Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 2965–2966page 1 of 125
PG 86:2965Μνήμη ὁσίων καὶ Θεοφόρων Πατέρων, τῶν ἐν ἀσκήσει λαμ τετραφύστερος ἐφάνη ἐν γῇ, ἡ διὰ δις δύο αὕτη Συμεώνειος ὁμωνυμία, ἐν τοῖς στύλοις τρεῖς εἰσι, καὶ δρα, τὸν ἐν θαυμαστῷ ὄρει
col. 2967–2968page 2 of 125
Commentarius Prævius Cons. JanninghiPars I
PG 86:2967καλουμένῃ Μάνδρᾳ ἕπτα καὶ τεσσαράκοντα έτη, γοῦν τοῦ οἰκῆσαι τῇ λαύρᾳ τῇ επονομαζομένῃ Μάνδρα, λέγεται Συμεὼν ὁ τῆς Μάνδρας· ἐκ δὲ τοῦ εἰς διαφόρους στύλους ἀναχθῆναι, καλεῖται Συμεὼν τοῦ ἐν τῷ θαυμαστῷ ὄρει, ὄρος υψηλών συμβολικῶς τὸ θαυμαστὸν ἀνελθών, καὶ τὴν σεπτὴν κιβωτὸν ὡς ἄδυτον εἰσελθών, παι ξιν αρίστην καὶ ἐπίβασιν θεωριῶν ἐπεδείξω, τῇ μὲν βίον λαμπρύνας, δεσμοῖς σιδηροῖς ὡς ὁρμίσκοις χρυ σοῖς κοσμούμενος· τῇδε Θεὸν ὑμῶν τε καὶ ὁρώμενος, καὶ μόνος μόνῳ προσλαλῶν· ὃν ἱκέτευε, σεβάσμιε Σ
col. 2969–2970page 3 of 125
PG 86:2969θαυματτὸν ᾤχει πρὶν Συμεών γῆς ὄρος, Πολὺ δὲ πανθαύμαστον οἰκεῖ νῦν ὄρος. Εἰκάδι ἠδὲ τετάρτη δρος Συμεών ήμειψε
col. 2971–2972page 4 of 125
cum nominati Scopulus et Caucasus veluti pro ap pendicibus adjiciantur, nec ullum aliorum nomen excepto Mauro, aut hic, aut in Vita, forte, nec alibi memoriæ proditum inveniatur. dextera superiorique in urbem influit; altera sinistris fuerint: hic eminuisse inter omnes dicendus est, fonti locis campestribus exundans, in paludibus su perslagnat, universaque Daphnes prata irrorat; de mum lævis Orontis Auentis immiscetur. Mons vero admirundus, inter urbem et mare elatus, res egregia ac spectabilis et advenientium oculis delicium, con spicitur: namque urbi Rhosoque conterminus, utraque ex parte montibus Scopulo Caucasoque constringi tur. Orontes fluvius innumeris inflexionum vorticibus. ad pędes montis profluit, et in mare aquas immittit. 11. In montis hujusce verlice magnus ille vir, tranquille vitam agens et in corde ascensiones dispo nens, corpore sublimis extollitur, et cum ipso corpore æthereus fieri, interque Deum et homines medius esse, contendit. At qua ratione Deo dedito viro ista res ad miratione digna evenerit, ipse dicam. Lapicidarum opera summitate Montis Admirandi alte excavata, mo nasterium ex uno ejusdemque naturæ lapide exstruxit, in cujus medio nativam columnam excidendam cura vit, in eaque vestigia posuit, firmans, uli sacra sonant Eloquia, super petram pedes suos'. Versus solem vero exorientem, templum Deo pulcherrimum excitavit, quod convocabat discipulos: atque ita sub dio ipse commorans, illi tota nocte in templo stantes, ut de cebat sanctos, debitum Deo cultum offerebant. in 12. Hactenus perpulchre Joannes Phocæ. In qui bus tamen sub finem paucula [uædam, ex versio ne Allatii, quam et nos loco assignato integram de dimus, subobscura, hic cum Græco textu colláta, clariora feci. Quid enim sibi vult istud: In colum na gradus appinxit, ubi Græce est ty xlovɩ tà; Bio To? Rectius et argumento præsenti ac commodatius interpretaberis: In columna vestigia seu pedes posuit. Innuere quippe vult scriptor, Symeonem ascendisse columnam; in eaque stan tem sub dio laudasse Deum. 14. Et sane, quem eminus advenientium ocu lis delicium appellat auctor, non injucundus fuerit locus necesse est, quamvis in Vita, n. 92, desertus incultusque, non ab aqua, tecto, aliave re ad visam necessaria instructus dicatur. Commendationem quippe meruisse potest ipsa sterilitate atque aspe ritate sua, quibus oculos, virentibus circum riden tibusque pratis assuetos, jucundius afficiebat. Po tuit etiam Jaudari, quod injucundissimus inde pro spectus esset. Sive enim (quod sanctis deliciarum omnium deliciosissimum est) erectos in cœlum vul tus placet tollere, hic spatiosius lucidiusque conspi citur, nuHis terræ fumigantis inamœnis vaporibus interceptum sive terrena contemplari delectat, inde ac cœlestium meditationem securius ascen surum; ubi, quæso, terrarum voluptatum amplior sanctarumque cogitationum fertilior campus? Urbes imprimis subjectæ Antiochia ac Seleucia, memorabiles maxime ac speciosæ, quid non repræ sentant? Hinc Scopulus, asperitate sua amœnus; inde celebrata omnium scriptis, ut merita, Daphne, quantum recreant! Prope, sub ipso monte, ludit variis meandris atque anfractibus Orontes: procul patet spatiosissimum atque oculis interminabile pe lagus; patet item diversa terræ, hinc in colles ela tæ, inde in valles depressæ, alibi arentis, alibi con sitæ facies. Ecquid igitur deest, ut delicium dica tur mons iste? 13. Sic igitur situm montis concipe. Non admo dum procul ab Antiochia, ad Orontem fluvium condita, septentrionem versus urbs Rhosus mari adjacet: inter utramque terra, longiuscule in mare versus occidentem procurrens, in extremo Seleu ciam continent, 130 stadia Antiochia dissitam adeo ut formam trigonam ternæ istæ civitates quo dammodo repræsentent, pari ferme inter se spatio distantes. Hinc mons, qui Antiochiam Rhosum que dicitur committere, Seleuciam includit segre gatque ab reliqua continente. Atque ita recte po nitur inter urbem Antiochenam atque mare ela tus: quod ipsum etiam ex Vita n. 77 stabiliri po test. Habet porro mons iste oppositos duos alios; quorum alter qui, Scopulus dicitur, Seleucia Rho sum tendenti media occurrit via, mari imminens; et ab bac urbe, credo, Scopolus Rhosicus appella tur; alterum, cui Caucasus nomen obtigit, in ad versa esse parte Montis Mirabilis, videlicet orien tali, ex narratione.constare videtur. Quod si-qui alii colles montesve ignobiliores, quemadmodum fíeri assolet atque in Vita etiam proditur, circum 1 Psal. XXXIX, 3. III. De ætate sancti Symeonis Junioris. 15. Duo hactenus perquam obscura, quæ ad di stinctionem Symeonum Stylitarum, quæque ad Montem Mirabilem, solo fere nomine diu cognitum, attinent, prosecutis; haud paulo gravior difficultas incumbit definiendi certum, si possit, tempus, quo Junior Symeon natus mortuusque fuerit. Neminem reperire licuit auctorem, qui determinatius ali quid affirmaret, quam fuisse Symeonem tempori bus Justini Senioris. Imo neque Vita, quam subjici mus, diem annumve ortus aut obitus illius determina tum ponit; suggerit tamen quædam hinc inde, ex qui bus definiri certiora possint. Mox enim n. 10 habetur, Symeonem quinquennem fuisse, cum gravis terræ motus Antiochiam labefactavit, quo eversa illius quo que domus inter alias est, et pater ruinis involutus interiit. Definitum hic foret, si felicior Antiochia, minus frequentibus quassata motibus fuisset. Duo rum meminerunt auctores Evagrius atque Theopha nes, qui sub idem fere tempus, interjecto mensium triginta non amplius spatio, invaluerunt. 16. Priorem sic describit Evagrius l. 1v, cap. 5 Iisdem Justini temporibus crebra graviaque incendia Antiochiæ contigerunt, quæ veluti duses fuerunt tern rificorum terræ motuum, ibidem postea conseculo
col. 2973–2974page 5 of 125
Pars IIPars III
PG 86:2973λείας, μηνὶ δεκάτῳ· ἀνὰ τὸν ᾿Αρτεμίσιον μῆνα ἤτοι Μάϊον, ἐννάτῃ δὲ εἰκοστῇ αὐτοῦ ἡμέρᾳ. δε Ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει τῆς Ἰουστίνου βασ
col. 2975–2976page 6 of 125
tum per aliud æque ignotum aut non multo no- pus ad an. 85 faciunt excrescere: quod alii į ost tius, confudisse potius, quam illustrasse velint. alios deinceps transcripserunt. Quidni igitur ad priorem terræ motum quinquen nem Symeonis ætatem referamus? Certe, si Theo phani credimus, nunquam talis calamitas aliis sæculis quavis in urbe contigit. Quid tristius aut me morabilius, quam subversa in urbe trecenta bomi num millia occidisse, publicam calamitatem vene randum antistitem sua morte auxisse, augustissi mum imperatorem inusitato inauditoque modo luxisse? Nihil istius modi in secundo motu accidisse legitur: imo hujus memoria apud auctores, qui propius ad illa tempora accedunt, vix ulla, ut vidimus, exstat, solo Theophane lugubrius rem describente. § IV. De scriptis sancti Symeonis Junioris. Leo Allatius, de Symeonibus optime meritus, in Diatriba de eorum scriptis, bujus quoque nostri quædam recenset: quorum cum nulla mentio in Vita habeatur uspiam, juverit hic illa ex dicto au clore, non omnibus obvio, adnumerare, tanquam ègregia viri et auctoritatis apud principes, et zeli pro Ecclesia, et pietatis erga Cœlites monumenta. Primum igitur scripsisse de imaginibus, constat ex Joanne Damasceno, qui orat. 3 de imaginibus par tem inde recitat, cum hoc indicio auctoris, Magni Symeonis, admirandi montis, de Imaginibus. Sccun do stylum contra hæreticos acuisse, eruitur e Bi bliotheca Photii Cod. 231, ubi sanctus Sophronius patriarcha Hierosolymitanus in epistola Synodica, Honorio Romano Papæ (non imperatori, ut perpe ram interpres ponit, utpote annis ante ducentis et amplius vita functo), missa, colligens Patrum testi monia, ad comprobandum duplicem in Christo ope rationem, hujus quoque nostri Symeonis, ut vide tur, meminit cum laude. Sic scribit loco assignato Photius Etiam Symonius, monachus et presbyter. Testimonium vero, quod sanctum agnoscit Symeo nein auctorem, ex epistola ejus, ad Justinianum im peratorem data, quæ etiam contra Nestorianos et Eutychianos digladiatur, depromptum est. Ipse vero Justinianus, pius imperator, in iis quæ ad Zoilum patriarchaṁ Alexandrinum scripsit, hanc epistolam thesaurum nominavit. 20. Ex eodem tamen auctore illud etiam no tasse juverit, quod de priore motu agens, per annum unum; de secundo, per unam solummodo horam, dicat tenuisse. Quod si minus solide, non suffragantibus aliis auctoribus, probari possit; obtinebit certe, priorem longiori spatio durasse, posteriorem breviori. Motus autem, de quo in Vita agitur, horæ unius intervallo absolvi non potuit, cum Symeon in templo Proto-Martyris orationi va carit primo, postea labentibus passim ædibus inde se proripuerit, tandem egressus urbe circum erra verit, reversurus utique si motus cessasset; sed co perseverante, denique inventus fuerit a nota muliere abductusque in montem, urbi admodum vi cinum, ac ibidem dies septem perstiterit. At, puto, si prius finis motuum fuisset, illum aut per se repetiturum paternam domumi, aut per mulierem matri, desiderium filii hoc præsertim statu rerum ægerrime ferenti, restituendum fuisse. Sit itaque hic annus Symeonis quintus, æræ vulgari quin quagesimus vicesimus sextus: et manifestuni erit nativitatem ejus in annum 521, mortem vero, cum anno ætatis 75 obierit, in 596 incidisse. 21. Vixit igitur sub quinque continuis impera tɔribus, Justino vetere, Justiniano, Justino Juniore, Tiberio II, et denique sub Mauritio; primi anno 4 natus, posterioris decimo quinto denatus, quarta et vicesima die mensis Maii. Horum autem termi norum intervallum annos 75 complectitur, quos ita Symeonem implevisse ex Vita censtat. Annos quinque exegit in paterna domo usque ad terræ motum; hine unus clapsus fuerit in monte ac pri mis vitæ monastica rudimentis, priusquam in co lumnam admitteretur. In hac humiliori, et potius basi quam columna, sub oculis Joannis anni 6, in secunda, pedes 40 eminente, 8 transacti. Sieque 20 erat annorum, ut meminit expresse Vita num. 72, cum inde migravit in Montem Mirabilem: ubi reliquum vitæ tempus confecit, annis 10 in petra sub dio, 45 usque ad obitum in columma perstans. Consentiunt his Menæa, et Synaxaria, unum si locum excipias, ubi stanti in columna 40 pedum annos-18 pro 8 tribuunt, facili, ut vides, errore cui consequenter inhærentes universum vitæ tem 23. Tertio recitatur ejusdem epistola quinta, að Justinum Juniorem aut potius Justinianum impe ratorem, in Synodo generali vi, agens contra in solentiam Samaritarum; quam § seq. descriptam dabimus. Quamvis autem istic dicatur Justino Ju niori inscripta, inclinat tamen animus non pa rum ei, ut putem, ad Justinianum potius, Justini illius decessorem, datam esse: tum quod sub Ju stiniano Samaritarum audacia plus solito invalue rit, vix cognita sub Justino aliunde, quam ex bac, de qua ambigimus, Symeonis epistola, velut a po steriori, ut loquuntur in Scholis: tum quod epi stola Caroli Magni, ex Capitulari de non adorat:dis imaginibus 1. 1v, c. 5, ab Allatio in Diatribahic pro ducta; et alia Hadriani I papæ ad eumdem Caro lum pro synodo Nicæna n in editione Conciliorum Labbacana dicta synodo subjuncta (utraque non longo post tempore scripta) exprimant nomen Ja stiniani, non Justini: tum denique ctiam vel maxime, quod statim in principio Epistole di cantur Samaritæ in sanctum templum, quod im perator struendum curaverat, per summum sce lus atque impietatem sæviisse. Incertum manet ex epistola, uter curaverit; non manet ex conjectura probabili. Cum enim totis sex libris complexus sil Procopius substructiones atque ædificia omnis ge neris fere innumera, ubique teriaram a Justinião
col. 2977–2978page 7 of 125
Pars IVPars V
PG 86:29774. Τροπάρια εἰς τὸν ἅγιον μετ γαλομάρτυρα - Δημήτριον ἐν τῷ Στίχῳ 26 5. Εὐχὴ πρὸς τὴν Υΐν, ἰδίᾳ πρὸς τοὺς παρενοχλούντας λογισμούς σοῦ Χριστέ, Λόγε τοῦ Θεοῦ ἀθάνατε, ὁ τῶν μεγί στων τουτων φύσεων τεχνίτης καὶ κυβερνήτης λεγομένη μετὰ δακρύων εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰη σοῦν Χριστὸν, ὅταν ἐπέρχονται οι λογισμοί πορ στὲ, Λόγε τοῦ Θεοῦ, Λόγε ἀθάνατε, ὁ μὴ καταισχύνων τοὺς ἐπὶ σοὶ πεποιθότας. 798. 8. Εὐχὴ τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου εἰς που νηρούς λογισμούς. Θεοτόκε ἀποδίωξον τους πονηροὺς καὶ ἀκαθάρτους
col. 2979–2980page 8 of 125
31. Hactenus epistola, tam zelo divinæ glorie insignis, multa et dixit et fecit, quæ imperium Hau odioque scelerum plena, quam non instructa ab oratorio verborum ornatu; quod tamen officere nihil debet (ut vult epistola, quam Allatins in Diatriba hic, sub nomine Caroli Magni producit) quominus genuina sancti Symeonis dicatur, vim significationis potius quam fucum orationis spe clantis. Refutat Allatius loco citato dictam episto lam, hæc præcipue argumenta complexam; quod sanctus Justiniani imperatoris aures divinas nun cupaverit; quod eumdem misericordia uti prohibue rit; quod qui debuerat iram regis refrenare, illam magis magisque succenderit; quod ejus exemplo usus non sit, qui neminem vult perire: quod denique cidem imperatori Deum conregnare dixerit. Vidės quam inefllcacia sint omnia, adeo ut operæ pre tium non sit refutare. Resurgat propheta Elias, zelo divinæ gloriæ succensus, gravius multo in scelera istiusmodi invehetur, uti olim, ignem e cœlo accersens. Si quis refutata pluribus cupit, adeat citatum Allatii locum: nos in re, non ad modum ad institutum nostrum faciente, longiores etiam fuimus, quam par est: sed promissa Bol landi solvimus. Memorabilia de sancto Symeone er Evagrio. 32. Plurimum auctoritatis conciliare debet Vitæ nostræ Evagrius Scholasticus, per illa quæ in Hi storia sua ecclesiastica de sancto Symeone Stylita ɑ Juniore memorat. Nam præterquam quod summæ fidei historicus sit, coævus Symeoni fuit, eoque familiariter usus, quemadmodum ex ipsiusmet verbis, mox subjiciendis, potest colligi: dicit enim, Gregorio patriarchæ Antiocheno innotuisse lethalem sancti Symeonis morbum, indicante se. Ostendit etiam commercium litterarum inter utrumque intercessisse, cum ait admonitum se a Sancto per litteras fuisse quadam super re, quam putabat omnibus clam esse. Certiora quoque pro fert indicia mutuæ consuetudinis Vita num. 238, ubi quæ cognoverat in spiritu Symeon, Evagrio, pro sui in ipsum singulari propensione animi, jussit in dicari. Porro auctoritatein Vitæ, tam frequentia, inusitata, stupendaque miracula et inauditum vitæ institutum continenti, conciliat; cum vixdum mor ſuum Sancti appellatione non dubitat honorare; cum illum cuncto: sui temporis mortales virtute longe superasse, pronuntiat; cum miraculum in se factum, idem quod in Vita n. 258 ponitur, enar rat. Neque tamen omvua, quæ de sancto Symeone hic refert, complectitur Vita nostra; desunt plera que: atque ideo potissimum ea damus, ne quid scitu dignum prætereatur. 35. Audi igitur ipsum lib. v, c. 21, inter alia signa quæ Mauritio imperium portenderent, sie loquentem: Denique Symeon, qui juxta urbem An tiochiam super columna stans vitam exegit, vir ad res gerendas aptissimus, et cunctis divinis virtutibus rițio nuntiabant. Quænam vero illa sint, non me mini uspiam speciatim expressum legere, ne qui dem in Vita nostra prolixiore; quæ multa quidem de Justino Juniore, eique prædicto imperio, de Mauritio vero prorsus nihil: unde, uti et ox se quentibus, prouum est colligere, quamvis pro lixissima Vita contineat plurima, plura tamen præ teriisse. Libro deinde sexto, cap. 23 toto, quasi compendium vitæ Symeonis sic texit: Eodem tem pore, cum Gregorius sanctum Symeonem lethali morbo ægrotare, me indicante, didicisset, ad eum confestim excurrit, ut postremæ salutationis offi cium ei exhiberet. Verum id quod cupiebat, consequi non potuit. Porro hic Symeon cunctos sui temporis mortales virtute longe superavit. Quippe a teneris unguiculis asperum vivendi genus in columna ex coluerat: adeo ut dentes in columnæ statione ipsi mutati fuerint. 34. Columnam autem conscendit hujusmodi er causa: Cum esset admodum tenera adhuc ætate, lu dens et saltans per montis juga oberrabat: cumque in pardum incidisset, zonam collo ejus injecit; et belluam, innale feritatis oblitam, quasi joco trahens, ad monasterium suum deduxit. Quod contemplatus magister ejus, qui in columna vitam agebat, puerum interrogavit, quidnam hoc esset. Iile felem esse respon dit, quem vulgo caltam nominant. Atque ex hoc fui clo conjecturam capiens, qualis quantusque Symeon in virtutis studio futurus esset, in columnam eum admisit. Qua in columna, et in altera quæ est in summo montis verlice, octo ac sexaginta exegit an nos, omni gratiæ genere donatus. Quippe qui et dœ mones abigeret, et morbos ac languores omnes sa naret, et futura perinde ac præsentia prævideret. Gregorio certe prædixit, eum mortem quidem ipsius visurum non esse; quæ vero post mortem futura essent, ignoraturum. 35. Cumque ego amissis liberis meis in varias cogi tationes diducerer, et apud me quærerem quid cause esset, cur gentilibus, quibus multi sunt liberi, idem non eveniret; quamvis nemini prorsus cogitationem hanc aperuissem, ille tamen cogitationes animi mei introspiciens, scripsit ad me, ut ab his cogitationi bus abstinerem; quippe quæ haudquaquam place rent Deo. Idem, cum uxori cujusdam ex meis ama nuensibus post partum lac obstructum esset, et in ſans in summo discrimine versaretur; contacta viri dextera, præcepit, ut eam conjugis suæ mamillis im poneret. Quo facto, statim lac quasi ex quodam fonte prosiliit, adeo ut totam mulieris vestem madeface ret. Sed et puerum quemdam, nocte intempesta a co mitibus itineris per oblivionem relictum in via, leo impositum dorso suo ad Symeonis monasterium por tavit; et jubente Symeone egressi ministri, puerum, qui a leone custodiebatur, introduxerunt. Multa quo que alia, memoriam omnem superantia, idem gas sit, quæ et linguam disertam, et otium, et peculiare opus desiderant: quæque omnium pene mortalium
col. 2981–2982page 9 of 125
linguis celebrantur. Omnium enim nationum homi- sum, maligne, et curre in flummas ignis, arsurus; nes, non Romani solum, verum etiam barbari, ad eum ventitabant; et quæcunque postulaverant, im petrabant. Pro cibo autem ac potu ei fuere rami cujusdam fruticis, qui eo in monte nascebatur. Utrumque hunc Evagrii locum transtulit etiam ad se, totidem pene verbis, Nicephorus Callistus 1. xvIII, c. 7 et 24. &VII. Alia de eodem memorabilia, ex synodo Nicæna 11, et sancto Joanne Damasceno. Hic quoque paragraphus codem faciet, quo su perior videlicet ut eo majoris auctoritatis cen seatur esse Vita, quo graviores sunt auctores, qui sua, si non ex illa, certe eadem cum illic conten et fer aquam et collige ligna. Et statim, veluti ven tus, currens et vehementer æstuans dæmon, et tol lens in muliere amphoram aquæ, minabatur; et im pletam illam, et collecta de silva ligna' attulit, eju lans et dicens: Væ mihi malo servo ac inventori malo rum! quid passus sum? Nam a muliere mea separat me sanctus Symeon, et quid faciam infelix, nescio. 38. His autem dictis coram populo, qui convene rat; postquam adimplevit ministerium, quod sibi fueral imperatum, clamavit altisone, loquens; et aspiciens contra se veniens fulgur ignis, currebat in muliere per`circuitum status ejus, plurimum et do lenter cruciatus; et taliter protinus exiit: et mu tis, testimonia prompserunt. Ac primo quidem liere pristino ordini restituta, dimisit eam Symeor synodus Nicæna 11, generalis vi, an. 787, Ha driano I papa, Constantino atque Irene imperato ribus, celebrata contra Iconoclastas, actione 4, in editione Græco-Latina Labbei, sic loquitur: Jo seph, reverendissimus monachus et Hegamenus mo nasterii Heraclia, dixit: Et ego peccator librum Jero, continentem Vitam sancti Symeonis Mirabilis Montis, et ut jubetis. Sancta synodus dixit: Legatur. Et accipiens Cosmas, Deo amabilis diaconus et Cu buclesius, legit. Ex Vita sancti Patris nostri Symco nis Mirabilis Montis capitulum 118, De femina, quæ Rhosopoli sterilis erat, valido dæmonio pressa, quæ sana et fecunda facta, imaginem Justi imposuit do mi suæ, quæ magnifice miracula operabatur. Quamvis autem idem miraculum infra quoque in Vita n. 123 referatur, quia tamen aliquantum discrimi nis intercedit, præcipue quoad phrasin, atque in super auctoritatem accipit liber totus ex bac tantæ synodi probata narratione, videri possumus actum non agere, si illam narrationem hic adji ciamus. Sic igitur lectionem suam prosecutus est Cosmas diaconus 37. Mulier quædam erat Rhosopoli Ciliciæ, Theo tecna dicta, quæ habitaverat cum viro suo annis riginti, et filium non habuit. Contigit autem eam etiam o dæmone a pueritia vexari, et mandere lin guam. Vir autem ejus, ultra non valens sufferre tri bulationis ejus angustiam, dimisit illam a domo sua, et per quatuor annos cum nulla est femina so ciatus. Illa vero invento comitatu confugit ad Ju stum. Cum autem vidisset eum dæmon, statim fre muit et torquebatur coram eo, videns cum muliere spiritualem ejus imaginem, dicentem humana voce Separabo te ab ea, maligne et immunde spiritus, et revertetur ad virum suum, et efficietur illi anno sc quenti puer. Et ejulavit dæmonium ferociter contur batum: 0 violentia adversus me! non est tuum ma trimonii solutiones efficere: ut.quid autem et filium eis das, cum a me filium minime fecerit? quid mali feci tibi, vcl quid peccavi in conspectu tuo, quia se paras me a muliere mea? Si servum me comparasses, dares me forsitan et in servitium hominibus. At vero Symeon ait: Quia malus servus es, recognosce te ip sanam; dicens ad illam: Vade, mulier, in domum tuam et cohabita cum viro tuo; ecce enim direxit Dominus cor ejus, ut recipial te cum gaudio magno. Quod et factum est. Cumque illa reversa fuisset, statim rectum factum est cor viri sui ad diligendur eam'; et ingressus est ad illum, et confestim concepit in utero: et completo anno tulerunt puerum ad ser vum Dei, laudantes et glorificantes Deum. Cum au tem complessent orationem suam, et rediissent ad propriam domum, erexit mulier fidc ducta imaginem Sancti in interiori domo sua: quæ operabatur mira cula, obumbrata Spiritu qui habitabat in Sancto: et a dæmonis vexati emundabantur illic, et ex variis passionibus infirmati curabantur. In quibus et una mulier, fluxum sanguinis incessanter per quindecim annos passa, in fide accessit ad videndum imaginem; et continuo fluxus stetit. Dixit enim intra se, quia, Si tentum videro similitudinem ejus, salva ero. Videns autem quod exsiccatus esset fons sanguinis sui, ad hominem Dei protinus accurrit, adorans coram eo, laudans et glorificans Deum, ac enuntians miracu lum in se perpetratum. 39. Huic alterum etiam miraculum subjicitur cum hoc titulo: Item legit (Cosmas diaconus) aliad miraculum sancti Patris Symeonis: idemque est quod sanctus Joannes Damascenus oratione 3, De imaginibus, non procul a fine adducit, præfixo hoc titulo: Ex Vita sancti Symeonis rerum admirabi lium effectoris, narratio Arcadii archiepiscopi Cy pri, miraculum 132. Conferenti autem utrumque textum inter se, nullum mihi dubium est, quin ex eodem prorsus Græco sint trauslati, ita convo niunt principium, finis, periodi, omnia. Sicubi forte Græcus Damasceni textys exstat, qui nobis defit, comprobabit dicta. Est tamen altera versio, altera nou paulo concinnior elegantiorque. Vidimus jam inamœniorem concilii, succedat placitura magis Damasceni. Neque hic, puto, operam perdituri su nus describendo hanc narrationem, quamvis eam dem, verbo tenus fere tantum discrepantem, in Vita num. 171 stylo nostro demus; erit enim usus utriusque mox & seq. Sic igitur titulo, jam supra adducto, subjungit Damascenus
col. 2983–2984page 10 of 125
Pars VIPars VIIPars VIII
PG 86:2983πολιτεία τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Συμεὼν τοῦ ἐν τῷ Θαυμαστῷ Όρει, συγγραφέντα παρὰ Νικηφόρου του Μαγίστρου Αντιοχείας τοῦ Οὐρανοῦ Μαγίστης Μαγίστρος
col. 2985–2986page 11 of 125
PG 86:2985ὑπὸ Συμεῶνι (Νικηφόρῳ
col. 2987–2988page 12 of 125
PrologusVita S. Simeonis Junioris
PG 86:2987Β. α'. Εὐλογητὸς ὁ Θεός ἡ αὐτὸν γὰρ εὐλογεῖν ἄξιον, καὶ εἰς μνήμην ἑαυτοὺς τοῦ θείου Συμεὼν καθιέντας, καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἤδη συγγράφειν προηρημένους Συμεὼν ἐκείνου τοῦ κατὰ τὸ θαυμαστὸν Ορος ἀγ γελικὴν διαγωγὴν μετελθόντος, τοιαύτης τε τοῦτο τυχεῖν ἐπωνυμίας πεποιηκότος, η καταλλήλου και αὐτῇ μᾶλλον ἐξ ἑαυτοῦ μεταδόντος. Ἐπεὶ καὶ Θεού δῶρον ἀνθρώποις οὗτος σαφές, τοῦ καὶ πρὸ διαπλάσεως αὐτὸν ἐκλεξαμένου καὶ πρὸ συλλήψεως ἐπαγγειλαμένου, καὶ πρὸ γεννήσεως ἁγιάσαντος· ἵν᾿ οὐ πρεσβευτὴν αὐτὸν μόνον καὶ μεσίτην καὶ διαλλακτὴν σώματά τε καὶ ψυχὰς ἰᾶσθαι δυνάμενον ἔχοιμεν, άλω λὰ καὶ βίου τύπον ἐρημικοῦ, καὶ φιλοσοφίας πρα κτικῆς ὑπόδειγμα. Εἴ τις ἄρα βραχύ τι τῶν ἐκείνου κατορθωθέντων, καὶ ὅσον ἐφικτὸν ἀνθρωπίνῃ καὶ ρευστῇ φύσει, ζηλῶσαι δυνήσεται αὐτόν. πλείονα γὰρ ἢ καὶ πάντα σχεδόν άθλου μᾶλλον καὶ ἀνωλέθρου καὶ θείας. β'. Αλλως τε δὲ καὶ πρὸς τὸν τοῦ καλοῦ ζῆλον, οὐδὲν οὕτως οἶδε διανιστάναι, καὶ τὰς ἀγαθὰς ψυ χάς προς μίμησιν τέω; τῶν κατὰ δύναμιν ἐκκαλεῖσθαι, ὡς ἀνδρὸς τοιούτου βίος, καὶ τοσαύτης μὲν επιδημίας Θεοῦ καὶ χάριτος, τηλικαύτης δὲ πρὸς αὐτὸν οἰκειώσεως καὶ παρρησίας ἠξιωμένου, ἵνα τῷ πρὸς σημείων μεγέθει, καὶ τῇ τῶν ἔργων ὑπερβολή καταπληττόμεναί τε καὶ μαλαττόμεναι, πρὸς ἐργα σίαν, εἰ καὶ μὴ πάντη τοιούτων (ποῦ γὰρ ἄν τις τῶν ἐκείνου τῆς ἀρετῆς ἐφίκοιτο μέτρων;) ἀλλὰ τῶν γε παραπλησίως εχόντων διαθερμαίνωνται, εἶτα καὶ διδάσκαλον ἀκριβῆ τὸν τοιοῦτον ἔχωσι βίον, το νων μὲν ἀπέχεσθαι δέον υποτιθέντα, πρὸς ποῖα δὲ πάλιν ἑαυτὰς ὅλας ἐπιδιδόναι παρεγγυώντα, καὶ ὥσπερ ἐπ' αὐτὰ χειραγωγούντα σαφῶς τὸ τῆς ἀρε τῆς ἀκρότατον καὶ θειότατον, ἐκεῖ δὲ γενομένας υπο δεικνύντα, ὅσων ὁ ταύτην ἀπροσκόπως την τρίβον ἐλθὼν, παρὰ τῷ κοινῷ τούτων ἀγωνοθέτη Θεῷ τυγ χάνει τῶν ἀμοιβῶν, ἡλίκας τῶν πόνων τὰς ἀντιδόσεις κομίζεται. ᾿Αλλὰ τίνα λάβοιμεν ἂν ἐπὶ τοῖ; παρούσι φωνήν; ποῖον δὲ καὶ λόγον εὕρωμεν τοῖς
col. 2989–2990page 13 of 125
PG 86:2989πράγμασιν ἐξισούμενον; ὁπότε καὶ μόνα τῆς αὐτοῦ γεννήσεως τὰ παράδοξα, ὅσα τε τῆς ἐν παιδὸς ἀρε τῆς τῆς τε παρ' ἡλικίαν ενασκήσεως, καὶ τῶν παρὰ τὸ εἰκὸς τῆς φύσεως ἀγώνων, εἰ καὶ μὴ κατὰ ταυ τὴν πάντα, ἀλλὰ τινα, μᾶλλον δὲ καὶ εἰ καθ᾿ ἑαυτὸ τούτων ἕκαστον πᾶσαν οἶδε λόγου κατόπιν ἑαυτοῦ τι θέναι τέχνην καὶ δύναμιν. γ'. Τί δ' ἂν εἰ καὶ τὸ τῶν σημείων καὶ τῶν θαυμά των πλῆθος καὶ μέγεθος, τάς τε θείας ἐκείνας όψεις, αἱ δὴ πολλαὶ πολλάκις αὐτῷ μυστικῶς τε καὶ ἀπορ ῥήτως ὤφθησαν, ἐπεξελθεῖν βουληθείημεν; ποίᾳ δὲ καὶ λόγου φύσει πρὸς ἑρμηνείαν τῶν ὑπὲρ λόγον χρησόμεθα; ἐπεὶ καὶ πᾶν 8 μὴ λίγῳ χωρητόν, οὐδὲ λα λητόν. Πῶς γὰρ ὁ μὴ χωρήσει, φράσαι δυνήσεται; ὅμως εἰ καὶ κρεῖττον ἢ κατὰ λόγου δύναμιν τὸ ἐγχείρημα, ἀλλὰ τὸ μὲν τι συλλήψεται πάντως ἡμῖν ἡ θεία καὶ συμπαθῆς ἐκείνη ψυχή, καὶ Θεοῦ νῦν ἀμέ σως του ποθουμένου κατατρυφῶσα· τὸ δὲ, καὶ συγγνώσεται. Συγγνώσεσθε δὲ καὶ πάντες ὅσοι τῆς ὑπερφυοῦς ταύτης καὶ καινῆς πολιτείας ἀκροαταί, μηδὲν τοῦ πρὸς δύναμιν ἐλλιποῦσιν, εἰ καὶ τοῦ πρὸς ἀξίαν πλεῖστον ἀπολειπόμεθα. Δεῖ δὲ μικρὸν ἀνωτέρω τὸν λόγον ἀναγαγόντας, οίων ὁ τοιοῦτος ἔφυ γονέων, καὶ ὅστις ὁ τῆς συλλήψεως τρόπος αὐτῷ πρότερον παραστῆσαι, ἵν᾿ ἔχοιμεν τοῦ τοιοῦδε καρ ποῦ καὶ τὸ δένδρον εἰδέναι, ή μηδὲ τὴν ρίζαν ἀγ νοεῖν μᾶλλον, ἥτις τὸν οὕτως ὡραῖον ἐβλάστησε κλάδον. δ. Ανήρ τις ὀλίγοις ἔμπροσθεν χρόνοις ἐξ Εδέ της ορμώμενος, νέαν ἔτι τὴν ἡλικίαν ἄγων, όνομα Ἰωάννης, (συν) αὐτοῖς ὡς εἶχε γονεῦσι, κατειλήφει τὴν Ἀντιόχου· οἱ δὲ ἄρα βάναυσοι τὴν τέχνην ἦσαν, περὶ συλλογὴν μύρων καὶ πράσιν πονούμενοι, καὶ πᾶν ὅπερ ἂν αὐτοῖς ἐκείνη πορίσειεν, ἀφορμὴν τοῦτο βίου πεποιημένοι. Ἐπεὶ δὲ ἤδη καὶ γάμου τῷ υἱῷ καὶ συζυγίας ἔδει διὰ τὴν ἡλικίαν, διαλέγονται τισι κόρης πατράσι (Μάρθα δὲ ὄνομα ταύτῃ), ἐφ᾽ ᾧ πρὸς γάμους αὐτὴν ἀγαγέσθαι τῷ νεανίσκῳ. Καὶ οἱ μὲν ἀσμένως τοῦτο δεξάμενοι, τῇ θυγατρί μηνύουσιν· ἡ δὲ παρθενίαν ἡσπάζετο, μᾶλλον συνε αγαγεῖν αὐτὴν εἰδυῖα Χριστῷ τῷ ἀθανάτῳ νυμφίῳ τὰς παρθένους ψυχὰς εἰς τὴν ἐκείνου νυμφῶνα. Ἐπικειμένων δὲ αὐτῶν καὶ οὐκ ἀνιέντων, οὐχ ὅσιον πάλιν μὴ πάντα πείθεσθαι γονεῦσιν, οὐδ᾽ εὐσεβές ἡγουμένη, Θεῷ τὴν τοῦ πράγματος δίδωσιν κρίσιν, καὶ αὐτῷ τὰ καθ' ἑαυτὴν ἐπιτρέψασα, παρὰ τὸν θεῖον τοῦ Προδρόμου ναὸν ἀφικνεῖται, ὃς πρὸ τῆς 'Αντιόχου Ιδρυτο, δυσωποῦτα, προσπίπτουσα, δε μένη, δάκρυσιν ἐκλιπαροῦσα μᾶλλον ἢ βήμασι, πλη ροφορίας περὶ τοῦ προκειμένου τυχεῖν· ἧς καὶ τυχοῦσα, τεκόντων εἴχει θελήμασι, καὶ γάμων κοινωνία τῷ Ἰωάννῃ συνάπτεται. Ἡ μὲν οὖν ἐναρέτως βιοῦσα, κοινωνὸν τὸν ἄνδρα καὶ τοῦ τρόπου ποιεῖται, οὐ
col. 2991–2992page 14 of 125
Caput Primum
PG 86:2991πάλιν προσεδρεύει ναῷ, ἐπὶ τοῦ ἐδάφους καθημένη, καὶ μὴ δ' οὗτινος οὖν ἑτέρου, ὅτι μὴ μόνον ἄρτων καὶ ὕδατος καὶ ἀλῶν γενομένη, μηδὲ εἰς πλευράς ἀνακλινομένη, ἀλλὰ καὶ ὕπνου ταύτῃ μεταλαμβάνουσα, καὶ ἄρτον ἑαυτῇ τὰ οἰκεῖα δάκρυα μᾶλλον ἡμέρας καὶ νυκτός ποιουμένη, ώστε δοθῆναι παιδι ταῖς τοῦ Βαπτιστοῦ πρεσβείαις αὐτῇ, ἐν αὐτὴ δοτών πάλιν κατὰ τὸν Σαμουὴλ προσάξει Θεῷ. Τολμῷ γὰρ ἤδη μοι καὶ μέχρι τούτου, πρὸς τὰ ἑξῆς ὁ λόγος ὁρῶν. βίου μόνον αὐτῷ βοηθός, ἀλλὰ καὶ σωτηρίας ὁδηγὸς γενομένη. Επειτα μέντοι τῷ αὐτῷ τοῦ Προδρόμου καὶ ε'. Οὐ βραχὺ τὸ ἐν μέσῳ, καί τις γλυκεῖα, νυκτὸς ὁ Πρόδρομος ἐφίσταται ὄψις, θάρσει, γύναι, λέγων αὐτῇ· προσεδέχθη γὰρ ἡ δέησίς σου, καὶ αὕτη στι σημεῖον ἡ εὐωδία, φησὶν, ἦν καὶ λαβοῦσα θυμιάσεις τῷ οἴκῳ ἀρκοῦσα γὰρ ἐφ᾽ ἱκανὴν ἔσται σοι. Ἡ δὲ κατάφοβος ὁμοῦ καὶ περιχαρὴς αὐτίκα διυπνισθεῖσα, τὸ μὲν, τῷ καινῷ τοῦ δράματος, τὸ δὲ, τῇ τοῦ αἰ τηθέντος ἐπαγγελία (Τίς σου, Χριστὲ βασιλεῦ, τὸ τῆς χρηστότητος πλῆθος ἀξίως υμνήσειεν ὡσεὶ σφαίραν θυμιάματος μεγάλην εἶχε διὰ χειρὸς, καὶ ο παραχρῆμα ὡς εἶχεν ἑαυτὴν τῷ ἐδάφει δοῦσα, καὶ κεφαλὴν ἐπ' αὐτὸ πρὸ τοῦ θυσιαστηρίου μετὰ καὶ γονάτων ἐρείσασα, ποίας εὐχαριστηρίους οὐκ ἐποιεῖ το φωνάς τίνας δακρύων οχετοὺς οὐκ ἠφίει Βξής δὲ λαβοῦσα θυμιατήριον, τοιαύτης ἐπλήρου εὐωδίας τὸν οἶκον, ὡς μηδ' ἔχειν τοὺς αὐτῆς ἀντιλαμβανομένους εἰδέναι σαφῶς, ἥτις ποτὲ αὕτη καὶ ὁποίου ἂν εἴη μύρου (οὕτως ἀπόῤῥητόν τι χρήμα καὶ θεῖον ἦν) ἑρμηνευθῆναι λόγῳ μὴ δυναμένη. ς'. Τὴν μὲν οὖν σφαίραν πᾶσαν σχεδόν κατ' ἐκεί νην ἀνάλωσε τὴν ἡμέραν, τῷ ναῷ θυμιώσα, μικρὸν δέ τι μέρος ὑπολειφθέν, τῷ ἀνὰ χεῖρα περιέδησεν ἐγχειρίῳ. Τῆς δ' ἐπιούσης αὖθις τοῦ ὕπνου διαναστᾶσα, εὗρε πάλιν ὅλην αὐτὴν, ὦ τοῦ θαύματος! ὡς ὑπὸ τοῦ ἁγίου δέδοτο. Καὶ ἡ μὲν, τὰ ἴσα τοῖς προτέροις ἕδρα, καὶ τὸν ναὸν αὖθις εὐωδίας ἐπλήρου. Χρόνου δέ τινος διαγενομένου, ο Πρόδρομος πάλιν αὐτῇ γλυκὺς ὄνειρος επιστάς, Ανάστηθι, φησί, γύ ναι, καὶ πορεύου παρὰ τὸν ἴδιον ἄνδρα· συλλήψῃ γὰρ υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Συμεών· δεξιού μα στοῦ γάλα θηλάσει σου, τοῦ εὐωνύμου δὲ καθάπαξ ἀφέξεται· ἔσται γὰρ τῶν δεξιῶν τὸ παιδίον· κρε ῶν ἢ οίνου, ἢ τῶν ὅτα τέχνη καὶ χεὶρ οἶδε σκευάζειν, οὐ μεταλήψεται, ἀλλ᾽ ἄρτος ή τροφὴ καὶ ὕδωρ αὐτῷ, καὶ μέλι καὶ ἄλες· δ καὶ πάσῃ φυλακή τηρη τέον, ὡς σκεῦος ἅγιον, καὶ Θεῷ εἰς λειτουργίαν ἐσύ μενον. Διετὲς δὲ γεγονὸς ἐν τῷδε τῷ οἴκῳ τὸ θεῖον βάπτισμα δέξεται, καὶ αὐτὸ μετὰ τὴν ἐκ τοῦ βα πτίσματος χάριν, τὰ περὶ ἑαυτοῦ φθέγξεται. ζ'. Ἡ μὲν οὖν γυνὴ τοιαύτης καὶ οὕτω θείας ἐπι στασίας ἀξιωθεῖσα, ὑπότρομος καὶ περιδεής εἰς τὸν
col. 2993–2994page 15 of 125
PG 86:2993οἰκεῖον ἐπάνεισιν οἶκον, εἴσω πυλῶν τῆς ᾿Αντιόχου ὄντα· καταλαμβάνει δὲ τὸν ἑαυτῆς ἄνδρα τῷ βι βλίῳ προσκείμενον, δ τὴν ἐξήγησιν τῆς ἱερᾶς τοῦ Προδρόμου κεφαλής περιείχεν, ὅπως ὁ τοσοῦτος θη σαυρὸς, καὶ τοῦ μὴ λαθεῖν ἄξιος, ὑπὸ γῆν κρυπτό. μενος εὑρεθείη. Σύμβολον, οἶμαι, τῆς τοῦ εὐαγγελι. σθέντος αὐτῇ προφητείας καὶ τοῦτο, ὅτι μέγα τι τῷ βίῳ ἀγαθὸν καὶ οὗτος φανείται. Παρὰ τῷ ἀνδρὶ τοί νυν καθίσασα, τῆς ἀναγνώσεως Ακροᾶτο· ὡς δὲ αὕτη πέρας εἶχεν αὐτῷ, ἡ γυνὴ τὴν ὄψιν εἰς νοῦν λαμβάνουσα, φόβου καὶ χαρᾶς τὴν ψυχὴν ὑπόπλεως οὖσα, οὐδὲ καθεκτῶς ἔχειν οία τε ἦν, ἀλλά τι λίαν οἰατρὸν ἑαυτὴν ὠλοφύρετο, ὡς μηδὲ πυνθανομένῳ τὴν αἰτίαν τῷ ἀνδρὶ ἀποκρίνεσθαι, ἀλλ' ἐν ἀποῤῥήτῳ καρδίας τὰ ὀφθέντα κατέχειν· ἐκείνη μὲν οὖν τῷ ἀνδρὶ συνοικοῦσα συνέλαβε ἀπὸ τότε κατὰ τὴν τοῦ Προδρόμου φωνὴν, καὶ συνετήρει πάντοθεν αὐτὴν ὥσπερ τι θεῖον ἐν ἑαυτῇ φέρουσα σκεῦος· οἷς μένο τοι θαῤῥεῖν εἶχε, καὶ μάλιστα τῷ ἀνδρὶ, παρεδήλου πολλάκις, ὡς ἄῤῥενος εγκύμων εἴη γονῆς, καὶ ὅτι Συμεὼν τὸ τεχθησόμενον ὀνομάσοι. Τοῦ χρόνου δὲ ἤδη τῶν ὠδίνων συντελεσθέντος, τίχτει, τῶν τῆς λο χείας ὀδυνῶν αὐτῇ μὴ κατὰ τὴν οἰκείαν φύσιν ἐπι θεμένων, ἀλλὰ καὶ λίαν ἀλύπῳ τοκετῷ χρησαμένη. Τεσσαρακοστῇ τοίνυν μετὰ τὸν τόκον ἡμέρᾳ προσ ἄγει τὸ βρέφος τῷ τοῦ Προδρόμου ναῷ, ἀντιδιδοῦσα καθάπερ δ έλαβε, καὶ Θεῷ τῷ δεδωκότι καθιε μούσα. η. Καὶ ἡ μὲν αὐτῷ τὴν δεξιὰν ἐπείχε θηλήν, ὡς ὑπὸ τοῦ Προδρόμου εἴρητο, καὶ ταύτῃ τὸ βρέφος ἐτιθηνεῖτο· ὀλίγαις δὲ ὕστερον ἡμέραις έννοια γίνε ται τῇ μητρὶ, καὶ τὴν εὐώνυμον αὐτῷ ἐπισχεῖν, καὶ δῆτα δεόμενον ἰδοῦσα θηλῆς, τὸν ἀριστερὸν ἐπέχει μαστόν. Καὶ τὸ μὲν οὐχ ἥπτετο, ἀλλὰ κλαυθμυριζόμενον ἀπεστρέφετο· ἡ δ' ἐπέμενε μᾶλλον ἐπέχουσα. Ὡς δὲ τοῦτο πᾶσαν ἐκείνην παρέτεινε σχεδόν τὴν ἡμέ ραν, καὶ τὸ παιδίον ἄγευστον θηλής διεμεμενήκει τῆς νυκτὸς ἐκείνης (Ο πῶς σου τὰ θαυμάσια, Χρι στε, διηγήσομαι 1) συστέλλεται τῇ μητρὶ τὸ διοιδοῦν καὶ ἀνεστηκὸς τοῦ εὐωνύμου μαστοῦ, εἴτ᾿ οὖν ὁ ὑποπιπλάμενος τοῦ γάλακτος κόλπος, καὶ ὑπολεαί νεται καὶ ξηραίνεται, καὶ ἀνδρείῳ τὸ πᾶν ἴσα γίνε ται· ὁ δεξιὸς δὲ, ὡς καὶ πρότερον εἶχεν, ἀφθόνως θηλάζειν τὸ παιδίον δυνάμενος. Μάρτυρες τοῦ τοσο ούτου θαύματος ὅσαι τῶν γυναικῶν ἐγγειτόνων, αἷς ἡ τούτου μήτηρ, χλωρὸν ὑπὸ δέους ὁρῶσα, τόν τε μαστὸν εὐθέως ἐδείκνυ, καὶ τὴν αἰτίαν ἐπεξηγεῖτο. Θ. Διετὲς δὲ γεγονὸς τὸ παιδίον ἐν τῷ τοῦ Προσ δρόμου ναῷ, κατὰ τὴν ἐκείνου προφητείαν, τὸ βά πτισμα δέχεται, καὶ Συμεὼν ἐπικληθὲν ἄνεισιν ἐκ τοῦ ὕδατος. Γίνεται δέ τι θαῦμα περὶ αὐτὸ τοῦ προ τέρου παραδοξότερον. Γλώττῃ γὰρ εὐθὺς ἤρξατο τρανῇ λέγειν, δ καὶ τῷ Βαπτιστῇ δηλαδή προηγός ρευτο. Εχω πατέρα καὶ οὐκ ἔχω, ἔχω μητέρα καὶ οὐκ ἔχω· τοῦτο δὲ καὶ ἐς ἐβδόμην ἐπέμενε λέγον ἡμέραν, σημαῖνον ἐντεῦθεν τὴν οἰκείαν τῶν νηΐ νων αρνησίν τε καὶ ἀναχώρησιν, καὶ τὴν πρὸς τὰ οὐράνια μᾶλλον εἰκείωσιν αὐτοῦ καὶ ἀνάβασιν. Ἐξ ἐκείνου τοίνυν οσάκις ἡ μήτηρ κρεῶν μεταλά
col. 2995–2996page 16 of 125
Caput II
PG 86:2995σοι, παρ' ὅλην τὸ παιδίον ἐκείνην ἀπείχετο θηλῆς τὴν ἡμέραν· δ δὴ πολλάκις γεγονός, πείθει τὴν μητ τέρα παντάπασιν ἀποσχέσθαι κρεωφαγίας. Απτε σθαι δὲ ἤδη καὶ τροφῆς δυναμένῳ, ἄρτον ἡ μήτηρ μέλιτι χρίουσα, καὶ ὕδωρ αὐτῷ ποτὸν ἄρεγεν. Εἰ δὲ καὶ λουτρῷ τοῦτο προσαγαγεῖν πειραθείη, οὕτω δει νὰ ἐποίει, καὶ ἀγανακτοῦν ἐφαίνετο, ὡς καὶ αὐτὴν εὐθὺς αὐτὸ τὴν φωνὴν ἐπιλείπειν· ὅπερ οὖν τὴν μητέρα ειδυίαν μηκέτι βαλανείῳ τὸ παιδίον προσ άγειν πείθει. ι'. Πενταέτους δὲ ἤδη τούτου γεγενημένου, συνέβη σεισμῷ τὴν ᾿Αντιόχου μεγάλῳ κατενεχθῆναι, ὡς μὴ μόνον τὸν οἶκον, εἰς ὃν οἱ τούτου γονεῖς κατέλυον, ἔρω γον τοῦ τοιοῦδε σεισμοῦ γενέσθαι, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τον τούτου πατέρα τοῖς συμπτώμασιν ἐναποληφθέν. τα συγκαταλύσαι τὸν βίον. Ἡ μὲν οὖν μήτηρ εἰς προσευχῆς τηνικαῦτα οἶκον ἐτύγχανεν ἐπιοῦσα, τὸ δὲ παιδίον, ὁ κατὰ τὴν ᾿Αντιόχου του πρωτομάρτυρος Στέφανου ναὸς εἶχεν. Τοῦ δὲ σεισμοῦ τὴν πόλιν δεινώς καταστρέψαντος, οἷα πλανώμενον περιήγεν, έως γυνή τις αὐτὸς τῶν θεοσεβῶν καὶ τοῖς αὐτοῦ γονεῦσι γνω ρίμων, εὑροῦσα, πλησίον τοῦ παρὰ τῇ πόλει κομί σειεν ὄρους, Ἑπτὰ τοῦτο τοίνυν ἡ μήτηρ ἡμέρας ἀνὰ τὴν πόλιν ζητοῦσα, ὡς οὐχ οἷα τε ἦν ἀνευρεῖν, ἐπικατασεισθῆναί τινας αὐτῷ νομίσασα τῶν οἰκοδομῶν, τά τε σπλάγχνα δεινῶς ἐστρέφετο, καὶ τὴν καρδίαν ἐκόπτετο· ἕως φαιδρά τις ὄψις αὐτῇ καὶ πάλιν ὁ Πρόδρομος ἐπιστάς, γνωρίζει τὸν τόπον, ὅπου γενομένη τὸ παιδίον εὑρήσει. Απελθοῦσα τοίς νυν ἡ μήτηρ, εὑρίσκει τοῦτο παρὰ τῇ γυναικὶ, ἐκεῖνα περὶ αὐτοῦ σὺν ἐκπλήξει διηγουμένῃ, ὡς ἄρα δις τὰς ἑπτὰ ἡμέρας πεισθείη τροφής μεταλαβεῖν, ἄρτου καὶ ταῦτα μόνου καὶ ὕδατος. Απολαβοῦσε τοιγαροῦν τὸ παιδίον ἡ μήτηρ, καὶ παρὰ τὸν τοῦ Βα πτιστοῦ ναὸν ἀπελθοῦσα, Θεῷ τε καὶ αὐτῷ τὰ εἰκό τα εὐχαριστήσασα, επάνεισι εἰς τὴν πόλιν. ια΄. Καθ' ἑαυτὴν δέ ποτε γενομένη, καὶ ὅσα περί τοῦ παιδίου αὐτῇ ὀφθείη καὶ λαληθείη, ὅσα τε παρα δόξως ἐπ' αὐτῷ γενόμενα ἴδοι ἐν νῷ λαμβάνουσα, καὶ ὅ τί ποτε ἄρα τὸ ἐπ' αὐτῷ τελεσθησόμενον εἴη διαποροῦσα, όρα κατὰ τοὺς ὕπνους ὑπόπτερον ἑαυτὴν ἀπὸ γῆς αἱρομένην, τό τε παιδίον χερσὶ κατέχουσαν, καὶ δῶρον ὥσπερ Θεῷ δεκτὸν ἀναφέρουσαν, τοιαῦτά τε αὐτῷ ἐπιφθεγγομένην· Ἐπεθύμουν ἰδεῖν σου, τέτ κνον, τὴν θείαν ταύτην ἀνάβασιν, ὅπως τὴν δούλην αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος ἀπολύσῃ με, ὅτι οὗρον χάριν ἐν γυναιξὶν ἀποδοῦναι καρπὸν αὐτῷ κοιλίας ἐμῆς, ἀδι νας, καὶ πόνους. Όψεως μὲν δὴ τοιαύτης ἡ ὁσία το γοῦσα, καὶ παραπλησίας οὕτω φωνὰς τῷ Προφήτη Συμεὼν φθεγξαμένη, ἅτε τοῖς ἑαυτῆς ὀφθαλμοῖς σα τήριον ἰδοῦσα καὶ αὐτή, εἰς καρδίαν πάντα συμβάλο λουσι, καθ' ἑαυτὴν διετήρει.
