὶ σφαγιάζειν τοῖς αὐτοῦ δαιμονίοις, τῷ ἁγίῳ προσῆλθε βαπτίσματι, τὸν ὄντως ὕλην χρυ στην Αφροδίτην πυρὶ τήξας, και πτωχοίς διαδούς, καὶ πάντας τοὺς ἀμφ' αὐτὸν τῷ Θεῷ προσαγαγών. Ο δέ γε Γρηγόριος νεύμασι τῆς βασιλείας μετὰ τὸ δοῦναι τοὺς Χοσρέου σταυρούς, τάς πανερήμους τῶν λεγομένων λιμητῶν περινοστῶν, ἐν οἷς μάλιστα τὰ Σευήρου δόγματα, καὶ πολλὰ φρούρια και κρ αμφίθυρα Παραπετάσμασι ταῖς σκηναῖς τοῖς Περ- σικοῖς βήλοις, ή βηλοθύροις. βηλόθυρον εί ἀμφίθυρον ἀμφίθυρα Οτε ἔμελλεν εἰς αὐτὴν εἰσιέναι ὁ Χριστός, πῶς αὐτὴν ἐκόσμησε ἐκεῖνος ; Οὐ γὰρ έδραμε πρὸς τοὺς γείτονας, αμφίθυρα αὐτῶν καὶ καθέδρας, καὶ βάθρα ἐξ ἐλέφαντος πεποιημένα. Οὕτω δὴ καὶ ἐν- τα θα εκφερομένης της θυσίας καὶ τοῦ Χριστοῦ τεθυμένου, ὅταν ἀκούοις, Δεηθῶμεν πάντες κοινῶς, ὅταν ἴδῃς ἀνελκόμενα τὰ ἀμφίθυρα, τότε νόμισον (αὶ 'Εχ οἷς μάλιστα τὰ Σευήρου δόγματα ** καὶ πολλά φρούρια. HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER VI. sacro allari delgatur, et thuribulum : cuncta es auro. Velum preterea Hunnicum auro exornatum. Qui vero ex supradicto pretio reliqui fuerint milliarenses, eos ad sacram ædem tuam volumus pertinere : ut per genium inuun, vir sancte, cunctis in rebus, sed præcipue in hac petitione mibi et Siræ auxilium feras; et quod intercessione tua nobis contigit, id misericordia benignitatis tuæ, ex utriusque nostrum sententia ad perfectionem per- veniat. Quo scilicet ego et Sira, cunctique morta - les, in potentia tua spem ac fluciam collocemus, atque in to credamus. Haec sunt que in donariis a Chosroe transmissis continebantur, a Balaami præ- dictione nihil discrepantia. Benigno scilicet Deo ita res cum summa prudentia dispcusante, ut gentilium linguæ salutaria interdum proferant verba. (u), B CAP. XXII. De Naamane Saraceno. Per idem tempus, Naamanes quoque Saraceno- rum hostium Philarchus, sceleratus atque abomi- nandus gentilis, adeo ut homines sua ipsius manu diis suis immolaret, ad sacruin baptismum accessit, et vere auream Venerem, quippe quæ nihil aliud esset quam auri massa, igne liquefactam pauperibus distribuit, et cunctos qui cum ipso erant, ad D‹ i cultum traduxit. .At Gregorius, postquam donaria a Chosroe missa dedicasset. imperatoris permissu solitudinem Limitum peragrans, ubi Severi dogmata VALESH ANNOTATIONES. ሞ hic quoque cum offertur sacrificium, et Christus sa- crificatur et ovis Dominica : quando audieris: Oremus omnes simul : quando videris reduci quæ in cstiis sunt cortinus, tunc existimo cœlum superne aperiri, elc. Ubi vides vocean sumi pro velis quæ ostiis altaris apposita erant. De his etiam velis mentio fit in vetere carta donationis Ecclesiæ Cornutianen- sis, quam primus in lucem edidit Joannes Suare- sius. Et pro aræ ora vela Tramoserica alba auro- clava 2, vela blattez auraclava peragaudata 2, etc., et infra, vela linea paragandata Persica clavatura collomelina prasina 2, vela linea parag.udata Per. sica clavatura leucorhodina, duo. Et rursus infra. Item ante regias Basilica vela linea plumata majoru fissa numero tria. Item vela linea pura tria, ante consistorium velum lineum purum unum. In pronav velum lineum purum unum; et intra Basilicum pro porticibus vela linea rosulata sex. Et ante secreta- rium vel curricula vela linea rosulata pensilia ha- bentia arcus 2. Quem locum ideo integrum ascripsi, ut studiosus lector intelligat, quam multiplex olim fuerit usus velorum in Ecclesia: et ut sci- remus quid esset in hoc Evagrii loco Hunnicum velum. Nam ut Persica vela olim in pretio fuisse doces hæc carta donationis, sic Hunnica quoque vela præcipue commendabantur. Porro de velis Persicis loquitur etiam Scholiastes Aristophanis ad Ranas : Dicebantur enim hu- jusmodi vela 120upx, eo quod foribus appensa essent, ut supra dixi. Guillielmus Bibliothecarius in Vita Stephani sexti. Contulit in eadem Basilica apostolorum cortinam lineam unam, velollyra serica tria in circuitu allaris. Ex quo apparet idem significare. locum non intellexisse, ex eorum versione satis apparet. Sic enim ambo verterunt, et unicum utrin- que apertum. Ila quoque Raderus qui Theophy- factum Latine interpretatus est, nisi Hun- nicum habet, ut legitur in Græco Theophylacti co- dice. Langus autem interpres Nicephori vocem Græcam retinuit hoc modo. Et amphithyrum Hun- nicum. Et subjecto scholio hanc vocem ita exponit Judicio meo carceres, sive cancelli sunt, sucraliorem aræ mensam vel circumdantes, vel populum ab ea arcentes : in quorum parte utraque janua sit, et adi- tus ad eam ferens operis Hunnici. Sed pace viri docti dictum sit, vobis hujus significationem non est assecutus. Græci vocabant vela pro foribus pendentia. Ita Chrysostomus in homilia in Matthæum, de Zacchæo loquens qui Dominum convivio excepit : p est, Żacchæi domum cogitatione ingredere, et con- sidera, cum audisset Christum in eam ingressurum, quomodo eam ornavit. Non enim curriculo ad vicinos contendit, vela, sedes, subsellia mutuaturus eburnca. Sic et in Ecclesiis Christianorum vela erant pro fori- bus, ut testatur Epiph. in epist. quadam quam Hieronymus Latine interpretatus est. Et ut ad rein propius accedamus, in ipso altari vela erant, quibus fores altaris sive chori tegebantur. Cumque sacer- dos Eucharistiam facturus esset, ea vela reduci solebant, ut populus sacra mysteria e longinquo conspiceret. Id testatur Chrysostomus in homilia in epistolam ad Ephesios, bis verbis : VARIORUM. Excidit linea integra, ut videtur. (54) Καὶ ἀμφίθυρον Οὐνικόν. Interpretes hunc C διαστέλλεσθαι τὴν οὐρανὸν ἄνωθεν, etc. Id est, Ita
Chapter XXIICaput XXII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
ΕΥΑΓΡΙΟΥ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΠΑΡΧΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ ϛ Μαυρίκιος δέ, ἐπεὶ παρέλαβε τὴν ἀρχήν, πρῶτα μὲν τὰ περὶ τὸν γάμον ἐξηρτύετο, καὶ κατὰ τοὺς βασιλικοὺς θεσμοὺς Αὐγοῦσταν, τὴν καὶ Κωνσταντῖναν, ἐσοικίζεται, τῆς τε τῶν γάμων πομπῆς μεγαλοπρεπῶς γεγενημένης δημοθοινίας τε καὶ ἀγερωχίας ἑκασταχοῦ τῆς πόλεως. Παρῆσαν δὲ τῷ γάμῳ θεοσέβειά τε καὶ βασιλεία δορυφοροῦσαί τε ἐκπρεπέστατα καὶ δωροφοροῦσαι τὰ τιμιώτατα.Ἡ μὲν γὰρ πατέρα τε καὶ μητέρα παρείχετο, σεμνῇ πολιᾷ αἰδεσίμῳ τε ῥυτίδι τὸν γάμον ἁγιάσοντας, οὐχ ἱστορηθὲν ἐς βασιλέας πώποτε, ἀδελφούς τε καλοὺς καὶ ὡραίους τὴν γαμήλιον πομπὴν σεμνύνοντας. Ἡ δέ γε ἀμπεχόνην χρυσόπαστον, ἁλουργίδι καὶ λίθοις Ἰνδῶν κεκοσμημένην, στεφάνους τε χρυσῷ πολλῷ καὶ ταῖς ἐκ λίθων ποικιλίαις τε καὶ διαυγείαις τιμαλφεστάτους, ἅπαντάς τε τοὺς ἐν ἀξιώσεσι περὶ τὴν αὐλὴν καὶ στρατείαις ἐναριθμίους, κηρούς τε γαμηλίους ἐξάπτοντας μεγαλοπρεπῶς τε ἐσταλμένους καὶ ἐξ ὧν γνωρίζοιντο, καὶ τὴν νυμφαγωγὸν πανήγυριν ἀνυμνοῦντας· ὥστε τῆς πομπῆς ἐκείνης μηδὲν τῶν ἐν ἀνθρώποις σεμνοπρεπέστερον ἢ εὐδαιμονέστερον γενέσθαι πώποτε. Καὶ Δαμόφιλος μέν φησι τὰ κατὰ Ῥώμην ἀναγράφων, Πλούταρχον τὸν Χαιρωνέα σαφῶς εἰπεῖν ὅτι διὰ ταύτην μόνην ἐσπείσαντο πρὸς ἀλλήλας ἀρετή τε καὶ τύχη. Ἐγὼ δὲ ἂν φαίην ὡς θεοσέβειά τε καὶ εὐδαιμονία ἐπὶ Μαυρικίῳ μόνῳ οὕτω συνηλθέτην, τῆς θεοσεβείας βιασαμένης τὸ εὔδαιμον καὶ περιτρέπεσθαι παντάπασιν οὐκ ἐνδούσης. Ἐσπούδακε δὲ λοιπὸν οὐκ ἐν τῷ σώματι μόνῳ, ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐν τῇ ψυχῇ περιβαλέσθαι τὴν ἁλουργίδα καὶ τὸν στέφανον. Μόνος γὰρ τῶν πρώην βασιλέων ἑαυτοῦ βεβασίλευκε, καὶ αὐτοκράτωρ ὄντως γενόμενος τὴν μὲν ὀχλοκρατείαν τῶν παθῶν ἐκ τῆς οἰκείας ἐξενηλάτησε ψυχῆς, ἀριστοκρατίαν δὲ ἐν τοῖς ἑαυτοῦ λογισμοῖς καταστησάμενος, ζῶν ἀρετῆς ἄγαλμα ἑαυτὸν παρέσχετο πρὸς μίμησιν ἐκπαιδεύων τὸ ὑπήκοον. Ἅπερ οὐ πρὸς θωπείαν εἴρηταί μοι· τί γὰρ καὶ λελέξεται, ἀγνοοῦντος ἐκείνου τὰ γραφόμενα; Παραστήσει δὲ ταῦθ’ οὕτως ἔχειν τά τε ἐκ τοῦ θεοῦ δεδωρημένα γε αὐτῷ, τά τε παντοίως συνενεχθέντα, ἅπερ ἡμῖν ὁμολογουμένως ἐς τὸν θεὸν ἀνακτέον.
χρυσά· καὶ ἀμψίθυρον Ούννικόν (54) κεκοσμημένον χρυσίῳ, καὶ τὰ ἀπομένοντα τῆς τιμῆς μιλιαρήσια εἶναι τοῦ ἁγίου σου οίκου, ἵνα διὰ τῆς τύχης σου, άγιε, εἰς πάντα, ἐξαιρέτως δὲ εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην Ελθῃς εἰς τὴν βοήθειάν μου καὶ Σιρῆς, καὶ διὰ τῆς σῆς πρεσβείας γέγονεν ἡμῖν, τῷ ἐλέει τῆς σῆς ἀγα- θότητος, καὶ τῷ θελήματί μου καὶ Σιρῆς εἰς τέλειον προέλθῃ· ἵνα κἀγὼ καὶ Σιρὴ καὶ πάντες οἱ ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τὴν σὴν δύναμιν ἐλπίζωμεν, καὶ εἰς σὲ ἔτι πιστεύωμεν. Ταῦτα τὰ παρὰ Χοσρόου ἀναθήμα τα λέγει, οὐδὲν τῆς Βιλαὰμ προφητείας ἀπάζοντα, τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ σαφῶς οἰκονομήσαντος, Ελ- λήνων γλώσσας σωτήρια φθέγξασθαι βήματα. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ. Περὶ Νααμάνου τοῦ Σαρακηνοί. Τότε καὶ Νααμάνης τῶν ἐχθρῶν Σκηνη τῶν φύλαρ χος, ἐξάγιστος καὶ παμμίαρος Ελλην, ὡς καὶ ἀνθρώ πους αυτοχειρὶ σφαγιάζειν τοῖς αὐτοῦ δαιμονίοις, τῷ ἁγίῳ προσῆλθε βαπτίσματι, τὸν ὄντως ὕλην χρυ στην Αφροδίτην πυρὶ τήξας, και πτωχοίς διαδούς, καὶ πάντας τοὺς ἀμφ' αὐτὸν τῷ Θεῷ προσαγαγών. Ο δέ γε Γρηγόριος νεύμασι τῆς βασιλείας μετὰ τὸ δοῦναι τοὺς Χοσρέου σταυρούς, τάς πανερήμους τῶν λεγομένων λιμητῶν περινοστῶν, ἐν οἷς μάλιστα τὰ Σευήρου δόγματα, καὶ πολλὰ φρούρια και κρ αμφίθυρα Παραπετάσμασι ταῖς σκηναῖς τοῖς Περ- σικοῖς βήλοις, ή βηλοθύροις. βηλόθυρον εί ἀμφίθυρον ἀμφίθυρα Οτε ἔμελλεν εἰς αὐτὴν εἰσιέναι ὁ Χριστός, πῶς αὐτὴν ἐκόσμησε ἐκεῖνος ; Οὐ γὰρ έδραμε πρὸς τοὺς γείτονας, αμφίθυρα αὐτῶν καὶ καθέδρας, καὶ βάθρα ἐξ ἐλέφαντος πεποιημένα. Οὕτω δὴ καὶ ἐν- τα θα εκφερομένης της θυσίας καὶ τοῦ Χριστοῦ τεθυμένου, ὅταν ἀκούοις, Δεηθῶμεν πάντες κοινῶς, ὅταν ἴδῃς ἀνελκόμενα τὰ ἀμφίθυρα, τότε νόμισον (αὶ 'Εχ οἷς μάλιστα τὰ Σευήρου δόγματα ** καὶ πολλά φρούρια. HISTORIÆ ECCLESIASTICE LIBER VI. sacro allari delgatur, et thuribulum : cuncta es auro. Velum preterea Hunnicum auro exornatum. Qui vero ex supradicto pretio reliqui fuerint milliarenses, eos ad sacram ædem tuam volumus pertinere : ut per genium inuun, vir sancte, cunctis in rebus, sed præcipue in hac petitione mibi et Siræ auxilium feras; et quod intercessione tua nobis contigit, id misericordia benignitatis tuæ, ex utriusque nostrum sententia ad perfectionem per- veniat. Quo scilicet ego et Sira, cunctique morta - les, in potentia tua spem ac fluciam collocemus, atque in to credamus. Haec sunt que in donariis a Chosroe transmissis continebantur, a Balaami præ- dictione nihil discrepantia. Benigno scilicet Deo ita res cum summa prudentia dispcusante, ut gentilium linguæ salutaria interdum proferant verba. (u), B CAP. XXII. De Naamane Saraceno. Per idem tempus, Naamanes quoque Saraceno- rum hostium Philarchus, sceleratus atque abomi- nandus gentilis, adeo ut homines sua ipsius manu diis suis immolaret, ad sacruin baptismum accessit, et vere auream Venerem, quippe quæ nihil aliud esset quam auri massa, igne liquefactam pauperibus distribuit, et cunctos qui cum ipso erant, ad D‹ i cultum traduxit. .At Gregorius, postquam donaria a Chosroe missa dedicasset. imperatoris permissu solitudinem Limitum peragrans, ubi Severi dogmata VALESH ANNOTATIONES. ሞ hic quoque cum offertur sacrificium, et Christus sa- crificatur et ovis Dominica : quando audieris: Oremus omnes simul : quando videris reduci quæ in cstiis sunt cortinus, tunc existimo cœlum superne aperiri, elc. Ubi vides vocean sumi pro velis quæ ostiis altaris apposita erant. De his etiam velis mentio fit in vetere carta donationis Ecclesiæ Cornutianen- sis, quam primus in lucem edidit Joannes Suare- sius. Et pro aræ ora vela Tramoserica alba auro- clava 2, vela blattez auraclava peragaudata 2, etc., et infra, vela linea paragandata Persica clavatura collomelina prasina 2, vela linea parag.udata Per. sica clavatura leucorhodina, duo. Et rursus infra. Item ante regias Basilica vela linea plumata majoru fissa numero tria. Item vela linea pura tria, ante consistorium velum lineum purum unum. In pronav velum lineum purum unum; et intra Basilicum pro porticibus vela linea rosulata sex. Et ante secreta- rium vel curricula vela linea rosulata pensilia ha- bentia arcus 2. Quem locum ideo integrum ascripsi, ut studiosus lector intelligat, quam multiplex olim fuerit usus velorum in Ecclesia: et ut sci- remus quid esset in hoc Evagrii loco Hunnicum velum. Nam ut Persica vela olim in pretio fuisse doces hæc carta donationis, sic Hunnica quoque vela præcipue commendabantur. Porro de velis Persicis loquitur etiam Scholiastes Aristophanis ad Ranas : Dicebantur enim hu- jusmodi vela 120upx, eo quod foribus appensa essent, ut supra dixi. Guillielmus Bibliothecarius in Vita Stephani sexti. Contulit in eadem Basilica apostolorum cortinam lineam unam, velollyra serica tria in circuitu allaris. Ex quo apparet idem significare. locum non intellexisse, ex eorum versione satis apparet. Sic enim ambo verterunt, et unicum utrin- que apertum. Ila quoque Raderus qui Theophy- factum Latine interpretatus est, nisi Hun- nicum habet, ut legitur in Græco Theophylacti co- dice. Langus autem interpres Nicephori vocem Græcam retinuit hoc modo. Et amphithyrum Hun- nicum. Et subjecto scholio hanc vocem ita exponit Judicio meo carceres, sive cancelli sunt, sucraliorem aræ mensam vel circumdantes, vel populum ab ea arcentes : in quorum parte utraque janua sit, et adi- tus ad eam ferens operis Hunnici. Sed pace viri docti dictum sit, vobis hujus significationem non est assecutus. Græci vocabant vela pro foribus pendentia. Ita Chrysostomus in homilia in Matthæum, de Zacchæo loquens qui Dominum convivio excepit : p est, Żacchæi domum cogitatione ingredere, et con- sidera, cum audisset Christum in eam ingressurum, quomodo eam ornavit. Non enim curriculo ad vicinos contendit, vela, sedes, subsellia mutuaturus eburnca. Sic et in Ecclesiis Christianorum vela erant pro fori- bus, ut testatur Epiph. in epist. quadam quam Hieronymus Latine interpretatus est. Et ut ad rein propius accedamus, in ipso altari vela erant, quibus fores altaris sive chori tegebantur. Cumque sacer- dos Eucharistiam facturus esset, ea vela reduci solebant, ut populus sacra mysteria e longinquo conspiceret. Id testatur Chrysostomus in homilia in epistolam ad Ephesios, bis verbis : VARIORUM. Excidit linea integra, ut videtur. (54) Καὶ ἀμφίθυρον Οὐνικόν. Interpretes hunc C διαστέλλεσθαι τὴν οὐρανὸν ἄνωθεν, etc. Id est, Ita
Chapter XXIIICaput XXIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2879Οὗτος πρὸς τοῖς ἄλλοις ἅπασι διεσπούδακε μηδενὸς τῶν ὑποδίκων τῇ βασιλείᾳ αἷμα παντάπασιν ἐκχέαι. Ἀμέλει τοιγαροῦν οὔτε Ἀλαμούνδαρον τῶν Σκηνητῶν Ἀράβων ἡγούμενον τό τε πολίτευμα αὐτόν τε καταπροδόντα, ὡς πρόσθε μοι δεδιήγηται, ἀνεῖλε· μόνης δὲ νήσου προσετίμησε σὺν γυναικὶ καὶ τῶν παίδων ἐνίοις, καὶ πρὸς τὴν Σικέλων ἐξοικίσαι. Νααμάνην δὲ τὸν τούτου παῖδα, μυρίων κακῶν ἐμπλήσαντα τὸ πολίτευμα, Φοινίκην τε ἑκατέραν Παλαιστίνας τε ληϊσάμενον καὶ ἀνδραποδίσαντα διὰ τῶν ἀμφ’ αὐτὸν βαρβάρων, ὅτε Ἀλαμούνδαρος ἥλω, πάντων αὐτοῦ θάνατον καταψηφισαμένων, ἐν ἐλευθέρᾳ φυλακῇ φρουρεῖ, μηδὲν ἐπέκεινα κακῶν· ἃ καὶ ἐφ’ ἑτέροις ἀναρίθμοις πέπραχεν, ὡς ἕκαστα προσφόρως λελέξεται.
μας, μοναστήρια τε καὶ φυλάς ὁλοκλήρους τῇ Ἐκε κλησίᾳ προσήγαγε τοῦ Θεοῦ. ΚΕΦΑΛ. ΚΓ', Περὶ τῆς τελευτῆς τοῦ ἐν ἁγίοις Συμεὼν τοῦ Στυλίτου του νέου. " συνοδοιπόρων ἐπιλελησμένου πόρρω τῶν νυκτών, Ἐν τούτῳ δὲ Συμεώνου τοῦ ἐν ὁσίοις τὴν ἐπὶ θά- να τον νοσήσαντος, ἐμοῦ τὰ περὶ τούτου μηνύσαντος, ἐκτρέχει Γρηγόριος, τοῦτον τα τελευταία κατασπασή μενος· οὐ μὴν ἔτυχεν. Ην δέ γε ὁ Συμεώνης πάντων τῶν κατ' αὐτὸν ἀνθρώπων τὴν ἀρετὴν ἐξοχώτατος, ἐξ ἀπαλῶν τῶν ὀνύχων, τὸν ἐπὶ κίονος διαθλεύων βίον· ὡς καὶ τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ διήλλαξεν (55) ἐν τῇ στάσει τοῦ κίονος. Ανήχθη δὲ κατὰ τὸν κίονα, ἐξ αἰτίας τοιάσδε Ετι σμικράν κομιδή την ηλικίαν Β ἄγων, κουρίζων τε καὶ ἀλλόμενος ἀνὰ τὰς κολωνάς εν τοῦ ὄρους περιῄει. Καὶ περιτυχὼν πάρδῳ τῷ θηρία, τὴν ζώνην περὶ αὐχένα βάλλει, καὶ ἐκ φυτῆρος ἡγε, τῆς φύσεως ἐπιλαθόμενον, καὶ ἀνὰ τὸ οἰκεῖον ἤγαγε φροντιστήριον. "Οπερ ἑωρακὼς ὁ τοῦτον μαθητεύων αὐτὸς ἐπὶ τοῦ κίονος ἑστὼς, ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη τοῦτο. Ὁ δὲ ἔφη αίλουρον εἶναι, ἣν κάτταν ἡ συν- ήθεια λέγει. Ἐντεῦθεν τεκμηράμενος πηλίκος Επται τὴν ἀρετὴν, ἐπὶ τοῦ κίονος ἀνήγαγεν, Ἐν τούτων δὲ τῷ κίονι, καὶ ἐν ἑτέρῳ ἑστὼς ἀνωτάτω τοῦ ὄρους ακρωρείας, ὀκτὼ καὶ ἑξήκοντα διετέλει χρόνους (ε), πάσης χάριτος ἠξιωμένος περί τε τὴν τῶν δαιμόνων ἔλασιν, ἀκούμενός τε πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μα λακίαν, προορῶν τε ὡς παρόντα τὰ μέλλοντα. Ος και Γρηγορίῳ προειρήκει, αὐτὸν μὲν μὴ ὁρᾶν τὸν αὐτοῦ θάνατον, τὰ δὲ μετ' αὐτὸν ἀγνοεῖν. Καμοῦ δὲ λογισμούς θεωρήσας ἐπὶ τέκνων ἀποβολῇ, καὶ διαπο ρουμένου τί δή ποτε Ελλησι πολυτέκνοις οὐ γέγονε ταῦτα, καὶ πρὸς μηδένα τὸ παράπον ἐξαγαγόντος, γεγράφηκεν ἐκστῆναι τούτων ὡς οὐκ ἀρέσκον τῷ Θεῷ (56). Καὶ γυναικὸς δέ τινος τῶν ὑπογραφόντων μοι, ἐπεὶ τὸ γάλα τεκούσῃ κεκώλυτο, καὶ περὶ τῶν ἐσχάτων τὸ βρέφος ἐκινδύνευεν, ἐπιθεὶς τὴν χεῖρα τῇ δεξιᾷ τἀνδρὸς, ἐπέτρεπε ταύτην ταῖς θηλαῖς τῆς γυναικὸς ἐπιβαλεῖν. Οπερ ἐπειδὴ πέπραχεν, εὐθέως ὡς ἔκ τινος πηγῆς ἤλατο τὸ γάλα, ὡς καὶ τὴν ἐσθῆτα τοῦ γυναίου ἐμπλῆσαι. Καὶ παιδαρίου δὲ παρὰ τῶν • χώμας. Η κάλωνας. Λόγος γε μὴν ἔχει τοῦτον καὶ τοὺς πρώ τους ἐδόντας διαλλάξαι ἐν τῇ στάσει τοῦ κίονος. αὐτοῦ αὐτούς, αὐτοῦ ἐκεῖ. αρεσκόντων ἐκστῆναι τούτων. τὰ Σευήρου δίγματα κατεκράτει, τὰ ἐκκλησιαστικά προστίθει δόγματα EVAGRII SCHOLASTICI vigebant, iis in locis ccclesiastica dogmata prae- A dicavit : multaque castella et vicos atque integras tribus, et monasteria, ad Ecclesiam Dei adduxit. CAP. XXIII. De obitu sancti Symeonis Stylite junioris. Fodem tempore cum Gregorius sancium Symeo- nem lethali morbo ægrotare, me indicante didi- cisset, ad eum confestim excurrit, ut postremæ salutationis officium ei exhiberet. Verum id quod cupiebat, consequi non potuit. Porro hic Symeon cunctos sui temporis mortales virtute longe supera- vit. Quippe a teneris unguiculis asperum vivendi genus in columna excoluerat: adeo ut dentes in columnæ statione ipsi mutaverint. Columnam autem conscendit hujusmodi causa. Cum esset adinodum tenera adhuc ætate, ludens et saltans per montis juga oberrabat. Cumque in pardum in- cidisset, zonam collo ejus injecit, et belluam innate feritatis oblitam, quasi loro trahens, ad monasterium suum deduxit. Quod contemplatus magister ejus, qui in columna vitam agebat, pue- rum interrogavit quidnam hoc esset. Ille felem esse respondit, quem vulgo cattam nominant. Atque ex loe facto conjecturam capiens qualis quantusque Symeon in virtutis studio futurus esset, in column nam eum admisit. Qua in columna, et in altera quæ est in suinmo montis vertice, oclo ac sexaginta exegit annos : omni gratiæ genere donatus. Quippe qui et denones abigeret, et morbos ac languores C omnes sanaret, et futura perinde ac præsentia præ- videret. Gregorio certe prædixit, eum mortem quidem ipsius visurum non esse : quæ vero post mortem futura essent, ignoraturum. Camque ego amissis liberis meis in varias cogitationes diducerer, et apud me quærerem quid caus esset, cur genti- libus quibus multi sunt liberi, idem non evenerat : quamvis nemini prorsus cogitationem hanc aperuis- sem, ille tamen cogitationes animi mei introspiciens, scripsit ad me ut ab his cogitationibus abstinerem, quippe quæ haudquaquam placerent Deo. Idem, cum uxori cujusdam ex meis amanuensibus post partum, lac obstructum esset, et infans in summo D C. C. G. G. VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. Hunc locuin una voce inserta optime exposuit Ni- cephorus : est, ut vertit Langus : perhibetur sane primos den- tes in columnæ statione mulasse. In optimis codici bus Florentino et Telleriano scribitur, non ubi voς ponitur pro cæ postulant, ut scribamus. Praecessit enim VARIORUM. W. LowTH. Stephanus legit quæ verba Valesius legerat, ut ex interpretatione ejus apparet. it Symeonem fuisse, cum ab eremita (Joanne) in columnam receptus est, et ad septuagesimum ter- tium aetatis annum vitam produxisse. Cum autem juxta Nicephorum magistrum, vitæ ejus scriptorem, natus fuerit Symeon anno 521, nimirum quinque annos ante terræ motum qui Antiochiam evertil anno 529, si annos vixerit, mors ejus incidet in annum 593, quo anno Gregorius Antiochenus epi- scopus etiam mortuus est, qui non multo post Sy- meonem obiit, ut ait Evagrius cap. sequenti. W. Lowri. (55) ὺς καὶ τοὺς ὀδόντας αὐτοὺς διήλλαξεν. (56) ὃς οὐκ ἀρέσκον τῷ Θεῷ. Leges grammati- (5) Οκτὼ καὶ ἑξήκοντα χρόνους. Pagius conji-
Πέπομφε μὲν οὖν ὁ Μαυρίκιος στρατηγὸν τῶν ἑῴων ταγμάτων πρῶτα μὲν Ἰωάννην Θρᾷκα γένος, ὅς τινα μὲν πταίσας, τινὰ δὲ καὶ ἀναμαχεσάμενος, οὐδὲν ὅ τι καὶ λόγου ἄξιον πέπραχε· μετ’ αὐτὸν δὲ Φιλιππικὸν κῆδος πρὸς αὐτὸν ἔχοντα, τὴν ἑτέραν γὰρ ταῖν ἀδελφαῖν αὐτοῦ γεγαμήκει. Ὃς καὶ κατὰ τὴν ὑπερορίαν διαβὰς πάντα τε τὰ ἐν ποσὶ ληϊσάμενος, μεγάλων λαφύρων ἐγκρατὴς γέγονεν, εἷλέ τε πολλοὺς τῶν εὐγενῶν τε καὶ εὐπατριδῶν τῆς Νισίβεως καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐντὸς τοῦ Τίγριδος ποταμοῦ. Συνεπλάκη δὲ καὶ Πέρσαις, καὶ μάχης καρτερᾶς γενομένης πολλῶν τε καὶ ἀξιολόγων Περσῶν πεπτωκότων, καὶ ζωγρίας πολλοὺς εἶλε, καί τινα λόχον ἐκδραμόντα ἔν τινι τῶν εὐφυῶν γεωλόφων δυνάμενος ἐξελεῖν, ἐφῆκεν ἀπαθεῖς, ὑποσχομένους πείθειν τὸν σφῶν βασιλέα εἰρήνης πέρι τὴν ταχίστην ἐκπέμπειν. Καὶ ἕτερα δὲ στρατηγῶν κατεπράξατο, τῶν περιττῶν καὶ ἐς τρυφὴν ἀγόντων τὸν στρατὸν ἐλευθερώσας καὶ πρὸς τὸ κόσμιον καὶ εὐπειθὲς αὐτοὺς χαλινώσας. Ἃ τοῖς συγγράψασιν ἢ καὶ συγγράφουσι καταληπτέον, ὡς ἂν ἀκοῆς ἢ δόξης ἔχοιεν ἢ καὶ ἐσχήκασιν· οἷς ὁ λόγος τῇ ἀγνοίᾳ περιολισθαίνων καὶ ἀποχωλεύων, ἢ προσπαθείᾳ θρυπτόμενος ἢ ἀντιπαθείᾳ τυφλώττων, τῶν ἀληθῶν διαμαρτάνει.