col. 2997–2998page 17 of 125
PG 86:2997ιβ'. Συμβάν δὲ τὸν Συμεὼν μετὰ ταῦτα κατ' ἐκεῖνο τῆς Ἀντιόχου διάγειν, δ Χερουβὶμ εἰκότως ἀπὸ Τίτου. Φόντος Ἱερατόλυμα λέγεται, εἰκόνας τε περιωνύμους τῶν Χερουβίμ ἀπὸ τοῦ ἐν αὐτοῖς ἀνελομένου ναοῦ πρός τε τὴν ᾿Αντιόχου μετακομίσαντος, κάνταῦθα τῆς πόλεως ὡς ἐν ἐπιφανεστάτω στήσαντος. Τίδε τοίνυν διάγων, ὁρᾷ κατ᾿ ὀφθαλμοὺς, ἐπὶ τῆς ἀρχαίας τειχοποιΐας, φρικτῆς ἐκείνης δράσεως. Ορᾷ τοιγαρ οὖν, καὶ ἰδοῦ, ὁ Κύριος ἁπάντων καὶ Δεσπότης Χρι στὸς ὁ Θεὸς (πῶς ἂν παραστήσεις λόγος τὸ μέγα τῆς ἐπιφανείας ἐκείνης θέαμα;) ἐπὶ θρόνου υψηλοῦ τε καὶ μετεώρου, βῆμά τε πρὸ αὐτοῦ φοβερὸν ἑωράτο, τότε τῶν δικαίων πλῆθος συνήρχετο, καὶ ἡ βίβλος τῆς ζωῆς ἀνεῴγνυτο· καὶ ἀπὸ μὲν ἀνατολῶν ὁ τῆς τρυφῆς πυκάζων Παράδεισος, ἀπὸ δὲ δυσμῶν λίμνη πυρὸς ἀναβράζουσα, Πνεῦμά τε Κυρίου ἐπ' αὐτὸν λέ γον· Ακουε καὶ σύνες λόγους ζωῆς· συμβουλὴ γάρ σοι πρὸς ἐκλογὴν τοῦ καλοῦ τὰ δρώμενα. Η μὲν γὰρ τῶν δικαίων λαμπρότης, καὶ ὁ τῆς τρυφῆς Παράδεισος, τὴν ἀΐδιον ἀγαλλίασιν ἐπαγγέλλονται ἡ δὲ τοῦ πυρὸς γέεννα, τὴν ἀτελεύτητον ἀπειλεῖ τι μωρίαν. "Απιθι τοίνυν, τὸ ἀγαθὸν ἐκλεξάμενος, ὡς ἂν μὴ τῶν ἀθανάτων μόνον μετά τέλος δεινῶν ἀπαλλαγῆς, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀπηγγελμένων τοῖς ἀγα πῶσι τὸν Θεὸν ἀνεκλαλήτων ἀγαθῶν ἐπιτύχῃς. εγʹ. Ταύτης τῷ Συμεὼν τῆς θεωρίας ὑποδειχθείσης, σύνεσίς σε παραδόξως αὐτῷ θειοτέρα και κρυ φίων ἀθεάτως ἀποκαλύψεων προσετέθειτο γνῶσις. Ολίγαις δὲ ὕστερον ἡμέραις ὁρᾷ πάλιν ὑπ' ὀφθαλμοὺς ἄνδρα λευχειμονοῦντα, ὅς, ᾿Ακολουθεί μοι, ἔφη. Καὶ ὁ μὲν ἠκολούθει παραχρῆμα τῇ σκιᾷ τοῦ ὀφθέντος· ὁ δὲ κατὰ τὴν Τιβερινὴν ἀπάγει χώραν αὐτὸν, τὴν ὑπὸ τῇ γείτονι Σελευκίᾳ κειμένην ἐπί τινα τόσ πον, ἐν ᾧ χωρίον, Πίλα συνήθει γλώττῃ καλούμενον, ἦν. Ἐνταῦθα τοιγαροῦν ὁ Συμεὼν ἀνὰ τὴν τοῦ ὄρους ἐρημίαν ὑπὸ θηρίοις διήγε, μόνοις αὐτῷ κοινωνοίς τῆς διαίτης, πλουσίου νύκτα καὶ ἡμέρας φωτός ἄν ωθεν ἀπολαύων, καὶ ὑπὸ τοῦ ὀφθέντος αὐτῷ λευχείμονος ἀνδρὸς ὁδηγούμενος, ὃς αὐτῷ καὶ τὰ ἀναγκαῖα επήρκει. Ἡμέρας μὲν δή τινας τῇδε διεκαρτέρει, εἶτα καὶ αὐτῷ προσβαίνων ἤδη τῷ ὄρει, εὑρίσκει βραχὺ μοναστήριον, ἐν ᾧ τις Ἰωάννης, ἀρετὴν μετα τῶν ἀνὴρ, ἐπὶ βάσεως ἱστάμενος ἦν, ᾧ καὶ πρὸ τοῦ τὸν Συμεὼν ἐπιβῆναι τοῦ ὄρους, πολλαὶ περὶ αὐτοῦ πολλάκις ἐφάνησαν ὄψεις. Ποτὲ μὲν γὰρ παῖδα ἑώρα λευχειμονοῦντα, ἐπ' ὀχήματος φερόμενον ἐπὶ τὴν μο νήν· ποτὲ δὲ πάλιν ἐν ἀέρι μέσῳ, στύλο φωτὸς ὁδο ηγούμενον, καὶ συμπεριϊστάμενον, καὶ τῆς μονῆς ἐπιβαίνοντα· ἄλλοτε δὲ προσάγοντα μὲν ἤδη τῇ μονῇ τὸν παῖδα, ἄγγελον δὲ ἀετῷ τοῦτον ὑπο δεικνύντα, καὶ, Οὗτος ἐκεῖνος, λέγοντα, δι' οὗ σώζε σθαι μέλλοις. Ταῦτα ὁ μὲν ὁρῶν, τοῖς σὺν αὐτῷ μοναχοί, διεξήει· μονωτάτου δὲ ἤδη τῇ μονῇ τοῦ Συ
col. 2999–3000page 18 of 125
PG 86:2999μεὼν ἐπιστάντος, εἰς τὰς οἰκείας ἀποκαλύψεις εὐθὺς ὁ θεῖος ἀνὴρ ἐκεῖνος ἀνενεγκών, καὶ τοῦτον ἐκεῖνον τὸν αὐτῷ πολλάκις ὀφθέντα εἶναι συνεὶς, μεστήν ἐπ' αὐτῷ τὴν ψυχὴν ἡδονῆς ἔσχε, καὶ Θεῷ δάκρυπ μᾶλλον ἀγαλλιάσεως ἢ χείλεσιν ηὐχαρίστει. ιδ. Εβδόμῃ τοίνυν ἐξῆς ἡμέρᾳ ἡσυχάζων ἦν ὁ Συμεὼν καὶ μόνῳ συνὼν ἑαυτῷ, μήτε τι προϊέμενες ῥῆμα, μήτε τινὰ τροφὴν προσιέμενος, ὡς ἐκπεπλῆχθαι τὸν θεῖον ἐκεῖνον ἄνδρα, ὅπως ἐν ἁπαλῷ τῆς ἡλι κίας καὶ νεαρῷ τραχείαν οὕτω καὶ σκληρὰν ἀγωγὴν ἐπεδείκνυτο· ἔπειτα μέντοι διὰ τρίτης, ἢ ἑβδόμης, ἡ καὶ δεκάτης ετρέφετο βρεκτῷ τινι βραχεῖ ὁσπρίῳ καὶ ὕδατι. Προέκοπτε τοίνυν ὥσπερ τὴν ἡλικίαν οὕτω δὴ καὶ τὴν ἄσκησιν, μακρῷ δὲ τῆς ἀσκήσεως μᾶλλον ἡ ηλικία ἐλείπετο. "Ην δὲ καὶ τὴν ἰδέαν ὁ Συμεὼν εύ πρόσωπος καὶ τερπνός, επιχρύσω τε κόμῃ καὶ ὀφθαλμῶν κάλλει κοσμούμενος· ἦν δὲ καὶ λέγειν ἕτοιμος, ἀλλὰ καὶ συνετὸς ἀποκρίνεσθαι, θείας σο περ αὐτῷ χάριτος ἄνωθεν (8 καὶ ταῖς αληθείαις ἦν) περιφανῶς ἐπανθούσης· δ, τὸν τοῖς ἀγαθοῖς βασκαίνοντα πᾶσι, τὸν ἐξ ἀρχῆς λέγω τῷ ἡμετέρῳ γένει πολέμιον, οὐκ ἦν ἐνεγκεῖν, ἀλλά τινα παρὰ τῇ μονῇ ποιμένα θρεμμάτων ὁ σκαιὸς ὑποδὺς, ὅπερ δὴ τρό πος τῆς ἐκείνου κακοτεχνίας, τοσοῦτον αὐτοῦ τῇ ψυχῇ φθόνον τῆς ἐκείνου ἀρετῆς ὑπανάπτει, ὡς καὶ φόνον ἐπ' αὐτὸν ὠδίνειν, καὶ ἤδη παραπειράσθαι ὅπως ἂν ἀνέλοι τοῦτον τῆς μονῆς ὑπεξαγαγών. ιε'. Ταῦτα ὁ μὲν ἔστρεφε καθ' ἑαυτὸν, καὶ διὰ σπουδῆς ἐποιεῖτο. Θεὸς δὲ ὁ καὶ πρὸ συλλήψεως ἑαυτῷ τὸν Συμεὼν ἀφορίσας, οὐκ ἠμέλει τοῦ οἰκείου θεράποντος, ἀλλ᾽ ἔργου ἄρχεσθαι ήδη μέλλοντι τῷ ἀνδρι, ξηραίνεται ἀθρόον ἡ δεξιά, τῆς τοῦ Θεοῦ δι καίας ἀπειλῆς καὶ κινήσεως ἐναργὲς τεκμήριον καὶ οἱ πόνοι τοσοῦτον αὐτοῦ τῆς ψυχῆς καθικνοῦνται, ὡς μηδὲ τῶν ὀδυνῶν ἀνέχεσθαι δύνασθαι, ἀλλὰ προσελθεῖν τῷ ᾿Αρχιμανδρίτῃ, τήν τε χαίρε ὡς ἔχοι δεικνύντα, καὶ λίαν ἐλεεινῶς ἀποδυρόμενον ἑαυτόν. Καὶ ὁ μὲν ἐπυνθάνετο τὴν αἰτίαν, ὁ δὲ οὐκ ἔλεγε, δεινῶς ὑπὸ δέους εἰργόμενος. ὡς δὲ πολλαὶ μετὰ ταῦτα διῆλθον ἡμέραι, τά τε τῶν ἐδυνῶν μᾶλ λον αὐτῷ ἐπετείνετο, καὶ τὸ σῶμα ἔῤῥει τηκόμετ νον, πρόσεισι τῷ ᾿Αρχιμανδρίτῃ κατὰ μόνας τὰ πάντων λαθών ὄμματα, εξαγορεύει τὴν ἁμαρτίαν, δημοσιεύει τὴν πονηρὰν ἐκείνην τῆς καρδίας ὠδῖνα, κλαίει πικρώς, αἰτεῖ θεραπείαν τοῦ πάθους. Τὸν Συ μεὼν τοίνυν ἐκεῖνος αὐτίκα καλέσας, ᾧ καὶ πλουσιωτέραν ᾔδει φοιτῶσαν τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, τά τε τοῦ δράματος αὐτῷ καὶ τῆς ἐπιβουλῆς ἀπαγ γέλλει, τά τε τῆς τοῦ Θεοῦ δικαίας ὀργῆς προστέθη σι, καὶ ὅπως ἡ χεὶρ τῷ ἀνδρὶ πεπόνθοι ἐλεεινῶς δείκνυσι, εἶτα καὶ ὅσα γνησίου δεῖται παιδὸς, ἢ τἀληθέστερον μᾶλλον πατρὸς συγχωρῆσαί τε αὐτῷ καὶ θεραπείαν αὐτῷ τῆς πληγῆς ἐπεύξασθαι. ις'. Συμεὼν δὲ, ὁ τῷ Θεῷ ἐκλελεγμένος καὶ πρὸ
col. 3001–3002page 19 of 125
PG 86:3001γενέσεως, οὐ μόνον ἀπὸ καρδίας εὐθὺς ἀφῆκε τῷ πλημμελήσαντι, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ μᾶλλον εὐχὴν ἀσμένως δεξάμενος, καθάπερ αὐτός τι μέγα λαβεῖν οὐ δοῦναι μέλλων κεφαλὴν ὡς εἶχε καὶ γόνυ γῇ δεδωκώς, καὶ τῶν οἰκτιρμῶν τῆς τοῦ Θεοῦ δεηθεὶς ἀγαθότητος, τῶν τε φιλανθρώπων ἐκείνων σπλάγχνων ἑλκύσας ἔλαιον, ἀναστὰς, καὶ χεῖρας εἰς οὐρανὸν ἀνατείνας, σφραγίζει την ξηρανθεῖσαν καὶ πάσχουσαν κακῶς δεξιάν, καὶ παραχρήμα (τις άκου στάς σου, Θεέ μου, ποιήσει τὰς αἰνέσεις;) ὑγιὴς ἔχουσα ὤφθη, καὶ τῇ ἑτέρα παραπλησίως· οὐ χεῖρα δὲ μόνην εὐθὺς, ἀλλὰ καὶ σῶμα ρώννυται, καὶ εἰς τὴν προτέραν εὐεξίαν εἰσάνεισιν· ὅπερ οὕτως ἐξ έπληξε τους παρόντας, ὡς καὶ ψυχὰς ὅλων αὐτοὺς ἀπὸ τότε τοῦ Συμεὼν ἐξηρτῆσθαι· καὶ αὐτὸν δὲ τὸν Ἰωάννην τοῦ λοιποῦ μετὰ δέους αὐτῷ διαλέγεσθαι. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτο, καὶ οὕτω θαυμάσαι ἄξιον· τὸ δ' ἐξῆς, πολλῷ καὶ τούτου θαυμασιώτε μην. Ωσπερ γὰρ αὐτὸς ἑαυτῷ τὴν ἀρετὴν παρα θήγων, καὶ ὑψηλοτέρας ήδη πολιτείας απτόμενος, αιτεί γενέσθαι βάσιν ἐκ πλαγίου τῷ Ἰωάννῃ· ἧς γεω νομένης εὐθὺς ἐπιβὰς, καὶ στὰς ἐπ' αὐτῆς· ἦν δὲ μόδιος τῷ Συμεὼν ἡ περιβολή, ξύλου καρύας πεν ποιημένος. τζ'. Ορᾷ πάλιν αὐτὸς ἐκ πλαγίου παῖδα κάλλει ὡραῖον, τήν τε καρδίαν πρὸς τὴν ὄψιν ἀναφλεγείς, καὶ ὅτι Χριστὸς ὁ Κύριος καὶ Θεὸς εἴη γνούς, θαρ ῥεῖ κατὰ τὸν ἡγαπημένου μαθητὴν καὶ αὐτὸς, τὴν περὶ τοῦ πάθους ερώτησιν, καί φησι· Κύριε, πῶς σε ἐσταύρωσαν οἱ Ἰουδαῖοι; Ὁ δὲ ὑπομονὴν αὐτῷ καὶ καρτερίαν, ἢ σώματος νέκρωσιν μᾶλλον ἐκουσίαν νομοθετῶν, τὰς χεῖρας τύπῳ σταυρού διατείνας, Οὕτω με, φησὶν, ἐσταύρωσαν, ἐμοῦ εὐδοκήσαντος. Σύ δὲ ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου. ᾿Αλλὰ τότε μὲν ὁ Συμεὼν οὐ συνῆκε τὰ εἰρημένα. Ὕστερον δὲ συμβαλὼν ὅπερ ἐκεῖνα ἐβούλετο, πόνῳ τε καθ' ἡμέραν πόνον, καὶ ἄσκησιν ἀσκήσει προστιθεὶς οὐκ ἀνίει. Τῷ μὲν οὖν Ἰωάννῃ νυκτὸς ἑκάστης εὐχὴ ψαλμοί τριάκοντα ἦσαν, τῷ δὲ Συμεὼν νῦν μὲν πεντήκοντα, νῦν δὲ ὀγδοήκοντα, τὰ πολλὰ δὲ καὶ τὸ ψαλτήριον ὅλον, ὕπνου μὴ δὲ βραχὺ γενομένῳ, ἀλλὰ μηδὲ ἡμέρας ἔχοντι πάλιν τὸ στόμα δοξολογίας παυόμενον, ὡς μηδὲ τὸν Ἰωάννην τὴν ψυχὴν ἐπ' αὐτῷ καθαρεύειν, ἀλλὰ τοιαύταις πρὸς αὐτὸν παραινέσεσιν χρῆσθαι Ικανόν σοι, τέκνον, ὅτι σαυτὸν ἐξ αὐτοῦ γάλακτος καὶ θηλῆς ἐσταύρωσας τῷ Χριστῷ· τί δέ σοι καὶ ταῦτα τὰ τῆς ὑπὲρ ἄνθρωπον ἐγκρατείας; παρακαλεῖν χρὴ καὶ τὸ σῶμα, ὕπνου τε καὶ τροφῆς τὰ μέτρια κοινωνεῖν, ἵν᾽ ἐξαρκεῖν ἔχῃ σοι πρὸς τοὺς τῆς ἀσκή σεως πόνους. Εἰ δὲ γὰρ βρῶμα ἢ πόμα κοινοῖ τὸν
col. 3003–3004page 20 of 125
Caput III
PG 86:3003χανα χάρτου, φησὶν ἡ θεία Γραφή.. άνθρωπον, Δέδωκα γὰρ ὑμῖν πάντα φαγεῖν ὡς ιη'. Πρὸς ἅπερ ἐκεῖνα τὸν Συμεὼν καὶ λίαν πρ σβντικῶς ἀποκρίνεσθαι. Ὡς εἰ καὶ ταῦτα, φησίν, οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τοὺς κοινοῦντας λογια σμούς κινεῖ καὶ θολεῖ καὶ παχύνει, ἔνυλόν τε τὸν λεπτότατον ἐργάζεται νοῦν, ἀχλὺν αὐτῷ καθάπερ ἀνα κεράσαντα. Νύχτα μέντοι καὶ ἡμέραν ἐν τῷ νόμῳ Κυρίου μελετῶντες, οὐ συναρπαζόμεθα τῇ τοῦ ὕπνου μέθη. 'Ενύσταξε γάρ, φησίν, ἡ ψυχή μου ἀπὸ ἀκη δίας (ἣν ἡ συνεχὴς τῶν ἐμπαθῶν λογισμῶν ἐργάζεται προσβολή, τὸν τῆς ψυχῆς τόνον ηρέμα διαχαυ νοῦσα), ἀλλὰ τὸ στόμα τηνικαῦτα μᾶλλον ἀνοίγοντες (όπερ ἐστὶν ὁ περὶ τὰς θείας ἐντολὰς πόθος, καὶ ἡ τῆς καρδίας· περὶ αὐτὰς θέρμη) τὴν ἄνωθεν χάριν εἶτ᾽ οὖν Πνεῦμα ἐλκύσομεν. ᾿Αλλὰ, διὰ τὴν τοῦ Κυ ρίου ἀγάπην, μηδέν σοι πρὸς τοὺς ἐμοὺς λόγους, ἐμαυτῷ γὰρ νομοθετῶ καὶ οὐκ ἄλλοις· δεῖ γάρ μοι, διὰ τὸ νέον τῆς ἡλικίας, τοσαύτης περὶ τὸ σῶμα σκληραγωγίας. ιθ'. Τοιαῦτα μὲν δὴ τὰ τοῦ Συμεών, καὶ παρ' ἡλικίαν καὶ ἀκοὴν οὕτω πᾶσαν ἐκπλήττειν δυνάμενα Χριστὸς δὲ, ὁ καὶ τὸν Συμεών ἁγιάσας, καὶ πρὸ τοῦ παθῆναι τοῖς ἱεροῖς αὐτοῦ μαθηταῖς καὶ ἀποστόλοις· Θαρσείτε, εἰπὼν, ἐγὼ νενίκηκα τὸν ; – κόσμον, καὶ χάριν αὐτοῖς καὶ σημείων εμπνεύσας δύναμιν, παραπλησίου μέλλων χαρίσματος καὶ τῷ Συμεὼν μεταδοῦναι, τήν τε κατὰ τοῦ διαβόλου παρασχέσθαι νίκην αὐτῷ, τῆς ἴσης αὐτὸν ἐκείνοις ἀξιοῖ καὶ φωνῆς, Θάρσει, καὶ πρὸς αὐτὸν εἰπὼν, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον. Εἶτα καὶ θεία περὶ αὐτὸν Έλλαμψις γίνεται, καὶ πᾶσαι τοῦ διαβόλου ἀθρόον αἱ φαντασίαι καὶ βασιλεῖαι αὐτῷ ὑποδείκνυνται - διά δημα μὲν ἐκεῖνος ἐπὶ κεφαλῆς ἔχων, αἱ δὲ τῶν δαι μόνων αὐτῷ παρεστώσαι φάλαγγες, χρυσός τε παρ' αὐτῷ πρὸς τὸν τῶν ἡδονῶν κόσμον, καὶ λίθοι τίμιοι, καὶ μαργαρίται, ἵνα καὶ μᾶλλον εἶεν ἐπαγωγότε ραι. *Ην δὲ καὶ αὐλῶν ἀκούειν, καὶ σύριγγος, μέλους τε μουσικοῦ παντός· ὡς θυγατέρα τε τὴν ἁμαρ τίαν συνοῦσαν τοῖς ὀλέθρια δελεαζομένοις· ἐκεῖ περιεργίας πνεῦμα καὶ πονηρίας. Ἐκεῖ ἀπειθείας καὶ ῥαθυμίας καὶ λήθης, τὸ δὲ τῆς φιλαργυρίας καὶ λίαν φοβερὸν ἐκεχήνει, ὥσπερ οὐδ᾽ ἂν εἰ πάντα καταπίοι χορτάζεσθαι μέλλον. Ταῦτα οὕτως ὁρώμενα, καὶ τοιαύτην φαντασίαν ἐπιδεικνύντα, ἐπαγαγέσθαι πρὸς ἑαυτὰ καὶ τὸν Συμεὼν ἐπειρᾶτο· ὁ δὲ τῷ συνήθει καὶ νῦν ὅπλῳ, τῇ τοῦ Χριστοῦ φραξάμενος ἐπικλήσει, τήν τε τοῦ σταυροῦ σφραγίδα τοῖς θεά
col. 3005–3006page 21 of 125
PG 86:3005μασιν ἐκείνοις ἐπιβαλών, αὐτίκα πάντα διασκεδάζει, καθάπερ τι σκότος αὐταῖς ἡλίου διαλυθέντα. κ'. Μετὰ μέντοι τὰς νυκτώδεις καὶ νυκτὸς ἀξίας. φαντασίας εκείνας τελεωτέρας αὖθις ἐλλάμψεως ὁ Συμεὼν ἀξιοῦται· ἐπεὶ καὶ φῶς ἀκολουθεῖν ἀναγ καῖον, σκότους υποχωρήσαντος. Αντενίσας γὰρ, ναὸν ὁρᾷ θεῖον εἰς οὐρανὸν, δόξα τε αὐτὸν ἐκεῖθεν εύ θύς περιέλαμψε· καί τις τῶν πατριαρχῶν, μύρον ἡδύ τι καὶ θεῖον ἀπόζον ἐν χεροῖν ἔχων, ἀποσταγείς πρὸς αὐτὸν καὶ σφραγίσας, ἔχρισεν εἰπών· Ἐν τῷ μύρῳ τούτῳ διώξεις τοὺς δαίμονας, θείαν τε δύνα μιν ἐξ ὕψους ἐν ὀσφύῖ περιζωσάμενος, κενὰς αὐτῶν τὰς προσβολὰς καὶ τὰς ἐπιβουλὰς ἀποδείξεις.Θάρσει τοιγαροῦν, πεποιθὼς τῇ τοῦ ποιήσαντός σε σφραγίδι Χριστοῦ· οὐκ ὠφελήσει γὰρ ἐχθρὸς ἐπὶ σοὶ, καὶ υἱὸ; ἀνομίας οὐ προσθήσει κακῶσαι σε. κα'. Τοιαύταις ὁ θεῖος Συμεὼν ἐνετρύφα παρά Θεοῦ θεωρίαις, τοσαύτης ἐκεῖθεν πρὸς τοὺς ἀσκητικοὺς ἀγῶνας εὐδοκίας ηξίωτο. "Απερ οὐκ ἐλελήθει τὸν Ἰωάννην· ὡς γὰρ τῶν ἑαυτοῦ φύντα σπλάγχνων, οὕτως εώρα τὸν Συμεών, διὰ τὸ πολὺ καὶ παρ' ήλι κίαν τῆς ἀρετῆς, καὶ μανθάνειν τὰ κατ' αὐτὸν περὶ παντὸς ἐποιεῖτο, οἷς ἀκόλουθα δήπου καὶ τὰ ἑξῆς. Ανήρ γάρ τις παρειμένος τὸ ἰσχύον καὶ χρόνον ἤδη συχνόν, ἐδύναις τε τοῦτο δριμείαις βαλλόμενος, ὡς μηδ' οἷός τε εἶναι παντάπασιν ἀνακύψαι, συνεχῶς τῇ μονῇ φοιτῶν, τήν τε ξένην τοῦ Συμεὼν ἐν ἡλικίᾳ τοιαύτῃ πολιτείαν ὁρῶν, πείθεται τὴν ψυχὴν, ὡς εἴ περ οὗτος ὑπὲρ αὐτοῦ δεηθείη, ὑγιᾶ πάλιν αὐτὸν ὡς – καὶ πρότερον ὁ Θεὸς ἀποκαταστήσει· καὶ προελθὼν τῷ Ἰωάννῃ δεῖται θερμῶς δεηθῆναι πάλιν αὐτὸν ἐκεί νου προσεύξασθαι περὶ αὐτοῦ. Ὁ μὲν οὖν Ἰωάννης πρὸς τὸ τοῦ ἀνδρὸς πάθος σπλάγχνα παθών, τῇ βά σει παραστῆναι τοῦ Συμεὼν παραγγέλλει· ἔπειτα παραινεῖ, συμβουλεύει τῷ Συμεών, ἱκέτης αὐτοῦ πάλιν ἐκεῖνος γίνεται, μὴ οὕτω σφοδρῶς ἀλγυνομέ νου τοῦ κάμνοντος ὑπεριδεῖν, ἀλλ᾽ εὔξασθαί τε ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ χεῖρας αὐτῷ ἐπιθεῖναι. Ο δὲ καὶ λίαν ἀχθεσθείς, ἁμαρτωλὸν ἑαυτὸν ἐκάλει, καὶ ὡς μεῖζων ἢ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν, τὸ ἐπίταγμα παρητείτο. Ἐπεὶ δὲ ὁ Ἰωάννης μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ οὐκ ἀνίει, ἀλλὰ θερμότερον ἔτι μᾶλλον ἐπέκειντο, ὀψὲ καὶ βραδέως πεισθείς, χεῖρά τε τῷ πάσχοντι ἐπιθεὶς, καὶ ὅλον ἑαυτὸν εἰς εὐχὴν ἐπιτρέψας· Ἐγὼ μὲν ὁ ἁμαρτωλὸς σφραγίζω, ἔφη, τῇ τοῦ Χριστοῦ σφραγίδι, κατὰ δὲ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω τῷ πάσχοντι· καὶ παραχρήμα θεραπείας τυχών, ἀπῆλθε, λαλῶν ὅλῃ γλώττῃ τὰς τοῦ Θεοῦ δυναστείας. κα. Εἶτα προσάγεται τις αὐτῷ δαιμονῶν· καὶ ὁ 22. μὲν δαίμων τὸν Συμεὼν αὐτίκα ἰδὼν, ἀφαρπάσας ἐλεεινῶς τὸν ἄνθρωπον τῶν αὐτὸν κατεχόντων, εἰς ὃν ἐκεῖνος ἦν ἐνοικῶν, ἀνὰ τὰς ἐρήμους τοῦ ὄρους ἠλαύνετο. Ο Συμεὼν δὲ τοῦ πάσχοντος οίκτον λαβών, και τοῦτον ἐν ὀνόματι Κυρίου καλέσας, ἀναστρέφειν κε λεύει· καὶ ὅς, ἅμα τῇ κλήσει παρὴν αὐτῷ παρο εστώς. Ο δὲ τῷ δαίμον: εὐθέως ἐπιτιμήσας, τήν το
col. 3007–3008page 22 of 125
PG 86:3007τοῦ Χριστοῦ σφραγίδα επιβαλών, καὶ τοῦτον ἐκβαλών ἐκεῖθεν, καὶ ἀπελάσας, ὑγιῆ τὸν ἄνθρωπον ἀπολύει. Οὕτως ἀεὶ παραμένουσαν αὐτῷ τὴν ἄνωθεν εἶχε χάσ ριν, καὶ τῶν αὐτῷ προσιόντων οὐδεὶς ἦν διακενής ἀναστρέφων, ἀλλὰ τυγχάνων οὗπερ ἐβούλετο. κγ'. Βουλόμενος δὲ πρὸς ἀρετὴν διὰ πάντων οἰκοδομεῖσθαι, καὶ ὑπομονὴν ἀεὶ καταρτίζεσθαι, φησί ποτε πρὸς τὸν Ἰωάννην· Ὡς ἄρα ἡ μὲν τοῦ Σατανᾶ κτῆ σις, καὶ ὅσος ὁ τούτου ολέθριος πλοῦτος, υπεδείχθη μοι πρώην παρὰ Θεοῦ· τίς δὲ λοιπὸν ἡ σπουδή τῆς ἐκείνου πολυτεχνίας, δι' ἧς τοῖς ἀρετῆς ἐρασταίς που λέμους ἀναῤῥιπίζει. Καὶ ὁ Ἰωάννης. Ο Κύριος, ἔφη, τέκνον, ἐξελεῖται σε τῆς ἐκείνου κακοτεχνίας. Υπου λαβὼν δὲ ὁ Συμεών, Επικατάρατός τε καὶ ἄπρακτος ἔσται, φησί, τῶν ἐκείνου δυνάμεων ἡ φροντὶς, μεθ' ὧν τὰς πονηρὰς συσκευάζεται πράξεις. Ἰδὼν τοίνυν ὁ Ἰωάννης ὅπως ἐν οὐδενὸς μέρει τὰς ἐπιβουλὰς ἐτίο θετο τοῦ ἐχθροῦ, καθάπερ αὐτοῦ τὸ φρόνημα κατα στέλλων, ἵνα μὴ λάθῃ, τῇ τούτου ψυχῇ τύφον, ἐντεῦθεν ὁ σκαιός εμποιήσας· Μὴ οὕτω, τέκνον, ἔχε, δ φησί, μηδ' οὕτως ἀσθενὴς ὁ πολέμιος λογιζέσθω σοι, ἀλλὰ σιδηρᾶς μᾶλλον ὁπλὰς ὑποδεδεμένος, ταύτη τε διὰ παντὸς τοῖς μοναχοῖς ἐφεδρεύων, καὶ εἴ που και ροῦ λάβοιτο, βιαίως ἐπιτιθέμενος· ἀλλὰ ἐπικλητέον ἡμῖν φάναι τὸν Ἐμμανουήλ, καὶ αὐτὸς ἔσται δια παντὸς μεθ᾿ ἡμῶν, καὶ αὐτὸς αὐτοῦ τῇ τῆς οἰκείας παρουσίας ἐπιφανείς καταργήσει τὰς ἐνεργείας. κδ'. Ταῦτα πρὸς τηλικαύτην κατὰ τοῦ Συμεὼν ἐκ μαίνει λύσσαν τὸν πονηρὸν ὡς ἀθρέον ἐπιστάντα, φόνους τε συχνοὺς ἄνωθεν τῆς σκεπούσης αὐτὸν μη λωτῆς φοβερὸν ἠχοῦντας ἐπινοῆσαι, καὶ κάτωθεν δαίμονας ὡς ὄφεις ὑποβαλεῖν, δεινόν τι κομιδή συρίτο τοντας καὶ σφόδρα δεδιττομένους, ὡς μηδὲ τὴν ἀκοὴν οίους τε εἶναι στέγειν τους μοναχούς, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν δήπου περιελόντας την μηλωτήν, ἐπεὶ μηδὲν αἰσθητῶς ὁρᾷν εἶχον, τῷ ἀμάχῳ τοῦ σταυροῦ τύπῳ κατά τῶν δειμάτων έκείνων σημειουμένους ἀναχωρεῖν. Οἷς οὐκ ἦν ἀρκεῖσθαι μόνοις τὸν πονηρὸν, ἀλλὰ καὶ πλῆθος ἑρπετῶν κατὰ τοῦ Συμεὼν αὖθις ἐπισυνάγει, καὶ νυκτερινὰς ἐπινοεῖ πολυειδεῖς φαντασίας, καὶ χρόνον ἐπὶ μακρὸν ἐκταράττειν ὥσπερ αὐτὸν οιόμενος, ἵνα πρὸς τοὺς ὑπερφυεῖς ἐκείνους ἀπαγο " ρεύσῃ ἀσκήσεως πόνους. Ἡ δὲ γενναία διὰ Χριστὸν ἐκείνη ψυχή, οὐχ όπως τούτοις οὐδὲν ἐνδιδοῦσα, τούν αντίον μὲν οὖν καὶ φιλονεικοτέρα πρὸς ἀρετὴν ἑαυτῆς γινομένη, ἐκεῖνα μᾶλλον αὐτῶν τεθαῤῥηκυία τῇ φωνῇ κατεπῇδε· Τον Υψιστον εθέμην καταφυγὴν μου, διὰ τοῦτο οὐ φοβηθήσομαι ἀπὸ φόβου κ κτερινοῦ, ἀπὸ βέλους πετομένου ἡμέρας, ἀπὸ πρά γματος ἐν σκότει διαπορευομένου, ἀπὸ συμπτώματος καὶ δαιμονιου μεσημβρινού. κε'. Εἰδὼς τοίνυν ἀνήνυτα κάμνων ὁ πονηρός, τηνικαῦτα μὲν αὐταῖς ὡς εἶχεν ἀπέστη δυνάμεσιν. Απελλαίου δὲ μηνός ὕστερον,ός Δεκέμβριος ἡμετέρα
col. 3009–3010page 23 of 125
PG 86:3009διαλέκτῳ καλεῖται, πάσας ὡς ἐδόκει καλῶς τὰς ὑπ' αὐτὸν φάλαγγας ἐξαρτύσας, δευτέρα φυλακῇ τῆς νυ κτὸς ἐπιστρατεύει τῷ Συμεὼν, καὶ τὸν γεγλυμμένον αὐτίκα μόδιον ἄρας αὐτῇ μελωπῇ, ἀφίησι κατὰ τοῦ κρημνοῦ. Δεξιὰ δὲ Κυρίου εὐθὺς ἐπ' αὐτὸν, δεξιά Κυρίου ποιοῦσα δύναμιν· καὶ ὁ μὲν ἀκλινῶς ἐπὶ τῆς βάσεως ἑστὼς καὶ προσευχόμενος ἦν· ὁ δὲ ὄμβρους ἀπὸ τῆς θαλάσσης καὶ ἀνέμους, καὶ τυφώνας καὶ πρηστήρας, καὶ καταιγίδας ἐκίνει, ἀστραπαί τε διάπυροι καὶ φλογώδεις, καὶ βρονταί βαρεῖαι καὶ σκληραὶ ἐξεῤῥήγνυντο, ὡς μὴ τὰς ψυχὰς μόνον έχε τεταράχθαι τοὺς μοναχοὺς ἀλλὰ καὶ τὰ ὦτα τούτους ἐκκεκωφωμένοις προσεοικέναι. Ο μὲν οὖν Συμεών ἀκλόνητός τε καὶ ἀπερίτρεπτος, οὐ σῶμα μόνον, ἀλλὰ καὶ νοῦν πρὸς τηλικαύτας ίστατο βίας. κς'. Ο δὲ θεῖος Ιωάννης ἐκόπτετο τὰ σπλάγχνα περὶ αὐτοῦ, ἀστακτὶ δακρύων, καὶ τοὺς μοναχοὺς καθ᾿ ἕνα τε καὶ κοινῇ συγκαλῶν. Οἱ δὲ τῷ παραλόγῳ της βίας καταπλαγέντες, οὐδὲ ἀποκρίνασθαι οἷοί τε ἦσαν· ἀλλ᾽ ἢ μὲν ἀποθανεῖται νῦν, ἔλεγον, πρὸς ἀλ λήλους, ὁ Συμεών. Εἶτα καὶ τὰ ἐκ τοῦ πονηροῦ προσ ετί εσαν. Πού, φησὶν, ἡ ὑπὲρ ἄνθρωπον αὐτοῦ που λιτεία ποῦ ἡ τῆς ἀσκήσεως μανία; ποῦ ἡ τῶν θαυμάτων ἐπίδειξις; αὐτὸς παραστήτω νῦν ἑαυτῷ βοηθός, αὐτὸς τὸν ὑπὲρ κεφαλῆς διαδράτω κίνδυνον.?? Τοῦ δ᾽ οὖν Ἰωάννου μὴ ἀνιέντος, ἀλλὰ συντενωτέρα μᾶλλον ἔτι καὶ περιπαθεστέρᾳ τῇ φωνῇ χρωμένου, Μὲ δὲ μία σοι δι' ἐμὲ λύπη, Πάτερ, μηδὲ φροντίς, ὁ Συ μεὼν ἀποκρίνεται· ὁ μὲν γὰρ ἐχθρὸς κατήργηται ἤδη καὶ καταβέβληται· ἐμοὶ δὲ ἔέρωται τῇ ἄνωθεν χάριτι πάντα, καὶ ἀσφαλῶς τὰ τῆς στάσεως ἔχει. Αμα δὲ ἡμέρᾳ συνίασι καὶ οἱ μοναχοί, καταλαβεῖν αὐτὴν ἤ η τεθνεῶτα νομίζοντες· ἀλλὰ κρεῖττον 4 κατὰ προσδοκίαν ἀπήντα τὸ ἐλπισθέν. Καὶ ὁ μὲν, ψυχὴν ἅμα καὶ ὄψιν ἠγαλλιᾶτο, ὡς διὰ τοῦ προσ ώπου τὴν ἔνδον φαιδρότητα παραδείκνυσθαι· οἱ δὲ, παρὰ τοῦ θείου Ἰωάννου τὰ εἰκότα ὀνειδιζόμενοι, ἀνεχώρουν. κα. Ομιλίας δέ ποτε πρὸς αὐτοὺς ὁ Συμεὼν ἁψά». μενος, τοιαῦτα παραδόξως αὐτοῖς διελέγετο, ἢ τῇ τοῦ ἁγίου Πνεύματος δυνάμει μᾶλλον ἐφθέγγετο, δ καὶ διὰ παντὸς ἐμφιλοχωρεῖν εἶχεν αὐτῷ καὶ ἡδέως ἐπαναπαύεσθαι· Ἔλεγε τοίνυν, Ότι δημιουργήσας ἐν ἀρχῇ τὸν ἄνθρωπον ὁ Θεὸς, νοῦν ἐν αὐτῷ κατέστησεν ἡγεμόνα, δοκιμαστὴν ὥσπερ καὶ δικαστὴν τῶν ἐγὼ γινομένων ἡμῖν λογισμῶν ἀγαθῶν τε καὶ φαύλων, ὥστε οὐδεὶς ἄγνοιαν ἔχειν τοῦ καλοῦ τε καὶ μὴ τοιού του λέγειν δυνήσεται. Ει τοίνυν αἱ τῶν ἡδονῶν ἐπιθυμίαι περιγένωνται ἡμῶν, καὶ ὑπ' αὐτῶν αἰχμαλωτι σθῶμεν, καὶ μὴ μᾶλλον γενναίως αγωνισώμεθα πρὸς αὐτὰς, μηδὲ δυνάμει τῇ πάσῃ στῶμεν πρὸς τὰς αὐτῶν προσβολάς, ψεῦσται πάντως τῆς ἑαυτῶν ὁμολογίας γινόμεθα, ἣν τῷ Χριστῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος καὶ
col. 3011–3012page 24 of 125
Caput IV
PG 86:3011τῶν ἀγγέλων, ὡμολογήσαμεν. Φύσει μὲν γὰρ τοῦ επιθυμητικοῦ προσόντος ἡμῖν, οὐδεὶς ἐπιθυμεῖν ἀπο νήσασθαι δύναται· τὸ δὲ μὴ τῶν ἐπιθυμιῶν ἡττα σθαι, τοῦ ἐπικρατοῦντός ἐστι λογισμοῦ, τὴν ἡμετέραν ἐπὶ τὰ χείρω ῥοπὴν ἀνείργοντος. Παραπλησίως δὲ καὶ γαστριμαργίαν, καὶ φιλαυτίαν καὶ θυμὸν, καὶ φθόνον, καὶ εἴ τι ἄλλο ψυχῆς πάθος, τῷ αὐτῷ λογι σμῷ πρὸς τὴν ἀντικειμένην ἔκαστον ἀρετὴν παρα τιθέναι καὶ κρίνειν δυνάμεθα, καὶ οὕτως ἐκ παραλλήλου τὸ βέλτιον αἱρεῖσθαι, τὸ φαῦλον διακρουόμε νο:. Ἐπεὶ καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν καὶ Θεὸς δύο τρίβους ἡμῖν ὑποδείκνυσι, τὴν μὲν στενὴν καὶ τεθλιμμένην, ἥτις ἀπάγει πρὸς τὴν ζωὴν τοὺς δι' αὐτῆς ἐδεύον τας, τὴν δὲ πλατείαν καὶ ἄνετον, ἥτις ἐπ' αὐτὸ φέ ρει τῆς ἀπωλείας τὸ βάραθρον. Βιατώμεθα τοιγαροῦν ἑαυτοὺς, ἀδελφοί, ἵνα καὶ τὴν βιαστὴν ἁρπάσωμεν τοῦ Θεοῦ βασιλείαν, ὃς φυλάξει πάντας ἡμᾶς εἰς δόξαν τῆς αὐτοῦ μεγαλωσύνης. Αμήν. τοῦ μοναδικοῦ τοῦδε σχήματος, ἐνώπιον τῶν ἐκλα κη'. Ο μὲν οὖν Συμεὼν ταῦτα πρὸς αὐτοὺς δια εξῄει· ὁ δὲ Ἰωάννη; οὐκ ἐκείνου τὰ ῥήματα ἔλεγεν εἶναι, ἀλλὰ τοῦ Παναγίου καὶ τελειωτικού Πνεύματος, & καὶ δι' αὐτοῦ σαφῶς ᾔδει φθεγγόμενον. Εφραίμ δέ, ὁ κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τῆς μεγαλοπόλεως Ἀντιοχείας ἀρχιεπίσκοπος, περὶ τῆς στάσεως τῶν ὁσίων τούτων πειθόμενος, καὶ μάλιστα τοῦ Συμεών, τῆς τε τραχείας αὐτοῦ καὶ λίαν ἐπιπόνου διαγωγῆς, καὶ τῆς ἀπαραμίλλου καὶ ὑπερφυοῦς πολιτείας, κατὰ θέαν τούτων ἐλθὼν, ὅπως τε τῷ Χριστῷ ἐσταύρωτο παρ' ἡλικίαν ἰδὼν, καὶ ὄψεις τῶν ἀκουσθέντων μάρτυρας θέμενος, Θεὸν ἦν ὅλῳ στόματι μεγαλύνων, καὶ αὐτῷ δάκρυσιν οὐχ ἧττον ἢ βήμασιν ἐξομολογούμενος, ἅπερ ἦν αὐτῷ καὶ παρόντι θαῦμα, καὶ εἰς τὴν πόλιν ἐπαν ελθόντι διήγημα. κθ'. Ὁ δὲ πῦρ ὥσπερ ἐπὶ πῦρ, ἀνάπτων ἀεὶ τοῦ εἰς Χριστὸν ἔρωτος, οὐδένα το κύρον διὰ τοῦτο τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ καμάτων εἰδὼς, αἰτεῖ ποτε σχοινίον τινὰ τῶν αὐτῷ προσιόντων· δ καὶ λαβὼν εὐθὺς, ὅλον ἐν χρῷ τὸ σῶμα περιελίσσει καὶ διασφίγγει οὕτω σφο δρῶς, ὡς διαφαγεῖν αὐτοῦ τὰς σάρκας, ἀπαλάς τε οὔτ σας καὶ τρυφεράς, γυμνὰς αὐτῶν τὰς πλευρὰς ἀπο δείξαν. Ηλκωτο μὲν οὖν αὐτῷ τὸ σῶμα, καὶ πονηρώς εἶχεν· οἵ τε τῶν ἐλκῶν ἰχῶρες αίματι πεπηγόσιν ἀνακιρνάμενοι, τῷ τριχίνῳ συγκεκόλλητο έκει· ὁ δὲ καθάπερ σαφῶς ἄλλου πάσχοντος, οὕτω τῶν ἐκ τοῦ σώματος ἀλγηδόνων ὑπερεώρα. Τοῦ χρόνου ελ καὶ δυσωδίαν ἐντεκόντος τοῖς ἕλκεσιν, ώς ήδη πολλή αὕτη, καὶ πολλῶν ὀσφρήσει προσβάλλουσα αίσθησίν τε τοῖς μοναχοῖς ἀλλὰ καὶ τῷ Ἰωάννῃ παρείχεν. Οι μὲν ἐπυνθάνοντο τῆς ἐσμῆς τὴν αἰτίαν· ἡ δὲ Συμεὼν προφάσεις τινὰς εἰς ἀπολογίαν ἐπλάττετο, ἕως διὰ τῆς θυρίδος τῶν μοναχῶν τις παραθεωρήσας, καὶ λί μιας αἱμάτων έλκεσιν ἀναπεφυρμένας ἰδὼν, μανθάνει τὸ τοῦ πάθους μυστήριον, καὶ παραυτὰ τὴν θέας ἐπαγγέλλει τῷ Ἰωάννῃ. Καὶ ὃς οὐκ ὀλίγα δεινο
col. 3013–3014page 25 of 125
PG 86:3013παθήσεις ἀναγκάζει τὸν Συμεὼν ἆραι κατὰ μικρὸν τὸ σχοινίον· ἀρθῆναι γὰρ ἀθρόον οὐκ ἦν, ἐκδαπανήσαν ἤδη καὶ διασῆψαν τὰς σάρκας, καὶ ταύταις ἄχρις ὀστέων έγκοιλανθές. 2'. Περιερχομένου δὲ τούτου, καὶ δάκρυα προστιθέν της καρδίας δήγματα, επετίμα ὁ Ἰωάννης καὶ προσ ωνείδιζε φιλοστέργως· Μὴ δῆτα, λέγων, ὦ τέκνον, μὴ οὕτως ἑαυτοῦ χρῆναι λίαν ἀφιλανθρώπως ἔχειν. Ὁ δὲ τότε μὲν πατρικαῖς ἐπιτιμήσεσιν εἴξας, ἀπέθετο τὸ σχοινίον· μετὰ δὲ ταῦτα λαμβάνων αὐτὸ πάλιν ὁμοίως περιειλίσσετο, οὐ μετὰ τῆς αὐτῆς σφίγξεως ή δια τάσεως, ἀλλὰ χαυνότερόν πως καὶ φορητότερον ἐσπούδαζε γὰρ ὑπωπιάζειν ἀεὶ τὸ σῶμα καὶ κατα τρύχειν, τοὺς ἐπανισταμένους ἐξ αὐτοῦ τῇ ψυχῇ που λέμους ἀκούων· ἅπερ ἐξίστη τους μοναχοὺς ἐν ἡλικίᾳ μαλίστα τοιαύτῃ γινόμενα. Αἰτοῦσι τοίνυν ἀκοῦσαι λόγους παρ' αὐτοῦ σωτηρίας, καὶ ὁ Συμεών ὁμιλίας αὖθις αψάμενος, ἢ τῷ ἐνοικοῦντι μάλλον κινούμενος Πνεύματι, ᾧ καὶ πρὸ μητρικῶν ὠδίνων ἐξω είλετο. λα'. Πατέρες ἔφη, καὶ ἀδελφοί, οὐ χρὴ τὸν ἀσύνε τον ἐμὲ περὶ σωτηρίας ψυχῆς τῇ ὑμετέρᾳ πολιᾷ δια λέγεσθαι· ὅμως ἐπεὶ πατρικοῖς οὐκ ἔστι μὴ πείθεσθαι λόγοις, Εργον μοναχοῦ τὴν ἐγκράτειαν οἶμαι, ὥστε ἠρεμεῖν αὐτῷ τὰς τοῦ σώματος ἡδονὰς, ἔχοντι τὴν ψυχὴν ἐν εἰρήνῃ, τό τε συνεχώς ψάλλειν, καὶ ἀδια λείπτως τῷ νῷ προσεύχεσθαι· ἔργον μοναχοῦ ἡ ἀγά πη, καὶ ἡ μετὰ ταπεινῆς καρδίας ὑπακοή, δι' ἧς καὶ Χριστὸς εἶνε τὸν θάνατον, γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ, ἵνα τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκὸς καὶ ἡμεῖς δι' αὐτῆς θανατώσωμεν, τότε ἐν ἐξομολογήσει κλαίειν, καὶ ἐν συντριβή καρδίας ὡς ὁ Τελώνης προσεύχεσθαι, φωνή τε σύμμετρος καὶ λό γος εύτακτος, καὶ ἡ ἐν πραότητι καὶ ἡσυχίᾳ διαγωγή. Εργον μοναχοῦ, τὸ μὴ ὀμνύειν ὅλως, πλὴν τοῦ Πίστευσον ἢ Συγχώρησον, ἥ τε τῶν τῆς φιλαργυρίας σκανδάλων φυγή, καὶ ἡ τῶν ὄντων μετάδοσις, καὶ τὸ μὴ μόνον μηδέ ποτέ τινος καταλαλεῖν, ἀλλὰ μηδὲ καταλαλοῦντος ἀνέχεσθαι, συμπάσχειν τε τοῖς ἐν ὀδύ νῃ, καὶ ἀδελφῶν πόδας νίπτειν, καὶ ταῖς αὐτῶν χρείαις διακονεῖσθαι, τό τε μὴ τοῦ χαλεποῦ πάθους τῆς ὑπερ ηφανίας ἡττᾶσθαι, ἀλλὰ πάντων ἔσχατον ἑαυτὸν εἶναι ἡγεῖσθαι. λβ'. Έργον μοναχοῦ, ἡ εἰς πάντας μεγάλους τε καὶ μικρούς, ἐνδόξους καὶ ἀδόξους, πλουσίους καὶ πένητας, ὡς εἰς αὐτὸν Χριστὸν ἁγνὴ φιλαδελφία τε καὶ φιλοξενία, καὶ ὑποκρίσεως καθαρεύουσα πάσης διακονία. Μοναχὸς γὰρ πρὸς μὲν τὰς κατὰ κόσμον βλέπων ὑπεροχὰς, καὶ πρόσωπα τῶν τοιούτων λαμ βάνων, πτωχὸν δὲ καὶ πένητα προσιόντα καὶ δεόμενον απωθούμενος, ὁ τοιοῦτος οὐχ έξει παρουσίαν εἰς τὸν νυμφῶνα, οὐδὲ ἀπαντήσεται, οὐδὲ συνεισ
col. 3015–3016page 26 of 125
PG 86:3015ελεύσεται φαιδρῶς τῷ ἀθανάτῳ νυμφίῳ, ἀλλὰ τοῦ τον ἑαυτῷ ἐλεεινῶς ἀποκλείσει, δι᾿ ἔνδειαν ἐλαίου τῆς λαμπάδος αποσβεσθείσης· ἐλεημοσύνη γὰρ αὐτ τοὺς ἐλεεῖν πέφυκε πρώτους, καὶ μεγάλων ἐξαιρεῖσθαι κακῶν τοὺς ἑαυτῆς ἐργάτας, αὐτὸν ἐκεῖνον όμο λογοῦντα Χριστὸν ἔχουσα, καὶ εἰς ἑαυτὴν ἀναδεχόμενον, τὸν εἰς τοὺς πένητας Ελεον. Εφ' όσον γὰρ ἐποιήσατε, φησὶν, ἐνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε· ὥσπερ ὁ μὴ τὸν ἀδελφὸν ἐλεῶν πάλιν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ σαφῶς ἤρνηται, τρόπον τινὰ κατὰ τοὺς Σαδδουκαίους τῇ ἀναστάσει καὶ αὐτὸς ἀπιστῶν, καὶ πρὸς τὰς ἐκεῖθεν οὐ διαβλέπων ἐλπίδας. Μὴ οὖν προτιμήσητε τῆς τοῦ ἀδελφοῦ χρείας τὸν ἐγκρυπτή μενον τοῖς χρήμασι δαίμονα, δς καὶ αὐτῷ Χριστῷ τετόλμηκε προσβαλεῖν, εἰρηκώς· Ταῦτα πάντα σοι δώσω, έαν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι· μὴ τῇ κοσμική φαντασίᾳ τὸν τὴν πτωχείαν τοῦ πένητος ὑπερχόμενον, καὶ μὴ ἔχοντα ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίναι, Χριστὸν ἀτιμάσητε, οὗ εἰσιν οἱ οὐρανοὶ καὶ ἡ γῆ. Ἐπεὶ καὶ Αβραὰμ ξενίσας οἶδε Θεὸν σὺν ἀγγέλοις δυσὶν ἐν ὁδοιπόρου σχήματι· ὁμοίως δὲ καὶ Λὼτ ἀγγέλους υπου δεξάμενος. ᾿Αλλὰ καὶ ἐν πλουσίῳ καὶ πένητι ζητεῖτε Θεὸν, πένητας μὲν ὡς πλουσίους, πλουσίους δὲ πάλιν ὡς πένητας λογιζόμενοι, πόδας τε αὐτῶν μετ' εὐχα ριστίας Θεοῦ καὶ ἀγάπης ἐν διαθέσει ψυχῆς νίπτου τες, καὶ ἱλαρῶς αὐτοῖς ἐκ τῶν ὄντων ἐπαρκοῦντες τὰ πρὸς τὴν χρείαν, ὡς ἕνα τε τοὺς πάντας ὁρῶντες, ἢ καὶ Χριστὸν ἐν αὐτοῖς μᾶλλον ὁρᾶν νομίζοντες. Πλοῦτος μοναχοῖς, ἀδελφοὶ καὶ Πατέρες, ἡ ἀκτησία οἱ δὲ κέκτηταί τις, μὴ ἑαυτῷ μᾶλλον, ἀλλὰ τῷ πληρ στον κεκτήσθω. λγ. Εργον μοναχοῦ, σωφροσύνη σώματος, ἀλλὰ καὶ ψυχῆς· εἰ δέ τινα ὑμῶν, ἀδελφοί, λογισμός ἀκαθαρσίας εἰσέλθῃ, ἐν συνοχῇ πνεύματος καὶ καρδίας ὀλολυγμῷ πρὸς Θεὸν μετὰ δακρύων ἐκεῖνα βοάτω Δέσποτα Χριστέ, ὁ τῶν οἰκτιρμῶν καὶ τοῦ ἐλέους Θεός, ὁ πάσης παρακλήσεως Κύριος, δ' ἀεὶ ὢν καὶ διαμένων εἰς τοὺς αἰῶνας, ὁ μόνος φιλόστοργος Πα τὴρ, ὁ τοὺς ἐπὶ σοὶ πεποιθότας μή καταισχύνων, εύ σαί με ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν μου, πρόσχες τῇ ψυχῇ μου, σῶσόν με ἐν τῷ ἐλέει σου τὸ ἀγαλλίαμά μου, λύτρωσαι με ἀπὸ τῶν κυκλωσάντων με· σὺ γὰρ οἶδας, ὁ μόνος πάντα εἰδὼς, ὃν οὐδὲν οὐδὲ τῶν τῆς καρδίας κρυφίων λαθεῖν δύναται, ὡς οὐκ ἐμῆς εἰσι ταῦτα γνώμης γεώργιον, ἀλλὰ κατὰ πολύ μοι τὸ ἀκούσιον επεφύη. Μνήσθητι ὅτι χοῦς εἰμε, καὶ μὴ εἰς κατά κριμα λογισθήτω μοι. Κύριε, Κύριε, δύναμις τῆς σωτηρίας μου, ἐπισκίασον ἐπὶ τὴν κεφαλήν μου ἐν ἡμέρᾳ πολέμου· μὴ παραδῷς με, Κύριε, ἀπὸ τῆς ἐπιθυμίας μου ἁμαρτωλῷ· ἐλέησόν με, ὁ Θεός, ἐλέη σόν με, ὅτι ἐπὶ σοὶ πέποιθεν ἡ ψυχή μου, καὶ ἐν τῇ σκιᾷ τῶν πτερύγων σου ἐλπιῶ· ὁ Θεός μου, μὴ μα κρύνῃς ἀπ' ἐμοῦ, ὁ Θεός μου, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες· βοηθός μου καὶ φύσης μου εί σύ, ὁ Θεός μου, μή χρονίσης.
col. 3017–3018page 27 of 125
PG 86:3017λδ'. Ταῦτα ὁ ρυπαροῖς λογισμοῖς πολεμούμενος προσεύχου Θεῷ· εἶτα ρίψον τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν ἐνώπιον τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος, καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς μεταφρένοις αὐτοῦ εὐθέως ἐπισκιάσει σοι. Απο στρέφεσθε τοίνυν, ἀδελφοί, τοὺς ῥυπαρούς λογισμούς, οἷς τίκτει τὸ πλήρωμα τῆς γαστρός· διώκετε δὲ μᾶλλον τὴν εἰρήνην καὶ τὸν ἁγιασμὸν, ὧν χωρὶς οὐ δεὶς έψεται Κύριον, ὃς οὐδὲ τὰς τοῦ ἐχθροῦ μηχανάς ἀπέκρυψεν ἀφ' ἡμῶν· οὐδὲ γὰρ αὐτοῦ, φησί, τὰ νοή ματα ἀγνοοῦμεν. Αλλ' ἐάν τις ὑμῶν πρὸς ὄρεξιν βρωμάτων διερεθίζηται, νοείτω τίς ὁ ξαίνων τὴν ὄρεξιν· ἐάν τις ὑπὸ σαρκικού πολέμου διαθερμαίνη ται, ἐπιγινωσκέτω τίς ὁ τὸ πῦρ ἀνάπτων, καὶ τῆς εἰς τὸ κακὸν ἀφορμῆς ἐκκοπὴν ἐπινοείτω. Στῆτε τοι γαροῦν ὡς ἀθληταί γενναῖοι, ἀνακρίνοντες ἑαυτοὺς διὰ παντὸς, ἀδελφοὶ, καὶ οἰχήσεται ἀφ' ὑμῶν ἡ τῆς ἁμαρτίας ἐνέργεια· ἐν τούτοις ἀεὶ μελετῶντες, ταῦτα καθ᾿ ἑαυτοὺς ἐξετάζοντες, εὐνοεῖτε τῷ οἰκείῳ δεσπότῃ· ἵνα καὶ ἡ προκοπὴ ὑμῶν ἡ φανερά, τοῦ ἐν Κυ ρίῳ καυχάσθαι κατὰ τὸ γεγραμμένον, καὶ λέγειν, Εάν μή μου κατακυριεύσωσι, τότε ἄμωμος ἔσομαι, καὶ καθαρισθήσομαι ἀπὸ ἁμαρτίας μετ γάλης, καὶ ἔσονται εἰς εὐδοκίαν τὰ λόγια τοῦ στόματός μου· ἔσονται δὲ τότε μᾶλλον, ἀδελφοὶ καὶ Πατέρες, εἰς εὐδοκίαν, ὅταν μετὰ τοῦ ἀκατακυριεύτους ἡμᾶς εἶναι, ὅτι τὰ λόγια τοῦ στόματος καὶ δάκρυσιν Η καρδίας κατηρτυμένα. λε'. Η ψαλμῳδία κατάνυξιν εχέτω· αἱ πρὸς Θεὸν 35. φωναὶ, καὶ τὸ τῶν χειρῶν ἔργον, ὡς ἀγγέλων παρ εστώτων ὑμῖν ἐκτελείσθω· ὁ δύο χιτῶνας ἔχων, τῷ μὴ ἔχοντι μεταδότω· ἡ νηστεία καθ' ἡμέραν ὑμῖν ἄχρις ἐννάτης παρατεινέσθω· νηστεύοντες δὲ μὴ κατὰ τοὺς ὑποκριτάς σκυθρωπάζωμεν, ἀλλὰ φυλακὴν τῷ στόματι θώμεθα, καὶ περιοχῆς θύραν τοῖς χείλεσι. Ξένῳ ἀδελφῷ ὑπαντώντες, ταχέως μετάνοιαν βάλλε τε, λέγοντες, Πῶς ἔχομεν; εἶτα δοτέον χώραν τῇ σιωπῇ· εἰ δέ τινι καὶ διαλεχθῆναι ἀναγκαῖον, προ τρέψει τὸν ἀδελφὸν ἀγάπην λαβεῖν· εἶτ᾽ οὖν ἄρτον ζωῆς, καὶ φιλοθέοις αὐτὸν διηγήμασι, και πολιτείαις Πατέρων εστιατέον. Μη γινώμεθα κενόδοξοι τῇ δια λέκτῳ, ἀλλ' ἡ τῶν ἐντολῶν ἡμῖν τήρησις μᾶλλον τὴν ἀληθῆ δόξαν περιποιείσθω, ἐν ἁπλότητι καρδία, τα πεινουμένοις. Τὸ φιλόπτωχον ἡμῖν ἀπὸ τοῦ ὑστερήματος ἔστω καὶ ἐνδείας· ἡ πρὸς Θεὸν εὐχαριστία μὴ ἐκλειπέτω, ἀλλ' ἐν τῷ στόματι ὑμῶν τὸ ὄνομα Κυρίου; ἐπὶ πᾶσιν ἁγιαζέσθω, ἢ καὶ στόμα μᾶλλον ὑμῖν καὶ καρδίαν ἁγιαζέτω. λς'. ᾿Αδελφῷ περί τινος φαύλου πράγματος με συνδυαστέον, ἀλλὰ προσεκτέον μᾶλλον ἑαυτοῖς, ἀδελ φ:ὶ, καὶ πάντα δοκιμαστέον πρῶτον, εἶτα τοῦ καλοῦ δυνάμει τῇ πάση περιεκτέον. Μηδεὶς ἐν ὑμῖν διάδο λος ἔστω· τῆς γὰρ ἐκείνου μερίδος ἐστὶν ὁ συνταράσ
col. 3019–3020page 28 of 125
Caput V
PG 86:3019καὶ ἡ καρδία λαλείτω. Ἐὰν ἐν τῇ τραπέζῃ διψή σῃς, οὐκ ἐρεῖς, Δός μοι πιεῖν· ἀλλὰ νεύματι σημα νεῖ; τῷ διακόνῳ τῆς χρείας, καὶ σιγῇ παρέξει σε. Φλέγματος ἐπικατασπασθέντος τῷ θώρακι οὐκ ἐγε ώπιον πτύσεις τῶν ἀδελφῶν, ἀλλὰ ἀναστὰς, εὐλογήσατε, Πατέρες, ἐρεῖς, πόῤῥω τε τούτων γενόμενος, καὶ τὴν χρείαν πληρώσας, ἡσυχῆ πάλιν ἐλθὼν, τῇ τραπέζῃ ἑαυτὸν παρενείρῃς, εὐλαβῶς τε μεταλήψη τῶν προκειμένων, ὡς ὑπὸ παραστάταις ἀγγέλοις. Οἶνος παντάπασι μοναχοῖς ἀπαγορευτέος· εἰ δέ τις αὐτῷ διὰ σώματος ἀσθένειαν χρῷτο, λίαν ὀλίγῳ κεχρήσθω παροικία γὰρ δαιμόνων σαφής ή πολυτι νία· τῷ τε γὰρ σώματι πυρώσεως υπανάπτει φλόγας, καὶ βαρύν μὲν τὸν ὕπνον, ἀμβλυτέρας δὲ τὰς φρέσ νας εργάζεται, ἔξω τε καθάπερ ἑαυτοῦ τὸν ἡγεμόνα καθίστησι νοῦν. των τὴν ἀδελφότητα· ἀλλὰ τά τε χείλη ἀλήθειαν ἀλ ζ'. Ἰατρὸς ἀῤῥωστοῦντι Θεὸς ἔστω σοι. Αδελφ πάθει δυσωδίαν τίκτοντι περιπίπτοντος, μὴ παραιτήσηται μοναχὸς ἅψασθαί τε αὐτοῦ καὶ ἀπαντλήσαι τὸ τραῦμα, ἀλλὰ καὶ κοίτην αὐτοῦ στρώσει. καὶ ὅτου δέοιτο πυνθανόμενος ἑτοίμως ορέξει, οὐκ ὄνει δίζων, οὐ μέγα τι δραν οιόμενος, ἀλλὰ ὅσα δεσπότῃ δοῦλος εύγνωμόνως ὑπηρετῶν, ἕως ὁ κοινὸς ἀπάνω των Δεσπότης ἐπισκεψάμενος ἄνωθεν, ἐγείρῃ τὸν κάμνοντα. Ταῦτα τηρείτω ἡ ἀδελφότης, ταῦτα ποιεῖν σπουδαζέτω, εἰ μέλλοιμεν τῆς εὐκταίας ἐκείνης ἀκοῦτσι φωνῆς· Δεῦτε, οἱ εὐλογημένος τοῦ Πατρίς μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν λείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, ὅτι πεινῶντά με εξα δετε καὶ εὑρέψατε, διψώντα καὶ ἐποτίσατε, γυμνών καὶ περιεβάλετε, ἀσθενῆ καὶ ἐν φυλακῇ καὶ ἤλθετε πρός με. Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω, εἶπεν ὁ Κύ ριος· αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. λη. Τούτων ἀκούοντες οἱ μοναχοί, κατεπλήττοντο, καὶ μᾶλλον ὁ Ἰωάννης, ὃς καὶ νέον Δαυΐδ, ὅσα γε εἰς πνευματικὴν σοφίαν καὶ λόγου δύναμιν, ἐκάλει τὸν Συμεών, κἀκεῖνο δὲ προσετίθει, ὡς ὀφθείη τῆς νυκτός ἐκείνης αὐτῷ θεία κατὰ τοὺς ὑπνους δύναμις, τι μέλι κηρίου τῇ δεξιᾷ κατέχουσα, καὶ τῷ Συμεών γνησίως μεταδιδούσα. Ετερος πάλιν τοῦ τῶν ἀδελ φῶν χοροῦ γέρων, τοῖς λοιποῖς συμπαρεστώς ἐπυνθάνετο, εἰ ἐνταῦθα εἶεν περιστεραί· οὐκ εἶναι δὲ πάντ των διαβεβαιουμένων, ἔλεγεν ὡς ἡ μὴν λευκήν τι α περιστερὰν αὐτὸς ἴδοι πρὸς τὸν Συμεὼν διὰ τῆς θυ ρίδος εἰσπτασαν, ἐκεῖθέν τε αὖθις ἀποπεᾶσαν, καὶ εἰς αέρα χωρήσασαν. Ἐν ὅσῳ δὲ ταῦτα πρὸς ἀλλήλους αὐτοὶ διεξήεσαν, ὁρᾷ καθάπερ ὁ Συμεὼν ἁρπαζόμενον εἰς οὐρανὸν ἑαυτὸν, καὶ κατὰ παντὸς οἷα μέρους τῆς γῆς ἁπλούμενον, εἶτα διὰ κλιμάκων ἑπτὰ ἀγαγό
col. 3021–3022page 29 of 125
PG 86:3021μενον· ὡς δὲ πυνθάνεσθαι τί ποτε εἴη τὰ παρόντα ἐδόκει, φωνῆς ἀκούει λεγούσης, ὡς ἄρα Οἱ ἑπτὰ οὐ μανοί εἰσιν οὗτοι, δι᾽ ὧν ἀνήχθης· ἑξῆς δὲ καὶ αὐτὸν ὁρᾷ τὸν παράδεισον, παλάτιόν τε φωτὸς ἐν αὐτῷ, καὶ πηγήν μύρῳ βλύζουσαν, καμάρα δὲ τῇ πηγῇ ἐφ ειστήκει, θείας ἀκριβῶς χειρὸς ἔργον, οὐδένα δὲ ἀν θρώπων ἐκεῖ, ὅτι μὴ τὸν Ἀδὰμ καὶ τὸν Λῃστὴν ἴδοι μόνους. Ἐν ἑαυτῷ δὲ γεγονώς, ἀπαγγέλλει τῷ Ἰωάννη τὴν ὄψιν· ὁ δὲ χείλεσιν ἀγαλλιάσεως ἣν αἰνῶν τε ἅμα καὶ εὐλογῶν τὸν Θεὸν, ὃς τηλικαύτην αὐτῷ δεδώρητο χάριν. Ὁ μὲν οὖν Συμεών τηλικαύταις ὑψοῦτο πρὸς Θεὸν ἀναβάσεσιν. λθ'. Ἐπὶν δέ τις αὐτῷ προσέλθοι ἐνδύματος ἐνα δεὴς, ἐξεδύετο τὸ οἰκεῖον ἐκεῖνος, πᾶσαν ὡς οἷόν τε λανθάνων αἴσθησιν, καὶ παρείχε τῷ δεομένῳ· καὶ ὁ μὲν ἐκάθητο γυμνὸς τὰ πολλὰ καὶ χειμῶνος, θείας ἄνωθεν χάριτος περιβολῇ σκεπόμενος. Ελύπει δὲ τὸ πέρα φύσεως τοῦτο τῆς τοῦ Συμεὼν κακοπαθείας τὸν Ἰωάννην, ὅσα καὶ πατὴρ αὐτοῦ καὶ μήτηρ κηδόμενον. Ποτὲ τοίνυν βαλόμενος ὁ Συμεὼν ἐπὶ νοῦν τοὺς τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα μαρτύρων ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγῶνας, ὅπως ὥρᾳ χειμῶνος ἐπὶ λίμνης αίθριοι τῷ παγετῷ διεκαρτέρουν, τό τε στῆθος παίων καὶ δα κρύων, ὑετοὺς τῶν ὀφθαλμῶν καθιείς, Οἴμοι! ἔλεγεν, οἶμοι! Οσοις δἱ μάρτυρες ἄθλοις, ἡλίκαις διὰ Χρι στὸν κολάσεσι, τάς τε μελλούσας βασάνους διέφυγον, καὶ τῶν ἐπηγγελμένων τετυχήκασιν ἀγαθῶν! ἐγὼ δὲ τί δράσω; Πῶς τὸν βρυγμὸν τῶν ἐδόντων ὁ ἄθλιος φύγω, οἱ κανταῦθα τὸ σῶμα ἔδονται, κἀκεῖ μοι πά λιν οὐ τελευτήσουσι; Ταῦτα ἔλεγε, τούτοις ηδολέσχει, τοιαῦτα προσανε κλαίετο. Εἶτα γόνατα πρὸς γῆν καὶ χεῖρας ερείσας, οὕτω πᾶσαν ἐκείνην τὴν νύκτα πιο κρῶς ἑαυτὸν ἀπωδύρετο, ὥσπερ αὐτῷ καὶ καρδίας τοῖς δάκρυσι συνεκχεομένης, ὡς καὶ τὰ σπλάγχνα την θεῖον Ἰωάννην παθόντα, Μαχαιρά σου λείπεται, φά ναι, ἣν λαβὼν σεαυτὸν διαχειρίσεις· οὕτως αὐτοῦ γνησίως περιεκαίετο. μ'. Έπειτα μέντοι πρὸς ἑτέραν μείζονα τῶν προς τέρων ἄσκησιν ἑαυτὸν ὁ Συμεὼν ἐξεπόνει· ἔγνω γάρ ἐπὶ τῶν ἑαυτοῦ καθίσαι ποδῶν· ὅ καὶ παρ' ὅλον ένιαυγ) τὸν πεποίηκεν, ἀσάλευτος μείνας, καθάπερ ἐπὶ πέ τραν τῆς εἰς Χριστὸν ἀγάπης ἀκριβῶς ἡδρασμένος. Τῷ μὲν οὖν χρονίῳ τῆς καθέδρας, καὶ τῇ τῶν σαρχῶν ἀπαλότητι, ταῖς κνήμαις οι μηροί συμπεφύκεσαν, μέλος ὥσπερ ἐν γεγονότες, σηψίς τε τούτοις ἐντετη κυία, τὸν Ἰωάννην, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς δυσ ωδίας ἐπλήρου. Ης ὅθεν τε ἦν, καὶ ὅπως εἶχε γνω σθείσης, Ιατρόν τινα μετατειλάμενος ὁ Ιωάννης, τῇ τέχνῃ πρὸς τὸ τοῦ Συμεὼν πάθος χρῆσθαι ἠξίου. Ο δὲ κατεγέλα· Ζῇ Κύριος ὁ Θεός μου, λέγων, οὐκ ἀνθρωπίνη μοι τέχνη ψαύσειεν ἢ χείρ. Επ' ἐκεῖνον γὰρ ἐπέρριψα ἐμαυτὸν, καὶ αὐτὸς ποιήσει. Ταῦτα ὁ μὲν ἔλεγεν· Θεὸς δὲ οὐ διὰ μακροῦ ἐπλήρου, καὶ ἀπὸ τῆς πληγῆς ὁ Συμεὼν ἐᾶτο, τούς τα μηρούς ἔρέωτο, καὶ ταῖς κνήμαις ἐχρῆτο· καὶ χαριστήρια Θεῷ τοσαύτ
col. 3023–3024page 30 of 125
PG 86:3023Λ της εὐεργεσίας, στάσιν ἐπὶ γονάτων αὖθις καὶ ποδῶν ἀπεδίδου καιρὸν, ἐν αὐτὸς ἑαυτῷ καὶ λογισμοῖς εἰς κείοις ὡρίσατο. ο μα'. Προσαγούσης δὲ ἤδη τῆς θείας Πεντηκοστής, ἔλεγεν ὁ Συμεών, Τίς ἄρα δέξασθαι. ἄξιος τὸ Πνεῦ μα τὸ ἅγιον, ὡς τοῖς Χριστοῦ μαθηταῖς καὶ ἀπο στόλοις ώφθη, γλωσσῶν ἐν εἴδει πυρίνων ἐπιδη με σαν; Ἐφ' οἷς, Οὐκ ἀσφαλὲς, ὦ τέχνον, τὰ τοιαῦτα ζητεῖν, εἰπόντος τοῦ Ἰωάννου, ὑπολαβών, θέλημα, φησί, Κύριος τῶν φοβουμένων αὐτὸν ποιήσει καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν εἰσακούσεται, καὶ σώσει αὐτούς. Ταῦτα εἶπεν, καὶ ὀφθαλμοῖς εἰς οὐρανὸν καρδίας ἅμα καὶ σώματος ἀτενίσας, τοιαῦτα προσηύχετο Δέσποτα παντοκράτωρ, ὁ τῷ Πνεύματί σου τῷ ἁγίῳ πρότερον μὲν τὴν δύναμιν τῶν οὐρανῶν στερεώσας, καὶ τῆς τῆς ἀνακαινίσας τὸ πρόσωπον, ἔπειτα δὲ τοῖς ἁγίοις σου μαθηταῖς καὶ ἀποστόλοις ἐν εἴδει πυρὸς ἀποστείλας, ὡς λαλεῖν αὐτοὺς ἑτέραις γλώσ στις καὶ οὐ πατρίοις, κατάπεμψον τοῦτο νῦν καὶ τῷ ἁμαρτωλῷ ἐμοί· δοῦλός σου είμι εγώ, συνέτισόν με, καὶ μαθήσομα: τὰς ἐντολάς σου, ὁ καὶ ἀπὸ νη πίου στόματος αἶνον εἰδὼς καταρτίζεσθαι. Ταῦτα τοῦ ὁσίου προσευχομένου (τις ἂν σου, Δημιουργί τῶν ἁπάντων, ἐξαριθμήσαιτο τὸ φιλάνθρωπου;) καθά περ τις λαμπάς αθρόον ἄνωθεν καταπράσα, τοσαύ τῆς αὐτὸν ἐπλήρωσε χάριτος, ὡς μὴ τῇ τῆς γλώσ τῆς ὁμιλία μόνον, καὶ τῷ Πνεύματι ᾧ ἐλάλει, κατα πλήττειν ἐπιεικῶς ἅπαντας, ἀλλὰ καὶ λόγους περί τε μοναδικοῦ βίου, καὶ μετανοίας, καὶ τῆς μελλούσης κρίσεως τάττειν· πολλά τε των βαθέως καὶ ἀποκρί φως ταῖς θείαις Γραφαῖς εἰρημένων διερμηνεύειν διλά τε πᾶσι καὶ οἷον ὑπ' ὀφθαλμούς προτιθέναι. Ο τὸν μὲν Ἰωάννην μείζονος ἐπ' αὐτῷ θάμβους πληρώσαν, ἐκεῖνα περὶ αὐτοῦ φάναι παρασκευάζει, ὡς ἄρα θαυμαστὰ οὗτος έργα ποιήσει, καὶ οἷα μια κροῦ τὰ τῶν ἀποστόλων, ὅτι καὶ παραπλησίας ἠξίωται χάριτος· πλείονα δὲ Θεοῦ φόβον ταῖς τῶν μοναχῶν ἐνῆκε ψυχαῖς, σημείων ενεργείς μᾶλλον ἢ λόγων δυνάμει καταρτισθείσας. μβ'. Έπειτα μέντοι καὶ ὄψεις ἐν ὕπνοις ὤφθησαν τοῖς μοναχοῖς παραδόξως, καί τινες αὐτῶν τρία β ματα, καὶ τρεῖς ἐν αὐτοῖς θρόνους ἐδόκουν ὁρᾷν πυθομένους δὲ τίνα ταῦτα εἶεν, καὶ ὅτου πρὸς ὑπο δοχὴν καὶ δόξαν ἑτοιμασθεῖεν, ἀκοῦσαι φωνῆς, ὅτι Συμεὼν τοῦ παιδός. Ὁ Συμεών τοίνυν ἴσα ἡλίω δψιν ἅμα καὶ ἀρετὴν ἐξαστράπτων, χάριτός το θείας πληρούμενος, ἀναβάσεις ἔτι μᾶλλον ὥσπερ ἐν τῇ καρδίᾳ ἐτίθετο, οὕτω κάν τῇ τῶν γηίνων ἀναχικ ρήσει ἀμέλει, καὶ κίονα πόδας οὐ μεῖον ἢ τετταράκοντα τὸ ὕψος ἐπιτάττει γενέσθαι. Ο δὴ γεγονὸς τῷ τηνικαῦτά τε τῆς ᾿Αντιοχέων ἀρχιεπισκόπων γνω σθέν, ἐλθὼν ἐκεῖνος μετὰ τοῦ κατά Σελεύκει αν ἐπισκόπου, λαμπάδας τε συχνὰς ἀναψάμενοι, ὑπὸ πολλῷ φωτὶ καὶ ὕμνοις τὸν Συμεὼν τῷ θυσιαστηρίο μεθ᾽ ὅσης οὐδ' ἂν εἶπαι τις εὐλαβείας προσάγοντες, διάκονέν τε χειροτονούσι, καὶ εἰς τὸν κίονα τοῦτον
col. 3025–3026page 31 of 125
PG 86:3025ἀνάγουσιν, ἔκτον ἐπὶ τῆς βάσεως ἐκείνης ἤδη παρὰ τῷ θείῳ Ἰωάννῃ χρόνον διηνυκότα. Σπουδὴ δὲ ἐν τῶν παρόντων ἑκάστῳ, καὶ μάλιστα τοῖς τοῦ βή ματος, τῷ μὲν, διαβαστάσαι, τῷ δὲ τοῦ ἐνδύματος ἄψασθαι, τῷ δὲ καὶ πλησίον γενέσθαι, καθάπερ τῷ πλέον μετασχόντι πλείονος παρὸν τυχεῖν καὶ τῆς εὐλογίας. μγ'. Ο μὲν οὖν ἱερὸς Συμεὼν ἐπὶ τοῦ κίονος στὰς, ὄγδοον ἐν αὐτῷ διακαρτέρησεν ἔτος, ὡς ἑξῆς προϊών ὁ λόγος δηλώσει μοι. Ὁ δὲ Ἰωάννης, καίτοι διαθήκας μετὰ τοῦ Συμεὼν διαθέμενος, ἡνῶσθαί τε διὰ παντὸς αὐτῷ τὴν πνευματικὴν ἕνωσιν, καὶ ἀχώριστος αὐτοῦ τὴν ψυχὴν διαμένειν, ὅμως ὅτι μὴ τὴν ὄψιν ἐκείνου γλυκείαν καὶ θείαις ἀνθοῦσαν χάρισιν ὀφθαλμοῖς εἶχεν όταν, ἐδάκνετο τὴν καρδίαν καὶ ὠδυνατο, καὶ εἰς φανερὰ πολλάκις κατέπιπτε δάκρυα. Τῷ Συμεὼν δὲ μείζονες τῶν προτέρων ἀγῶνες ἐπὶ τοῦ κίονες ἦταν, πραότης τε πλείων αὐτῷ προσετίθετο, καὶ ἡ τῆς καρδίας κατάνυξις ηύξετο, τά τε δάκρυα ύετούς ἐμιμεῖτο, καὶ ἡ γλῶττα τοῖς εἰς Θεὸν ὕμνοις ταῖς οὐρανίαις δυνάμεσι σαφῶς ὁμοίωτο. μδ'. Ω; ἂν δὲ μὴ καυχήσηται, φησί, πᾶσα σὰρξ, ἡνίκα τοιαύτης ἐτύγχανεν ἐπιβὰς ἡλικίας, ἥτις φύσ σεως πέφυκε γονὴν προϊέναι, ώπλίσατο κραταιῶς ὁ Σατανᾶς, ὥστε νυκτὸς αὐτὸν ἐνυπνίοις ἐπηρεᾶσαι. Τῷ δὲ, εἰ καὶ τὸ σῶμα κατ' ἐκεῖνο τῆς ὥρας ὕπνου ἥττητο, ἀλλ' ἡ ψυχὴ ἐγρήγορέ τε καὶ διανέστηκε, καὶ οὕτως ἑαυτῇ προσέχουσα, ὡς μὴ μόνον ἐνδόσιμον μηδέν, μηδὲ μαλακὸν παθεῖν, ἀλλὰ καὶ τὸν ὕπνον εὐθὺς ἀπορρίψαντα, κατώδυνον ὅλον καὶ δακρυώδη παίειν τὰς ὄψεις, καὶ τοιαῦτα ἑαυτῷ ἐπιδύρεσθαι Φεν οἷα παθεῖν ὁ δείλαιος ἔμελλον! οἷον προσθείναι τραύμα, ὅπερ οὐκ ἰατρὸς, οὐ τέχνη, οὐ φάρμακον, οὐκ ἄλλο τι θεραπεῦσαι ἴσχυσεν ἄν! ᾿Αλλὰ σοὶ τῷ μέσ νῳ Δεσπότῃ καὶ Σωτῆρι ψυχῶν, τῷ μόνῳ νεφρῶν καὶ καρδιῶν ἑταστῇ προσπίπτω, δεικνὺς τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν, ἐπεὶ καὶ πάντας ἐλεεῖν οἶδας, ὁ καὶ πάντα σαρῶς δυνάμενος. Ταῦτ' ἔλεγε, καὶ ἰδοῦ, ὁρᾷ τινα κατιόντα πρὸς αὐτὸν ἄνωθεν, τὸ εἶδος σεμνὸν, τὴν τρίχα γηραιόν, τὸ σχῆμα καὶ τὴν στολὴν ἱερέα, που τήριον σωτηρίου χερσὶ κατέχοντα, εὐωδία τε κατέσχε τὸν τόπον. Καὶ ὁ φανεὶς τῶν ἀχράντων οἱονεὶ μυστηρίων τῷ Συμεὼν κοινωνήσας, Ανδρίζου, καὶ κρα. ταιούσθω, φησὶν, ἡ καρδία σου· οὐχ ὑποπέσῃ γὰρ ἐνυπνίων ἐνεργείαις οὐκέτι, φυλακὴν ἐπὶ τῇ ἄνωθεν ἐλπίδι πᾶσαν τῆς ἑαυτοῦ καρδίας τιθέμενος· ὃ τοσοῦ τον ἐπὶ πένθει πένθος τῷ Συμεὼν προστίθησιν, ὡς ἐπί τινας ἡμέρας ἄχρις εννάτης ώρας μηδὲ τὴν θυ ρίδα όπωσούν παρανοίγειν, ἀλλ' ἀκριβῶς αὐτὴν ἐπι κεκλεισμένην ἀνομίλητον παντάπασι διαμένειν, ἑαυτῷ μόνῳ καὶ θεῷ προσαδολεσχοῦντα. Αι με'. Ἐν τούτῳ δὲ καὶ τοῦ Ἰωάννου τοὺς συνήθεις ἐπὶ τῆς οἰκείας βάσεως μετιόντος ἀγῶνας, ὑγιῶς τε κατὰ σῶμα καὶ ἀνόμως ἔχοντος, ἐγγίζουσαν ήδη προγνοὺς τὴν ἐκείνου ἐκδημίαν ὁ Συμεών, τοιούτοις
col. 3027–3028page 32 of 125
Caput VI
PG 86:30274 πρὸς αὐτὸν μηνύμασι χρῆται· Μὴ ἀθυμήσῃς, Πάτερ. εἰ τοῦ θανάτου κατὰ πάσης φύσεως ἀνθρωπίνης και νῶς ἐδεύοντος, ἐφίστασθαι ἤδη μέλλει καὶ σοὶ τὰ τῆς τελευτῆς· ἑώρακα γάρ σε μετακληθέντα ὑπὸ Θεοῦ, ὅπερ σοὶ μὲν καὶ ὅσοις τὴν ἀρετὴν κατὰ σὲ ἀνάπαυσις μᾶλλον ἐστι καὶ ζωή, ἁμαρτωλοῖς δὲ στενοχωρία, καὶ λύπη, καὶ σαφής (ὡς εἴθε μή ώφελον!) θάνατος. ᾿Αλλὰ νῦν μὲν τῆς πατρικῆς σου καὶ πνευματικῆς εὐλογίας μετάδος μοι, μέμνησο δέ μου καὶ πρὸς τὰ σοὶ ποθούμενα διαβαίνων καὶ τῆς μακαρίας ἐκείνης θέας τῶν ὑπὲρ ἔφεσιν ἀξιούμενος, ὥστε διαβήναι παρὰ σὲ καὶ ἡμᾶς τὸν κόσμον νικήσαντας, καὶ ἀλλή τους ὄψεσθαι πάλιν μετὰ χρηστῶν τῶν ἐλπίδων. Οὐ ταραχθεὶς τοίνυν πρὸς τὴν ἀγγελίαν ὁ Ἰωάννης (ἡτοίμαστο καὶ γὰρ ἐκ πλείονος), Αἱ μὲν σαί, τέχνην, εὐλογίαι, φησί, παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς δν ἐζήτησας, καὶ τοῦ Μονογενούς αὐτοῦ Υἱοῦ ἂν ἐπόθησας, καὶ τοῦ ζωοποιοῦ Πνεύματος οὗ τὴν χάριν ἐπλούτησας, τῆς μιᾶς καὶ ἀμετρήτου θεότητος, αυτή σοι άδο ηγία πρὸς πάντα καὶ ἀσφάλεια καὶ παράκλησις· οἱ εὐλογοῦντές σε ηυλόγηνται παρ' αὐτῆς, οἱ δὲ κατα ρώμενοι σε κατήρανται· προστεθείη δέ σοι παρά Θεοῦ καὶ τιμὴ τῆς εἰς ἐμὲ τιμῆς ἕνεκεν, ὅσα με καὶ πατέρα τετιμηκότι· ἡ δὲ σή μήτηρ, έλεος αὐτῇ καὶ χάρις παρὰ Θεῷ, [ἐφ'] οἷς τοσαῦτά μοι διηκόνησε. Τού των οἱ παρεστῶτες ἀκούοντες, καὶ ὅτι ἐξόδια εἴη τὰ βήματα συνιέντες, άθυμοί τε καὶ κατηφεῖς ἑστήκεσαν. Έπειτα μέντοι, Καὶ τίνας ἐπισκήπτεις ἡμῖν ἐντολὰς περὶ τοῦ Συμεών; ἐπηρώτων· ὁ δέ φησιν, Ιν' ἀν θρώποις γε πᾶσι σπουδή γένηται φοιτῖν ὡς αὐτὸν, καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ εὐχῆς ἀξιοῦσθαι, ὅτι μέγα τι καὶ τίμιον ἐκλογῆς σκεῦος ἐστι τῷ Θεῷ. Ὁ μὲν οὖν ταῦτα εἰπὼν, καὶ συνταξάμενος αὐτοῖ;, ἅμα καὶ ἐπ ευξάμενος, καὶ παραθέμενος αὐτοὺς τῷ Θεῷ, εἶτα μικρὸν ἡσυχάσας, καὶ ὥσπερ ὕπνῳ καταληφθείς, ἐξ εδήμησε. μς'. Συμεὼν δὲ τὴν ἐκδημίαν ἀρχὴν οἰκείων καθά περ ἀγώνων πεποιημένος, τῷ γε πένθει και αξίες προστίθησι, καί τινα μηδὲ θυρίδα ἔχοντα μόδιον ἐπὶ τοῦ κίονος ὑπεισιν, οἷα καὶ αὐτοῦ φωτὸς ἀπὸ στερῶν ἑαυτόν. Εὐχὴ δὲ παρ' ὅλην σχεδὸν ἡμέραν ἄχρι τέως ἐννάτης διηνεκής αὐτῷ ἦν· κατὰ μέντοι τὴν ἐννάτην, εὐχὴ πάλιν ἡ τοῦ θυμιάματος τὴν δύο χὴν διεδέχετο· εἶτα ηλίου ἤδη δυομένου, εὐχῆς ἐτέ ρας ἀρχόμενος, ἀνίσχοντος πάλιν ἐπαύετο τηνικαῦτα γὰρ ἐκεῖνα ἑαυτῷ ἐπιλέγων, Εν εἰρήνῃ ἐπὶ τὸ αὐτ τὸ κοιμηθήσομαι καὶ ὑπνώσω, ὅτι σύ, Κύριε, και ταμόνας ἐπ' ἐλπίδι κατῴκισάς με, τὸν ὕπνον στα καὶ οἰκέτην ἐκάλει, διακονῆσαι μικρὸν αὐτῷ πρὸς τὴν ἀναγκαίαν τοῦ σώματος χρείαν. Ἡ εὐχὴ δὲ, τό τε Ψαλτήριον ὅλον καὶ αἱ τοῦ Μωσέως ᾠδαὶ ἦταν, πληγαί τε κατὰ τῶν στέρνων τῇ δεξιᾷ (ἡ ἀριστερά γὰρ πρὸς Θεὸν τέτατο) καὶ δακρύων ὀχεταὶ τὸ τρίχινον
col. 3029–3030page 33 of 125
PG 86:3029ἐκεῖνο λούοντες ἔνδυμα, ἐξῆς δὲ ἀνάγνωσις και η θείων μελέτη λογίων. Θυμίαμα μέντοι λαμβάνων τῇ δεξιά, προσέφερε πολλάκις Θεῷ καὶ ὁ καπνὸς (ὁ Θεός μου, τίς ἀπαγγελεῖ τὰ θαυμάσιά σου!) και χωρὶς ἀνθράκων ἀνῄει· ἄλλοτε δὲ καὶ ὄχλου συμψάλλοντος αὐτῷ ησθάνετο καὶ συναποδιδόντος τὸ Ἀλληλούια. Τὰ πολλὰ δὲ οὐδὲ ὕπνου τὸ παράπαν ἐγεύετο, ὥστε καὶ τριάκοντα νύκτας ὅλας καὶ ἡμέρας ἔσας ἐπέμεινε, προσευχόμενος ἀπαλλαγῆναι τῆς τοῦ ὕπνου μέθης· ἀλλ᾽ ἐῤῥέθη μυστικῶς αὐτῷ καὶ ἀποῤῥήτως ὑπὸ τῆς χάριτος, ὅτι Δεί σε βραχύ καθεύδειν. με. Ταῦτα δεινῶς ώπλισε πάλιν τὸν πονηρὸν ἐπ' αὐτὸν, ὄφει πρὸς τὴν ἐπιβουλὴν τῷ παλαιῷ καὶ νῦν ὀργάνῳ χρώμενον· πλὴν ὅσον ἐκεῖ μὲν πείθειν, ἐνταῦθα δὲ φοβεῖν ἔμελλεν. Υποβεβλήκει γὰρ ὄφιν αὐτῷ, φοβερόν τι χαίνοντα καὶ συρίττοντα, καὶ δακεῖν ἀπειλοῦντα· ὁ δὲ θαῤῥαλέᾳ καὶ χειρὶ καὶ γνώμῃ λαβόμενος, παίων ἦν κομιδῇ καὶ συντρίβων, ἕως τῶν ὁσίων χειρῶν ἐκείνων διολισθήσας καὶ κατὰ γῆς πεσών, ἀφανὴς ἐγεγόνει, αὐταῖς ὡς εἶχε φολίσι τὸ οἰκεῖον ἔνδυμα παρὰ τοὺς αὐτοῦ πόδας ἀφεὶς, τοσούτου θαύματος ἀψευδὲς μαρτύριον. Τοῦτο χαλε πατέρα γίνεται πληγὴ τῷ βασκάνῳ, καὶ τὰς οἰκείας δυνάμεις συναγαγών, τόν τε κίονα κύκλῳ διαλαβών, ἀνατρέπειν αὐτὸν εἰς ἔδαφος ἐπειρᾶτο. 'Αλλ' ἡ θεία χάρις, ὥσπερ τις ἄνωθεν ἀστραπὴ διάττουσα, φεύ γειν ὅσα καὶ μάστιγι τούτους ἐλαυνομένους ἐποίει, μέγα τι καὶ δεινὸν ὀλολύζοντας. Ἀλλὰ τὸν φθόνον οὐκ ἦν ἠρεμεῖν, ἀλλὰ πτέρυγας πετεινοῦ λαβὼν ὁ ἐχθρὸς (τὸ πρόσωπον δὲ παιδίου είκαστο τῷ προσ ώπῳ), προσβάλλει τῷ Συμεών· ὁ δὲ τὸ τοῦ σταυροῦ σημείον διατυπώσας, ὡσεὶ καπνὸν αὐτίκα διασκεδάζει. Έπειτα μέντοι κρότοις εναερίοις καὶ θορύβοις καὶ ἔχοις ὑπὲρ κεφαλῆς αὐτοῦ κέχρητο, δῆθεν ὡς ἐπ' αὐτὸν ἐπιών· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἀθρόον ἐκ νότου λίθῳ μεγάλῳ τὸν κίονα βάλλει· καὶ ὁ μὲν περιτρέπει, ἡ θεία δὲ χάρις ἐν ὁμοιώματι περιστεράς ευθεως ἐπιφανεῖσα, τὴν περιτροπὴν ἴστησιν. Εξῆς δὲ καὶ χεῖρας αὐτοῦ δεσμεῖν τοῦ πονηροῦ πειρωμένου, τῷ παλαιῷ καὶ πάλιν φαρμάκῳ τῷ σταυρῷ κανταῦθα χρησάμενος, εὐθὺς αὐτοῦ τὴν δύναμιν σβέννυσι. μη'. Τέλος οἷά τις ἀναιδὴς αὐτῷ πρόσεισι παῖς, μέλας ὅλος καὶ ἰδεῖν αἰσχρὸς, χεῖρας Ιταμῶς ἐπιβαλεῖν, καὶ εἰς συμπλοκὴν ἐλθεῖν ἐπειγόμενος, Ετι τὸ ἅπαξ τοῦτο, λέγων, παλαίσω σοι, καὶ εἴπερ οὐ κατα ισχύσω σου, το γοῦν παρὸν ἀπελεύσομαι. Ταῦτ' ἔλε γε, καὶ μετὰ μεγάλων ήχων καὶ θορύβων ἐπῄει, τα ραχῆς πάντα πληρῶν, ἵνα τῷ παραλόγῳ τῆς ἐφόδου καὶ καταπλήξη. Ὁ δὲ μηδὲν ὑποτρέσας, ἀλλὰ πρὸς τὸ οἰκεῖον ὅπλον εὐθὺς τὰς εἰς Χριστὸν βλέψας ἐλπί ίας, εὐψύχως τε τὴν πάλην καὶ νεανικῶς ὑποστάς, λαβόμενος αὐτοῦ τῶν χειρῶν, ὀπίσω τε περιαγαγὼν αὐτὰς καὶ δεσμήσας, ἀφανῆ τίθησι, κενὰς αὐτοῦ τὰς ἀπειλὰς ἀποδείξας. Εἶτα ἡδύ τι πρὸς οὐρανὸν ἰδὼν,
col. 3031–3032page 34 of 125
PG 86:3031τοὺς εὐχαριστηρίους, εἰ δὲ βούλει, ἐπινικίους προσ ῆγεν ὕμνους Θεῷ, φῶτα ποιήσας καὶ κηρὸν ἑκατέρα χειρὶ κατέχων, οἷς συνεμέτρει τὸν ἐπινίκιον· οὐ γὰρ πρότερον ἡ γλῶττα τῶν ὕμνων πέπαυτο, έως τοῖς κηροῖς καυθεῖσι τὸ φῶς ἔσβεστο. μθ'. Εν τοσούτῳ δὲ ὁρᾷ (ἀλλὰ πῶς ἂν τὰ κρείττω λόγου λόγος γνωρίσει:; φρίκη γάρ με καὶ πρὸς τὴν μνήμην εἰσέρχεται), ὁρᾷ τοίνυν, καὶ ἰδοὺ ἀνέφκτο μὲν ἐξ ἀνατολῶν ὁ οὐρανὸς, καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν ἐπ' αὐτ τοῦ Χριστὸς ὁ Θεός· ὅρασις δὲ ὡς ἠλέκτρου κύκλῳ περὶ αὐτὸν ἐν φωτὶ καὶ πυρὶ στρεφομένου, Μιχαήλ τε καὶ Γαβριήλ οἱ τῶν ἁγίων ἀγγέλων πρῶτοι, ὁ μὲν ἐκ δεξιῶν πράως, ὁ δ' ἐξ ἀριστερῶν παρεστώτες, τό τε τῶν νεφελῶν πλῆθος ὑποπόδιον αὐτοῦ καθάπερ τις κονιορτός ποδῶν αὐτοῦ. Χείρας τοιγαροῦν ὁ Συ μεὼν αὐτίκα καὶ ὄμματα καρδίας πετάτας, ἐδεῖτο τοῦ ὀφθέντος, ὥστ᾽ εὐδοκῆσαι καρποὺς ἀγαθοὺς αὐτῷ δι' αὐτοῦ προσαχθῆναι. Τί οὖν ἐνταῦθα; Ο τοὺς δοξάζοντας αὐτὸν ἀντιδοξάζειν εἰδὼς καὶ πολλῷ τῷ μέσ σι Θεός, νεύσας τοῖς δακτύλοις ἐσφράγισε τρίς· καὶ ἰδοὺ οἱ δαίμονες, ὥσπερ αἰγῶν καὶ χοίρων βοσκή. ματα ἐπὶ πρόσωπου τῆς γῆς (ἐξουσία τε κατ' αὐτῶν τῷ Συμεὼν δεδομένη ράβδος τε διὰ χειρὸς αὐτῷ βο βαιοῦσα τὴν ἐξουσίαν), καὶ φεύγειν ἐκεῖνοι πάντες ἀγεννῶς ὡρμημένοι, ὅσα τε καπνὸς ἢ χοῦς ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ ἐκλείποντες. ν'. Τῇ ὄψει τοίνυν ταύτῃ καὶ τὰ θαύματα ἠκολούθει, καὶ πάντες ὅσοι πνεύματι πονηροῖς, ἢ καὶ ἄλλοις πάθεσι κάμνοντες ἐκείνῳ προσήεσαν, ἐλεύθεροι τοῦ λυποῦντος ἕκαστος επανῄεσαν. Ἑωρῶντο γὰρ αὐτῷ τε·ῷ ᾿Αγίῳ, καὶ πολλοῖς ὅσοι καὶ τοιαῦτα δηλαδή βλέπειν ἠξίωντο, ἄγγελος Κυρίου τρεῖς, ὁ μὲν ἐκ δεξιῶν, ἕτερος δ' ἐξ εὐωνύμων, οἱ δ᾽ ὄπισθεν ἑστῶ τες τοῦ Συμεών, τό τε μέλαν αὐτοῖς ἐν χεροῖν, καὶ τῶν ἰαθῆναι μελλόντων ἕκαστος τοῦ ἁγίου λέγοντος, ὡς ἐν σωματείῳ λευκοτέρῳ καὶ χιόνος εγράφετο· οὐ καθ᾿ ἕνα δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ πλῆθος θεραπείας οἱ προσιόντες ἐτύγχανον. Προσῆλθον γάρ ποτε πολ λοὶ κατὰ ταυτὸν δαιμονῶντες, καὶ ἀφρὸν τοῦ στόματ τος παραπτύοντες· ὧν ἑκάστῳ σφραγίδα ποιήτας, τοῖς τε πνεύμασιν ἐν ὀνόματί φησι τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ δι' ἡμᾶς σταυρωθέντος ἀπαλλαγὴν παραγγείλας, ἀπαλλαγῆνει παραχρήμα παρασκευάζει, μέγα βοῶντα καὶ ὑγιῶς ἔχοντας τοὺς ἄνδρας ἀπολιπόντα, νηφαλίω στόματι τὰς αἰνέσεις τοῦ Θεοῦ μεγαλύνοντας. Οἱ μὲν οὖν κυκλοῦντες αὐτὸν ἄγγελοι, καὶ πρὸς τὰ θαύματα καὶ τὰς ἰάσεις διακονούμενοι, παρέμενον οὕτως αὐτῷ μέχρι καιροῦ· εἶτα κατὰ τὸ σύνηθες αὐτοῖς εἰπόντος γράψαι του Συμεών· Οὐκέτι, φασὶν ἐκεῖνοι, γράφειν οὐ μὴ προσθῶμεν· ηύξηνται γὰρ ἐν σοὶ περιφανῶς απ τοῦ Θεοῦ δυναστείαι, καὶ πάντα λόγῳ καὶ δυνάμει λοιπὸν κατὰ τὴν τῶν προσερχομένων πίστιν γενήσεται διὰ σοῦ ἐν ἐπιθέσει χειρῶν σου, ἐν ἀφῇ μηλωτής σου, ἐν κρασπέδω τοῦ σάκκου σου, ἐν τῇ βαΐνη στο ράβδω, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ διὰ ψιλῆς κόνεων; παρὰ σοῦ
col. 3033–3034page 35 of 125
PG 86:3033δεδομένης, καὶ δι' αὐτῆς δὲ τῆς τοῦ σοῦ ὀνόματος ἐπικλήσεως· ὅπου γὰρ ἡ σὴ μνήμη, ἐκεῖ καὶ ἡ θεία χάρις, πᾶσαν ἀσθένειαν κατὰ πάντα καιρὸν ἰωμένη. ύψονται δέ σε πολλοὶ καὶ ἐν οἰκίαις καὶ ἐν ὁδοῖ;, καὶ ἐπὶ πᾶσιν ἔργοις αὐτῶν· καὶ πάντες ὅσοι δεήσονται τοῦ Θεοῦ διὰ σοῦ μεσίτου, ἐν ἐρήμοις, ἐν δρε σιν, ἐν θαλάσσῃ, ἐν γῇ, ἐν φυλακῇ, ἐν αἰχμαλωσία σωτηρίαν παρὰ σοῦ κομιοῦνται· πασί τε θλιβομένοις ἔσῃ καταφυγὴ, καὶ χαίρουσιν ἀσφάλεια, καὶ πᾶς ἐ πεπιστευκώς δοῦλον ἐκλεκτὸν εἶναί σε Θεοῦ, ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπιβήσεται, καὶ πατήσει ἐπ άνω ὄψεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ. Ταῦτα οἱ μὲν εἰπόντες, ἀπῆλθον, τῷ δὲ Συμεὼν ἔτι μᾶλλον ἐξ ἐκείνου τὰ θαύματα πλείω ἐπ ἐῤῥει, ὡς καὶ τυφλοῖς ὀφθαλμῶν φῶς διὰ μόνη ἐκείνου προσευχῆς χαρισθῆναι. να'. Ἵνα δὲ καὶ τὰ καθ᾽ ἔκαστον ἐπεξίοιμεν, προσῆλθέ τις αὐτῷ γυνή, τέκνον ἄλαλον καὶ δαίμονι κάτοχον ἔχουσα· καὶ ἡ μὲν ἐπιτεθειμένην τὴν θυρίδα ἰδοῦσα, τίθησι τοῦτο παρὰ τῇ τοῦ κίονος βάσει· παραχρήμα δὲ οἷά τις ἐξέλαμψεν ἄνωθεν ἀπὸ τῆς μηλωτῆς ἀστραπὴ, τῇ δὲ ἦλος συνέζευκτο, καὶ φωνὴ κατόπιν ηκούετο· Εξελθε, τὸ ἀκάθαρτον πνεῦ μα, διωκόμενον ὑπὸ Χριστοῦ διὰ τῆς ἐν τῷ Συμεὼν χάριτος, λέγουσα· καὶ ὁ παῖς ἀπὸ τῆς διπλῆς εὐθὺς Ιᾶτο μάστιγος, οὗ τῆς τοῦ δαίμονος μόνον ἐπηρείας ἀπηλλαγμένος, ἀλλὰ καὶ λαμπρᾷ γλώττῃ Θεὸν καὶ τὸν αὐτοῦ θεράποντα μεγαλύνων. Μετὰ δὲ ταῦτα πρόσεισί τις ἀνὴρ αὐτῷ τῆς Καππαδικῶν ὡρμημέν νος δαίμονι δεινῶς ἐταζόμενος, Ἐλέησόν με, δοῦλε τοῦ Θεοῦ, κράζων, ὑπὸ δαίμονος θανατούμενον· τοῦτο δὲ καὶ εἰς τρίτην ἑξῆς ἡμέραν ἐπέμενε δρῶν. παρακύψας τοίνυν ὁ ἱερὸς Συμεών, τῷ τε πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ ἐπιτιμήσας, εἶτα καὶ κράσπεδόν τι τοῦ οἰκείου σάκκου φυλακτήριον τῷ ἀνδρὶ δεδωκώς, ὑγιῆ τοῦτον οἴκαδε ἀπολύει. Ο δὲ οἷς ἂν ἐντύχοι πάλιν ὁμοίως πάσχουσι (πεπαίδευτο γὰρ τὸ συμπαθὲς ἐξ ὧν πέπονθεν), ἑτοίμως τὸ δοθὲν μετεδίδου οἱ θεραπείας καὶ αὐτοὶ τυγχάνοντες, τῷ κοινῷ προτο ᾔεσαν εὐεργέτη Θεῷ, καὶ αὐτῷ τὰς εὐχαριστίας ἀπο διδόντες. νβ'. Νεανίαν τινὰ δαίμων τοσοῦτον ἠνώχλει, ὡς ρίπτειν ἑαυτὸν κατὰ γῆς, καὶ λίαν ἀσχημόνως σπαράττειν, ἤδη δὲ καὶ τῆς οἰκείας γλώττης έλξει νῶς παρατρώγειν. Τοῦτον τοιγαροῦν τῷ θείῳ Συ μεὼν προσελθόντα, καὶ θερμῶς αὐτοῦ καταδεηθέντα, ἐπιτιμήσει κατὰ τοῦ πονηροῦ πνεύματος, τοῦτον ἀπαλλάττει τοῦ ἐνοχλούντος, καὶ ὑγιῶς αὐτίκα δείκνυ. σιν ἔχοντα. Αντιοχέα τινὰ κατεῖχε περὶ τὴν στόμαχον τάθος, οὕτω δεινῶς αὐτοῦ στρέφον τὰ ἔνδον, ὡς καὶ τῷ ἐδάφει προσεῤῥίφθαι πολλάκις, οἷά τινι δαίμονι καταβεβλημένον. Οὗτος τοιγαροῦν προσέρχεται τῷ ἁγίῳ, δάκρυσι μηνύων τὴν καρδία; ἐδύνην, καὶ τοῦ πάν
col. 3035–3036page 36 of 125
Caput VII
PG 86:3035ους ἀπαλλαγῆναι δεόμενος. Ὁ δὲ πρὸς τὰς αὐτοῦ δεήσεις ἐπικλασθείς,κράσπεδόν τι τοῦ οἰκείου βά κους ὀρέγει, καὶ τοῦτο θεραπεία παραχρήμα το πάσχοντι γίνεται. νγ'. ᾿Ανθρώπῳ τινὶ συνέβη τὸν υἱὸν τελευτήσαι, δ δὲ μηδὲν ἀδυνατεῖν τῷ ἁγίῳ πιστεύων ὅπερ ἂν τοῦ Θεοῦ δεηθείη (ἐπεὶ καὶ πέφυκε φύσει, πᾶν ὃ σφόδρα βούλεταί τις, τοῦτο καὶ ῥᾳδίως πιστεύειν), εὐθὺς παρὰ τὸν θεῖον Συμεὼν ἀποτρέχει, κλαίων πικρώς, ολολύζων, κοπτόμενος, καὶ πολλοῖς ἄλλοις σχήμασί τε καὶ πράγμασι τοὺς καύσωνας τῆς καρδίας παρα σημαίνων· Ἐλέησόν με, δοῦλε τοῦ Θεοῦ, λέγων, ἐλέη σον ἄρτι θανάτῳ τὸν παῖδα ζημιωθέντα, δν οὐδὲ τῷ κοινῷ τῶν τεθνηκότων έθαψαν νόμῳ, οὐδὲ γῆν ἐπο έβαλον ἤδη κειμένῳ, πιστεύων ὡς ὅπερ ἂν καὶ βούλῃ, ἀνύεις παρὰ Θεῷ· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ θαῤῥῶν σου τῇ χρηστότητι πάλιν, ὡς οὐ παράψει με, σφοδρῶς ὑπὸ τῆς φύσεως οὕτω τὰ σπλάγχνα καιόμενον. Ελεον τοῦτον τοίνυν λαβὼν, καὶ γόνατα θεὶς ἐπὶ γῆν, τοῦ ἄνωθεν πάλιν αὐτὸς ἐλέους ἐδεῖτε, καὶ γνοὺς ἀπορρήτως ὑπὸ τῆς χάριτος τὴν εἰς τὸν παῖδα τῆς ψυχῆς αὖθις ἐπάνοδον, ἀναστάς, καὶ πρὸς τὸν πατέρα τοῦ παιδὸς ἐπιστραφείς, Εν ονόματι, φησί, τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πορεύου, ὁ υἱός σου ζη. Ο δὲ, τῷ λόγῳ παραχρήμα πιστεύσας, καὶ οἴκαδε τὴν τα χίστην ἐπανελθὼν (ποία, μόνε τῶν αἰώνων ἀθάνατε βασιλεῦ, ἀκοὴ θαῦμα τοσοῦτον χωρήσαι δυνήσεται 1), ζῶντα τὸν υἱὸν εὑρίσκει· ἂν καὶ λαβὼν εὐθὺς, ἡ παρα ἐλπίδα μᾶλλον ἀπολαβών, καὶ πρὸς τὸν Ἅγιον ἀνα στρέψας, ποίας ἀγαλλιωμένῳ στόματι φωνὰς οὐκ ἠφίει; τίνας οὐκ εὐχαριστηρίους ύμνους θεῷ καὶ τῷ Συμεὼν ἀπεδίδω; να'. Οἷα δὲ εἰκὸς προκόπτειν ὥσπερ ἡλικίᾳ τὸν Συμεών, οὕτω καὶ χάριτι, καὶ μᾶλλον ἐγγίζειν θεῷ τῷ ἐγγίζοντι, ὁρᾷ μετὰ ταῦτα πάλιν (ἀλλὰ πῶς ἂν τὰ μηδὲ τῷ ληπτὰ λόγος ἑρμηνεῦσαι δυνήσεται; Ιλιγγια γὰρ ἤδη καὶ πρὸς τὴν μνήμην, καὶ δέδες προσβῆναι τοῖς ἐφεξῆς), ὁρᾷ τοιγαροῦν τὸν Κύριονἡμῶν καὶ Θεὸν, παρειστήκει δὲ καὶ θείων ἀγγέλων τάγματα, ἵππος τε πρὸ τοῦ Συμεὼν εἱστήκει τὸ εἶδος λευκὸς, καὶ διάδημα φέροντες τῶν ἀγγέλων οἱ πρῶ τοι, ἦν δὲ ἄρα λίθου τιμίου, σταυρός τε αὐτῷ προσο επεπήγει, καὶ ἀστὴρ ὅσα καὶ ἀστραπὴ φωτίζων υπερ ανείχεν, ώστε περιβαλεῖν αὐτὸν τοῦτο καὶ βασιλεῦσαι. Ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς, Οὐκ ἀφαιρήσεσθε, φησίν, ἀπ' ἐμοῦ τὸ τρίχινον ἔνδυμα τοῦτο, ὅπερ εἰς δέξαν Χριστοῦ ἡμφίεσμαι. Οἱ δὲ, Στεφανώθητι διὰ τούτου Θεῷ καὶ τῷ μονογενεῖ Υἱῷ αὐτοῦ, εἶπον, καὶ ὅσα πορφύραν ἔνδυσαι τὸ ἅγιον Πνεῦμα, καὶ βασιλεύσεις σὺν ἁγίοις βασιλείαν οὐδέποτε λήγουσαν. Ταῦτα ἐπειδὴ ῥηθείη τῷ Συμεών, ἀπλήστως ἐκεῖνος τῆς τοῦ σώματος νεκρώσεως ἔχων, ἄλλως τε δὲ καὶ κόσμου καὶ τῶν τοῦ κόσμου ῥήγνυσθαι σπεύδων, καὶ πρὸς θεὸν καὶ τὰ θεῖα μᾶλλον ἀνάγεσθαι, ἀγενὲς εἰς τὸν Δεσπότην ἰδὼν, Δέσποτα πάντων, ἔφη, καὶ ποιητά, ἐπεί με τὸν ἀνάξιον ἀξιοῖς ἁγίοις συμβασιλεύειν, δέομαί σου τῆς ἀγαθότητος μηκέτι με τῶν τοῦ βίου βρωμάτων μεταλαμβάνειν, μηδὲ σιτίοις ἀνθρωπίνοις χρῆσθαι. Ταῦτα τοῦ Θεοῦ δεηθείς, Δεσποτικῆς ἀκούει
col. 3037–3038page 37 of 125
PG 86:3037φωνῆς εὐδοκούσης τὴν αἴτησιν, καὶ παραχρῆμα ἐν δύουσιν αὐτὸν ἐπάνω τῶν ἀσκητικῶν ῥακίων κατα στολὴν δόξης οἱ ἄγγελοι, μεγαλοπρέπειάν τε καὶ ὡραιότητα, τό τε διάδημα τιθέασιν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ τὸν φανέντα ἵππον καθίζουσιν. Εἶτα καὶ σύμφωνος ἀγγέλοις πᾶσι, Χριστῷ καὶ τῷ αὐτοῦ θεράποντι Συμεών ᾔδετο ὕμνος· αὐτός τε ὁ πονηρός τῷ Ἁγίῳ καὶ τὰ τοῦ πονηροῦ πνεύματα, οἷον κατα πεπληγότα ἐδείκνυτο. νε'. Μετά γοῦν τὴν θείαν ἐπιφάνειαν ταύτην, ἀκό λουθα πάλιν τοῖς προλαβοῦσι τὰ ἐπαγόμενα. Αν θρωπος γάρ τις γέροντι δεινῶς ἐχθραίνων, καὶ σφό δρα διαφθονούμενος φαρμάκοις ἐπ' αὐτὸν ἐχρήσατο τὰ δ᾽ ἄρα τοσοῦτον ἔδρασαν, ὡς ἑαυτὸν μὲν καὶ παῖδας (ἐτύγχανε γὰρ υἱοὺς ἔχων) εἰς γῆν καταροή. γνυσθαι, τὰ δὲ τούτου κτήνη κατὰ κρημνῶν ἐλαυνόμενα φέρεσθαι. Ἐνδείας τοίνυν ἄρτων, οἷα συμβαίνειν φιλεῖ, πρὸς τὴν τῶν μοναχῶν καὶ τῶν πενήτων χρείαν ἐν τῇ μονῇ γενομένης, ἄγγελος ἐν ὕπνῳ τῷ γέροντι παραστάς, Αναστάς, φησί, λάβε σίτον, καὶ παρὰ τὸν θεῖον Συμεὼν πορευθεὶς, τὸν μὲν πένησι καὶ τοῖς μοναχοῖς τροφὴν κομιεῖς· σοὶ δὲ κράσπεδον. τῶν τριχίνων ἐκείνου λαβόντι ῥακίων, ἀφεθήσεται τὰ τοῦ οἴκου δεσμά. Σίτον μὲν οὖν εὐθέως ἐκεῖ προθύμῳ ποδί, προθυμοτέρᾳ δὲ καὶ γνώμῃ κομίζει. Έπειτα μέντοι βώλακα γῆς καὶ ὕδωρ λαβὼν ὑπὸ τῷ κίονι τίθησιν· εἶτα ἐκχέει τὴν οἰκείαν ἐνώπιον τοῦ ἁγίου δέησιν, ἀπαγγέλλει τὴν θλίψιν, δεῖται θερ μῶς, ὥστε προσεύξασθαι περὶ αὐτοῦ, τά τε παρα κείμενα εὐλογήσαι, καί τι τοῦ τῶν ῥακίων αὐτῷ μεταδοῦναι κρασπέδου. Απερ ὡς ἐδεῖτο λαβὼν, καὶ οἴκαδε ὡς εἶχεν ἐπανελθὼν, ἀφ' ἑαυτοῦ πρώτου μέσ χρι καὶ τοῦ σμικροτάτου διαῤῥαντίζει, ὅπερ οὐκ αὐτῷ μόνῳ καὶ παισὶ καὶ βοσκήμασιν, ἀλλὰ καὶ ὅλῳ οίκι, πρὸς θεραπείαν τῆς φαρμακείας ήρκεσεν. νς'. Είτα πολλοὶ κατὰ ταυτὸν προσῆλθον αὐτῷ διαφά ροις πάθεσιν, οἱ μὲν νόσοις ποικίλαις, οἱ δὲ καὶ δαίμοσιν ἐνοχλούμενοι· ὁ δὲ τούτων ἑκάστῳ θερμῶς ἐπευξάμενος, ἀλλὰ καὶ χεῖρας ἐπιθεὶς, πρὸς Θεὸν διὰ παντὸς [κατὰ τὰς θείας] ἐντολὰς αἰρομένας, ἅπαντας ἀπήλλαξε τοῦ λυποῦντος. Τῆς δὲ περὶ αὐτοῦ φήμης, καὶ τῶν ἑκάστης ἡμέρας θαυμάτων πανταχόσε διαδοθέντων, ἔχλου τε πρὸς αὐτὸν συῤῥέοντος πλείστου, πλήθεσι τοσούτοις μόνος ἀρκεῖν αὐτὸς οὐ δυνάμενος, ξάΰδους εὐλογήσας παρέσχε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, ἂς τοῖς πάσχουσιν ἐκεῖνοι πάλιν ἐπιτιθέντες, καὶ μάλιστα τοῖς ὑπὸ πονηρῶν πνευμάτων κατεχομένοις, Τάδε λέγει, ἔφασαν, ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ Συμεών (ἵνα καὶ τῇ μνή μῃ τῶν τῆς ἀγγελικῆς ἐκείνης γλώττης ῥημάτων ἁγιασθῶμεν)· Ἐξέλθετε τὰ ἀκάθαρτα πνεύματα ἐκ τῶν πλασμάτων τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτίκα διὰ πάσης αἰσθήσεως ἦν ὁρᾶν ἐλαυνόμενα. Εκάστῃ μέντοι ῥάβδα ἄχρι τριῶν ἀνθρώπων ἡ τῶν θαυμάτων ενέργεια ὥριστο· εἶτα πάλιν ἀπτόμενος αὐτῆς ἐκεῖνος, η λή γει, καὶ παραπλησίως αὐτὴ πάλιν τοῖς θαύμασι κέ
col. 3039–3040page 38 of 125
Caput VIII