μας, μοναστήρια τε καὶ φυλάς ὁλοκλήρους τῇ Ἐκε κλησίᾳ προσήγαγε τοῦ Θεοῦ. ΚΕΦΑΛ. ΚΓ', Περὶ τῆς τελευτῆς τοῦ ἐν ἁγίοις Συμεὼν τοῦ Στυλίτου του νέου. " συνοδοιπόρων ἐπιλελησμένου πόρρω τῶν νυκτών, Ἐν τούτῳ δὲ Συμεώνου τοῦ ἐν ὁσίοις τὴν ἐπὶ θά- να τον νοσήσαντος, ἐμοῦ τὰ περὶ τούτου μηνύσαντος, ἐκτρέχει Γρηγόριος, τοῦτον τα τελευταία κατασπασή μενος· οὐ μὴν ἔτυχεν. Ην δέ γε ὁ Συμεώνης πάντων τῶν κατ' αὐτὸν ἀνθρώπων τὴν ἀρετὴν ἐξοχώτατος, ἐξ ἀπαλῶν τῶν ὀνύχων, τὸν ἐπὶ κίονος διαθλεύων βίον· ὡς καὶ τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ διήλλαξεν (55) ἐν τῇ στάσει τοῦ κίονος. Ανήχθη δὲ κατὰ τὸν κίονα, ἐξ αἰτίας τοιάσδε Ετι σμικράν κομιδή την ηλικίαν Β ἄγων, κουρίζων τε καὶ ἀλλόμενος ἀνὰ τὰς κολωνάς εν τοῦ ὄρους περιῄει. Καὶ περιτυχὼν πάρδῳ τῷ θηρία, τὴν ζώνην περὶ αὐχένα βάλλει, καὶ ἐκ φυτῆρος ἡγε, τῆς φύσεως ἐπιλαθόμενον, καὶ ἀνὰ τὸ οἰκεῖον ἤγαγε φροντιστήριον. "Οπερ ἑωρακὼς ὁ τοῦτον μαθητεύων αὐτὸς ἐπὶ τοῦ κίονος ἑστὼς, ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη τοῦτο. Ὁ δὲ ἔφη αίλουρον εἶναι, ἣν κάτταν ἡ συν- ήθεια λέγει. Ἐντεῦθεν τεκμηράμενος πηλίκος Επται τὴν ἀρετὴν, ἐπὶ τοῦ κίονος ἀνήγαγεν, Ἐν τούτων δὲ τῷ κίονι, καὶ ἐν ἑτέρῳ ἑστὼς ἀνωτάτω τοῦ ὄρους ακρωρείας, ὀκτὼ καὶ ἑξήκοντα διετέλει χρόνους (ε), πάσης χάριτος ἠξιωμένος περί τε τὴν τῶν δαιμόνων ἔλασιν, ἀκούμενός τε πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μα λακίαν, προορῶν τε ὡς παρόντα τὰ μέλλοντα. Ος και Γρηγορίῳ προειρήκει, αὐτὸν μὲν μὴ ὁρᾶν τὸν αὐτοῦ θάνατον, τὰ δὲ μετ' αὐτὸν ἀγνοεῖν. Καμοῦ δὲ λογισμούς θεωρήσας ἐπὶ τέκνων ἀποβολῇ, καὶ διαπο ρουμένου τί δή ποτε Ελλησι πολυτέκνοις οὐ γέγονε ταῦτα, καὶ πρὸς μηδένα τὸ παράπον ἐξαγαγόντος, γεγράφηκεν ἐκστῆναι τούτων ὡς οὐκ ἀρέσκον τῷ Θεῷ (56). Καὶ γυναικὸς δέ τινος τῶν ὑπογραφόντων μοι, ἐπεὶ τὸ γάλα τεκούσῃ κεκώλυτο, καὶ περὶ τῶν ἐσχάτων τὸ βρέφος ἐκινδύνευεν, ἐπιθεὶς τὴν χεῖρα τῇ δεξιᾷ τἀνδρὸς, ἐπέτρεπε ταύτην ταῖς θηλαῖς τῆς γυναικὸς ἐπιβαλεῖν. Οπερ ἐπειδὴ πέπραχεν, εὐθέως ὡς ἔκ τινος πηγῆς ἤλατο τὸ γάλα, ὡς καὶ τὴν ἐσθῆτα τοῦ γυναίου ἐμπλῆσαι. Καὶ παιδαρίου δὲ παρὰ τῶν • χώμας. Η κάλωνας. Λόγος γε μὴν ἔχει τοῦτον καὶ τοὺς πρώ τους ἐδόντας διαλλάξαι ἐν τῇ στάσει τοῦ κίονος. αὐτοῦ αὐτούς, αὐτοῦ ἐκεῖ. αρεσκόντων ἐκστῆναι τούτων. τὰ Σευήρου δίγματα κατεκράτει, τὰ ἐκκλησιαστικά προστίθει δόγματα EVAGRII SCHOLASTICI vigebant, iis in locis ccclesiastica dogmata prae- A dicavit : multaque castella et vicos atque integras tribus, et monasteria, ad Ecclesiam Dei adduxit. CAP. XXIII. De obitu sancti Symeonis Stylite junioris. Fodem tempore cum Gregorius sancium Symeo- nem lethali morbo ægrotare, me indicante didi- cisset, ad eum confestim excurrit, ut postremæ salutationis officium ei exhiberet. Verum id quod cupiebat, consequi non potuit. Porro hic Symeon cunctos sui temporis mortales virtute longe supera- vit. Quippe a teneris unguiculis asperum vivendi genus in columna excoluerat: adeo ut dentes in columnæ statione ipsi mutaverint. Columnam autem conscendit hujusmodi causa. Cum esset adinodum tenera adhuc ætate, ludens et saltans per montis juga oberrabat. Cumque in pardum in- cidisset, zonam collo ejus injecit, et belluam innate feritatis oblitam, quasi loro trahens, ad monasterium suum deduxit. Quod contemplatus magister ejus, qui in columna vitam agebat, pue- rum interrogavit quidnam hoc esset. Ille felem esse respondit, quem vulgo cattam nominant. Atque ex loe facto conjecturam capiens qualis quantusque Symeon in virtutis studio futurus esset, in column nam eum admisit. Qua in columna, et in altera quæ est in suinmo montis vertice, oclo ac sexaginta exegit annos : omni gratiæ genere donatus. Quippe qui et denones abigeret, et morbos ac languores C omnes sanaret, et futura perinde ac præsentia præ- videret. Gregorio certe prædixit, eum mortem quidem ipsius visurum non esse : quæ vero post mortem futura essent, ignoraturum. Camque ego amissis liberis meis in varias cogitationes diducerer, et apud me quærerem quid caus esset, cur genti- libus quibus multi sunt liberi, idem non evenerat : quamvis nemini prorsus cogitationem hanc aperuis- sem, ille tamen cogitationes animi mei introspiciens, scripsit ad me ut ab his cogitationibus abstinerem, quippe quæ haudquaquam placerent Deo. Idem, cum uxori cujusdam ex meis amanuensibus post partum, lac obstructum esset, et infans in summo D C. C. G. G. VARIÆ LECTIONES. VALESI ANNOTATIONES. Hunc locuin una voce inserta optime exposuit Ni- cephorus : est, ut vertit Langus : perhibetur sane primos den- tes in columnæ statione mulasse. In optimis codici bus Florentino et Telleriano scribitur, non ubi voς ponitur pro cæ postulant, ut scribamus. Praecessit enim VARIORUM. W. LowTH. Stephanus legit quæ verba Valesius legerat, ut ex interpretatione ejus apparet. it Symeonem fuisse, cum ab eremita (Joanne) in columnam receptus est, et ad septuagesimum ter- tium aetatis annum vitam produxisse. Cum autem juxta Nicephorum magistrum, vitæ ejus scriptorem, natus fuerit Symeon anno 521, nimirum quinque annos ante terræ motum qui Antiochiam evertil anno 529, si annos vixerit, mors ejus incidet in annum 593, quo anno Gregorius Antiochenus epi- scopus etiam mortuus est, qui non multo post Sy- meonem obiit, ut ait Evagrius cap. sequenti. W. Lowri. (55) ὺς καὶ τοὺς ὀδόντας αὐτοὺς διήλλαξεν. (56) ὃς οὐκ ἀρέσκον τῷ Θεῷ. Leges grammati- (5) Οκτὼ καὶ ἑξήκοντα χρόνους. Pagius conji-
PG 86:2881Μετ’ αὐτὸν δὲ Πρίσκος τὴν στρατηγίδα μέτεισιν ἀρχήν, οὐκ εὐπρόσοδός τις, οὐδὲ ἄτερ τῶν ἀναγκαίων εὐπρόσβατος, τὸ πᾶν δὲ νομίζων καταπράττεσθαι εἰ τὰ πολλὰ καθ’ αὑτὸν εἴη, ὡς ἐντεῦθεν καὶ τῶν στρατευμάτων δέει μᾶλλον ὑπειξόντων πρὸς τὰ κελευόμενα. Ὅτε δ’ οὖν πρὸς τὸ στρατόπεδον ἀφίκετο, ὀφρυάζων καὶ ὑπερβλέπων καὶ πρὸς τὸ κομπωδέστερον ἐξησκημένος, προὐτίθει τινὰ περί τε τῆς τῶν στρατιωτῶν ἐς τοὺς πολέμους καρτερίας, περί τε τῆς ἀκριβοῦς ἐξοπλίσεως καὶ ὧν ἐκ τοῦ δημοσίου κομίσαιντο. Οἳ καὶ πρώην περὶ τούτων πεπυσμένοι ἐς τοὐμφανὲς τὸν θυμὸν ἐξέρρηξαν, ὁμόσε χωρήσαντες ἔνθα ἦν σκηνησάμενος, ληΐζονται μὲν βαρβαρικῶς ὅσα μεγαλοπρεπῶς αὐτῷ διεσκεύαστο καὶ τῶν κειμηλίων τὰ τιμιώτατα, μικροῦ δὲ καὶ αὐτὸν διεχρήσαντο, εἰ μή τινι τῶν παρόχων ἵππων ἐπιβὰς κατὰ τὴν Ἔδεσαν διεσώθη· ἣν καὶ πέμψαντες ἐπολιόρκησαν τὸν Πρίσκον ἐξαιτούμενοι.
λέων τοῖς νώτοις ἐπιβιβάσας, παρὰ τὸ μανδρεῖον ἤγαγε, καὶ Συμεώνου προστάξαντος υπεξελθόντες τἱ διακονούμενοι, τὸ παιδίον ἤγαγον ὑπὸ τοῦ λέοντος φρουρούμενον. Πολλὰ δὲ ἕτερα, καὶ μνήμης κρείτα τονα πέπραχεν, ἃ καὶ γλώσσης κεκομψευμένης, καὶ χρόνου, καὶ πραγματείας ἰδίας δεῖται, ταῖς τῶν ἀνθρώ των αδόμενα γλώσσαις. Ἐκ πάσης γὰρ σχεδόν γῆς, οὐ μόνον 'Ρωμαίων, ἀλλὰ καὶ βαρβάρων, παρ' αὐτὸν ἐφοίτων, καὶ τῶν αἰτοσμένων ἐτύγχανον. ῇ ἀντὶ παντὸς βρωτοῦ, καὶ ποτοῦ, κλάδοι τινὲς ἐτύγχανον ἐκ θάμνου τῷ ὄρει φυομένης. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Γρηγορίου ἐπισκόπου Θεουπό- λεως, καὶ ἀποκαταστάσεως 'Αναστασίου. Επιτελευτᾷ δὲ αὖ μετ᾿ οὐ πολὺ καὶ Γρηγό ριος (57) (π), ποδαγρικῷ μὲν ἁλοὺς παθήματι ᾧ μάτ λιστα παρηνώχλεῖτο, φαρμακοποιήσας δὲ ἐκ τῆς καλουμένης Ερμοδακτύλου (58), πρός τινος τῶν ᾿Ασ κληπιαδῶν δεδομένης. Τελευτᾷ δὲ, Γρηγορίου μὲν (4) τὴν πρεσβυτέραν 'Ρώμην ἐπισκοπούντος, ὃς μετά Πελάγιον γέγονε· τὴν δὲ νεωτέραν, Ἰωάννου καὶ ίνδ. ι'. Τούτῳ τῷ ἔτει Αναστάσιος πατρι άρχης Αντιοχείας ἐπανῆλθεν ἐν Ἀντιοχεία μετὰ τελευ την Γρηγορίου πατριάρχου γενομένου, τοῦ καὶ δια δεξαμένου πρὸ τούτου τὸν αὐτὸν ᾿Αναστάσιον. Ιd HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER VI. A discrimine versaretur, contracta viri dextra. pre cepit ut eam conjugis suæ mamillis imponeret Quo facto, statin lac quasi ex quodam fonte prosiliit, adeo ut totam mulieris vestem madefaceret. Sed et puerum quemdam nocte intempesta a comitibus itineris per oblivionem relictum in via, leo humeris suis impositum ad Symeonis monasterium vexit. Ministri deinde Symeonis egressi, puerum qui a leone custodicbatur introduxerunt. Multa quoque alia memoriam omnem superantia idem vir gessit, quæ et linguam disertam, et otium, et pecu- liare opus desiderant. Quæ quidem omnium pene mortalium sermone celebrantur. Omnium enim nationum homines, non Romani solum, verum etiam barbari, ad eum ventitabant, et quæcunque postu- laverant impetrabant. Pro cibo autem ac potu ei fuere rami cujusdam fruticis qui in co monte nascitur. (z)· B CAP. XXIV. De obitu Gregorii Antiochensis episcopi, et restitu- tione Anastasii. Nec multo post Gregorius podagræ morbo, quo maxime vexabatur, correptus, abiit e vita, cum medicamentum ex Hermodactylo confectum, ipsi a medico porrectum ebibisset. Mortuus autem est co tempore, quo senioris quidem Romæ Gregorius successor Pelagii, junioris autem Romæ Joannes episeopatum gerebant : Alexandrinæ Ecclesiæ Eu- VALESI ANNOTATIONES tiochensis episcopi obitum, et restitutionem Ana- stasii Sinaita, Baronius quidem refert anno Christi annum sequentem id referri debeat; præsertim cum Gregorius magnus in registro epistolarum in- dictionis gratuletur Anastasio, quod in Antioche-C nam sedem restitutus fuisset. Verum Auctor Chro- nici Alexandrini, qui iisdem fere temporibus vixit quibus Gregorius, anno imperii Mauricii decimo, indictione decima mortem Gregorii assignat, ita scribens. est : Hoc anno Anastasius patriarcha Antiochenus rever- sus est Antiochiam, post mortem Gregorii patriarchæ, qui antea eidem Anastasio successerat. Ubi notabis Anastasium patriarcham vocari etiam ante restitu- tionem propterea quod, utpote per vim nec legi- time depositus, titulum patriarchæ perpetuo reli- nuerat. Certe Gregorius papa in tribus epistolis quas initio episcopatus sui ad eum scripsit, eum semper patriarcham agnoscit. Gregorium vero qui Anastasii superstitis cathedram non legitime oc- cupaverat, nunquam in numero patriarcharum ha- D buisse deprehenditur. planta fuit veteribus ignota. Certe nec Dioscorides, nec Galenus ullam ejus mentionem fecere. Arabes vero post Serapionem, cum colchico atque ephe- mero eam confuderunt. Quos secuti pharmacopolæ nostri, passim in officinis pro hermodactylo col- chicum substituunt. Sed bunc errorem jamdudum notavit Andreas Matthiolus in Commentariis ad lib. Iv Dioscoridis, et post eum reliqui qui de plantis scripsere. Et in priori quidem editione Commen- tariorum suorum, nondum ipse Matthiolus satis eognitum habebat quid esset hermodactylus. Postea vero cuin eam plantam nactus esset ab illustri viro Augerio Busbequio, qui ex Constantinopolitana le- gatione eam attulerat, ejus typum nobis exhibuit pag. 1109, posterioris editionis. Ejus radices digi- iorum similitudinem referunt, adjectis etiam un- guibus. Ex quo plantæ nomen est inditum. Hermo- dactylus enim Mercurii digitum significat. Porro ejus radix olim Arthriticis exhibebatur, tunc cum humores defluerent; quippe quæ et ipsa per se et ejus decoctum, vim habet, purgandi, ut scribit Paulus Ægineta in libro septimo. Hodie vero her- modactylus podagricis præbetur, non eo tempore quo humores defluunt, sed vigente potius et con- firmato jam morbo. Nam cum recentiores medici usu ipso deprehendissent, medicamentum istud no- xium esse in accessione morbi: medicorum vele- rum consuetudinem hac in parte correxerunt, nå me docuit clarissimus vir ac doctissimus, Tossa- nus de Fontaine, in Academia Parisiensi medicinæ doctor ac professor Regius; cui ob singularem er- ga me benevolentiam, et in curanda valetudine mea sollicitudinem ac diligentiam, plurimum me debere profiteor. VARIORUM. ehensem obiisse anno 593, eodemque anno restitu- tum fuisse Anastasium scribit Pagius anno 591, A. 4. (y) гpnyoplov pér. Pelagio II mortuo. divus Gregorius Magnus consecratus est Pontifex Roma - aus die tertia mensis Septembris anni Chr. 590. PAGIUS. Sedit annis tredecim, mensibus sex, diebus decem. idem. (z) 'Iwávrov. Hoc anno (scil. 582.) die sexta Aprilis, indictione 15. Eutychius patriarcha diem ultimum obiit. et post dies sex Joannes, Magna Ec- clesiæ diaconus, qui Jejunator dictus, consecratus est. Theophanes in Chronico. Sedit Joannes usque ad ann. 505. De Eulogio Alex. qui mortuus est anno et Joanne Hierosol. qui vixit ad annum 593. Vid. supra, þ·b. v, cap. 16. (57) Επιτελευτᾷ δὲ αὖ Γρηγόριος. Gregorii An- 694. Dubitat tamen ibidem Baronius, an polius in (58) Ἐκ τῆς Ερμοδακτύλου. Hermodactylus (3) Επιτελευτᾷ Γρηγόριος. Gregorium Antio-
Chapter XXIVCaput XXIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ὡς δὲ οἱ τῆς πόλεως οὐκ ἐνεδίδοσαν, ἀφέντες μὲν αὐτοῦ Πρίσκον, βίᾳ δὲ καὶ χερσὶ ζωγρήσαντες Γερμανὸν τὸν ἐν Φοινίκῃ Λιβανησίας στρατιωτικῶν ταγμάτων ἡγούμενον, χειροτονοῦσι σφῶν ἡγεμόνα τό γε ἐπ’ αὐτοὺς καὶ αὐτοκράτορα. Τοῦ δὲ ἀντιτείνοντος καὶ τῶν σφοδρότερον ἐγκειμένων, ἔριδός τε ἀμφοῖν οὔσης τοῦ μὲν μὴ βιασθῆναι, τῶν δὲ ἐξεργάσασθαι, καὶ τῶν μὲν ἀποκτανεῖν ἐνδεικνυμένων εἰ μὴ ἑκὼν ἐνδέχοιτο, τοῦ δὲ μάλα δὴ καὶ τοῦτο ἐνδεχομένου, ὡς οὔτε φοβοῖτο οὔτε καταπλήττοιτο, ἐτράποντο ἐπί τινας αἰκιῶν τε καὶ λωβήσεων ἐπιχειρήσεις, ἃς οὐδαμῆ ὑποίσειν αὐτὸν ᾤοντο· οὐ γὰρ ἂν καὶ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἡλικίας ἔσεσθαι ἀτεγκτότερον. Καὶ καταρξάμενοί γε καὶ ἀποπειράσαντες αὐτὸν σὺν εὐλαβείᾳ τε καὶ φειδοῖ, τέλος ἄκοντα βιάζονται συνθέσθαι τε καὶ διομόσασθαι ἦ μὴν τὰ πιστὰ φυλάξειν αὐτοῖς. Ἔνθεν οὖν ἄρχειν ἀρχόμενον καὶ κρατεῖν κρατούμενον καὶ εἰλημμένον δεσπόζειν σφῶν κατηνάγκαζον. Τοὺς δέ γε ἄλλους ἅπαντας ταξιάρχους, λοχαγούς τε καὶ χιλιάρχους, καὶ τοὺς ὅσοι ἑκατοστύος ἢ δεκάδος ἦρχον ἐκδιώξαντες, σφίσι χειροτονοῦσιν οὓς ἐβούλοντο, ἀναφανδὸν τὴν βασιλείαν βλασφημοῦντες, καὶ τῶν μὲν βαρβάρων μετριώτερον περὶ τοὺς συντελεῖς τὰ πολλὰ διαγιγνόμενοι, συμμάχων δὲ ἢ πολιτείας δούλων καὶ μάλα γε ἀλλοτρίως· οὐδὲ γὰρ τακτοῖς μέτροις ἢ σταθμοῖς τὰς σιτίσεις ἐκομίζοντο, οὐδὲ μόναις ταῖς ἀπονενεμημέναις ἠρκοῦντο, ἀλλ’ ἦν ἑκάστῳ θεσμὸς ἡ γνώμη καὶ μέτρον νενομισμένον ἡ βούλησις.
λέων τοῖς νώτοις ἐπιβιβάσας, παρὰ τὸ μανδρεῖον ἤγαγε, καὶ Συμεώνου προστάξαντος υπεξελθόντες τἱ διακονούμενοι, τὸ παιδίον ἤγαγον ὑπὸ τοῦ λέοντος φρουρούμενον. Πολλὰ δὲ ἕτερα, καὶ μνήμης κρείτα τονα πέπραχεν, ἃ καὶ γλώσσης κεκομψευμένης, καὶ χρόνου, καὶ πραγματείας ἰδίας δεῖται, ταῖς τῶν ἀνθρώ των αδόμενα γλώσσαις. Ἐκ πάσης γὰρ σχεδόν γῆς, οὐ μόνον 'Ρωμαίων, ἀλλὰ καὶ βαρβάρων, παρ' αὐτὸν ἐφοίτων, καὶ τῶν αἰτοσμένων ἐτύγχανον. ῇ ἀντὶ παντὸς βρωτοῦ, καὶ ποτοῦ, κλάδοι τινὲς ἐτύγχανον ἐκ θάμνου τῷ ὄρει φυομένης. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς τελευτῆς Γρηγορίου ἐπισκόπου Θεουπό- λεως, καὶ ἀποκαταστάσεως 'Αναστασίου. Επιτελευτᾷ δὲ αὖ μετ᾿ οὐ πολὺ καὶ Γρηγό ριος (57) (π), ποδαγρικῷ μὲν ἁλοὺς παθήματι ᾧ μάτ λιστα παρηνώχλεῖτο, φαρμακοποιήσας δὲ ἐκ τῆς καλουμένης Ερμοδακτύλου (58), πρός τινος τῶν ᾿Ασ κληπιαδῶν δεδομένης. Τελευτᾷ δὲ, Γρηγορίου μὲν (4) τὴν πρεσβυτέραν 'Ρώμην ἐπισκοπούντος, ὃς μετά Πελάγιον γέγονε· τὴν δὲ νεωτέραν, Ἰωάννου καὶ ίνδ. ι'. Τούτῳ τῷ ἔτει Αναστάσιος πατρι άρχης Αντιοχείας ἐπανῆλθεν ἐν Ἀντιοχεία μετὰ τελευ την Γρηγορίου πατριάρχου γενομένου, τοῦ καὶ δια δεξαμένου πρὸ τούτου τὸν αὐτὸν ᾿Αναστάσιον. Ιd HISTORIE ECCLESIASTICA LIBER VI. A discrimine versaretur, contracta viri dextra. pre cepit ut eam conjugis suæ mamillis imponeret Quo facto, statin lac quasi ex quodam fonte prosiliit, adeo ut totam mulieris vestem madefaceret. Sed et puerum quemdam nocte intempesta a comitibus itineris per oblivionem relictum in via, leo humeris suis impositum ad Symeonis monasterium vexit. Ministri deinde Symeonis egressi, puerum qui a leone custodicbatur introduxerunt. Multa quoque alia memoriam omnem superantia idem vir gessit, quæ et linguam disertam, et otium, et pecu- liare opus desiderant. Quæ quidem omnium pene mortalium sermone celebrantur. Omnium enim nationum homines, non Romani solum, verum etiam barbari, ad eum ventitabant, et quæcunque postu- laverant impetrabant. Pro cibo autem ac potu ei fuere rami cujusdam fruticis qui in co monte nascitur. (z)· B CAP. XXIV. De obitu Gregorii Antiochensis episcopi, et restitu- tione Anastasii. Nec multo post Gregorius podagræ morbo, quo maxime vexabatur, correptus, abiit e vita, cum medicamentum ex Hermodactylo confectum, ipsi a medico porrectum ebibisset. Mortuus autem est co tempore, quo senioris quidem Romæ Gregorius successor Pelagii, junioris autem Romæ Joannes episeopatum gerebant : Alexandrinæ Ecclesiæ Eu- VALESI ANNOTATIONES tiochensis episcopi obitum, et restitutionem Ana- stasii Sinaita, Baronius quidem refert anno Christi annum sequentem id referri debeat; præsertim cum Gregorius magnus in registro epistolarum in- dictionis gratuletur Anastasio, quod in Antioche-C nam sedem restitutus fuisset. Verum Auctor Chro- nici Alexandrini, qui iisdem fere temporibus vixit quibus Gregorius, anno imperii Mauricii decimo, indictione decima mortem Gregorii assignat, ita scribens. est : Hoc anno Anastasius patriarcha Antiochenus rever- sus est Antiochiam, post mortem Gregorii patriarchæ, qui antea eidem Anastasio successerat. Ubi notabis Anastasium patriarcham vocari etiam ante restitu- tionem propterea quod, utpote per vim nec legi- time depositus, titulum patriarchæ perpetuo reli- nuerat. Certe Gregorius papa in tribus epistolis quas initio episcopatus sui ad eum scripsit, eum semper patriarcham agnoscit. Gregorium vero qui Anastasii superstitis cathedram non legitime oc- cupaverat, nunquam in numero patriarcharum ha- D buisse deprehenditur. planta fuit veteribus ignota. Certe nec Dioscorides, nec Galenus ullam ejus mentionem fecere. Arabes vero post Serapionem, cum colchico atque ephe- mero eam confuderunt. Quos secuti pharmacopolæ nostri, passim in officinis pro hermodactylo col- chicum substituunt. Sed bunc errorem jamdudum notavit Andreas Matthiolus in Commentariis ad lib. Iv Dioscoridis, et post eum reliqui qui de plantis scripsere. Et in priori quidem editione Commen- tariorum suorum, nondum ipse Matthiolus satis eognitum habebat quid esset hermodactylus. Postea vero cuin eam plantam nactus esset ab illustri viro Augerio Busbequio, qui ex Constantinopolitana le- gatione eam attulerat, ejus typum nobis exhibuit pag. 1109, posterioris editionis. Ejus radices digi- iorum similitudinem referunt, adjectis etiam un- guibus. Ex quo plantæ nomen est inditum. Hermo- dactylus enim Mercurii digitum significat. Porro ejus radix olim Arthriticis exhibebatur, tunc cum humores defluerent; quippe quæ et ipsa per se et ejus decoctum, vim habet, purgandi, ut scribit Paulus Ægineta in libro septimo. Hodie vero her- modactylus podagricis præbetur, non eo tempore quo humores defluunt, sed vigente potius et con- firmato jam morbo. Nam cum recentiores medici usu ipso deprehendissent, medicamentum istud no- xium esse in accessione morbi: medicorum vele- rum consuetudinem hac in parte correxerunt, nå me docuit clarissimus vir ac doctissimus, Tossa- nus de Fontaine, in Academia Parisiensi medicinæ doctor ac professor Regius; cui ob singularem er- ga me benevolentiam, et in curanda valetudine mea sollicitudinem ac diligentiam, plurimum me debere profiteor. VARIORUM. ehensem obiisse anno 593, eodemque anno restitu- tum fuisse Anastasium scribit Pagius anno 591, A. 4. (y) гpnyoplov pér. Pelagio II mortuo. divus Gregorius Magnus consecratus est Pontifex Roma - aus die tertia mensis Septembris anni Chr. 590. PAGIUS. Sedit annis tredecim, mensibus sex, diebus decem. idem. (z) 'Iwávrov. Hoc anno (scil. 582.) die sexta Aprilis, indictione 15. Eutychius patriarcha diem ultimum obiit. et post dies sex Joannes, Magna Ec- clesiæ diaconus, qui Jejunator dictus, consecratus est. Theophanes in Chronico. Sedit Joannes usque ad ann. 505. De Eulogio Alex. qui mortuus est anno et Joanne Hierosol. qui vixit ad annum 593. Vid. supra, þ·b. v, cap. 16. (57) Επιτελευτᾷ δὲ αὖ Γρηγόριος. Gregorii An- 694. Dubitat tamen ibidem Baronius, an polius in (58) Ἐκ τῆς Ερμοδακτύλου. Hermodactylus (3) Επιτελευτᾷ Γρηγόριος. Gregorium Antio-
PG 86:2883Ταῦτα διαθήσοντα Φιλιππικὸν βασιλεὺς ἐκπέμπει· ὃν οὐ μόνον οὐκ ἐσεδέξαντο, ἀλλὰ κἂν εἴ τινα ἐκείνῳ προσήκειν ὑπειλήφεσαν, περὶ τῶν ἐσχάτων ἐκινδύνευσεν.
PG 86:2887Ἐν τούτοις ὄντων τῶν πραγμάτων, ἐπάνεισι τῆς βασιλίδος Γρηγόριος ὁ Θεουπόλεως ἐπίσκοπος, ἤδη τὸν ἀγῶνα νενικηκὼς ὃν ἱστορήσων ἔρχομαι. Ἀστερίου τὴν ἑῴαν ἀρχὴν διέποντος, ἔριδός τέ τινος συστάσης αὐτῷ τε καὶ Γρηγορίῳ, τὸ πᾶν τῆς πόλεως κεφάλαιον ἐς τὴν Ἀστερίου μοῖραν ἀπεκρίθη, προσέλαβε δὲ καὶ εἴ τι δημῶδες ἦν καὶ τὰς τέχνας τῇ πόλει συνεπλήρου. Ἕκαστοι γὰρ βεβλάφθαι τι ἐνισχυρίζοντο. Λοιπὸν δὲ καὶ ὁ δῆμος ἀφείθη πρὸς τὰς κατ’ αὐτοῦ βλασφημίας. Ἄμφω τοιγαροῦν τὼ δήμω ἐς μίαν συνήτην γνώμην, καὶ κατά τε τὰς λεωφόρους ἀνά τε τὸ θέατρον τὰς κατὰ τοῦ ἱερέως ὕβρεις ἐπεβόων, οὐδὲ τῶν ἀπὸ τῆς σκηνῆς τούτων ἀποσχομένων. Καὶ παύεται μὲν τῆς ἀρχῆς Ἀστέριος, ἐγχειρίζεται δὲ ταύτην Ἰωάννης, πρὸς τοῦ βασιλέως κελευσθεὶς τὴν τῶν κινουμένων ζήτησιν ποιήσασθαι, ἀνὴρ οὐδὲ τὰ σμικρότατα τῶν πραγμάτων, μή τί γε δὴ τὴν τοσαύτην ὑπόθεσιν διοικήσασθαι οἷός τε ὤν. Θορύβων τοίνυν καὶ ταραχῶν τὴν πόλιν ἐμπλήσας,προγράμμασί τε χρησάμενος εἴ τις κατηγορεῖν τοῦ ἱερέως βούλοιτο, δέχεται γραφὰς κατ’ αὐτοῦ πρός τινος τραπέζης ἀργυρίων προεστηκότος, λεγούσας τῇ τε οἰκείᾳ ἀδελφῇ ἐπιπλακῆναι, ἑτέρῳ ἀνδρὶ συνοικεῖν λαχούσῃ· δέχεται δὲ καὶ παρ’ ἑτέρων τοιούτων περὶ τῆς εὐετηρίας τῆς πόλεως,ὡς αὐτοῦ ταύτῃ πολλάκις λυμηναμένου. Καὶ περὶ μὲν τῆς εὐετηρίας τὰς ἀπολογίας ὑπέδυ, περὶ δὲ τῶν ἄλλων βασιλέα τε καὶ σύνοδον ἐπεκαλέσατο. Περὶ τούτων οὖν ἐμοῦ παρεδρεύοντος καὶ παρόντος γε αὐτῷ κατὰ τὴν βασιλέως γέγονε τὴν ἀπολογίαν ὑφέξων. Καὶ τῶν ἑκασταχοῦ πατριαρχῶν, τῶν μὲν δι’ ἑαυτῶν, τῶν δὲ καὶ δι’ ἑτέρων τῇ ζητήσει παραγενομένων, προσέτι δὲ καὶ τῆς ἱερᾶς γερουσίας καὶ πολλῶν ὁσιωτάτων μητροπολιτῶν, τῆς ὑποθέσεως δοκιμασθείσης, μετὰ πολλοὺς ἀγῶνας κρατεῖ· ὥστε τὸν κατήγορον νεύροις αἰκισθέντα καὶ τὴν πόλιν περιαχθέντα ἐξοστρακισμοῦ προστιμηθῆναι. Ἐντεῦθεν οὖν ἐπάνεισι πρὸς τὸν οἰκεῖον θρόνον, τῶν στρατευμάτων στασιαζόντων καὶ Φιλιππικοῦ ἀμφὶ Βέροιαν καὶ Χαλκίδα τὰς πόλεις ἐνδιατρίβοντος.
Observations of Henri de Valois on the Ecclesiastical History of Evagrius: Book IObservationes Henr. Valesii in Historiam ecclesiaticam Evagrii · Liber Primus
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2891Καὶ τεσσάρων διαγενομένων μηνῶν μετὰ τὴν αὐτοῦ ἄφιξιν, ἔτος ἕβδομον καὶ τριακοστὸν καὶ ἑξακοσιοστὸν χρηματιζούσης Θεουπόλεως, μετὰ ἓν καὶ ἑξηκοστὸν ἔτος τῶν προτέρων σεισμῶν, ἐμοῦ κατὰ τὴν ἕνην καὶ νέαν ἡμέραν τοῦ Ὑπερβερεταίου μηνὸς κόρην παρθένον νυμφεύοντος, καὶ τῆς πόλεως ἑορταζούσης καὶ δημοτελῆ πανήγυριν ἀγούσης περί τε τὴν πομπὴν καὶ τὴν παστάδα, ἀμφὶ τρίτην ἐπιλύχνιον ὥραν, βρασμὸς καὶ κλόνος ἐπελθόντες τὴν πᾶσαν μὲν κατέσεισαν πόλιν· τὰ πολλὰ δὲ καὶ κατήγαγον αὐτῶν τῶν βάθρων ἀναβρασθέντων, ὥστε πάντα τὰ περὶ τὴν ἁγιωτάτην ἐκκλησίαν ἐς ἔδαφος ἐνεχθῆναι, μόνου τοῦ ἡμισφαιρίου περισωθέντος, ἐκ τῶν Δάφνης ξύλων πρὸς Ἐφραιμίου διασκευασθέντος, ἐκ τῶν ἐπὶ Ἰουστίνου σεισμῶν παθόντος· ὅπερ ἐκλίθη ἐκ τῶν ἐφεξῆς κλόνων κατὰ τὸ βόρειον μέρος ὥστε καὶ ἀντερείδοντα ξύλα βαλεῖν, ἃ καὶ πεπτώκασι τῷ σφοδρῷ κλόνῳ ὑπονοστήσαντος τοῦ ἡμισφαιρίου καὶ ὡς ἔκ τινος κανόνος ἐς τὸν ἴδιον ἀποκαταστάντος χῶρον. Πέπτωκε δὲ καὶ τὰ πολλὰ τῆς καλουμένης Ὀστρακίνης, καὶ ὃ πρόσθεν ἔφαμεν Ψηφίον, καὶ σύμπαντα τὰ καλούμενα Βυρσία, καὶ τὰ περὶ τὸν πάνσεπτον σηκὸν τῆς θεοτόκου, μόνης τῆς μέσης στοᾶς παραδόξως σωθείσης. Πεπόνθασι δὲ καὶ σύμπαντες οἱ πύργοι τοῦ πεδίου, τῆς λοιπῆς οἰκοδομίας ἀπαθοῦς μεινάσης τῶν ἐπάλξεων δίχα. Τούτων γὰρ ἔνιοι λίθοι ἐκ τοὔμπαλιν μετεστράφησαν οὐ πεπτωκότες. Πεπόνθασι δὲ καὶ ἕτεροι νεῲ καὶ τῶν δημοσίων βαλανείων ἑκάτερον τὸ πρὸς τὰς ὥρας διῃρημένον. Καὶ πλῆθος δὲ ἀστάθμητον ἥλω, καὶ ὡς εἴκαζον ἔνιοι τῷ ἄρτῳ τεκμαιρόμενοι, ἀμφὶ τὰς ἑξήκοντα χιλιάδας παρανάλωσεν ὁ πόνος οὗτος. Σώζεται οὖν ὁ ἱερεὺς ὑπέρτερον πάσης ἐλπίδος, τοῦ καταγωγίου σύμπαντος πεπτωκότος ἔνθα καὶ αὐτὸς καθῆστο, καὶ μηδενὸς τὸ παράπαν διασωθέντος ἢ μόνων τῶν ἀμφ’ αὐτὸν ἑστώτων· οἳ καὶ φοράδην ἀνελόμενοι διά τινος καλωδίου κατήγαγον ἑτέρου σεισμοῦ τόπον διορύξαντος, καὶ τῶν κινδύνων ὑπεξήγαγον. Καὶ ἕτερον δὲ γέγονε τῇ πόλει σωτήριον, τοῦ φιλανθρώπου θεοῦ φειδοῖ τὴν ἀπειλὴν θήξαντος κλάδῳ τε οἴκτου καὶ ἐλέου τὴν ἁμαρτίαν σωφρονίσαντος. Οὐδεὶς γὰρ ἐμπρησμὸς γέγονε, τοσαύτης φλογὸς τὴν πόλιν περιεχούσης, ἔκ τε τῶν ἐσχαρῶν καὶ τῶν δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν λύχνων ὀπτανείων τε πνιγέων τε αὖ καὶ βαλανείων καὶ ἑτέρων ἀναρίθμων. Ἐλήφθησαν δὲ καὶ τῶν ἀξιολόγων πλεῖστοι, μεθ’ ὧν καὶ Ἀστέριος ἔργον τῶν σεισμῶν γέγονε. Καὶ τὸ μὲν πάθος τῆς πόλεως χρήμασιν ὁ βασιλεὺς παρεμυθήσατο.
PG 86:2895Τὰ δὲ τοῦ στρατοῦ παραπλησίως εἶχεν, ὥστε καὶ τοὺς βαρβάρους ἐπιστρατεῦσαι, πειθομένους μηδένα σφᾶς κωλύσειν τὰ βαρβάρων πράττοντας. Ὑπαντιάζει δὲ τούτοις ὁ Γερμανὸς σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτόν, καὶ οὕτω κατὰ κράτος νικήσας διέφθειρεν ὥστε μηδὲ ἀγγελιώτην τῆς συμφορᾶς Πέρσαις ὑπολειφθῆναι.
PG 86:2899Ἀμείβεται μὲν οὖν βασιλεὺς τὸν στρατὸν χρήμασιν, ἀναγαγὼν δὲ Γερμανὸν καὶ ἑτέρους ἐς κριτήριον καλεῖ. Καὶ πάντες μὲν θανάτου κατεψηφίσθησαν· οὐ μὴν εἴασεν ἄχαρί τι παθεῖν, ἀλλὰ καὶ γερῶν ἠξίωσεν. Τούτων ὧδε χωρούντων, οἱ Ἄβαρεις δὶς μέχρι τοῦ καλουμένου μακροῦ τείχους ἐλάσαντες, Σιγγηδόνα Ἀγχίαλόν τε καὶ τὴν Ἑλλάδα πᾶσαν καὶ ἑτέρας πόλεις τε καὶ φρούρια ἐξεπολιόρκησαν καὶ ἠνδραποδίσαντο, ἀπολλύντες ἅπαντα καὶ πυρπολοῦντες, τῶν πολλῶν στρατευμάτων κατὰ τὴν ἑῴαν ἐνδιατριβόντων. Πέμπει δέ γε βασιλεὺς Ἀνδρέαν, τῶν βασιλικῶν ὑπασπιστῶν πρῶτον γενόμενον, πείσοντα τὸν στρατὸν τοὺς προτέρους λοχαγούς τε καὶ λοιποὺς ἐσδέξασθαι.
PG 86:2901Ὧν μηδὲ μέχρις ὤτων ὑπομεινάντων τὸ κέλευσμα, ἐς Γρηγόριον τὸ πρᾶγμα μετασκευάζεται, οὐ μόνον ὅτι τὰ μέγιστα ἐξεργάσασθαι οἷός τε καθεστήκει, ἀλλ’ ὅτι καὶ πολλὴν ὦφλε τιμὴν αὐτῷ τὸ στράτευμα, τῶν μὲν χρήμασι δεξιωθέντων πρὸς αὐτοῦ, τῶν δὲ καὶ ἐσθῆσι βρωτοῖς τε καὶ ἑτέροις, ὅτε στρατολογηθέντες ἐκ καταλόγου δι’ αὐτοῦ παρῄεσαν. Ἀγείρει τοίνυν τοὺς ἐς πρῶτα τοῦ στρατοῦ τελοῦντας, ἀγγελιαφόρους ἑκασταχοῦ πέμψας, ἐν Λιτάρβοις τῷ χωρίῳ, διεστῶτι Θεουπόλεως ἀμφὶ τοὺς τριακοσίους σταδίους. Παρ’ οὓς αὐτὸς γενόμενος, καὶ ταῦτα κλινοπετὴς ὑπάρχων, ἔλεξε τοιάδε·
PG 86:2905Ἐγὼ μέν, ὦ ἄνδρες Ῥωμαῖοι τὴν προσηγορίαν καὶ τὰ πράγματα, ᾤμην ἐκ παλαιοῦ τὴν ὑμῶν παρ’ ἡμᾶς ἄφιξιν ἔσεσθαι, κοινωσομένων τὰ παρόντα, βουλήν τε ληψομένων ἣν ἡ πρὸς ὑμᾶς εὔνοια κατεπαγγέλλεται, τοῖς προλαβοῦσιν οὐκ ἐνδοιαστῶς βεβαιωθεῖσα, ὅτε τὸν νηίτην ὑμῶν κλόνον καὶ τὸν ἐντεῦθεν σάλον τοῖς ἐπιτηδείοις ἐδεξιούμην. Ἀλλ’ ἐπεὶ μέχρι τοῦδε παρῶπται, ἴσως ἄνωθεν οὐκ ἐνδοσίμου γενομένου ἵνα Πέρσαι μὲν τὴν Ῥωμαίων τέλεον ἀνδρείαν ἐκμάθοιεν πρὸς ἀνδρῶν ἀστρατηγήτων ἐκπολεμηθέντες, ἡ δέ γε ὑμῶν ἀκραιφνὴς εὔνοια διὰ πάντων βεβαιωθείη τῷ καιρῷ βασανισθεῖσα καὶ τοῖς ἔργοις μαρτυρηθεῖσα — δεδείχατε γὰρ ὡς εἰ καὶ πρὸς τοὺς στρατηγήσαντας ὑμῶν τὴν λύπην ἐκληρώσασθε, οὐδὲν ὑμῖν τοῦ πολιτεύματος προὐργιαίτερον — , φέρε νῦν περὶ τῶν πρακτέων σκοπήσωμεν. Βασιλεὺς ὑμᾶς προσκαλεῖται, πάντων τῶν ἡγησαμένων ἀμνηστίαν κατεπαγγελλόμενος, τὴν ἐς τὴν πολιτείαν ὑμῶν εὔνοιαν καὶ τὴν παρὰ τὸν πόλεμον ἀνδρείαν ἐς ἱκετηρίαν καὶ θαλλοὺς δεξάμενος, ταῦτα δοὺς ὑμῖν τῆς ἀφέσεως ἐνέχυρα πάντων ἀσφαλέστατα· καί φησιν ὡς εἰ ὁ θεὸς τῇ εὐνοίᾳ τὸ πλέον δέδωκε, καὶ τῶν ἁμαρτάδων ἐξωσθεισῶν ἡ ἀνδρεία διεφάνη, σαφὴς ἔλεγχος τῆς συγχωρήσεως γενομένη, πῶς οὐχ ἕψομαι τῇ θείᾳ κρίσει,εἴπερ καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ θεοῦ καὶ οὗ ἂν θέλῃ κλίνει αὐτήν. Ὑπείξατέ μοι οὖν, ὦ Ῥωμαῖοι, τάχιστα, καὶ μὴ καταπροδῶμεν τὸν παρόντα καιρόν, μηδὲ παρολισθήσῃ διαμαρτών. Μισεῖ γὰρ κρατεῖσθαι διαδραμών, καὶ ὥσπερ ἀγανακτῶν ὅτι γε παρώφθη, δὶς ληπτὸς εἶναι καθάπαξ οὐκ ἀνέχεται. Κληρονομήσατε οὖν τοὺς πατέρας τῆς εὐηκοΐας ὥσπερ τῆς ἀνδρείας ἐκληρονομήσατε, ἵνα διὰ πάντων Ῥωμαῖοι δειχθῆτε, καὶ μηδεὶς ὑμῶν ἅψηται μῶμος ἢ νενοθευμένους ὑμᾶς παῖδας δείξῃ. Ὑπὸ τοῖς ὑπάτοις καὶ βασιλεῦσι ταττόμενοι οἱ ὑμᾶς φύσαντες πειθοῖ καὶ ἀνδρείᾳ τὸ οἰκούμενον ἅπαν προσεκτήσαντο. Μάλλιος Τουρκουᾶτος τὸν παῖδα στεφανώσας ἀνεῖλεν, ἀνδρισάμενον μέν, ἀπειθήσαντα δέ. Τῶν γὰρ ἀγόντων εὐβουλία καὶ τῶν ἀγομένων εὐπείθεια μεγάλα πεφύκασιν ἀγαθὰ κατεργάζεσθαι. Θάτερον δὲ τοῦ ἑτέρου χηρεῦον χωλεύει καὶ περιτρέπεται καὶ σφάλλεται πάντως, τῆς ἀρίστης ξυνωρίδος διαλυομένης. Μὴ οὖν μέλλετε, πείσθητε δέ μοι, ἱερωσύνης βασιλείᾳ καὶ στρατῷ μεσιτευούσης· καὶ δείξατε ὡς οὐ τυραννὶς τὰ ὑμέτερα, ἀλλὰ δικαία πρὸς μικρὸν ἀγανάκτησις κατὰ τῶν ἀδικησάντων ὑμᾶς στρατηγῶν. Εἰ γὰρ μὴ τὴν ταχίστην προσδράμοιτε, ἐγὼ μὲν ἐξοσιώσομαι καὶ τὴν ἐς τὴν πολιτείαν εὔνοιαν, καὶ τὴν ἐς ὑμᾶς φιλίαν, ὑμεῖς δὲ σκοπεῖτε ποῖα τῶν τυράννων τὰ τέλη. Ποῖ γὰρ καὶ περανεῖτε τὰ παρόντα; Ἀθρόους εἶναι τῶν ἀδυνάτων· πόθεν γὰρ ἡ τῶν ὡραίων συγκομιδή, ἢ ὧν ἐς ἀντίληψιν ἡ θάλασσα τῇ ἠπείρῳ δίδωσιν, εἰ μή γε πολεμοῦντες Χριστιανοὺς καὶ πολεμούμενοι, τὰ πάντων αἴσχιστα δράσοιτε καὶ πείσοισθε; Καὶ ποῖ τὸ τέλος σποράδες γενόμενοι βιοτεύσοιτε; Αὐτόθεν παρὰ πόδας ἡ δίκη, συγγνώμην τοῦ λοιποῦ νέμειν οὐκ ἀνεχομένη. Δόντες οὖν δεξιὰς καὶ ἑαυτοῖς καὶ τῷ πολιτεύματι τὸ συνοῖσον σκοπήσωμεν, ὅταν καὶ τὰς ἡμέρας τοῦ σωτηρίου πάθους καὶ τῆς παναγίας ἀναστάσεως Χριστοῦ τοῦ θεοῦ συνεπιλαμβανομένας ἔχωμεν.
Notitia
PG 86:2907Τοσαῦτα εἰπὼν καὶ πλεῖστά γε ἐπιδακρύσας, ὥσπερ ἐκ θείας τινὸς ῥοπῆς ἁπάντων τὰς γνώμας ἐν ἀκαρεῖ μετατέθεικεν· οἵπερ ἐξῄτησαν ὑπεξελθεῖν τοῦ συλλόγου καὶ καθ’ αὑτοὺς περὶ τῶν πρακτέων βουλεύσασθαι. Ἧκον τοίνυν οὐ μετὰ πολὺ σφᾶς αὐτοὺς τῷ ἱερεῖ ἐγχειρίσαντες. Καὶ δῆτα Φιλιππικὸν αὐτοῖς ἐξονομάσαντος ἵν’ αὐτοὶ στρατηγὸν σφίσιν ἐξαιτήσωσι, ὅρκοις δεινοῖς ἔφασκον περὶ τούτου διομόσασθαι καὶ τὸ σύμπαν στράτευμα. Ὁ δέ, μηδὲ πρὸς τοῦτο μελλήσας ἢ ὅλως ἐλινύσας, ἱερεὺς ἔφη κατὰ συγχώρησιν εἶναι ἐξουσίαν τε ἔχειν λύειν καὶ δεσμεῖν ἐπὶ γῆς τε καὶ οὐρανοῦ, καὶ τῆς θείας ἀπεμνημόνευε φωνῆς. Ἐνδόντων δὲ καὶ πρὸς τοῦτο, τὸν θεὸν λιταῖς καὶ προσευχαῖς ἐξωσιοῦτο· καὶ τοῦ ἀχράντου αὐτοῖς μεταδοὺς σώματος — ἧν γὰρ ἡ πάνσεπτος ἡμέρα δευτέρα ἡ τῷ ἁγίῳ ἐγγίζουσα πάθει — , πάντας δειπνίσας ἀμφὶ τοὺς δισχιλίους, στιβάδων ἐπὶ τῆς πόας σχεδιασθεισῶν, ὑπέστρεφε κατὰ τὴν ἑξῆς. Ἔδοξε δὲ αὐτοὺς συλλεγῆναι ᾗ βούλοιντο. Μεταπέμπεται τοιγαροῦν Φιλιππικόν, ἐν Ταρσοῖς τῶν Κιλίκων διάγοντα ἐπειγόμενόν τε κατὰ τὴν βασιλέως, ἀναγαγὼν τῇ βασιλείᾳ περὶ τούτων στείλας τε καὶ τὰς παρὰ τοῦ στρατοῦ περὶ Φιλιππικοῦ δεήσεις. Ὑπαντῶσι τοίνυν τῷ Φιλιππικῷ κατὰ τὴν Θεουπολιτῶν γενομένῳ, καὶ τοὺς ἠξιωμένους τῆς θείας παλιγγενεσίας εἰς ἱκετείαν προσλαβόμενοι προσπίπτουσιν αὐτῷ· καὶ δεξιὰς ἀμνηστίας λαβόντες σὺν αὐτῷ τὰς ἐπιστρατεύσεις ποιοῦνται. Οὕτω μὲν δὴ προκεχωρήκει ταῦτα.
Notitia altera
PG 86:2911Σίττας δέ τις τῶν ἐν Μαρτυροπόλει δεκαδάρχων,
Sermo in Ramos Palmarum et in Pullum Asini
PG 86:2917πρός τινα τῶν αὐτόθι στρατιωτικῶν ἀρχόντων λυπηθεὶς καταπροδίδωσι τὴν πόλιν, τὴν ἀπόλειψιν τῶν ἐγκαθημένων αὐτὴν στρατιωτῶν ἐπιτηρήσας· καὶ λόχον Περσικὸν ὡς Ῥωμαῖον εἰσαγαγὼν τὴν πόλιν κατέσχεν ἐπικαιροτάτην Ῥωμαίοις καθεστῶσαν, τὰ μὲν πολλὰ τῶν γυναίων τῶν σφριγώντων εἴσω κρατήσας, ἅπαντας δὲ τοὺς ἄλλους χωρὶς ἐνίων οἰκετῶν ἐξελάσας. Εὐθέως μὲν οὖν ὁ Φιλιππικὸς αὐτοῦ τὴν ἔλασιν ἐποιεῖτο, καὶ περικαθίσας τὴν πόλιν ἐπολιόρκει, οὐδὲν τῶν ἐς πολιορκίαν ἐπιτηδείων ἔχων· ὅμως δ’ οὖν ἐκ τῶν παρόντων αὐτῷ διεμάχετο, καί τινας διώρυχας ἐργασάμενος ῥίπτει τῶν πύργων ἕνα. Οὐ μὴν τὴν πόλιν ἐξίσχυσε παραστήσασθαι, τῶν Περσῶν διανυκτερευσάντων καὶ τὸ πεπτωκὸς κατασφαλισαμένων.Ὡς δὲ συχνὰ προσβαλόντες οἱ Ῥωμαῖοι τῷ τείχει ἀπεκρούοντο — ἐπίσκοπα γὰρ ἐξ ὑπερδεξίων ἐφέρετο κατ’ αὐτῶν τὰ βέλη, καὶ πλέον ἐβλάπτοντο ἢ τοὺς ἔνδον ἐλύπουν — , λύουσι τὴν πολιορκίαν· καὶ σμικρὸν διαστάντες στρατοπεδεύονται, μόνον τὸ μὴ καὶ ἑτέρους προστεθῆναι Πέρσας ἐπιτηροῦντες. Κελεύμασι δὲ Μαυρικίου, καὶ Γρηγόριος ἀφικνεῖται πρὸς τὸ στρατόπεδον καὶ πείθει πρὸς τὴν πολιορκίαν ἐπανελθεῖν. Οὐ μήν τι πλέον ἐξεργάσασθαι οἷοί τε γεγόνασι, μηδενὸς τῶν ἑλεπόλεων μηχανῶν ὄντος. Ὅθεν διαλύεται μὲν ὁ στρατὸς διαχειμάσων, ἐς δὲ τὰ σύνεγγυς φρούρια συχναὶ φρουραὶ καταλιμπάνονται, ἵνα μὴ λαθόντες Πέρσαι τῇ πόλει ἐπεισέλθωσι. Καὶ κατὰ τὸ ἑξῆς δὲ θέρος ἀθροισθέντος τοῦ στρατεύματος καὶ Περσῶν ἐπιστρατευσάντων, γίγνεται μὲν ἀμφὶ Μαρτυρόπολιν μάχη καρτερά. Καὶ τὸ πλέον ἐσχηκότος Φιλιππικοῦ καὶ πολλῶν Περσῶν πεπτωκότων, ἑνὸς ἥρωος ἡσσηθέντος, ἱκανὴ πληθὺς Περσῶν ἐκπέπτωκεν ἐν Μαρτυροπόλει, ὃ καὶ μάλιστα διεσπουδάσθη αὐτοῖς. Ἐντεῦθεν πολιορκεῖν μὲν οἱ Ῥωμαῖοι τὴν πόλιν ἀπέγνωσαν — μηδὲ γὰρ δυνάμει ταύτην οἶόν τε παραστήσασθαι — ,ἑτέραν δὲ ἀντανιστῶσι πόλιν ἀπὸ σταδίων ἑπτὰ ἐπὶ τὰ ὄρεια καὶ ἐρυμνότερα μέρη, ὡς ἐπιτεχνήσεις τινὰς καὶ ἀντεπιχειρήσεις ποιοῖντο. Καὶ ταῦτα μὲν θερίζοντες ἔπραττον, τῷ δὲ χειμῶνι διελύοντο.