PG 86:3039χρητο, σοφῶς αὐτοῦ καὶ τοῦτο οἰκονομοῦντος, ὥστε με λογισμῷ τοὺς μαθητάς κενοδοξίας ἁλῶνα.. να'. Ἀλλὰ πῶς ἄν τις τῶν τοῦ Συμεών θαυμασίων ἕκαστα καταλέγει ποία δὲ γλώττα διακονήσειεν αὐτοῖς ἢ χείρ ἢ τίς εἰς ἑρμηνείαν ἀρκέσειε λόγο;; Ανήρ γάρ τις όνομα Γεώργιος οὐ διὰ μακροῦ τῆς μονῆς θηρίοις περιπεπτώκει· ἐν ἀμηχάνω τοίνυν εἰδὼς ἑαυτὸν, τὸ τοῦ ῾Αγίου δνομα καλεῖ πρὸς ἄμυ ναν καὶ παραχρῆμα δεσμοῦνται τοῖς θηρίοις αἱ σιαγόνες. Καὶ οὐ τοῦτο θαυμαστὸν μόνον, ἀλλ' ὅτι καὶ παρὰ τὴν "Αγιον ὡς εἶχεν εὐθὺς δρομαίως τὰ θηρία ελθόντα, τιθέασι τὰ στόματα παρὰ τῇ τοῦ κίονος βάσει, καθάπες, ὅθεν αὐτοῖς ἡ πέδη. αἰσθανόμενα, κἀκεῖθεν αιτούμενα καὶ λαμβάνοντα λύσιν. Κακείνο πάλιν θαυμασιώτερον, ὅτι καὶ πρὸ τῆς τῶν θηρίων παρουσίας, τὰ περὶ αὐτῶν τοῖς παροῦσιν ὑπὸ τοῦ Συμεὼν προηγόρευτο. νη'. Πολλοῖ; ἔβρυεν ή χώρα θηρίοις ἡ ὑπὸ τῇ ν τιόχου κειμένη, τό τε εἶδος ποικίλοις. καὶ τὴν ἐπιβουλὴν ὀλεθρίαις, ὡς οὐκ ἄνδρας μόνον καὶ γυναῖκας ὑπ' αὐτῶν διαφθείρεσθαι, ἀλλὰ καὶ παιδία τούτοις ἐκ τῶν οίκων άρπαγμα γίνεσθαι, ὁδῶν τε αὐτοὺς καὶ γεωρ γίας ἀποκεκλεῖσθαι, εἰ μὴ κατὰ πλῆθος ἀθροισθεῖεν, καὶ χεὶρ ἱκανὴ πρὸς ἀντιπαράταξιν γένοιντο. Ανίασε τοίνυν πρὸς τὸν ᾿Αγιον οἱ τῆς χώρας, ἀπαλλαγὴν αἰ τοῦντες χαλεπου γειτονήματος. Ὁ δὲ πράως ύπολε βών, 'Αδελφοί μου, ἔφη, τεκμήριά εἰσι ταῦτα τῆς τοῦ Θεοῦ καθ᾿ ἡμῶν δικαίας ὀργῆς καὶ κινήσεω; φησὶ γὰρ ὁ θεῖος ἀπόστολος Παῦλος, Διὰ ταῦτα ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας, τινά εἰσι, πορνεία, ἀκαθαρσία, πάθος, ἐπιθυμία κακή, πλεονεξία, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρεία· διὸ πάτῃ φυτ τῶν θηρίων πλῆθος ἐξ ἐκείνου τῆς χώρας ἀπὸ λακῇ τηρήσωμεν ἑαυτοὺς, μηκέτι λυπῆσαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἐν ᾧ ἐσφραγίσθημεν εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώσεως, ἐν ᾧ καὶ τοὺς ἀῤῥαβῶνας ἐλάβομεν ἐπ' ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου· θέλει γὰρ ὁ Πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν τὴν ἡμετέραν τῶν ἀσώτων υἱῶν τῶν ἐξ αὐτοῦ Μακρυνθέντων μετάνοιαν, ἵνα διὰ τῆς καθαράς θυσίας του μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ, Κυρίου δ' ἡμῶν καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ, πρὸς αὐτὸν ἐπιστρέψωμεν. Δι' οὗ καὶ τὴν ἄφεσιν καὶ τὴν προσαγωγὴν ἐσχηκα. μεν, δς καὶ νῦν ἡμῖν ἵλεως γεγονώς, ἐπιτιμήσει τοῖς θηρίοις τοῦ δρυμοῦ, καὶ οὐκέτι φόβος ὑμῖν ἐξ αὐτοῦ οὐδεὶς ἔσται, ἀλλὰ τὸ λοιπὸν ἐλεύθεροι τῆς τούτων βλάδης διαμενεῖτε. Ταῦτα οἱ μὲν ἀκούσαντες, ἵλε στόματι Θεῷ καὶ τῷ Συμεὼν εὐχαρίστουν· τὸ δὲ ἥλλακτο. νθ'. Νεανίας τις ἄνωθεν τῆς Δάφνης, ἀνίσχοντι προσβλέψας ἀτενὲς τῷ ἡλίῳ, τὴν ὁπτι ἣν σβέννυται δύναμιν· τῶν ἄλλων τοίνυν ἀπάντων οἱ τούτου γο νεῖς ἀπογνόντες, ἅπτουσι λυχνίαν ἐπ' ὀνόματι Χρι
col. 3041–3042page 39 of 125
PG 86:3041στοῦ, καὶ τοῦ θεράποντος αὐτοῦ Συμεών, ἔτι καὶ θυ μίαμα προσαγαγόντες· καὶ αὐτίκα τῷ νεανίσκῳ (ὡς πολὺ τὸ πλῆθος τῆς χρηστότητός σου, Κύριε, ἧς ἐξ ειργάσω τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ σέ!) τὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὖθις ἐπάνεισι φῶς. Ἕτερος ὑπό τινος νόσου τὴν κοιλίαν διώγκωτο· ἰατρικαῖς τοίνυν τέχναις οἰμώζειν εἰπὼν τὸν θεῖον Συμεὼν εἰς ἴασιν τοῦ πάθους ἐξ εκαλεῖτο. Καὶ δείκνυσιν ὕπνος αὐτῷ τὸν ἄνδρα σωτήριον, ἐπιθέντα τῷ πάθει τὸ Εὐαγγέλιον. Καὶ συναπέπτη τῷ ὕπνῳ τὸ πάθος, καὶ ὑγιὴς ὁ κακῶς ἔχων δυπνισθείς, τῷ Ἁγίῳ προσελθὼν τὸ γεγονὸς ἀπαγγέλλει. ξ'. Οὕτω δὲ τῶν παρ' αὐτοῦ θαυμάτων ἴσα και που ταμοῖς χεομένων, συνέρρευσαν ποτε πρὸς αὐτὸν ὄχλος πολλοί, κηροὺς ἀνάψαντες, καὶ τούτους ἐπὶ καλά μων πηξάμενοι, θεῷ τε δι' αὐτοῦ προσφέροντες ανα θήματα· ἐπειδὴ καὶ τοῦτο δεκτὴν ἕκαστος ᾔδει θυ σίαν, ὅπερ ἂν δι' αὐτοῦ προσενέγκοι. Ὁ δὲ πρὸς ταῦτα μὲν καὶ λίαν ἀπαραδέκτως είχε· πρὸς δὲ τοὺς ὄχλους, Εἰ καὶ τὰ παρ' ὑμῶν, ἔλεγε, προσφερόμενα λαμβάνειν αὐτὸς, ἀδελφοί, μὴ βουλοίμην, παλαιὰν φυλάττων καὶ ἡλικιῶτιν συνήθειαν· ἀλλὰ δεκτά γεγένηται ήδη Θεῷ, τῷ ἀνενδιεῖ μὲν ἁπάντων, μόνην δὲ προαίρεσιν παρ' ἡμῶν εἰς ἀγαθὸν ἀπαιτοῦντι. Ὅπερ ἐλύπει τὰ πλήθη, καὶ σφόδρα τῆς ἑκάστου καρδίας ήπτετο, εὐπροσδέκτου καθάπερ αὐτῷ τῆς θυσίας οὐ γεγενημέν νης. Τοῦτο τοίνυν ἰδόντας τοὺς μαθητάς βουλεύσασθαι καθ' ἑαυτοὺς, ὥστε κρύφα λαμβάνειν τὰ κομι ζόμενα. Ο δὲ μηδὲ τὴν ἐνθύμησιν αὐτῶν ἁγνοί σας, αυστηροτέρα φωνῇ καλέσας αὐτοὺς, Ἠγνηται, φη σὶν, ὑμῖν, ὁ τί ποτε ἄρα πεπόνθαι παρὰ τῷ Ἰσραήλ, ὁ τῷ χαλεπῷ πάθει τῆς φιλαργυρίας ἁλους, καὶ τὸ χρυσοῦν βούγλωσσον συλήσας τοῦ ἀναθέματος; τί δὲ Γιεζὴ τὸ Ἑλισταίου παιδάριον, ὅπως τὴν Ναιεμὰν λέπριν κατεδικάσθη; ἀλλὰ καὶ Ἰούδας αὐτὸς τῆς ἀποστολικῆς ἐκπεσὼν χάριτός τε καὶ τάξεως, προ δότες τε τοῦ Διδασκάλου γενόμενος καὶ ἀπαγξάμενος, καὶ μέσος λακήσας; Πρὸς ταῦτα δέει ληφθέντες οἱ μαθηταί, ίψαντε; εἰς ἔδαφος ἑαυτοὺς αἰτήσαντές τε συγγνώμην καὶ λαβόντες, ἀνέστησαν, πολλὰ σφί σιν αὐτοῖ; τῶν προτέρων επιμεμφόμενοι λογι σμῶν. ξα'. Απεκαλύφθη ποτὲ τῷ Συμεὼν ἅπερ ἐπὶ τὴν ᾿Αντιόχου φεῦ! ἐπάγεσθαι ἔμελλε. Τὰ δὲ ἦν, πνεῦ μα μάχαιραν ἐγκεχειρισμένον, καὶ ἄνωθεν ἐπ' αὐ τὴν φερόμενον. Εβόησε τοιγαροῦν πρὸς Κύριον ὑπὲρ αὐτῆς τῇ καρδίᾳ, ἔστη τε κατὰ τὸν Μωϋσῆν ἐνώπιον αὐτοῦ, τοῦ ἀποστρέψαι τὸν θυμὸν αὐτοῦ, καὶ μὴ ἐκκαῦσαι πᾶσαν τὴν ὀργὴν αὐτοῦ. Ὁ δέ φησι πρὸς αὐτόν· Ισού ή κραυγή τῆς κακίας αὐτῆς ἀνέβη πρός με, ἐπ' ὀργήν μου καὶ ἐπὶ θυμόν μου ἐστιν ἡ πόλις αὕτη, καὶ ἀφανιῶ αὐτὴν ἐν ταῖς ἁμαρ τίπις αὐτῆς, καὶ δώσω τῦρ ἐπ' αὐτὴν καὶ μο φαίαν καὶ θάνατον· αὐτὴ παρώργισέ με ἐν τοῖς εἰ δώλοις αὐτῆς, τιθεῖσα τράπεζαν τοῖς δαίμοσι καὶ τῇ τύχῃ, κἀγὼ ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιώ αὐτήν. γλῶτταν βούγλωσσον,
col. 3043–3044page 40 of 125
PG 86:3043Ταύτην ὁ μὲν τὴν ὕψιν εὐχ οἷός τε ὢν ἐν αὐτῷ στέ γειν διὰ τὴν ἀπειλὴν, παραβαλοῦσιν αὐτῷ τισιν ἐκ τῆς ᾿Αντιόχου, βίον εὐλαβὴ ζῶσιν ἀνδράσιν, ἐν ἐδύ νῇ ψυχῆς ἐξηγήσατο, κατὰ πόδα; δὲ καὶ ἡ ἐκβασις ἠκολούθει· οὐ πολὺ γὰρ τὸ ἐν μέσῳ καὶ κινεῖ σρόην βασιλέα Περσῶν ὁ Θεὸς, τό τε ὑπ' αὐτὸν ἔθνος καὶ Χαλδαίους τὸ πικρὸν καὶ τὸ ταχινὸν ἐξαλοῦνται γάρ, φησὶν, ὑπὲρ παρδάλεις οἱ ἵπποι αὐτῶν, καὶ ὀξύτεροι ὑπὲρ τοὺς λύκους τῆς ᾿Αραβίας), ὡς ἀετὴν πρόθυμον ἐπὶ τὸ φαγεῖν ἐκ τῆς Εω, δ; βαρεῖ τῷ στρατῷ τῇ πόλει παρεμβεβλήκει. Ἐβόησε τοίνυν πρὸς Κύριον αὖθις ὑπὲρ αὐτῆς Συμεών, εἰ ἐφ᾽ οἷς ἔδειξε πρότερον αὐτῷ μεταμεληθείη, καὶ ἱλάσεται ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῆς, καὶ οὐ διαφθερεί, οὐδὲ πα ραδώσει τοῖς Ασσυρίοις ἐν ῥομφαίᾳ τὴν πόλιν· ἀλλ' οὐκ ἦν δήλωσις παρὰ Κυρίου, ὅτι ἡ ὀργὴ τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ πλήρης, καὶ παράκλησις κέκρυπτο ἐξ ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. Προσέθετο τοίνυν περὶ αὐτῆς προς εύξασθαι πάλιν ἀποκριθείς· Οὐ μεταμεμέλημαι, εἶπεν, ἀλλὰ παραδιδοὺς παραδώσω αὐτὴν, ὥστε τοὺς μὲν ἐν ;: στόματι μαχαίρας πεσεῖσθαι, τοὺς δὲ εἰς αἰχμαλωσίαν πορευθῆναι, σοὶ δὲ τὸν σταυρόν μου τὸ τῆς εἰρή της βραβείον θήσομαι φύλακα, ὡς οὐ μετὰ πολὺ βάψει. ξ'. Ορᾷ τοίνυν ἐν ἐκστάσει πάλιν ὁ Συμεὼν τὴν τοῦ Παναγίου Πνεύματος χάριν σταυρὸν ἐγκεχειρισμένην καὶ πρὸς αὐτὸν καταπτᾶσαν, ἀγγέλου; τε δύο παρεμβαλόντας, τόξα δὲ αὐτοῖς ἐν χεροῖν τε ταμένα καὶ βέλη στρεφόμενα· δ τι δὲ ταῦτα εἴη πυ θαμένου, Ο μὲν σταυρὸς, ἡ σωτηρία καὶ ἡ κατὰ πάντων ἐχθρῶν ἀσφάλεια, εἶπον· τὰ δὲ βέλη, κατὰ τῶν ἐπὶ σὲ πολεμίοις ὁρμαῖς χρωμένων, ὥστε ἀπη στρέφειν αὐτοὺς τῇ τοῦ Θεοῦ ἀμάχῳ ἰσχύλ, τοῦ σε διὰ παντὸς ἡμῖν φυλάττειν ἐντειλαμένου. Ταύτης τῷ ᾿Αγίῳ παραδόξως τῆς ὀπτασίας φανείσης, έπειτα μέντοι δείκνυταί τις αὐτῷ καὶ ἄλλη τοιαύτη. Εδόκει τὴν πόλιν διὰ κλιμάκων ἐπὶ τῷ τείχει πολιορκουμένην ὁρᾷν, εἴσω τε αὐτῆς τοὺς βαρβάρως γεγε νημένους, θρῆνόν τε καὶ οὐαὶ καὶ συνοχὴν ἐν αὐτῇ, ὡς καὶ πολλοὺς διὰ τῶν τειχῶν ἔξωθεν ἑαυτοὺς αθλίως κατακρημνίζειν, φυγῇ τὴν σωτηρίαν πιο στεύοντας· εἶτα καὶ δύο πύλας αὐτῆς κατά τε ἄρκτον καὶ μεσημβρίαν διανοιγείσας, καὶ πολλοὺς διὰ τού των ὑπεξιόντας, τοῦ Θεοῦ καθάπερ τοῦ τῶν ἐν αὐτῇ δικαίων αίματος φεισαμένου, καὶ μὴ συναπολέσθαι καὶ αὐτοὺς σὺν ἀσεβέσιν ἀνασχομένου· ἐδείκνυ δὲ τῷ ᾿Αγίῳ ἡ ὄψις, καὶ δύο τῶν σὺν αὐτῷ μοναχῶν, δέει τῶν βαρβάρων λιποτακτήσαντας, καὶ τῆς τε μην νῆς καὶ τῆς ἀδελφότητας μικροψύχως ἀποῤῥαγέντας, ου; καὶ βαρβαρικής γενέσθαι χειρὸς ἔργον, τὸν μὲν μαχαίρα πεσόντα, τὸν δὲ εἰς αἰχμαλωσίαν ἀπὸ αχθέντα. ξγ'. Τὰ μὲν οὖν τῶν θείων ἀποκαλύψεων ἐν τούτοις ἦν. Εἶπετο δὲ ἄρα οὐκ εἰς μακρὰν καὶ τὰ ἔργα. Τείχη
col. 3045–3046page 41 of 125
PG 86:3045τε γὰρ τῆς πόλεως έκαυσε πῦρ, καὶ κατέφαγεν ἄμφ εδα αὐτῆς, καὶ ἔπεσον ἐν πλατείαις αὐτῆς νεανίσκοι, καὶ ἐπλήσθησαν αἱ οἱοὶ νεκρῶν, καὶ οὕτω κατ᾿ ἄκρας ὑπὸ τῶν Ασσυρίων ἐάλω, ὡς τοὺς μὲν τῶν ἐν αὐτῇ ρίψαντας διὰ τῶν τειχῶν ἑαυτούς, τοὺς δὲ διὰ τῆς πρὸς ἄρχτον τῆς τε πρὸς μεσημβρίαν πύλης ὑπεξ ελθόντας διαφυγείν, δύο τε τῶν περὶ αὐτὸν μοναχῶν δείσαντας ἐκεῖθεν ἀναχωρῆσαι, καὶ τὸν μὲν ζῶντα τοῖς βαρβάροις ἀλῶναι, τὸν δὲ πεσεῖν, ξίφει τὴν κει φαλὴν ἐκκοπέντα. Ἕτερον μέντοι τῶν αὐτοῦ μονα χῶν, τοσοῦτον ἀπέσχε δεινόν τι πρὸς τῶν βαρβάρων παθεῖν, ὅσῳ καὶ τοὺς ὑπ' ἐκείνων ἀνήκεστα πεπονθότας, παρ' αὐτὸν ἐρχομένους θεράπειαν τυγχάνειν. Παρέβαλον γάρ τινες αὐτῷ στρατιῶται, τους βαρ βάρους διαφυγόντες, ὧν εἷς, οὐ τὸν μηρὸν παντάπασι μόνον, ἀλλὰ καὶ ὅλον πόδα παρεῖτο, χαλεπαῖς τὴν ψυχὴν ὀδύναις βαλλόμενος. Συμπαθές τοιγαροῦν ὁ Θείος Συμεὼν εἰς αὐτὴν ἰδὼν, βαΐνην τε βάΐδον ἑνὶ τῶν μαθητῶν ἐγχειρίσας, σφραγίσαι κατὰ τοῦ μηρού κελεύει τὸν πάσχοντα, καὶ ἡ σφραγίς, οὐ τῶν ὀδυνῶν ἀπαλλαγὴ μόνον, ἀλλὰ καὶ ῥῶσις εὐθὺς τοῦ τε μηροῦ καὶ τοῦ ποδὸς τῷ στρατιώτῃ γίνεται. Εδ'. Τῶν δ᾽ οὖν Ασσυρίων τὰ περὶ τὴν ᾿Αντιόχου κατατρεχόντων, τό τε όρος περινοστούντων, καὶ ὁρμη πρός τε τὸν κίονα ἤδη καὶ τὴν μονὴν κεχρημένων, τοῖς παροῦσιν εὐχὴν παραγγείλας, γόνατά τε τῷ ἐδάφει πρῶτος καὶ ὄψεις ἐρείσας, ἀπελαθῆναι τού τους ἐκεῖθεν προσηύχετο· καὶ παραχρῆμα εἰς γῆν ώ; εἶχον, αὐτοῖς ἅρμασι καὶ ἵπποις κατενεχθέντες, τῆς σε πρόσω πορείας μετα με μέληντο, καὶ ἄσμενοι μάλ τον ἣν ἦλθον ἀνέστρεφον. Αλλοτε πάλιν τῶν αὐτῶν Ασσυρίων τινὲς ἀνῄεσαν εἰς τὸ ὄρος· ὁ δὲ ῞Αγιος τῷ συνήθει καὶ νῦν φαρμάκῳ, τῇ πρὸς Θεὸν εὐχῇ κέν χρητο. Δέσποτα θες, λέγων, πάσης σαρκὸς, ὁ γνόφῳ τὸ Σινᾶ ὅρος ἐπὶ τοῦ θεράποντός σου Μωσέως σκεπάσας, αὐτὸς νῦν τῇ χάριτί σου σκέπατον καὶ ἡμᾶς, ὥστε ἀθεάτους μεῖναι τοῖς τῶν ἀσεβῶν τούτων ὅμο μασι. Καὶ αὐτίκα (ὦ ἀβύσσου χρηστότητος! ὦ Θεοῦ ὤτων, δεήσεσι τῶν φοβουμένων αὐτὸν διὰ παντὸς προσεχόντων!) αχλὺς ἄνωθεν ὑπὸ νεφέλῃ καταχεθεῖσα, οὐχ ὅπως αὐτὸν τοῖς βαρβάροις, ἀλλ᾽ οὐδὲ τῶν περὶ αὐτόν τινα εἴασε θεαθῆναι. Καὶ οἱ μὲν οὕτως ἀπῆλθον, μηδὲ εἰς τὸν κίονα καὶ τὰ ὑπὸ τὸν κίονα βλέψαι, μηδὲ προσχεῖν ὅλως συγχωρηθέντες· πλου σία δὲ καὶ τοῦ Συμεὼν κατεχείτο χάρις, τήν τε ὄψιν κατ' ἐκεῖνο τῆς ὥρας ἐκλάμποντος, καὶ ἡδιόν τι παντοδαπών μύρων ἀπόζοντος· ὡς καὶ τῶν μαθητῶν ειναι περὶ ὄρθρον ἰδόντα, ὅπως μὲν περὶ τὴν ὄψιν αὐτ γῆς, ὅπως δὲ ὅλος εὐωδίας ἔχει, ἐν "θαύματος λόγῳ τοῖς λοιποῖς διηγήσασθαι. ξε. Οἷα δὲ πολλάκις, καὶ μηδ' ὁτιοῦν ἀνῦσαι δύνα σθαι κατ' αὐτοῦ πεπεισμένος ὁ [δαίμων], τὴν μὲν ἐκ
col. 3047–3048page 42 of 125
Caput IX
PG 86:3047του φανεροῦ πρὸς αὐτὸν οὐ θαῤῥεῖ πάλην, διὰ δὲ τῶν μαθητῶν δολίως ἐπιβουλεύει, πάθει δειλίας αὐτῶν τὰς ψυχὰς κατασείσας, πρόφασιν την συνεχή των Ασσυρίων εὑρὼν πάροδον, κἀκεῖθεν ἀπάραντας ἐν τῷ ἀσφαλεῖ καταστῆναι σκολιῶς ἀναπείσας. Οἱ δὲ προσίασιν ἅμα ὄρθρο, συναπάρα! σφισι καὶ αὐτὸν ἀξιοῦντες, ἄχρι τῆς ἐπὶ τὴν οἰκείαν ἐπανόδου τῶν Ασσυρίων· οὐδὲ γὰρ οἷόν τέ φασι προσμένειν ἔτι τῷ ὄρει, οὕτως αὐτῶν κατὰ τὸ συνεχὲς ἐπιόντων. Ο δὲ τοσοῦτον ἀπέσχε προσέσθαι τι περὶ ἑαυτοῦ τοιοῦ τον, ὅσῳ καὶ αὐτοὺς ἐπισχεῖν μᾶλλον περὶ πλείστου πεποίητο. Ἐπεὶ δὲ πολλὰ εἰπών τε καὶ δράσας, σύ μεταπεισθησομένους ἑώρα, Πορεύεσθε, φησίν, ἀδελ φοὶ, ἐν εἰρήνῃ· εἰ γὰρ καὶ οἱ φίλοι μου καὶ οἱ ἔγγι στά μου ἀπὸ μακρόθεν στῆναι προῄρεσθε, ἀλλ᾽ ἐγώ τῷ πνεύματι ἀεὶ μεθ᾽ ὑμῶν εἰμι. Ταῦτα τοῦ Ἁγίου εἰπόντος, οἱ μὲν ἀφέντες αὐτὸν ἐπὶ τοῦ κίονος ἀνεχώ βησαν. Επιστάντων δὲ κατὰ πόδας τῇ μονῇ τῶν βαρβάρων, χεῖρας οὐρανῷ τοὺς ἐκεῖνος, Δέσποτα, φησί, Κύριε παντοκράτορ, ὁ ἐν τῷ βραχίονι τῆς δυ νάμεώς σου διασκορπίσας τους εχθρούς σου, Κραταιωθήτω καὶ νῦν ἡ χείρ σου, ὑψωθήτω ή δεξιά σου. Οι πω τέλος εἶχεν αὐτῷ ἡ εὐχὴ, καὶ οἱ βάρβαροι φεύγειν ἐκεῖθεν ἀγεννῶς ἐπεχείρουν, καθάπερ ὑπό τινος βα ρείας χειρὸς ἐλαυνόμενοι. ξς'. Ὁ μὲν οὖν τοῦ Θεοῦ θεράπων, εἰ καὶ τῶν οἰκείων οὕτω μαθητῶν ἔρημος ἀπολέλειπτο, ἀλλά παροῦσαν εἶχε σαφῶς τὴν θείαν ἄνωθεν χάριν, οὐκ ἀγαλλίασιν μόνον ἐμποιοῦσαν, ἀλλὰ τινα καὶ ἄρα τον, ὡς ἔφημεν, εὐωδίαν αὐτοῦ καταχέουσαν, ἥτις καὶ τοῖς ῥακίοις, οἷς ἐκεῖνος ἡμφίεστο, παρέμεινε διὰ τέλους. Εν τοίνυν χαίρων τῇ περὶ αὐτὸν ἐρημία, καὶ τρίτην ἑξῆς ἡμέραν εὐχῇ μόνῃ καὶ Θεῷ σχολάζων (ἐν τοσούτῳ δὲ δυνατὸς εἶ, Κύριε, καὶ ἡ ἀλή θειά σου κύκλῳ σου) όρο δύο τινὰς ἑκατέρωθεν ἁγίους ἀγγέλους, τὸν μὲν ἐκ δεξιῶν, τὸν δ' ἐξ ἀρι στερῶν, λέγοντας αὐτῷ· Θάρρει, οὐδὲ γὰρ εἴ, φησί, μένος, ἀλλὰ μετὰ σοῦ καὶ ἡμεῖς. Ἐν τούτῳ δὲ τῶν βαρβάρων επανόδου μνησθέντων, ἀνασώζονται καὶ μαθηταί, καὶ τοῦτον ὅπως ἀγαλλιάσεως το καὶ χάριτος εἶχεν ἰδόντες, ἀγαλλομένοις Θεῷ καὶ αὐτοὶ χείλεσιν ηὐχαρίστουν. Εξ'. ᾿Αλλὰ τὶς ἂν λόγος τὰ τηνικαῦτα παρὰ τοῦ θείου Συμεών γεγονότα, καὶ ὅπως τῶν αἰχμαλωτισθέντων πολλοῖς ὀπτανόμενος ἀνίει τῆς αἰχμαλωσίας αὐτοὺς, καὶ διὰ μέσων ἔσωζε τῶν βαρβάρων, ἐν βραχεί παραστήσειεν; ἑνὸς δὲ, ἢ καὶ δύο τούτων ἀναγκαῖον ἐπιμνησθῆναι. Ὁ ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἔναγχος ληφθεὶς ἀδελφὸς, οὗ καὶ μικρῷ πρόσθεν ὁ λόγος ἔθετο μνήμην, τὰ τοῦ ἁγίου θαυμάσια, οἷα εἴωθεν ἐν ἀμηχάνοις κακοῖς οὖσα ψυχὴ τῶν χρηστοτέραν ελπίδα παρεχομένων ἡδέως ἀναμιμνήσκεσθαι,
col. 3049–3050page 43 of 125
PG 86:3049πρός τινα στρατιώτην σχολάριον ἐξηγεῖτο, αἰχμάλωτον καὶ αὐτὸν ἀγόμενον, καὶ ὑπὸ σιδηραῖς κατε χόμενον πέδαις· καί τι καὶ κλαίων ἐπ' ἐνίοις αὐτῶν, εἶτα ζέσας τὴν ψυχὴν τοῖς περὶ αὐτοῦ διηγήμασιν, ἐκ μέσης τε τὸ τοῦ ᾿Αγίου ὄνομα καρδίας καλέσας, ὥστε τῆς χαλεπῆς ἐκείνης αναγωγῆς ἀνεθῆναι, διὰ μέσου τῶν βαρβάρων ὁρμᾷ, καὶ μηδ' υπό του τού των κατασχεθείς, ἀνασώζεται. Οπερ ὁ στρατιώτης ἰδὼν, καὶ πιστεύσας δύνασθαι τοῦτο καὶ ἐπ' αὐτῷ τὸν Ἅγιον δρᾶσαι, βοᾷ μετὰ θερμῶν δακρύων εὐ θύς, Δέσποτα Χριστὲ ὁ Θεὸς τοῦ δούλου σου Συμεών, ῥῦσαί με τῆς πικρᾶς ταύτης καὶ βαρβάρου χειρὸς καὶ δουλείας. Ταῦτα καμνούσῃ ψυχῇ φθεγξαμένου, (Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, τίς ὅμοιός σοι;) τὰς μὲν σιδηρᾶς ἐκείνας αὐτίκα πέδας εἶχεν ἡ γῆ, αὐτὸς δὲ ἀναμέσους ἐξεῖ τῷ ποδὶ τοὺς βαρβάρους ἐχώρει, πρὸς τὴν οἰκείαν φερόμενος· ὃς ἀπαθής κακῶν ἐπανελθών, ἕκαστα σαφῶς ἐξηγεῖτο. ξη'. Γέρων τις τὰς ὄψεις ἀνακοπείς, ἐκάθητο τυ φλὸς προσαιτῶν· ἐτύγχανε δὲ ἄρα κατωτέρω μικρών τῆς μονῆς, ὅτε δι' ὀλίγου ταύτης ἦλθον οἱ βάρβαροι, και τις αὐτῶν (οἷα φιλεῖ βάρβαρος χείρ, ἕτοιμος εἰς ἀναίρεσιν εἶναι, καὶ παίγνιον ἡδύ τι ποιεῖσθαι την ἑτέρων ἀπώλειαν) τῷ ξίφει τοῦ τραχήλου κατενεγκὼν, καιρίαν τὸν γέροντα πλήττει· καὶ ὁ μὲν ἄρω νος ἔκειτο, μόνῳ τῷ μικρὰ πνέειν νεκρὸς εἶναι μὴ πιστευόμενος. "Οπερ οὖν τὸν τοῦ Θεοῦ θεράποντα τῷ ἐνοικοῦντι πνεύματι γνόντα, εντείλασθαί τισιν ἀνα ελομένους τὸν γέροντα κομίσαι πρὸς ἑαυτόν. Τοῦ τυφλοῦ τοίνυν παρὰ τῷ κίονι κομισθέντος, γῆν ἐκεῖνος καὶ ὕδωρ λαβὼν εὐλόγησεν, εἶτα τῶν μαθητῶν ἑνὸς ταῦτα τῇ πληγῇ ἐπιθέντος, γίνεταί τι κανταῦθα ση μεῖον, ὀφθαλμῶν μᾶλλον ἢ ὤτων εἰς πίστιν δεόμενον· οὐ γὰρ ὀστᾶ καὶ νεῦρα μόνον εὐθὺς, τό γε παρά δοξον, συνήπτο πρὸς ἄλληλα, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ τῶν ὀφθαλμῶν φῶς, ὁ καὶ τούτου παραδοξότερον, τῷ τυ φλῷ ἀπεδέδοτο, ὡς καὶ τὴν γείτονα θανάτου πληγήν ἐκείνην μετὰ βραχὺ συνουλῶσαι, καὶ τὰς ὄψεις έρ ῥῶσθαι, μιᾶς καρπὸν εὐχῆς διπλῆν θεραπείαν κομι σαμένῳ. Οπερ τῷ ταχεῖ τῆς φήμης πτερῷ πανταχοῦ ἀθρόον διαφοιτῆσαν, πολλὰ πανταχόθεν πλήθη ποικίλαις νόσοις κατεχομένων παρὰ τὸν ᾿Αγιον ἐποίει συῤῥεῖν, οὓς ἐκεῖνος εὐχῇ καὶ σφραγίδι, τῷ τε με γάλῳ καὶ ποθεινῷ τοῦ Ἐμμανουὴλ ὀνόματι θερα πεύων, ὑγιεῖς ἀπέλυεν ἐπανήκειν. ξθ'. Ὁρῶντα τοίνυν τὸν πολὺν περὶ αὐτὸν ὄχλον, καὶ ὅπως ἡσυχάζειν οὐκ εἶχεν ὅσον ἐβούλετο, τὸ Αποστολικὸν ἐκεῖνο εἰσῄει, Μή πως ἄλλοις κηρύξας, αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι. Περιενόει δὲ ἤδη καὶ Ηλίου τὸ Καρμήλιον, τοῦ τε Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ τὴν ἐπὶ τὸ τῶν Ἐλαιῶν ὄρος ἄνοδον· ἄλλως τε δ᾽ ἦν καὶ Θεοῦ σχολάριος.
col. 3051–3052page 44 of 125
PG 86:3051τὸ πρᾶγμα οικονομία, ὑφ᾽ ᾧ καὶ κίνημα, καρδίας δ Συμεών, καὶ ἐνθύμιον, καὶ ἐγκατάλειμμα ἐνθυμίου πεποίητο. Έγνω τοιγαροῦν τὸν κίονα μὲν ἀπολιπείν, ἐφ' οὗ ἐκταετή στάσιν ήνυεν ἤδη, τῷ δὲ μεγάλω πλησίον βρει προσαναβήναι, ὅπερ δεξιᾷ τοῦ κίονος ἀνιόντι διάκειται. Ἦν δὲ τοῦτο ἐσχάτως ἄνυδρον, καὶ διὰ τοῦτο κομιδῇ μὲν ἀνθρώποις ἄβατον, ἑρπετοῖς δὲ καὶ θηρίοις ἡδίστη διατριβή. Επ' αὐτὸ τοίνυν ἀνελ θεῖν καὶ γνώμης ἅμα καὶ μελέτης ἔχων, ἐδέκει τὸν Κύριον ἡμῶν καὶ Σωτήρα Χριστὸν μετὰ στρατιάς ἀγγέλων οὐδ᾽ ὅσης ἀριθμήσασθαι ῥᾴδιον, ἐπ' αὐτή καταβεβηκότα ἰδεῖν, νεφέλην τε φωτὸς τὰς ὑπωρείας κύκλῳ καλύπτουσαν, φωνῆς τι ἀπὸ τῆς νεφέλης ἀκοῦσαι· Σπεῦσον, ἀνάβηθι Συμεὼν ἐπὶ τὸ θαυμαστών ὄρος τοῦτο, λεγούσης· οὕτω γὰρ ἂν ἀπὸ τοῦ νῦν εἴη καλούμενον· ἡγίασται γὰρ παρ' ἐμοῦ, ἐφ᾽ ᾧ καὶ θαυμαστώσω μᾶλλον τὸ ὄνομά σου, ὅτι καὶ μετὰ τοῦ εἰμι ἐγώ. Ὑπεδείκνυ δὲ ἡ φωνὴ καὶ πέτραν, ἐφ' ἧς ὁ Κύριος ἡμῶν καὶ Θεὸς ἑωρᾶτο, ἐπ' αὐτὴν ἀναβης και τὸν Συμεὼν ὑποτιθεμένη. Τὸ δὲ τῆς ἀπροσίτου θέας ἐκείνης τῶν ποδῶν ὑποπόδιον· φεῦ τοῦ φωτός ὡς καὶ αὐτοῦ φαιδρότερον μᾶλλον ἦν ἐκλάμπον ἡλίου. Τὰ μὲν δὴ τῆς ὀπτασίας, καὶ τῆς ἐπὶ τὸ θαυ μαστὸν ὄρος κλήσεως τοῦ 'Αγίου, τοιαῦτα. ο. Ὁ δὲ τὴν ἀδελφότητα συγκαλέσας, καὶ αὐτοῖς ἕκαστα ὡς ἴδοι διηγησάμενος, ένα τε τῶν πρεσβυτέρων τὴν ἡλικίαν, καὶ τρόπων χρηστότητι μαρτυρούμενον, προεστάναι τῆς μονῆς καταστήσας· ἐπευξάμενος τε αὐτοῖς, καὶ Θεῷ παραθέμενος, τοῦ κίονος κάτεισι, καὶ τῆς ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους φερο σης άπτεται, ὁδηγῷ τῇ φανείσῃ χρώμενος ὄψει, και τὴν πέτραν ἐκείνην καταλαβεῖν ἐπειγόμενος. Πώλος μὲν οὖν ἦγεν αὐτὸν, ἐφ' ὅν οὐδεὶς ἀνθρώπων ἐκάθισε πώποτε, τῆς τοῦ ὀφθέντος εὐδοκίας οἶμαι Χριστοῦ καὶ τοῦτο σύμβολον καὶ τῶν σημείων, ὧν ἐπιβαίνων τοῦ ὄρους ὁ Συμεὼν ἔμελλε τῇ αὐτοῦ δυνάμει ποιεῖν. Καὶ διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἐπὶ πώλου φερόμενος, ὡς ἐπὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ ἐκεῖνος, καὶ ὁμοιότητι (φθέγ ξομαι γὰρ, εἰ καὶ τολμηρὸν τοῦ Δεσπότου τετιμημένος. οα'. Ην δέ τις κατὰ τὴν μονὴν ἀκινήτως τοῦ ποδὸς ἔχων, καὶ τοῦτον ἐσχάτω; πεπηρωμένος πάντων τοίνυν ὅσοι τῷ Ἁγίῳ προτῇσαν θεραπεία; ἀξιουμένων, ὅτῳ δήποτε τούτων έκαστος πάθει κατα είχετο, ἐπ' αὐτῷ μόνῳ τὰ τῆς βάσεως (οὐκ οἶδ' ὅπως, ἢ λόγοις ἀπορρήτου πάντως οικονομίας) ᾤχνει καὶ ἀνεβάλλετο. Οὗτος τοιγαροῦν εἰς δεῦρο ταμιευθείς, προσάγεται τῷ ᾿Αγίῳ μετὰ τὴν ἐκ τοῦ κίονος κάθε οδον, ἐκείνου κελεύσαντος, εὐχῇ τε καὶ σφραγίδι, τῷ συνήθει φαρμάκω, ρώννυται, ὃς καὶ δρομαίως εὐ θὺς ἦν τοῦ ᾿Αγίου προπορευόμενος, πράγμασι μᾶλ λον ἢ βήμασι μεγαλύνων τὰς ἑαυτοῦ σωτηρίας. Ο μέντοι Συμεὼν ὅτε δι' ὀλίγου τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους γεγόνει, ἀποδές τοῦ πώλου προσηύξατο, καὶ τῆς [εὐχῆς] τέλος ἤδη λαβούσης, ἀκούει στρατιᾶς ἀγγέ λων τὸ Ἀμὴν ἐπειπούσης. Σταυρὸς δὲ λίθινος ἐπέχει
col. 3053–3054page 45 of 125
PG 86:3053τὸν τόπον, ὃν μετὰ τὴν εὐχὴν ἐκεῖνος ἱδρύσατο. Ατενίσας οὖν ὁ τοῦ Θεοῦ δοῦλος, ὁρᾷ τὴν τοῦ ὄρους κορυφὴν θεία χάριτι περιλαμπομένην· καὶ γνούς τοῦτον ἐκεῖνον εἶναι τὸν ὑποδειχθέντα τόπον αὐτῷ, ἄσμενος εὐθέως προστρέχει, καὶ τῆς πέτρας, ἐφ᾿ ἧς τοὺς Δεσποτικοὺς εἶδε πόδας ἑστῶτας. χαίρουσιν ὡς εἶχε ποσὶν ἐπιβαίνει. Τὸν μέντοι πώλον εἰς τὴν μου νὴν ὑπὸ τῶν μαθητῶν καταχθέντα ή τρίτη μετά τὴν κάθοδον ἡμέρα είχε νεκρόν, οὐδὲν πλέον ἐπισ διόντα, οὐδέ τινα ἕτερον ἐπιβῆναι τὸ παράπαν αὐτ τοῦ ἀνασχόμενον. σβ'. Τῆς μὲν οὖν ἡλικίας εἰκοστὸν ἦν τοῦτο ἔτος τῷ Συμεών, τῆς δ᾽ ἐπὶ τοῦ προλαβόντος κίονος στά σεως όγδοον· ὁ δὲ στὰς ἐπὶ τὴν πέτραν ἡδέως, τήν τε μηλωτὴν περιθέμενος, καὶ ταύτῃ Θεῷ κατὰ μόνας 13 ὁμιλεῖν τὸ μετὰ ταῦτα νομίσας, ὡς τῆς ἐπιούσης ὄχλον οὐκ ὀλίγον εἶδεν ἀσθενῶν πλήθη φόρτον κομί ζοντας, οἵτινες τῷ κίονι παραβαλόντες, καὶ τοῦτον ἀνελθεῖν τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους πυθόμενοι, οὐδὲ τὴν ἄνοδον ᾤκνησαν. Τούτους τοίνυν ἰδῶν, καὶ οἷον ἄθυμος γεγονώς, εἰ μηδ' ἐνταῦθα συγκεχώρηται ἰδιάζειν· ὅμως πρὸς τὰ τούτων δάκρυα καὶ τοὺς ὀδυρμού; παθών, καὶ χεῖρας ἑκάστῳ τῶν κακώς ἐχόντων ἐπιθεὶς ἰασίμους, ὑγιεῖς ἀπολύει. Αγ. Εφάνη δὲ τηνικαῦτα λέων ἀνὰ τὸ ὄρος, ὃς ἀνθρώπῳ τινὶ συναντήσας πρὸς τὸν ῞Αγιον ἀνιόντι ἄγμιόν τι καὶ κομιδῇ φοβερὸν ὥρμησεν ἐπ' αὐτόν· ὁ δ' ἐν ἀρύκτῳ κινδύνου ὤν, καὶ ὑπὸ δέους ὅ τι καὶ δράσει μὴ ἔχων, Τὸν στέφανον, φησὶ, καὶ τὴν ἄνωθεν τοῦ Συμεὼν χάριν, ἀπόστρεψαν ἀπ᾿ ἐμοῦ μηδέν με βλάψα; ἢ λυμηνάμενος. Καὶ ὁ θὴρ αὐτίκα τὴν τοῦ ὅρκου δύναμιν αίδεσθεὶς, ἀπῆλθε, μηδὲν αὐτὸν πλέον διαταράξας. Ταῦτα ὁ μὲν παρὰ τὸν ῞Αγιον ἀνελθὼν ἐξηγήσατο· οἱ δὲ παρόντες περιδεείς γεγονότες, δέον ται κοινῇ τοῦ ᾿Αγίου ἀπελαθῆναι τὸν θῆρα τοῦ δρού Κἀκεῖνος εὐθὺς ᾿Αναστάσιόν τινα (εἷς δὲ τῶν αὐτοῦ μαθητῶν οὗτος, ἀφ' οὗ καὶ αὐτὸς, κατὰ τὸν ἐμὸν Ἰησοῦν τὸν οἰκεῖον δεσπότην και νομοθέτην, ἐκτε βλήκει ἑπτὰ δαιμόνια)· τοῦτον οὖν ὀνομαστὶ καλέσας Απίλι παρὰ τὸ τοῦ λέοντος κατάλυμα, ἔφη, καὶ τάδε ἐρεῖς αὐτῷ· Ἐν ὀνόματι Κυρίου, φησὶν ὁ παῖς αὐτοῦ Συμεών, ἀπόστηθι τοῦ ὄρους τούτου· οὐκ Έσται γάρ σοι κατοικία, οὐδὲ διατριβὴ ἐν αὐτῷ. Ο Ταῦτα ὁ μὲν ἀπελθὼν εἰρήκει τῷ λέοντι· ὁ δὲ ὑπο ἤκουσεν ὅσα καὶ οἰκέτης εὐγνώμων ἀγαθῷ δεσπότη πειθόμενος, τοῦ τε ὄρους εὐθέως ἀπῆρεν ὑπὸ τοῖς πάντων όμμασι, καὶ πρὸς τὸν Μέλαντα καλούμενον ποταμὸν, καὶ τὰ τῆς ᾿Αμανοῦ ἐχώρησεν ὄρη - τιθασ. σας οἷα καὶ χειροήθης, ἀντὶ τοῦ πρώην βλοσυροῦ καὶ β:αίου γεγενημένος. Ὅπερ οὖν οὐδεμίαν θαύματος ὑπερβολὴν ἀπολεῖπον, θαυμασιώτερον ἔτι μᾶλλον ἔχει τὸ ἐπαγόμενον, ὅτι καὶ εἰς ὥρας ἐξ ἐκείνου ὁ θὴρ
col. 3055–3056page 46 of 125
Caput X
PG 86:3055εἰς τὴν τοῦ ᾿Αγίου μάνδραν ἐτησίως ἐφοιτα, προ πυλῶν τε αὐτῆς ἱκανῶς ὡρυόμενος, καὶ τὰ τῆς ὑπο ταγῆς οἷον ἐπιδεικνὺς ἐκεῖθεν καὶ ἤμερος εἰς τὰ οἰκεῖα πάλιν ἤδη ἐχώρει, εἴ του τισὶν ἀνὰ τὴν ὁδὸν ἐν τύχοι, αἰδοῖ εἴκων καὶ αὐτῆς ἐξιστάμενος. οδ'. Ἐν τούτῳ δὲ λοιμικῆς νόσου τοῖς ἀνθρώποις ἐπισκηψάσης, πόλεις τε καὶ ἀγροὺς καὶ κώμας φθει ρούσης ἀτεχνῶς καὶ λυμαινομένης, γνοὺς ὁ τοῦ Θεο θεράπων ὅτι ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐπὶ τὸν λαὸν αὐ τοῦ, τά τε σπλάγχνα παθὼν ἐπ' αὐτοῖς, μιμεῖται τὸν Φινεὲς καὶ αὐτὸς, καὶ χεῖρας ικετηρίους, εἰ βούλε: δὲ ἱλαστηρίους, εκτείνας Θεῷ, μέχρι τούτου τὰ τῆς πλη γῆς ἴστησι, μηκέτι περαιτέρω ταύτην ὁδεῦσαι παρα χωρήσας. Καὶ οὐ τοῦτο μόνον θαυμάσαι ἄξιον, ἀλλ᾽ ὅτι καὶ τὰ τῆς ἰάσεως αὐτῷ δέδοτο· πολλοὶ γὰρ ἐξ ἐκείνου τῶν ὑπὸ τῆς τοιαύτης νόσου κατειλημμένων, τὸ τοῦ θείου Συμεὼν ἐπικαλούμενοι ὄνομα, ἐδόκουν οἴκοι τοῦτον ὁρᾶν (ὢ τοῦ θαύματος!) ἐπισκεπτόμενον ὥσπερ καὶ τὴν νόσον αὐτοῖς θεραπεύοντα· καὶ ἡ ὄψις ἔργον ἦν, καὶ τὴν φαντασίαν ἀλήθεια διεδέχετο, καὶ τὴν νόσον εὐθὺς ἀπετίθεντο. Πολλοὶ δὲ καὶ τῶν ἑτέροις πάθεσι καὶ νόσοις ἐταζομένων, λυχνίαν κατ' οἶκον ἅπτοντες, θυμίαμά τε προσφέροντες, διὰ μεσί του τὸν Θεὸν τοῦ οἰκείου θεράποντος ἐπεκαλοῦντο, καὶ τοῦ λυποῦντος ἕκαστος ἀπηλλάττετο· ὅσοις δὲ τοῦ μὲν ἀρκοῦντος ἡ χεὶρ ἐλαίου ἠπόρει, βραχὺ δέ τι πορίζοντες ἑαυτοῖς, λυχνίαν ἐπ' ὀνόματι τοῦ ῾Αγίου ήπτον, εἰς τρίτην ἑξῆς ἡμέραν, ἢ καὶ τετάρτην αὐτῇ τὰ πολλὰ (ὡς θαυμαστὸς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς Ἁγίοις αὐ τοῦ!) τὸ φῶς οὐκ ἐσβέννυτο· ἅπερ οἱ τῶν θαυμάτων ἀπολαύοντες τούτων, παρὰ τὸν ῞Αγιον εὐθὺς ἀνιόντες ἀπήγγελλον. σε'. Ποτέ γοῦν περὶ τοὺς ἑωθινούς ὕμνους τοὺς ἀδελφοὺς συγκαλέσας Προσευξώμεθα, φησιν, ἀδελ φο!, περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας· μέλλει γὰρ ὁ ταύτης ἀρχιερεὺς Εφραίμιος καταλύειν ἤδη τὸν βίον. Εώρακα γὰρ ἐμαυτὸν ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύ ματος ἑστῶτα πρὸς κεφαλῇ τῆς κλίνης, ἐφ' ᾗ καθεί δειν ειώθει, καί· Οὐαὶ τῇ πόλει ταύτῃ, λέγοντα, σου ἐκδημοῦντος, οὐαὶ, καὶ τὴν αὐτοῦ μετάστασιν ὥσπερ ἀποκλαιόμενον. Ἐν ἐμαυτῷ τοίνυν γενόμενο;, εὑρέ Την δεδακρυμένος, ἐπὶ τῶν παρειῶν τε φέρων τῶν δακρύων τὰ ἴχνη. Δευτέρα τοιγαροῦν ἔκστασις ἐπ' ἐμέ, καὶ πάλιν οἱ αὐτοὶ θρῆνοι, καὶ πάλιν δάκρυα. Εἶτα καὶ τρίτη περὶ τῶν αὐτῶν ὄψις, καί μοι τοιαύτη τις ἤκουσται φωνή· Τίς οἶδεν ὅθεν ὁ ἐρχόμενος εἴη; Ταῦτα ὁ μὲν εἰρήκει τοῖς ἀδελφοῖς· οἱ δὲ τηνικαῦτα
col. 3057–3058page 47 of 125
PG 86:3057μὲν ἐπύθοντο περὶ Εφραιμίου ὡς ὑγιαίνοι. Μετὰ δὲ ταῦτα καλέσας αὖθις ὁ τοῦ Θεοῦ δοῦλος αὐτούς· δια αυγάζουσα δὲ ἦν ἤδη Παρασκευή. Ὁ ἀρχιερεὺς τοῦ Θεοῦ κατὰ τὴν νύκτα, φησί, πρὸς αὐτὸν ἐξεδήμησε· τεθέαμαι γὰρ αὐτοῦ τὴν ψυχὴν ὑπὸ πλήθει λευχειμονούντων τῇδε παραβαλοῦσαν· ἡ δὲ ἠσπάσατό με, καὶ μνήμην αὐτῆς ποιεῖσθαι πρὸς Θεὸν ἐνετείλα το, ἔτι καὶ σχέσεως αὐτοῦ πρός τε αὐτὸν ἐμὲ καὶ τὴν μητέρα τὴν ἐμὴν ἀναμνήσασα. Ταῦτα ὁ μὲν περὶ τοῦ ἀρχιερέως τοῖς ἀδελφοῖς προειρήκει· οἱ δὲ τὸν και ρὸν ἐπισημηνάμενοι, εὗρον τῆς νυκτὸς ἐκείνης τὸν θεῖον Εφραίμιον ἐκδεδημηκότα. ος'. Πολλῶν δέ, οἷα εἰκὸς, τῆς καθέδρας ἐφιεμένων, καὶ ταύτην ἑαυτοῖς σπουδαζόντων, συνέβη Δομνί νόν τινα, τῆς Θρᾳκῶν ὡρμημένον, πτωχείου κατά Λυχνίδα πόλιν προεστῶτα, τῇ βασιλίδι τηνικαῦτα κατά τινα χρείαν ἐπιδημῆσαι· ὃς νόμῳ φιλίας τισὶ τῶν ἐν τοῖς βασιλείοις ᾠχειωμένος, τῷ βασιλεῖ παρ' αὐτῶν (Ἰουστινιανὸς δὲ ἦν οὗτος) εισάγεται. Ο δὲ κανονικῆς ἀκριβείας, ἀποστολικῶν τε παραγγελμάτ των ὀλίγα φροντίσας, τῇ πρώτῃ τοῦ ἀνδρὸς θέᾳ καὶ τὴν ψῆφον συνάπτει· Ἰδοὺ ὁ τῆς ᾿Αντιόχου πατριάρχης, εἰπών· καὶ τὸν θρόνον εὐθέως ὁ Δομνίνος καταλαμβάνει. Παριὼν δὲ διὰ τῶν προαστείων τῆς Ἀντιόχου, καὶ τοὺς ἐν τῷ ναῷ τοῦ δικαίου Ιώβ, ὃς πρὸ τῆς πόλεως ίδρυτο, λελωβημένους ἰδὼν, καὶ δεινῶς αὐτοὺς βδελυξάμενος, δεῖν ἔγνω τούτους ἐκεῖθεν άλ λαχοῦ μεταστῆσαι, ἵνα μὴ πρὸ τοῦ τῆς πόλεως κατ σμου φησὶν ἄγος εἶεν. ὑπερ αὐτοὺς αἰσθομένους, καὶ πρὸς τὸν Ἅγιον, ὡς ἕκαστος είχε δυνάμεως, α ἀνελθόντας, τοὺς μὲν ποσὶ καὶ βακτηρίᾳ, τοὺς δὲ φόρτον ἐκεῖ κομισθέντας, τὴν δὲ τοῦ ἐν Ἁγίοις Εφραιμίου συμπάθειαν, καὶ ὅσα μετ' αὐτῶν ἕδρα, οἷας τε τοῦ νῦν ἀρχιερέως τῆς ἀσπλαγχνίας πεπείρανται, καὶ ὅπως οὐδὲ πρὸ τῆς πόλεως αὐτῷ τούτους ὁρᾷν ἀνεκτόν, θρήνοις ἅμα καὶ ὀδυρμοῖς ἀπαγγείλαι. Τὸν δὲ πολὺν αὐτῶν οἶκτον λαβόντα Παύσασθε, ἀδελφοί, φάναι· οὐδεὶς ὑμᾶς ἐκεῖθεν μεταν στῆσαι δυνήσεται.. ᾿Αλλ' ἡ παιδεία Κυρίου αὐτὴ συναλγεῖν αὐτὸν διδάξει τοῖς πάσχουσιν, ὥστε πείρᾳ μαθεῖν, ὅ γεωργοῦσαν οὐκ ἔσχεν οἴκοθεν τὴν προαίρεσιν. Ταῦτα εἶπε, καὶ μετ' ὀλίγον οὕτω χεῖρες καὶ πόδες τῷ ἀρχιερεῖ κάμπτονται, ὡς μηδὲ δύνασθαί τι δρᾶσαι δι' αὐτῶν τὸ παράπαν, ἀλλ᾽ οἷά τινα νε κρὸν ἔμψυχον διαβασταζόμενον φέρεσθαι. οζ'. 'Ανδρί τινι κατὰ τὴν Περσῶν πρὸς χαλεπὸν παλαίοντι δαίμονα, ἀπαλλαγήν τε τούτου μηδεμίαν εὑρίσκοντι, "Αγγελος Θεοῦ παραστὰς, Απιθι, φησί, παρὰ τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ Συμεών· οἰκεῖ δὲ κατὰ μετέωρον ὄρος ἐκ πλαγίου τῆς Ἀντιόχου, θαλάσσης οὐ διὰ μακροῦ κείμενον· δι' αὐτοῦ τοιγαροῦν παρὰ Κυ ρίου ἴασις ἔσται σοι. Καὶ ὃς τὴν μεταξὺ πᾶσαν ἀνύσας, καὶ ὡς τὸν ῞Αγιον ἀφικόμενος, ἕκαστα σαφῶς ἀπαγ γέλλει. 'Ο δὲ τοῦ Θεοῦ δεηθεὶς, ἐξελθεῖν τῷ δαίμονι
col. 3059–3060page 48 of 125
PG 86:3059Η παραγγέλλει· καὶ αὐτίκα κλαυθμοί τοῦ δαίμονος, καὶ θόρυβοι καὶ κραυγαὶ οὐκ ἐνεγκόντας τὴν ἐπιτίμησιν, Ανες μοι, καὶ ἕξειμι, λεγόντος· οἶδε γὰρ τίς τε εἶ, καὶ ἥτις ἡ ἐν σοὶ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἐνέργεια. Εν ὅσῳ δὲ ταῦτα ἐπράττετο, ἐδόκει τῷ πάσχοντι τὸν στέφανον ὁ Συμεὼν τῇ κεφαλῇ περι κεῖσθαι· τὸ δὲ τοῦ στεφάνου κάλλος, αἱ δὲ τοῦ χρυσοῦ ὡραιότητες, αἱ δὲ τῶν λίθων αὐγαί, ὁ δ᾽ ἐπὶ τῷ στεφάνω σταυρός, τὸ δὲ τοῦ σταυροῦ φῶς, αἱ δὲ τοῦ φωτές πάλιν ἀστραπαί τε καὶ χάριτες, τὸ δὲ κυκλόθεν τῆς Ἀγγελικῆς στρατιᾶς πλῆθος, ἄῤῥητόν τι χρῆμα καὶ ἀπόρρητον ἦσαν· ὑφ' ὧν ὁ χαλεπός δαί μων ἐκεῖνος ὡς ἀπὸ πυρὸς ἀπηλλάγη, ὡς μετὰ ταῦτα σαφῶς ἐκνήψας αὐτὸς, ὁ τοῦ πάθους ἀπαλλαγεῖς ἐξηγεῖτο, ὑγιὴς εἰς τὴν οἰκείαν ἐπανιών, καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ ἔργα τοῖς ἔθνεσιν ἀπαγγέλλων. στ'. Νεανίσκῳ τινὶ δαίμων ἐπιπηδήσας, οὕτω κα κῶς αὐτὸν διετίθει, ὡς καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῷ νεα νίσχῳ δοκεῖν ὑπὸ τῆς πολλῆς τοῦ σώματος τάσεως μέλλειν ἤδη τῶν οἰκείων πυθμένων ἐξάλλεσθαι. Κιν δυνεύοντι τοίνυν, καὶ τοῖς ὅλοις ἀπορουμένῳ, Αγγε λος ἄνωθεν ἐπιστὰς ἐν εἴδει καὶ σχήματι στρατιώτου, ἀφικέσθαι παρὰ τὸ θαυμαστὸν ὄρος αὐτὸν πρὸς τὸν θεῖον Συμεὼν ἐπισκήπτει· Αὐτὸς γὰρ σε, φησί, τῆς τοῦ δαίμονος ἐπηρείας ἐλευθερώσει. Αὐτίκα γοῦν τοῦ νεανίσκου τῷ 'Αγίῳ παραβαλόντος, ἐκείνου τε τὴν ἄμαχον αὐτῷ τοῦ Χριστοῦ σφραγίδα ἐπιβαλόντος, ἐδόκει διὰ πυρὸς ἀστραπῆς ὁ δαίμων ἑαυτὸν ὁρᾷν τι μωρούμενον· Τί τοῦτο, δοῦλε τοῦ Θεοῦ; λέγων· τί με δεινῶς πυρπολεῖς; οὐδὲ γὰρ τὴν ἐν σοὶ τοῦ Θεοῦ χεῖρα δύναμαι στέγειν τὴν φοβεράν, ἥτις οὐχ ἡμᾶς πέφυκε μόνον μάστιξι πυρίναις ἐλαύνειν, ἀλλὰ καὶ νόσους τῷ λαῷ παντοδαπὰς θεραπεύειν. Ταῦτα τὸ που νηρὸν ἐκεῖνο πνεῦμα τῇ τοῦ πάσχοντος γλώττη φθεγξάμενον, εὐθὺς ἀπελήλατο· οπερ ὁ νεανίσκος απαλλαγείς, Αγγελον ὑπ᾽ ὀφθαλμοὺς ἑώρα τῷ Συ μεὼν ἐν ὁμοιώματι στρατιώτου παρεστηκότα, ὡς αὐτὸς ὕστερον ἐξηγεῖτο, καὶ αὐτῷ γνησίως διαλεγόμενον. Εἶτα καὶ περὶ τοῦ ποὺὸς ἐδεῖτο· ἦν γὰρ ἀσθενῶς ἔχων τῷ νεανίσκῳ· μικροῦ δὲ καὶ ἀχρι στως ὁ πούς· χεῖρα τοίνυν τῷ ποδὶ τοῦ Συμεὼν ἐπι θέντος εὐχῇ θεραπευομένην, τῷ τε τοῦ σταυροῦ τύπο διασφραγίσαντος, ὑγιῶς αὐτίκα, καὶ θατέρῳ τὸ πᾶν εἶχεν ὁμοίως. αθ'. Ετερός τις, δαίμονι τὴν ὄψιν διάστροφος, τὸ τοῦ θείου Συμεὼν ὄνομα εἰς ἴασιν τοῦ πάθους ἐπεκι λεῖτο, καί ποτε τοῦτον ἐν αἰθέρι μέσῳ ῥάβδον διὰ χειρὸς ἔχοντα πυρίνην ὁρᾷ, καὶ σφοδρῶς ἐπ' αὐτὸν φερόμενον. Τοῦ γοῦν ἀκαθάρτου πνεύματος εκείνου τὴν ἔφοδον οὐκ ἐνεγκόντος, ἀλλ᾽ εἰς φυγὴν ἀγεννή τραπομένου, τό τε πρόσωπον τῷ πάσχοντι εὐθέως ἀποκατέστη, καὶ ὀρθῶς τοῦ λοιποῦ καὶ κατὰ φύσιν είχεν, Οφει δέδηκτό τις ἰοβόλῳ τὸν πόδα, καὶ σήψιν ὁ ἱὸς ἐμποιήσας, οὐ χεῖρα μόνον καὶ τέχνην ιατρών ἀπαγορεύειν ἐποίει, ἀλλ᾽ ἤδη καὶ θάνατον ηπείλει σαφῆ· πρὸς δν καὶ μόνον ὁ πάσχων, τῶν ἄλλων ἀπο γνοὺς ἁπάντων, ἑώρα. Υποτείνουσι δέ τινες τὰς εἰς τὸν ᾿Αγιον ἐλπίδας αὐτῷ, καθάπερ ἐκείνου μόνου στῆναι πρὸς οὕτω φανερὸν κίνδυνον δυναμένου, ως
col. 3061–3062page 49 of 125
PG 86:3061καὶ πιστεύσας, καὶ τὸ τοῦ ᾿Αγίου καλέσας όνομα, λυπη καὶ τῆς ἐκείνου γῆς ἐπιβαλών τῷ ποδί, αὐτίκα ἔφωτο. π. Αξιον δὲ μηδ' ἐκεῖνο παραλιπεῖν, αἴτιον δν μάλιστα τοῦ τοιαῦτα θαυματουργείν. Προσῆλθέ τις προσαιτῶν τῷ ᾿Αγίῳ Δίου μηνός, ἂν ἡ παρ' ἡμῖν γλώττα Νοέμβριον καλεῖν οἶδεν. Ο δέ· Πείσθητι, φη σὶν, ἀδελφὲ, ὡς οὐδὲν ἄλλο μοί πρόσεστιν, ὅτι μὴ τὸ τρίχινον ἔνδυμα τοῦτο, καὶ σύγγνωθι. Ὅπερ εἰ βού λει λαβεῖν, ἰδοὺ σαι καὶ αὐτὸ ἀποδύομαι. Τοῦ δὲ δεῖσθαι καὶ τούτου διὰ τὴν πενίαν εἰπόντος· Εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς, ἔφη· καὶ ἀποδυσάμενος, εὐθὺς, Δέξαι, ἀδελφὲ, λέγει. Καὶ ὁ μὲν ἀπῄει λαβών· ὁ δὲ γυμνὸς ἀπολέλειπτο, οὐδ᾽ ὁτιοῦν κάλυμμα σαρκός ἕτερον, ὅτι μὴ μόνον ἐπὶ τοῦ στήθους κουκούλιον βραχὺ περικείμενος· καὶ οὐ ταύτῃ μόνον παραχειμάσας, ἀλλὰ καὶ εἰς ὄγδοον ἐξῆς διακαρτερήσας μήνα. Ευγενίου δὲ τῶν μαθητῶν ἑνὸς παραβιαζομένου τοῦτον λαβεῖν τι περιβόλαιον ἑαυτῷ, ἡνίκα μάλιστα χειμῶνος ἐνειστήκει τὸ ἀκμαιότατον· Ο Ιχθύς, ἔλε γεν, ἐπειδὰν μᾶλλον χειμῶνος ῥιγώσῃ, γλυκύτερος γίνεται, καὶ οὐδὲ δυσῶδές τι τούτου ἀπόζει· ὥσπερ τοὐναντίον ὅσῳ θέρους θερμαίνεται, τοσοῦτον οὐκ ἀηδέστερος γίνεσθαι μόνον, ἀλλὰ καὶ σκώληξι πέτ φυκεν βρύειν· οἳ δήπουθεν ἀναμένουσιν ἐκεῖ καὶ ἡμᾶς, ἐνδύμασι καὶ βρώμασι τοῦ βίου θερμαινομέ νους. πα'. Θρᾷ ποτε θεωρίαν ὁ Συμεών· ἡ δὲ ἦν (ὡς αὐτὸς τηνικαῦτα οὐκ ἀπεκρύψατο σεισμό; ἐπὶ τὴν Ἀντιόχου πᾶσαν, οὐ γῆν μόνον, ἀλλὰ καὶ καρ Είαν σαλεύων, ὅπερ ἀγανακτήσεως, φησὶ, Θεοῦ σύμ Θολον· εἶτα καὶ τὸ τῆς ἀπειλῆς φάρμακον τὴν με τάνοιαν ὑπετίθει, καὶ τὴν θείαν ἡγγυᾶτο φιλανθρωπίαν. Ταῦτα ὁ μὲν εἰπὼν, ἐδεῖτο τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ, καὶ πρὸς ἔλεον τὸν θελητὴν τοῦ ἐλέους ἐξε καλεῖτο. Κατ' ἐκείνην δὲ τὴν ἡμέραν, καθ' ην εἴρητο ταῦτα, σείει μὲν ὁ Θεὸς μέγα περὶ πρώτην νύχτα, ἀποστροφὴ δὲ τῆς ἀπειλῆς οὐδεμία, οὐδέ τις στάσις ἦν τῆς κινήσεως, ἀλλὰ σεισμὸς ἐπὶ σεισμῷ, καὶ καρδίας πάσης θραυσμός, ή τα γῆ φοβερὸν ἐμυκάτο, τὴν θείαν ὥσπερ ὀργὴν μηνύουσα, ὡς τοὺς ἀνὰ τὴν πόλιν πᾶσαν καὶ χώραν, οὐκ ἄνδρας μόνον, ἀλλὰ καὶ γυναῖκας καὶ παῖδας, καὶ πᾶσαν ἁπλῶς ἡλικίαν, τὴν ἑαυτὸν κόσμον ἀποθεμένους, ἐν σάκκῳ καὶ κλαυθμῷ καὶ νηστείᾳ πρὸς τὸν ῞Αγιον ἀνιέναι, τὸν οἰκεῖον αὐτῷ προσανακλαιομένους θάνα τον· Εκάλεσε γὰρ ἐπ' αὐτὴν Κύριος Σαβαώθ, ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, κλαυθμὸν καὶ κοπετόν, καὶ ξύρησιν 18 ΧΧΙΙ, 12. Κουκούλιον.