Book IILiber Secundus
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 86:2923Καὶ πέμπεται τῆς ἡγεμονίας διάδοχος Κομεντίολος, Θρᾷξ γένος· ὃς κράτιστα Πέρσαις συνεπλάκη, καὶ μικροῦ τὸν βίον κατέστρεψε σὺν καὶ τῷ ἵππῳ καταρραγείς, εἰ μή τις τῶν δορυφόρων ἔν τινι τῶν παρόχων ἵππων ἐπιβιβάσας τῆς μάχης ὑπεξήγαγεν. Φεύγουσι δ’ οὖν οἱ περισωθέντες προτροπάδην, πάντας τοὺς σφετέρους ἡγεμόνας ἀποβαλόντες, καὶ κατὰ τὴν Νίσιβιν διασώζονται. Καὶ τὴν πρὸς τὸν σφῶν βασιλέα δεδιότες ἐπάνοδον — θάνατον γὰρ αὐτοῖς ἠπειλήκει, εἰ μὴ τοὺς ἡγεμόνας διασώσωσιν — , αὐτοῦ τὴν κατὰ Ὁρμίσδου τυραννίδα μελετῶσι, ἤδη καὶ Βαράμου στρατηγοῦ Περσῶν τοῦτο βουλεύοντος σὺν τοῖς ἀμφ’ αὐτόν, ἐκ τῆς τῶν Τούρκων συμπλοκῆς ἐπανιόντος. Ἐν τούτῳ δὲ Κομεντίολος τὴν Μαρτυρόπολιν περικαθήμενος τοὺς μὲν πολλοὺς αὐτοῦ καταλείπει, αὐτὸς δὲ σὺν καί τισιν ἀριστίνδην ἐκλεγεῖσιν ἐκτρέχει κατὰ τὸ Ὄκβας ὀχυρώτατον φρούριον, ἀντικρὺ Μαρτυροπόλεως ἐς τὴν ἀντιπέρας ὄχθην διακείμενον ἐπί τινος σκοπέλου ἀποτόμου, ὅθεν καὶ ἄποπτος ἡ πᾶσα καθειστήκει πόλις· καὶ πολιορκήσας πείρας τε οὐδὲν ἀνιεὶς καὶ τοῦ τείχους τινὰ διὰ καταπελτῶν ῥίψας, ὑπερκαταβὰς αἱρεῖ κατὰ κράτος τὸ φρούριον. Ὅθεν λοιπὸν καὶ ἐν ἀπογνώσει Πέρσαις τὰ Μαρτυροπόλεως καθειστήκει.
PG 86:2925Τούτων ὧδε δρωμένων, οἱ Πέρσαι τὸν Ὁρμίσδην διεχρήσαντο, πάντων βασιλέων ἀδικώτατον γενόμενον, οὐ μόνον ὅτι χρήμασιν ἐζημίου τοὺς ὑπηκόους, ἀλλὰ καὶ θανάτων διαφόροις ἰδέαις.
PG 86:2929Ἐγκαθιστῶσι δὲ μετ’ αὐτὸν βασιλέα Χοσρόην τὸν τούτου παῖδα, καθ’ οὗ Βάραμος ἐπιστρατεύει μετὰ τῶν ἀμφ’ αὐτόν. Ὧιπερ ὑπαντιάζει μὲν ὁ Χοσρόης μετά τινος οὐκ ἀξιολόγου δυνάμεως, καὶ φεύγει, τοὺς οἰκείους ὁρῶν ἐθελοκακοῦντας. Ἀφικνεῖται δὲ κατὰ τὸ Κιρκήσιον, ὥς γε αὐτὸς ἔφη, τὸν θεὸν τῶν Χριστιανῶν ἐπικαλεσάμενος ἐκεῖσε τὸν ἵππον ἀπιέναι ἔνθα ἂν πρὸς αὐτοῦ ὁδηγοῖτο. Ἀφίκετο δὲ σὺν καὶ ταῖς γυναιξὶ καὶ παισὶ νεογνοῖς δύο καί τισι Περσῶν τῶν εὐγενῶν, οἵπερ αὐτῷ ἐθελονταὶ κατηκολούθουν· κἀκεῖθεν πρὸς βασιλέα Μαυρίκιον πρεσβεύεται. Ὁ δέ, κἀν τούτῳ πανάριστα βουλευσάμενος, καὶ τὸν ἀσταθῆ καὶ κόθορνον βίον καὶ τὰς ἀγχιστρόφους παλιρροίας τῆς τῶν ἀνθρώπων ζωῆς καὶ τούτῳ διαμετρησάμενος,δέχεται τὴν ἱκετείαν, καὶ ξένον ἀντὶ φυγάδος παῖδά τε ἀντὶ αὐτομόλου καθίστησι, δώροις βασιλικοῖς δεξιωσάμενος· οἷς ἐφιλοφρονήσατο οὐ μόνος αὐτὸς βασιλικῶς στείλας, ἀλλὰ καὶ τῆς βασιλίδος τὰ παραπλήσια περὶ τὰς ὁμοζύγους τοῦ Χοσρόου καὶ τῶν παίδων πρὸς τοὺς παῖδας πραξάντων.
PG 86:2931Πέμπει δὲ καὶ πᾶσαν βασιλικὴν δορυφορίαν καὶ πάντα τὸν Ῥωμαίων στρατὸν σὺν καὶ τῷ στρατηγῷ, ἑψόμενον αὐτῷ ὅπη καὶ βούλεται, καὶ πρὸς μείζονος τιμῆς Δομετιανὸν ἐπίσκοπον Μελιτινῆς, αὐτοῦ συγγενῆ, ἄνδρα φρενήρη καὶ ἀγχίνουν, λόγῳ τε καὶ ἔργῳ ἐς τὰ μάλιστα ἱκανώτατον, καὶ πρὸς τὰ μέγιστα τῶν πραγμάτων ἐξεργαστικώτατον. Πέμπει δὲ καὶ Γρηγόριον, ὃς ἐν ἅπασι κατέπληξε τὸν Χοσρόην, ὁμιλῶν, δωρούμενος, ἐπίκαιρα τοῖς πράγμασιν ἐσηγούμενος.
PG 86:2935Παραγενόμενος δὲ μέχρι τῆς Ἱεραπολιτῶν ὁ Χοσρόης, ἣ τῆς Εὐφρατησίας προκάθηται, αὖθις ἐπανῆκε, τοῦτο καὶ Μαυρικίου συνεωρακότος καὶ τὸ πλέον δόντος τῆς οἰκείας δόξης τῷ συνοίσοντι τῷ ἱκέτῃ. Δεξιοῦται δὲ καὶ χρήμασι μεγάλοις, οὐχ ἱστορηθὲν πώποτε. Καὶ Πέρσας στρατολογήσας καὶ τὰς ἐπιδόσεις ἁπάσας οἴκοθεν ποιησάμενος, ἐκπέμπει τὸν Χοσρόην μεθ’ ἑκατέρου στρατοῦ Ῥωμαίων τε καὶ Περσῶν κατὰ τὴν ὑπερορίαν, Μαρτυροπόλεως καὶ Σίττα παραδοθέντος αὐτῷ· ὃς καὶ πρὸς τῶν Μαρτυροπολιτῶν καταλευσθεὶς ἀνεσκολοπίσθη. Παρεδόθη δὲ καὶ τὸ Δάρας ὑπεξελθόντων Περσῶν. Καὶ διὰ μιᾶς συμπλοκῆς ἑσσηθέντος τοῦ Βαράμου πρὸς Ῥωμαίων μόνων, ἀκλεῶς τε μόνου πεφευγότος, εἰς τὰ ἴδια κατήχθη βασίλεια ὁ Χοσρόης.
PG 86:2937Τότε καὶ Γολιανδοὺχ μάρτυς ζῶσα παρ’ ἡμῖν ἦν, ἡ διὰ πολλῶν μὲν πόνων τὸ μαρτύριον διενέγκασα, τῶν μάγων Περσῶν αὐτὴν αἰκιζομένων, μεγάλων δὲ τεραστίων ἐργάτις γενομένη· ἧς τὸν βίον ἀνέγραψε Στέφανος ὁ πρότερος ἐπίσκοπος τῆς Ἱεραπολιτῶν.
Captia Septem de Duabus Naturis DominiFragmenta ex sermone de Trinitate et Incarnatione
PG 86:2941Ὁ δὲ Χοσρόης ἐγκρατὴς τῶν οἰκείων βασιλείων
PG 86:2943γενόμενος, πέμπει Γρηγορίῳ σταυρὸν χρυσῷ πολλῷ καὶ λίθοις τιμίοις ἐξησκημένον, πρὸς τιμὴν τοῦ ἀθλοφόρου μάρτυρος Σεργίου· ὃν ἀνέθηκε μὲν Θεοδώρα ἡ Ἰουστινιανοῦ γαμετή, ἐληΐσατο δὲ Χοσρόης σὺν καὶ τοῖς ἄλλοις κειμηλίοις, ὡς ἤδη μοι ἀφήγηται. Πέμπει δὲ καὶ ἕτερον σταυρὸν χρυσοῦν, καὶ ἐπέγραψεν ὁ Χοσρόης τῷ σταυρῷ Ἑλλήνων γράμμασι τάδε· Τοῦτον τὸν σταυρὸν ἐγὼ Χοσρόης βασιλεὺς βασιλέων, υἱὸς Χοσρόου, ὅτε ἐκ διαβολικῆς ἐνεργείας καὶ κακουργίας τοῦ δυστυχεστάτου Βαρὰμ Γουσνὰς καὶ τῶν σὺν αὐτῷ καβαλλαρίων εἰς Ῥωμανίαν ἀπήλθομεν, καὶ διὰ τὸ ἔρχεσθαι τὸν δυστυχῆ Ζαδεσπρὰμ μετὰ στρατοῦ εἰς τὸ Νισίβιος ἐπὶ τὸ ὑποσῦραι τοὺς καβαλλαρίους τοῦ μέρους τοῦ Νισίβιος εἰς τὸ ἀντᾶραι καὶ ταράξαι ἐπέμψαμεν καὶ ἡμεῖς καβαλλαρίους μετὰ ἄρχοντος εἰς τὸ Χάρχας, καὶ διὰ τῆς τύχης τοῦ ἁγίου Σεργίου τοῦ πανσέπτου καὶ ὀνομαστοῦ, ἐπειδὴ ἠκούσαμεν δοτῆρα εἶναι αὐτὸν τῶν αἰτήσεων, ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας ἡμῶν, μηνὶ Ἰαννουαρίῳ ἑβδόμῃ, ᾐτησάμεθα ὡς, ἐὰν οἱ καβαλλάριοι ἡμῶν σφάξωσι τὸν Ζαδεσπρὰμ ἢ χειρώσωνται, σταυρὸν χρυσοῦν διάλιθον εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ πέμπομεν διὰ τὸ πάνσεπτον αὐτοῦ ὄνομα, καὶ τῇ ἐνάτῃ τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τὴν κεφαλὴν τοῦ Ζαδεσπρὰμ ἤνεγκαν ἐπὶ ἡμῶν· ἐπιτυχόντες οὖν τῆς δεήσεως ἡμῶν,διὰ τὸ ἕκαστον ἀναμφίβολον εἶναι, εἰς τὸ πάνσεπτον αὐτοῦ ὄνομα τοῦτον τὸν σταυρὸν τὸν παρ’ ἡμῶν γενόμενον, μετὰ τοῦ πεμφθέντος σταυροῦ παρὰ Ἰουστινιανοῦ βασιλέως Ῥωμαίων εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ τῷ καιρῷ τῆς ἀμιξίας τῶν δύο πολιτειῶν ἐνεχθέντος ἐνταῦθα παρὰ Χοσρόου, βασιλέως βασιλέων, υἱοῦ Καβάδου, τοῦ ἡμετέρου πατρός, καὶ εὑρεθέντος ἐν τοῖς ἡμετέροις θησαυροῖς, ἐπέμψαμεν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἁγίου πανσέπτου Σεργίου. Καὶ τούτους γνώμῃ Μαυρικίου βασιλέως Γρηγόριος λαβὼν μετὰ πολλῆς πομπῆς εἰς τὸν ἱερὸν οἶκον τοῦ μάρτυρος ἀνατέθεικεν. Οὐ μετὰ πολὺ δὲ καὶ ἕτερα πέπομφε δῶρα ὁ Χοσρόης ἀνὰ τὸν αὐτὸν ἱερὸν ναόν, ἐπιγράψας ἐπὶ δίσκου ἐκ χρυσοῦ πεποιημένου ἑλληνίδι φωνῇ ταῦτα· Ἐγὼ Χοσρόης, βασιλεὺς βασιλέων, υἱὸς Χοσρόου, τὰ ἐν τῷδε τῷ δίσκῳ γεγραμμένα, οὐκ εἰς θέαν ἀνθρώπων, οὐδὲ ἵνα ἐκ τῶν λόγων μου τὸ μέγεθος τοῦ πανσέπτου ὀνόματος γνωσθῇ, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀλήθειαν τῶν γεγραμμένων καὶ διὰ τὰς πολλὰς χάριτας καὶ εὐεργεσίας ἃς ἔσχον παρὰ σοῦ· εὐτυχία γάρ μοί ἐστι, ἵνα τὸ ἐμὸν ὄνομα ἐμφέρεται τοῖς ἱεροῖς σου σκεύεσιν. Ἐν τῷ εἶναί με ἐν τῷ Βεραμαῒς ᾐτησάμην παρὰ σοῦ, ἅγιε, ἐλθεῖν εἰς τὴν βοήθειάν μου καὶ ἐν γαστρὶ συλλαβεῖν Σιρήν. Καὶ ἐπειδὴ ἡ Σιρὴν Χριστιανή ἐστιν κἀγὼ Ἕλλην, ὁ ἡμέτερος νόμος ἄδειαν ἡμῖν οὐ παρέχει Χριστιανὴν ἔχειν γαμετήν. Διὰ γοῦν τὴν ἐμὴν πρὸς σὲ εὐγνωμοσύνην εἰς ταύτην τὸν νόμον παρεῖδον, καὶ ταύτην ἐν γυναιξὶν ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ἐν γνησιότητι ἔσχον καὶ ἴσχω, καὶ οὕτω συνεῖδον νῦν δεηθῆναι τῆς σῆς ἀγαθότητος, ἅγιε, ἐν γαστρὶ συλλαβεῖν αὐτήν. Καὶ ᾐτησάμην καὶ συνεταξάμην ἵνα, ἐὰν ἐν γαστρὶ συλλάβῃ Σιρήν, τὸν σταυρὸν τὸν φορούμενον παρ’ αὐτῆς πέμψω τῷ πανσέπτῳ σου οἴκῳ. Καὶ τούτου ἕνεκα κἀγὼ καὶ Σιρὴν τὸν σκοπὸν τοῦτον ἔχομεν ἵνα εἰς μνημόσυνον τοῦ ὀνόματός σου, ἅγιε, τοῦτον τὸν σταυρὸν κρατῶμεν. Καὶ συνείδομεν ἀντ’ αὐτοῦ τὴν τιμὴν αὐτοῦ, μὴ συντείνουσαν περαιτέρω τῶν τετρακισχιλίων τετρακοσίων στατήρων μιλιαρισίων, πεντακισχιλίους στατῆρας ἐκπέμψαι. Καὶ ἐξ οὗ τὴν τοιαύτην ἑαυτῷ ἔσχον αἴτησιν καὶ ταῦτα διελογισάμην, ἕως οὗ ἐφθάσαμεν τὸ Ῥοσονχοσρόν, δέκα ἡμέραι πλέον οὐ διῆλθον, καὶ σύ, ἅγιε, οὐ διὰ τὸ εἶναί με ἄξιον ἀλλὰ διὰ τὴν σὴν ἀγαθότητα, ἐφάνης μοι ἐν ὁράματι τῆς νυκτός, καὶ τρίτον εἶπάς μοι ὅτι Σιρὴν ἐν γαστρὶ ἔχει. Κἀγὼ ἐν αὐτῷ τῷ ὁράματι τρίτον ἀνταπεκρίθην σοι λέγων· Καλῶς . Καὶ διὰ τὸ εἶναί σε δοτῆρα τῶν αἰτήσεων, ἐκ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἡ Σιρὴν τὸ εἰθισμένον ταῖς γυναιξὶν οὐκ εἶδεν. Ἐγὼ δὲ διστάξας εἰς τοῦτο, εἰ μὴ τοῖς λόγοις σου ἐπίστευσα, καὶ ὅτι ἅγιος εἶ καὶ δοτὴρ τῶν αἰτήσεων, μετὰ τὸ ταύτην τὰ γυναικεῖα μὴ ὑπομεῖναι, ἐκ τούτου ἔγνων τὴν δύναμιν τοῦ ὁράματος καὶ τὴν τῶν παρὰ σοῦ ῥηθέντων ἀλήθειαν. Παραυτὰ οὖν ἔπεμψα τὸν αὐτὸν σταυρὸν καὶ τὴν τούτου τιμὴν ἐν τῷ πανσέπτῳ σου οἴκῳ, κελεύσας ἐκ τῆς τούτου τιμῆς δίσκον ἕνα καὶ ποτήριον ἓν γενέσθαι εἰς λόγον τῶν θείων μυστηρίων, ἀλλὰ μὴν καὶ σταυρὸν γενέσθαι καὶ πηχθῆναι ὀφείλοντα ἐπὶ τῆς τιμίας τραπέζης, καὶ θυμιατήριον, τὰ πάντα χρυσᾶ, καὶ ἀμφίθυρον Οὐννικὸν κεκοσμημένον χρυσίῳ· καὶ τὰ ἀπομένοντα τῆς τιμῆς μιλιαρίσια εἶναι τοῦ ἁγίου σου οἴκου, ἵνα διὰ τῆς τύχης σου, ἅγιε, εἰς πάντα, ἐξαιρέτως δὲ εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην ἔλθῃς εἰς τὴν βοήθειάν μου καὶ Σιρήν, καὶ ὃ διὰ τῆς σῆς πρεσβείας γέγονεν ἡμῖν τῷ ἐλέει τῆς σῆς ἀγαθότητος καὶ τῷ θελήματί μου καὶ Σιρὴν εἰς τέλειον προέλθῃ· ἵνα κἀγὼ καὶ Σιρὴν καὶ πάντες οἱ ἐν τῷ κόσμῳ εἰς τὴν σὴν δύναμιν ἐλπίζωμεν, καὶ εἰς σὲ ἔτι πιστεύωμεν. Ταῦτα τὰ παρὰ Χοσρόου ἀναθήματα λέγει, οὐδὲν τῆς Βαλαὰμ προφητείας ἀπᾴδοντα, τοῦ φιλανθρώπου θεοῦ σοφῶς οἰκονομήσαντος Ἑλλήνων γλώσσας σωτήρια φθέγξασθαι ῥήματα.
2905 OBSERVATIONES. ante ipsius naventum contigerant, et qua Romani Α nondum didicerant. Sed et Felix papa in sententia damnationis adversus Acacium prolata ubi omnes illins excessus, seu, ut verbo ejusdem Felicis utar, transgressiones servato temporum ordine comine- morat,hanc primam refert: Alienarum tibi provin- ciarum jura temerarie vindicasti : hæreticos perva- sores, atque ab hæreticis ordinatos, et quos ipse damnaveras, atque ab apostolica institisti sede. damnari; non modo communioni tuæ recipiendos putasti, verum etiam aliis Ecclesiis, quod nec de Catholicis fieri poterat, præsidere fecisti; aut etiam honoribus quos non merebantur, auxisti. Testatur hoc Joannes, quem a Catholicis Apameæ non re- ceptum, pulsumque de Antiochia, Tyriis præfe- cisti. Sed et Liberatus in Breviario cap. 18 hanc promotionem Joannis Antiocheni ad episcopatum Tyri, quæ per Acacium facta est, refert ante lega- tionem Vitalis ac Miseni, perinde ac Gelasius in Gestis de nomine Acacii; cujus etiam verba descri- bit. Fefellit Baronium epistola synodi Romanæ ad universos presbyteros et archimandritas Constan- tinopoli ei per Bithyniam consistentes, in qua le- guntur hæc verba: Adjectum est etiam tunc cum fsta in examinatione tractantur, quod Acacius Joan- nem illum Tyriorum Ecclesiæ fecerit præsidere, qui Apamenis a Petro Antiochenæ Ecclesiæ tyranno fuerat episcopus ordinatus, > etc. Verum hæc verba non id dicunt quod Baronius existimavit, Joannem scilicet Tyriorum Ecclesiæ ab Acacio præ- positum fuisse, tunc cum Acacii causa in Romana synodo examinaretur: sed id tantum dicunt: Dum Acacii crimina in supradicta synodo discuterentur, adjectum illud esse inter cætera, quod Joannem Antiochenum olim a se damnatum, et quem a sede apostolica una cum Petro Antiocheno damnari cu- raverat, Tyriorum Ecclesiæ præfecisset. In quo du- plex erat delictum: tum quod provincias nihil ad se pertinentes temere invasisset, Antiochenum sci- licet, et Tyriorum episcopum ordinando: tum quod hominem, et a se, et a sedis apostolicæ judicio condemnatum, citra ejusdem sedis consensum, non modo in communionem suam recepisset, verum etiam ad honorem sacerdotii promovisset. Quod si quis scire desiderat, quandonam id factum fuerit ab Acacio; tempus ipsum mihi videor deprehen- disse. Nam cum Calendio, jussu Zenonis Augusti, Antiochensis episcopus ab Acacio ordinatus fuisset Constantinopoli: id autem factum est anno Christi 482, Trocondo et Severino coss., Antiochenses ejus rej ignari, Joannem cognomento Codonatum eodem tempore episcopum creaverunt. Quod cnm impe- ratori nuntiatum fuisset, Zeno suasu Acaci¡ qui apud ipsum plurimum poterat, præcepit ut Joannes in episcopatum Tyri transferretur. Refert id Theo - phanes in Chronico pag. 110, his verbis: Zh- νων δὲ διὰ τὰ τολμηθέντα εἰς Στέφανον, ἐκέλευσεν B C 29(:1) τὸν Ἀκάκιον τὸν Κ.Π. χειροτονῆσαι ἐπίσκοπον Αντο γείας. Καὶ ἐχειροτόνησε Καλανδίονα. [σαν δὲ οἱ Αντιοχείς χειροτονήσαντες διὰ ἄγνοιαν Ιωάννην την λεγόμενον Κωδωνάτον, ὃν ὁ Καλανδίων εἰς Τύρον πρωτ τόθρονον τῆς ᾿Αντιοχείας μετενεθρονίασεν. Eius- dem Joannis Codonati meminit Victor Tunonei:- sis in Chronico; sed præpostere, ut solet. Sic enim scribit: • Post consulatum secundum Longini V. C. Petrus Antiochenus sub damnatione moritur, et in ejus loco Calendionem ordinat Acacius. Orien- tales autem episcopi, tanquain nescientes, Joan- nem cognomento Codonatum eidem Antiochenæ Ecclesiæ consecrant episcopum. Theophanes qui- dem Joannem Codonatum in episcopatum Tyri ab Acacio translatum esse non dicit. Sed verisimile est Calendionem, qui ab Acacio consecratus fuerat, suasu Acacii Joannem illuc transtulisse. Quod ergo suadente et auctore Acacio factum fuerat, recte ab eo actum esse dicunt episcopi Italiæ in ep. sy- nodica, et Felix papa in sententia damnationis Acacii. (Sciendum porro est Joannem hunc Con- stantinopolitanum vocari in epistola ad Acacium, quam primus edidit Holstenius in Collectione Ro- mana; seu quod in ea urbe natus fuisset, seu quod primum illic presbyter fuerat. Eum quidem Antio- shenum toto hoc capite sæpius appellavi, propter- ca quod Antiochensem episcopatum gessit ali- quandiu. Præstat tamen eum Constantinopolitanum . vocare, cum Simplicius papa ita eum appellet.) Unum adhuc superest in Baronii verbis superins `allatis, quod merito quis reprehenderit. Epistolam enim illam synodi Romanæ ad universos presby- teros et archimandritas Constantinopoli et per Bi- thyniam consistentes, vocat Baronius litteras Feli- cis papæ ad clerum Constantinopolitanum. Et quod ad Felicis quidem nomen attinet, id Baronio facile concesserim; modo eæ litteræ a Felice scriptæ in- telligantur totius synodi nomine. Sed quod dicit Baronius, eas ad clericos Constantinopolitanos da- Las esse, in eo non assentior Baronio. Datæ enim sunt ad archimandritas urbis Constantinopoleos et provincia Bithyniæ, qui presbyterorum erant bo- nore decorati. Certe episcopi in epistola illa ad universos presbyteros et archimandritas Constan- tinopoli et per Bithyniam consistentes, testantur se easdem litteras misisse ad clerum urbis Constanti- nopolis. Distinguendi sunt igitur presbyteri et af- chimandrite Constantinopolis a clero ejusdem ci- vitatis. Eosdem porro esse presbyteros et archiman- dritas docet epistola tertia Felicis papæ a Jacobo. Sirmondo edita, quæ hanc habet inscriptionem : Felix Rufino, Thalassio, presbyteris et archimandri- tis, et cæteris monachis circa Constantinopolim et Bithyniam constitutis. (Item epistola Simplicii papæ ad Acaciuin, quæ legitur in Collectione Ro- mana, pag. 194. )
Τότε καὶ Νααμάνης τῶν ἐχθρῶν Σκηνητῶν φύλαρχος, ἐξάγιστος καὶ παμμίαρος Ἕλλην ὡς καὶ ἀνθρώπους αὐτοχειρὶ σφαγιάζειν τοῖς αὐτοῦ δαιμονίοις, τῷ ἁγίῳ προσῆλθεν βαπτίσματι, τὴν ὄντως ὕλην χρυσῆν Ἀφροδίτην πυρὶ τήξας καὶ πτωχοῖς διαδούς, καὶ πάντας τοὺς ἀμφ’ αὐτὸν τῷ θεῷ προσαγαγών. Ὁ δὲ Γρηγόριος νεύμασι τῆς βασιλείας μετὰ τὸ δοῦναι τοὺς Χοσρόου σταυρούς, τὰς πανερήμους τῶν λεγομένων Λιμητῶν περινοστῶν, ἐν οἷς μάλιστα τὰ Σευήρου δόγματα κατεκράτει,τὰ ἐκκλησιαστικὰ προὐτίθει δόγματα, καὶ πολλὰ φρούρια καὶ κώμας μοναστήριά τε καὶ φυλὰς ὁλοκλήρους τῇ ἐκκλησίᾳ προσήγαγε τοῦ θεοῦ.