col. 3063–3064page 50 of 125
Caput XI
PG 86:3063κεφαλῆς, καὶ ζῶσιν σάκκων, ὁ θεῖος εἶπεν ἂν Ησαΐας.Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν ἑλληνιζόντων τινὰς, πρός τε την ματαίαν τῆς ἀστρολογίας κεχηνότων ἀπάτην, καὶ τῇ τῶν ἀστέρων φορά συμφέρεσθαι τὰ καθ' ἡμᾶς οἰομένων, ἀπαγορεύειν ἤδη τὴν πόλιν, ὡς πᾶσαν αὐτὴν ὅσον οὐδέπω καταπεσεῖσθαι μέλλουσαν. πβ'. Μιᾶς γοῦν τῶν σαββάτων ἡμέρας ὑπολαμπούσης, ἱλαρᾷ πρὸς τὸν λαὸν ὁ Συμεὼν καὶ γλυκείᾳ τῇ ὄψει· Θαρσείτε, μὴ φοβεῖσθε, εἶπεν, ἐλήλεγκται γὰρ ἡ πλάνος τῶν μετεωρολόγων τέχνη, περὶ τὸ μέλλον τυφλώττουσα καὶ αὐτὴ περιφανῶς ἑαυτὴν ψευδομένη. Ἰδοὺ γὰρ ἀνῆκε Κύριος τὴν ὀργὴν τῷ λαῷ αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακέκληται. Εἶδον γὰρ καὶ ἰδοὺ ἀνεῴγεισαν μὲν πρὸς Ανα τολὰς οἱ οὐρανοί· ἀπόρρητον δέ τι καὶ ἄῤῥητον τοῦ Μονογενοῦς ἐξήστραψε φως, φιλανθρωπίαν τρέμα τῇ μετανοίᾳ ὑμῶν ὑποφαίνον. Μέγα δὲ πρὸς τὴν ὄψιν ἐν ἐπάρξει χειρῶν μου βοήσας, Δέσποτα φιλ άνθρωπε, εἶπα, ὁ καὶ ῥομφαίαν πολλάκις στίλβων, καὶ τόξον ἐντείνων, δι' ὀργὴν μὲν δικαίαν ἀμφότερα, ὑπὸ δὲ τῆς συνήθους πάλιν ἐπέχων χρηστότητος, καὶ τὴν ἡμετέραν ἐπιστροφὴν ἀναμένων ἄκουσον ἐκ ναοῦ ἁγίου φωνῆς μου, εἰσελθέτω ἡ κραυγή μου ἐνώπιόν σου. Ἰδοὺ γὰρ ἐστάγη ἡ γῆ, καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ, ἐσαλεύθη καὶ έντρομος εγε νήθη, καὶ τὰ θεμέλια τῶν ὀρέων ἐταράχθησαν καὶ ἐσαλεύθησαν. Οτι ὠργίσθης αὐτοῖς, Θεὸς, Συνέσεισας αὐτὴν καὶ συνετάραξας αὐτὴν, ἔδειξας τῷ λαῷ σου σκληρέ, ἀλλ᾽ ἴασαι τὰ συντρίμματα αὐτῆς, κέρα σον φιλανθρωπία τὴν ἀπειλὴν, στῆσον τὴν μάστιγα μὴ γὰρ εἰς τοὺς αἰῶνας ἀπώσῃ καὶ οὐ προσθήσεις τοῦ εὐδοκῆσαι ἔτι, ἢ εἰς τέλος τὸ ἔλεός σου ἀποχή ψεις. Μὴ ἐπιλήσῃ τοῦ οἰκτειρῆσαι ὁ Θεὸς, ἢ συν έξεις ἐν τῇ ὀργῇ σου τοὺς οἰκτιρμούς σου· σὺ γὰρ σἱ μόνος οἰκτίρμων, καὶ ἐλάσῃ ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν, καὶ οὐ διαφθερεῖς, ἀλλὰ πληθυνεῖς τοῦ ἀποστρέψαι τὸν θυμόν σου, καὶ οὐχὶ ἐκχαύσεις πᾶσαν ἐφ' ἡμᾶς τὴν ὀργήν σου. Ταῦτα ὁ μὲν τοῦ Θεοῦ δεηθεὶς, εἶτα καὶ πρὸς τὸν λαὸν διεξῄει· ἡσυχάζουσα δὲ διέμενεν εὐθέως ἡ γῆ τῇ τοῦ θεμελιώσαντος αὐτὴν διατάξει· καὶ αὐτοὶ φαιδροί ψυχάς τε καὶ ὄψεις ἀντὶ τῶν πρώην πενθικῶς ἀνεχώρουν, ἀπαγγέλλοντες τὰς τοῦ Θεοῦ δυναστείας. Τὰ μὲν δὴ τοῦ Συμεὼν ὑπὲρ τῆς τοῦ παντὸς σωτηρίας τοιαῦτα, καὶ τοσαύτην μεν εἰσφέροντα πρὸς Θεὸν πρεσβείαν, τηλικαύτης δὲ τυγχάνοντα παρ' αὐτῷ παρρησίας· ὁ δὲ καὶ ἰδίᾳ πάλιν ἑκάστῳ καὶ κατὰ μέρος ἐποίει, τίς οὕτω γλώτταν πολύς τε ἅμα καὶ περιττός, ὥστε καὶ λό γον ἐξισῶσαι τοῖς θαύμασιν; πγ'. Ανὴρ γάρ τις μετὰ ταῦτα ὄνομα Ιωάννης, να διὰ μακροῦ τῆς αὐτοῦ οἰκίας θηρίοις περιπεπτώκει, ὧν φόνιόν τι καὶ τοῦτ' αὐτὸ θηριώδες ἐπ' αὐτὸν δρο μησάντων, οὐκ ἔχων ὅ τι καὶ χρήσεται λοιπὸν ἑαυτῷ
col. 3065–3066page 51 of 125
PG 86:3065(ἐξέλιπε γὰρ ἤ τε καρδία τῷ ἀνδρὶ, καὶ ἡ σὰρξ) αντ' ἄλλου τινὸς όπλου, τὸ τοῦ ᾿Αγίου προβάλλεται όνομα, καὶ αὐτὸν ἐκάλει ὡς ἄμυναν· καὶ αὐτίκα προσήλωντο τῇ γῇ στόματά τε καὶ πόδες αὐτοῖς (ὢ τοῦ θαύματος 1) καθάπερ τισὶν ἀφύκτοις ἐχόμενα πέδαις, έως απαθής κακῶν ἀπέσωστο, ἐξομολογούμενος τῷ Κυ ρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ, καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων. Ἑτέρῳ πάλιν τρεῖς δαίμονες ἐνοικοῦντες ἦσαν (ὅπερ ἀπόχρη καὶ μόνον ἱκανῶς παραστῆσαι, οἷα παρ' αὐτῶν ὁ δείλαιος πάσχοι, ὁπότε καὶ τούτων ἑνὸς οὐ φορητὴ ἡ ἐπήρεια), παρεῖτο δὲ καὶ τὰς ψύας, ἀλλὰ καὶ τὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἀφῄρητο φῶς. Πρόσεισι τῷ τοῦ Θεοῦ δούλῳ τοίνυν, ὅλος πίσ στις, ὅλος ἐλπὶς, ὅλος δέησις, οἴοις συνέχοιτο κακοῖς ἐλεεινῶς ἀπαγγέλλων. Συμπαθές τοιγαροῦν εἰς αὐτὸν ἐκεῖνος ἰδὼν, εἶτα καὶ εἰς σπλάγχνα βλέψας τοῦ ἀγα θοῦ, καὶ τῶν ἐκείνου δεηθεὶς οἰκτιρμῶν· χαμαί το πούσας, καὶ τοῦ ἐντεῦθεν πηλοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῷ τυφλῷ διαχρίσας· Ἐν τῷ ὀνόματι, φησί, τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ πτυέλῳ καὶ γῇ τὸν ἐν γεννη τοῖς τυφλὸν βλέψαι ποιήσαντος, ἀνάβλεψον. Καὶ πα μαχρῆμα (πολλὰ ἐποίησας σύ, Κύριε ὁ Θεός μου, τὰ θαυμάσιά σου) τό τε φῶς αὐτῷ ἔῤῥωτο, καὶ ὑγιῶς οἱ ὀφθαλμοὶ εἶχον. Επειτα μέντοι πλήξας τῇ βαΐνῃ ῥά Εδῳ τὰς ψύας, ἐπιτιμήσας δὲ καὶ τοῖς δαίμοσιν, ὅλον δείκνυσιν εὐθὺς ὑγιῆ, μιᾶς ἔργον εὐχῆς κακῶν τοσού των ἀπηλλαγμένον. πδ'. Αλλος τοὺς πόδας ἑκατέρους μακρὸν ἤδη πεπήρωτο χρόνον, ὡς μηδὲ τὸ παράπαν αὐτοῖ; χρῆσθαι δύνασθαι. Πιστεύσας οὖν δυνατὴν εἶναι τῷ ἁγίῳ τὴν θεραπείαν, ὁρᾷ τοῦτον ὄναρ αὐτοὺς τῇ βαίνῃ πλή ξαντα ῥάβδῳ, καὶ ἡ πληγή, τοῦ τε ὕπνου κατὰ ταύ τὸν ἀπαλλαγὴ καὶ τοῦ πάθους ἐκείνῳ γίνεται, ὡς καὶ μηνυτὴν αὐτὸν δι' ἑαυτοῦ φοιτῆσαι τῷ Συμεών, τῆς εὐεργεσίας καὶ τοῦ θαύματος ἄγγελον. Γυνή τις Ἰου λιανὴ τὴν κλῆσιν τὸ σῶμα πεπονηκυῖα, καὶ μηδ' ὁτιοῦν ἑαυτῇ χρήσασθαι δυναμένη, πρόσεισι τῷ 'Αγίῳ, δακρύων ώνουμένη τὴν θεραπείαν, ὅσπερ αὐτ τὴν ἰδὼν πολλὰ χέουσαν, καὶ τὴν ψυχὴν ἐπ' αὐτῇ πα θών, παίει τῇ βαίνῃ ῥάβδῳ· καὶ ἡ μὲν ρώννυται παραχρῆμα, νόσου τὸ λοιπὸν ἄχρι γήρως οὐδεμιᾶς πειραθεῖσα. Τῇ δὲ ἦν ἀδελφὴ μασθούς ἅμα καὶ πό δας νοσοῦτα, καὶ λίαν ἀμφοῖν περιαλγῶς ἔχουσα προσάγει τοίνυν τῷ 'Αγίῳ καὶ ταύτην, καὶ ὃς τῷ τοῦ σταυροῦ τύπῳ διασφραγίσας, του πάθους εὐθέως καὶ αὐτὴν ἀπαλλάττει, τὰς ὀδύνας σβέσας, καὶ ἂς ἔχουσα τύχοι πληγὰς Ιασάμενος. πε'. Τῇ δὲ πάλιν θυγάτριον ἦν, προσώπου μὲν καὶ ὥρας ἔχον οὐκ ἀφυῶς, κλόνῳ δὲ σώματος του ούτῳ καὶ παρέσει κάτοχον, ὡς καὶ φρενῶν ἔρημον εἶναι, οίκτιστα καὶ τούτων ἐξεστηκός. Ὁ μὲν οὖν τῆς παρέσεως καὶ τῆς ἀναισθησίας αἰτία δαίμων ἦν χαλεπός, ἐπιπηδήσας τῷ κορασίῳ· ἡ δ᾽ αἰτία πάλιν τῆς ἐκ τοῦ δαίμονος ἐπηρείας, ἁμάρτημα τῆς μη της, κακίας είσπραξιν ἐκεῖνον τὴν τῆς παιδὸς πά ρεσιν. 'Αράμεναι τοίνυν αὐτὴν, ἥ τε μήτηρ καὶ ἡ τῆς μητρὸς ἀδελφή, φόρτον ἐλεεινὸν, φόρτον εἰς δάκρυα καὶ ἄψυχα κινοῦν, δίπτουσι πρὸ τοῦ Ἁγίου
col. 3067–3068page 52 of 125
PG 86:3067ὅπερ ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων οὐκ ἀγνοήσας, ἄλλως τε δὲ κἀκεῖνο διὰ παντὸς ἔργον πεποιημένος, τὸ τοὺς αὐτῷ προσιόντας, μετὰ τῆς κατὰ σῶμα θεραπείας, εἴτι καὶ ψυχῆς αἶσχος, καὶ τοῦτο δι᾿ ἐξομολογήσεις ἀποτίθεσθαι, ὡς ἀμφότερα σῶμά τε καὶ ψυχὴν ὑγιαίνοντας, ἡ ψυχὴν πρὸ τοῦ σώματος μᾶλλον, οὐ τως επανιέναι. Ὡς οὖν πράξεις αὐτῶν καὶ λογισμοὺς ἀνηρεύνα, ἵνα καὶ διπλῆς, καθάπερ ἔφημεν, οὐ σύ ματι μόνον, ἀλλὰ καὶ πνεύματι, μεταδῷ τῆς ὑγείας, οἷος ἐκεῖνος, οὐκ ἀνιχνεῦσαι μόνον αἰτίαν ψυχικοῦ πάθους παντὸς ἐμπειρότατος, ἀλλὰ καὶ θεραπείαν εὐθὺς ἐπαγαγεῖν ἑτοιμότατος, αἰδὼς ἐκείνας εἶχε καὶ δέος, καὶ διαστῆναι πρότερον αὐταῖς τὴν γῆν ηύχοντο, ἢ τῷ οὕτως ἀγγελικῷ τὸν βίον, καὶ ἀσάρκῳ μικροῦ καὶ ἀΰλῳ, τὸ μύσος ἀνακαλύψαι. πς'. Ὡς οὖν ἀγωνίας ἦσαν οὕτω καὶ δέους μεσταί, συνέβη τὴν οἰκείαν αὐτῷ μητέρα, τὴν θείαν ὡς ἀλη θῶς Μάρθαν, ὡς ἔθος, παραβαλεῖν· ἥτις φῶς ὥσπερ αὐταῖς ὑπὸ νύκτα πολλὴν ὤφθη, γυνή γυναιξί, τὸ συγγενὲς ἐχούσαις ἀπὸ τῆς φύσεως, καὶ πρὸ τῶν ἐκείνης ποδῶν ἑαυτὰς ὡς εἶχον βαλοῦσαι, καὶ μετά θερμῶν αὐτῶν δακρύων λαβόμενα τά τε περὶ τῆς παιδὸς διεξίασι, καὶ τὸ ἁμάρτημα εὐθὺς ἐξαγγέλλουσιν, ἔτι καὶ τὴν αἰτίαν προσθεῖσαι, δι᾽ ἦν τὰ πρὸς τὸν ᾿Αγιον ἀνεξαγόρευτα ταύταις. Η μέντοι όσιω τάτη γυναικῶν, ἀλλὰ καὶ μητέρων ἐκείνη, γυναικείας οὐδαμῶς ἀσθενείας ὑπεριδοῦσε, ούτ δὲ τὸ συγγενὲς ἀγνοήσασα τοὐναντίον μὲν οὖν καὶ σφόδρα τοῖς αὐτῶν πάθεσι καὶ θρήνοις ἐπικλασθεῖσα, τό τε καὶ αὐτὴ μήτηρ εἶναι μητρικῶν σε πειραθῆναι σπλάγχνων, ἀπὸ τῆς συμπαθείας τῆς περὶ αὐτὰς δείξασα, τοῦ ἐδάφους αὐτὰς ἀνα στήσασα, καὶ παρὰ τὸν υἱὸν σὺν τῷ φόρτῳ τοῦ και ρειμένου θυγατρίου εἰσαγαγοῦσα· Δὸς ταύτην, ἔφη, μητρί, τέκνον,ού μικρὰν χάριν, καὶ πᾶν εἴ τι τυχόν ἁμάρτημα συγχωρήσας, τὸν οἰκεῖον δεσπότην Χρι στὸν ἐπικάλεσαι, καὶ ὡς σύνηθες ἐκτείνας τὴν δε ξιάν, σφράγισον ἐπὶ τῇ αὐτοῦ δυνάμει τὴν παῖδα ὁρᾷς ὅπως ἀθλίως καὶ χαλεπῶς πάσχουσαν, τῇ παρὰ σοῦ δὲ σφραγίδι ἔψεται πάντως καὶ θεραπεία, ἵνα γυνὴ γυναιξίν, ἀλλὰ καὶ μήτηρ μητρὶ χαρίσωμαι, δεινῶς (ὅσα ἐμὲ εἰδέναι) τὴν καρδίαν πυρπολουμένῃ. Πρὸς τοιαύτας τοίνυν φιλόπαιδος μητρὸς ἀξιώσεις υἱὸς φιλομήτωρ οὐκ ἀνανεύσας, ἀλλὰ δοὺς ὑπουργόν αὐταῖς εὐθέως τὴν δεξιάν, καὶ τὴν παῖδα τῇ τοῦ Χριστοῦ ἐπικλήσει σφραγίσας, ὑγια ταύτην, οὐ σῶμα μόνον, ἀλλὰ καὶ φρένας, αὐταῖς ἀποδίδωσιν, οὐ μητέρα μόνον ἐπὶ τέκνῳ δείξας εὐφραινομένην, ἀλλὰ πολλῷ καὶ τὴν ἑαυτοῦ μητέρα μᾶλλον ἐπὶ τούτῳ σεμνυνομένην, ὅτι τῷ μήτηρ αὐτὴ γενέσθαι, μητρὶ σωτηρίαν παιδὸς χαρίζεται. πζ'. Κόρη τις παρθένος διχῇ πέπληκτο, χαλεπ δαίμονι καὶ πάθει ποδός· ὁρᾷ τοιγαροῦν τὸν ᾿Αγιον όναρ, ένδυμα φῶς αὐτόχρημα περικείμενον, ξιφιδιών τε διὰ χειρὸς ἔχοντα, καὶ τὸ μὲν τῷ ποδὶ καθάπερ ἐπάγειν μέλλοντα. Πρόσεισι τοίνυν, οἷς κατὰ τοὺς ύπνους ἴδοι πιστεύουσα, ὅτι παρ' αὐτοῦ καὶ τὴν ἴασιν κομιεῖται. Ὁ δὲ τὸ τοῦ Χριστοῦ καλέτας ὄνομα, τῷ τε τοῦ σταυροῦ τύπῳ τρίτον αὐτὴν διασφραγίσας, ού
col. 3069–3070page 53 of 125
PG 86:3069τὸν δαίμονα μόνον ἐκβάλλει δεινῶς ἐλαυνόμενον, ἀλλὰ καὶ τὸ πάθος αὐτῇ τοῦ ποδὸς θεραπεύει. Γυνή τις οὕτω χαλεπῶς ἐμεμήνει, ὡς καὶ καθ᾽ ὕδατος αὐτὴν ὑπὸ τοῦ δαίμονος πολλάκις κατενεχθεῖσαν παρὰ βραχὺ κινδύνου γενέσθαι· αὕτη συνεχῶς ὁρᾶν ἐδόκει τὸν Συμεών, δψιν ἐκείνου καὶ στάσιν φανταζομένη καίτοι μηδέποτε τῷ ᾿Αγίῳ παραβαλοῦσα. Εγνω τοι γαροῦν καὶ ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν, οὗ τὰς τῶν χαρακτήρων καὶ τοῦ ἤθους αὐγὰς ὁ νοῦς ἐφαντάζετο· ἐπεὶ δὲ παρ' αὐτὸν ἔλθοι καὶ αὐτῷ ἀτενίσοι, οὐκ ἐνεγκὸν τὸ δαιμόνιον τὴν τοῦ ἀνδρὸς παρουσίαν. ἔξεισι δεινῶς ὀλολύζον, νήφουσαν αὐτὴν ἀπολελοιπός. Είτα πρόσ εισί τις αὐτῷ καὶ ἄλλη δαιμονίῳ πνεύματι κάτοχος, καὶ τὸ μὲν εὐθὺς ἐπιτιμηθὲν ἀπελαύνεται. πη'. Εξῆς δὲ προσάγεται τις ὑπὸ τοῦ τεκόντος δαιμονώσα νεάνις, καὶ τὴν γλῶσσαν οίκτιστα δια μασσωμένη, οὐχ ἧττον τοῖς ἑαυτῆς πάθεσιν, ἢ τοῖς τοῦ πατρὸς ἄνθραξιν, οἷς ἐπ' αὐτῇ τὰ σπλάγχνα ἐπίμπρατο, ἔλεον αὐτῆς τῷ Συμεὼν ἐποιοῦσα, οὗ καὶ τῷ δαίμονι ταύτης ἐξελθεῖν παραγγείλαντος, ὑγιαίνουσα φωνὴν ἅμα καὶ γλῶτταν εὐθὺς ἡ νεάνις ἦν, τῷ τε πατρὶ δακρύων ἡδονῆς μᾶλλον ἀντὶ τῆς πρώην οδύνης, καὶ μεγίστης εἰς Θεὸν ἐξομολογήσεως ἀφορμή. Ωσπερ δὲ πολλαὶ γυναικῶν εὐχαῖς ἐκείνου πνευμάτων πονηρῶν ἀπηλλάγησαν, οὕτω πολλαὶ πά λιν ἐκείνου διδασκαλίαις πνεῦμα θεῖον ὠδίνασαι, καὶ μνηστήρσι κατὰ Θέκλαν τὴν μαρτυρίου τρίβον γυναιξὶ τεμοῦσαν ἀποταξάμεναι, καὶ γάμων ὑπερ εδοῦσαι, παρθένους ἀγνάς σοι τετηρήκασιν ἑαυτὰς, ο ἀθάνατε νυμφίε Χριστέ, σῷ τε νυμφευθεῖσαι κάλλει, καὶ σὴν ἀγαπήσασαι ὡραιότητα. Αλλ' ἡμῖν καὶ αὖθις ἐχέσθω τῆς ἀκολουθίας ο λόγος. π. Προσῆλθέ τις τῷ θείῳ Συμεών, οὕτω κακῶς ὑπὸ δαίμονος πάσχων, ὡς μὴ πλευρὰς ἀμφοτέρας μόνον, ἀλλὰ καὶ σῶμα ὅλον ὑπ' αὐτοῦ συντετρίφθαι. Οἷα γοῦν τὰ τῆς ἀποῤῥήτου Θεοῦ σοφίας, ὅτ' ἄν τινι παραδόξως ἐπινεύσῃ τὴν σωτηρίαν! Εδόκει τῷ πάν σχοντι τὸν ῞Αγιον ὅσα καὶ ἰατρὸν ὁρᾷν, ἐφ' ἑκατέρας αὐτοῦ πλευράς τε καὶ χεῖρας οιονεί τινι φλεβοτόμῳ χρώμενον· καί τινος ὕλης ἐκεῖθεν μοχθηρᾶς κενουμένης, συνεκεκένωτο καὶ ὁ δαίμων ἐπιτιμήσει τοῦ Συμεών. Απαθής τε κακῶν ὁ πάσχων εἱστήκει, χεί λεσιν ἀγαλλιάσεως ᾄδων τὴν ἑαυτοῦ σωτηρίαν. Εἶτα προσάγεται τις αὐτῷ παράλυτος, ὅλος διῳδηκώς τρί τον ήδη χρόνον, μηδὲ τῆς κλίνης διαναστάς, ἀλλὰ καὶ ταύτης ἀκινητότερος μένων, καὶ παραπλησίως τῷ προτέρῳ καὶ οὗτος ἀπολαύει τῆς θεραπείας. Εξῆς δὲ προσελθὼν αὐτῷ τὴν χεῖρα πηρὸς, ὁ μὲν θεραπείας αὐτίκα καὶ οὗτος τυγχάνει. Τῶν δὲ παρόντων, οἷα εἰκός, πρὸς τὰ παράδοξα ταυτί καταπεπληγμένων, οἱ μὲν θείαν ἐν αὐτῷ δύναμιν ἄνωθεν (ὅπερ ἦν) ἔλεγον εἶναι, τοῖς δὲ καὶ σκανδαλίζεσθαι καὶ τῆς ἐν αὐτῷ χάριτος μᾶλλον καταλαλεῖν ἐπῄει. Οπερ τὸν θεῖον Συμεὼν ἐπιγνόντα· Ἐγὼ μὲν ἄνθρωπός είμι, φάναι, ἁμαρτωλός, δοῦλος τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ καὶ σταυ μῷ δι' ἡμᾶς ὁμιλῆσαι φιλανθρώπως ἀνασχομένου, οὗ τῷ τε ὀνόματι καὶ τῇ δυνάμει ταῦτα ποιῶ· ἀλλ᾽ ἅπερ
col. 3071–3072page 54 of 125
PG 86:3071ὑμῖν εἰς καρδίαν περὶ ἐμοῦ, ἵλεως ὑμῖν εἴη Θεός εἰς ἐκεῖνον γὰρ ἔθεσθε τὸ στόμα ὁμῶν καὶ οὐκ εἰς ἐμὲ, ἀδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐν πονηρία διανοηθέντες τε καὶ λαλήσαντες. Ταῦτα παρὰ τοῦ ἁγίου λεγόμενα, τοσαύτης τὰς τῶν πιστῶν ψυχὰς ὠφελείας ἐπλήρου, ὅση τὰς τῶν ἀπίστων «ψεις ἐκάλυπτεν ἐν τροπή. 4. Κώμη τις ἦν καλουμένη Σευήρα, στρόβιλος δὲ κατ' αὐτὴν ἐπί τινος κρημνοῦ μεγάλου καὶ ἀπορ ῥῶγος τῇ ὁδῷ παρεπεφύκει. Έτυχε μὲν οὖν καθῆ σθαί ποτε τῶν ἐκ τῆς κώμης τινὰς ὑπὸ τῇ τοῦ δέν δρου σκιᾷ- Ένα δὲ τούτων Ἰάκωβον ὄνομα, ἐπιθυμία τῶν ἐκ τοῦ δένδρου καρπῶν, ἐπ' αὐτὸ ἀναβῆνας. Ορᾷ τοίνυν δύο δαίμονας ἐπ' αὐτὸν ἐλθόντας ὁ Ἰά κωδος οὗτος, τῶν τε ποδῶν λαβομένους, καὶ τοῦτονκατὰ τοῦ κρημνοῦ ρίψαντας. Τὸ μὲν οὖν τοῦ δένδρου καὶ τοῦ κρημνοῦ ὕψος περὶ τοὺς ἑβδομήκοντα πό δας ἦν· ὁ δὲ εἰς ἔσχατον κινδύνου φερόμενον ὁρῶν ἑαυτὸν, καὶ μηδ' ὁτιοῦν ἐν οὕτως ἀμηχάνῳ κακῷ δράσαι δυνάμενος, φωνῇ ὡς εἶχε μεγάλῃ, τὴν ἑτοί μην βοήθειαν, τὴν ἄμαχον δύναμιν, τὴν οὐ βραδύνουσαν χάριν, τὸν τοῦ Θεοῦ θεράποντα Συμεὼν ἐπε καλεῖτο. Καὶ ἰδου, χεῖρας ὑπέχων ἐκεῖνος, καὶ ταύ ταῖς αὐτὸν ὑπτίαις δεξάμενος, καὶ ὄρθιον στήσας. Εἶτα πάλιν ὁρᾷ τὴν γῆν οὕτω διασχοῦσαν, ὡς ἀνακαλυφθῆναι καὶ τὰ θεμέλια ταύτης, κλοιά τε τὸν Αγιον τοῖς δαίμοσι περιθέντα, κατὰ τῆς ἀδύσσου τα αὐτοὺς ἀφέντα, καὶ τὴν γῆν αὖθις ὡς τὸ ἀπαρχῆς συνελθοῦσαν. Ὁ μὲν οὖν Ἰάκωβος τοιούτων ἠξίωτο θαυμάτων ἅμα καὶ θεαμάτων· ἐν τοσούτῳ δὲ καὶ ὁ Συμεὼν τὰ εἰς ἐκεῖνον θείᾳ δυνάμει γενόμενα πρὸς τὴν ἀδελφότητα διεξῄει. Ούπω τέλος αὐτῷ εἶχεν ὁ λόγος, καὶ ἀ εικνοῦνταί τινες τῶν πλησιοχώρων αὐτῷ Ἰακώβῳ, θαύματος μεστοὶ τὰς ψυχὰς, χάριτας τε τοσαύτης εὐεργεσίας ὁμολογοῦντες, καὶ σαφεῖς τῶν γεγενημένων ἄγγελοι. και. Προσῆλθέ τις τῷ Ἁγίῳ λεπρὸς, καὶ (μή τις ἡμᾶς ἐπιτιμάτω τῆς ἀπονοίας) ὡς ποτε καὶ τῷ Ἰη σοῦ τὰ αὐτά τε φθεγγόμενος ἐκείνῳ, Ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι, καὶ μετὰ τῆς ἴσης θέρμης καὶ πίστεως. Πρὸς ἂν ὁ τοῦ Θεοῦ δοῦλος ἰδὼν, τῷ τε οἰκείῳ Δεσπότῃ, δυνατὰ τῷ πιστεύοντι πάντα εἰπόντι, θαῤῥήσας, Θέλω, φησί, καθαρισθῆναι σε, ἀλλ' ὥρα σοι λοιπὸν οἴκαδε ἀπελθεῖν, καὶ ὁ ἀγαθὸς Θεός μου, ὁ καὶ σταυρῷ κρεμασθῆναι δι' ἡμᾶς οὐκ ἀπαο ξιώσας, αὐτός σε τῇ μεγάλῃ ἐπισκοπῇ τῆς οἰκείας χρηστότητος ἐπισκέψεται. Τούτοις ὁ λεπρὸς πιστεύσας, ἐπάνεισιν εἰς τὸν οἶκον· καὶ τῆς νυκτὸς ἐκείνης (ποία γλώσσα, Χριστὲ βασιλεῦ, ἐξαγγελεῖ τὰ ἐλέη σου; ) ὁρᾷ λαμπρόν τινα νεανίαν τὸ εἶδος, εἰπόντα αὐτῷ, ὡς ἐπίστευσας, γενηθήτω σοι. Καὶ τὸ ῥῆμα τὸν λεπρὸν διϋπνίζει, καὶ τῷ ὕπνῳ συναπῆλθεν ἡ λέπρα· καὶ καθαρὸς ὅλος ἦν, πράγμασι μᾶλλον ἢ βή μασι κηρύττων τὰς τοῦ Θεοῦ δυναστείας. ἀντίδοσιν τοίνυν ἀγαθοῦ τοσοῦδε μὴ ἔχων, όμως της ψυχής δεικνὺς τὴν εὐγνωμοσύνην, χρυσίον λαβών, φοιτή παρὰ τὸν "Αγιον αὖθις, οὐχ ὡς πρώην ἰχῶρτι
col. 3073–3074page 55 of 125
PG 86:3073ζέων καὶ λέπρα κατεσκληκώς, ἀλλ᾽ οἷον ἀναβεβιω χὡς ἄρτι καὶ ἀναθήλας, όπως τῆς παραδόξου ταύτης βάσεως τύχοι, σαφῶς ἐξηγούμενος. Ὁ δὲ τὸ μὲν χρυσίον κατὰ τὸ σύνηθες οὐ προσήκατο, ἀλλ' ἀντι μισθίαν ἱκανὴν αὐτῷ πρὸς Θεὸν διηνεκή παραγγέλλει μᾶλλον εὐχαριστίαν. Ἰουλιανὸς δὲ τῶν μαθητ τῶν εἶς, νοῦν ἔσχεν ἀπὸ τοῦ χρυσίου λαβεῖν· ὅπερ τὸν θεῖον Συμεὼν τοῖς ἔνδον ὀφθαλμοῖς οὐ διαλαθόν Εἰ βούλει, πρὸς τὸν μαθητὴν ἔφη, μετὰ τοῦ χρυσίου καὶ τὴν λέπραν ἀναλαβεῖν, ὡς Γιεζὴ τοῦ Ναιεμὰν ἐκεῖνος, καὶ τρόπον ἕτερον αὐτὴν ἐξωνήσασθαι, λα 6 μᾶλλον ἢ δεδωκώς: Τούτων ἀκούσαντα τὸν μαθητὴν οὐκ ἀποσχέσθαι μόνον, ἀλλὰ καὶ συγγνώμην εὐθὺς αἰτῆσαι τοῦ ἐνθυμήματος καὶ λαβεῖν. 43'. Τὸ μέντοι δρος, ἐν ᾧ τὴν ἀγωγὴν ὁ Συμεών ἐποιεῖτο, ἔρημος ἦν ἀτεχνῶς, οὐχ ὕδατος, οὐκ ἄλλου πρὸς τὰ ἀναγκαῖά τινος εὐποροῦν, ὅτι μὴ καλύβης, καὶ ταύτης μιᾶς, ἣν οἱ μαθηταὶ μετρίαν ἑαυτοῖς ἐπήξαντο σκέπην· αὐτὸς γὰρ ἐπὶ τῆς πέτρας, ὡς ἐμνήσθημεν, ἐν ὑπαίθρῳ εἱστήκει, δερματίνην μηλω τὴν περικείμενος. Ἐπεὶ δὲ πολλὰ πανταχόθεν συνέρξει πρὸς αὐτὸν ἑκάστοτε πλήθη, οὐ πνεύμασι πονηροῖς μόνον, ἀλλὰ καὶ παντοδαποῖς σώματος πάθεσι καὶ νόσοις κατειλημμένων (ἐπίεζε δὲ αὐτοὺς ἤ τε ἄφιλος ἐρημία, καὶ ἡ τῶν ἀναγκαίων ἔνδεια, καὶ τὸ ἐσχάτως ἄνυδρόν τε καὶ ἄστεγον), ὁ κοινὸς καὶ φιλάνθρωπος ἁπάντων Ποιητὴς καὶ Πατὴρ καὶ Δεσπότης, ὁ τῇ Ισχύϊ αὐτοῦ τῇ μεγάλῃ, καὶ τῷ βραχίονι αὐτοῦ τῷ ὑψηλῷ πάντα ποιῶν, ὁ μέγας τῇ βουλῇ καὶ δυνατὸς τοῖς ἔργοις, ὁ εἰδὼς ὧν χρείαν ἔχομεν, καὶ ἀφ᾽ οὗ ἀποκρυβήσεται οὐδὲν, οὗτος καὶ νῦν τῷ Συμεὼν παραδόξως ὀφθείς· Οὐχ ὁρᾷς τὴν ὀλιγόψυχον ταύτην γενεάν, ἔφη, ὅπως ἀδύνατος αὐτοῖς ἡ ἐνταῦθα διατρι δη, μὴ προσόντων τῶν κατὰ χρείαν; ᾿Αλλὰ παρ' ἐμοῦ ταῦτα καὶ αὐτοὶ κομιοῦνται, καὶ σὺ πραγμάτων δια μενεῖς ἐλεύθερος. Εγ. Τούτων ἀκούσας μακαρίας ἀκοῆς ἐκείνης ὁ Συμεών, ὁρᾷ υἱονεί τι μέτρον κατέχοντα χερσὶν "Αγα γελον, καὶ τὰ τοῦ μοναστηρίου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ σεβασμίων ναῶν διαχαράττοντα ίχνη, νεφέλην τε φωτὸς ὅλον τὸ θαυμαστὸν καλύψασαν ὄρος, καὶ τὸ τοῦ Θεοῦ Πνεῦμα ἐν ὁμοιώματι χειρὸς τὰ ὑπὸ τῇ νεφέλῃ δεικνύον· καὶ ὅτι Ταῦτα ἔσται σοι πάντα, λέγον αὐτῷ, εἰς ὑπουργίαν τῶν τῇδε οἰκεῖν τε καὶ ἐπιξενοῦσθαι μελλόντων. Μεγαλυνῷ γὰρ ἐπὶ ἔθνη καὶ βασιλεῖς καὶ μεγιστάνας τὸ ὄνομά σου, καί σου τούτων πολλοί δεηθήσονται· εἶτα καὶ πολλὰ πλήθη διαφόρων εθνῶν αὐτῷ ὑπεδείκνυ, πανταχόθεν εἰς αὐτὸν συνιόντα. Τούτοις πληροφορηθεὶς τὴν καρδίαν ὁ Συμεών, εὐδο χίαν εἶναι Θεοῦ συστῆναι περὶ αὐτὸν μοναστήριον, καὶ ἱκανῶς ἐπὶ πᾶσιν εὐχαριστήσας, ἐπέτρεψε τοῖς μαθηταῖς πάλιν οὗτος κατὰ τὸν ὑποδειχθέντα τόπον τοῦτο διαχαράξαι. ἱ. δ'. Καὶ τὸ μὲν κατὰ τὴν ἐκείνῳ φανεῖσαν ὄψιν
col. 3075–3076page 56 of 125
Caput XII
PG 86:3075διατετύπωτο· Θεὸς δὲ, ὁ καὶ Συμεὼν ἑαυτὸν ἐμφανί Μ σας, μέτρον τε καὶ σχῆμα τῆς μονῆς δι' ᾿Αγγέλου ὁρίσας, των επαγγελῶν οὐκ ἠμέλει. ᾿Αλλὰ κινεῖ μὲν της Ασσυρίων γῆς, κινεῖ δὲ καὶ ἄλλων ἐθνῶν πλήθη μυρία, δαιμονώντων αὐτῷ καὶ ἀσθενῶν πλήθη κομί ζοντας· οὓς ἐκεῖνος μὲν ἐθεράπευεν εὐχῇ καὶ στρα γίδι, οἱ δὲ μηδ' ὁτιοῦν ἀντεισφέρειν ἕτερον ἔχοντες (ποῦ γὰρ τοσαύτης εὐεργεσίας αξιόχρεως ἀμοιβή;). ὅμως τὰ τῆς εὐγνωμοσύνης ἐπιδεικνύντες, εἰς τε τὴν λατομίαν τῆς μονῆς καὶ τὴν οἰκοδομίαν ἐχειροτέ χνουν, προθεσμίας σφίσιν αὐτοῖς ὁριζόμενοι, καὶ δι πάνας ἰδίας ὅσα τε πρόσφορα τῶν ἐργαλείων πορίζοντες, καὶ οὐδ᾽ ἐνταῦθά τι διδόναι τοσοῦτον, ὅσο αὐτοὶ λαμβάνειν διὰ τῆς εὐλογίας νομίζοντες. Δυσὶ δὲ πρότερον ἢ τρισὶ τοῦ τὴν προθεσμίαν αὐτοῖς ἐξικό σθαι ημέραις, ἕτεροι πάλιν ἐφίσταντο πλείους, ἀσθενῶν ὁμοίως επιφερόμενοι φόρτον καὶ οὗτοι, ὧν τῆς ἴσης παρὰ τοῦ Ἁγίου θεραπείας ἀξιουμένων, τὴν ἴσην αντεδίδοσαν πρὸς τὰ τῆς μονῆς ἔργα κἀκεῖνος χειροτεχνίαν· ἑξῆς δὲ καὶ ἄλλοι τὸν αὐτὸν τρόπων συν ἔῤῥεον πλείους, της φήμης πανταχοῦ διαδιδομένης, καὶ ταύτῃ τὸ ἔργον ἡνύετο. με'. Ἐπεὶ δὲ καὶ ὕδατος ἀφθόνου πρὸς τὴν οἰκοδο μὲν αὐτοῖς ἔδει, ἐν φροντίδι τε τοῖς μαθηταῖς ἦν, ὅθεν ἂν καὶ ὅπως τὸ ταῖς χρείαις ἀρκοῦν ὕδωρ ἐκεῖ κομίσειαν (κάτω γὰρ ἦν τοῦτο παρὰ ταῖς ὑπωρείαις, μακρῷ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους ἀπέχον), προσέταξεν αὐτοῖς ἡ τοῦ Θεοῦ δοῦλος ἀσβέστου πλῆθος κατὰ ταὐτὸ συμφορῆσαι, ὅσα προσαναμίξαι δέον παρετοι μάσαντος· τοῦ δὲ κατὰ τὸ πρόσταγμα γεγονότος, εὐτ χὴν πρὸς τὸν οἰκεῖον δεσπότην ἐκεῖνος τοιάνδε προσ ηύξατο, ὥστε ὕδωρ οὐ πρὸς τὴν παροῦσαν ἀρκοῦν μέσ νον ὀμβρῆσαι χρείαν, ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα πρὸς τὰς μελλούσας. Καὶ αὐτίκα (ὦ πλουσίων οἰκτιρμῶν Θεοῦ, θέλημα τῶν φοβουμένων αὐτὸν ποιοῦντος! ὢ ἑτοίμου χρηστότητος!) φωνὴν ἔδωκαν αἱ νεφέλας, ὑετός τε κατερράγη τοσοῦτος, ὅπου τὰ τῆς μονῆς Έργα τηνικαῦτα ἐδεῖτο, καὶ τὸ πρᾶγμα (ὦ θαύμα τοῦ ἀποῤῥήτου! ) ταύτῃ τοῦ λοιποῦ τοῖς τῆς μονῆς οἰκοδομήμασιν ἦν διαμένον· καὶ κατὰ καιρὸν ἀπ' τότε τῆς τοῦ ὕδατος χρεία, βροχή τις ἑκούσιος ἀφε άριστο τούτοις, νεφέλαις ὑπεράνωθεν ὥσπερ ἐντεταλμένον. ἰς Ἐπεὶ δὲ καὶ τὰ πλήθη τῶν ἑκάστοτε παρὰ τὴν ῾Αγιον ἐκ παντός γένους καὶ πάσης ἡλικίας συνο ερχομένων, καὶ πάθη ποικίλα παρ' αὐτοῦ θεραπευομένων, αὐτοῖς τε καὶ οἷς εἰς ὑπηρεσίαν ἐχρῶντο βου σχήμασιν, ἐλύπει δεινῶς ἡ τοῦ ὕδατος σπάνις· ἐτύγ χανον δὲ λάκκοι δύο ἐκ πλαγίων τοῦ ὄρους, ἐπὶ μὲν τῶν Ελληνικῶν ἄνωθεν καιρῶν εἰς ὑποδοχὴν ὑδάτων κα τομηθέντες, τῷ δὲ πολλῷ χρόνῳ ταύτῃ συγκεχωσμέν νοι, ὡς μηδ' ὅτι λάκκοι εἶεν γνωρίζεσθαι· ἀνευρέθησαν τε τηνικαῦτα παρὰ τῶν ὄχλων, ἐπεὶ καὶ πέφυκεν ἀν ιχνεύειν ἐπιμελῶς ἡ ἀνάγκη, τά τινα παραμυθίαν αὐτῇ παρέχειν δυνάμενα καὶ μετρίαν· ἀνεκαθάρθη σαν μὲν εὐθὺς ὑπ' αὐτῶν πολλῇ καὶ φιλοπόνῳ χειρί προσέταξε δὲ ὁ ἱερὸς Συμεών, καὶ ὁδὸν ἐπ' αὐτοὺς τοῖς ὕδασι μηχανήσασθαι, ἢ καὶ τὴν πάλαι μηχανη θεῖσαν διακαθάραι. Οπερ οὖν ὡς ἐκέλευσε γεγονός,
col. 3077–3078page 57 of 125
PG 86:3077δεῖται μὲν καὶ πάλιν αὐτὸς τοῦ ἐν ὕδασι τὰ ὑπερῷα στεγάζοντος, θύραι δὲ οὐρανοῦ ἀνεῴγνυντο, καὶ ὑετὸς ἑκατέρους αὐτοὺς εὐθέως ἐπλήρου. 15. Οι μέντοι μαθηταὶ καθ᾿ ἑαυτοὺς, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἀλλήλους ἐνδοιάζοντες ἦσαν, εἰ ἅπαξ οὕτω πληρ ρωθέντες οἱ λάκκοι, πλήθεσι τοσούτοις καὶ οὕτω; ἀριθμοῦ κρείττοσιν ἐφ᾽ ἱκανὸν ἀρκέσαι δυνήσονται. Τοῦτο δὲ γνόντα τὸν ῞Αγιον ἕνα καλέσαι τῶν ἀδελ φῶν ἐν ἐπηκόῳ πάντων, Αντώνιον ὄνομα, καὶ πρὸς αὐτὸν, Λαβὼν, φησί, σχοῖνον ἄπιθι δρομαίως, και χαλάσας μέτρησον τὸ ἐν τοῖς λάκκοις ὕδωρ. Ὁ δὲ τὴν σχοίνον ὡς ἐντέταλτο καθεὶς καὶ μετρήσας ἐπαν ἧκε, τῷ τε Αγίῳ καὶ τοῖς παροῦσι τὸ τοῦ ὕδατος μέτρον ὑποδεικνὺς ἐκ τοῦ σχοίνου. Εαριναὶ μὲν οὖν τηνικαῦτα ἔληγον ὡραι, παυσαμένου δὲ ἤδη καὶ θέρους, ἄρτι τε μετοπώρου ὑπολαβόντος, ὁ ᾿Αντώνιος αὖθις οὗτος εἰς ἑκάτερον λάκκον τὴν σχοῖνον καθεὶς, μετὰ τὸν τοσοῦτον χρόνον καὶ οὕτω σαφῆ πολέμιον ὕδασι, μετὰ τὴν τοσαύτην τοῦ ἀμυθήτου πλήθους ἐκεῖθεν ὑδρείαν, εὗρε τὸ ὕδωρ (ὦ τοῦ θαύ ματος!) οὐδὲ τὸ παράπαν ἐλαττονῆσαν, ἀλλ' ὡς καὶ πρότερον ἔχον, ὅπερ οὐ τοῖς τότε παροῦσι μό νον, ἀλλὰ καὶ τοῖς ὕστερον ἀκοῇ παρειληφόσιν, εὐτ χαριστίας μεγίστη πρὸς Θεὸν ἀφορμή. (ο ζη'. Τά γε μὴν τῆς μονῆς ἔργα (ἐκεῖσε γὰρ αὖθις ἐπανιτέον) προκύπτοντα βλέπειν ὁ βάσκανος οὐ στέ γων. Εχθρός, οἷα καὶ πολλῆς μεγάλης εἰς Θεὸν προς κοπῆς, κακείνῳ μεγάλης εσόμενα πάλιν αἰτία ζη μίας, θεμελίους τῶν οἰκοδομουμένων ξενοδοχείων ἑνὸς ὑποδὺς, ὅπου καὶ μείζων αὐτῷ ἡ πληγὴ (ἅτε καὶ πολλοὺς μέλλοντος διὰ Χριστὸν ξεναγεῖν, ψυχάς τε πεπονηκυίας διαναπαύειν), οὕτω σφοδρῶς ἦν αὐτὰ συνταράσσων καὶ διασείων ὡς ἀπειρηκέναι τῷ πολυ λῷ κλόνῳ καὶ χεῖρας τοῖς περὶ τὴν οἰκοδομὴν πονουμένοις. Δεηθέντι τοιγαρούν περὶ τούτου τῷ Συμεών, ἐῤῥέθη παρὰ τῆς χάριτος, πέμψαι την οι κείαν ῥάβδον παρὰ τὸν τόπον, ἥτις ἐκεῖ κρούσασα, τὸν ἐν ἀποκρύφῳ ἐπιβουλεύοντα εὑρήσει. ἐγχειρίσαντος τοίνυν ἑνὶ τῶν μαθητῶν τοῦ ᾿Αγίου, ἀπελθὼν ἐκεῖ καὶ κρούσας ἐκεῖνος, Ἐν τῷ ὀνόματι, φησί, τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐπιτρέπει σοι; πνεῦμα πονηρόν, ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων Συμεών, ἀπόστηθι τοῦ τόπου τούτου, καὶ παραχρῆμα (ὢ δυναστείας, ὦ χά ριτος ἐκεῖθεν πλουσίας του Συμεὼν ὁ μὲν ἠχήσας μέγα, λίαν αἰσχρῶς ἀπελαύνεται· ἡσύχαζε δὲ τοῦ λοιποῦ τὸ ἔργον, καὶ κατὰ λόγον έχώρει. Εθ'. Ἐπεὶ δὲ ᾠκοδόμητο μὲν ἡ μάνδρα, λελατομη το δὲ ὁ στύλος, λατομεῖταί τις καὶ λάκκος δεξιὰ τοῦ κίονος πρὸς ᾿Ανατολάς (Επιτροπῇ δὲ τοῦ ῾Αγίου τοῦτο διὰ τὴν τοῦ ὕδατος σπάνιν), δς ὕδατος πληρωθεὶς, τοῖς τε ἀδελφοῖς καὶ τοῖς ἀνὰ τὴν μονὴν χει ροτεχνοῦσιν ὅσα γε πρὸς ἀναγκαίαν επήρκει χρείαν. Ενεστήκει μὲν οὖν ἄρτι τοῦ χρόνου τὸ ἀνθηρότατον, ἡ τοῦ θείου Πάσχα λάμπουσα φαιδρὸν ἑβδομάς, τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν πανηγυρίζουσα· τῶν δὲ μαθη τῶν, τὸ μὲν ἠρεμίαν τῷ διδασκάλῳ περιποιούντων, ᾗ καὶ μᾶλλον αὐτὸν ἔδεσαν χαίροντα, τὸ δὲ τὸ ὕδωρ ἑαυτοῖς ἀποταμιούντων, διά τε τὴν αὐτοῦ βραχύτητα
col. 3079–3080page 58 of 125
Caput XIII
PG 86:3079καὶ τὸ τῶν ἀφικνουμένων πλῆθος, θύραν τε τῷ ο λάκκῳ ἐπιθέντων, καὶ κλεῖδα τῇ θύρᾳ ἐπιβαλόντων ὁρᾷ τῷ πνεύματι ὁ Συμεὼν ἑαυτὸν κατὰ τὸν λάκκων οἰονεὶ γεγονότα, τό τε ὕδωρ ἀμφοτέραις χερσιν ἀνα ταράσσοντα, καὶ ὥσπερ ἄνω φέρεσθαι καὶ εἰς πληρ θος ἐπιδιδόναι ποιοῦντα. Συγκαλέσας τοίνυν τους ἀδελφούς, ἆραι κελεύει τὴν κλεῖδα, ὡς ἀνεῴχθαι παντὶ τὸν λάκκον ὑδρεύεσθαι βουλομένῳ. - Επισκοπὴ γὰρ, φησὶν, ἄνωθεν ἐπ' αὐτῷ γεγόνει, καὶ οὐκέτι ἐνιαυτὸν τοῦτον οὐδαμῶς ἐκλείψει· κατὰ πόδας δὲ καὶ τὸ ἔργον ἐπηκολούθει· οὐ γὰρ μόνον ἐξ ἐκείνου πάντες ἐκεῖθεν οἱ τῆς μονῆς πρός τε τὴν τοῦ ἀρτη ποιείου, καὶ τοῦ μαγειρείου, καὶ τὰς λοιπὰς ὑδρεύοντα χρείας, ἀλλὰ καὶ ταῖς οἰκοδομαῖς ἐκεῖνος ὁ λάκκος ἐχορήγει τὸ ὕδωρ τά τε παρὰ τὸν ῞Αγιον ἐρχόμενα πλήθη οὐχ ὅπως ἐξ αὐτοῦ πάντες ἔπινον, ἀλλὰ καὶ ἀγγεῖα ποικίλα καὶ ἀσκοὺς ὅλους ἐπλήρουν, εὐλογίαν οἴκαδε κομιζόμενοι, καὶ τὸ ὕδωρ ἐκείνου τοῦ ἔτους οὐδαμῶς ὑπεδίδου. β'. Βιγίλλιος τις ὄνομα, οἰκέτης δὲ οὗτος Ἐφραὶμ τοῦ μακαρίτου Πατριάρχου, παρεθεὶς ὅλῳ σώματι, καὶ τρίτον ἑξῆς ἔτος ἱεροῖς προσανακλινόμενος οἱ κοις, ἰατρῶν τε χερσὶν ἑαυτὸν ἐκδιδοὺς, ὡς οὐδὲν τῆς τέχνης ὤνατο πλέον, ὅτι μὴ σαφῆ τῆς ζωῆς ἀπαγόρευσιν, οἷά τι τῶν ἀψύχων ἢ νεκρὸς μᾶλλον ἔμψυχος το καινότατον, κομίζεται τῷ ἁγίῳ. Ρίπτεται το γαροῦν ἀθλία πρὸ τῶν ἐκείνου φιλανθρώπων ὀφθαλμῶν ὄψις, πολὺν ἕλκων τὸν ἔλεον, δν ὁ τοῦ λαμβάνειν αἰτοῦντος διδόναι μᾶλλον ἐκεῖνος ῶν ἑτοιμότερος, Εἰ πιστεύεις, ἔφη, δύνασθαι τὴν ἐν σοὶ πίστιν εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ δι᾿ ἐμοῦ μεσίτου άσασθαί σε, έγειραι ὡς ἔχεις καὶ περιπάτει. Ὁ δὲ, Πιστεύω, Κύριε, δύο νασθαί σε διὰ τοῦ σοῦ θεράποντος πάντα, λαμπρᾷ ὡς εἶχεν εὐθὺς τῇ φωνῇ βοήσας (ὦ θείας ἐπισκοπῆς! ω ῥήματος ὀλίγου μεγάλα παρὰ Θεῷ δυναμένου!) ἤλατή τε αὐτίκα, καὶ τὴν προσήκουσαν τῷ ᾿Αγίῳ προσκ νησιν ἀποδεδωκώς, κατῄει δρόμῳ τοῦ ὄρους παρά τι βαλανείον, Τιβερίνον καλούμενον, τὸ μὲν χωρεῖν οὐχ οἷός τε ὧν ἐν ἑαυτῷ τὴν χαρὰν καὶ οὐδὲ καθεκτός ἑαυτοῦ διὰ τοῦτο γινόμενος· τὸ δὲ καὶ αὐτὰ τῆς πριν τέρας κακοπαθείας ἀποπλύνασθαι τὰ λείψανα σπεύ δων (ή μέντοι κάθοδος ἐκείνη πᾶσα τοῦ ὄρους περί που δύο καὶ εἴκοσιν οὖσα σταδίους),χεῖρας εἶχεν αΰ Ο τῷ ἀνατεταμένας Θεῷ, τὸ στόμα τε χαρᾶς ὑποπε πλησμένον, καὶ τὰ χείλη ἀγαλλιάσεως. Λουσάμενος μέντοι, καὶ δρόμῳ πάλιν ὁμοίως παρὰ τὸν ᾿Αγων ἀνελθών, πολλάκις τε τοῦτο δράσας, καθόδω τε παραπλησίως καὶ ἀνόδῳ χρησάμενος, καὶ τῆς αὐτ τῆς ἡμέρας ἀμφοτέρᾳ, ἵνα καὶ τὴν ὑγείαν αὐτὸς ἑαυτῷ πιστώσηται μᾶλλον ἀπὸ τοῦ πράγματος· τέ λος εὐλογηθεὶς ὑπ' αὐτοῦ, κάτεισιν εἰς τὴν πάλιν ὀφθαλμοῖς πᾶσι θαῦμα τῷ παραδόξῳ τῆς θερα πείας. ρα'. 'Εωράκει ποτὲ ὁ Συμεὼν ἐν ἐκστάσει, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, καὶ παίδων πλῆθος μυρίων, ήκοντας εἰς αὐτὸν ἐκ τῆς Εω, καὶ σταυροὶ μὲν αὐτοῖς ἐν χει
col. 3081–3082page 59 of 125
PG 86:3081ροῖν, ὕμνοι δὲ θεῖοι διὰ στόματος ἦσαν, τό τε ἅγιον Πνεῦμα ἐπισκιάζεν ἄνωθεν ἐπ' αὐτοὺ;, καὶ τούτοις οἷα συμπορευόμενον· ὡς δὲ ἤδη προσάγοντες του θαυμαστοῦ ὄρους ἐπιβαίνειν ἐδόκουν, Οἶσθα, φησὶ τὸ Πνεῦμα τῷ Συμεών, τίνες οὗτοι, καὶ ὅθεν παρὰ σὲ ἀφιγμένοι; Τοῦ δὲ, ἀγνοεῖν εἰπόντος, Τὰ Ἰβήρων ἐξ ᾿Ανατολῶν ἔθνη, ἔφη, οἱ ἀγαπήσουσί σε διὰ τὸ ὄνομά μου, καὶ κατὰ καιρὸν ἀφίξονται παρὰ σὲ, τῆς τε δε δημένης σοι χάριτος τῶν ἰαμάτων ἔργῳ πειράσονται, καὶ καθ' ὅλης τὰ περὶ σοῦ τῆς ἑαυτῶν κηρύξουσι γῆς, πιστοὺς ἐν αὐτῇ πάντας οικοδομούντες· οἰκήσουσι δέ τινες αὐτῶν κὰν ταύτῃ σου τῇ καταγωγή, εύχρηστοί τε καὶ δεξιοὶ γενήσονται. Τὰ μὲν οὖν τῆς τότε φανείσης τῷ Συμεὼν ὄψεως ταῦτα, ἅπερ ὀλίγαις ὕστε ρον ἡμέραις, καὶ ἐπὶ τῶν ἔργων τεθέαται. Ελθον γὰρ Ἰβήρων πλήθη κατὰ φήμην τῶν αὐτοῦ θαυμασίων, σταυρούς τε διὰ χειρὸς ἔχοντες, καὶ λιτὰς αὐτῷ, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ πλήθη νοσούντων καὶ δαιμονώντων προσάγοντες· οι τοιαύτης έτυχον παρ' αὐτοῦ καὶ οὔ τω παραδόξου τῆς θεραπείας, ὡς καὶ πολλοὺς αὐτῶν Αλόντας τοῖς ἐκείνου θαύμασι τὰς ψυχὰς, αἰτῆσα τὴν παρ' αὐτῷ κατοίκησιν, καὶ λαβόντα; μεῖναι παρὰ τῇ μονῇ τοῦ λοιποῦ μοναδική διαπρέποντας βίῳ. ρβ'. Ἐνταῦθα τοῦ λόγου γενόμενος, ποίᾳ πρὸς ὰ ἑξῆς χρήσομαι γλώττῃ; τίνα δὲ καὶ λόγον εἰς ἐξήγησιν εὕρω; φρίττει γὰρ ἤδη μοι καὶ πρὸς τὴν μνήμην ὁ νοῦς, καὶ ἡ χεὶρ ὑπὸ δέους συστέλλεται, τοιούτοις ὑπηρετεῖν οὐ τολμῶσα φοβεροῖς διηγήμασιν. Εἶδε γὰρ κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ὁ Συμεὼν ἑαυ τὸν ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος, τό τε θεῖον Εὐαγ γέλιον ἐπὶ τοῦ στήθους φέροντα, ἔκ τε Τύρου πρὸς Ἱεροσόλυμα καὶ τὴν ἔρημον ἐκείνην, τά τε κατ' αὐτὸν ἀσκητήρια, καὶ ὅσον τοῦ μεσημβρινοῦ κλίματος ἐστι, καθάπερ ἐπὶ φυλακῇ σπουδαίως περιιόν τα, ἐκεῖθέν τε κατὰ Λαοδίκειαν καὶ τὴν Ἀντιόχου γενόμενον, ἴσῃ τε καὶ περὶ αὐτὰ φυλακῇ κεχρημένον· εἶτα καὶ στίφος ἀγγέλων αὐτῷ ὑπαντήσαντας, και, Τί ὅτι σοι τοσαῦτα μέλει περὶ αὐτῶν; εἰπόντας. Τίς Αντιοχεῦσιν ἐρεῖ ταῦτα, ὧν ἐνίοις οὐδὲ χρηστὰ ὑπο είληπται περὶ σοῦ; Ὅπερ οὐχ ὡς ἐκείνους διαβάλο λοντες εἶπον (ἀλλότριον γὰρ πάντη φύσεως θείας διαβολή), ἀλλ᾿ ὥστε μηδὲ ταῦτα παρὰ τῆς χάριτος τῷ Συμεὼν ἡγνοῆσθαι. Ταῦτα τὸν μὲν ἰδόντα, Μεγάλη τῷ κόσμῳ, φάναι πρὸς τοὺς παρόντας, επήρτηται ἀπειλή. Οὐαὶ! οὐαὶ! αἱ ἐκδικήσεις ἡμῶν ἡκασιν, ἀλλὰ προσεύχεσθε, ἀδελφοί. ργ'. Τὸ μὲν οὖν ῥῆμα φόβον οὐ μέτριον ἐνέσεισεν αὐτῶν ταῖς ψυχαῖς· ἀκοῦσαι δέ τι καὶ πλέον ἐξ αὐ τοῦ γλιχομένων, ἐπισχὼν ἐκεῖνος ἄχρι πολλοῦ τὰς μὲν ὄψεις ὑπὸ τῆς θείας ἠλλοιοῦτο χάριτος, αὐτοὺς δὲ ἀγωνίας ἡ σιγὴ καὶ δέους ἐπλήρου. Επειτα η
col. 3083–3084page 60 of 125