2905 OBSERVATIONES. ante ipsius naventum contigerant, et qua Romani Α nondum didicerant. Sed et Felix papa in sententia damnationis adversus Acacium prolata ubi omnes illins excessus, seu, ut verbo ejusdem Felicis utar, transgressiones servato temporum ordine comine- morat,hanc primam refert: Alienarum tibi provin- ciarum jura temerarie vindicasti : hæreticos perva- sores, atque ab hæreticis ordinatos, et quos ipse damnaveras, atque ab apostolica institisti sede. damnari; non modo communioni tuæ recipiendos putasti, verum etiam aliis Ecclesiis, quod nec de Catholicis fieri poterat, præsidere fecisti; aut etiam honoribus quos non merebantur, auxisti. Testatur hoc Joannes, quem a Catholicis Apameæ non re- ceptum, pulsumque de Antiochia, Tyriis præfe- cisti. Sed et Liberatus in Breviario cap. 18 hanc promotionem Joannis Antiocheni ad episcopatum Tyri, quæ per Acacium facta est, refert ante lega- tionem Vitalis ac Miseni, perinde ac Gelasius in Gestis de nomine Acacii; cujus etiam verba descri- bit. Fefellit Baronium epistola synodi Romanæ ad universos presbyteros et archimandritas Constan- tinopoli ei per Bithyniam consistentes, in qua le- guntur hæc verba: Adjectum est etiam tunc cum fsta in examinatione tractantur, quod Acacius Joan- nem illum Tyriorum Ecclesiæ fecerit præsidere, qui Apamenis a Petro Antiochenæ Ecclesiæ tyranno fuerat episcopus ordinatus, > etc. Verum hæc verba non id dicunt quod Baronius existimavit, Joannem scilicet Tyriorum Ecclesiæ ab Acacio præ- positum fuisse, tunc cum Acacii causa in Romana synodo examinaretur: sed id tantum dicunt: Dum Acacii crimina in supradicta synodo discuterentur, adjectum illud esse inter cætera, quod Joannem Antiochenum olim a se damnatum, et quem a sede apostolica una cum Petro Antiocheno damnari cu- raverat, Tyriorum Ecclesiæ præfecisset. In quo du- plex erat delictum: tum quod provincias nihil ad se pertinentes temere invasisset, Antiochenum sci- licet, et Tyriorum episcopum ordinando: tum quod hominem, et a se, et a sedis apostolicæ judicio condemnatum, citra ejusdem sedis consensum, non modo in communionem suam recepisset, verum etiam ad honorem sacerdotii promovisset. Quod si quis scire desiderat, quandonam id factum fuerit ab Acacio; tempus ipsum mihi videor deprehen- disse. Nam cum Calendio, jussu Zenonis Augusti, Antiochensis episcopus ab Acacio ordinatus fuisset Constantinopoli: id autem factum est anno Christi 482, Trocondo et Severino coss., Antiochenses ejus rej ignari, Joannem cognomento Codonatum eodem tempore episcopum creaverunt. Quod cnm impe- ratori nuntiatum fuisset, Zeno suasu Acaci¡ qui apud ipsum plurimum poterat, præcepit ut Joannes in episcopatum Tyri transferretur. Refert id Theo - phanes in Chronico pag. 110, his verbis: Zh- νων δὲ διὰ τὰ τολμηθέντα εἰς Στέφανον, ἐκέλευσεν B C 29(:1) τὸν Ἀκάκιον τὸν Κ.Π. χειροτονῆσαι ἐπίσκοπον Αντο γείας. Καὶ ἐχειροτόνησε Καλανδίονα. [σαν δὲ οἱ Αντιοχείς χειροτονήσαντες διὰ ἄγνοιαν Ιωάννην την λεγόμενον Κωδωνάτον, ὃν ὁ Καλανδίων εἰς Τύρον πρωτ τόθρονον τῆς ᾿Αντιοχείας μετενεθρονίασεν. Eius- dem Joannis Codonati meminit Victor Tunonei:- sis in Chronico; sed præpostere, ut solet. Sic enim scribit: • Post consulatum secundum Longini V. C. Petrus Antiochenus sub damnatione moritur, et in ejus loco Calendionem ordinat Acacius. Orien- tales autem episcopi, tanquain nescientes, Joan- nem cognomento Codonatum eidem Antiochenæ Ecclesiæ consecrant episcopum. Theophanes qui- dem Joannem Codonatum in episcopatum Tyri ab Acacio translatum esse non dicit. Sed verisimile est Calendionem, qui ab Acacio consecratus fuerat, suasu Acacii Joannem illuc transtulisse. Quod ergo suadente et auctore Acacio factum fuerat, recte ab eo actum esse dicunt episcopi Italiæ in ep. sy- nodica, et Felix papa in sententia damnationis Acacii. (Sciendum porro est Joannem hunc Con- stantinopolitanum vocari in epistola ad Acacium, quam primus edidit Holstenius in Collectione Ro- mana; seu quod in ea urbe natus fuisset, seu quod primum illic presbyter fuerat. Eum quidem Antio- shenum toto hoc capite sæpius appellavi, propter- ca quod Antiochensem episcopatum gessit ali- quandiu. Præstat tamen eum Constantinopolitanum . vocare, cum Simplicius papa ita eum appellet.) Unum adhuc superest in Baronii verbis superins `allatis, quod merito quis reprehenderit. Epistolam enim illam synodi Romanæ ad universos presby- teros et archimandritas Constantinopoli et per Bi- thyniam consistentes, vocat Baronius litteras Feli- cis papæ ad clerum Constantinopolitanum. Et quod ad Felicis quidem nomen attinet, id Baronio facile concesserim; modo eæ litteræ a Felice scriptæ in- telligantur totius synodi nomine. Sed quod dicit Baronius, eas ad clericos Constantinopolitanos da- Las esse, in eo non assentior Baronio. Datæ enim sunt ad archimandritas urbis Constantinopoleos et provincia Bithyniæ, qui presbyterorum erant bo- nore decorati. Certe episcopi in epistola illa ad universos presbyteros et archimandritas Constan- tinopoli et per Bithyniam consistentes, testantur se easdem litteras misisse ad clerum urbis Constanti- nopolis. Distinguendi sunt igitur presbyteri et af- chimandrite Constantinopolis a clero ejusdem ci- vitatis. Eosdem porro esse presbyteros et archiman- dritas docet epistola tertia Felicis papæ a Jacobo. Sirmondo edita, quæ hanc habet inscriptionem : Felix Rufino, Thalassio, presbyteris et archimandri- tis, et cæteris monachis circa Constantinopolim et Bithyniam constitutis. (Item epistola Simplicii papæ ad Acaciuin, quæ legitur in Collectione Ro- mana, pag. 194. )
Ἐν τοσούτῳ δὲ Συμεώνου τοῦ ἐν ὁσίοις τὴν ἐπὶ θάνατον νοσήσαντος, ἐμοῦ τὰ περὶ τούτου μηνύσαντος, ἐκτρέχει Γρηγόριος τοῦτον τὰ τελευταῖα κατασπασόμενος· οὐ μὴν ἔτυχεν. Ἦν δέ γε ὁ Συμεώνης πάντων τῶν κατ’ αὐτὸν ἀνθρώπων τὴν ἀρετὴν ἐξοχώτατος, ἐξ ἁπαλῶν τῶν ὀνύχων τὸν ἐπὶ κίονος διαθλεύων βίον, ὡς καὶ τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ διήλλαξεν ἐν τῇ στάσει τοῦ κίονος. Ἀνήχθη δὲ κατὰ τὸν κίονα ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε. Ἔτι σμικρὰν κομιδῇ τὴν ἡλικίαν ἄγων, κουρίζων τε καὶ ἀλώμενος ἀνὰ τὰς κολώνας τοῦ ὄρους περιῄει. Καὶ περιτυχὼν πάρδῳ τῷ θηρίῳ τὴν ζώνην περὶ αὐχένα βάλλει, καὶ ἐκ ῥυτῆρος ἦγεν τῆς φύσεως ἐπιλαθόμενον, καὶ ἀνὰ τὸ οἰκεῖον ἤγαγε φροντιστήριον. Ὅπερ ἑωρακὼς ὁ τοῦτον μαθητεύων καὶ αὐτὸς ἐπὶ κίονος ἑστὼς ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη τοῦτο. Ὁ δὲ ἔφη αἴλουρον εἶναι, ἣν κάτταν ἡ συνήθεια λέγει. Ἐντεῦθεν τεκμηράμενος πηλίκος ἔσται τὴν ἀρετήν, ἐπὶ τοῦ κίονος ἀνήγαγεν. Ἐν τούτῳ δὲ τῷ κίονι καὶ ἐν ἑτέρῳ ἐς τὰς ἀνωτάτω τοῦ ὄρους ἀκρωρείας, ὀκτὼ καὶ ἑξήκοντα διετέθη χρόνους, πάσης χάριτος ἠξιωμένος περί τε τὴν τῶν δαιμονίων ἔλασιν, ἀκούμενός τε πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν, προορῶν τε ὡς παρόντα τὰ μέλλοντα. Ὃς καὶ Γρηγορίῳ προειρήκει αὐτὸν μὲν μὴ ὁρᾶν τὸν αὐτοῦ θάνατον, τὰ δὲ μετ’ αὐτὸν ἀγνοεῖν. Κἀμοῦ δὲ λογισμοὺς θεωρήσας ἐπὶ τέκνων ἀποβολῇ καὶ διαπορουμένου τί δή ποτε Ἕλλησι πολυτέκνοις οὐ γέγονε ταῦτα, καὶ πρὸς μηδένα τὸ παράπαν ἐξαγαγόντος, γέγραφεν ἐκστῆναι τούτων ὡς οὐκ ἀρέσκοντα τῷ θεῷ. Καὶ γυναικὸς δέ τινος τῶν ὑπογραφόντων μοι, ἐπεὶ τὸ γάλα τεκούσῃ κεκώλυτο καὶ περὶ τῶν ἐσχάτων τὸ βρέφος ἐκινδύνευεν, ἐπιθεὶς τὴν χεῖρα τῇ δεξιᾷ τἀνδρός, ἐπέτρεπεν ταύτην ταῖς θηλαῖς τῆς γυναικὸς ἐπιβαλεῖν. Ὅπερ ἐπειδὴ πέπραχεν, εὐθέως ὡς ἔκ τινος πηγῆς ἥλατο τὸ γάλα, ὡς καὶ τὴν ἐσθῆτα τοῦ γυναίου ἐμπλῆσαι. Καὶ παιδαρίου δὲ παρὰ τῶν συνοδοιπόρων ἐπιλελησμένου πόρρω τῶν νυκτῶν, λέων τοῖς νώτοις ἐπιβιβάσας παρὰ τὸ μανδρεῖον ἤγαγεν, καὶ Συμεώνου προστάξαντος ὑπεξελθόντες οἱ διακονούμενοι τὸ παιδίον ἤγαγον ὑπὸ τοῦ λέοντος φρουρούμενον. Πολλὰ δὲ ἕτερα καὶ κρείττονα μνήμης πέπραχεν, ἃ καὶ γλώσσης κεκομψευμένης καὶ χρόνου καὶ πραγματείας ἰδίας δεῖται, ταῖς τῶν ἀνθρώπων ᾀδόμενα γλώσσαις. Ἐκ πάσης γὰρ σχεδὸν γῆς, οὐ μόνον Ῥωμαίων ἀλλὰ καὶ βαρβάρων, παρ’ αὐτὸν ἐφοίτων, καὶ τῶν αἰτουμένων ἐτύγχανον. Ὧι ἀντὶ παντὸς βρωτοῦ καὶ ποτοῦ, κλάδοι τινὲς ἐτύγχανον ἐκ θάμνου τῷ ὄρει φυομένης.
2905 OBSERVATIONES. ante ipsius naventum contigerant, et qua Romani Α nondum didicerant. Sed et Felix papa in sententia damnationis adversus Acacium prolata ubi omnes illins excessus, seu, ut verbo ejusdem Felicis utar, transgressiones servato temporum ordine comine- morat,hanc primam refert: Alienarum tibi provin- ciarum jura temerarie vindicasti : hæreticos perva- sores, atque ab hæreticis ordinatos, et quos ipse damnaveras, atque ab apostolica institisti sede. damnari; non modo communioni tuæ recipiendos putasti, verum etiam aliis Ecclesiis, quod nec de Catholicis fieri poterat, præsidere fecisti; aut etiam honoribus quos non merebantur, auxisti. Testatur hoc Joannes, quem a Catholicis Apameæ non re- ceptum, pulsumque de Antiochia, Tyriis præfe- cisti. Sed et Liberatus in Breviario cap. 18 hanc promotionem Joannis Antiocheni ad episcopatum Tyri, quæ per Acacium facta est, refert ante lega- tionem Vitalis ac Miseni, perinde ac Gelasius in Gestis de nomine Acacii; cujus etiam verba descri- bit. Fefellit Baronium epistola synodi Romanæ ad universos presbyteros et archimandritas Constan- tinopoli ei per Bithyniam consistentes, in qua le- guntur hæc verba: Adjectum est etiam tunc cum fsta in examinatione tractantur, quod Acacius Joan- nem illum Tyriorum Ecclesiæ fecerit præsidere, qui Apamenis a Petro Antiochenæ Ecclesiæ tyranno fuerat episcopus ordinatus, > etc. Verum hæc verba non id dicunt quod Baronius existimavit, Joannem scilicet Tyriorum Ecclesiæ ab Acacio præ- positum fuisse, tunc cum Acacii causa in Romana synodo examinaretur: sed id tantum dicunt: Dum Acacii crimina in supradicta synodo discuterentur, adjectum illud esse inter cætera, quod Joannem Antiochenum olim a se damnatum, et quem a sede apostolica una cum Petro Antiocheno damnari cu- raverat, Tyriorum Ecclesiæ præfecisset. In quo du- plex erat delictum: tum quod provincias nihil ad se pertinentes temere invasisset, Antiochenum sci- licet, et Tyriorum episcopum ordinando: tum quod hominem, et a se, et a sedis apostolicæ judicio condemnatum, citra ejusdem sedis consensum, non modo in communionem suam recepisset, verum etiam ad honorem sacerdotii promovisset. Quod si quis scire desiderat, quandonam id factum fuerit ab Acacio; tempus ipsum mihi videor deprehen- disse. Nam cum Calendio, jussu Zenonis Augusti, Antiochensis episcopus ab Acacio ordinatus fuisset Constantinopoli: id autem factum est anno Christi 482, Trocondo et Severino coss., Antiochenses ejus rej ignari, Joannem cognomento Codonatum eodem tempore episcopum creaverunt. Quod cnm impe- ratori nuntiatum fuisset, Zeno suasu Acaci¡ qui apud ipsum plurimum poterat, præcepit ut Joannes in episcopatum Tyri transferretur. Refert id Theo - phanes in Chronico pag. 110, his verbis: Zh- νων δὲ διὰ τὰ τολμηθέντα εἰς Στέφανον, ἐκέλευσεν B C 29(:1) τὸν Ἀκάκιον τὸν Κ.Π. χειροτονῆσαι ἐπίσκοπον Αντο γείας. Καὶ ἐχειροτόνησε Καλανδίονα. [σαν δὲ οἱ Αντιοχείς χειροτονήσαντες διὰ ἄγνοιαν Ιωάννην την λεγόμενον Κωδωνάτον, ὃν ὁ Καλανδίων εἰς Τύρον πρωτ τόθρονον τῆς ᾿Αντιοχείας μετενεθρονίασεν. Eius- dem Joannis Codonati meminit Victor Tunonei:- sis in Chronico; sed præpostere, ut solet. Sic enim scribit: • Post consulatum secundum Longini V. C. Petrus Antiochenus sub damnatione moritur, et in ejus loco Calendionem ordinat Acacius. Orien- tales autem episcopi, tanquain nescientes, Joan- nem cognomento Codonatum eidem Antiochenæ Ecclesiæ consecrant episcopum. Theophanes qui- dem Joannem Codonatum in episcopatum Tyri ab Acacio translatum esse non dicit. Sed verisimile est Calendionem, qui ab Acacio consecratus fuerat, suasu Acacii Joannem illuc transtulisse. Quod ergo suadente et auctore Acacio factum fuerat, recte ab eo actum esse dicunt episcopi Italiæ in ep. sy- nodica, et Felix papa in sententia damnationis Acacii. (Sciendum porro est Joannem hunc Con- stantinopolitanum vocari in epistola ad Acacium, quam primus edidit Holstenius in Collectione Ro- mana; seu quod in ea urbe natus fuisset, seu quod primum illic presbyter fuerat. Eum quidem Antio- shenum toto hoc capite sæpius appellavi, propter- ca quod Antiochensem episcopatum gessit ali- quandiu. Præstat tamen eum Constantinopolitanum . vocare, cum Simplicius papa ita eum appellet.) Unum adhuc superest in Baronii verbis superins `allatis, quod merito quis reprehenderit. Epistolam enim illam synodi Romanæ ad universos presby- teros et archimandritas Constantinopoli et per Bi- thyniam consistentes, vocat Baronius litteras Feli- cis papæ ad clerum Constantinopolitanum. Et quod ad Felicis quidem nomen attinet, id Baronio facile concesserim; modo eæ litteræ a Felice scriptæ in- telligantur totius synodi nomine. Sed quod dicit Baronius, eas ad clericos Constantinopolitanos da- Las esse, in eo non assentior Baronio. Datæ enim sunt ad archimandritas urbis Constantinopoleos et provincia Bithyniæ, qui presbyterorum erant bo- nore decorati. Certe episcopi in epistola illa ad universos presbyteros et archimandritas Constan- tinopoli et per Bithyniam consistentes, testantur se easdem litteras misisse ad clerum urbis Constanti- nopolis. Distinguendi sunt igitur presbyteri et af- chimandrite Constantinopolis a clero ejusdem ci- vitatis. Eosdem porro esse presbyteros et archiman- dritas docet epistola tertia Felicis papæ a Jacobo. Sirmondo edita, quæ hanc habet inscriptionem : Felix Rufino, Thalassio, presbyteris et archimandri- tis, et cæteris monachis circa Constantinopolim et Bithyniam constitutis. (Item epistola Simplicii papæ ad Acaciuin, quæ legitur in Collectione Ro- mana, pag. 194. )
Ἐπιτελευτᾷ δὲ αὖ μετ’ οὐ πολὺ καὶ Γρηγόριος, ποδαγρικῷ μὲν ἁλοὺς παθήματι ᾧ μάλιστα παρηνωχλεῖτο, φαρμακοποτήσας δὲ ἐκ τῆς καλουμένης ἑρμοδακτύλου πρός τινος τῶν Ἀσκληπιαδῶν δεδομένης. Τελευτᾷ δέ, Γρηγορίου μὲν τὴν πρεσβυτέραν Ῥώμην ἐπισκοποῦντος,ὃς μετὰ Πελάγιον γέγονε, τὴν δὲ νεωτέραν Ἰωάννου, καὶ τὴν Ἀλεξάνδρου Εὐλογίου, τῶν λελεγμένων μοι, Ἀναστασίου τε τὴν Θεουπολιτῶν, τῷ οἰκείῳ ἀποδοθέντος θρόνῳ μετὰ τρεῖς καὶ εἴκοσι χρόνους, Ἱεροσολύμων τε Ἰωάννου· οὗ μετὰ βραχὺ τελευτήσαντος οὔπω τις τοὺς αὐτόσε οἴακας ἐνεχειρίσθη. Ἐνταῦθά μοι τὰ τῆς ἱστορίας πεπαύσθω, Μαυρικίου Τιβερίου δωδέκατον ἔτος τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν διακυβερνῶντος, τῶν ἑξῆς τοῖς βουλομένοις ἐκλέγειν τε καὶ γράφειν καταλιμπανομένων. Εἰ δέ τι παρῶπται ἢ οὐκ ἀκριβῶς ἀνείληπται, μηδεὶς ἡμᾶς μεμφέτω μέμψεως, ἐννοῶν ὡς πεπλανημένην ἱστορίαν συνελέξαμεν, τὴν τῶν ἀνθρώπων ὠφέλειαν πραγματευσάμενοι, δι’ οὓς καὶ τῶν τηλικούτων πόνων ἠνεσχόμεθα. Πεπόνηται δὲ ἡμῖν καὶ ἕτερον τεῦχος, ἀναφοράς, ἐπιστολάς, ψηφίσματα, λόγους τε καὶ διαλέξεις, καὶ ἕτερα ἄττα ἔχον· τῶν ἐμπεριεχομένων ἀναφορῶν ὡς ἐπίπαν ἐκ προσώπου Γρηγορίου τοῦ Θεουπόλεως συντεθειμένων. Δἰ ὧν καὶ δύο τετυχήκαμεν ἀξιωμάτων, Τιβερίου μὲν Κωνσταντίνου τῇ τοῦ κυαιστωρίου περιβαλόντος, Μαυρικίου δὲ Τιβερίου δέλτους ὑπάρχων στείλαντος, ἐφ’ ᾗ συντεθείκαμεν, ὅτε τὰ ὀνείδη τῆς βασιλείας λύσας Θεοδόσιον ἐς φῶς προήγαγε προοίμιον αὐτῷ τε καὶ τῷ πολιτεύματι πάσης εὐδαιμονίας παρασχόμενον. Εὐαγρίου σχολαστικοῦ Ἐπιφανέως καὶ ἀπὸ ἐπάρχων ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας τόμοι ἔξ.
2905 OBSERVATIONES. ante ipsius naventum contigerant, et qua Romani Α nondum didicerant. Sed et Felix papa in sententia damnationis adversus Acacium prolata ubi omnes illins excessus, seu, ut verbo ejusdem Felicis utar, transgressiones servato temporum ordine comine- morat,hanc primam refert: Alienarum tibi provin- ciarum jura temerarie vindicasti : hæreticos perva- sores, atque ab hæreticis ordinatos, et quos ipse damnaveras, atque ab apostolica institisti sede. damnari; non modo communioni tuæ recipiendos putasti, verum etiam aliis Ecclesiis, quod nec de Catholicis fieri poterat, præsidere fecisti; aut etiam honoribus quos non merebantur, auxisti. Testatur hoc Joannes, quem a Catholicis Apameæ non re- ceptum, pulsumque de Antiochia, Tyriis præfe- cisti. Sed et Liberatus in Breviario cap. 18 hanc promotionem Joannis Antiocheni ad episcopatum Tyri, quæ per Acacium facta est, refert ante lega- tionem Vitalis ac Miseni, perinde ac Gelasius in Gestis de nomine Acacii; cujus etiam verba descri- bit. Fefellit Baronium epistola synodi Romanæ ad universos presbyteros et archimandritas Constan- tinopoli ei per Bithyniam consistentes, in qua le- guntur hæc verba: Adjectum est etiam tunc cum fsta in examinatione tractantur, quod Acacius Joan- nem illum Tyriorum Ecclesiæ fecerit præsidere, qui Apamenis a Petro Antiochenæ Ecclesiæ tyranno fuerat episcopus ordinatus, > etc. Verum hæc verba non id dicunt quod Baronius existimavit, Joannem scilicet Tyriorum Ecclesiæ ab Acacio præ- positum fuisse, tunc cum Acacii causa in Romana synodo examinaretur: sed id tantum dicunt: Dum Acacii crimina in supradicta synodo discuterentur, adjectum illud esse inter cætera, quod Joannem Antiochenum olim a se damnatum, et quem a sede apostolica una cum Petro Antiocheno damnari cu- raverat, Tyriorum Ecclesiæ præfecisset. In quo du- plex erat delictum: tum quod provincias nihil ad se pertinentes temere invasisset, Antiochenum sci- licet, et Tyriorum episcopum ordinando: tum quod hominem, et a se, et a sedis apostolicæ judicio condemnatum, citra ejusdem sedis consensum, non modo in communionem suam recepisset, verum etiam ad honorem sacerdotii promovisset. Quod si quis scire desiderat, quandonam id factum fuerit ab Acacio; tempus ipsum mihi videor deprehen- disse. Nam cum Calendio, jussu Zenonis Augusti, Antiochensis episcopus ab Acacio ordinatus fuisset Constantinopoli: id autem factum est anno Christi 482, Trocondo et Severino coss., Antiochenses ejus rej ignari, Joannem cognomento Codonatum eodem tempore episcopum creaverunt. Quod cnm impe- ratori nuntiatum fuisset, Zeno suasu Acaci¡ qui apud ipsum plurimum poterat, præcepit ut Joannes in episcopatum Tyri transferretur. Refert id Theo - phanes in Chronico pag. 110, his verbis: Zh- νων δὲ διὰ τὰ τολμηθέντα εἰς Στέφανον, ἐκέλευσεν B C 29(:1) τὸν Ἀκάκιον τὸν Κ.Π. χειροτονῆσαι ἐπίσκοπον Αντο γείας. Καὶ ἐχειροτόνησε Καλανδίονα. [σαν δὲ οἱ Αντιοχείς χειροτονήσαντες διὰ ἄγνοιαν Ιωάννην την λεγόμενον Κωδωνάτον, ὃν ὁ Καλανδίων εἰς Τύρον πρωτ τόθρονον τῆς ᾿Αντιοχείας μετενεθρονίασεν. Eius- dem Joannis Codonati meminit Victor Tunonei:- sis in Chronico; sed præpostere, ut solet. Sic enim scribit: • Post consulatum secundum Longini V. C. Petrus Antiochenus sub damnatione moritur, et in ejus loco Calendionem ordinat Acacius. Orien- tales autem episcopi, tanquain nescientes, Joan- nem cognomento Codonatum eidem Antiochenæ Ecclesiæ consecrant episcopum. Theophanes qui- dem Joannem Codonatum in episcopatum Tyri ab Acacio translatum esse non dicit. Sed verisimile est Calendionem, qui ab Acacio consecratus fuerat, suasu Acacii Joannem illuc transtulisse. Quod ergo suadente et auctore Acacio factum fuerat, recte ab eo actum esse dicunt episcopi Italiæ in ep. sy- nodica, et Felix papa in sententia damnationis Acacii. (Sciendum porro est Joannem hunc Con- stantinopolitanum vocari in epistola ad Acacium, quam primus edidit Holstenius in Collectione Ro- mana; seu quod in ea urbe natus fuisset, seu quod primum illic presbyter fuerat. Eum quidem Antio- shenum toto hoc capite sæpius appellavi, propter- ca quod Antiochensem episcopatum gessit ali- quandiu. Præstat tamen eum Constantinopolitanum . vocare, cum Simplicius papa ita eum appellet.) Unum adhuc superest in Baronii verbis superins `allatis, quod merito quis reprehenderit. Epistolam enim illam synodi Romanæ ad universos presby- teros et archimandritas Constantinopoli et per Bi- thyniam consistentes, vocat Baronius litteras Feli- cis papæ ad clerum Constantinopolitanum. Et quod ad Felicis quidem nomen attinet, id Baronio facile concesserim; modo eæ litteræ a Felice scriptæ in- telligantur totius synodi nomine. Sed quod dicit Baronius, eas ad clericos Constantinopolitanos da- Las esse, in eo non assentior Baronio. Datæ enim sunt ad archimandritas urbis Constantinopoleos et provincia Bithyniæ, qui presbyterorum erant bo- nore decorati. Certe episcopi in epistola illa ad universos presbyteros et archimandritas Constan- tinopoli et per Bithyniam consistentes, testantur se easdem litteras misisse ad clerum urbis Constanti- nopolis. Distinguendi sunt igitur presbyteri et af- chimandrite Constantinopolis a clero ejusdem ci- vitatis. Eosdem porro esse presbyteros et archiman- dritas docet epistola tertia Felicis papæ a Jacobo. Sirmondo edita, quæ hanc habet inscriptionem : Felix Rufino, Thalassio, presbyteris et archimandri- tis, et cæteris monachis circa Constantinopolim et Bithyniam constitutis. (Item epistola Simplicii papæ ad Acaciuin, quæ legitur in Collectione Ro- mana, pag. 194. )
PG 86:2511