PG 86:3083μέντοι καθάπερ ἀναλαβὼν ἑαυτὸν, κατηφεί λίαν καὶ ὄψει καὶ σχήματι, Προσεύξασθε καὶ πάλιν ἐκτενῶς; ἵνα μὴ πειρασθῶμεν, ἀδελφοί, ἔφη. Εἰ μὴ γὰρ ίλεως γένοιτο τὰ πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεὸς, καὶ μετανοῶν ἐπὶ ταῖς ἡμετέραις κακίαις, ἡ πᾶσα σχεδόν οἰκουμένη κατα στραφήσεται. Εἶδον γάρ, φησὶ, καὶ ἰδοὺ πεπλήρωτο τῆς δυνάμεως τοῦ Θεοῦ πᾶσα οὐ γῆ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀὴρ αὐτὸς, καὶ τὰ ὑπὲρ γῆν, ὡς μηδένα μηδαμοῦ τόπον κενὸν ὅλως τῆς φοβεράς δυνάμεως ἐκείνης ἀπολελείφθαι, ἢ καὶ πᾶσαν μικροῦ συνέστρεφε κτεσὶν ἕως διέστη τὰ τῆς ὄψεως ἀπ' ἐμοῦ, τοιούτοις οὐκέτι θεάμασιν ἐνδιατρίβειν ὑπενεγκόντος. ρδ. Ταῦτα ὁ μὲν εἰπών, τοῦ ἐν αὐτῷ Πνεύματος αὖθις καὶ θεωρίας γίνεται θειοτέρας· ἡ δὲ ἦν, ἀνεψ γότες μὲν οἱ οὐρανοὶ, ὑπεράνω δὲ τούτων ἀὴρ τὴν καθαρότητα καὶ τὸ κάλλος οὐκ ἔχων τίνι ὁμοιωθείη, ἀλλὰ ταυτὸν ἰδεῖν τε ἅμα καὶ εἰπεῖν ἀμήχανος. Αίτε δυνάμεις τῶν οὐρανῶν ἐν αὐτῷ καθάπερ ἐν διπλή φάλαγγι ταγμάτων παρεστηκυῖαι, άτερος εχόμενος θατέρου, καὶ κοινῇ πάντες τὰς κεφαλὰς ἐπικλίνοντες ὑπεράνωθεν δὲ αὐτῶν θρόνος ἐν ἀέρι μέσῳ φοβερῶς επαιρόμενος, οὐκ ἐπί τινος βεβηκώς ή στηριζόμενος, ἀλλ' αὐτὸν καθάπερ ἐπίβασιν τὸν ἀέρα πεποιημένο;" 8 τε Κύριος ἡμῶν καὶ Θεὸς ἐπ' αὐτοῦ καθήμενος, καὶ στάζων ἐφ' ἡμᾶς ὁ θυμὸς αὐτοῦ· αὐτός τε ού τος ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων πρὸ τῆς ἀπροσίτου δόξης ἐκείνης νερῶς ἑστηκώς, καὶ τῇ συνήθει παῤῥησία καὶ νῦν ὑπὲρ ἡμῶν χρώμενος, καὶ καταλλάττων ἡμῖν τὸ θεῖον καὶ ἱλεούμενος, καὶ τὴν ὀργὴν ἀπο στρέφων, ὅπερ ἐδηλοῦτο μὲν καὶ τοῖς παροῦσι τῇ τῆς ὄψεως ἐπιφανεία του Συμεών, πρὸς τὸ φαιδρότερον ἠρέμα μεταβαλλούσης· αὐτὸς γὰρ τέως ἄφωνος ἦν, οἷα μηδ' ἐν ἑαυτῷ ὤν, ἀλλ᾿ ὅλος τῆς ἀνεκφράστου θέας ἐκείνης γεγενημένος, ὀλίγῳ δὲ ὕστερον εἰς ἑαυτὸν καὶ οὗτος ἐπανελθών· Ψάλατε τῷ Θεῷ ἡμῶν, ἀδελφοί, ἔφη, ψάλατε ψάλατε τῷ βασιλεῖ ἡμῶν, ψάλατε· ἔπεσε γὰρ ἔλεος ἡμῶν κατ' ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ ἐξήλωσε Κύριος τὴν γῆν αὐτοῦ, καὶ ἐφείσατο τοῦ λαοῦ αὐτοῦ ὅσας τέως ἐγὼ πόλεις και χώρας τῇ δυνάμει τῆς χάριτος οἶδα περιελθών. ρε'. Ταῦτα πρὸς τοὺς παρόντας διεξελθών, ἁρπά ζεται πόλιν ὑπὸ θεωρίας ἑτέρας τοὺς τῆς ψυχῆς ὀφθαλμούς· καὶ ὁ μὲν πρὸς ἀκταῖς ἐστάναι ταῖς τῆς Σελευκείας ἐδόκει, πλοίόν τε κατὰ τὸν ἀέρα ὑπὲρ θαλάττης ὁρᾷν, ὅσα καὶ ὕδατι τῷ ἀέρι σαλεῦον, ἀπο ολήν τε ἀγγέλων θυμοῦ καὶ ὀργῆς καὶ παροξυσμού μεγάλου εφεστάναι τῷ πλοίῳ, τὴν ἄνωθεν οἱονεὶ μου τὴν ἀναμένοντας, πνεῦμά τε ἀθρόον ἐπικαταπτών, τρὶς αὐτοῖς κατασείσαι τὰς χεῖρας, κλοῦσαί τε πικρὸν οἷον καὶ συμπαθές, καὶ, Κόπτε, πρὸς αὐτοὺς εἰπεῖν, κόπτε, καὶ μὴ φείδου. Τοὺς δὲ οὕτω τι μέγα καὶ βίαιον αὐτίκα ἡχῆσαι, ὡς ἁθρόον ταραχθῆναι καὶ τὰς ἀθύσσους. Καὶ οἱ μὲν ἐναέριοι ταῖς ἡ τόσιν ὡρμής σαντο, πόλεις δὲ παραχρῆμα καὶ κώμας καὶ συν οικίας εἶχεν ἡ γῆ, πτῶμα χαλεπὸν κατενηνεγμένας,
col. 3085–3086page 61 of 125
PG 86:3085Γενόμενος τοίνυν ὁ τοῦ Θεοῦ δοῦλος ἐν ἑαυτῷ, Προσ εύξασθαι καὶ πάλιν ἐκτενῶς, εἶπεν, ἀδελφοί, χρή· εἰ γὰρ καὶ τὴν χώραν ταύτην ἀπαθῆ κακῶν διαφυλαχθῆναι προέφην ὑμῖν, ὡς ἐκ τῆς θείας ἔχω μὲν θανεἶν φιλανθρωπίας· ἀλλὰ μεγάλη παρὰ Κυρίου ὀργὴ θυ μοῦ αὐτοῦ ἐν πυρὶ ζήλου αὐτοῦ τῷ κόσμῳ ἐκκέ καυται, διὸ καὶ μεγάλης ὑμῖν δεῖ πρὸς αὐτὸν τῆς ἐπιστροφῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς ὑπὲρ τοῦ παντὸς εὐσ χῆς. ρς'. Πάντας τοιγαροῦν συναθροίσας, ὅσοι τε τῶν αὐτοῦ μαθητῶν ἦσαν, καὶ ὅσοι πολλαχόθεν τηνικαῦτα παραβαλόντες ἐτύγχανον, παραγγέλλει κοινῇ πᾶσι λετάς παρ' ὅλας ἡμέρας εξήκοντα προσάγειν Θεῷ, Επί καὶ τοὺς ἐπὶ ταῖς λιταῖς ὕμνους αὐτὸς καὶ συνθεὶς καὶ διδάξας, οἵους ὦτα Θεοῦ πρὸς ἑαυτοὺς ἐπιστρέφειν. Ἐτελοῦντο μὲν οὖν αἱ λιταί, τοῖς ἐκ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης γλώττης ἱεροῖς κατεπαδόμεναι ὕμνος· τοῖς δὲ ὄχλοις ἀνὰ τὴν χώραν δεδιέναι τε πρὸς αὐτὰς καὶ τρέμειν ἐπῄει, χρηστὸν ἐκ τοῦ μέλλοντος οὐδὲν προσδοκῶσι· καὶ μέντοι καὶ τὴν ψυχὴν τῆς τοῦ ὁσίου μητρός κατέσεισαν αὗται, καὶ σεβασμίως ὅσα κατὰ πνεῦμα πατρί, μᾶλλον τῷ υἱῷ προσελθοῦσα, πολλή τις ἦν αὐτοῦ δεομένη γνωρισθῆναι τὴν αἰτίαν αὐτῇ, δι' ἣν ἐκείνῳ πρὸς Θεὸν αἱ τῶν οἰκείων μαθητῶν καὶ τοῦ πλήθους λιταί. Ὁ δὲ μητρικὰς οὐκ ἀτιμάσας δεήσεις, ἅπερ ὑπὸ τῆς χάριτος μεμύητο ἐκκαλύπτει, Μέλλει, ὦ μῆτερ, εἰπὼν, σεῖσαι, φεῦ! τὴν γῆν ὁ Θεός, ὡς οὐ πώποτε πρότερον, ὅτι μὴ μόνον ἐπὶ τοῦ Δεσποτικοῦ καὶ σωτηρίου πάθους, δι' οὗ παθὼν ἐγὼ καὶ θανάτου καὶ τυραννίδος χαλεπῆς ἀπολέλυμαι· τῷ σεισμῷ δὲ καὶ συμπτώματα έψεται, καρδίας ἀνθρωπίνης δηλαδὴ θραύσματα. Οἷς ἐπὶ μᾶλλον ἐκείνη τὴν φόβον αὐξήσασα, αἰτεῖ τῶν ἀχράντων τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων χερσὶν ἐκείνον ταῖς ἐσίαις μεταλαβεῖν, ἀσφαλὲς φυλακτήριον. ρι. Τῆς δ' ἐπιούσης (παρασκευὴ δὲ ἦν) σαλεύει μὲν τὴν γῆν ὀψὲ τῆς ἡμέρας οὕτω σφοδρώς, ὡς μὴ μόνον αὐτὴν πολλαχοῦ διασχεῖν, τά τε ύρη βία δια τριβῆναι, ἀλλὰ καὶ τὴν θάλασσαν φυγεῖν τὸ τοῦ Θεοῦ πρόσωπον οὐ φέρουσαν ὀργιζόμενον, ὡς ἐντεῦθεν οὐ πόλεις μόνον καὶ κώμας καὶ συνοικίας κατὰ τὴν ὀφθεῖσαν τῷ Συμεὼν ὄψιν ἀθλίως καταπεσεῖν, καὶ πληρωθῆναι & παρά τινος τῶν προφητῶν ἠπείληται ζ'
col. 3087–3088page 62 of 125
PG 86:3087γοντος, καὶ ἐξαρῶ πάντα τὰ ὀχυρώματά σου καὶ τὰ πλοῖα γυμνῇ προσαῤῥάξαντα τῇ γῇ συντριβῆναι, ἐκτὸς ὧν περιελθεῖν δέδοκτο τῷ ἁγίῳ· ταῦτα γὰρ κατὰ τὰς ἀψευδεῖς ἐκείνου προῤῥήσεις, ελεύθερα τῆς ἐκ τοῦ τοιούδε σεισμού διαμεμένηκε βλάβης. Ἐνάτη διῆλθεν ἐξ ἐκείνου ἡμέρα, καὶ θεία πάλιν τὸν Συμεὼν κατὰ βοῤῥᾶν ἁρπάσασα ὄψις, τό τε πνεύμα βλέψαν εἰς Κωνσταντινούπολιν ὑπεδείκνυ, τρίς τε τὰς χεῖρας ἐπ' αὐτὴν σεῖσαι, καὶ κλαῦσαν, Οὐαὶ ταῖς περὶ αὐτὴν πόλεσι, φάναι, ὅτι ἐπισκοπὴ καὶ αὐτῆς, εἰ καὶ μερικῶς, ὅμως ἔσται. πόρρωθεν, Εξολοθρεύσω τὰς πόλεις τῆς γῆς σου, λέ 108. ρηʹ. Ταῦτα ὁ μὲν ἰδὼν, ἔστενε καθ᾿ ἑαυτὸν, καὶ δῆλος ἦν ἀλγῶν τὴν ψυχήν· συνιέντες δὲ οἱ περὶ αὐτὸν, ἐπυνθάνοντο τὴν αἰτίαν· ὁ δὲ κατώδυνόν τι περιπαθὲς ἐκ μέσης ἀνοιμώξας καρδίας, "Οτι μέλλει ποιήσασθαι, φησί, καὶ τῆς μεγάλης καὶ βασιλίδος πόλεως, εἰ καὶ μερικῶς, ὅμως ἐπισκοπὴν ὁ Θεός, καί τινας τῶν περὶ αὐτὴν, οίμοι! πόλεών τε καὶ κωμῶν κατασεῖσαι. Μετὰ γοῦν ἔκτην ἑξῆς ἡμέραν, σεισμὸς τῇ Κωνσταντίνου νυκτὸς ἐνσκήψας, κατα στρέφει μὲν αὐτῆς μέρη τινὰ, καταστρέφει δὲ Νικομήδειαν, καὶ τὸ καλούμενον Ρήγιον, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ Νίκαιαν ἐν τῷ μέρει καί τινας οὐκ ὀλίγας έτι ρας πόλεις. Τοῦ σεισμοῦ δὲ εἰς ἔτι προσμένοντος, κλόνου τε τῆς γῆς οὐ καθαρευούσης οὐδὲ ἡσυχαζούσης, ἀλλὰ καὶ σαλευομένης καὶ ἐντρόμου γεγενημένης, ἡ τοῦ θείου Συμεὼν μήτηρ, οὐκ ἔθ᾽ οἷα τε οὖσα τὴν θείαν διὰ τῶν στοιχείων ὁρᾷν ἀγανάκτησιν, ἄλλως τε δὲ καὶ τῆς τοῦ παντὸς σωτηρίας περικαι, μένη, έρχεται παρὰ τὸν υἱὸν αὖθις, χρῆται τῇ ἐκ τῶν ὠδίνων καὶ τῆς φύσεως παρρησίᾳ, δεῖται θερμῶς Θάρρει τὴν κοινὴν πρεσβείαν. Γίνεται τοῦτο τα πρὸς αὐτὸν, ὅπερ ἐκεῖνον ἀξιοῖ τὰ πρὸς τὸν Θεὸν στῆναι, περὶ τοῦ παντὸς ἐξιλάσασθαι, ἀποστρέψαι θυμὸν Κυρίου, σβέσαι δικαίαν ὀργήν, στῆσαι μάστιγα πλήττειν ἀνιάτως κεκινημένην. ρθ'. Οἷς ἐκεῖνος τὴν καρδίαν ἀναφλεγείς, οὐδε ποτε πρὸς Θεὸν ὑπὲρ ἡμῶν σβεννυμένην, καὶ αὐτὸς ὥσπερ ἑαυτοῦ θερμότερος γεγονώς, ἀλλὰ καὶ σπλάγχνα δυσωπῆσαι Θεοῦ βιαιότερος, ἐπικλεισάμενο; ἑαυτῷ τὰς θύρας, οὐ πρότερον ἀνῆκε δεόμενος, ἕως ή θεία χάρις αὐτῷ ἱλαρὰ καὶ χαρίεσσα ὤφθη, καὶ δ
col. 3089–3090page 63 of 125
PG 86:3089διὰ στόματος ἔχοντα εὗρεν ἱλαστήρια πρὸς Θεὸν ἡ ἱκεσία, ταῦτα ἐντείλασθαι τῷ λαῷ ἔφη λιτανεύοντας ᾆσαι, καὶ στήσασθαι τὴν ἀπειλήν. Ὁ μὲν οὖν κατά τὰς θείας ὑποθήκας, καινὴν ᾠδὴν ἐπὶ λέξεως ᾄδειν ἐδίδασκεν ἐμμελῶς, ἵνα τῇ τούτων μνήμῃ καὶ γλῶτα ταν ἁγιασθῶμεν· Ὡς ἐπὶ Μωσέως δυσωπούμενος Ελάσθης ὁ Θεὸς τοῦ μὴ συντρίψαι τὸν Ἰσραήλ, καὶ νῦν, Κύριε, παῦσον παρακαλούμενος τὴν ὀργὴν ἀπὸ τοῦ λαοῦ σου, συγχώρησιν ποιούμενος τῶν ποικίλων ἡμῶν ἁμαρτιῶν, ὡς μόνος ἀναμάρτητος Χριστὸς ὁ Θεὸς, κατὰ τὸ μέγα σου ἔλεος, δόξα σοι. Καὶ οἱ μὲν ἐποίουν τὸ κελευσθέν· οἱ δὲ στύλοι τῆς γῆς (ὁ Θεὸς, τίς ἀξίως ᾄσεται τὰ ἐλέη σου!) εὐθὺς ἐστερέωντο, καὶ ὁ σεισμὸς ἀκριβῶς πέπαυτο. ρι. μὲν οὖν τῆς κοινῆς πρεσβείας αὐτοῦ πρὸς Θεὸν ἀπέλαυον πάντες, τοιαῦτά ἐστιν· ὁ δὲ λόγος καὶ πρὸς τὰ κατὰ μέρος αὖθις χωρεῖν ἐπείγεται. Εδει ταῖς κεφαλίσι τῶν κιόνων γλυφῆς, οἷς ὁ κατὰ τὴν μονὴν ἐπ' ὀνόματι τῆς ἀρχικῆς καὶ βασιλικῆς Τριά δος ναὸς ἐγήγερται· ἀδελφὸς δέ τις, ὄνομα Ἰωάννης, πνευματικῶν μὲν τρόπων μεταποιούμενος, καὶ λόγου μετειληφώς, λιθουργίας δὲ παντάπασιν ἀνασκήτως ἔχων, θαῤῥήσας τῇ τε οἰκείᾳ πρὸς τὸν ἅγιον πίστει, τῇ τε περὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ θέρμῃ, καὶ ταῖς ὑπερφυέσιν ἐκείνου καὶ μεγίσταις θαυματουργίαις• Επί θες, Πάτερ, φησί, τῇ καρδίᾳ μου τὴν ἁγίαν σου χεῖρα, καὶ ἄρξομαι διαγλύφειν· ὡς ἂν τῷ ἐν σοὶ θείῳ Πνεύματι τὸν νοῦν τυπωθείην. Τοῦ δὲ σπουδῆς ὁμοῦ καὶ ὑποταγῆς μισθῶν οὕτω μεγάλων αὐτὸν ἀποστερῆσαι μὴ βουλομένου, ἀλλὰ τῷ τοῦ μαθητοῦ στήθει ἐπιθέντος τὴν χεῖρα, και, Σοφίσει σε, τέκνον, ὁ Θεὸς τῇ λιθογλυφικῇ, φήσαντος· ἀψάμενος ἐκεῖνος ἔργου, δεύτερος ὤφθη Βεσελιήλ, οὐδὲ ὀλίγα τοῦ πρώτου την σοφίαν λειπόμενος. μια'. Ἐπεὶ δὲ ἤδη καὶ ὁ καιρὸς ἐνειστήκει τῆς τοῦ τοιοῦδε μαθητοῦ ἐκδημίας ἢ ἀναλύσεως, ἢ πρὸς τὰ ποθούμενα κλήσεως, τοῦτο παρὰ Θεοῦ γεγένητο δή λον τῷ Συμεών· τῇ συνήθει κανταῦθα παρρησία χρη σάμενος, εἰ τῇ βίβλω τῆς ζωῆς ἐγγραφείς, μυστικαῖς ἐδεῖτο μαθεῖν εὐχαῖς τε καὶ ὁμιλίαις. Ὡς δὲ οὐ τοῦ τον αὐτῇ μόνον, ἀλλὰ καὶ τοὺς λοιποὺς τῶν αὐτοῦ μαθητῶν, ὅσοι τε προεκδημήσειαν ἐγγραφῆναι μά θοι, ὅσοι τε μετὰ ταῦτα ἐκδημήσουσιν ἐγγραφήσεσθαι καὶ αὐτοὺς, γόνυ τῷ κρυφίως λαλοῦντι κλίνας, καὶ τὰ εἰκότα εὐχαριστήσας, μετὰ τοὺς ἑωθινοὺς ἐκείνης τῆς νυκτὸς ὕμνους, ἧς δῶρον ἡ παροῦσα ὄψις, ὑπὸ ταῖς πάντων ἀκοαῖς (ἵνα καὶ πᾶσιν οἱονεί τι κέντρον τῆς τοῦ θανάτου μνήμης ἐμβάλῃ, καὶ τούτους ἐπὶ πλέον πρὸς ἑτοιμασίαν τῆς ἐξόδου διαναστήσῃ), Αδελφέ, φησί, Ιωάννης, εἰρήνη σοι, μετακαλεῖται
col. 3091–3092page 64 of 125
Caput XIV
PG 86:3091; σε πρὸς ἑαυτὸν ὁ κοινὸς ἁπάντων Δεσπότης καὶ Βα σιλεύς. ριβ. Αγωνία τοιγαροῦν λαμβάνει τον μαθητήν, πένθει καὶ χαρᾷ σύμμικτος, τὸ μὲν πρὸς τὴν τῆς τελευτῆς ἀγγελίαν, ὅτι φύσει πᾶσι φοβερὸν ἀνθρώ τις ὁ θάνατος, καὶ τὴν ἐσχάτην ἀποδημίαν, μεθ' ἐν οὐδεμία πάλιν ἐλπὶς ἀναλύσεως· τὸ δὲ, πρὸς τὴν τῶν παρόντων ἀπαλλαγὴν δυσχερῶν, καὶ τὰς προσδοκωμένας ἀμοιβὰς, καὶ τὴν τῶν πόνων ἀ δοσιν. Τῇ τοῦ διδασκάλου τοίνυν ὡς εἶχεν εὐθὺς περιχυθείς μηλωτή, ὅλως τε τούτῳ προσφύς, καὶ οἷα γυμνῇ περιπτυξάμενος τῇ ψυχῇ, καθάπερ τι πιστεύων ἐφόδιον ἐκεῖθεν λαβεῖν ἢ φυλακτήριον, εἶτα πρὸς τὴν ἐκδημίαν ὅλον ἑαυτὸν συντείνας καὶ ἀπευθύνας· καὶ νῦν μὲν, Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παρατιθημι τὸ πνεῦμά μου, λέγων, νῦν δὲ, Τὸ πνεῦμά σου τὸ ἀγαθὸν ὁδηγήσει με ἐν γῇ εὐθείᾳ, ἐπὶ τοιούτοις εὐχῆς βήμασι μετὰ δευτέραν ἡμέραν, ὥσπερ τινὰ γλυκὺν ἡρέμα κοιμηθεὶς ὕπνον, τῶν τοῦ σώματος δεσμῶν καὶ τῆς φυλακῆς ἀπολύεται, καὶ πρὸς τὴν ἐκεῖθεν μεταβαίνει ελευθερίαν, καὶ τὰ λαμπρὰ τῆς μακαρίας ὑποταγῆς ἆθλα καὶ τὰ κάλλη τῶν ἀντιδόσεων. Τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτο, καὶ οὕτω σαφές μετὰ πολλῶν καὶ ἄλλων μαρτύριον, τοῦ τὰ μέλλοντα τὸν Συμεών διομήν, ὡς παρόντα· τὰ δ' ἑξῆς ὁμοίως ἔχοντα, καὶ αὐτὰ, καὶ τῆς ἴσης τῷ προλαβόντι δυνάμεως. ριγ'. Μέλλουσι τοῖς ἀδελφοῖς ἐπιτιθέναι τε καὶ συναρμόττειν ἀλλήλοις τὰ τῶν λίθων μεγέθη, δι' ὧν ὁ στύλος εἰς ἔψος ἐγείρεσθαι ἔμελλεν, ὅπως ἄν τινος πρὸς τοῦτο μηχανῆς εὐπορήσειαν, οὐκ ἐλαχίστη φροντὶς ἦν· ὁ δὲ πάσης ἐπὶ τούτῳ μερίμνης ἐκέλευεν αὐτοῖς τὰς ψυχὰς ἀπολύειν. Εώρων γάρ, φησί, τῷ πνεύματι σήμερον ἄνδρα, περὶ τὰς κατά θάλατταν τοῦ ποταμοῦ εἰσβολὰς, ἐῴκει δὲ τῶν ἀγροικοτέρων εἶναι, σινδόνα τε εἶχε κατὰ τὸν ὦμου, καὶ ὁ ἀνὴρ προσῄει μοι, δαίμονος καταρρηγνύντες ἐν βαλανείοις αὐτόν, ἀπαλλαγήναι δεόμενος, ξύλον τε, πρὸς τὴν παροῦσαν χρείαν εὖ ἔχον, δέξασθαί με παρ' αὐτοῦ ἀξιῶν. Ταῦτα ὁ μὲν ὄρθρου τοῖς μαθη ταῖς εἰρήκει· μετὰ βραχὺ δὲ οὕτω τὴν συναξὶν δια λυσαμένων αὐτῶν, οὐδὲ πρὸς τὰ ἐν χερσὶ τραπομένων, ἀλλ' ἔτι περὶ αὐτὸν ἱσταμένων ἀφικνεῖται καὶ ὁ ἀνὴρ, τὸ σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὤμου τὴν σινδόνα φέ ρων· ὅς ἀπαλλαγῆς τε χαλεποῦ δαίμονος κατα βάλλοντος ἐν βαλανείοις αὐτὸν ἐδεῖτο τυχεῖν, καὶ τὸ προσὸν ἐκείνῳ ξύλον δέξασθαι ἠξίου τὸν Συμεών, ὡς ἐν ἴσῳ καὶ τῆς τοῦ δαίμονος ἀπαλλαγής πεποιῆσθαι, καὶ τὸ μὴ τῆς ἀξιώσεως ταύτης διαμαρτείν, παρα πλησίαν ὥσπερ ἀμφότερα τιθέμενος χάριν. Σφραγίδα τῷ πάσχοντι τοίνυν εὐχῇ δυναμουμένην ἐπιβαλών τῷ τε πονηρῷ πνεύματι ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἐπιτιμήσας, τὸ μὲν εὐθὺς ἀπελαύνει, πεί θεται δὲ τῷ ἀναγκαίῳ τῆς χρείας, καὶ εἰς τὴν μου νὴν τὸ ξύλον ἀνακομίζεται. ριδ'. Ετέρου πάλιν ὁμοίως ἔχοντος ξύλου δεομένης
col. 3093–3094page 65 of 125
PG 86:3093της χρείας, προλαβὼν τὰ τῶν μαθητῶν ἐκεῖνος περὶ τούτου φροντίδας τῇ τοῦ μέλλοντος πόρρωθεν ἀψευδεῖ καταλήψει, Ἰδοὺ φοιτᾷ πάλιν ἀνὴρ ἕτερος, ἔφη, οι κεῖον τῇ προκειμένῃ χρείᾳ ξύλον ἐν τῷ τοῦ ποταμοῦ στόματι ἔχων, καὶ τοῦτο λαβεῖν ἡμᾶς ἀξιῶν· ὁ δὲ τοῖς οὐκ ὀλίγαις τῷ ἀνδρὶ βαλλόμενος ὀδύναις, οὐδὲ ἄπονον αὐτῷ τὴν πορείαν παρέχων. Ταῦτα ὁμοῦ τε εἴρητο πρὸς αὐτούς, καὶ ὁμοῦ παρεστηκὼς ἦν ἐκεῖ. τας, δείμενος, γένυ κλίνων, τὰς ὄψεις ερείδων τῇ γῇ, πάντα ποιῶν τόν τε πόδα τῶν ὀδυνῶν ἀνεθῆναι, καὶ ὅπερ ἔχων ἐτύγχανε ξύλον τῷ ἁγίῳ δεχθῆναι, δέησιν Εκάτερα ποιούμενος ἴσην. Ὁ δὲ τὴν βαΐνην ῥάβδον λαβὼν, παίει τὸν νοσοῦντα πόδα, καὶ ἡ πληγή παρα δόξως ὑγεία τῷ κάμνοντι γίνεται, τό τε ξύλον ἀνα κομίζεται καὶ αὐτὸ, είξαντος ἐκείνου κανταῦθα τῷ τῆς χρείας απαραιτήτῳ, καὶ ὁ στύλος εἰς ὅπερ ὁρᾶ και νῦν αἴρεται ύψος. ριε'. Ταύτη τοιγαροῦν ἀπαρτισθέντος τοῦ στύλου, περὶ τρίτην ώραν ἡμερινὴν, ὑπὸ μυριάσιν ἀγγέλων Επιφανεὶς· ὁ Χριστὸς, ποθεινῆς ὁμοῦ καὶ φρικτῆς ἐκείνης ἐπιφανείας, ἐν ἄρτῳ τε καὶ οίνῳ πνεύματιπῶς προσκομίσας (αὐτὸς δὲ ἦν ὁ καὶ προσφέρων ἄρα καὶ προσφερόμενος) τὴν τοῦ οἰκείου θεράποντος ὑπὸ μόνοις τοῖς ἐκείνου ὀφθαλμοῖς, οἱ καὶ πρὸς τηλικαύ την όψιν ἠξίωντο διαβλέπειν, ἡγίασε στάσιν. "Απερ δόντα τὸν Συμεὼν πόθῳ τε τῆς ἐπὶ τὸν στύλον ἀν όδου πόθου, καὶ σπουδῇ σπουδήν προσλαβεῖν· καὶ τοὺς εὐδοκιμωτέρους τῶν μαθητῶν συγκαλέσαντα, τὴν θείαν αὐτοῖς ἐν πνεύματι ταπεινώσεως ἐξηγήσασθαι ὄψιν, ἀξιῶσαι τε τούτους ἑορτὴν ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἄγειν λαμπριν, φόδῳ θείῳ τὴν καρδίαν εὐφραινομένους, τὸ μὲν οιὰ τὸ φρικτὸν τῆς ἐπιδημίας, τὸ δὲ διὰ τὸ ὑπερφυὲς τῆς χρηστότητος. Ἡ δὲ ἦν, ή ἐπαύριον τῆς Πεντηκοστῆς, καθ' ην καὶ τὴν εἰς τοὺς Χριστοῦ μαθητὰς ἑορτάζομεν τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου ἐπιδημίαν· κατ' αὐτὴν γὰρ ἐπιφανέντα τὴν ἡμέραν αὐτῷ καὶ τὸν Κύριον ἡμῶν καὶ Θεὸν ἁγιάσαι τὴν στάσιν αὐτοῦ τὴν ἐπὶ τοῦ στύλου, τὴν μυστικὴν ἐπ' αὐτοῦ θυσίαν προσαγαγόντα, οἷα συγγενές τι σκεῦος τοῖς ἀποστόλοις εὑρόντα, καὶ συγγενοῦς αὐτῷ χάριτος ἐκείνοις μεταδιδόντα. Ταύτην ὁ μὲν δέδωκεν ἐντολὴν τοῖς ἐπισημοτέροις τῶν ἀδελφῶν, ἥτις παρὰ τῇ μονῇ καὶ εἰς δεῦρο της ρεῖται. ρις'. Τῆς δ' ἐπιούσης Κυριακῆς (εἴη δ' ἂν ἡ ἑξῆς τῆς Πεντηκοστῆς), μετὰ τὰς ἑωθινὰς ᾠδας, τὰς μὲν τῆς μονῆς πύλας τοῖς ἔξωθεν φοιτῶσι κελεύει καθ ἀπαξ ἀποκλεισθῆναι· αὐτὸς δὲ τοὺς ἀδελφοὺς πάντας συναγαγών, Θεῷ τε θυμιάσας, καὶ γόνυ κλίναι πᾶσιν αὐτοῖς ἐπιτάξας, κεφαλὴν μετὰ τῶν γονάτων τῇ γῇ καὶ οὗτος ἐρείσας, δάκρυά τε τὰ καὶ θυμιάματος Θεῷ μᾶλλον ἡδίω καὶ εὐωδέστερα θερμῶς ἐπισπείσας, ἄχρι πολλοῦ προσηύξατο· ἐπὶ τέλει δὲ τῆς εὐχῆς τὸ Αμὴν αὐτῶν ἐπειπόντων, ἀναστὰς πρῶτα μὲν συγ χώρησιν αὐτοῖς πάσης ἁπλῶς ἀντιλογίας, καὶ παντὸς οὗτινος οὖν ἐκουσίου ἢ ἐν ἀγνοίᾳ ἐδίδου· εἶτα παρ
col. 3095–3096page 66 of 125
Caput XV
PG 86:3095ἐντολὴν ἐνετέλλετο, ὥστε ἀγαπᾶν ἀλλήλους, καθώς ἐγώ, φησίν, ἠγάπησα ὑμᾶς· ἑξῆς δὲ, καὶ τοῦ ἐπαγ γέλματος, καὶ τῶν ὅσα τοῦ ἐπαγγέλματος ἔχεσθαι σπουδή παρηγγύα· τὰ δὲ ἦν, νεκρῶσαι μὲν αὐτοῦ; τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, τῆς δὲ τῶν παραβαλλόντων κοσμικῶν συντυχία; ἀπέχεσθαι, ἔργῳ χειρῶν κ πιῶντας τὸν ἐπιούσιον πορίζεσθαι ἄρτον, φυλακή πάσῃ τὴν ἑαυτῶν καρδίαν τηρεῖν, εὐχῇ καὶ Γραφῶν ἱερῶν μελέτῃ καὶ θείοις διὰ παντὸς ὕμνοις σχολ ζοντας, ἐπὶ πᾶσιν μὴ λυπῆσαι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, Ἐν ᾖ, φησίν, ἐσφραγίσθημεν εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώ αινέσεως αψάμενος, πρὸ μὲν πάντων τὴν Δεσποτικὴν η σεως. ριζ'. Ταῦτα καὶ πολλὰ τούτοις ὁμοίως ἔχοντα πρὸς αὐτοὺς εἰπὼν, Θεόν τε τοῖς λεχθεῖσι, τήν τε παναγίαν αὐτοῦ Μητέρα, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς ἀγγέ λους, οἷα καὶ τῶν λεγομένων ἀκροατὰς ἐπιμαρτυράμενος έπειτα περὶ τοῦ κόσμου κοινῇ δεηθείς ταῖς το δωρεάν μισοῦσι τοῖς τε δράσασιν εὖ οὐκ ἀμνη στίαν μόνον ἁμαρτιῶν, ἀλλὰ καὶ ἀγαθῶν μᾶλλον ἀντίδοσιν ἐπευξάμενος, εὐλογήσας τε τοὺς μαθητές καὶ Θεῷ παραθέμενος, ἐκδῦσαι τὸ συνήθως οὕτω λεγόμενον δερμοκούκουλον αὐτὸν ἐπιτάττει. Επειτα μέντοι τούτοις ἑαυτὴν ἐπιδιδόντα, χερσὶν οὐ ποθού σαις μόνον ἀλλὰ καὶ φριττούσαις αὐτὸν δεξάμενοι, ἔν τινι καινῷ καθίζουσι θρόνῳ, τὸ θεῖον ἐπὶ τοῦ στήθους Εὐαγγέλιον φέροντα, οὗ τοὺς καρποὺς ἐν καρδίας μᾶλλον είχε κόλποις δαψιλώς φυομένους. Ταύτῃ τοιγαροῦν βασταζόμενος τὴν μονὴν περιήγεν, ἕκαστον οἰκίσκον αὐτῆς εὐλογῶν· οὐχ ἥκιστα δὲ τὴν τῆς τροφῆς ἀποθήκην καὶ ἀφθονίαν αὐτῇ ἐπὶ ευχόμενος. Η γοῦν ὁσία Μάρθα ή τούτου κατά σάρκα μήτηρ, δν κατὰ πνεῦμα πατέρα μᾶλλον αὐτὴ πεποίητο, τῷ υἱῷ καλλωπιζομένη, ὅτι τοιοῦτον χαρ τὸν ὠδίνων δεδώκει Θεῷ, σταυρόν τε διὰ χειρὸς λα οῦσα, προηγεῖτο μάλα φαιδρῶς ἐν ὑψηλῷ τῷ φρου νήματι. Καὶ οὕτως εἰς τὸν θεῖον ναὸν ὁ τῷ ὄντι θεῖος ἀνὴρ εἰσαχθεὶς, ἐπὶ τὸν ἱερὸν ἐκεῖθεν ἀνάγεται στο λον, ἐν ἔτε: τῆς μὲν ἐπὶ τοῦ λίθου στάσεως δεκάτι, τῆς δὲ ἡλικίας τριακοστῷ. ριη'. Τὰ δ᾽ ἐντεῦθεν ἀρχὴν τῷ λόγῳ πάλιν ἑτέρα παρέχεται, τοσαῦτά τε καὶ τοιαῦτα ὄντα, οἷα καὶ εἰ μηδὲν ἕτερον εἴρητο, μηδεμίαν θαυμάτων ἢ θεία; ἄνωθεν χάριτος ὑπερβολὴν ἀπολείπειν, καὶ ὅσα ούχ όπως συγγράφειν, ἀλλὰ μηδ' ἀριθμεῖν ἁπλῶς, ἐά Στον εἶναι. Προσάγεται γάρ τις αὐτῷ νεάνις παρά τὸ εἰκὸς τῆς φύσεως πάθει κατεχομένη· οὐ γὰρ διὰ τῶν κατὰ φύσιν ἐξόδων αὐτῇ, ἀλλὰ διὰ τῆς μήτρας ὑπεχώρει τὰ εἰς γαστέρα σιτία. Χεῖρα τοίνυν αὐτῆς ἐπιθεὶς τῇ κοιλίᾳ, χεῖρα πρὸς Θεὸν ἀεὶ νοερώς απ
col. 3097–3098page 67 of 125
PG 86:3097ρομένην, καὶ παρ' αὐτοῦ πᾶν ὅπερ ἂν αἰτήσοι πάλιν λαμβάνουσαν, τήν τε δημιουργὸν σοφίαν τὸν Κύριονἡμῶν ἐπικαλεσάμενος καὶ Θεὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ἀπαλλάττει τὴν νεῶνιν τοῦ πάθους, καὶ κατὰ φύσ σιν ἀποκαθίστησι ταύτην. "Οπερ τηλικούτον δν, ἀδελφὸν εἰς θαύματος λόγον ἔχει τὸ ἐπαγόμενον. ριθ'. 'Ανδρὶ γάρ τινι τὴν κλῆσιν Επιφανίῳ. Χα ρανδαμενῷ τὴν κώμην, παιδίον ὡσεὶ τριετὲς ἦν, λίχνως τε περὶ τὴν ἔρέξιν ἔχον, καὶ πλείονος ἢ κατὰ τὴν ἡλικίαν τροφῆς πιπλάμενον. Συμβάν τοιγαρούν αὐτῷ τὰ περὶ γαστέρα διαφραγῆναι, οὐδὲ δι᾿ ἐνιαυ τοῦ τὰ ἐξ αὐτῆς ὑπεχώρει. Καὶ τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ δγ που ήδη ῥηγνύμενον, κλαυθμῷ συνείχετο, πικρὸν καὶ τὸ γλυκὺ πᾶσιν ἡλίου φῶς τοῖς τεκοῦσιν ἐργαζομένῳ· οἱ δὲ πάσης ἄλλης ἀπορούμενοι θεραπείας, τὸ θεῖον αὐτῷ τοῦ Συμεὼν ὄνομα κατεπῇδον, ἔτι καὶ τῆς ἐκείνου κόνεως αὐτῷ ἐπιχρίοντες (οὐδὲ γὰρ τῆς φήμης τῶν τοῦ ἀνδρὸς θαυμάτων ἀμαθεῖς ἦσαν, εὐχ ἧττον ἢ αὐγῆς ἡλίου βλέποντες ὀφθαλμοὶ, καὶ τὸ μὲν παιδίον εὐθὺς ῥᾷον εἶχε, καθάπερ αὐτῷ τῆς τροφῆς εἰς ἀνυπαρξίαν χωρούσης· τὰ δὲ κατ' αὐτὸ διὰ θαύματος ἔκειτο τοῖς πολλοῖς, ὅσοι τε ὁρᾷν, ὅσοι τε περὶ αὐτοῦ μανθάνειν εἶχον, ἕως παρὰ τὸν ἅγιον κομισθέντι χεῖρα κανταῦθα, χεῖρα πρὸς Θεὸν ἰσχύουσαν, ἐπιθεὶς, τὰς συνήθεις τῇ φύσει πάλιν ἐξόδους ἀποδεδώκει. ρα'. Πρεσβύτερος τις ἀπὸ χωρίου Παράδεισος λε γομένου, Θωμᾶς ὄνομα, ἀναθέματι τὸν θεῖον Συμεών, οὐκ οἶδ' ὅθεν καὶ ὅπως, ἢ φθόνῳ πάντως τοῦ βασκαί γειν ἄνωθεν τοῖς καλοῖς πεφυκότι, ὑποβεβλήκει. Οὗ τος ὡς εἰς δυσμὰς ἀφίκετο βίου, καὶ ἡ ψυχή χωρίζεσθαι ἤδη τοῦ σώματος ἔμελλεν, ἀποκέκλειστο μὲν αὐτῷ ἡ φωνὴ, δίκας ὥσπερ τῆς εἰς τὸν ἅγιον ἐκτί νουσα βλασφημίας, οἱ ὀφθαλμοὶ δὲ ἄγριόν τι καὶ τεταραγμένον ἀνεῳγότες ἦσαν, ἄνω βλέποντες καὶ οὐ δὲ μῦσαι δυνάμενοι· καὶ ταύτῃ δεινῶς ἄχρι καὶ εἰς ἑξήκοντα ἡμέρας ἡτάζετο, ἢ ἐπαιδεύετο, ἢ ἐμαστίζετο, ἢ οὐκ οἶδ' ὅ τι χρὴ προσαρμόσαι τῷ πράγματα ὄνομα. Τοῖς γοῦν περιοίκοις καὶ ὅσοι τῷ ἀνδρὶ ἐκ γε τόνων ἐτύγχανον, οὐ συλλαλιὰ πρὸς ἀλλήλους μόνον ἦν τὸ εἰς αὐτὸν γεγονός, ἀλλὰ καὶ πρὸς Θεὸν εὐχή, λυθῆναι τὴν μηκίστην καὶ χαλεπωτάτην ἐκείνην αὐ τῷ τιμωρίαν. Καί ποτε πολλῶν περὶ αὐτὸν ἀθροισθέν των, καὶ φθέγξασθαί τι βιαζομένων, τῆς γλώττης αὐτῷ μικρὸν ἀνεθείσης (οἷα τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα!), ἵν' αὐτῷ τε τὰ τῆς πικρᾶς ἐκείνης μάστιγος στῇ, καὶ πολλοῖς ἄλλοις οὗτος παιδεία γένηται, συγχώρησιν μοι παρὰ τοῦ θείου Συμεὼν αὐτητέον ὑμῖν, ἀδελφοί, τοῦ ἀναθέματος, ἔφη· τούτου γὰρ ἄρτι την παροῦσαν εἰσπράττω κόλασιν. ρκα'. Καὶ εἰ μὲν πρεσβείαν εὐθὺς παρὰ τὸν ἅγιον τέλλονται· ὁ δὲ (καὶ γὰρ ἦν θερμότερος τὰ τοιαῦτα διδόναι μᾶλλον ἢ τοὺς αἰτοῦντας λαμβάνειν, οἷα καὶ
col. 3099–3100page 68 of 125
PG 86:3099τοῦτο σαφῶς κερδαίνειν εἰδὼς ὁ δίδωσι) τῶν μαθητ ο τῶν ἕνα καλέσας, Συμεὼν τὴν προσηγορίαν, ούχ ἁπλῶς δίδωσι ταύτην, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ διάθεσις ψυχῆς τῇ συγγνώμη προσῇ, τὸν ἀδελφὸν ἐπὶ πλέον πληρο φοροῦσα, Ένα, φησί, τῶν τῆς εὐλογίας ἄρτων λαβών, Επιθι σὺν αὐτοῖς κομίζων τῷ πρεσβυτέρῳ, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ ἡ ἁμαρτία παρὰ Θεοῦ· ἀσπασάμενος γὰρ τὸν ἄρτον εὐθὺς ἀναπαύσεται. Τοῦ δὲ τὸν ἄρτον αὐτίκα λαβόντος καὶ κομίσαντος, πρὸς τὴν εὐ τοῦ παρουσίαν ἐκεῖνος ἀνενεγκών, ασμένως τε χερσὶν ἀμφοτέραις δεξάμενος καὶ φιλήσας, συναποδίδωσι τῷ ἀσπασμῷ καὶ τὸ πνεῦμα, καθάπερ ἐκδημήσαι με συγχωρούμενον, ἀλλὰ καὶ βιαιότατα κατεχόμενον, καὶ χαλεπώτατα πάσχον, ἕως παρὰ τοῦ θείου Συν μεών, εἰς ὃν δηλαδὴ καὶ τὰ τῆς βλασφημίας, ή λύ σις ἀφίκοιτο. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν πληροῦντός ἐστιν οἰκείαν τοῦ Θεοῦ κανταῦθα ἐπαγγελίαν, καὶ φιλο τίμως δοξάζοντος τοὺς αὐτὸν δοξάζειν προηρημέν νους· πρὸς δὲ καὶ τοὺς ἀσυνέτως ἔχοντας, διὰ τῆς εἰς ἐκεῖνον πληγῆς, σωφρονίζοντες· ἐκεῖνο καὶ πῶς οὐ διηγητέον ραβ. Συνέβη κατὰ τὴν ὀρεινὴν γυναῖκά τινα κα δίον τεκεῖν οὕτω τυφλόν, ὡς μηδὲ ὀφθαλμῶν πυθμέν νας, μηδὲ κοιλότητας, μηδὲ ἴχνη τούτων τῷ προσ ώπῳ ἐντετυπῶσθαι. Βέλους τοίνυν πικρότερον οἱ τε κόντες βαλλόμενοι τὰ σπλάγχνα, φόρτον αράμενοι τὸ βρέφος, δάκρυα καὶ μηδὲν προσήκουσιν ὀφθαλμοί; κινεῖν δυνάμενον, παρὰ τὸν θεῖον ὁρμηντο· τοῦτον άνδρα, τὴν μόνην ἐν ἀμηχάνοις ἐλπίδα. Ὡς οὖν ἀν ιόντες διὰ τοῦ ὄρους εκάθισαν, ὥστε τὸν ἐκ τῆς ὁδοῦ πόνον βραχύ τι διαναπαῦσαι, ὁρῶσιν (ὦ γονέων ὀφθαλμοῖς ἡδίστου θεάματος!) ἔχοντας τῷ παιδί τοὺς ὀφθαλμοὺς κατά φύσιν, υγιαίνοντί τε βλέμματι βλέποντας· καὶ παραχρῆμα συντονωτέρα πρὸς τὸν ἅγιον τῇ πορείᾳ ἐχρῶντο, ἀπαγγέλλοντες τὰ ἐλέη καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ. Οὕτως ἡ παρ' αὐτῷ χάρις ἄνωθεν τὴν τῶν αἰτούντων πολλάκις έφθανε παρουσίαν, τῇ τῆς καρδίας ἑτοιμασία προσέχουσα, καὶ πρὶν ἢ τὴν αἴτησιν ἐκείνους θέσθαι, αὐτὴ τὴν δωρεάν ἐκπληροῦσα. ᾿Αλλὰ τίς οὕτω γλώττα περιττή καὶ φιλότιμος, ὡς τὸ ποικίλον ἐκείνου τῶν θαυμάτων καὶ πολυειδὲς ἱκανῶς παραστῆσαι; ρηγ. Γυνή γάρ τις ἐν Ῥοσῷ; πόλει τῆς Κιλικίας, όνομα Θεοτέκνα, δαιμονίῳ πνεύματι κάτοχος ἐκ παιδὸς γενομένη, σύγχρονόν τε τῆς ἡλικίας ὥσ περ αὐτὸ καὶ μηδέποτε διαζευγνύμενον αὐτῆς ἔχουσα, ἀλλὰ δεινῶς αὐτὴν καταῤῥῆσσον καὶ τῆς γλώττης οίκτιστα παραπτόμενον. Αὕτη καὶ εἰκοστὸν ἔτος ἀνδρὶ συνοικήσασα, καὶ ἀτεχνίᾳ μετὰ τῆς ἐκ τοῦ δαίμονος ἐπηρείας ή Θεοτέκνα μαστιζομένη, ως οὐδεμίαν εὕρισκε τοῦ πάθους ἀπαλλαγὴν, οὐκέτι φορητῆς οὔσης ἐκείνῳ τῆς συνοικήσεως, ἀπολέλυτο παρ' αὐτοῦ. Τετάρτου τοίνυν μεταξύ διαρρεύσαντος χρόνου, ὁ μὲν ἀνὴρ δευτέρων οὐ πεπείρατο γάμων, ή δὲ πρὸς τὸν θεῖον Συμεών καταφεύγει, καὶ τὴν ἄμπ χον ἐκείνου κατὰ τῶν τοιούτων ἰσχύν. Ἐπεὶ δὲ ἤδη
col. 3101–3102page 69 of 125
PG 86:3101τοῦ στύλου πλησίον ἔλθοι, ἴδοι τε τὸν μέγαν καὶ ὑπ' Ο αὐτοῦ θεαθείη, τὴν ἐγγύτητα τὸ δαιμόνιον καὶ τὴν θέαν ὥσπερ οὐκ ἐνεγκόν, ἤρξατο δεινῶς ἐκμαίνειν καὶ βρύχειν ἐσχάτως τε τὴν γυναῖκα σπαράττειν, καὶ, Ὦ βία, κράζειν, ἄγριόν τι καὶ κομιδῇ μεμηνός, τί μο, πρὸς σὲ τοσοῦτον ἡμάρτηται, ότι με χωρίς ζεις τῆς ἐμαυτοῦ γυναικός; ὁ μιαρὸς τῷ ὄντι τὰ μικρὰ φθεγγόμενος, Ἵνα τί δέ, φησὶ, καὶ παῖδα δίο δως αὐτῇ, ἅπαιδι τοσούτους ἐξ ἐμοῦ χρόνους με μετ νηκυία; Εδόκει γὰρ τῇ γυναικὶ τηνικαῦτα, ὡς μετὰ ταῦτα νήψασα ἐξηγεῖτο, αὐτὸν ὥσπερ τὸν ἅγιον λέγοντα τοιαῦτα ὁρᾷν· Σὺ μὲν, πνεῦμα που ηρὸν, ἐκ τῆς γυναικὸς καὶ ἄκον ἀπελαθήσῃ· αὐτή δὲ πρὸς τὸν οἰκεῖον ἐπιστρέψει ἄνδρα, καὶ παιδίον αὐτοῖς τοῦ ἐπιόντος ἔτους γενήσεται. Ὁ μὲν ουν χαλεπὸς δαίμων ἐκεῖνος, ἄλλα τε πολλά μανικὰ καὶ δαιμονιώδη κράζων ἦν, ὥσπερ εἰκὸς, Οὐπί μοι τῷ κακῷ οἰκέτῃ! οὐαὶ τῷ κατὰ πολὺ δρῶνει τὸ ἀκού στον & προστέταγμαι Συν ρκδ'. Ταῦτα ἔκραζεν, ὅσα καὶ ὀργάνῳ τῇ γυναικὶ χρώμενος, καὶ κύκλῳ τοῦ στύλου ταύτην ἐλεεινῶς περιῆγε, καθάπερ ἀπὸ προσώπου φεύγων τοῦ Συ μιών, καὶ ἀπὸ τοῦ ἐν αὐτῷ πνεύματος ἐλαυνόμενος τέλος, Έξειμι, μέγα βοήσας, ἀπῆλθε σωφρόνως ἔχουσαν αὐτὴν ἀπολελοιπώς· πρὸς ἦν ὁ ἱερὸς μεών, Ἐπάνηκε, γύναι, παρὰ τὸν ἴδιον ἄνδρα, ἔφη συνέσῃ γὰρ αὐτῷ τοῦ λοιποῦ, καὶ κοιλίας ἐξ αὐτοῦ καρπὸς ἔσται σοι. Ἡ μὲν οὖν κατὰ τὰς ἐντολὰς τοῦ ἁγίου πρὸς τὸν ἄνδρα ἐπανελθοῦσα, ἀσμένως τε παρ' αὐτοῦ εἰσδεχθεῖσα, καὶ παιδίον τοῦ ἐπιγενομένου ἐνιαυτοῦ τέξασα, τῷ μεγάλῳ πάλιν αὐτὸ μετὰ του συζύγου προσάγει, εὐχῆς ἐν ἐκείνου μᾶλλον ἢ τῶν αὐτῆς ὠδίνων καρπόν. Προσάγει τοίνυν τὸ παι δίον τῷ δεδωκότι, καθάπερ ἐγκαλλωπιζομένη τῷ δώρῳ, καὶ ταύτῃ τὸν δοτῆρα μᾶλλον ἢ γλώττη κηρύττουσα. Εἶτα καὶ οἴκαδε πάλιν εὐλογίας τυχόν επανάγει, καὶ ἀντίδοσιν ἡ γυνή τοσαύτης καὶ οὕτω ποικίλης εὐεργεσίας (οὐ γὰρ δὴ συνοίκου δαίμονος ἀπήλλακτο μόνον, ἀλλὰ καὶ τῷ ἀνδρὶ ἀνασέσωστο πρὸς δὲ, καὶ παῖδα ἐξ ἑαυτῆς, ὅπερ οὐδέπω πρότερον, ἴδοι)· ἀντίδοσιν τοίνυν ἀγαθῶν τοσούτων, ἀν ἔστησιν εἰκόνα οίκοι τοῦ Συμεών· χρυσοῦ μὲν ὡς ἡ προαίρεσις εἶχεν οὐκ εὐποροῦσα, δ δὲ χρυσοῦ μα πρῷ τιμιώτερον πίστιν εἰσενεγκούσα τοσαύτην, ὡς οὐ δαιμονῶντας μόνον καὶ πολλοῖς πάθεσιν ἄλλοις συνεχομένους, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν ἐπὶ πέμπτῳ καὶ δεκά τιν ἔτει αἱμόρρουν καθαρᾶς ἐκεῖ τυχεῖν καὶ περιφανοῦς θεραπείας. Οὕτως αὐτοῦ καὶ θέα ψιλή, καὶ σφραγίς, καὶ ῥάβδος, καὶ τύπος, καὶ λόγος, καὶ κλῆ σις, καὶ εἴ τι ἄλλο τῶν ἐκείνου παντὸς ήρκει γενέ σθαι πάθους ἀπαλλαγή. ρκε'. Εἶτά τις αἱμόῤῥους ἑτέρα, ἔκ τινος κωμης Μυλιτῶν λεγομένης, έτος ήδη τρίτον τῷ χαλεπῷ τούτῳ πάθει πιεζομένη, πρόσεισιν ἐκ τῶν ὀπισθίων τῷ Συμεών, κατὰ τὴν αἱμόρρουν ἐκείνην, τὴν τοῦ ἐμοῦ Χριστοῦ τολμήσασαν ἅψασθαι· καὶ ὁμοῦ τε ψαύει, καὶ τυγχάνει τῆς θεραπείας. Ὁ γὰρ αὐτὸς ἦν καὶ νῦν Δεσπότης, ὥσπερ ἐκεῖ δι' αὐτοῦ, οὕτω διὰ η
col. 3103–3104page 70 of 125
PG 86:3103τοῦ θεράποντος ἐνταῦθα λύων τὸ πάθος, καὶ πρὸς (ο πίστιν ίσην, ἴσον καὶ τὸν ἔλεον νέμων. Απῆλθε ται γαροῦν ὁμοίως τῇ προλαβούσῃ καὶ αὕτη τὴν ὑγείαν κομισαμένη, δ πρὸ μικροῦ τῆς εἰκόνος ἐκείνη, τοῦτο νῦν αὕτη τοῦ πρωτοτύπου τυχούσα. ρκς'. Ἐξῆς δὲ προσῆλθέ τις ἀνὴρ τῷ μεγάλῳ ἔκ τινος κώμης (Μαγία δὲ κέκλητο αύτη), ἔτος οὐ πλείον ἢ ἑβδομηκε στὸν γεγονώς, δριμείαις τὸν ὁδόντα βαλλόμενος ὀδύναις· ἐπιτεθῆναι τε αὐτῷ τὴν ὁσίαν ἐκείνον χεῖρα δεόμενος, ὥστε τοῦτόν παντάπασιν ἐκκρουσθῆναι, σαλευόμενον ἤδη τῶν πόνων ταῖς προσβολαΐς. Ταῦτα ὁ μὲν ἐδεῖτο, δάκρυα τῶν ὀφθαλμῶν καθιείς, τὰ ψυχῆς ἀλγούσης ἀψευδῆ σύμβολα· ὁ δὲ χαριέντως ὑπολαβών, Μή ποτέ σοι βέλτιον, ἔφη, καὶ ἄλλον ἐκφῦναι μᾶλλον αἰτεῖν, ἢ τὸν πονήρως ἔχοντα μόνον ἀποβαλεῖν; Καὶ ὃς πρὸς τὸ ῥῆμα τὴν ψυχὴν ἀναζέσας (δ πέφυκεν ἀεὶ ὁρᾶν ἀγαθῶν ἀπροσδοκήτων ἐπε αγγελία) αμφοτέραις τε τῆς μηλωτής ὡς εἶχεν ἐκ κρεμασθεὶς, ἀποβάλλει μὲν αὐταῖς ῥίζαις, ἐπιθέσει χειρῶν ἐκείνου πολλὴν ἄνωθεν ἑλκούσῃ τὴν χάριν, τὸν διεφθαρμένον ἐδόντα· ἕτερος δὲ μετά τινας ἡμέ ρας (ὢ πράγματος οὐ ῥᾳδίως πιστευομένου! ) ἐφύετό τε καὶ ηύξετο. Καὶ τούτου μάρτυρες πολλῶν ὀφθαλ μολ, οἷς εἰς θαῦμα παρὰ του τυχόντος τῆς εὐ εργεσίας ἐδείκνυτο, τὸ ὀψὲ δηλαδὴ τοῦ χρόνου, καὶ τὸ παρ' ἡλικίαν τῆς φύσεως. Ὅπερ δὴ τηλικού τον ὂν, ὑποχωρεῖ τῇ λέγεσθαι ήδη μελλούσῃ μετ' αὐτὸ θεωρία. ρας. Ποτὲ γὰρ ἀψε Σαββάτου μετὰ τοὺς ἑσπερινοὺς ὕμνους, κατὰ τὸ σύνηθες τῶν μαθητῶν περὶ αὐτὸν ἀθροισθέντων, ἀγρυπνίαν, ὡς ἔθος, ἐκείνης αὐτ τοῖς τῆς νυκτὸς παραγγείλας· εἶτα διδασκαλίας ἀρξά μενος, αἰνίγματά τε καὶ παραβολὰς αὐτοῖς προτείνας καὶ ἐπιλύσας, οὕτως αὐτῶν διέθηκε τὰς ψυχὰς, καὶ τοσοῦτον αὐταῖς ἐνέσταξε θεῖον φόβον, καὶ λύπης καρδίαν εὐφραινούσης γλυκύτητα, ὡς μικροῦ καὶ τὸ τῶν ᾄδομένων αὐτοὺς σειρήνων παθεῖν, πλὴν ὅσον εἰς θάνατον μὲν ἐκεῖ τὸ θέλγον, ἐνταῦθα δὲ τελευτῶν εἰς ἀθανασίαν. Τὴν διδασκαλίαν δὲ τῆς συνήθους αὐτοῖς εὐχῆς διαδεξαμένης, καὶ τὸν μακαρίζοντα τοὺς ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ ψαλμόν, τοὺς ἐν νόμῳ Κυρίου πορευομένους, διὰ στόματος ἐχόντων αὐτῶν, ἐπιφαίνεται τῷ Συμεὼν ὁ Δεσπότης Χριστός, μακαρίας ἐκείνης επι φανείας ἐκ δεξιῶν αὐτῷ παρεστώς· καὶ πρὸς μὲν ὄψιν ὁ νοῦς ἐφωτίζετο, καὶ ὅλος εκείνης ἐγίνετο, τὰ χείλη δὲ οὐκ ἠρέμει, οὐδὲ ἀπελιμπάνετο τῆς εὐχῆς. Ἐν τοσούτῳ δὲ ὡσεὶ στρουθίον ὁ Συμεὼν ὑπὲρ κεφαλῆς τοῖς ἀδελφοῖς ἑώρα περιιπτάμενον, συν υμνολογούν τε αὐτοῖς ἥδιστα καὶ συνᾷδον, καθάπερ ἐπίσης ἐκείνοις καὶ γλῶτταν κινοῦν, καὶ τούτοις τὰ αὐτὰ συμφθεγγόμενον, ὡς μετὰ ταῦτα καὶ αὐτοῖς καθίστατο δῆλον. Οπερ οὖν ἡδυνθῆναι κατὰ τὴν Προφήτην Θεῷ τὴν ἐκείνων διαλογήν, ἀψευδὲς πάνω των μαρτύριον.