Α τρέψασθαί τε τούτους καὶ ἀνὰ τὸ ἱερὸν τὸ πάλαι Β Σαράπιδος (40) αναδραμόντας ἐκπολιορκῆσαι, καὶ πυρὶ ζῶντας παραδούναι. Ταῦτά τε τὸν βασιλέα μαθόντα, δισχιλίους νεολέκτους ἐκπέμψαι· καὶ τοῦ πνεύματος ἐπιτυχόντας ουριοδρομῆσαι, ὡς ἀνὰ τὴν ἔκτὴν τῶν ἡμερῶν τῇ μεγάλῃ τῶν ᾿Αλεξανδρέων προσχεῖν πόλει. Κάντεῦθεν τῶν στρατιωτών παροι- νούντων ἐς τε τὰς γαμετὰς καὶ θυγατέρας των Αλεξανδρέων, τῶν προτέρων πολλά δεινότερα (44) προελθεῖν. Ὕστερόν τε δεηθῆναι τὸν δῆμον τοῦ Φλώ ρου (42) τῶν στρατιωτικών ταγμάτων ἡγουμένου, ὁμοῦ τε καὶ τὴν πολιτικὴν διέποντος ἀρχὴν ἀνὰ τὴν ἱπποδρομίαν ἁλισθέντα, ὥστε καταπράξασθαι αὐτ τοῖς τὴν τοῦ σιτηρεσίου χορηγίαν (45), ἣν παρ' αὐτ τῶν ἀφῄρητο, τά τε βαλανεῖα, καὶ τὴν θέαν, καὶ ὅσα διὰ τὴν γενομένην παρ' αὐτῶν ἀταξίαν ἀπεκόπησαν. Καὶ οὕτως τὸν Φλῶρον ἐσηγήσει τῇ αὐτοῦ (44) φα- νέντα τῷ δήμῳ, ὑποσχέσθαι ταυτῷ, καὶ τὴν στάσιν πρὸς βραχὺ διαλύσαι. Ἀλλ᾿ οὐδὲ τὰ κατὰ τὴν ἔρη- μου (ε) τὴν πρὸς τὰ Ἱεροσόλυμα, τὴν ἠρεμίαν εἶ- χεν. Ενιοι γὰρ τῶν μοναχῶν τῶν ἀνὰ τὴν σύνοδον εὑρεθέντων, καὶ τἀναντία ταύτῃ βουληθέντων φρο- νεῖν, πρὸς τὴν Παλαιστίνην ἀφικνοῦνται· καὶ προδο σίαν τῆς πίστεως ὀδυρόμενοι, τὸ μοναδικὸν ἔσπευδον πολλῷ δεινότερα, τούτῳ τῷ ἔτει ὁ Καστρί- σιος ἄρτος ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ ὑπὸ Διοκλητιανοῦ ἔδω μήθη. Διοκλητιανός Ῥωμαίων γεγονώς αὐτοκράτωρ σίτου μέγα τι χρῆμα δίδοσθαι παρὰ τοῦ δήμου τῶν ᾿Αλεξανδρέων τοῖς δεομένοις ἀνὰ πᾶν Ετος διώρισε. Ταῦτα ὁ δῆμος τηνικάδε διαδικασάμε- νοι ἐν σφίσιν αὐτοῖς, ἐς ἀπογόνους τοὺς μέχρι δεῦρο παρέπεμψαν. παρὰ τοῦ δήμου, παρὰ τοῦ δημοσίου. Εt ταῦτα ὁ δῆμος τηνικάδε ἰδίᾳ δασάμενοι ἐν σφίσιν αὐτοῖς, αὐτοῦ, 'Αλλ' οὐδὲ τὰ κατὰ τὴν ἔρημον. EVAGRII SCHOLASTICI vellent, populum eos lapidibus appetivisse et in fu- gam vertisse : et cum milites in templum quod olim fuerat Serapidis, se recepissent, populum eos illic obsedisse et vivos concremasse. Ea re cognita, imperatorein duo millia militum, qui recens couscripti erant, eo misisse : qui, se- cundo vento usi, adeo prospere navigarunt, ut sexta post die ad magnam Alexandrinorum urbem appulerint. Deinde cum milites petulantius illude- rent uxoribus et filiabus Alexandrinorum, multo graviora quam antehac perpetrata esse. Tandem vero populum in circo congregatum, rogasse Flo- rum qui tunc dux rei militaris per Ægyptum, et præfectus simul erat Alexandriæ, ut præbitionern annonæ quam ipsis ademerat, restitui curaret, bal- nea item ac spectacula, et quæcunque ipsis ablata fuerant ob seditionem ab ipsis concitatam. Florum vero, suasu et consilio Prisci rhetoris, in con- spectum populi prodiisse, seque id facturum pro- misisse, atque ita seditionem paulatim dissolvisse. Sed neque solitudo quæ est juxta Hierosolymam, tranquillo in statu erat. Etenim nonnulli ex mo- nachis qui concilio interfuerant, et contrariam ejus decretis opinionem imbiberant, in Palæsti- VALESII ANNOTATIONES. Serapidis templo quædam hoc loco addit Nicepho- rus, satis recondita, et quæ alibi legisse me non menini. Itaque suspicor Nicephorum ex Prisci rhe- toris Historia, quæ tunc integra exstabat, ea de- scripsisse. dum est ut legitur apud Nicepho rum in c. supra citato. C ´lis simul ac ducis Ægypti meminit Jornandes in lib. De successione regnorum, ubi de Marciano impera- tore ita scribit: Nobades Blemmyesque Ethiopia pro- lapsos, per Florum Alexandrinæ urbis procuratorem sedavit, et pepulit a sedibus Romanorum. Successe- rat autem Theodoro Augustali, ut discimus ex Bre- viario Liberati diaconi, cap. 14. Sub quo Proterius ordinatus est episcopus, et seditio illa quam hic describit Evagrius, facta est Alexandriæ anno Christi 452, ob quam seditionem cum annona pu- blica, Alexandrinis erogari solita, balnea item ac spectacula, populo Alexandrinorum jussu principis adempta fuissent, plebs in circum conveniens, Flo- rum præfectum Augustalem, qui paulo ante Alexan- driam venerat, rogavit ut ea ipsis restituerentur. D Il ergo contigit anno Christi 453. perinde ac Romæ et Constantinopoli, diurni panes civibus erogabantur, ut discimus ex libro xiv Co- dicis Theodosiani, titulo De frumento Alexandrino. Quisnam autem hujus rei auctor fuerit, incertum est. Primus quidem Diocletianus castrensem pa- nem Alexandrinis donavit, ut scribit auctor Chro nici Alexandrini, Constantio Cæsare x et Maximia- no Jovino Caesare lv coss., Quæ iisdem verbis leguntur in Excerptis Chronologicis quæ ad calcem Eusebiani Chronici edidit Scaliger. Constantio et Maximiano novorum Cæsarum quarto. In eodem anno castritius in Alexan- dria donatus est. Procopius in Anecdotis pag. 119, ait hanc annonam panperibus duntaxat urbis Alexandrinæ a Diocletiano constitutam fuisse. Quam cum cives illius urbis inter se postea partiti essent, eam deinde ad posteros suos transmittebant. Verba Procopii sunt hæc : Quibus in verbis mendum est gravissimum, quod Nicolaus Alemannus, vir alio- qui doctissimus, non animadvertit. Nam pro verbis illis scribendum est procul dubio paulo post scribendum est etc. Qua quidem emendatione nihil certius. Porro longe ante Diocletianum, Dionysii scilicet Alexandrini temporibus, omogerontes urbis Alexan- drinæ annonam ex publico accipiebant, ut docet Dionysius Alexandrinus in epist. ad Hieracem epi- scopum, quam refert Eusebius, in lib. vII Historne, cap. 21. liaque Diocletianus hanc frumenti Alexan- drini præbitionem auxit potius quam instituit. tellexerunt interpretes, ut ex versione eorum appa- ret. Pularunt enim vocem ad Flurum esse referendam, cum tamen ad Priscum rhetorem re- feratur; ex cujus historia hæc cuncta descripsit Evagrius. Hic enim cum tunc Alexandriæ versare- tur, id consilium suggessit Floro, ut ad circum pergeret, quo in loco collecta plebs Alexandrino- rum, magnis clamoribus Florum eo advenire pos- cebat. VARIORUM. (;) Horum Pa- læstinæ tumultuum mentio habetur in Actis Danie- lis Stylite; quorum causa idem cupiens ad Sancta invisenda loca pergere, fuit a proposito revocatus, utpote quod non sine vitæ periculo hoc tempore illuc accedere catholicis fas esset. Hæc Baronius ad ann. 452, pag. 170. De his etiam, et præsertim de Theodosio sedis Hierosolymitanæ invasore, fu- sius agit Nicephorus, Hist. lib. xv, cap. 9. (40) ᾿Ανὰ τὸ ἱερὸν τὸ πάλαι Σαράπιδος. De (41) Τῶν προτέρων πολλὰ δεινότερα. Scriben- (12) Του Φλώρου. Hujus Flori praefecti Augusta- (45) Τὴν τοῦ σιτηρεσίου χορηγίαν. Alexandrize (44) Εσηγήσει τῇ αὐτοῦ. Hunc locum non in-
PG 86:2573
ἀληθῆς πίστις, οἱ ὀρθόδοξοι οὕτως φρονοῦσιν (27), αύ- Α τη ἡ πίστις τῶν Πατέρων· ταῦτα ἐν Ἐφέσῳ διὰ τί οὐκ ἀνεγνώσθη ; ταῦτα Διόσκορος ἔκρυψεν. Εμφέρεται ἐν τοῖς αὐτοῖς πεπραγμένοις, ὡς ἡνίκα τὸ μέρος τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος ἀνεγνώσθη, περιέχον, Καὶ πρὸς τὸ χρεωστούμενον όφλημα τῆς ἡμετέρας φύσεως ἐκτεθῆναι “, ἡ θεία φύσις ἡνώθη τῇ φύσει τῇ παθη- τῇ, ἵνα τοῦτο δὴ τὸ ταῖς ἡμετέραις βάσεσιν ὑπάρχον ἁρμόδιον, ὁ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὢν μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἄνθρωπος Χριστός Ἰησοῦς, καὶ ἀποθνή σκειν ἐκ τοῦ ἑνὸς δυνηθῇ, καὶ τελευτᾷν σε ἐκ τοῦ ἐτέ- ρου μὴ δυνηθῇ · πρὸς τὴν τοιαύτην ῥῆσιν ἀμφιβαλ λόντων τῶν Ἰλλυριῶν καὶ Παλαιστινῶν ἐπισκόπων, Αέτιος ἀρχιδιάκονος τῆς Κωνσταντίνου ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας ῥῆσιν παρήγαγεν Κυρίλλου περιέχουσαν οὕτως· Ἐπειδὴ δὲ πάλιν τὸ ἴδιον αὐτοῦ σῶμα χάριτι Β Θεοῦ, καθά φησιν ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ο ὑπὸ παν τὸς ἐγεύσατο θανάτου (28), ο λέγεται παθεῖν αὐτὸς τὸν ὑπὲρ ἡμῶν θάνατον, οὐχ ὡς εἰς πεῖραν ἐλθὼν θανάτου, τό γε εἶκον εἰς τὴν αὐτοῦ φύσιν· ἀπο- πληξία γὰρ τοῦτο λέγειν, ἢ φρονεῖν· ἀλλ' ὅτι, καθάπερ ἔφην ἀρτίως, ἡ σὰρξ αὐτοῦ ἐγεύσατο θανάτου. Καὶ πάλιν πρὸς τὴν ῥῆσιν τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος τὴν ἔχουσαν • Ενεργεῖ γὰρ ἑκατέρα μορφῇ μετὰ τῆς θατέρου κοινωνίας, ὅπερ ἴδιον ἔσχηκε· τοῦ μὲν Λό- γου κατεργαζομένου τοῦθ᾽ ὅπερ ἐστὶ τοῦ Λόγου· τοῦ δὲ σώματος ἐκτελοῦντος, ἅπερ ἐστὶ τοῦ σώματος. Καὶ τὸ μὲν αὐτῶν σε, διαλάμπει τοῖς θαύμασι, τὸ δὲ ταῖς ὕδρεσιν ὑποπέπτωκεν. Αμφιβαλλόντων τῶν Ἰλλυ- ριῶν καὶ τῶν Παλαιστινῶν ἐπισκόπων, ὁ αὐτὸς 'Αέ τιος κεφάλαιον ἀνέγνω Κυρίλλου περιέχον οὕτως · Δἰ μὲν ἄλλαι τῶν φωνῶν ὅτι μάλιστα θεοπρεπεῖς· αἱ δὲ, οὕτω πάλιν ἀνθρωποπρεπεῖς· αἱ δὲ μέσην τινὰ τάξιν ἔχουσιν, ἐμφανίζουσαι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, Θεὸν ἔντα καὶ ἄνθρωπον ὁμοῦ ἐν αὐτῷ. Καὶ μετὰ ταῦτα πρὸς ἕτερον μέρος τῆς ἐπιστολῆς Λέοντος ἀμφιβαλλόντων τῶν εἰρημένων ἐπισκόπων ἔχον· Εἰ καὶ τὰ μάλιστα γὰρ ἐν τῷ Δεσπότῃ Ἰησοῦ Χριστῷ, τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώπου ἐν πρόσωπον, ὅμως ἔτε- ρόν ἐστιν ἐκεῖνο ἐξ οὗ ἐν ἑκατέρῳ κοινόν ἐστιν τὸ τῆς ὕβρεως, καὶ ἕτερον ἐξ οὗ κοινὸν τὸ τῆς δόξης καθο έστηκεν. Ἐξ ἡμῶν μὲν γὰρ αὐτῷ ἡ ἐλάσσων τοῦ Πατρὸς ἀνθρωπότης· ἐκ δὲ τοῦ Πατρός ἐστιν αὐτῷ ἡ μετὰ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ ἴση θεότης - Θεοδώριτος ζυγοστατῶν ἔλεγε, καὶ τῷ μακαρίῳ Κυρίλλῳ ἐπὶ λέξεως εἰρῆσθαι οὕτως· Καὶ γενόμενον ἄνθρωπον, καὶ μὴ μεθέντα τὸ ἴδιον μεμένηκεν ὅπερ ἦν, καὶ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ τὸ κατοικοῦν, τουτέστιν, ἡ θεία φύσις μετὰ τῶν σε (29) ἀνθρώπων. ἐκτιθῆναι. τελευταίον. τό γε ήκον. 6ο αὐτῷ. τῆς τῶν. πιστεύουσι, ὑπὲρ παντός Μεμένηκε γὰρ ὅπερ ἦν· νοεῖται δὲ πάντως ἕτερον ἐν ἑτέρῳ κατοικοῦν, τουτέστιν ἡ θεία φύσις ἐν τοῖς ἀνθρωπίνοις. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER I1. tiunt; haec Gdes Patrum; hæc Ephesi cur lecla non sunt? hæc Dioscorus occultavit. Refertur in actis ejusdem concilii, quod cum legeretur pars su- pradicta epistola Leonis qum sic habet : Et ad re- solvendum conditionis nostræ debitum, natura inviolabilis, natura est unita passibili : ut quod nostris remediis (30) congruebat, unus atque idem mediator Dci et hominum, homo Christus Jesus, et mori posset ex uno, et mori non posset ex alte- ro. Dubitantibus ad bas voces Illyricianis et Palæœ- stinis episcopis, Aetius archidiaconus sanctæ Ec- clesia Constantinopolitanæ protulit locum Cyrilli qui sic habet. Rursus vero quoniam proprium ejus corpus gratia Dei, sicut ait apostolus Paulus : e Pro omnibus mortem gustavit 1,» ideo pro nobis ipse mortem passus esse dicitur: non quasi mortem expertus fuerit quantum quidem ad naturam ipsius pertinet id enim vel dicere vel sentire, extrema dementiæ est; sed quia caro ejus, ut paulo ante dixi, mortem degustavit. Rursus cum legeretur pars ejusdem epistola Leonis quæ sic habet : Agit cnim utraque forma cum alterius communione, quod proprium est : Verbo scilicet operante quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, alterum succum -` bit injuriis. Dubitantibus ad hæc Illyricianis et Pa- Jæstinis episcopis, idem Actius legit capitulum Cyrilli quod sic habet : Ex vocibus quæ de Christo loquuntur, aliæ sunt Deo convenientes quam maxi- me. Aliæ vero conveniunt homini. Quædam vero medium obtinent locum, Filium Dei Deum simul atque hominem esse indicantes. Post hæc cum su- pra memorati episccpi dubitassent ad alteram par- tem ejusdem epistolæ quæ sic habet : Quamvis enim in Domino Jesu Christo Dei et hominis una persona sit, aliud tamen est unde in utroque communis est contumelia, aliud unde communis est gloria. De nostro enim illi est minor Patre humanitas : de Patre est illi æqualis cum Patre divinitas. Theodo- ritus, re perpensa, Cyrillum quoque ita locutum esse dixit his verbis: Qui homo factus est, et quod proprium ipsius erat, non dimisit. Mansit enim id quod erat. Intelligitur autem omnino et aliud D inhabitans in alio, hoc est divina natura in homine. Hebr. 1, 9. C VARIE LECTIONES. C. C. C. C. C. C. C. C. VALESII ANNOTATIONES. secunda Chalcedonensis concilii, pag. 169, scribitur quod magis probo, licet Nicephorus vul- galam scripturam confirmet. viris doctis qui emendarunt, quem admodum scribitur etiam apud Nicephorum, et in aclione secunda concilii Chalced., pag. 170. Chalced. concilii bic Cyrilli locus aliter scribitur, hoc scilicet modo, petuntur in sermone primo Leonis papæ de Nati- vilale. (27) Οι ορθόδοξοι οὕτως πιστεύομεν. In actione (28) Ὑπὸ παντὸς ἐγεύσατο θανάτου. Assentior (29) Καὶ ἕτερον ἐν ἑτέρῳ. In actione secunda (30) Ut quod nostris remediis. Eadem verba re
PG 86:2619
βάλλεται. "Απερ ὁ βασιλεὺς γνούς, ἐκεῖνον μὲν ἀπὸ ελαθῆναι κελεύει. Υποθήκῃ δέ τινων προσφώνησιν πρὸς τοὺς ᾿Αλεξανδρέας γράφει, ήνπερ Ενωτικών κέκληκε, θεσπίσας ἀποδοθῆναι Πέτρῳ τὸν θρόνον τῆς ᾿Αλεξάνδρου, εἴπερ ἐν τούτῳ καθυποσημήναι το. καὶ τοὺς τῆς μοίρας Προτερίου ἐς κοινωνίαν δέ- ξοιτο. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Ως Πέτρος ὁ Μογγὸς δέχεται τὸ Ενωτικὴν Ζή νωνος, καὶ τοῖς ἀπὸ Προτερίου συνάπτεται. Ταύτην τὴν οἰκονομίαν (86) γνώμῃ συντεθειμένην ᾿Ακακίου τοῦ τῆς βασιλίδος ἐπισκόπου, Περγάμιος ἀποκομίζει, υπαρχος τῆς Αἰγύπτου (87) χειροτο νηθείς. Οστις προσεχών της Αλεξάνδρου, πεφευγότε τὸν Ἰωάννην εὑρηκώς, ἐντυγχάνει τῷ Πέτρῳ, καὶ πείθει δέξασθαι την προσφώνησιν Ζήνωνος, προσέτι δὲ καὶ τοὺς διεστῶτας. Δέχεται τοίνυν τὴν εἰρημέν νην προσφώνησιν, υπογράφει τε ταύτῃ· ὑπισχνείται δὲ καὶ τοὺς ἀπ' ἐναντίας δέχεσθαι. Μετὰ δ' οὖν παν ηγύρεως δημοτελοῦς ἀνὰ τὴν ᾿Αλεξανδρέων ούσης, πάντων τε τὸ καλούμενον Ενωτικόν Ζήνωνος προσ εμένων, δέχεται Πέτρος καὶ τοὺς ἐκ τῆς Προτερίου μοίρας· καί τινα προσφώνησιν πρὸς τὸν λαών συντά ξας ἐπὶ τῆς ἐκκλησίας, ἀναγινώσκει την Ζήνωνος προσφώνησιν, ἔχουσαν ὧδε ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Τὸ 'Ενωτικὸν τοῦ Ζήνωνος. Αὐτοκράτωρ Καίσαρ Ζήνων, εὐσεβὴς, νικητής, τροπαιοῦχος, μέγιστος, ἀεισέβαστος, Αύγουστος, τοῖς κατὰ ᾿Αλεξάνδρειαν καὶ Αίγυπτον καὶ Λιβύην καὶ Πεντάπολιν εὐλαβεστάτοις ἐπισκόποις (88) καὶ κληρικοῖς, καὶ μοναχοῖς καὶ λαοῖς. Ἀρχὴν καὶ σύσ στασιν, δύναμίν τε καὶ ὅπλον ἀκαταμάχητον τῆς ἡμετέρας ειδότες βασιλείας την μόνην ὀρθὴν καὶ ἀλη προσφώνησιν Εt προσφώνησις μία Εu- ὀρθοδόξοις EVAGRII SCHOLASTICI 262) obstrinxerat contemplo, episcopus Alexandrie A constituitur. Quod ubi comperit imperator, illuın quidem ejici præcepit. Quorumdam autem suasu, allocutionem scripsit ad Alexandrinos, quam Heno- ticum appellavit. Jussitque ut Alexandrina sedes Petro restitueretur, dummodo ille Henotico suo subscribere, et Proterianos in communionem susci- pere voluissel. CAP. XIII. Quomodo Petrus Hongus Henoticum Zenonis am- plexus est, et Proteriunis se conjunxit. Hanc dispositionem, concilio Acacii regiæ urbis episcopi factam, Pergamins qui præfectus Ægypti constitutus fuerat, secum delulit. Is cum Alexan- driam-appulisset, Joannemque fuga elapsum esse didicisset, in colloquium venit cum Petro : suasit- que ei, ut Zenonis allocutionem, et eos qui ab ipso dissentiebant, susciperet. Petrus itaque supra memoratam allocutionem suscepit, eique subscri- psit. Eos vero qui ab ipso dissidebant, suscepturum se in communionem pollicitus est. Nec multo post, cum publica festivitas ageretur Alexandriæ, et Ze- nonis Henoticum omnes communi consensu am- plecterentur, Petrus Proterianos quoque in.com- munionem recepit. Cumque ipse in ecclesia allo- cutionem fecisset ad populum, Zenonis quoque allocutionem recitavit, quæ sic habet : CAP. XIV. Zenonis Henoticum sive unitivum edictum. Imperator Casar Flavius Zeno, pius, victor, triumphator, matimus, semper Augustus, reve- rendissimis episcopis et clericis ac monachis et populis, per Alexandriam et per Ægyptum et Li- byain ac Pentapolim constitutis. Cum initium et confirmationem, vim et scutum inexpugna- bile imperii nostri esse intelligamus solam rectam B (i) VALESII ANNOTATIONES. tum, sacerdotio perhiberet indignum. Idem quoque testatur Liberatus in cap. 17. edictum Zenonis, quod paulo ante vocavit Evagrius. quidem ideo vocatur ab Evagrio hic et infra, propterea quod imperator in eo edicto alloquitur omnes clericos et laicos, eosque quasi concionando ad unitatem am- plectendam hortatur instar sacerdotis. Olxovo- vero ideo dicitur, quod salubri quadam, ut prima fronte apparet, dispensatione universos ca- tholicos ad unam eamdemque communicationem invitat, suppressa Chalcedonensis synodi mențione. Porro hoc Zenonis edictum datum est anno Christi 482, Trocondo et Severino coss. ut scribit Baro- nius. Idque plane confirmat Victor Tunonensis in Chronico Trocundio viro G. coss. Zenon imp. tychiani poculo erroris sopitus, Acacium Constan- tinop. episc. damnatoribus concilii Chalced. Petro Alexandrino et Petro Antiocheno episcopis per hc- noticon socians, eorum communione polluitur, et cum eis a catholica fide recedit. D mium non præfectum Ægypti, sed ducem fuisse scribit Liberatus in cap. Breviarii: Acacius, inquit, persuasit Zenoni, ut scriberet Apollonio Au- gustali, et Pergamio duci, ut Joannem ab Alexan- drina sede, quasi eam contra suum jusjurandum quod in regia civitate dedit, arripuisset, expellerent, et cooperarentur Petro Mongo ut remaneret in sede. mianensis in lib. XII, boc Zenonis edictum citans legit. Sic enim habet. Flavius Zeno Pius, victor, triumphator, maximus, semper Augustus, or- thodoxis episcopis, archimandritis et populis, per Ale- xandriam, et per Ægyptum et per Pentapolim et Li- byam constitutis. Arguit deinde Facundus vocema illam orthodoxis, eamque pluribus verbis exagitat, quod imperator Acephalos hæreticos orthodoxorum nomine alicere veriuus non esset. Porro hoc Ze- nonis edictum promulgatum est anno Christi 482, ut scribit Baronius. VARIORUM. trum, dum Ecclesiæ Alexandrinæ diaconus fuit, anno 453, ob Eutychianismi studium damnaverat et deposuerat. (86) Ταύτην τὴν οἰκονομίαν. Unitivum scilicet (87) Περγάμιος ύπαρχος τῆς Αἰγύπτου. Perge- (88) Εὐλαβεστάτοις ἐπισκόποις. Facundus Her (1) Τοὺς τῆς μοίρας Πρωτηρίου. Proterius Pe-
PG 86:2637
νον, μηδὲν πρᾶξαι πρὶν τῷ Κυρίλλι συντύχοιεν, καὶ παρ' αὐτοῦ τὸ πρακτέον μάθοιεν. ΚΕΦΑΛ. Κ'. Περὶ ὧν ἔγραψε Φήλιξ πρὸς Ζήνωνα, καὶ οὖ πάλιν Ζήνων πρὸς Φήλικα. Β Γεγόνασι πρὸς αὐτοὺς καὶ ἕτερα πρὸς τοῦ Φήλι κος ὑπομνηστικά (16), καὶ πρὸς τὸν Ζήνωνα γράμ- ματα περί τε τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου, καὶ τοῦ ἐν Αφρικῇ διωγμού (ο) τοῦ κατὰ Ονώριχον. Επέστειλε δὲ καὶ πρὸς 'Ακάκιον. Πρὸς ἂν ὁ Ζήνων ἀντέγραψε, μάτην τὸν Ἰωάννην αὐτὸν διαταράξαι, διομοσάμενον μὲν μηδαμή μηδαμώς παριέναι διὰ τοῦ θρόνου τῆς Αλεξανδρέων, παραβάντα δὲ, καὶ τὰ ὠμοσμένα άλο. γήσαντα, πᾶσαν ἱεροσυλίαν ἐργάσασθαι· καὶ Πέτρον δὲ μὴ ἀβασανίστως προχειρισθῆναι, ἀλλ' αὐτοχειρίᾳ ὑπογράψαντα δέχεσθαι τὴν πίστιν τῶν τριακοσίων δεκαοκτώ ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαία συνεληλυ- θότων, ᾗτινι καὶ ἡ ἐν Καλχηδόνι ἁγία σύνοδος ήχος λούθησε, καὶ ταῦτα γέγραπται ἐπὶ ῥήματος· Ὀφείς λειν ἀσφαλῶς ἔχειν (17), καὶ τὴν ἡμετέραν εὐτέ- σειαν, καὶ τὸν προλεχθέντα ἁγιώτατον Πέτρον, καὶ πάσας τὰς ἁγιωτάτας Εκκλησίας, την Καλχηδο- νέων (18) ἁγιωτάτην σύνοδον δέχεσθαι καὶ σέβειν, ἥτις συνέστη τῇ πίστει τῇ ἐν τῇ Νικαέων συνόδῳ. Ἐμφέρονται τοῖς τε πεπραγμένοις (19) Επιστολαί παρά τε Κυρίλλου τοῦ λεχθέντος, καὶ ἑτέρων ἀρχι- μανδριτῶν τῆς βασιλίδος, καὶ παρὰ ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν τοῦ Αἰγυπτιακού κλίματος πρὸς Φήλικα, κατὰ Πέτρου ὡς αἱρετικοῦ, καὶ τῶν κοινωνούντων αὐτῷ. Οἱ καὶ διήλεγξαν (20) οἱ ἐκ τῆς μονῆς τῶν Ακοιμήτων ἀφιγμένοι πρὸς Φήλικα, τοὺς περὶ Μι σῖνον, ὡς μέχρι τῆς αὐτῶν παρουσίας τῆς ἀνὰ τὸ Βυζάντιον, ἐν παραβύστῳ Πέτρος ἐν ταῖς ἱεραῖς δέλτοις ἀνεγινώσκετο, καὶ ἐξ ἐκείνου ἕως νῦν ἀνα- φανδόν· καὶ οὕτως τοὺς περὶ Μισῖνον κοινωνῆσαι. Καὶ ἡ ἐπιστολὴ δὲ τῶν Αἰγυπτίων, τὰ αὐτὰ περὶ Πέτρου ἔλεγεν· καὶ ὡς Ἰωάννης μὲν ὀρθόδοξος ων, Ενθέσμως κεχειροτόνητο Πέτρος δὲ ὑπὸ δύο καὶ μόν ὑπομνηστικὰ) ὀφείλεις, Καλχηδοναίων· Καλχηδών. ἐμφέρονταί τε τοῖς πεπραγμένοις. HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIBER III. A senum et collegas ejus scripsit, ne quidquam age- rent, priusquam cum Cyrillo essent collocuti, et ab eo quid agendum esset didicissent. CAP. XX. De iis quæ Felix ad Zenonem, et Zeno ad Felicem scripsit. Scripsit etiam Felix alias ad eosdem commoni- torias. Litteras quoque dedit ad Zenonem, quibus eum commonebat, tum de Chalcedonensi synodo, tum de persecutione quæ in Africa excitata fuerat ab Hunerico. Scripsit item ad Acacium. Imperator autem Zeno rescripsit Felici, frustra illum pertur- batum esse verbis Joannis, quippe qui olim quidem jurasset se Alexandrinam sedem nullo unquam modo ambiturum esse: postea vero neglecto B jurejurando, nullum non sacrilegii genus admisis C set. Petrum porro non absque diligenti examine promotum fuisse : quippe qui propria manu sub- scripsisset, amplecti se fdem trecentorum alque oclodecim sanctorum Patrum qui Niczam olim convenerunt: quam fidem Chalcedonensis quoque synodus comprobavit. Verba epistolæ Zenonis hæc sunt : Pro certo labere debes, et pie- tatem nostram, et supra memoratum sanctissimum Petrum, et universas sacrosanctas Ecclesias, san- ctissimum Chalcedonense concilium amplecti atque venerari, quod cum fde concilii Nicæni prorsus consentit. In iisdem actis leguntur epistolæ tuin Cyrilli supra memorati, et aliorum archimandrita- rum urbis regiæ, tum episcoporum et clericorum Ægyptiac diocesis, ad Felicem scriptæ, de Petro tanquam hæretico, et de iis qui Petro communica - bant. Porro monachi Acomitensis monasterii, cum ad Felicem venissent, Misenum ac Vitalem accusa- runt, quod ante adventum quidem illorum in urbem regiam, Petri nomen in sacris diptychis occulte recitaretur: exinde vero publice recitari cœpisset; atque ita Misenus ac Vitalis ei commu- nicassent. Ægyptii vero in suis litteris tum ista VALESII ANNOTATIONES. toria (sic enim Latini vocant, quæ Græcis dicuntur ad Zenonem imperatorem scripta esse existimavit. Verum Evagrius ad Vitalem ac Misenum sedis apostolicæ legatos ea scripta fuisse dicit. Certe commonitorja ad legatos et hujusmodi personas mitti solebant, non autem ad imperatorem Ro- manum. Erant enim quasi mandata et instru- ctiones, quas studiose observare debebant legati. Nicephorum scribitur id est, pro certo ha- bere debes. scriptum inveni, quomodo etiam alibi scriptum habet idem codex, ut supra notavi. Sane veteres nummi eam scripturam confirmant, et auctor etymologici in voce D tior Henrico Savilio, qui in codice suo emendavit, Sed probare non possum interpretationem Christophorsoni, qui hunc locum ita vertit: Exstant præterea in actis ejusdem concilii, etc. Neque enim Evagrius ullius concilii mentionem facit, sed collectionem duntaxat epi- stolarum recenset, quæ ad causam Acacii pertine- bant. Putavit scilicet Christophorsonus, ex eo quod actorum mentionem ab Evagrio fieri viderat, statim consequi, ut hæc in concilio acta fuerint. Verum non ita perpetuo se res habet. Acta enim simpli- citer vocari possunt quæcunque in aliquo negotio gesta sunt, etiamsi nullum concilium aut judicium intervenerit. postpositivus, quem nec Nicephorus agnoscit. VARIORUM. cutio Africana anno 483. Duo illic edicta emisit Iluunericusadversus catholicos: primum die Ascen- sionis Dominicæ anni 485; secundum vı Kal. Mar- tias anni 484. (Ant. Pagi.) (16) Υπομνηστικά. Nicephorus hæc commoni- (17) Οφείλειν ἀσφαλῶς ἔχειν. Rectius apud (18) Καλχηδονέων. In optimo codice Florentino (19) Ἐμφέρονται τοῖς τε πεπραγμένοις. Assen- (20) Οι καὶ διήλεγξαν. Delendus est articulus (0) Τοῦ ἐν ᾿Αφρικῇ διωγμοῦ. Capta est perse-
PG 86:2647