col. 3105–3106page 71 of 125
PG 86:3105ρκη Ἐκεῖνο δὲ πῶς οὐκ ἄξιον προσθείναι τοῖς εἰρημένοις; ὅτι μηδὲ ὀλίγου ποτὲ σίτου τῷ ταμιείῳ τῆς μονῆς ὑπολελειμμένου, τὸ μὲν καὶ πρὸς τὸ στε νὸν τῆς παρούσης οἱ μαθηταὶ διαίτης ἀχθόμενοι, τὸ δὲ καὶ πρὸς τὸ μέλλον (οἷα τοῖς μικροψύχοις φιλεῖ συμβαίνειν) ὁρῶντες, προσελθόντες αὐτῷ πάντες, τέσσαρες ἐπὶ τριάκοντα ἤδη τὸν ἀριθμὸν ὄντες, οὓς ἀπὸ διαφόρων ιάσατο παθῶν ἢ πληγών. ἐπιτρέψαι αὐτοῖς ἠξίουν λαμβάνειν τὰ προσφερόμενα, ἐφ᾽ ᾧ αὐτάρκη τε τὸ παρὸν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ μέλλον αὐτ τοῖς εἶναι τὰ ἀναγκαῖα, Ὥστε σὲ καὶ τοὺς τῆς ἡμε τέρας, φασί, σωτηρίας μισθούς κομίσασθαι, ἵνα μὴ τῷ ἄγαν σκληρῷ τε καὶ ἐπιπόνῳ τῆς παρὰ σοὶ ἀγω γῆς ἐκκακήσαντες ἐνθένδε ἀπαναστῶμεν· σοὶ γὰρ εἶδας ὅτι καὶ σώματα και ψυχὰς ἑαυτῶν ἀνεθέμεθα. ῾Ο δὲ πράῳ τῷ ἤθει, πραοτέρῳ δὲ καὶ φρονήματι, μικροψυχίαν αὐτοῖς ἡρέμα προσονειδίσας, εἶτα καὶ εἰς ὑπόμνησιν ἐνῆγε τῶν τοῦ Θεοῦ θαυμασίων, ὅπως μὲν οἱ τοῦ Χριστοῦ μαθηταί, τοῦ πρώτου Ποιμένος καὶ Διδασκάλου, τῷ τῶν ὄχλων πλήθει ποτέ δυσχε μαίνοντες εἶεν, διά τε τὴν ἄφιλον ἐρημίαν ἐκείνην, καὶ τὴν τῶν ἄρτων ἔνδειαν· ὅπως δὲ πέντε ἄρτοις αὐτὸς χορτάσεις πεντακισχιλίους ἄνδρας, ἔτι καὶ δώ δεκα κοφίνους αὐτοῖς, τὰ περισσεύματα τῶν ἄρτων ὑπολιπόμενος· ὅπως δὲ πάλιν ἄρτοις ἑπτὰ κορέσεις τετρακισχιλίους, ἄνευ γυναικῶν καὶ παιδίων. Καὶ νῦν σὺ εἶ αὐτὸς, φησί, ὁ Βασιλεύς μου καὶ ὁ Θεός μου, ὃς ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν ὑπομονὴν ἡμῶν, ἐπιβλέψεις καὶ οὐ παρόψει. Σὺ γὰρ διὰ τῆς τοῦ σοῦ Προφή του διδάσκεις με γλώττης, Οὐκ ἔστιν ὑστέρημα, λεγούσης, τοῖς φοβουμένοις σε, καὶ τοὺς ἐκζη τοῦντας σε μηδαμῶς ἐλαττωθήσεσθαι παντὸς ἀγαθοῦ. Εἰ δὲ μὴ ταύτῃ δοκεῖ καὶ ἡμῖν ὑμῖν?], σπαράττομαι μὲν ὅσα καὶ πατὴρ τὰ σπλάγχνα, ὥστ' περ εἰκὸς, καὶ λίαν ἀλγῶ τὴν διάζευξιν. Ομως ἀνεῖται πᾶσα ὑμῖν ὁδὸς, ὦ τέκνα καὶ ἀδελφοί· πορευτέον ἑκά στῳ λοιπὸν ἦν βούλοιτο. [κθ'. Πρὸς ταῦτα δυσὶ πάθεσι τούτοις οἱ μαθηταὶ φόβῳ καὶ χαρᾷ μερισθέντες, τὸ μὲν διὰ τὴν ἐπιτίμησιν, τὸ δὲ καὶ τὰς χρηστοτέρας ἐπαγγελίας, αὐτοὶ μὲν γόνυ κλίναντες, αἰτοῦσιν εὐθὺς συγχώρησιν καὶ λαμβάνουσιν· ὁ δὲ τὸν ἀδελφὸν ᾿Αντώνιον καλέ σας (οὗτος γὰρ ἦν ὁ ἐπὶ τοῦ σιτῶνος τεταγμένος) ἐκέλευσεν, εἴ πού τινες ἐν αὐτῷ κόκκοι εἶεν, συλλέξαντα πρὸς αὐτὸν ἐνεγκεῖν. Τοῦ δὲ κομιδῇ ὀλίγους εὑρόντος, εἰς χεῖράς τε τῷ μεγάλῳ κομίσαντος, εἰς οὐρανὸν ἀνασχὼν ἐκεῖνος, Ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ, εἶπεν, ὁ διδοὺς οὐ κτήνεσι μόνον, οὐδὲ τοῖς νεοσ σοῖς τῶν κοράκων τοῖς ἐπικαλουμένοις σε, ἀλλὰ καὶ πάσῃ σαρκὶ τροφὴν αὐτῶν, ὁ διὰ σπλάγχνα οἰκτιρμῶν σου, ὁ διὰ πολλὴν ἄβυσσον τῆς φιλανθρωπίας σου ἄρτοις ὀλίγοις χιλιάδας κορέσας, αὐτὸς καὶ τὸν βραχὺν τοῦτον πλήθυνον σἶτον, εἰς δόξαν αἰνέσεως σου, εἰς εὐχαριστίαν λαοῦ σου, εἰς μεγαλοπρέπειαν τοῦ ὀνόματός σου.
col. 3107–3108page 72 of 125
Caput XVI
PG 86:3107ργ'. Ταῦτα προσευξάμενος, καὶ ἄνθρακας ἐνεχθῆναι κελεύσας, θυμίαμά τε τούτοις ἐπιβαλών, καὶ μετὰ τῶν κόκκων τῷ ἀδελφῷ ἐγχειρίσας, Απελθών, θυμίασον ἐν τῷ σιτῶν, ἔφη, καὶ τούτους ἐν αὐτῷ διαρ ρίψας, τας θύρας ἐπιθεὶς ἀναχώρησον. Ὁ μὲν οὖν ἔδρα σεν ὡς προστέτακτο. Τῆς ἐπιούσης περὶ πρώτην έω, επιτραπὲν αὖθις αὐτῷ παρὰ τοῦ Συμεὼν τὸν σιτώνα ἰδεῖν ὅπως ἔχοι (ᾔδει γὰρ οὐκ ἄγονον ἐκεῖνος αὐτῷ τὴν εὐχὴν ἐσομένην), ἀπελθὼν (τῆς ἀνεκφράστου σου, Χριστὲ βασιλεῦ, χρηστότητος!) εὑρίσκει τοῦτον σίτου σαφῶς ὑποπεπλησμένον,καρπῶν ἀμόχθων όντως καὶ ἀσπόρων καὶ ἀνηρότων, μόνης εὐχῆς γεωργίων, καὶ τῆς ἐντεῦθεν ποιότητος, ἔργον χειρὸς ἀκριβώς ἐκείνης, ἧς τὸ κατὰ τοὺς ἄρτους θαῦμα καὶ ἡ ἐν ἐρήμῳ τράπεζα, τό τε ἐξ οὐρανοῦ μάννα, καὶ ἡ ἀπὸ στερεάς πέτρας οὐχ ὕδατος μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ μέλιτος βλύσις. Β΄ ρλα. Ο μαθητής τοίνυν τῷ τοῦ θαύματος μεγέθει καταπλαγείς, πρόσεισι τῷ διδασκάλῳ δρομαίως, τὸ γεγονὸς ἀπαγγέλλων· καὶ ὅς κοινὸν μετὰ μαθητῶν Θεῷ γόνυ κλίνας, θυμίαμά τε προσαγαγών, τήν τε Δεσποτικὴν εὐχὴν προσευξάμενος, καὶ τὸν ἐν οὐρα νοῖς Πατέρα καλέσας (πρὸς ἐν διὰ τῆς ὑπερφυούς ἀρετῆς ἔσχε την υἱῷ προσήκουσαν οικειότητα, καὶ οὗ δό σις ἀγαθὴ τὰ παρόντα), τοσούτου τε πράγματος ἀξίως εὐχαριστήσας, καὶ οὕτως ἀνὰ τὸν σιτῶνα ὁρᾷν ἑκά στου Σαββάτου τοῖς ἀδελφοῖς παραγγείλας, καὶ τοια τὴν εὐχαριστίαν ἀποδιδόναι, εντέλλεται τὸ λοιπὸν αὐτοῖς ἀρτοποιεῖν τὴν χεῖρα μηδέποτε παυομένοις, ἀλλ' ἀεὶ τῆς μακαρίας ταύτης καὶ Χριστὸν διὰ τῶν ἀδελφῶν τρεφούσης ἐντολῆς ἐχομένοις. Τὰς μὲν οὖν χεῖρας οὔτε ἡμέρα ἴστη τῆς ἀρτοποιίας τοῖς ἀδελ φοῖς, οὔτε νύξ, ἀλλὰ καὶ νύκτες μᾶλλον περὶ αὐτὴν πονουμένοις ἡμέραις συνήπτοντα, καὶ τὸ τῆς νυκτὸς ἔργον ὁ λύχνος τοῦ τῆς ἡμέρας φωτός παρείχεν οὐδὲν ἐνδέον. Τοσοῦτοι παρὰ τὸν ἅγιον ὄχλοι, καὶ οὕτως ἀριθμοῦ κρείττους ἀεὶ συνέῤῥεον, δ καὶ τοῦ προλαβόντος τάχα παραδοξότερον, ὅτι καὶ οὕτως ὁ σίτος ἐκεῖνος ὅλαις χερσὶν ἐκφορούμενος, καὶ τοσαύταις ἐπαρχῶν μυριάσιν, ὅμως καὶ εἰς τρίτον ἑξῆς ἐνιαυ ρλβ'. Μετὰ δὲ ταῦτα τῆς προτέρας πάλης ἀναμνησθεὶς ὁ ἐχθρὸς, ἢ τὴν παλαιὰν φιλονεικῶν μᾶλλον ἀνακαλέσασθαι ἧτταν, ὑποδύεται τῶν ἀδελφῶν ἕνα, ἢ ἐπισπᾶται, ἡ ἐπάγεται, οἰκείω; ἑαυτῷ δηλαδὴ πρὸ; κακοτεχνίαν εὑρὼν ἔχοντα, Ισαυρον τὸ γένος, Αγ γουλᾶν τὴν προσηγορίαν, δ τῇ τῶν Σύρων γλώττη φασὶ τὸν ὀκνηρὸν ὀνομάζεσθαι. Οὐκ οἶδα, είτε τούτο τὴν ἀρχὴν κληθέντα, δ μετὰ ταῦτα γεγόνει, και τους ἔργοις τὴν κλῆσιν ὕστερον τῇ πράξει μεταβαλόντα, καὶ κατάλληλον τοῖς ἔργοις ἁρμοσάμενον τὴν προστ ηγορίαν. Τοῦτον τοιγαροῦν ὁ ἐχθρὸς ὑποδύς, πᾶσαν ἐκταράττε: δι' αὐτοῦ τῷ ἁγίῳ τὴν ἀδελφότητα· καὶ ἀναίδην αὐτῷ προσελθόντες, Τίς ή τοσαύτη καὶ οὕτω πέρα τοῦ μετρίου, φασὶν, ἐλεημοσύνη; ποῦ δὲ τῶν ἱερῶν οίκων ἢ φροντιστηρίων ψυχῆς τοιοῦτό τι γινό
col. 3109–3110page 73 of 125
PG 86:3109μενον ἴσμεν οὐχὶ καὶ αὐτὸς ἐν Ἱεροσολύμοις ὁ Κυ οιακός ἐστι τάφος, θαυματουργῶν ἐξαίσια; μήπου τι παραπλησίως ἔχον· ἐκεῖ τοῖς ἡμετέροις ἐστίν; οὐχὶ πᾶς ὁ προσευχῆς προσιών χάριν ἢ θεραπείας, ἰδίαις μᾶλλον χρῆται δαπάναις; τοὐναντίον μὲν οὖν οὐχὶ καὶ προσφέρει τὸ κατὰ δύναμιν; πῶς τοίνυν, καὶ πόθεν, ἢ μέχρι πόσου, ἑαυτοῖς καὶ τοῖς προσιοῦσιν ἡμεῖς ἐπαρκέσομεν; ρλγ'. Οἱ μὲν οὖν ταῦτα καὶ πολλὰ τούτοις ὅμοια εἶπον· ὁ δὲ πράως ὑπολαβών, Τῆς μεγάλης καὶ τοῦτο τοῦ Θεοῦ κηδεμονίας, ἔφη, περὶ ἡμᾶς, ἀδελφοί, τὸ μὴ πρὸς ἀλλοτρίας χείρας ἡμᾶς, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἡμετέρας μᾶλλον ἑτέρους ὁρᾷν, καὶ τὸ μὴ ὅπως ἄν τι καὶ βραχὺ λάβοιμεν παρ' ἑτέρων αἰτεῖν, ἀλλ' ἀφθόνως μᾶλλον ἔχειν ἑτέροις ἡμᾶς ἐπαρχεῖν, οὐ γὰρ ἐξ ὧν αὐτοὶ κοπιῶμεν, ἀλλ᾽ ἐξ ὧν ἀπονητὶ μᾶλ λον τῆς ἄνωθεν χρηστότητος ἀπολαύομεν, ἐκείνοις παρέχομεν, δ καὶ σπουδαστέον ὑμῖν, εἴπερ ἄλλο τι διὰ παντὸς, καὶ πάσης ἄλλης εργασίας προτιμητέον, εἴ τι τῆς ἐκείνου μέλει θεραπείας ὑμῖν, τοῦ ἔλεον θέλον τοῦ μᾶλλον καὶ οὐ θυσίαν. Πρὸς ταῦτα τοῦ ᾿Αγγουλά πειραθέντος ιταμώτερον ἀποκρίνασθαι, εἰδὼς ὁ θεῖος ἀνὴρ δι' ἐκείνου συσκευάσθαι τῷ ἐχθρῷ τὴν ἐπιβουλὴν, ἐπιτιμήσας σφοδρότερον οὐκ ἐκείνῳ, ἀλλὰ τῷ δι' αὐτοῦ μᾶλλον ἀναιδῶς φθεγγομένῳ, Σὺ μὲν, ἀγα θοῖς πᾶσι πολέμις (οὐδὲ γὰρ ἀγνοῶ σου τὰς δολιότη. τας), ἔφη, τὸν ταλαίπωρον τοῦτον ὑπεισελθὼν, θορύ τους σπουδάζεις καὶ ταραχὰς ἐπεγείρειν μοι, ἐπεὶ καὶ συγκεχώρηται σαφῶς ἄνωθεν. Εἶτα καὶ πρὸ; τὸν ᾿Αγγουλᾶν ἐπιστραφείς, Ἀλλ᾽ οὐαί σοι τῷ δυστήνῳ, ἔφη, ὅτι ταύτῃ συγγενῶς ἔχων εὑρέθης τῷ δυσμενεί, ὡς καὶ ὀργάνῳ σοι χρῆσθαι πρὸς τὴν και κίαν. Εξῆς δὲ καὶ πρὸς τὴν ἀδελφότητα πᾶσαν, Κοινωνητέον, φησίν, ἐκ τοῦ ὑστερήματος ὑμῖν, ἀδελφοὶ, καὶ τῆς ἀναγκαίας χρείας κοινωνητέον τοῖς ὄχλοις, ἐπεὶ οὐκ ὀλίγα ὑμῖν ἐν ὑστέρῳ μετα μελήσει. ρλδ. Ταῦτα πρὸς αὐτοὺς εἰπὼν, καὶ τὴν ψυχὴν τῆς αὐτῶν οὐκ οἶδ' εἴτε ἀναλγησία; χρὴ λέγειν, εἴτε μικροψυχίας περιαλγήσας, ὁρᾷ θείῳ ψυχῆς ὄμματι κείμενον καθάπερ τὸ θεῖον Εὐαγγέλιον ἐπὶ τοῦ σιτῶ. νος, καὶ ὡς ἐπεισελθόντες ἐνδεεῖς καὶ διαρπάσαντες αὐτὸ φύγοιεν, καὶ ὡς αὐτὸς μὲν διά τινος ὁδοῦ βα σιλικῆς ὄπισθεν τούτων καταδιώκοι, φθάσαι δὲ οὐχ οἷός τε ὤν, ἐκ μέσης αὐτῆς ἀναστρέψεις, καὶ ὡς ἑκά στης ημέρας άρτους ἀπὸ τότε τῶν τριῶν ἐν αὐτῷ πλείους οὐχ εὕροι· οὓς λαμβάνων, ἄνω τε πρὸς Θεόν βλέπων, καὶ τὴν ἐκεῖθεν αὐτοῖς ἐπευχόμενος εὐλογίαν, εἶτα διαθρύπτων, παρετίθει τοῖς δεομένοις, καὶ ὡς ἕκαστον κλάσμα μέγιστος αὐτίκα γίνοιτο ἄρτος. Ἐν ἑαυτῷ τοίνυν γενόμενος, καὶ συμβαλὼν τὴν ὄψιν ἀφαίρεσιν εἶναι τῆς ἄνωθεν χάριτος, οἷς ἔμελλον ἀνακύπτειν οἱ μαθηταὶ τὸν εἰς τοὺς πένητας ἔλεον, πάντας αὐτοὺς συγκαλέσας, καὶ ἅπερ ἴδοι σε φῶς ἀπαγγείλας προσευχὴν ἐπιτρέπει μετά δα
col. 3111–3112page 74 of 125
Caput XVII
PG 86:3111λῆς φάρμακον, ὥστε διαλλαγῆναι, φησὶν, ἡμῖν τὸν Θεόν. Τῶν δὲ μετάνοιαν ἀξίως εὐθὺς ἐπιδειξαμένων, συναλγήσας αὐτῶν τῇ συντριβῇ, καὶ δάκρυα πρὸς θεὸν ἐκχέας τὰ πολὺν ἐκεῖθεν ἔλκειν δυνάμενα [ἔλεον], σἶτόν τε βραχὺν ἐκ τοῦ σιτῶνος κομισθέντα λαβὼν ταῖς χερσί, καὶ πρὸς χεῖρα πάλιν αὐτὸς τὴν ὑψηλὴν ἰδὼν, τὴν ἐξ αὐτῆς ἐπηύξατο εὐδοκίαν, ἢ πᾶν ἐμπι πλαν οἶδε ζῶον ἀνοιγομένη· καὶ ὁ σῖτος (ὦ παραδόξου γεωργίας! ὢ σπερμάτων εὐχῆς καὶ γῆν ἀγαθὴν εἰς γονιμότητα παρούσης!) ηύξετο, μέχρι πολλού ταῖς χρείαις ἀφθόνως ὑπηρετῶν, καὶ μηδ', ὁτιοῦν ἐλαττούμενος. κρύων αὐτοῖς, τὸ μόνον ἰσχύον κατὰ τῆς θείας άπει ρλε'. Εωράκει μετὰ χρόνον τινὰ πάλιν ἅψιν ὁ Συμεών, τὰ δὲ ὀφθέντα τὴν αὐτοῦ ψυχὴν ἀθυμίας ἐπλήρου· καὶ συγκαλέσας τοὺς μαθητάς, Στητε γενναίως, ἀδελφοί, πρὸς τοὺς μέλλοντας επάγεσθαι πειρασμούς, ἔφη συγκεχώρηκε γὰρ ὁ Κύριος πει ρασθῆναι ὑμᾶς, ἵνα καὶ λαμπρότερον στεφανώσῃ. Τὰ κατὰ τὸν Ἰὼβ τοίνυν λαβὼν (ὅθεν αὐτοῖς ᾔδες καὶ τὴν ὑπομονὴν ἐπιτεῖναι, καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς ἄνωθεν παρακλήσεως ἐπιῤῥῶσαι), καὶ πᾶσιν αὐτοῖς σιγὴν ὁμοῦ καὶ προσοχήν παραγγείλας, ἐκ προοιμίων εὐθὺς ἀρξάμενος, ἄχρι τέλους αὐτοῖς διεξήει τὴν βίβλον· εἴ πού τι τῶν παροιμιωδῶν τύχοι, καὶ βαθυτέρων ἐπεξιών, καὶ τὸν ἐν αὐτοῖς κρυπτόμενον τῷ φέγγει τοῦ ἐν αὐτῷ Πνεύματος ἐκείνοις διαφωτίζων, εἶτα κατὰ καιρὸν ἐκ τοῦ Ἀποστόλου διεπερά νατο την παραίνεσιν αὐτοῖς, οὕτως εἰπών· Τὴν ὑπομονὴν Ἰὼβ ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος Κυρίου είδε τε· Στῆτε οὖν περιζωσάμενοι τὴν ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀληθείᾳ, καὶ ὑποδησάμενοι τους πόδας ἐν Εὐαγγελίῳ τῆς εἰρήνης, ἐπὶ πᾶσιν ἀναλαβόντες τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως, ἐν ᾧ δυνήσεσθε τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ τὰ πεπυρωμένα σβέσαι. Δε γίζομαι γὰρ ὅτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθή και εἰς ἡμᾶς· τὸ γὰρ παραυτίκα ἐλαφρὸν τῆς θλί ψεως ἡμῶν καθ' ὑπερβολὴν εἰς ὑπερβολὴν αἰώ γιον βάρος δόξης κατεργάζεται ἡμῖν· μὴ σκο πούντων ἡμῶν τὰ βλεπόμενα, ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα· τὰ γὰρ βλεπόμενα πρόσκαιρα, τὰ ῃ δὲ μὴ βλεπόμενα αιώνια. ρλς'. Έπειτα μέντοι βύθιόν τι καὶ βαρύ στενάξας, τῷ στεναγμῷ δὲ κεράσας καὶ δάκρυον· Αγώνων, ἀδελφοί, καιρός, ἔφη· γρηγορείτε οὖν, μὴ λάθη τινά δολίως ὁ πονηρὸς δελεάσας. Οίδατε γὰρ ὡς ἡ ἐπίσ γειος ἡμῶν οἰκία τοῦ σκήνους λυθήσεται, ἀλλ' ηύ τρέπισται ἡμῖν ἀχειροποίητος ἐν οὐρανοῖς ἐν νόμῳ δηλαδή Κυρίου πορευομένοις, παρ' αὐτοῦ τε τὸν τῆς καρδίας λύχνον φωτιζομένοις, κατευθύνοντα τὰ πρὸς ἐκεῖνον ἡμῶν διαβήματα· ἧς ὄψις μοι κατά τήνδε τὴν νύκτα σαφῶς ἐγνώρισε τὴν ἀνάβασιν, καὶ εἰς ἐν
col. 3113–3114page 75 of 125
PG 86:3113πρόδρομος ἡμῶν εἰσελήλυθεν ὁ ἀγαπητῆς ἀδελφός Ιωάννης, οὗ καὶ βίον καὶ τρόπον αὐτοὶ πάντως οὐκ ἀγνοεῖτε, οἱ καὶ κοινωνὸν τοῦ κατὰ Θεὸν βίου τὸν ἄνδρα πεποιημένοι, καὶ τῶν πνευματικῶν ἀγώνων συνάμιλλον. Δέκατον γάρ, ἀδελφοί, τοῦτο ἔτος ἀγρυ τινῶν ὑπὲρ τῶν ὑμετέρων ψυχῶν, καὶ δεόμενος τοῦ Θεοῦ μετὰ δακρύων οὐκ ἐπαυσάμην, ὡς λόγον ἀπο δοῦναι μέλλων ὑπὲρ ὑμῶν· ἐπεὶ καὶ τοῦτον ἐγὼ φο βοῦμαι τὴν φόβον ἀεὶ, μὴ τῶν ἀφιέντων τὰ πρόβατα μισθωτῶν καὶ φευγόντων, οἷς ὀλίγα μέλει περὶ αὐτ τῶν, καὶ οὐ τῶν ποιμένων εἷς εὑρεθῶ, τῶν καὶ ψυ χὴν αὐτὴν ἡδέως τῆς ποίμνης προϊεμένων. ρίζ. Ἀλλὰ τῇ δυνάμει τῆς ἄνωθεν βακτηρίας ρωννύμενος, γενναίως τὸν θήρα μέχρι τέως νῦν ἀφ' ὑμῶν ἀπεσίδουν. Οἴδατε γὰρ ποσάκις ὑμῶν οὐ δια θαλῶσαι μόνον ἐπειράθη τὸν νοῦν, καὶ πρὸς ἐπιθυμίας κοσμικὰς ἑλκῦσαι καὶ κατασπᾶσαι, ἀλλὰ καὶ συλαγωγῆσαι καὶ ὑποκλέψαι καὶ παντάπασιν ὑμᾶς σκορπίσαι καὶ διασπεῖραι· ὅμως ᾐσχύνθη διὰ πάντων καὶ ἀπεκρούσθη, οὐδὲν πλέον τῆς τοσαύτης σπουδῆς ἢ λύσσης δνάμενος, ὅτι μὴ τὸ φανῆναι πλέον κακός, τὸ μάλιστα πάντων αὐτῷ σπουδαιότατον. Νῦν οὖν εἰ καὶ μὴ πολλὴ, μηδ' ἐπὶ πολύ, συγκεχώρηται δ' οὖν τις ὅμως αὐτῷ καθ᾿ ἡμῶν ἐξουσία· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ κατὰ τῶν νηπίων, πρὸς δὲ καὶ τῶν ἐν ἀρετῇ ζώντων παρ' ὧν δηλαδὴ καὶ πλείων ἡ πληγὴ τῷ βασκάνῳ, καὶ πρὸς οὓς ἐκείνῳ πάλιν ο φθόνος περιφανέστερος· ἀλλ' οὐκ ἀποστήσῃ ὁ ὑπερασπιστής μου, Κύριε. βλη'. Εἶτα καὶ αὐτὰ τοῖς μαθηταῖς ἐξηγεῖτο τὰ ὁραθέντα, προσιόντας μὲν ταῖς οὐρανοῦ πύλαις τοὺς ἐκλεκτοὺς ἀγγέλους εἰς προσκύνησιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, παρεστηκότα δὲ τὸν διάβολον, Αιθίοπα, σκοτεινὸν ὅλον. ἀναιδὴ τὴν ὄψιν, ύβριν πνέοντα, αἵματος ἐμοῦ καὶ πυρὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑπόλεων, οὐκ ἐπί τινος τοὺς πόδας στερεοῦ βεβηκότα, ἀλλὰ κατὰ μέσον εἱονεὶ τὸν ἀέρα, βρύχοντα μὲν φοβερόν τι καὶ θηριῶδες, καὶ κινοῦντα, φησί, τὴν κεφαλὴν κατ' ἐμοῦ, ἀναμένοντα δὲ ὅμως τὰς ἀποφάσεις, φωνήν τε παρὰ Κυρίου πρὸς αὐτὸν ἐνηνέχθαι, Πάταξον, λέγουσαν, τὰ παιδία καὶ τοὺς καλοὺς τῶν ἀνθρώπων, τὸν δὲ ἀπ' ἐμοῦ τε ἄρξασθαι πρώτου, καθάπερ ἐπὶ τοῦ Ἰώβ αἰτοῦντα, καὶ τὸ ἐνδόσιμον οἷα λαμβάνοντα. Ταῦτα ὁ μὲν τοῖς ἀδελφοῖς ἐξηγεῖτο· ὁ ἐχθρὸς δὲ οὐκ ἠμέλει κακίας, ἀλλ' ἔπεισι κατ' αὐτοῦ μεγάλῳ βρυχήματι, καὶ τὴν δερματίνην ὡς εἶχε μηλωτὴν ὑποδὺς, ἵνα καὶ σφοδρότερον, ὡς ᾤετο, περιτρέψῃ, πάσχει μᾶλλον 8 δρὰν ὁ μάταιος ήλπισε, καὶ χαλεπὸν αὐτὸς πτῶμα κατενεχθείς, ᾤχετο διαλυθεὶς ἴσα καπνῷ, πώγωνος ψαύει μόνον τὰς τρίχας περιελών, καὶ γυμνὸν ἐκεῖνο τὸ μέρος όπου δηλαδή ψαύσειεν ἀπολελοιπώς· ἀλλὰ καὶ τοῦτο κόσμος ἐδόκει τῷ Συμεών, ἦταν ἀγεννή τοῦ ἀντιπάλου μηνύου.
col. 3115–3116page 76 of 125
PG 86:3115ελευθέρως πειρῶνται. ᾿Αλλὰ μείζονα κἂν τούτοις τὴν αλθ'. Εὐθὺς δὲ καὶ ὁ καλὸς ἀγωνοθέτης Χριστός τὸ βραβεῖον ἐδίδου, καὶ τῷ γενναίῳ ἐπιφανείς, απ τεται του προσώπου κρυφίως, και παραχρῆμα αν τ τρίχες ἐφύοντο, καὶ ὁ πώγων αὐτῷ πάλιν ὡς καὶ πρώην ἐκόμα. Τῆς πρὸς αὐτὸν τοίνυν ἐκ τοῦ φανε ροῦ καὶ νῦν συμπλοκής ο πονηρὸς ἀπογνούς, ότι λαμπρῶς παρ' αὐτοῦ καταβεβλημένος καὶ ἡττημέν νος, ἐπὶ τὴν τέχνην ἑξῆς καὶ τὴν ἀνελευθερίαν ἐχεί ρει καὶ νῦν μὲν αὐτῷ τοὺς ἀδελφοὺς ἐκταράττειν, νῦν δὲ τοῖς ὄχλοις τὴν εἰς αὐτὸν πίστιν διαψυχραίνειν, νῦν δὲ τοὺς προεστώτας τῶν κύκλῳ πόλεων, τῆς τοῦ ὄρους ἕνεκεν αὐτοῦ νομῆς ἐπεγείρειν. Τίνα μη χανὴν ἢ σπουδὴν οὐκ εἰσῆγε κατὰ τοὺς ἀσθενεῖς τῶν πολεμίων οι τῷ ἀντιπάλῳ χεῖρας οὐ τολμῶντες ἐπάγειν, παράπτεσθαί τι τούτου διὰ τῶν ἐκτὸς ἀν αἰσχύνην ἑαυτῷ προεξένει· καὶ πᾶν μᾶλλον ἦν ὁριν τουναντίον, οὗ δρᾷν ἐκεῖνος ἐβούλετο. Τούς τε γάρ μαθητάς, μετὰ τὸν βραχὺν ἐκεῖνον σάλον, γαλήνη σταθερά διεδέξατο καὶ τῆς προτέρας ἀκριβεστέρα, οἴ τε πρὸς τὸν ἅγιον ὑποψυχρανθέντες οὕτως εἰς αὐτὸν θέρμης ἔσχον, ὡς τοὺς μὲν αὐτῶν αἱρετικοὺς ὄντα, μακρὰ τῇ παλαιά σφῶν ἀπάτῃ χαίρειν εἰπόντας, τῆς ὀρθοδόξου μοίρας γενέσθαι καὶ ἡμετέρας π λοὺς δὲ καὶ τῶν ἀπίστων, Ἑλλήνων δηλαδὴ καὶ Βαρ βάρων καὶ τῆς τοιαύτης παχύτητος, πρὸς τὸ φῶς τῆς ἐν τῷ Συμεὼν χάριτος διαβλέψαντας, οδηγηθῆναι πρὸς τὴν ἀλήθειαν· τοῖς τε περὶ τοῦ ὄρους αὐτῷ βραχέα διενεχθεῖσι, φίλα μετὰ ταῦτα μᾶλλον ἢ πρότερον καὶ εἰρηναῖα γενέσθαι. εμ'. Λοιπὸν ὁ κατὰ τῶν παιδίων καὶ τῶν ἀρετὴν μετιόντων πειρασμὸς ἐνειστήκει. Καὶ περὶ πρῶτον νυκτὸς ὕπνον ἐκτείνας πτέρυγας αὐτοῦ πρὸς τὰ κατὰ βορρᾶν ὁ διάβολος, κατέβη καθάπερ τῆς ἀετὸς μας χρὸς τῇ ἐκτάσει καὶ πολὺς τοῖς ὄνυξιν ἐπὶ τὴν πρὸς ἥλιον ἀνίσχοντα πύλην τῆς ᾿Αντιόχου, συγγενές τι τῶν ἐν Αἰγύπτῳ ποτέ γεγονότων κατὰ τῶν πρωτοτόκων ποιῶν, καὶ παραπλησίους τῇ Ῥαγὴλ ἐν Πα. λαιστίνῃ θρήνους ἐπὶ τοῖς τέκνοις ἐγείρων, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν ἐν ἀρετῇ ζώντων πολλοὺς ἀπολλύς, ὡς εἶναι κοπετόν ἐν πάσαις πλατείαις, καὶ ἐν πάσαις ὁδοῖς οὐαὶ, οὐαί! καὶ καλεῖσθαι γεωργὸν εἰς πένθος καὶ εἰς κοπετόν, καὶ εἰς εἰδότας θρήνους, καθάπερ ; τῇ πόλει ταύτῃ παρὰ τοῦ θείου Μιχαίου πόρρωθεν ἐκεῖνο εἰρημένον· Εύρησαι καὶ κεῖραι ἐπὶ τὰ τέ κνα σου τὰ τρυφερά. "Ητις ἀνυπόδετος καὶ γυμνή (ἵνα τοῖς τοῦ προφήτου καὶ πάλιν ἐπ' αὐτῇ χρήσωμαι λόγοις) παρὰ τὸν θεῖον πορεύεται Συμεών, την με νην ἀσφαλῆ καταφυγὴν, τὴν μόνην οὐ ψευδομένην ἐλπίδα, θρηνοῦσα πρὸς αὐτὸν ὑπὲρ νύμφην περιεζωσμένην σάκκον ἐπὶ τὸν ἄνδρα αὐτῆς τὸν παρθενικόν. ρμα'. Ετι καὶ τὴν ὁσίαν Μάρθαν κοινωνὴν τοῦ πρὸς τὸν υἱὸν ἔχουσα θρήνου, ᾗ τὸ μὲν φιλοστόργως πειθή μενος, τὸ δὲ, καὶ ἀφ' ἑαυτοῦ καὶ τῶν ἑαυτοῦ τῆς συμ παθείας πηγῶν τὸν εἰς αὐτοὺς βλύζων έλεον, γόνατα
col. 3117–3118page 77 of 125
Caput XVIII
PG 86:3117τῇ γῇ καὶ ὄψεις ἐρεῖσας, οὐ πρότερον ἀνίστησιν ἑαυτὸν, ἕως ἁρπαγέντα τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματος ἴδοι, ἀγγέλων τε πλῆθος περὶ αὐτὸν, καὶ ὥσπερ κατ' ἐκεῖνο τῆς ᾿Αντιόχου κατενεχθέντα, καθὸ πενθοῦ τα φεῦ! ἡ πόλις εἴη τὰ φίλτατα. Καὶ ὡς αὐτὸς μὲν πρὸς ἀνατολὰς ἑστὼς προσεύξαιτο περὶ αὐτῆς, οὐχ ὑπὲρ ἁπάσης δὲ τῆς πόλεως ἀνύσειεν ἡ εὐχὴ, ἀλλ' ἐκεῖνο μὲν τὸ μέρος εὐθὺς ἀπαλλαγῆναι τῆς ἀπει λῆς· μεταβῆναι δὲ κατὰ μεσημβρίαν τὸν ὀλοθρεύον τα, καὶ θρήνον αὖθις ἀθρόον ἐκεῖθεν ἐγερθῆναι, κραυγὴν συντρίμματος, καὶ κοπετὸν καὶ οὐαὶ, μηδὲν τοῦ προτέρου λειπόμενα, ὡς αὐτὸς τῇ μητρὶ την καῦτα καὶ τοῖς παροῦσιν ὁ θεῖος Συμεὼν ἐξ ηγεῖτο. ρμβ'. Κατὰ πόδας δὲ καὶ ἡ πόλις πρὸς αὐτὸν αὖθις ἀνῄει, πενθικοῖς ὡς πρώην καὶ σχήμασι καὶ βαδί σματι, ποιουμένη κοπετὸν ὡς δρακόντων, καὶ πένθος ὡς θυγατέρων σειρήνων. Περιπαθέστερον τοίνυν ἡ ὁσία τοῦ ὁσίου μήτηρ διατεθεῖσα, καὶ μᾶλλον ἑαυτῆς τὸ πάθος ἢ ἐκείνων εἶναι νομίσασα, δεῖται τοῦ οἰκείου πάλιν παιδὸς οὐχ ἁπλῶς, ἀλλὰ στεναγμοῖς πῦρ ἀφο ιεῖσι, καὶ δάκρυσιν, οὐ κάμψαι μόνον, ἀλλὰ καὶ τῆ και καρδίαν υἱοῦ δυναμένοις, ἐπαμῦναι κάμνουσιν αὐτοῖς εἴ τις δύναμις. 'Ο δὲ τῆς συνήθους πρὸς Θεὸν καὶ πάλιν εὐχῆς ἐχόμενος ἦν, καὶ τῆς ὁμοίας αὖθις ὄψεως ἀξιούμενος. Ἡ δὲ ἦν· ἁρπαγὴ μὲν αὐτοῦ καὶ πάλιν τῷ Πνεύματι, καὶ κάθοδος ἐπὶ τὴν κατὰ Σελεύκειαν πύλην, ἀποστροφὴ δὲ τοῦ ὀλοθρεύοντος ἐκεῖθεν, καὶ κατὰ τῆς μονῆς τοῦ ἁγίου μᾶλλον ὁρμή· ἄμιλλά τα περὶ αὐτῆς ἀμφοῖν, πλευρᾶς ἑκατέρας ἐπειλημμένων, καὶ τοῦ μὲν ὅπως ἂν κακῶς διαθείη φιλονεικοῦντος, τοῦ δὲ ὅπως ἂν ἐξέληται τῆς ἐκείνου βλά Της αὐτὴν ἀγωνιζομένου. Ἐν τοσούτῳ δὲ τὸν μὲν ολοθρεύοντα μυστική τις ἄνωθεν φωνὴ κατὰ πολὺ τὸ ἀκούσιον ἀφίστησι τῆς μονῆς· ὁ δὲ καὶ δευτέραν ἔφοδον αὖθις κατ' αὐτῆς ἀπειλήσας, ἐπὶ τὴν οὕτω Κασσυῶτιν καλουμένην τέως ετράπετο. ρμγ. Καὶ ὁ μὲν ἱερὸς ταῦτα Συμεὼν τῇ μητρὶ ἀφηγεῖτο, ἐπεὶ καὶ λίαν αὐτὴν ᾔδει χαίρουσαν, καὶ πάλιν παθαινομένην, εὖ αὐτῇ τῶν πατριωτῶν ἢ τοῦ ναντίον ἐχόντων· τὴν δὲ Καστυῶτιν ὀδυρμὸς εἶχε καὶ θρήνος ήγειρε γὰρ ἐπ' αὐτὴν μάστιγας ὁ Θεὸς, καὶ πλῆθος ἐκεῖθεν παρὰ τὸν ἅγιον οὐκ ὀλίγον ἀπήντα, ἐλεεινολογούμενοι προς αὐτὸν, οἷα τέτακται ἡμέρα Κυρίου ἐπ' αὐτοὺς, πικρὰ καὶ σκληρά, δυνατή ἡμέρα, ὀργῆς ἡ ἡμέρα ἐκείνη, ἡμέρα θλίψεως καὶ ἀνάγκης, ἡμέρα ἀωρίας καὶ ἀφανισμοῦ, ἡμέρα σκό τους καὶ γνόφου, ἡμέρα νεφέλης καὶ ὁμίχλης. Και μέντοι καὶ τοῦ ἐν ὀφθαλμοῖς κινδύνου καὶ τῶν δεινῶν, εὐχαῖς ἐκείνου, κομιζόμενοι λύσιν· ὁ δὲ, προσαγαγόντων ἤδη τῇ μονῇ καὶ ὅσον οὐκ ἐπὶ θύραις αἰσθόμενος τῶν πειρατηρίων, τοὺς μαθητὰς ὁμοῦ πάντας συναγαγών, Ἰδού, τέκνα καὶ ἀδελφοὶ, ἔφη, ὡς ἄμπε ος ἐγενήθητε τῷ Χριστῷ κομῶσα καὶ θάλλουσα, καὶ ἀρετῶν ἄνθει βρύουσα, δεξιᾷ τῇ ἐκείνου πεφυτευμένη, εἴη δὲ καὶ κατηρτισμένη λέγειν. Ορᾶτε σὖν μὴ καθώ
col. 3119–3120page 78 of 125
PG 86:3119αιρεθήτε τὸν φραγμόν, ὅς ἐστιν ὁ τοῦ Θεοῦ νόμος, καὶ ἡ τῶν ἐντολῶν φυλακή· καὶ λυμήνηται, φεύ! και κατανεμήσηται ὑμᾶς ὁ ἐχθρὸς ὕς ἐκ δρυμοῦ, καὶ εἰς κοινὴν τοῖς διοδεύουσιν ἐκτεθῆτε ύβριν καὶ καταπά. τημα. 'Αλλ' ἐνέγκατε καρπούς μάλλον της γεωργίας ἀξίους, ὑπομονὴν δηλαδή μετ' εὐχαριστίας, καὶ τὸ ἐν πειρασμοίς γενναῖον καὶ μεγαλόψυχον. Ἰδοὺ γὰρ τὰ δεινὰ παρὰ πάλι. Ταῦτα ἔφη, καὶ βαρύ τι καὶ πεπονθὸς ἀνοιμώξας, οἷα κρυφίοις όμμασι τὰ μέλλοντα διορῶν, αὐτοῖς μὲν τοῦ Χριστοῦ τὴν ἄμαχον ἐπιδή). λει σφραγίδα· τὴν δὲ θεωρία ὑπολαβοῦσα, ὅσον εὐκ ήδη παρείναι δείκνυσιν ἅπερ ἐπάγεσθαι ήμελλς· καὶ πάλιν εὐχαὶ πρὸς Θεὸν αὐτῷ, καὶ πάλιν δάκρυα, ὕπνου τε πάλιν άγευστος ἐκείνη καθάπαξ ή νύξ. έως αὐτὸν ἡ θεία παρεκάλεσε χάρις, ἐν σχήματι νεάνιδος παρθένου ἐπιφανεῖσα. Εξῆς δὲ καὶ ὁ ἐχθρὸς μετά τῶν σκανδάλων καὶ τῆς ἐπιβουλῆς, ἐκ τοῦ ᾿Αγγουλά τε πρώτου ἡ τῆς ἐκείνου μανίας ἀρχὴ, καὶ ἡ κατ' αὐτοῦ καὶ τῶν ἀδελφῶν πληγή, δικαίαν τῆς πρὸς αὐτὸν οἰκειώσεως τὴν ἀντιμισθίαν ἀπολαβόντος, χάν ριτός τε παρὰ τοῦ φίλου ἀξίας τετυχηκότος. ρμε'. Ἐν ὅσῳ γὰρ τὰ ὀφθέντα πρὸς τοὺς μαθητὰς ὁ Συμεών διεξῄει· τῆς προλαβούσης ὥσπερ ἐπιλαθόμεν νας διδασκαλίας ὁ ᾿Αγγουλα;, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῆς ἐντολῆς, Μὴ μεριμνήσητε, κελευούσης, Μερίμνησον, ἐκεῖνος, ἑαυτῷ καὶ ἡμῖν, ἔφη Καὶ μετὰ τοῦ ῥήματος εὐθὺς ἡ πληγή, οὐ κατ' αὐτοῦ μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀδελφῶν ὁμοῦ πάντων· καὶ ἡ πληγὴ μεγάλη οὕτω καὶ χαλεπή, ὡς τοὺς μὲν αὐτῶν ἐγγυτάτω θανάτου γενέσθαι, τοὺς δὲ καὶ θανεῖν, ὅσοι δηλαδὴ τῶν ἄλλων ἀμελέστερον εἶχον. Ὅπερ μαθόντα τὸν Συμεὼν τὸ τῆς νεανικῆς τοῦ Ἰὼβ ἐκείνης καὶ γενναίας φάναι φυ χῆς, Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου ευλογημένον εἰς τοὺς αιώνας. Εἰστήκει δέ τις ἀδελφὸς, των κομιδή στην δείων καὶ φιλαρέτων, ὄνομα Κόνων, δ; διὰ τὸ χρη στὸν τοῦ τρόπου, καὶ τὸν περὶ τὸ καλόν έρωτα ηγά πητο τῷ μεγάλῳ διαφερόντως· οὗτος δέει τῆς ἴσης τοῖς ἀδελφοῖς πληγῆς ἴστατο σκυθρωπός. Έξω & καθάπερ ἑαυτοῦ γεγονὡς ἐδόκει ταῦτα τὸν θεῖον Συ μεὼν ὁρῶν αὐτοῦ πυνθανόμενον· Πεία τῶν ὑπὲρ γῆς ἑνὸς ἀνθρώπου μεγίστη πρὸς Θεὸν παρρησία; τοῦ δὲ καὶ τίς ἐκεῖνος ἐστιν ἐρομένου, αὐτὸν εἶναι κάνει τον μετ' ἐκείνου λαλοῦντα τῆς θείας, οἶμαι, χάριτος, δ μετ᾿ οὐ πολὺ παράδοξον ἔμελλεν ἐπ' αὐτῷ γενή σεσθαι προοικονομούσης, ἢ τὸν μαθητὴν· μᾶλλον οἰκοδομούσης, μὴ λάθῃ παρὰ τοῦ πονηροῦ πρὸς ἀπιστίαν ὑποσυρεῖς, ἀσθένειαν τοῦ διδασκάλου προς τὰς ἐκείνου μηχανές καταγνῶναι· ὁ μὲν γὰρ Κόνων εἰς ἑαυτὸν ἐπανελθών, αγωνίας μεστός τὴν ὄψιν αὐτῷ ἐξηγήσατο. ρμε'. Οὐ πολὺ δὲ τὸ ἐν μέσῳ καὶ τελευτῇ μὲν αὐτὸςὑπὸ τοῦ διαβόλου πληγεὶς ὁ Κόνων· ὅπερ τῷ Συνο μεὼν ἀκουσθέν, μέσης αὐτοῦ καθικνείται καρδίας. Ο δὲ τὸν νεκρόν κομισθήναι, καὶ πρὸς αὐτοῦ τε
col. 3121–3122page 79 of 125
PG 86:3121θῆναι, τὴν δὲ δερματίνην τοῦ στύλου σκέπην ἀρθη και κελεύσας, τὰ σπλάγχνα τε δεινῶς ἐπὶ τῷ κείμενα παθὼν ἐδυνηρόν τε λίαν δακρύσας καὶ ἀνακλαύ σας, γίνατά τε τοὺς ἐδάφει και όψεις, Δέσποτα παντοκράτορ, εἶπεν, ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ πήρ ξα; αὐτὸν, ὁ στερεώσας τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ, ὁ διδούς πνοὴν τῷ λαῷ τῷ ἐπ' αὐτῆς καὶ πνεῦμα τοῖ; πατοῦσιν αὐτὴν, ὁ ἐκστρέφων εἰς πρωί σκιάν θανά του καὶ ἡμέραν εἰς νύκτα σκυτάζων, ὁ θανατών καὶ ζωογονοῦν, ὁ εἰς ᾅδου κατάγων καὶ ἀνάγων, πνεῦσον ἐπὶ τὸ νεκρὸν σῶμα τοῦτο τοῦ ζωοποιοῦ Πνεύματός σου, καὶ ἀποκαταστήτω αὐτῷ ἡ ψυχή αὐτοῦ, ὥστε λαλῆσαι τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων τὴν δυναστείαν σου, καὶ τὴν δόξαν τῆς μεγαλοπρεπείας τῆς βασιλείας σου. Ταῦτα προσευξάμενος καὶ δια ναστές, μεγάλῃ ὡς εἶχεν, '4663 Κόνων, εβόησε, τῇ φωνῇ. Ο δὲ ἦν ἄψυχος, σῶμα αἰσθήσεώς τε καὶ πνοῆς ἔρημον. Τοῦ δὲ τῇ γῇ πάλιν ἑαυτὸν τοῦ Συ μεών διδωκότος, τα αυτά τε προσευξαμένου, καὶ παραπλησία φωνῇ πάλιν τὸν μαθητήν καλέσαντος ὅτι νεκρὸς ἀκριβῶς ὁ νεκρὸς ἦν. Γόνατα καὶ κεφαλὴν αὖθις κολληθεὶς τῷ ἐδάφει, συντονώτερόν τε τοῦ Θεος δεηθείς, ἔπειτα μέντοι καρδίαν ἅμα καὶ ὀφθαλμούς εἰς οὐρανοὺς ἀνατείνας, φωνήν τε δάκρυσι θερμαίς κεκερασμένην ἀφεὶς, Ἡ τοῦ Θεοῦ μήτηρ, ἡ Δέσποινα πάντων καὶ Θεοτόκος ἡ τῆς ἡμῶν ἀναπλάσεως καὶ σωτηρίας μεσίτις, ἔφη ὁ πρόδρομος τοῦ Ἐμμα νουήλ. ὁ καὶ αὐτὸν καταξιωθεὶς βαπτίσαι τὸν αίροντα τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, ὁ τῇ μητρί με καὶ πρὸ για νέσεως εὐαγγελισάμενος Χερουβίμ. Σεραφίμ, Θρόνοι, Κυριότητες, Αρχαί, Εξουσίαι, Μιχαήλ, Γαβριήλ, ἀλλὰ καὶ πάντες ὅσοι τῶν ἀγγελικῶν ἐκείνων δυνά μεων, ἄλλος άλλης στρατιᾶς προηγεῖσθε· ἀποστόλο: θεῖο:, προφῆται. μάρτυρες, ἱερεῖς, οἱ τὴν ἀδαπάνητον μυστικῶς θυσίαν ὑπὲρ ψυχῶν δικαίων προσφέροντε;, σεσίγηκεν ὑμῖν πᾶσα νῦν ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς Θεὸν παρρησία, ἐπιλέλησθε τοῦ διὰ παντὸς ὑμᾶς μεσίτας προβαλλομένου· κεῖται γὰρ, ὡς ὁρᾶτε, οὗτος, καὶ οὐδεμία παρ' ὑμῶν πρεσβεία, οὐδείς τῶν ἐμῶν τῆς καρδίας ὀδυνῶν ἔλεος. Ηπου διακενῆς παρ' ὅλην ὁ πόνος ἐμοὶ τὴν ζωήν; Εἰ οὐκ ἀνα στήσεται, όντως οὐκ εὐηρέστησα τῷ Θεῷ μου, ούτ δὲ κοινωνίαν οὐμενοῦν εὗρον οὐδεμίαν ἐν ὑμῖν, εἰ οὐ ζήσεται. Ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατοικῶν, καὶ τὰ ταπεινά ἐφορῶν, ὁ ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης καθήμενος ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἐπίστρεψον, Κύριε, ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἴδε ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ ἁγίου σου καὶ δόξης· ποῦ ἐστιν ὁ ζηλός σου καὶ ἡ ἰσχύς σου; ποῦ ἐστι τὸ πλῆς θος τοῦ ἑλέου σου καὶ τῶν οἰκτιρμῶν σου; εμς. Ταῦτα τοῦ ἁγίου προσευχομένου, οὐ κατηφείας μόνον οἱ παρόντες ἐπληροῦντο καὶ δέους, ἀλλὰ συμπάσχειν αὐτῷ μικροῦ καὶ τὰ στοιχεῖα ἐδόκει, δια καίας οὕτω ψυχῆς βοήν δυσωπούμενα· τὴν μέντοι μακαρίαν Μάρθαν καὶ φρίκης τι ὑπεληλύθει· ἤδη δὲ καὶ ἔξω ἑαυτῆς ἐνόμιζε γεγενῆσθαι, ἕως ἄνωθεν κρυφίως ἐπιδημήσασα χάρις εἰς ἑαυτὴν ἐπανήγαγεν. Ἀλλ᾽ οὐ γὰρ ἔμελλε Θεὸς ταύτῃ τοῦ δικαίου κάμνοντος ἐπὶ πλέον ὑπερορᾷν, ἀλλὰ θείας ὁ Συμεὼν ἐπι σκοπῆς καὶ προσαγούσης ήδη παρακλήσεως ὑπαισθή
col. 3123–3124page 80 of 125
PG 86:3123μενος, ἐξὺ αὐτίκα βοήσας, εκ θλίψεως έπεται. σάμην τὸν Κύριον, ἔφη, καὶ ἐπήκουσά μου εἰς πλατυσμόν· Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου, καὶ ἡ κραυγή μου πρὸς σὲ ἐλθέτω· μὴ ἀπο στρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ παιδός του, ; ὅτι θλίβομαι· ταχὺ ἐπάκουσόν μου, ὁ κλίνας εν ρανούς Θεός· καὶ ἐξ ἁγίων υψωμάτων καὶ κατοικ τηρίων σου καταβάς, ὁ δι᾿ ἐμὲ σαρξ γενόμενος, ὁ καὶ σταυρὸν ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ θάνατον ἀνασχόμενος. Εἰ θέ λημα τῶν σε φοβουμένων, ὡς ἐπηγγείλω, ποιεῖς, εἰ τι βίβλῳ με τῆς παρὰ σοὶ ζωῆς καὶ τὸν ἀχρεῖον δουλει ένα πεγράψω, ὡς τεθνηκυῖαν ἤδη τὴν τοῦ ἄρχοντ θυγατέρα, ὡς ἐκκομιζόμενον νεκρὸν τὸν τῆς χώρας υἱόν, ὡς τετραήμερον ἐκ νεκρῶν ἀνέστησας Λάζαροι, οὕτως ἐλθέτω πνεῦμα ζωῆς καὶ εἰς τὸν κείμενον τοῦτον, καὶ ζησάτω, καὶ στήτω ἐπὶ τῶν ποδῶν απ τοῦ. Ταῦτα τοῦ δικαίου βοῶντος, φωνὴ καθάπερ ἐν προσευχῇ τῇ ψυχῇ τοῦ κειμένου ηκούετο, ὡς ; αὐτὸς ὕστερον ἐξηγούμενος ἦν, Ὅλος, λέγουσα, σκύ τος ὁ κόσμος, οὐκ ἔστι φῶς ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς οὐδαμοῦ, πληθυνθείσης τῆς ἀνομίας ἐν τοῖς ἐπιτι δεύμασι τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων, ὅτι μὴ μόνον ἐνταῦθα. ρμζ'. Ήλιος μὲν οὖν ἤδη μετὰ μεσημβρίαν κεκλ κει· ὁρᾷ δὲ ὁ ἱερὸς Συμεών, καὶ ἰδοὺ ἀνοίγονται οὐρανοί, φῶς δὲ οὐκ ὀφθαλμοῦ μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτῇ; ἡμέρας, καὶ αὐτοῦ κρεῖττον ἡλίου ὑπεράνω τοῦ στε ρεώματος· ἦχός τε τροχών φερομένων ἐμπίπτων ταῖς ἀκοαῖς· ἅρμα δὲ κατόπιν τοῦ ἤχου τέσσαρσι μὲν ἵπποις χρώμενον, τοσούτοις δὲ καὶ τροχοῖς· τρεῖς τε ἀριθμὸν παραθέοντες ἄνδρες, ὁ μὲν ἐκ δεξιῶν μεταξύ τῶν δύο τροχῶν τε καὶ ἵππων, ὁ δ' ἐξ ἀριστερῶν ὁμοίως, ἕτερος δ' ἐκ τῶν ὀπισθίων. Ἡ δὲ ἀναβολή τοῖς ἀνδράσι· καὶ ἡ κόμη, ἡ μὲν χιόνα τῇ λευκότητ παριοῦσα, ἡ δὲ πλέον καὶ χρυσοῦ στίλβουσα· τὸ δὲ τῶν ἵππων χρῶμα, τὰ δὲ ἡνία, τὸ δὲ τοῦ ὀχήματος εἶδος, φῶς αὐτόχρημα ἦσαν, φῶς ὀφθαλμῶν μᾶλλον εἰς θέαν ἢ γλώττης εἰς ἑρμηνείαν δεόμενον, ἢ καὶ ἀμφοῖν ἐπίσης, γλώττης ὁμοῦ καὶ ὀφθαλμῶν ἐλέγχο ἀσθένειαν. Ἐφέρετο τοίνυν ἐπὶ τὰ δεξιὰ διὰ τῶν εἰ ωνύμων ἐκ τῶν ὀπισθίων τοῦ κίονος, ἕως κατὰ πρόσ ωπον ἔστη τοῦ Συμεών πρὸς ἀνατολάς, τοῦ δεξ παρεπομένου ταύτῃ κελεύσαντος. ρμη'. Αὐτίκα γοῦν ἐκ τῶν δεξιῶν ἡρέμα προσέδε. λεν αὖρα, καὶ ἰδοὺ ὡς ὁμοίωμα στερεώματος, καὶ ὡς ὃ. ὅρασις κατὰ νῶτον λίθου σαπφείρου, τέσσαρες τ χεῖρες ἀνδρῶν οἱονεὶ σὺν ἐκπλήξει καὶ φόβῳ πτέρυξιν ἐλαφραῖς διαπετομένων, καὶ ὥσπερ τι καταπέτασμα θυσιαστηρίου κατασειόντων· τὰ δὲ ὑπὲρ τοῦτο ὁμοίωμα θρόνου τὰ ἔνδον καταλάμποντος, καὶ ἐπ' αὐ τοῦ πάλιν ὡς εἶδος ἀνθρώπου, μήτε ὀφθαλμῷ τῆς θέας ἐφικέσθαι, μήτε νῷ τοσοῦτον ἐφιέντος ὅσον ἐβούλετο ἀγγέλων τα μυριάδες ἀριθμοῦ κρείττους κυκλοῦσαι τὸν θρόνον ὁμοῦ καὶ παρεστηκυῖαι, φῶς αυτόχρημα οὖσαι, φῶς ἀφιεῖσαι, φῶς ἐξαστράπτουσαι. Οἱ μὲν ὅσα καὶ ἀὴρ ὁρώμενοι, οἱ δὲ πῦρ, οἱ δὲ ἥλιος· τῷ μέντα Μιχαήλ (ὡς τηνικαῦτα μυστικῶς τῷ Συμεὼν ἐστ