θρόνον διαδεξαμένου, πέμπεται πρὸς αὐτοῦ κατὰ τὴν Ἀλεξάνδρειαν Σολομών Αντιοχείας πρεσβύτε ρος, συνοδικά τε κομίζων, καὶ ἀμοιβαίους συλλαβάς ζητῶν Ἰωάννου πρὸς Φλαβιανόν. Καὶ μετὰ Ἰωάν- νην δὲ, ἕτερος Ἰωάννης τὸν ᾿Αλεξανδρείας διαδέχε χεται θρόνον. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτω προυκεχωρήκει μέχρι τινῶν τῶν ᾿Αναστασίου χρόνων. Εὐφήμιον γὰρ αὐτὸς ἐκβεβλήκει· ἅπερ ἠνάγκασμαι καθ' εἱρμὸν συν άψαι σαφηνείας τε καὶ εὐμαθείας ἕνεκα. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ τῆς ἀναιρέσεως Αρμάτου συγγενούς Βερί της τῆς βασιλίδος. Ὁ δὲ Ζήνων Ἰλλοῦ γνώμῃ καὶ τὸν ᾿Αρμάτων αναιρεῖ (ε), συγγενῆ Βερίνης τῆς βασιλίδος· ἦν καὶ Β καταπεμφθέντα πρὸς Βασιλίσκου, δώροις ὁ Ζήνων ἁλίσκει (32), καὶ σύμμαχον αὐτὸν ἀντὶ πολεμίου ποιεῖται, καὶ Βασιλίσκον τὸν αὐτοῦ παῖδα Καίσαρα χειροτονεῖ ἐν Νικαίᾳ τῇ πόλει. Παρελθὼν δὲ ἐς Βυ- ζάντιον, τὸν μὲν ᾿Αρμάτων δολοφονεῖ· Βασιλίσκον δὲ τὴν αὐτοῦ παῖδα, ἀντὶ Καίσαρος ἱερέα δείκνυσιν· ὃς ύστερον καὶ τῆς ἀρχιερωσύνης ἠξίωτο. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. Περὶ τῆς ἐπαναστάσεως Θευδερίχου τοῦ Σκύθου, καὶ τῆς τούτου τελευτῆς. Ἐπανίσταται δὲ τῷ Ζήνωνι καὶ Θευδέριχος Σκύ της ὢν γένος· καὶ τὰς οἰκείας δυνάμεις ἀνὰ τὴν Θρᾳκῶν ἀθροίσας, ἐπιστρατεύει κατὰ τοῦ Ζήνωνος. Και μέχρι στόματος του Πόντου εῃώσας τὰ ἐν ποσ χωρία, μικροῦ τὴν βασίλειον είχε πόλιν, εἴ γε μή τινες τῶν ἐς τὰ μάλιστα αὐτῷ ἐπιτηδείων ὑπαχθέν τες, ἐβουλεύσαντο αὐτὸν ἀνελεῖν. ὓς ἐθελοκακοῦν- τας τοὺς οἰκείους ἐγνωκώς, ἐς τοὺπίσω μὲν ἀποχω ρεῖ. Οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον τοῖς ἀπελθοῦσι συναρι θμεῖται. Λέξω δὲ καὶ τὸν τῆς τελευτῆς τρόπον, ὧδε γενόμενον· Δόρυ διηγκυλημένον (33) πρὸ τῆς σκη- Αλλὰ δώροις τοῖς παρὰ Ζήνωνος καὶ οὗτος ὡς ἐπὶ πολὺ τυφλωθεὶς, καὶ ὑποσχέσει διαδόχου στρα- τηλατείας, καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Βασιλίσκον Καίσαρα ποιῆσαι καὶ συγκαθεδρον αὐτοῦ, σὺν αὐτῷ κατὰ Βασι λίσκου ἐπανῆλθεν. καὶ ὑποσχέσει ἀδιαδόχου στρα τηλατείας. Αδιάδοχον στρατηλατεία, Επαγγει λάμενος αὐτῷ πολλά, καὶ τὴν στρατηλασίαν τοῦ πραισέντου ἕως τῆς αὐτοῦ ζωής. 'Αρμάτος, 'Αγκύλη αγκύλη, EVAGRII SCHOLASTICI 20:48 driam, qui synodicas ipsius perferret, et Joannis & vicissim litteras flagitaret. Post hunc autem Joan- nem alter ejusdem nominis Joannes episcopatum Alexandriæ sortitus est. Et hæc quidem ad eum ‹quem dixi modum evenerunt, usque ad primordia imperatoris Anastasii. Hic enim Euphemio episco- patum abrogavit. Quæ quidem continua serie cou- lemorare necessarium duxi, tum perspicuitatis causa, tum ut facilius memoriæ mandarentur. CAP. XXIV. De cæde Armati qui cognatus fuit Verinæ Augustœ. Cæterum Zeno suasu Illi, Armatum quoque in- terfecit, cognatum Verinæ Augustæ : quem quidem antea donis corruperat, cum adversus ipsum a Basilisco missus fuisset, et pro hoste socium atque amicum reddiderat; filium quoque ejus Basiliscum, in urbe Nicaæa Cæsarem renuntiaverat. Sed cum Constantinopolim venisset, Armatum quidem per fraudem interemit, Basilişcum vero ejus filium, ex Caesare presbyterum fecit. Qui postea ad episcopa- lem dignitatem pervenit. CAP. XXV. De Theoderici Scythæ rebellione, deque ejusdem interitu. Insurrexit quoque adversus Zenonem Theoderi- cus, natione Gothus : collectisque in Thracia suis copiis, expeditionem suscepit adversus Zenonem. Et cum cuncta quæ obvia erant, usque ad fauces Ponti late vastasset, parum abfuit quin ipsam ur- bem regiam caperet, cepissetque omnino, nisi quidam ex ejus familiaribus, donis corrupti, ipsum interficere moliti essent. Itaque ille, cognita suorum malevolentia, retro abscessit. Nec multo post vitam cum morte commutavit. Mortis autem genus quale fuerit, exponam. Hasta amentata ante illius C VALESII ANNOTATIONES. muneribus ac donis, sed etiam pollicitationibus Ar- matum ad suas partes traduxit. Pollicitus enim est se simul ac imperium recuperasset, Ar- matum quidem magistrum præsentis militiæ per- petuum; Basiliscum vero ejus filium, Cæsarem et assessorem sibi esse facturum, ut scribit Theopha- nes in Chron. pag. 107; cujus verba, quia corrupta sunt, nec ab interprete intelligi potuerunt, hic apponam : D Id est : Verum donis a Zenone missis ipse quoque obcæcatus, et pollicitatione per- petuæ magisteria potestatis, et quod Zeno Basiliscum ipsius filium Cæsarem atque assessorem suum factu- rus esset, una cum Zenone reversus est contra Ba- siliscum. Scribo igitur, vocat Theo- phanes perpetuam magistri militum potestatem. Auctor Chronici Alexandrini emendationem nostram prorsus confirmat. Scribit enim Zenonem Armato promisisse, se magisterian præsentis militiæ po- testatem ei concessurum quoad viveret, De hoc Armato Suidas mulla refert in voce quæ desun- pta videntur ex Damascio in Vita Isidori philosophi. sitione hallucinati sunt interpretes. Langus qui- dem hastam expeditam vertit. Musculus vero suo more, cum Latinum vocabulum ipsi non sup- peteret, Græcam vocem retinuit. At Christopher- sonus omnium pessime interpretatur. hastam cu- spide bifida, Ego amentatam verti. enim idem est quod amentum : eorum scilicet quo vin- ciebantur jacula seu lanceæ, ut in hostem emitti possint. Glossa veteres ex Bibliotheca Petri Danie- lis a Turnebo citate ita exponunt : Amentum, cor- riyia lanceæ, quæ etiam ansula est ad jactum. Ubi ansula est qua scilicet comprehenditur te- VARIORUM. arini ait Armatum Basilisco supra memorato ju- rasse super baptismatis sacramento, quod illum et res suas Zenoni nequaquam proderet: qued postea tamen fecit.Suidas Armatum depingit ut dissolutum, Zenonidis Basilisci uxoris adulterum, in puniendo crudelissimum, adeo ut cives cæso illo maxime lactati fuerint. (32) Δώροις ὁ Ζήνων ἁλίσκει. Zeno non solum (33) Δόρυ διηγκυλημένον. In hujus verbi expo- (4) Αρμάτων ἀναιρεῖ. Auctor Chronici Alexan-
PG 86:2727
Α ταῖς ἡτόσι τοῦ Εὐφράτου Βελισάριος συνεπλάκη. Εx ἐπικειμένης τῆς Πασχαλίας ἡμέρας, καὶ ὅπως ὁ Ρω- μαίων διεφθάρη στρατός, τῶν Βελισαρίου βουλευμά των οὐκ ἀνασχόμενος· ὅπως τε Ρουφίνος καὶ Ερ μογένης τὴν καλουμένην ἀπέραντον εἰρήνην πρὸς Πέρσας διέθηκαν. Οἷς ἐπάγει τὴν ἀνὰ τὸ Βυζάντιο» γενομένην τῶν δημοτῶν στάσιν, ᾗ προσηγορίαν τὸ σύνθεμα τῶν δήμων δέδωκε. Τὸ Νίκα (α) γὰρ ἐπί- κλησιν ποιοῦσι, τοῦτο τῶν δήμων ἀλλήλοις συναφθέν των σύνθεμα δόντων τῆς ἐς ἀλλήλους γνώσεως. Καθ' ἣν Υπάτιος τε και Πομπήϊος βιασθήτην μὲν ὑπὸ τῶν δήμων πρὸς τὴν τυραννίδι. Εκατέρῳ δὲ πρὸς τῶν στρατιωτῶν κελεύμασιν Ἰουστινιανοῦ τὴν κεφαλήν ἀποθεμένῳ, κατεποντώθη, τῶν δήμων ἡσσηθέντων. Οτε καὶ τριάκοντα χιλιάδας ἐν τῷ πόνῳ τούτῳ, φη- Β σὶν ὁ Προκόπιος ἀνθρώπων ἀπολέσθαι. – ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Περὶ 'Ονωρίχου τοῦ Βανδίλων ἄρχοντος, και τῶν γλωσσοτομηθέντων Χριστιανῶν παρ' αὐτ τοῦ. Τῷ αὐτῷ τὰ κατὰ Βανδίλους γράφοντι, μέγιστα τέθειται, καὶ μνήμης ἐς ἀεὶ διασωζομένης άξια, & λέξων ἔρχομαι. Ονώριχος τὴν βασιλείαν ἐκ Γιζε ρίχου διαδεξάμενος, τά τε Αρείου θρησκεύων, ὠμό. τατα διετίθετο ἀμφὶ τοὺς ἐν Λιβύῃ Χριστιανούς, τοὺς τὰ ὀρθὰ πρεσβεύοντας δόγματα βιαζόμενος ἐς τὴν ᾿Αρειανών μετατίθεσθαι δόξαν· καὶ τούς τε μὴ ὑπείκοντας, πυρί τε καὶ μυρίαις θανάτων ἰδέαις ἔφθειρεν· ἐνίους δὲ τὰς γλώσσας ἀφείλετο. Τούτους καὶ τῇ θέᾳ παραβαλεῖν (48) ὁ Προκόπιος ἔφη, πρὸς τὴν βασιλέως γενομένους πόλιν αὐτόσε διαδράντας, ἐντυχεῖν τε αὐτοῖς ἴσα τοῖς μηδὲν πεπονθύσι φθεγ γομένοις. Καὶ τὰς μὲν γλώσσας ἐξ αὐτοῦ τοῦ πυ θμένος ἀνακεκάρθαι· τὴν δὲ φωνὴν αὐτοῖς ἔναρθρον εἶναι, καὶ εὔσημα διαλέγεσθαι· θαῦμα καινόν τε καὶ παράδοξον· ὧν καὶ Ἰουστίνου διάταξις μνημο νεύει. Ἐξ ὧν καὶ δύο παρολισθησάτην, ὡς αὐτὸς αναγράφει Προκόπιος. Ἐπειδὴ γὰρ γυναιξιν όμι λεῖν ἐβουληθήτην, τὴν φωνὴν ἀφῃρεθήτην, τοῦ μαρτυρίου τῆς χάριτος αὐτοῖν μηκέτι παραμεινά- σης. λαβεῖν, Ει (α) Το Νίκα. Γέγονεν ἡ ἁνταρσία του Νίκα, τρόπῳ τοιούτῳ, (ε) Ονώριχος. EVAGRII SCHOLASTICI tes, juxta ripam Euphratis aggressus sit, immi- nente die festo Paschæ : utque Romanorum copia delete fuerint, cum Belisarii consiliis minime ob- temperassent : denique quomodo Ruffinus et Her- mogenes pacem eam quæ interminabilis dicta est, cum Persis pepigerint. Posthæc subjungit de sedi- Lione plebis Constantinopolitana, cui popularium tessera vocabulum dedit. Nica enim hæc seditio cognominata est, eo quod populus in unum con- gregatus, internoscendi sui causa tesseram hanc sibi mutuo dedisset. Qua in seditione Hypatius et Pompeius, cogente plebe, tyrannidem arripuerunt. Sed mox devicta plebe, uterque eorum Justiniani jussu a militibus capite truncati et în înare demer- si sunt. Triginta porro hominum millia in hoc tu- multu occubuisse Procopius scribit. CAP. XIV. De Hunerico Vandalorum rege, et de Christianis qui- bus linguam præcidi jussit. In eo autem libro quo res Vandalicas exponit, res maximas refert, prorsusque dignas quæ sempiter- nae hominum memoriæ commendentur. Eas igitur hoc loco commemorabo. Hunericus, qui post Gise- ricum hæreditatio jure regnum obtinuit, cum esset Arianus, Christianos in Africa degentes cru- delissime vexavit: eos qui rectam fidei doctrinam sequebantur, per vim cogens ad Arii opinionem deflectere. Si qui vero mandatis ejus minime ob- temperassent, eos ille aut flammis, aut alio mortis genere interficiebat. Quibusdam vero linguas jussit abscindi. Hos ab se visos esse testatur Procopius, cum profugi venissent Constantinopolim ; seque il- los perinde loquentes audivisse ac si nihil passi essent. Et linguas quidem eis radicitus excisas fuisse vocem tamen eos articulatam habuisse, ac distincte locutos esse, novo atque inusitato mira- culo. Horum mentio fit etiam in Constitutione Justiniani. quibus duos lapsos esse Procopius Ex scribit. Nam quoniam cum mulieribus commisti fuerant, vocem penitus amiserunt, martyrii gratia ab illis protinus recedente. C (e) VALES ANNOTATIONES. Thunonensis in Chronico, consnatu tertio Zenonis ut jam alii ante nos observarunt. Porro D Augusti. Vieur Vitensis in lib. De persecutione de his confessoribus Africanis, quibus Hunericus rex Vandalorum linguam præcidi jusserat, et qui postmodum loqui non destiterunt, præcisis licet linguis, loquitur Marcellinus Comes in Chronico, Theodorico et Venantio cos. ubi etiam quosdam ex Hlis a se visos esse testatur. Idem scribit Victor Vandalorum; Justinianus denique imperator in lege de officio præfecti prætorio Africa. Quam Justiniani Constitutionem paulo post laudat Eva- grius noster in hoc capite, licet Justini nomen per- peram scriptum sit pro Justiniano. Plura vide apud Baronium, anno Christi 484. VARIORUM. Hanc seditionem Procopius fuse prosequitur I. Bell. Pers. aflirmnatque in ea casa fuisse CPoli triginta hominum millia. Nic. Ale- mannus in Notis ad Procopii Historiam arcanam, 62, exhibuit Fragmentum Theophanis ex mss. Vat. codd. in quo veluti in tabula videre est im- perii circa id tempus statum, Justiniani mores, circi et theatri licentiam, et quam parva jurgij scintilla tantum incendium excitarit. Incipit ab bis verbis : Rebellio qua dicta est Vince, ita contigit. Hunericus Genserico patri su- cessit in regno Africae, anno Chr. 477. De duabus ejus in Christianos edictis jam egimus. (48) Τῇ θέᾳ παραβαλεῖν. Scribendum est παρα-
PG 86:2864
2889 OBSERVATIONES. 2890 xsiat. To habetur in Collectione Romana, quam A Theodorum se contulit, qui erat in oppido Euchai- edidit Holstenius, p. 194.] Ejus tamen meminit ipse Simplicius in epistola ad Zenonem Augustum, qua ei gratulatur ob vindictam sedem Stephani An- iochensis episcopi. Ubi Simplicius inter cætera oc dicit: Sed ut loquar fiducialiter principi Chri- stiano, si præteritarum litterarum, quas de Petri iliorumque nomine ad fratrem et coepiscopum meum Acacium scripsisse memini, ordo teneretur, ad hoc on potuit pervenire quod jure nunc meruit vindicari. Mandaveram namque ut, facta suggestione pieta- i vestræ, prædictus, ut et cæteri qui per occasionem yrannicæ dominationis invaserant Ecclesias Dei, xtra metas vestri pellerentur imperii, etc. Eadem epetit Simplicius papa in epistola quam de eadem e scripsit ad Acacium. Nec dubium est quin de Antiocheno Petro hic loquatur Simplicius papa. Etsi enim de Alexandrino Petro idem Acacio manda- erat Simplicius, ut ex ejus epistolis cognoscimus. amen cum hic sermo sit de Antiochena Ecclesia, B on de alio Petro loqui existimandus est Simpli- ius quam de Antiocheno. Et hæc est Baronii sen- entia. Quatuor igitur synodis condemnatum Pe- rum Fullonem jam vidimus: quarum prima quidem it secunda orientalium fuit episcoporum, Antiochiæ collecta; tertia fuit Constantinopolitana; quarta, Romana. CAPUT III. Ubi tarum, ut tradunt Theophanes et Cedrenus. Quis- nam sit hic Theodorus, cquidem nondum comperi, nisi forte sit Theodorus Trichinas, cujus mentio fit in Græcorum Menologiis, die Aprilis vicesimo. Or- dinatus est igitur ab Acacio Antiochensis episcopus Stephanus Junior (66), vir pietate spectabilis. Qui cum tres annos sedisset, variis hæreticorum sc- ditionibus agitatus, post ejus obitum Zeno præcepit iterum Acacio, ut in urbe regia episcopum Antio- chensibus ordinaret. Acacius igitur Constantino- poli Calendionein ordinavit Antiochensem_epi- scopum, ut scribunt Theodorus lector ac Theo- phanes, et ante eos Gelasius in gestis de nomine Acacii. Orientales autem episcopi, tanquam nescien- tes id quod actum erat Constantinopoli, Joannem nomine Codonatum cidem Antiochena Ecclesia consecrant episcopum, ut scribit Victor Thu- nonensis in Chronico post consulatum secundum Longini, et Theophanes, pag. 110. Id factum est anno Christi 482, Trocundo et Severino coss., ut discimus ex epistola Simplicii papæ ad Acacium. Ordinatus Constantinopoli Calendio, mox Antiv- chiam profectus est. Ubi collecta episcoporuin provincialium synodo, primo quidem ordinationem suam omnium suffragio comprobari voluit; deinde synodicam epistolam misit ad Simplicium papam er Anastasíum episcopum. Qui per Constan- Tinopolim transiens, acceptis ab Acacio inter- cessionis litteris, Romam profectus est. cum teras Calendionis simul et Acacii Simpli- cio obtulisset, Simplicius libenti auimo Ca- lendionem in communionem suam suscepit. Litte- ras quoque ejus rei testes Anastasio tradidit, tam ad Calendionem tum ad Acacium perferendas. Ex- stant hodie litteræ Simplicii ad Acacium, quæ sic habent: Antiocheni exordium sucerdotis, qua ratione fuerit serius indicatum, quamvis nos minime lutere potuerit, tamen et ipse, vel synodus ipsius indicavit. Quod sicut non optavinus fieri, ita fuciles excusa- tioni quam necessitas fecit, exstitimus; quia quod vo- buntarium non est, non potest vocari in reatum, ctc. Data dibus Juliis Severino V. C. cos. Quot annos Calendio episcopatum gesserit, non convenit inter antiquos. Theophanes quidem in chronico quatuor ei annos assignat. Victor autem Thuno- nensis tres duntaxat ei tribuit. Sed in Victore Thu- nonensi mira est annorum perturbatio. Baronius in Annalibus ecclesiasticis annum tantummodo ei tribuit. Verum biennii spatio eum sacerdotio fun- ctum esse reperio. Certe Gelasius papa in Gestis de nomine Acacii, eum post damnationem Acacit in synodo Rom. factam, depositum esse testatur (67). Synodus autem Rom. adversus Acacium celebrata est anno Christi 484, Theodorico et Venantio coss. Depositus autem est Calendio, specie quidem pro- pterea quod illo favisset qui tyrannidem arripue- rat Antiochiæ: sed revera eo quod a Felicis pape Stephanus, cum per anni circiter spatium Antio- chenam Ecclesiam gubernasset. ab hæreticis crude- ¡ter in ecclesia interfectus est. Cadaver ejus tractum þer urbem, et in Orontem fluvium projectum est, inno Christi 479, post consulatum illi viri claris- imi, ut ex epistolis Simplicii papæ recte observavit Baronius. Quam ob cædem graviter commotus Zeno, nisit Antiochiam qui hoc facinus vindicarent, et In auctores seditionis animadverterent. Antiocheni ero legaios ad imperatorem miserunt, qui veniam C leprecarentur, peterentque ab imperatore ut ad vitandos tumultus episcopus ipsis Constantinopoli ordinaretur. Igitur Zeno corum petitionibus an- uens, mandavit Acacio Constantinopolitano epi- copo, ut Antiochenum antistitem in urbe regia ordinaret. Idque factum pacis ecclesiastica causa, am imperator ipse quam Acacius apud Simplicium apam excusavit, polliciti ordinationem Antiocheni intistitis juxta canonum præcepta a comprovincia- ibus episcopis posthac esse faciendam. Et litteræ quidem Zenonis atque Acacii hodic non exstant. Verum litteræ Simplicii papæ, quas ad utrumque escripsit, etiamnum habentur; in quibus hæc verba eguntur inter cætera : Si præteritarum litterarum uas de Petri aliorumque nomine ad fratrem et co- piscopum meum Acacium scripsisse memini, ordo eneretur, ad hoc non potuit pervenire, quod jure nunc neruit vindicari. Mandaveram namque ut, fucta sug- estione pietati vestræ, prædictus, ut et cæteri qui D er occasionem tyrannicæ dominationis invaserant Ecclesias Dei, extra metas vestri pellerentur imperii : e pestiferum sensibus quibusque simplicioribus ore acrilego virus infunderent, et verbis impiis contra fi- lem orthodoxam innocentiores animas sauciarent. lis piis ac salutaribus monitis Simplicii Romani ontificis permotus Zeno, Petrum Fullonem Pityunta n exsilium misit, qui locus est in Ponto circa fines mperii Komani situs, et noxiorum exsilio de- Dutatus, ut testatur Justinianus in Novellis. Sed Petrus Fullo, clan' Pityunte digressus, ad sanctum el a Joannis Alexandrini communione sesc abrumn- pere noluisset, ut testatur Liberatus. Pulso in hunc modum Calendione, Petrus Fullo a Zenone impera- tore in sedem Antiochenam remissus cst. Il factum suggestione Acacii, in odium Felicis pape, a quo damnatus paulo ante fuerat Acacius, affirmat Ge · lasius in Gestis de nomine Acacii sub finem, ita scribens: Cujus audacia deteriora committens, etium Petrum Antiochenum, ejecto catholico Calendioxe quem ipse ordinaverat, ad Antiochenam misit Eccl.- siam. Idem quoque testatur Felix papa in epistola 2, NOTÆ. (C6) Ordinatus est ab Acario Antiochensis episco us Stephanus junior. Calendionem tantum ab Acacio in episcopum Antiochensem ordinatum nisse probat Pagius ex epistolis Simplicii 44. 15. 16, quas eodem anno, id est, 482, scriptas esse contendit; licet prior ex istis post consulatum Illi, PATROL. GR. LXXXVI. id est anno 479, juxta vulgatos codices data esse dicatur. Vid. Pagi ad ann. 482, n. 8, etc. W. Lowin. nem depositum esse testatur. Id est, post primam Acacii damnationem: de qua distinctius agitur in Annot ad Dissert. 2. Ib. 91 (67) Gelasius post damnationem Acacii [Calendiv-
PG 86:2866
2891 HENRICI VALESII 2892 ad universos presbyteros et archimandritas Con- A Orientalis Ecclesiæ. Quas ego falsas esse ac suppo- stantinopoli et per Bithyniam constitutos, his ver- bis Sic autem Acacius impietatem pestiferæ dam- nationis tetendit, ut etiam dejectus insultet, ul scis- sus sævire non desinat, et cum omnino extra corpus habeatur, ejus tamen membra dilaceret, et de se scriptum esse testetur: impius cum venerit in pro- fundum malorum, contemnit : adjicieps deteriora prioribus, persequendo jam mortuos: ejus anima graviter delinquendo condemnationem secundæ mortis incurrit ; qui Calendione episcopo sancto, quemadmodum cognovimus, nuper ejecto, Petrum toties et ante a se damnatum in ejus immisit Ec- clesiam, ita ut plurimi, si verum est, catholici ces- serint relictis suis sedibus sacerdotes, et nostra projectæ sint porcie et canibus margarite. Gela- sius tamen in epistola ad Orientales, Petrum Ful- lonem a Zenone imperatore introductum esse dicit in sedem Antiochenam. Verba Gelasii sunt hæc : Ut taceam quod per Zenonem imper., qui utique An- B tiocheno Petro quem introduxerat, et cujus sacerdo- tium comprobaverat, sine dubio communione permi- stus communicabat Acacius. Idem Gelasius in epist. 13, ad episcopos Dardaniæ, Zenonem quidem. id sua auctoritate fecisse scribit: sed Acacium id fieri passum esse : et palam quidem a Petri Antiocheni communione abstinuisse : imperatori tamen Pe- trum promoventi minime restitisse. Zenonem itaque in litteris suis scripsisse ait, istud a se factum esse ex consilio ac dispositione Acacii. At Calendio cum se per fraudem et calumniam destitutum videret, litteras scripsit ad Felicem papam, quibus ei et destitutionem suam, et violentam Petri Fullonis post tot damnationis sententias restitutionem nun- tiabat. Quibus cognitis Felix papa, habitə synodo apud Sanctum Petrum, cui interfuerunt quadragin- La tres episcopi, Petrum Fullonem Antiochensis Ecclesiæ pervasorem, et una cum illo Petrum Mog- gum Alexandrinum episcopum et Acacium Con- stantinopolitanum damnavit. Damnationis sententiæ primus inter episcopos qui concilio intererant, sub scripsit Candidus Tiburtinus his verbis: Candidus Tiburtina civitatis episcopus, Petro Alexandrine Ecclesia pervasori, et Acacio quondam Eccle- sie Constantinopolitanæ, necnon etiam Petro An- tiocheno, ab piscopatus et Christianorum nume- ro olim jure et merito segregatis, omnibusque se- : quacibus eorum, sequens auctoritatem sedis apo- stolice secundum nostrum et catholica Ecclesia statum justa deliberatione prolatam, anathema di- cens subscripsi. Et quadraginta duo episcopi simi- liter subscripserunt. Hæc est quinta Petri Fullonis damnatio, facta a Felice papa in secunda synodo Romana, quæ habita est causa Antiochenæ Éccle- siæ, anno Christi 484, ut supra demonstratum est. Prima enim synodus Romana, sub eodem Felice papa collecta fuerat ob causam Alexandrinæ Ecclesiæ, et ob prævaricationem Vitalis ac Miseni episcopo- rum eodem anno, consulatu Theodorici et Venantii. CAP. IV. sititias conabor ostendere. Hujus enim rei potissi- mum causa, tota hæc a me suscepta est disputatio; ac primo quidem loco de epistolis dicam, quaruni falsitatem non difficile erit convincere. Omnes ille epistolæ a diversis episcopis ad Petrum Fullonem scriptæ, quæ leguntur in tomis conciliorum, et in Annalibus Baronii, ex Græco sermone in Latinum conversæ sunt. Quod quidem evidenter apparet, tum ex elocutione quæ barbara est et inconcinna, tum ex eo quod duæ habentur earum interpreta- tiones longe inter se diverse. Porro Græcæ illæ epistolæ falsitatem suam multis indiciis produnt. Primo enim nomina ipsa episcoporum qui ad Pe- trum Fullonem scribunt, haud dubie conficta sunt et commentitia. Cui enim notus est Faustus Apol- Joniadis, Pamphilus Abydorum, Asclepiades Tral- lium, Anthæon Arsinoes episcopi? Cui compertus est Quintianus episcopus Aseulanus, aut Justinus episcopus Siciliæ (68)? Neque enim additum est no- men urbis: sed totius insulae episcopus appellatur. Nullus certe ex istis episcopis, in historia illorum temporum nominatus reperitur. Et Felicem qui- dem Romanæ urbis episcopum, atque Acacium epi- scopum urbis Constantinopolitanæ per litteras corri- pere atque admonere Petrum Fullonem, ut ad me- liorem frugem revertatur, haudquaquam certe ni- ramur id enim juris habuerunt in collegam et consortem patriarchalis dignitatis. Isti vero modi- carum urbium episcopi, nulla auctoritate præditi, et in diversis provinciis longe ab Antiochensi dia- cesi positi, qua ratione impulsi sunt, ut Antioche- num patriarcham scriptis ad eum litteris admore- rent? Quibus id sufficere oportebat, ut Petri Ful- Jonis hæreticam novitatem ad suos patriarehas de- ferrent. Ipsi vero per se ac suo nomine ad Petrum Fullonem scribere nequaquam debuerant; verum id munus metropolitanis suis ac primatibus reser- vare. Denique omnes illæ epistolæ, licet a diversis episcopis et ex provinciis longe inter se dissitis conscriptæ, uno tamen eodemque stylo elaborate sunt, id est rudi ac barbaro sermone. Quo maxine argumento falsitas earum deprehenditur. Neque enim fieri potest, ut tam diversarum nationum epi- scopi, eodem prorsus genere sermonis utantur. Præterea cur episcopus Asculanus, cur pontifex Romanus Græce scribit ad Petrum Fullonem? Ne- que enim solebant illis temporibus episcopi Ro- mani alia quam Latina lingua litteras scribere ad episcopos Græcos, ut testantur epistolæ pontificum Romanorum. Quid autem dicturi sumus de epistola Flacciani Rhodopensis episcopi ad cumdem Pe- trum Fullonem scripta, quam ex codice Vaticano primus protulit Baronius ad annum Christi 483, in qua post exordium insulsum penitus atque ine- ptum leguntur hæe verba: Quis est igitur qui pro- celtas excitavit hæresium, nisi tu qui sollicitasti au- res principis innocentis, et falsis litteris cor ponti- ficis erexisti, ut ad communionem te susciperet, di- cendo: Non miki fiat ulterius crucems apponere Trinitati, prædicando tantum Christum crucifixum. Cui enim non videatur horrere sermo impudentiæ ? Ubi ergo ex hoc declinans remaneam non susceptus a vobis; et ubi sunt viscera Christi ad Petrum? Baronius ait hæc esse verba ex epistola Petri ad Acacium, scripta tunc cum se simulavit esse ca- tholicum, eo consilio ut susceptus in communio- nem Acacii, sedem suai recuperaret. Verum ex Gelasii papa epistola ad Orientales, constat Aca- cium nunquam Petro Fulloni communicasse. Scri- bit enim Gelasius in epistola supra memorata, id- NOTÆ. Hæc sunt quæ de Petri Fullonis dannationibus ex optimis scriptoribus et ex certissimis documen- tis collegimus. At Baronius in Annalibus ecclesia - sticis, euinque secutus Binius in Collectione conci- liorum generalium, duas præterea synodos in qui- bus Petrus Fullo damnatus est, nobis obtrudunt: Constantinopolitanam scilicet ab Acacio collectam, anno Christi 483, et Romanam, habitam a Felice papa eodem anno. Epistolas etiam proferunt mul - jorum episcoporum, partim Occidentalis, partim lanus, aut Justinus episcopus Sicilia? Pro Asculanus legendum episcopus Arculanus, vel Arculianorum, ut ex libello synodico emendat Pagius; et pro C D Sicilie legendu Cilicia, juxta eumdem, ad ann. 485, n. 14, etc, ubi reliquas objectiones adversus bas epistolas a Valesio allatas dissolvit. W. LowsB. (68) Cui compertus est Quintianus episcopus Ascu-
PG 86:2868
2895 HENRICI VALESH 2390 aiunt, urinis amplectitur, et hæreticos censet eos A adjectionem a Felice papa in Romana synoda qui illam rejicerent. Quod profecto nunquam ab damnatus fuisset. Vixit enim Avitus paulo post lem- Avito factum esset, si Petrus Fullo ob ejus clausulæ pora Felicis papæ, sedi Romanæ addictissimuŞ. LIBER SECUNDUS. DE DUABUS SYNODIS ROMANIS, IN QUIBUS DAMNATUS EST ACACIUS. CAPUT PRIMUM. Historiam damnationis Acacii recte quidem ac diligentissime, ut solet, exposuit Baronius in An- natibus ecclesiasticis. Unum tamen est quod ejus diligentiam fugit. Neque enim animadvertit Aca- cium a Felice papa bis damnatum fuisse. Sed neque B Blondellus, qui Acacii historiam post Baronium retractavit, in libro De primatu Ecclesiæ id obser- vasse deprehenditur. Et Baronio quidem danda est venia, quippe qui nullum habebat veterem scri- ptorem, ex quo iteratam hanc Acacii damnationem haurire posset. Blondellus vero excusari nullo modo potest, qui Gesta de nomine Acarii a Jacobo Sirmundo edita studiose legcrat, in quibus diserte scriptum habetur id quod dixi. Sic enim loquitur Felix papa in epistola ad Vetranionem episcopum : Unde merito prædictus Acacius, apostolica Se- dis, quæ nunc exsecutrix ntique sæpe dicti Chal- cedonensis concilii pro fide catholica tunc probati non defuit, iterata excommunicatione depulsus est, ne per eum, quod absit! nos quoque reddamur complices perditorum. » Nostrum igitur est sedulo inquirere, quando primum et quando iterum ab apostolica sede excommunicatus fuerit Acacius. CAPUT II. rator Zeno scripsit primo litteras ad Simplicium papam per Uranium subadjuvam, quibus Joannem supra menioratum, tanquam perjurii reum, quod quidem Acacio etiam episcopo notum esse perhibe- bat, sacerdotio judicabat indignum. Satius autem esse dicebat, ut ad procurandain Ecclesiarum £ pti unitatem atque concordiam, Petrus in eani se- dem restitueretur. His imperatoris litteris acceptis, Simplicius papa, qui Joannis apocrisiarios in com- munionem suam recipere, ejusque ordinationem sententia sua confirmare jam paratus erat, pedes repressit, ne contra imperatoris testimonium quidquam præpropere egisse videretur. Mox per eundem Uranium subadjavam rescripsit impera- tori quod quidem ad Joannis ordinationem alli- net, lecto imperatoris testimonio suspendisse se ab ejus confirmatione; quod vero ad restitutionem attinet Petri, eum utpote hæreticum et ab hære- ticis postulatum, nec posse, nec debere restitui, quippe qui apostolico judicio damnatus, in pristino errore adbuc permaneret. Scripsit etiam Simplicios litteras ad Acacium Constantinopolitanum episco- pum, quæ etiamnum exstant. Harum litterarum mentio fit in libello citationis, per Vitalem ac Mi- senum legatos ad Acacium direcio. At Zeno cum id C quod maxime cupiebat, restitutionem scilicet Petri, sibi a Simplicio denegatum videret, graviter offen- sus est, quemadmoduin testatur Gelasius in Gestis de nomine Acacii. Spreta igitur responsione Sim- plicii papæ, scripsit ad Pergamium ducem Ægypti et ad Apollonium Augustalem, ut Joannem quidem ex urbe Alexandrina expellerent, Petrum vero in episcopali sede collocarent. Has imperatoris litte ras Amon abbas, et qui cuin illo erant apocrisiarii Petri, ex urbe regia Alexandriam detulerunt. Ilure in modum ejectus Joannes, Romam ad Simplicium se contulit, ut ejus ope ac suffragio pristinam se- dem recuperaret. Ac Simplicius quidem papa eum benigne, uti par erat, excepit, et ad eum omni oce juvandum ac restituendum, promptum se ac para- tum exhibuit. Verum fatali morte præreptus, totum illud negotium successori suo perficiendum reliquil. Mortuo Simplicio papa anno natalis Dominici 483, Coelius Felix in ejus locum substituitur. Cui mot post peracta ordinationis solemnia, in celeberrimo conventu episcoporum totius Italiæ Joannes Alexan- drinus episcopus libellum obtulit, varia adver Sus Acacium criminationis capita continentem. Felix igitur ex consilio episcoporum, legationem ad Zenonem imperatorem miui decernit. Electi ad id munus obeundum Vitalis ac Misenus episcopi, cunque his Felix defensor Ecclesiæ Romanæ, peti- turi ab imperatore, primo quidem ut Chalcedo mense concilium firmaretur: deinde vero ut Petra tanquam hæreticus ex Alexandrina pelleretur Ec- clesia utque Acacius Romam mitteretur, libelo Joannis Alexandrini responsurus, quemadmodum scribit Evagrius in libro tertio Historiæ ecclesiastice. Exstant hodieque epistolæ duæ Felicis pape aj Zenonem Augustum, quas Vitalis et Misenus epi scopi secum detulerunt, in quibus continetur id quod supra dixi. Illud autem in primis observas dum est, quod cum in supradictis litteris Felis Primum quidem damnatus est Acacius in synodo Romana qua collecta est anno Christi 484, Venan- tio et Theodorico coss. ad audiendam rationein legationis Vitalis atque Miseni. Huic autem lega- tioni causam dederal Joannes Alexandrinus' epi- scopus, quem Græci quidem Tabennesiotam cogno- minant, eo quod esset ex numero Tabennensium monachorum, qui apud Canopum monasterium ha- bebant jam inde a Cyrilli episcopi temporibus: Liberatus vero Talaiam perpetuo cognominat, vel Talaidam. Sic enim scribit Baronius: Ego vero Thladiam mallem rescribere, id est eunuchum. Ita enim Græci appellare solent spadones. Hic Joannes post mortem Timothei Salophacioli, a catholicis ordinatus est episcopus Alexandriæ anno natalis Dominici 481. Statimque post ordinationem suam synodicas litteras ex more misit ad Simplicium pa-- pam, et ad Calendionem episcopum Antiochiæ, ut ex Gelasio in Gestis de nomine Acacii, et ex Libe- D rati Breviario didicimus. Ad Acacium vero Con- stantinopolitanum episcopum synodicas mittere neglexit, seu quod ainicitiæ Hilli magistri officio- ruin nimis confideret, scu quod jam diu antea in- fensus erat Acacio, ut innuit Liberatus. Ea res Acacii animum graviter commovit ; qui se a Joanne despectum videns, imperatoris animum adversus eum exasperavit, minus idoneum episcopatui Alexan- drino eum esse dicens, qui olim de Ecclesia exire voluisset. et Timotheo Salofaciolo suasisset, ut nomen Dioscori sacris diptychis insereret: ad hæc perjurii reum esse affirmans, quippe qui ju- rassel olim imperatori, nunquam se Alexandrinam sedem ambiturum. Petrum vero Moggum magis idoneum esse episcopatui asserebat, utpote gratum atque acceptum populo Alexandrinorum ejusque opera Ecclesias urbis Alexandrina ac totius Egy- pti ad unitatem reduci posse. His adductus impc.
PG 86:2885
2883 EVAGRII SCHOLASTICI 2584 στασίου τι τὴν Θεουπολιτῶν, τῷ οἰκεῖ ἀποδοθέντος Opóvw (59) µsti apzi; xal eľxosi xpóvou; (60)• "Iɛ&s- σολύμων τε Ἰωάννου· οὗ μετὰ βραχὺ τελευτήσαντος. οὔπω τις τοὺς αὐτόσε οἴακας ενεχειρίσθη. Ἐνταῦθά μο: τὰ τῆς ἱστορίας πεπαύσθω, Μαυρικίου Τιβερίου δωδέκατον έτος (61) τὴν Ῥωμαίων βασιλείαν δια- κυβερνώντος, τῶν ἑξῆς τοῖς βουλομένοις ἐκλέγειν τε καὶ γράφειν καταλιμπανομένων. Εἰ δέ τι παραπται ἢ οὐκ ἀκριβῶς ἀνείληπται, μηδεὶς ἡμᾶς γραφέτω μέμψεως, ἐννοῶν ὡς πεπλανημένην ἱστορίαν συνελέ ξαμεν, τὴν τῶν ἀνθρώπων ὠφέλειαν πραγματευσά μενοι, δι' οὓς καὶ τῶν τηλικούτων πόνων ηνειχόμεθα. Πεπόνηται δὲ ἡμῖν καὶ ἕτερον τεῦχος, ἀναφοράς, logius, ut jam dixi, Antiochenæ vero præsidebat Α τὴν ᾿Αλεξάνδρου Εὐλογίου τῶν λελεγμένων μας, Ανα Anasta,ius, post tres ac viginti demum annos in sedem suam restitutus. 473 Hierosolymitanæ autem Ecclesia Joannes pontifcatum administrabat. Quo non multo post mortuo, nemo etiamnum Ecclesiæ illius gubernationem suscepit. Atque hic historia nostra Ginis esto, anno scilicet duodecimno princi- patus Mauricii Tiberii. Reliqua vero quæ sequun- tur, studiosis qui voluerint narranda ac scribenda relinquimus. Quod si quid a nobis omissum, vel minus accurate expositum est, nemo id nobis vitio vertal : illud secum cogitans, nos historiam disper sam in unum corpus collegisse, at hominum utili- tati consuleremus, quorum gratia tot ac tantos labores suscepimus. Aliud præterea volumen a p επιστολάς, ψηφίσματα, λόγους τε καὶ διαλέξεις, nobis compositum est, quo epistoke, relationes, decreta, orationes ac disputationes, et alia quædam continentur. Et supradictæ qui:lem relationes quæ in eo volumine habentur, pleræque Gregorii Antio- chcnsis episcopi uomine conscriple sunt. Quarum etiam gratia duas dignitates consecuti sumus : a καὶ ἕτερα ἄστα ἔχον. Τῶν ἐμπεριεχομένων ἀναφορῶν, ὡς ἐπίπαν ἐκ προσώπου Γρηγορίου του Θεουπόλεως συντεθειμένων· δι' ὧν καὶ δύο τετυχήκαμεν ἀξιωμάτ των Τιβερίου μὲν Κωνσταντίνου, τῇ τοῦ κυπιστω ρίου περιβαλόντος (62), Μαυρικίου δὲ Τιβερίου, δέλω τους ὑπάρχων στείλαντος, ἐφ' ᾗ συντεθείκαμεν (65), VALESI ANNOTATIONES bis colligitur omnino Anastasium paulo ante mor- tem Gregorii, in sedem Antiochenam restitutum fuisse (*). Ait enim Evagrius Gregorium Antioche- num mortuum esse Anastasio in sedem suam re- stituto. Nicephorus tamen his verbis nihil alind significari existimavit, quam Anastasium post mor. tem Gregorii in suam sedem restitutum fuisse. sius depositus fuerat anno Christi 570, ut supra observavi in Annotationibus ad cap. 5 lib. 1v. Ab hoc anno ad decimum imperii Mauricii annum, quo in sedem suam restitutus est, ut tradit auctor Chronici Alexandrini, id est ad annum Christi 592, anni sunt tres ac viginti. suspicari quis fortasse possit id quod suspicatus est etiam Baronius, Gregorium Antiochenum epi- scopum mortuum esse anno imperatoris Mauricii duodecimo. Cur enim diceret Evagrius, anno duo- decimo imperii Mauricii se Historiam suam termi- nasse, nisi antea aliquid retulisset quod gestum erat anno ejusdem Mauricii duodecimo? Re tamen diligentius examinata, mihi non videtur Evagrius his verbis id significare voluisse. Ait enim Evagrius Gregorium Antiochenum fato functum fuisse. Gre- gorio quidem Romanam, Eulogio autem Alexan- drinam Ecclesiam administrante: Joanne vero D Hierosolymis præsidente. Qui cum haud multo pos- tea e vivis abiisset, neminem adhuc in ejus locum suffectum fuisse dicit. Non igitur Gregorii morte bistoriam suam terminavit Evagrius, cum post ejus mortem Joannem Hierosolymitanum episco- pum obiisse referat, et post ejus interitum nemi. nein adhuc eo tempore quo hæc scribebat, substi- tutum esse. Id ergo tantum his verbis significat Evagrius, se hæc scripsisse anno duodecimo impe rii Mauricii. Annus quo istoriam suam scripsit Evagrius, distinguendus est ab anno in cujus rebus gestis describendis operi finem imposuit. H storia ejus non progreditur ultra mensem Augusti anni anno exeunte, vel potius anno 594, quo annus duodecimus Mauricii absolvitur. Hæc Pagius ad ann. 591, n. 7. w. Lowth. probo interpretationem Christophorsoni et Muscoli, qui quæsturæ honorem a Tiberio delatum esse putant Evagrio nostro. Atqui Evagrius non dicis delatam sibi esse dignitatem toɔ̃ xo:aisuupoç, sed tantum toū xstattwploy, id est, quæstorii. Multum autem discrimen est inter quæstorem et quæsio- rium. Nam quæstor est qui magistratum questoris gerit. Quæstorius vero is qui magistratu illo jai perfunctus est. Cum igitur dicit Evagrius delatum sibi esse honorem exquæstore, codicillos ex qu:cs- tore sibi ab imperatore collatos esse intelligit : en- dem prorsus modo quo codicillos ex præfectis præ torio a Mauricio imperatore sibi delatos esse, sta- tim subjungit. Porro qui codicillos hujusmodi me- ruerant, ii privilegiis omnibus fruebantur, quæ competebant honoratis qui dignitates illas gesse- rant. Quæsturæ seificet ac præfectura. Cæterum hoc loco scribendum videtur τὸ τοῦ κοιαιστωρίου, supple ἀξίωμα. intellexerunt interpretes. Nam Musculus quidem ita vertit: Unde ista composuimus, cum ille impe- rii ignominiam ablaturus, Theodosium in lucem pro- duxit. Christophorsonus vero sic interpretatur: Quo regnante eas Relationes composuimus: idque eo ipso tempore quo Theodosium in lucem edidit. Exi- stimavit scilicet Christophorsonus scribendum bie esse too. Verum hæc emendatio ferri non potest; non enim regnante Mauricio opus illud Relationum coniposuerat Evagrius, sed regnante Tiberio Con- stantino, sicut ipse affirmat paulo supra. Malui igitur hoc loco vulgatam scripturam retinere, su- baudiendo vocem avapopa vel het. Nam cum Mauricio imperatori natus esset filius Theodosius, Evagrius orationem ad Maurinium imperatorem scripsit, qua ei ob natalem filii gratulabatur, et tum Mauricio ipsi, tum reipublice Romanæ sum- mam felicitatem augurabatur. propterea quod Mau- ricius abolito vetusto Romani imperii dedecore, masculam prolem tanden suscepisset. Nam ex im- VARIORUM. (*) Evagrio assentitur auctor Chronici Alexandrini, qui ait Gregorium, dum adhuc viveret, Anas- tasium recepisse. W. LoWTH. (59) Τῷ οἰκείῳ ἀποδοθέντος θρόνῳ. Ex his ver (60) Meth pɛiç nul elxoσl porong. Anasta- C (61) Δωδέκατον ἔτος Μαυρικίου. Ex his verbis 393. Opus vero ipsum in lucem editum est vel isto (69) Τῇ τοῦ κοιαιστωρίου περιβαλόντος. Non (63) 'Ey' n curtɛɛlxuɲɛr. Hunc locum non
PG 86:2889
2385 HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIDER VI. 2836 ὅτε τὰ ὀνείδη τῆς βασιλείας λύσας, Θεοδόσιον ἐς φῶς ἡ Tiberio quidemn Constantino quæesture honorem προήγαγε (64), προοίμιον αὐτῷ τε καὶ πολιτεύματι adepti : a Mauricio autem Tiberio codiciilos præfe- πάσης εὐδαιμονίας παρασχόμενον. cturæ nacti, ob ea quæ composueramus tunc cum exstincto imperii probro, Theodosium in lucem edidit, qui tum ipsi, tum reipublicæ, summæ feli- citatis exordium præbuit. Ευαγρίου Σχολαστικού Επιφανέως καὶ ἀπὸ ἐπάρ- Evagri Scholastici Epiphaniensis et ex prafectis, χων, Εκκλησιασικής Ιστορίας Τόμοι ἐξ. Ecclesiastica historia_Libri sex. ΤΕΛΟΣ VALESHI ANNOTATIONES. peratoribus Romanis qui in Orientis partibus re- gnaverant, jain inde à Theodosio Juniore, nullus inares liberos genuerat. Ob hanc igitur orationem ait Evagrius donatum se esse a Mauricio codicillis amplissimæ præfecturæ. dosius nobilissimus natus est in purpuris anno 5 FINIS imperatoris Mauricii, die 26 mens's Septembris, ac proinde indictione 4, quæ cœperat a Kalendis Se- ptembris hujus anni. Idem postea a patre Mauricio Augustus coronatus est indictione octava, die 20 B mensis Martii, cuin annos natus esset quatuor cum dimidio, ut scribit Theophanes in Chronico. p. 225. HENRICI VALESII OBSERVATIONUM IN HISTORIAM ECCLESIASTICAM EVAGRII LIBER PRIMUS DE PETRO ANTIOCHENO EPISCOPO QUI FULLO COGNOMINATUS EST, ÉT DE SYNODIS ADVERSUS EUM COLLECTIS. CAPUT PRIMUM. Petrus monachus primum fuit Acœmitensis, et In eo monasterio fullonis artem exercuit; unde et Fullonis cognomentum ei inditum, ut scribit Ale· xander monachus in laudatione sancti Barnabæ. In hoc igitur monasterio Petrus cum adversus Chalcedonensem synodum assidue declamaret, et Eutychianum dogma palam defenderet, tanquam corruptor apostolicæ fidei, a fratribus ejectus est monasterio. Inde igitur digressus, Chalcedonem se contulit, et in ea urbe presbyter fuit Ecclesiæ Sanctæ Bassæ, nt testatur Theodorus Lector, et Theophanes in Chronico. Verum cum in ea quoque urbe Eutychianum dogms publice prædicaret, et Chalcedonensem synodum conviciis et maledict's appeteret, inde quoque expulsus venit Constantino- polim. Erat tunc in urbe regia Zeno vir potentis- simus, patricius et comes excubitorum, cui Leo Aug. Ariadnem filiam suam desponderat. In ejus amicitian Petrus callide sese insinuavit. Et cum idem Zeno a Leone magister militum per Orientem in locuın Ardaburit factus in Orientem proficiscerc- tur, Petrus ejus comitatui adhæsit, et una cum illo venit Antiochiam. Id factum est Leone quartumi et Probiano Coss. anno Christi 471, ut in annalibus ecclesiasticis recte observavit Baronius. Neque enim audiendus est Theophanes, qui hune Zeno nis ac Petri adventum in urbem Antiochiam diu ante retulit. Sed cum constet ex Candidi Ilistoria, Zenonem magistrum Orientalis militiæ factum non fuisse, nisi post cædem Asparis et Ardaburii (et- enim Ardaburius magister erat rei militaris per Orientem, ut testatur Damascius apud Suidam in voce £e6rplavě;); eumque præterea constet ex Marcellini, et ex Victoris Thunonensis Chronico, C Asparem et Ardaburium eo quem dixi anno cæsos esse, prorsus necesse est ut Zeno et Petrus quí eum comitatus est, eo consulatu Antiochiam adve- nerint. Erat tunc in urbe Antiochena præsul marty- rius, vir catholicus et Chalcedonensis synodi pro- pugnator. Hunc Petrus, Zenonis gratia atque opibus adjutus, omnibus modis oppuguare aggressus est : Nestorianum eum appellans, et clericos Antiochen- sis Ecclesiæ adversus eum incitans. Erant in urbe Antiochena plurimi Apollinaris sectatores, jam inde a Vitale Antiocheno propagati, qui Meletii ac Pauli- ni temporibus schisma in ea Ecclesia et sui nominis sectam condiderat. Horum igitur partibus adjun- clus Petrus Fullo, Theopaschitarum dogma palam prædicare cœpit, anathema dicens iis qui Deum crucifixum negarent. Quin etiam Trisagio hymno qui in Ecclesia cani consueverat clausulam illam adjecit: Qui crucifixus es pro nobis. Qua ex re plebs Antiochena duas in partes divisa est. Et alii quidem Petrum Fullonem sequebantur, reliqui vero Marty- rio adbæserunt. Is tunc temporis Constantinopolim profectus fuerat ob ecclesiastica quædam negotia, ac fortasse etiam ob tumultus illos quos Petrus Fullo in Antiochensi Ecclesia excitaverat. Cum igitur Constantinopolim venisset Martyrius, Genna dii Constantinopolitani episcopi opera ac suffragio a Leone Augusto benigne susceptus est, idque cu- jus gratia potissimuin venerat ab imperatore obti- nuit legem videlicet qua interdictum erat, ne quis monachus, relicto suo monasterio, in urbe An- tiochena vel in alia qualibet civitate moraretur, et de religione disputando turbas ac tumultus in Ec clesia excitaret. Ea constitutio Leonis Aug, að Zenonem magistrum militum missa refertur in libro primo codicis Justiniani, qua Petrus Fullo tacito nomine denotatur, ut recte a Baronio observatuns D (64) "Οτε Θεοδόσιον ἐς φῶς προήγαγεν. Theo-
PG 86:2893
2385 HISTORIÆ ECCLESIASTICÆ LIDER VI. 2836 ὅτε τὰ ὀνείδη τῆς βασιλείας λύσας, Θεοδόσιον ἐς φῶς ἡ Tiberio quidemn Constantino quæesture honorem προήγαγε (64), προοίμιον αὐτῷ τε καὶ πολιτεύματι adepti : a Mauricio autem Tiberio codiciilos præfe- πάσης εὐδαιμονίας παρασχόμενον. cturæ nacti, ob ea quæ composueramus tunc cum exstincto imperii probro, Theodosium in lucem edidit, qui tum ipsi, tum reipublicæ, summæ feli- citatis exordium præbuit. Ευαγρίου Σχολαστικού Επιφανέως καὶ ἀπὸ ἐπάρ- Evagri Scholastici Epiphaniensis et ex prafectis, χων, Εκκλησιασικής Ιστορίας Τόμοι ἐξ. Ecclesiastica historia_Libri sex. ΤΕΛΟΣ VALESHI ANNOTATIONES. peratoribus Romanis qui in Orientis partibus re- gnaverant, jain inde à Theodosio Juniore, nullus inares liberos genuerat. Ob hanc igitur orationem ait Evagrius donatum se esse a Mauricio codicillis amplissimæ præfecturæ. dosius nobilissimus natus est in purpuris anno 5 FINIS imperatoris Mauricii, die 26 mens's Septembris, ac proinde indictione 4, quæ cœperat a Kalendis Se- ptembris hujus anni. Idem postea a patre Mauricio Augustus coronatus est indictione octava, die 20 B mensis Martii, cuin annos natus esset quatuor cum dimidio, ut scribit Theophanes in Chronico. p. 225. HENRICI VALESII OBSERVATIONUM IN HISTORIAM ECCLESIASTICAM EVAGRII LIBER PRIMUS DE PETRO ANTIOCHENO EPISCOPO QUI FULLO COGNOMINATUS EST, ÉT DE SYNODIS ADVERSUS EUM COLLECTIS. CAPUT PRIMUM. Petrus monachus primum fuit Acœmitensis, et In eo monasterio fullonis artem exercuit; unde et Fullonis cognomentum ei inditum, ut scribit Ale· xander monachus in laudatione sancti Barnabæ. In hoc igitur monasterio Petrus cum adversus Chalcedonensem synodum assidue declamaret, et Eutychianum dogma palam defenderet, tanquam corruptor apostolicæ fidei, a fratribus ejectus est monasterio. Inde igitur digressus, Chalcedonem se contulit, et in ea urbe presbyter fuit Ecclesiæ Sanctæ Bassæ, nt testatur Theodorus Lector, et Theophanes in Chronico. Verum cum in ea quoque urbe Eutychianum dogms publice prædicaret, et Chalcedonensem synodum conviciis et maledict's appeteret, inde quoque expulsus venit Constantino- polim. Erat tunc in urbe regia Zeno vir potentis- simus, patricius et comes excubitorum, cui Leo Aug. Ariadnem filiam suam desponderat. In ejus amicitian Petrus callide sese insinuavit. Et cum idem Zeno a Leone magister militum per Orientem in locuın Ardaburit factus in Orientem proficiscerc- tur, Petrus ejus comitatui adhæsit, et una cum illo venit Antiochiam. Id factum est Leone quartumi et Probiano Coss. anno Christi 471, ut in annalibus ecclesiasticis recte observavit Baronius. Neque enim audiendus est Theophanes, qui hune Zeno nis ac Petri adventum in urbem Antiochiam diu ante retulit. Sed cum constet ex Candidi Ilistoria, Zenonem magistrum Orientalis militiæ factum non fuisse, nisi post cædem Asparis et Ardaburii (et- enim Ardaburius magister erat rei militaris per Orientem, ut testatur Damascius apud Suidam in voce £e6rplavě;); eumque præterea constet ex Marcellini, et ex Victoris Thunonensis Chronico, C Asparem et Ardaburium eo quem dixi anno cæsos esse, prorsus necesse est ut Zeno et Petrus quí eum comitatus est, eo consulatu Antiochiam adve- nerint. Erat tunc in urbe Antiochena præsul marty- rius, vir catholicus et Chalcedonensis synodi pro- pugnator. Hunc Petrus, Zenonis gratia atque opibus adjutus, omnibus modis oppuguare aggressus est : Nestorianum eum appellans, et clericos Antiochen- sis Ecclesiæ adversus eum incitans. Erant in urbe Antiochena plurimi Apollinaris sectatores, jam inde a Vitale Antiocheno propagati, qui Meletii ac Pauli- ni temporibus schisma in ea Ecclesia et sui nominis sectam condiderat. Horum igitur partibus adjun- clus Petrus Fullo, Theopaschitarum dogma palam prædicare cœpit, anathema dicens iis qui Deum crucifixum negarent. Quin etiam Trisagio hymno qui in Ecclesia cani consueverat clausulam illam adjecit: Qui crucifixus es pro nobis. Qua ex re plebs Antiochena duas in partes divisa est. Et alii quidem Petrum Fullonem sequebantur, reliqui vero Marty- rio adbæserunt. Is tunc temporis Constantinopolim profectus fuerat ob ecclesiastica quædam negotia, ac fortasse etiam ob tumultus illos quos Petrus Fullo in Antiochensi Ecclesia excitaverat. Cum igitur Constantinopolim venisset Martyrius, Genna dii Constantinopolitani episcopi opera ac suffragio a Leone Augusto benigne susceptus est, idque cu- jus gratia potissimuin venerat ab imperatore obti- nuit legem videlicet qua interdictum erat, ne quis monachus, relicto suo monasterio, in urbe An- tiochena vel in alia qualibet civitate moraretur, et de religione disputando turbas ac tumultus in Ec clesia excitaret. Ea constitutio Leonis Aug, að Zenonem magistrum militum missa refertur in libro primo codicis Justiniani, qua Petrus Fullo tacito nomine denotatur, ut recte a Baronio observatuns D (64) "Οτε Θεοδόσιον ἐς φῶς προήγαγεν. Theo-
Continue reading PG 86: Eulogius, Alexandrinus Archiepiscopus →≣ entire volume