col. 3125–3126page 81 of 125
PG 86:3125του, πλείονας τῶν ἄλλων οἰκειώσεως καὶ παῤῥησίας μετήν, ὡς καὶ πάντων ήδη κεφαλὰς ἐπικλινομένων μόνον ὑπερανέχειν αὐτὸν, διακονούμενον τοῖς δεσποτικοῖς διατάγμασιν. Από μέντοι τῆς τοῦ κίονος στά σεως ἄχρι τῶν ἀθεάτως ἐκείνων καὶ μυστικῶς όρως μένων ἀναβάσεις, ὡς εἰς τὴν οὐρανὸν, αἱ δυνάμεις ἐτίθεντο· συνανῄει δὲ καὶ πλῆθος αὐταῖς ἀνὰ τὸν αέρα μυρίον, ὡς μηδὲ τῷ παντὶ χωρεῖσθαι δύνασθαι, ἀλλ᾽ οἷον ἀλλήλοις συγκεῖσθαι, καὶ θατέρου τὸν ἔτε ρον ἔχεσθαι, φῶς περικειμένους, φῶς ὁρωμένους, φῶς οἷον μηδὲ ὀφθαλμῷ καταληπτόν εἶναι λάμποντας· φωνὴ τοῦ ὁμοιώματος ἐκείνου ἀκουομένη, ὡς φωνὴ τοῦ ἐν ὑπεροχαῖς ἀνθρώπου, ἀποκατάστασιν τῆς τοῦ κειμένου ψυχῆς σημαίνουσα. ρμθ'. ὡς δὲ κρύπτεσθαι ἤδη τὰ τῆς θείας ἐκείνης ἐπιφανείας, καὶ μηκέθ᾽ ὁρᾶσθαι ήμελλε, στρατιά τις ἀγγέλων παρέστη τῷ Συμεών, τῆς αὐτοῦ στάσεως ἑκατέρωθεν, κατὰ τῶν τῆς πονηρίας πνευμάτων παραχρῆμα δὲ καὶ αὐτὸς, χάριτος ὥσπερ φαμιλε στέρας ὑποπλησθείς, λαμπρᾷ ὡς εἶχε καὶ πεποιθυίᾳ φωνῇ, Αδελφὲ Κόνων, ἔγειραι, ἔφη, καλεί σε δι ἐμοῦ ὁ τετραήμερον ἐκ τάφου καλέσας Λάζαρον καὶ ὁμοῦ τῇ φωνῇ (τίς σου τὰ θαυμάσια, Χριστέ, διηγήσεται;) ὁ νεκρὸς ἀνεβίω, καὶ τῆς γλυκείας τοῦ διδασκάλου φωνῆς ἡ μαθητής ᾔσθετο· καὶ πρὸς τὴν κλήσιν διαναστάς, καὶ ὄμμασι βλέψας, καὶ ποσί χρησάμενος, ἀποκατέστη τῇ ἀδελφότητι. Καὶ τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτο τοῦ Συμεών, καὶ οὕτω κατὰ τὸν γενναῖον Ἰὼβ πειρασθῆναι συγχωρηθεὶς καὶ αὐτ τὸς, λαμπροτέρας ἐπὶ τέλει τυγχάνει τῆς ἀναρρή- " σεως, ὅσῳ τοῦ διπλασίω τῶν πρώην αφηρημένων τα μετὰ ταῦτα κομίσασθαι, τὸ τὸν θανόντα μαθητήν, αὐτὸν ἐκεῖνον ζῶντα πάλιν ἐξαισίως ἀπολαβεῖν, καὶ τοιαύτης επιφανείας ἀξιωθῆναι, οὐκ ὀλίγῳ θαυμασιώτερον. Ἡμῖν δὲ καὶ πρὸς τὰ ἑξῆς ὁ λόγος τω τῆς ἀκολουθίας εχόμενος. ρν. Ἱερεύς τις, τῆς Ἰβήρων ὁρμώμενος, κατὰ φήμην τοῦ ἁγίου πρὸς αὐτὸν παραγεγονώς, οὕτως ἀνηρτήθη τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως, ὡς καὶ τῶν ἱερῶν αὐτοῦ τριχῶν αἰτῆσαι παρ' αὐτοῦ καὶ λαβεῖν. Οὗτος εἰς τὴν οἰκείαν ἐπανελθὼν, ἐν καθαρῷ τῶν θορύβων χωρίῳ ναον ἐδείματο, καὶ σταυρῷ τιμίως αὐτὰς ένα απέθετο, ἵνα καὶ διπλῇ μᾶλλον τῇ τε θήκῃ καὶ σφίσιν αὐταῖς εἴη θαυματουργεῖν. Τῶν δὲ κακῶς πασχόν των πολλοί, καὶ πνεύμασιν ἀκαθάρτοις ἢ νόσοις πιεζομένων, προσιόντες, καὶ θεραπείας τυγχάνοντες, οὐκ ὀλίγῃ χειρὶ πάλιν αὐτοὶ τὴν θεραπείαν ἡμεί. βοντο. Οπερ ο φθόνος οὐκ ἐνεγκών, ἐπανίστησιν αὐτῷ τοὺς ἐκ γειτόνων ἱερεῖς, οἱ καὶ προσαγγέλλουσιν αὐτὸν τῷ σφῶν ἐπισκόπῳ, ὡς ἄρα περιεργίαις δή τισι καὶ πονηραῖς ἐνεργείαις εἴη τοὺς πολλοὺς ἀνατῶν, καὶ πρὸς τὸ καινὴν εὐκτήριον ἐπαγόμενος
col. 3127–3128page 82 of 125
Caput XIX
PG 86:3127οἷς ἐκεῖνον ἀβασανίστως πιστεύσαντα, καὶ ἐξὺ κατὰ τοῦ ἀνδρὸς κινηθέντα, της τε θείας αὐτὸν ἱερουργίας ἀπεῖρξαι, καὶ δὴ καὶ τὰ ὄντα προσαφελέσθαι, ἔτι καὶ τὴν τοῦ εὐκτηρίου εἴσοδον ὑπανεῖναι μηδενὶ τοῦ λοιποῦ παραγγείλαντα. ρνα'. Ὁ μὲν οὖν ἐπικλεισάμενος τὰς εὐκτηρίου θύρας καθῆστο, οὐ τὴν τῆς ἱερωσύνης Εκπτωσιν μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν ὄντων ἀφαίρεσιν ὀδυρόμενος· πρὸς μόνας δὲ πάλιν τὰς εἰς τὸν ἅγιον ἀψευ δεῖς ἐλπίδας ὁρῶν, καὶ τὴν ἐκεῖθεν παράκλησιν έχε δεχόμενος. Πρὸς ἢν οὐδὲν ἐκεῖνος ὀκνῶν οὐδὲ ἀνα δυόμενος ἦν, οὐκ ὀψίζων, οὐ διαμέλλων, οὐ τῷ πράγματι καιρὸν οἰκεῖον ταμιευόμενος· ἀλλὰ δαίμων εὐθὺς χαλεπὸς τῷ ἐπισκόπῳ ἐπιπηδήσας, νυχτερι νὸν ἱκέτην αὐτὸν, ἵνα καὶ τὸ πάντων ὄμμα λάθοι καὶ πᾶσαν αἴσθησιν διακλέψει, τῷ πρεσβυτέρω προσάγει, τὴν αἰτίαν δηλαδὴ συνέντα καὶ τὴν δίκην οὐκ ἀγνοήσαντα. Καὶ πρῶτα μὲν αἰτεῖ παρὰ τοῦ ὑπὸ χεῖρα συγγνώμην, εἶτα τὸ πάθος ἀνακαλύπτει, ἑξῆς δὲ δυσωπεῖ θεραπείας ἀξιωθῆναι, ὅτῳ δή ποτε τρόπω, φησί, πολλοὺς οἶδε καὶ ἄλλου; αὐτὸς ἀξιώσας. Ὁ δὲ τὴν ἄτεχνον ἰατρείαν, τὴν ἄμισθον χάριν, τὸν οὐ κινούμενον πλοῦτον αὐτῷ, τὸν σταυρὸν ὑποδείκνυσι, καὶ τὸν ἐν τῷ σταυρῷ κεκρυμμένον, ὅθεν ἄρα καὶ ὅπως, θησαυρὸν ἑρμηνεύει. Προσελθών τοίνυν ὁ ἐπίσκοπος θερμῷ πνεύματι, θερμοτέρᾳ δὲ πολλῷ καὶ τῇ μετανοίᾳ, οἷς τε περὶ τὴν θείαν χάριν ἐκείνην τυφλώττων πρότερον ἦν, καὶ συκοφαντών ἀναίνην καὶ διαβάλλων, οἷς τε περὶ τὸν ἱερέα καὶ διάκονον ἐνύβρισε, ταύτης ἅμα δὲ καὶ αὐτὸν συναιρέ μενον ἔχων, αὐτός τε τὸν χαλεπὸν ἀπέθετο δαίμονα, κἀνεῖνος μετὰ τοῦ ἀξιώματος αὖθις καὶ τῆς οὐσίας μείζονα τῆς προτέρας απειλήφει καὶ τὴν Ελευθερίαν. ρνβ'. Συνέβη δὲ κατ' ἐκεῖνο καιροῦ Πέρσας τοῖς μέρεσιν ἐκείνοις ἐπιστρατεῦσαι· καὶ μηνυθὲν αὐτοῖς ὡς εἴη πολλὰ καὶ πολλοῦ ἄξια καθωσιωμένα τῷ εὐκτηρίῳ, οἷα Χριστιανῶν οὐ φειδομένως οὐδὲ γλίσχρως ἐκεῖ προσαναλισκόντων, δύο τινὲς ἐπ' αὐτὸ δρομαίως ἐφέροντο· οὓς ἰδὼν πύῤῥωθεν ὁ ἱερεὺς, τὴν παραπεφυκυίαν ὑποδύεται ὕλην, ἕως αὐτοὶ τα λιν εἰς τὸ στρατόπεδον αναστρέψειαν. Οἱ δὲ τὸ εὐ κτήριον εἰσελθόντες, ἀπρόῖτοι πᾶσαν ἐκεῖθεν διαμεμενήκασι τὴν ἡμέραν. Υπολαβὼν τοίνυν ἐκεῖνος λαθεῖν αὐτὸν τὴν τῶν Περσῶν ἐκεῖθεν ἐπάνοδον (τί γὰρ ἂν, φησὶ, καὶ ὁρῶντες ἐν αὐτῷ λοιπὸν εἶεν), θα ῥεῖ τὴν εἴσοδον· καὶ τούτους εὑρίσκει πρὸ τῆς θείας έκείνης τοῦ σταυροῦ δυνάμεως (σὸς ὁ βραχίων μετὰ δυναστείας ὄντως, Χριστὲ βασιλεῦ), νεκροὺς ἀμφο τέρους κειμένους, λαμπάδες τε πυρὸς παρακείμεναι, καθάπερ ἐν ἐπαγγελίᾳ τοῦ τὸν ναὸν ἐμπρῆσαι, καὶ τῶν χειρῶν πεσοῦσιν αὐτοῖς καταρρεύσασαι, ὡς αὐτ τὸς ἐκεῖνος μετὰ ταῦτα παρὰ τὸν ἅγιον ἐλθὼν ὁ ἱερεὺς ἐξηγεῖτο. ενγ'. 'Αλλ' ωδέ με τοῦ λόγου γενόμενον, τὰ περὶ τῆς θείας τοῦ θείου Συμεών ιερωσύνης, ὅθεν τε την τοῦ πρεσβυτέρου χειροτονίαν ἐδέξατο, καὶ ὅπως, ἀκόλουθον ἂν εἴη διαλαβεῖν. ὡς γὰρ ἡ πολλὴ τῶν
col. 3129–3130page 83 of 125
PG 86:3129θαυμάτων ἐκείνη πληθὺς, καὶ ἀριθμὸν μικροῦ πάντα δεύτερον ἑαυτῆς ἐλέγχου παρ' αὐτοῦ ἐτελεῖτο, ἐγλίχοντο μὲν οἱ τούτων τυγχάνοντες, χερσὶν ἐκείναις τῶν ἁγιασμάτων μεταλαμβάνειν, δι' ὧν καὶ τὰ θαύματα· ἐπόθουν δὲ καὶ οἱ μαθηταὶ χεῖρας ἐκείνας τῶν μυστηρίων μεταδιδούσας ἔχειν, ἃς καὶ τοῦ σχή ματος· καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὴν ἱερωσύνην αὐτῷ πάντες ἐγκείμενοι καὶ βιαζόμενοι ἦσαν. Ὁ δὲ τα πεινοφροσύνης ὑπερβολῇ, χείλεσι καρδίας οὐδὲν ἦτα του ή στόματος, παρητεῖτο καὶ ἀνεβάλλετο, Εἰ καὶ αὐτὰ δήπου, λέγων, πύρ οἷον ἄλλον ὄντα τὰ Σεραφίμ, τῇ λαβίδι ψαύει τοῦ ἄνθρακος, πῶς ἂν ὁ δείλαιος, ἐγὼ χόρτος ῶν, ἐμαῖς χερσὶ ψαῦσαι τούτου τολμή ρνδ'. Οὕτως οὖν ἀπαραδέκτως αὐτοῦ πρὸς τὴν ἱερωσύνην ἔχοντος, φωνή τις παραδόξως ἄνωθεν ἐμπίπτει ταῖς ἀκοαῖς, Ποίησον εὐχὴν, λέγουσα· καὶ τοῦ στόματος αὐτῷ παραχρῆμα (ὡς οὐδὲ αὐτὸς ᾔδει) διανοιγέντος, Ὅτι σὺ βασιλεύεις ἡμῶν ὁ Θεὸς καὶ Πατήρ, ἔφη, καὶ ὁ μονογενής του Υἱὸς καὶ τὸ πανάγιόν σου Πνεῦμα, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Συνεὶς οὖν ἐντεῦθεν καὶ Θεὸν ἐπευδοκεῖ» τῇ χειροτονία, ἐδόκει Διονύσιον εἰς τὴν ἐπιοῦσαν ὡς ἐν ἐκστάσει ὁρᾷν (1 δὲ ἦν ἐπίσκοπος τηνικα τα κατὰ Σελεύκειαν ὁ Διονύσιος οὗτο:) ἐπὶ τοῦ κίονος ἀναβάντα, εἴσω τε τῆς κιγκλίδας γεγονότα, καὶ ἱερέα τοῦτον χειροτονήσαντα. Καὶ ὁ μὲν θείας ἄνωθεν καὶ τοῦτο πρὸς τὴν χειροτονίαν σύμβολον ἔθετο ψήτου τῆς δ' ὑστεραίας εἰς ἀλήθειαν ἡ θεωρία ἐξέβη. Αφικνείται γὰρ πρὸς τὴν μονὴν ὁ αὐτὸς οὗτος ἐπίσ σκοπο; (ὦ τοῦ θαύματο!) νεύμασιν ἀθεάτοις ἀφο ικνεῖται ἐὲ δυσὶ μὲν κληρικοῖς μόνοις, καὶ πιου σίμ λιτότητι, ἁβρῷ δὲ τῷ τῆς πραότητος καὶ τῆς τα πεινοφροσύνης κόσμῳ καλλωπιζόμενος. Ανελθών τοιγαροῦν ἐπὶ τὸν στύλον, ἁγίῳ τε φιλήματι τὸν ἅγιον ἀσπασάμενος, δάκρυά τε τοῦ φιλήματος κατασπείσας, καὶ Θεῷ θερμῶς τῆς αὐτοῦ προκοπῆς ἢ τῆς εἰς αὐτὸν χάριτος μᾶλλον εὐχαριστήσας, Ο Θεό;, ηρέμα ἔφη, ὁ καὶ πρὸ διαπλάσεως ἐπιστάμενος σε, εὐδόκησεν ὥσπερ ἐλαπτήν σε τὰ πρὸς αὐτὸν ἤδη τῷ ἡμετέρῳ γένει καὶ πρεσβευτήν, οὕτω καὶ μεσίτην ἄρτι διὰ τοῦ τῆς ἱερωσύνης σεπτοῦ ἀξιώματος αὐτῷ τε καὶ ἀνθρώποις γενέσθαι σε. ρνε'. Ὁ δὲ ταπεινὰ περὶ ἑαυτοῦ καὶ φρονῶν καὶ φθεγγόμενος, ἄχρι μέν τινος ᾤχνει καὶ ἀνεδύετο, εὐλαβῶς ἔχων τοῦ ἀξιώματος, καὶ λίον ἐπαινουμένῃ φειδοῖ περὶ αὐτὸ χρώμενος. ὡς δὲ προσθεὶς ἐκεῖνος, Εὐλόγησον, ἔφη, αὐτίκα τε μετὰ τὴν εὐλογίαν εἴσω τῆς κιγκλίδας ἐγένετο, ἀνενεγκών. εἰς τὴν ὄψιν δ Ει
col. 3131–3132page 84 of 125
Caput XX
PG 86:3131Συμεών, ἣν χθὲς καὶ πρώην περὶ αὐτοῦ έωράκει όπως τε σύμφωνον αὐτῇ τὸ γεγενημένον, καὶ ὅπως όπερ ἐκείνη παρέδειξεν αὐτῷ κρυφίως καὶ ἀπορρήτως, τοῦτο τοίνυν ἐπὶ τοῦ πράγματος ἴδοι· ἔπειτα μέντοι καὶ τῆς θείας φωνῆς ἐκείνης τῆς πρὸς αὐτὸν ἀν[εν]εχθείσης επιμνησθεὶς, ὡς πρὸς ἀνάγκης αὐτῷ καταστάντα καὶ τὴν ἐπίσκοπον είχε, καὶ οὐδο ἂν εἴτι καὶ γένοιτο μεθήσειν λέγοντα, εὐδοκίας (8 καὶ σαφῶς ἦν) τῆς ἄνωθεν ἄντικρυς τὸ πρᾶγμε κατανοήσας, κλίνει μὲν τὸν αὐχένα καὶ ἄκων· ὁ δὲ τὴν χεῖρα τῇ κεφαλῇ ἐπιθεὶς, εὐλαβῶς κομιδῇ καὶ περι λαγμένως τάς τε συνήθεις εὐχὰς ἐπειπών, καὶ δάκρυον ἡδὺ τῶν εὐχῶν καταχέας, τὸ ψυχής θεῖόν τι πασχούσ σης εναργές σύμβολον, ἱερέα τελειοί, τρίτῳ τῆς ἡλιο κίας ἐπὶ τριάκοντα ἔτει. ρνς'. Ὁ μὲν οὖν εἰρήνην τοὺς ἢ καὶ λαβὼν ἀνεχώρησε, χαίρων ὅτι τὰς χεῖρας ἐπὶ τοιούτῳ σκεύει τῷ Πνεύματι χρήσειεν· τῷ δὲ Συμεὼν οἱ μαθηταὶ προς ελθόντες, ἠξίουν τὴν θείαν αὐτὸν ἐπιτελέσαι μυστ αγωγίαν. Ὁ δὲ τὴν προσκομιδὴν ἐν Πνεύματι ἁγίῳ συντάξας, Αγωνία κατὰ τοὺς θερμοὺς τῶν ἐραστῶν, ὅπως ἂν τῷ ποθουμένῳ Θεῷ προσενέγκοι, καὶ αὐτῷ μᾶλλον ἡδυνθείη τὰ τῆς θυσίας. Καὶ ὁρᾷ ἐν ἀποκαλύψει ἑαυτὸν μὲν τὴν θείαν διὰ τῆς τοιαύτης ἀναφορᾶς λειτουργίαν ἐπιτελοῦντα, τάγματα δὲ ἁγίων ἀγγέ λων χιόνος λευκότερα τὰς ἀναβολάς, πρὸ τῆς αὐτοῦ στάσεως ἑστῶτα, και τινι κινήσει χειρῶν ἐξαισίᾳ οἷον ἐπευφημοῦντα, κἀκεῖνο προσεπιλέγοντα· Εἴ τις τῇ ὁμολογία ταύτῃ τῆς πίστεως οὐ κοινωνεῖ, ἀνάθεμα ἔστω· ἑξῆς δὲ καὶ Θεὸν ἄνωθεν ἐπευδοκοῦντα, καὶ τὰς φωνὰς ὥσπερ ἐπισφραγίζοντα. Ὁ μὲν οὖν ταῦτα μυηθεὶς περὶ τῆς θείας μυσταγωγίας, καὶ τοιαύτας πληροφορίας λαβών, καὶ οὕτως ἀσφαλεῖς καὶ βεβαίας ἢ λαμπρὰς καὶ ἀναντιῤῥήτους, εἰ βούλει, προθύμῳ τὸ λοιπὸν αὐτὴν ἐπετέλει καὶ γλώττῃ καὶ πνεύματι ἡμῖν δὲ καὶ τὰ πρὸς τὰ ἑξῆς ὁ λόγος βαδιεῖται τῶν τοῦ ἀν δρὸς θαυμασίων. 157. ρνζ'. 'Ανήρ τις Ιβηρ τὸ γένος, ἐν ἀκμῇ θέρους ἐπί τινος ἄλωνος ἐκάθευδεν ὑπὸ οίνου, οἷα δὴ φιλεῖ τοῖς οἰνωθεῖσι συμβαίνειν, καὶ τὸ στόμα κεχήνει. Οφεως τοιγαροῦν αὐτῷ προσερπύσαντος καὶ τῆς ὀσμῆς αἰσθομένου, ἐν δίψει τε πρὸς τὰ ἔγκατα τοῦ ἀνδρὸς εἰσδύντος, ἐν παντὶ κινδύνου γενόμενος, καὶ ὁ τί ποτε χρήσηται λοιπὸν ἑαυτῷ μὴ ἔχων, παρὰ τὸν θεῖον εὐο θὺς Συμεών, τὴν μόνην ἥκει τοῦ πάθους καταφυγήν, τὴν μόνην τηλικούτου κακοῦ λύσιν. Ὁ δὲ τὸν ἄνδρα τῆς συμφορᾶς ἐλεήσας, τὴν κοιλίαν, ἣν ὅσα καὶ φω λεὸν ὁ ὄφις ᾤχει, τῇ ράβδῳ διασφραγίσας, έξω για νέσθαι τῆς μονῆς ἐπιτρέπει. Έξελθὼν τοίνυν ευθέως ἐκεῖνος, κενοὶ διὰ τῶν φυσικῶν ἐξόδων ζῶντα τὸν ὄψιν, καὶ οἴκαδε ὑγιὴς ἐπανήκει, θαῦμα οὐ πᾶσιν
col. 3133–3134page 85 of 125
PG 86:3133διματι, ἀλλὰ καὶ ὠσὶν, τὸ τηνικαῦτα ἰδεῖν, καὶ ὅσοις εἰς δεῦρο πάλιν ἀκοῦσαι γένοιτο. ρνη. Εἶτα προσάγεται τις αὐτῷ νεάνις, οὐ κῳ φεύουσα μόνον καὶ μηδαμῶς φθεγγομένη, ἀλλὰ καὶ τρίμῳ τὸ πᾶν σῶμα τοσούτω συνεχομένη, ὡς μηδ' οἷαν τε είναι διακρατεῖν ἑαυτὴν, ἀλλὰ σινδόνι μᾶλλον βαστάζεσθαι· ἔσβεστο δὲ καὶ ὁ πατὴρ ἤδη της κόρης τοὺς ὀφθαλμούς. Καὶ ὁ μὲν ὑφ' ἑτέρων χειραγωγούς μενος, ἡ δὲ φερομένη· ὁ μὲν ἵσταται πρὸ τοῦ ἁγίου τυφλός, ἡ δὲ προτίθεται. Ὁ μὲν οὖν πατὴρ εἰς ἑαυ-. τὸν ἀναδεχόμενος τὴν τῆς παιδὸς πάρεσιν (ἐπεὶ καὶ πατὴρ, κἀκείνου μᾶλλον τὸ πάθος ἦν, εἰ καὶ τῆς παιδὸς ἐνομίζετο, ἱκέτης ὑπὲρ τῆς διπλῆς ἐγίνετο συμφορᾶς, οὐ πάρεσιν αὐτῶν ἰαθῆναι μόνον, ἀλλὰ καὶ τύφλωσιν. Ο δὲ θεῖος Συμεὼν ἀμφοῖν τὰ σπλάγχνα περιαλγήσας, εἰς σπλάγχνα τε πάλιν αὐτὸς φιλ ανθρωπίας Θεοῦ βλέψας, καὶ γόνυ κλίνας αὐτῷ, παρ' οὗ τὸν ἔλεον ᾔδει πλουσίως χεόμενον, ἀναστὰς, τὴν Δεσποτικὴν φωνὴν ἐπιτιμήσει δέ μοι τῆς τόλμης οὐδεὶς, ἐπεὶ κακείνου σαφῶς ἡ φωνή, Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, τὰ ἔργα & ἐγώ ποιώ, κἀκεῖνος ποιήσει) ἀναστὰς τοίνυν, τὴν Δεσποτικὴν ἔφη φωνήν· Η παῖς, ἀνάστηθι καὶ στῆθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου. Τῆς δὲ αὐ τίκα μέλη πάντα ῥωσθείσης, καὶ ὁμοῦ τῷ κελεύσματι ποσὶν οἰκείος διαναστάσης, τοῖς αὐτοῦ χείλεσιν ἐκεῖ νος τὸν δάκτυλον ἐκπιέσας, στόματί τε τῆς κόρης αὐτὸν καὶ ὠσὶν ἐμβαλών, λαλοῦσαν ἐλευθερίως εὐθὺς καὶ ἀκούουσαν ὁρᾶσθαι τοῖς παροῦσι παρείχεν. Εἶτα πρὸς τὸν πατέρα ἐπιστρέψας, καὶ δακτύλῳ πά λιν ὁμοίως τῇ αὐτοῦ γλώττη διαβραχέντι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπιχρίσας, Δεσποτικῇ κἀκείνῳ τὸ φῶς “ Ενεργεία χαρίζεται. Ἐκεῖνος γὰρ ἦν κανταῦθα σαφῶς ἐνεργῶν, εἰ καὶ διακόνῳ τῷ θεράποντι κέ χρήτο, καὶ οὕτω μιᾶς προσευχῆς καρπὸς διπλῆ θε ραπεία γίνεται. ενθ'. Έπειτα μέντοι καὶ γυναικῶν αὐτῷ πλήθη προσῆλθον, αἱ μὲν ξηραὶ τοὺς μαστούς, οἷα γάλακτος ἀπορούμεναι, καὶ τὰ βρέφη ἐλεεινῶς ἀνθ᾽ ἱκετηρίας προβάλλουσαι· αἱ δ' ἐν γαστρὶ μὲν ἔχουσαι καὶ ὠδί νουσαι, πνεύματι δὲ πονηροῖς ἑταζόμεναι, ὡς καὶ αὐτὰ πρὸ τῆς ὠδῖνος τὰ ἔμβρυα κινδυνεύειν ἀμβλῶ και τὰς δὲ ἀτεχνοῦσα μήτρα ἐλύπει, καὶ τὴν ἀπαιδίαν χαλεπῶς ἀπωδύροντο. Αλλ' αἱ μὲν εὐχαῖς ἐκείνου τὴν ὑηλὴν ἀναθήλασαι, καὶ γάλακτος αύτ τὴν ὑποπεπλησμέναι, αἱ δὲ τῶν πνευμάτων ἀπαλλαγεῖσαι, αἱ δὲ λυθεῖσαι τὴν στείρωσιν ἐπανῆλθον, μη τέρες μετὰ ταῦτα γενόμεναι, καὶ καρπὸν παρ' ἐλπίδα κοιλίας ἐπιδοῦσαι. με. Εξῆς δὲ προσάγεται τις ἀνὴρ Αντιοχεύς, αὐτῷ μεγέθει σώματος μέγιστο;, καὶ οὐ πόρρω πολύ γιγάντων, πικροῖς τά τε ἄλλα πάθεσι καὶ νόσοις κατειργασμένος, καὶ τὴν χεῖρα ξηρὰν ἔχων ἤδη καὶ οἰονε τεθνηκυίαν. Ἰδὼν τοιγαροῦν ὁ τοῦ Θεοῦ δοῦλος αὐτὸν, οὐ θεατοῖς ὀφθαλμοῖς, ἀλλ' οἳ καὶ τῶν ἀδήλων ἦταν
col. 3135–3136page 86 of 125
PG 86:3135τὴν θρησκείαν ὄντα, Εἰ θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι, φησίν, επικάθεται διὰ τῆς ἡμῶν εὐτελείας τὸν μονογενῆ τοῦ Θεοῦ Υἱόν, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν, καὶ τὴν ἁγίαν Παρθένον καὶ Θεοτόκον, ἐξ ἧς εὐδόκησε γεννηθῆναι τὸ κατὰ σάρκα, πιστεύων εἰς ἕνα θεόν Πατέρα παντοκράτορα, ἐν αὐτῷ τῷ μονογενεῖ αὐτοῦ Υἱῷ, καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, τὴν ἐπὶ τοῖς εἰδώλοις πλάνην ἀναθέματι λαμπρό περι βάλλων, καὶ τὸ λοιπὸν ἀλύπως ἔσῃ καὶ καθαρώς ὑγιαίνων. Ὁ δὲ πειθομένην οὐκ εἶχεν τὴν καρδίαν τοῖς λεγομένοις, ἀλλὰ τῆς οἰκείας ἔτι περιεχομένην ἀπάτης τῆς Ἑλληνικῆς ἐκείνης καὶ ὀλεθρίου, Ἔνθεντοι καὶ κενός έρριπτα φόρτος, οὐδενὸς χρηστοῦ τυγχάνων τῆς προσεδρείας. αὐτῷ θεατος, καὶ τῶν ἀποῤῥήτων ἑρμηνευταί, Ελληνα εξα'. Ἐπεὶ δὲ πολὺ τοῦτο ἦν καὶ μέχρι πολλοῦ, καὶ τοὺς μὲν ἄλλους δώρα πάντας ὅσοι πίστει προσο βασαν τὴν θεραπείαν κομιζομένους· ἑαυτῷ δὲ μηδοτιοῦν πρὸς ἀπαλλαγὴν κακῶν τοσούτων επισης μαἶνον· ἀπαγορεύσας τῇ τῶν Ἑλλήνων θρησκεία, Χριστέ, ὁ παρὰ τοῦ δούλου σου Συμεὼν ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου Μαρίας τεχθήναι κηρυσσόμενος Θεός, ἔφη, πρόσχες εὐχαῖς ἐκείνου εἰς τὴν βοήθειάν μου. Ταῦτα ἔφη, καὶ δάκρυσι μετανοίας τὴν καλὴν ταύτην κατο αρτίσας ομολογίαν, ἀναθέματι τὴν προτέραν αὐτοῦ δίδωσι πλάνην· ὅπερ οὐκ ἀγνοήσαντα τὸν ἱερὸν Συ μεὼν ὕδωρ ενεχθῆναι κελεῦσαι, καὶ τὰς χεῖρας ἀπο νιψάμενον τῷ πάσχοντι μεταδοῦναι· τὸν δὲ χρησάμενον εὐθέως ἀνορθωθῆναι, τήν τε ξηρὶν ἢ νεκραν ἐκείνην χεῖρα οἷον ἀναβιώναι, καὶ ἀναθῆλαι, καὶ ὑγιῆ οὐ σώμα μόνον ἀλλὰ καὶ ψυχὴν, δ καὶ σωματικῆς ὑγείας μακρῷ μείζον, οἴκαδε ἀφικέσθαι, πολλῷ τοῦ ἐλπισθέντος ἀγαθοῦ πλεῖον λαβόντα τὸ ἀπροσδόκητον. ρξβ'. Συγγενὲς τῷ εἰρημένῳ τὸ ἐπαγόμενον ἄχρι τινός, τὰ δ' ἑξῆς τούτου, μείζονα πολλῷ καὶ τοῦ προλαβόντος. Ελλην γάρ τις ἕτερος, τῆς εἰδωλική; πλάνης καὶ οὗτος, παράλυτος αὐτῷ κομισθείς, τῆς εἰς Χριστὸν καὶ αὐτὸς πίστεως, πράγματος ἀμόχθου καὶ ἀδαπάνου, σωτηρίαν διπλήν πορίζεται, ἢ πολλαπλὴν, δ καὶ μᾶλλον, ὅσῳ καὶ τῆς ψυχῆς τὸ διάφορον. Αλλ' ἦν ἔσχατα νοτῶν αὐτῷ καὶ υἱός, δν οὐκ αὐτὸς μόνο;, ἀλλὰ καὶ ἡ μήτηρ λαβόντες, ἡδι φόρημα τεκοῦσι, προσφέρουσι τῷ ἁγίῳ. Μεταξύ δὲ τῆς πορείας, οἴχεται μὲν ὁ υἱὸς τὴν τελευταίαν γονεῦσι καὶ πικρὰν ἐκδημίαν· καὶ θρηνοῦσιν αὐτὸν, ὅσα πατράσι νόμος. Οἰηθέντες δὲ μηδεμίαν αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ νῦν ὄνησιν εἶναι τῆς εἰς ἐκεῖνον ὁδοῦ, ἔγνω σαν οἴκαδε αναστρέφειν, εἶτα ἐκεῖνο τὸν πατέρα εἰσέρχεται, ὡς ἄρα Ο παρειμένον ἐμὲ καὶ φερόμεν μενον ῥώτας, καὶ χρῆσθαι μὴ ποσὶ μόνον, ἀλλὰ καὶ πᾶσι μέλεσι παρασχών, που δυνατὸς οὗτος καὶ τὸν υἱὸν ἀναστῆσαι. ρξγ. Ταῦτα καθ' ἑαυτὸν διανοηθεὶς καὶ τῇ γυναικὶ κοινολογησάμενος, στέλλονται τὴν παρὰ τὸν ἅγιον αὖθις, μετὰ τοιαύτης οὐκ ἐλπίδες μόνον ἀλλὰ καὶ πλ
col. 3137–3138page 87 of 125
PG 86:3137στεως. Ηδη δὲ τὴν μονὴν εἰσιοῦσιν, ἔτυχε τινα μα- (42-43) γιστριανὸν ὑπαντήσαντα τούτοις ἐπέχειν τὴν εἴσ οδον, περιττὸν εἶναι λέγοντα καὶ οὐκ εὔκαιρον το γινόμενον. Εἰ γὰρ καὶ πᾶσι Κύριος ἐγγὺς τοῖς ἐπ καλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ, καὶ θέλημα τῶν φο βουμένων αὐτὸν οἶες ποιεῖν, ἀλλὰ ψυχὴν ἅπαξ τοῦ σώματος ἐκδημήσασαν ἀναστρέψαι πάλιν ἀμήχανον. Οπερ τὸν θεῖον ἄνδρα μὴ ἀγνοήσαντα ὅλον ἑαυτὸν συντεἶναι, καὶ πρὸς Θεὸν οὐ χεῖρας μόνον ἀλλὰ καὶ καρδίας ὀφθαλμοὺς ἀνατείναντα, Χριστέ, φάναι, Πα τρὸς ἀνάρχου Υιέ μονογενές, ἐφ' ὅν καὶ πεπιστεύκα. μεν καὶ πεποίθαμεν, ἡ δύναμις ἡμῶν καὶ καταφυγή, οὐ τῆς ἀψευδὴ: λόγος, οὐ τὴ πρὸς τοὺς μαθητὰς ἐπ αγγελία· Εὰν ἔχητε πίστιν, οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν; Ταῦτα πρὸς Θεὸν ἡσυχῆ διελέχθη, καὶ τὸ νε κρὸν τοῦ παιδὸς σῶμα πρὸ αὐτοῦ τεθήναι κελεύσας γόνατά τε θείς, καὶ ἱκανῶς προσευξάμενος, εἶτα δια αναστάς θαρραλέα πρὸς τὸν κείμενον γλώττη, Ο καλέσας τετραήμερον ἐκ τάφου Λάζαρον, ἔφη, καλεῖ σε δι' ἐμοῦ τοῦ δούλου αὐτοῦ. Καὶ παραχρῆμα (π Θεοῦ δυναστείας! ὦ ἀβύσσου χρηστότητος! ᾧ καὶ αὐτ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἀπίστου καὶ ἀπιθάνου θεάματος!) δια ανέστη πάντων ὁρώντων, καὶ ζῶν τοῖς τεκοῦσιν ὁ νεκρὸς ἀποδίδεται, θαῦμα οὐ μόνον οὐ χωρητὸν ἀκοῇ μη τυχούσῃ τῆς θέας, ἀλλ' οὐδὲ ὀφθαλμοῖς ἰδοῦσι πιστὰ μικροῦ τιθέμενον τὰ ὁρώμενα. ρεό. Ούπω τέλος εἶχε τὸ τοιοῦτο περὶ τὸν νεκρὸν θαῦμα τῷ Συμεών, καὶ προσήνεγκαν ἄνθρωπον αὐτῷ συγκύπτοντα, καὶ οὐ μόνον οὐδαμῶς ἀνακύψαι δυνά μενον, ἀλλὰ καὶ τράχηλον καὶ κεφαλὴν, καὶ ὅλον τὸ σῶμα οὕτω πεπεδημένον, ὡς μηδ' ὅτῳ οὖν μέλει δύνασθαι χρῆσθαι· ὅς τοῦτον ἰδὼν, ἐλεεινῇ ὡς εἶχεν ἐβόα φωνῇ, Ελέησόν με, δοῦλε τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου. Ο δὲ χεῖρα τῷ τραχήλω τοῦ ἀνδρὸς ἐπιθεῖς, ἐπι κλήσει θείᾳ δυναμουμένην, ἀνῆκε τῆς ἀφύκτου πέδης ἐκείνης τὴν κεφαλὴν, εἶτα τῇ αὐτῇ τοῦτον χειρὶ κατὰ νώτου παίσας ὁμοῦ τῇ πληγῇ καὶ τὴν τῶν ὀδυνῶν ἀπὸ αλλαγήν, καὶ τὴν τῶν μελῶν λύσιν, καὶ τὴν τοῦ παντός σώματος ἐλευθερίαν χαρίζεται. Καὶ οὕτω πέμπτου ἐπὶ τριάκοντα ἐνιαυτοῦ, μελῶν πέδη καὶ σώματος πάρεσις, ὡς τοῦ πάσχοντος ἀκούειν ἦν, τὸν τῆς ἀσθενείας χρόνον δημοσιεύοντος, ἀφῇ μιᾷ καὶ πληγή παραδόξως λύεται. ρξε'. Εἶτα προσηνέχθησαν αὐτῷ νεάνιδες δύο, ἡ μὲν τὴν γλῶτταν πεπεδημένη, ἡ δὲ τὰ ὦτα κωφεύου σα· ἐξ αὐτῆς δὲ ὅμως ἑκάτεραι τῆς εἰς φῶς προόδου τῷ πάθει κατειλημμέναι. "Ων ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων ΧΧΙ, 21. Μάγιστριανός.
col. 3139–3140page 88 of 125
Caput XXI
PG 86:3139τοῦ τῆς νεότητος ἄνθους οίκτον λαβὼν, ὡς καὶ σύμ παθὸς αὐταῖς οἷον ἐπιστενάξαι, εἰς οὐρανόν τε πλῆρες ἐλπίδος ἰδὼν, ἵνα καὶ τὴν ἐκεῖθεν ἑλκύση βοήθειαν, καὶ τὸν δάκτυλον ἐμβαλών, τῆς μὲν τῷ στόματι, τῆς δὲ τοῖς ὠσὶ, τῇ μὲν εὐθὺς λύει τὴν γλῶτταν, τῇ δὲ ἀνοίγει τὰς ἀκοὰς, ὡς τὴν μὲν φθέγγεσθαι, τὴν δὲ ἀκούειν, ἐλευθερίως ἀμφό τέρα. ρξς'. Ἐπὶ τούτοις ἐκεῖνο λεγέσθω, τῆς ἴσης ἐν τοῦ ἀνδρὸς καὶ παρὰ Θεῷ δυναστείας, καὶ περὶ τοὺς οίκτου δεομένους φιλανθρωπίας. Προσηνέχθη γάρ τις ἀνὴρ αὐτῷ, τὴν μὲν ἡλικίαν πρεσβύτης, καὶ τὴν τρίχα ήδη λευκός, σῇ δὲ πάντως ἐνεργεία, βάσ σκαν: τοῦ τῶν ἀνθρώπων γένους ἐχθρὲ καὶ τῆς ἡμετέρας ἄνωθεν σωτηρίας πολέμιε, τῶν ἀτόπων ” ἀπεχόμενος οὐδενός. Ως γὰρ ὑπὸ τῶν ἀγόντων ἀεὶ δαιμόνων αὐτὸν ἐλαυνόμενος, πᾶσαν περίζει τὴν πόλιν, τί μὲν τῶν βλασφήμων οὐ λέγων; τί δὲ τῶν αισχίστων οὐ δρῶν; Οἷς ἂν ἡμέρας ἢ νυκτός πονης ρόν συνάντημα γένοιτο, οὐ πολὺ πόῤῥω τούτους κιν δύνου καθίστη· φόνιόν τι γὰρ αὐτῶν καὶ μανικόν δραττόμενος, τά τε ἱμάτιά σφισι περιεῤῥήγνυ, καὶ τὸν τράχηλον περιάγων ἄγχειν αὐτοὺς ἐπειρᾶτο, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν ἰδίων, οἴμοι! σαρχῶν ἤπτετο καὶ τούτων ἐλεεινῶς παρατρώγων ὁρᾶτο, καὶ ἄλλα τού των οὐκ ὀλίγῳ χαλεπώτερα έδρα. Ποτὲ γοῦν ἔνῳ περιτυχών, ἡ σεβασμία δ᾽ ἦν καὶ μεγάλη πέμπτη, καθ᾽ ἣν ὁ Κύριος ἡμῶν καὶ Θεὸς τοῖς μαθηταῖς συν δειπνήσας, ὑφ᾽ ἑνὸς αὐτῶν παραδέδοτο,τὴν γλώτταν ἐκεῖνος ἐξελκύσας τῆς ἄνου, ὁδοῦσί τε ἰδίοις (φεῦ τοῦ θεάματος!) ἁπτόμενος ταύτης καὶ παρατέ μνων, διεμασᾶτο, πίνων ἀθλίως καὶ περιλείχων τοῦ αἵματος, καὶ ταῦτα ἐν οὕτω σεμνῇ πολιά, καὶ βαθεῖ γήρᾳ, καὶ βίου δυσμαῖς· 8 καὶ φιλανθρώπους ὀφθαλμοὺς ἐκίνει πρὸς δάκρυα, καὶ τὸν δύστηνον ὠδύροντο τῆς ζωῆς, καὶ θάνατον αὐτῷ μᾶλλον ὡς εὐεργέτην ἐπηύχοντο. Η μέντοι ένος, καίτοι γε τοιαῦ τα παρ' αὐτοῦ πάσχουσα, καὶ τὴν γλῶσσαν δαπανωμένη, όμως ενεργείαις τῶν ἐν αὐτῷ δαιμόνων εἱστήκει, μηδενὸς ὥσπερ ἀλγεινοῦ πειρωμένη. ριζ'. "Αγεται τοιγαροῦν παρὰ τὸν θεῖον ἄνδρα ὁ γηραιός, δς όμου τε εἶδεν αὐτὸν, καὶ ὁμοῦ ὑπὸ τῶν ἐνοικούντων αὐτῷ δαιμόνων κατὰ κεφαλῆς ἤρτη, τον καθάπερ οὐκ ἐνεγκόντων την θέαν. Ὁ μὲν οὖν ἅγιος ἐπυνθάνετο αὐτῶν, τί δή ποτε τοιαῦτα τῷ γέροντι παροινήσειαν. Οἱ δὲ πικρὸν κλαίοντες, οἷα καὶ τῇ μάστιγι τῆς ἐκείνου παρουσίας δεινῶς ἐτα ζόμενοι, Ημεῖς ἐπὶ τοῦτο, φησί, ἐπεσταλμεθα, ὥστε καὶ καθ᾽ ὕδατος βαλεῖν αὐτὸν ἢ πυρός· τῶν γὰρ τοιούτων ἐκεῖνοι (φεῦ τῆς μανίας!) διάκονοι σπουδαῖοι καὶ ὑπηρέται. Ἡμέρας μὲν οὖν πέντε καὶ νύχτας ἴσας, ποικίλως βασανιζόμενος ὑπ' αὐτῶν ἦν, καὶ πάσχων κακῶς· εἶτα σφοδρότερον αὐτοῖς ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων ἐπιτιμήσας ἐξελθεῖν τε τοῦ ἀνδρὸς, καὶ μηκέτι πάλιν εἰς αὐτὸν ἐπανελθεῖν ἐπιτάττι καὶ τὸ πρόσταγμα ἔργον ἦν. Καὶ οἱ μὲν πολλὰ κρά ξαντες καὶ σπαράξαντες, εὐθέως ἀπῆλθον, οὐκέτ
col. 3141–3142page 89 of 125
PG 86:3141τολμήσαντες αὖθις εἰς αὐτὸν ἀναστρέψαι· ὁ δὲ τοῦ χαλεποῦ κλύδωνος ἐκείνου καὶ τῆς ζάλης ἀπαλλαγείς, καθεστηκώς εἰστήκει καὶ νήφων, ἀναλόγως τῆς πρὶν ἀσχημοσύνης καὶ ἀκοσμίας τῇ καταστάσει καὶ σεμνότητι χρώμενος. Τῇ μέντο: όνῳ, οὐδὲ γὰρ, οὐδὲ τοῦτο παραλιπεῖν ἄξιον, χοῦς ἐκ τοῦ Συμεὼν ὀλίγος, θεραπεία τῆς γλώττης αὐτίκα γίνεται. ρξη. Μετὰ ταῦτα προσάγονται τινες ἄνδρες αὐτῷ δύο, τὸν ἕτερον τοῖν ποδοῖν ἑκάτερος αὐτῶν ἰαθῆναι δεόμενος· ἦν γὰρ ἕτερος ἀμφοῖν σεσηπώς, καὶ τέ χνης ἰατρῶν ἰσχυρότερος, θατέρῳ δὲ τοῖν ἀνδροῖν τὸ πάθος σχεδὸν καὶ σύντροφον ἦν, τεσσαρακοστὴν αὐτ τὸν ἐκπιέζον ἔτος. Ἀλλὰ τῷ μὲν χοῦς τῆς ἐκείνου γῆς κραθεὶς ὕδατι, τῷ δὲ ἀφὴ σύμμικτος εὐχῇ θερα πεία κατέστη καὶ τὸν οἰκεῖον ἑκάτερος πόδα νεαρών ὥσπερ ἀπολαβὼν, οὐχ ὡς πρώην οιμώζοντες καὶ φε ρόμενοι, ἀλλὰ σκιρτῶντες καὶ χαίροντες ἐπανῆκον. Επειτα τυφλῷ τινι προσενεχθέντι, γλυκεῖα τις ὄψις ὁ ἅγιος γίνεται. Κατὰ γὰρ τὴν πρώτην νύκτα, καθ᾿ ἣν προσ [εν] ἡνεκτο, ἐδόκει νεανίαν ὁ τυφλὸς ὁρᾶν, τρίχι τον ἔνδυμα περικείμενον, τὴν ὄψιν λαμπρόν, τοὺς πόδας γυμνὸν, φέροντα ῥάβδον τῇ δεξιᾷ, βαΐνη δὲ αὕτη, Δὸς δόξαν, λέγοντα, τῷ Θεῷ. Ἡ μὲν οὖν φαντασία οὕτω τὴν ἀλήθειαν ἐμιμεῖτο, ὡς καὶ διυπνισθέντι τῷ τυφλῷ δοκεῖν ἔχεσθαι τῆς τοῦ φανέντος ἔτι χειρός, φελεῖν τε αὐτὴν ἐμφύντα, καὶ μηδὲ ἀποσπασθῆναι ταύτης τὰ χείλη βούλεσθαι· ὑπεδήλουν γάρ τι καὶ τοιοῦτον οἱ ὕπνοι. ὡς δὲ πρὸς τὸν ἅγιον τῆς ἐπιού στις περὶ πρώτην ἕω εἰσήχθη, σφραγίσαντος ἐκείνου τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, βλέψας (τῆς ἀποῤῥήτου σου Χριστὲ καὶ βασιλεὺ χρηστότητος 1) εὐθὺς ὁ τυφλός, τόν τε θεῖον ἰδὼν Συμεών, καὶ πρὸς τὴν ἐκείνου ὄψιν ἐκκαυθεὶς τὴν καρδίαν, αὐτὸν ἔλεγεν εἶναι τὴν ἐν ὀνείρῳ φανέντα, καὶ τῆς χειρὸς ἐζήτει λαβέσθαι, ἧς αὐτῷ νυκτὸς ὄψις εμφορηθῆναι παρέσχε· καὶ τὸν ὄνειρον ἡδονῆς ὅλοις χείλεσι, ταῖς τῶν παρόντων ἀκοαῖς ἐπεξήει. το ρξθ'. Εν τούτῳ δέ τινες άνδρες τῆς Ἀντιόχου, χαλεπήν νοσοῦντες ἀσέβειαν, ὡς μήτε τι σαρκός ἁμάρτημα ἐν εὐθύνης τίθεσθαι λόγῳ, μήτε τῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων ἀνάστασιν προσδοκᾷν ἢ ἐξέτασιν, καὶ τῶν τῇδε βεβιωμένων ἀντίδοσιν· ἀλλὰ τοὺς μὲν τῇ τῶν ἀστέρων φορᾷ νέμειν τὸ πᾶν, καὶ τοῖς ἐκείνων σχήμασι καὶ κινήμασι κατὰ τῆς προνοίας ἀνοήτως παραχωρεῖν, τοὺς δὲ τύχην δογματίζειν καὶ τὸ αὐτόματον· τοὺς δὲ μετεμψύχωσίν τινα πρε σκεύειν καὶ εἱμαρμένην. Οὗτοι γοῦν παρὰ τὸν θεῖον Συμεὼν ἀνιόντες, διαλέξει πρὸς αὐτὸν ἐχρῶντο, καὶ ἀποδεικτικῇ σοφίᾳ, ᾗ καὶ μᾶλλον ἐφρόνουν, καὶ πιθα ναῖς ἀντιθέσεσιν. Ἀλλ᾽ ἦν ἐκείνου μὲν καὶ θεία τις επικαθημένη πειθὼ τοῖς χείλεσιν, ᾗ τῶν λογολεσχών τούτων, καὶ περιττῶν τὴν μανίαν μᾶλλον ἢ τὴν σου φίαν, οὐδεὶς ἡδύνατο ἀντιλέγειν. Τὸ δὲ πλέον τῆς κατ' αὐτῶν ἰσχύος, καὶ ἡ τῶν σημείων ενέργεια, δ
col. 3143–3144page 90 of 125
Caput XXII
PG 86:3143καὶ κατ' αὐτοῦ μᾶλλον ἐξέμαινε τους ανοήτους. ροʹ. Αμέλει καὶ συμβάν τινι τῶν ἀνὰ τὴν Ἀντι χου, ἀνδρὶ βαναύσῳ καὶ ἀγοραίῳ, τοὺς ἀναπνευστικοὺς ἀποφραγήναι πόρους, δι' ὧν τὸ πνεῦμα εἰσρεί τε καὶ ἐκρεῖ διηθούμενον· συχνὸν ἐκεῖνος τῷ πάθει συνεχόμενος χρόνον, καὶ ἀποπνίγεσθαι ήδη νομίζων, προσῆλθε τῷ Συμεών θεραπείας τε παρ' αὐτοῦ του χών, καὶ οἴκαδε αὖθις ἐπανελθών, εὐγνωμοσύνης αρνεί τι δείγμα, καὶ τηλικαύτης εὐεργεσίας ἀπομνημόνευμα, εἰκόνα πρὸ τῆς αὐτοῦ φλιᾶς ἀνέστησε τῷ ἁγίῳ, φιλοτίμω; οὐ φωτῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ταμπ πετασμάτων ἔχουσαν. "Οπερ ἰδόντας τοὺς ἀσεβεῖς. καὶ φθόνω τὰς ψυχὰς ἀναζέσαντας, τὸ οἰκεῖον ἀθρεῖ σαι σύνταγμα, καὶ κατὰ πλῆθος ἐπελθόντας (ὁ Θεὸς, ὅσα ἐπονηρεύσαντο οἱ ἐχθροὶ κατὰ τοῦ ἁγίου σου!) Λῖρε τὸν τοῦτο δράσαντα, μέγα βοᾷν: ἡ εἰκὼν τὸ τέ χος καταβεβλήσθω. Ὁ μὲν οὖν χειροτέχνης ἐκεῖνος, θειοτέρᾳ δὲ πάντως οἰκονομία τὸ πράγμα, οὐκ ἔτυχε τηνικαῦτα τῷ ἐργαστηρίῳ παρών· ἡ γὰρ ἂν οὐδὲν τοῦ θορύβου χρηστὸν ἀπέλαυσε. ροζ'. Πάντα δὲ κατὰ τῆς εἰκόνος ἐκεῖνος τὸν θυμὸν τρέψαντες, ἐπέτρεψαν ἑνὶ τῶν τῆς ἴσης αὐτοῖς ἀπιστίας στρατιωτῶν, διά τινος ἀνελθόντα κλίμα χοί, αὐτὴν καθελεῖν. Ο δὲ τὴν ἄνοδον ὡς προστέτακτο θέμενος, ὡς ἤδη καὶ χεῖρας ἐπιβαλεῖν ἐπεχεί. ρει, χειρῶν ἐκείνων, ἂς σύ, Χριστὸ βασιλεῦ, ἐπῆρες ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας αὐτῶν, ἀθρόον ἐκεῖθεν πτώμα χαλεπόν κατηνέχθη· ὃ ταῖς μὲν τῶν ἄλλων ψυχαῖς οὐ μικρὸν ἐνέσεισε δέος, τοῖς δὲ ἀσεβέσιν ἐπὶ μᾶλ λον τὸν φθόνον ηύξησε. Καὶ δεύτερον ἄλλον ἀναγαγεῖν πειραθέντες, οἷα τοῦ προτέρου δειλίαν κατο γνωκότες, ὡς τὰ ἴσα παθόντα μᾶλλον καὶ αὐτὴν δράσαντα εἶδον, παραπλήσιόν τε τῷ προτέρω πτώ μα κατενεχθέντα· μὴ καὶ ταύτῃ γοῦν οἱ ἀσύνεται συνιέντες, ἀλλὰ πρὸς οὕτω φανερὰν ἀλήθειαν μύοντες Η τυφλώττοντες, προσέθεντο καὶ τρίτὸν ἀναγαγεῖνο Ἐπεὶ δὲ ταῦτα τοῖς προλαβοῦσι καὶ αὐτῷ συνέβη, καὶ τὰς χεῖρας κατὰ τῆς εἰκόνος ἐκτείνας, ἔλαβε καθ' ἑαυτοῦ μᾶλλον ὥσπερ αὐταῖς χρησάμενος, και κατα βληθεὶς ἔπειτο καὶ οὗτος, πτῶμα τῶν προτέρων πολύ καταγελαστότερον, ὅσῳ μηδὲ σωφρονισθείς ὤφθη τῷ υποδείγματι. Οἱ μὲν ἐντροπῇ καλυψάμενοι τὰς ἔψεις ἀπῆλθον, ἐλεεινοὶ τῆς πείρας, ἐλεεινότεροι τῆς ἀπο τυχίας· τοὺς δὲ πιστοὺς φαιδρότης είχε, και χαρά; αὐτοῖς ἐπληροῦτο τὸ στόμα, καὶ ἡ γλῶσσα μᾶλλον ἀγαλλιάσεως. ροβ'. Τούτων τῷ Συμεὼν ἀγγελθέντων, ὀλίγα μὲν ἑαυτοῦ καὶ τῆς εἰς αὐτὸν ὕβρεως ἐκεῖνος φροντίσας, τῷ δὲ παντὶ ζήλῳ περὶ τῆς εἰς τὸν οἰκεῖον Δεσπότην βλασφημίας χρώμενος, εὐχῇ προσαδολεσχῶν εἱστήκει τῷ συνήθει καὶ καρδίας ἔργῳ καὶ χειρῶν καὶ χειλέων· Θεὸς δὲ, ὁ τοῦ δικαίου ταμίας καὶ νομοθέτ της, οὐκ ἐμέλει τῆς δίκης, ἀλλ᾽ ἁρπαγείς κατά πνεῦμα ὁ Συμεών, ὁρᾶν ἑαυτὸν ἐδόκει καθάπερ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐν τῷ βασιλικῷ παλατίῳ γενέ μενον, κατάναι τε ἄνδρα, ᾧ μεγάλην ἐξουσίαν ἐπὶ
col. 3145–3146page 91 of 125
PG 86:3145τὴν δω διὰ τοῦ πνεύματος δίδοσθαι, καὶ αὐτὸν ἐν ταῖς 2 πλατείαις περιιέναι τῆς Ἀντιόχου, τόν τε Ἰορδάνην ποταμὸν αὐτῷ ἔπεσθαι, καὶ τὸν ἐν Ἐδὲμ παράδεισον ὥσπερ ἀποκαλύπτεσθαι· καὶ ὡς πονηρόν θη μίον ἔν τινι σπηλαίφ κρυπτόμενον ἐκεῖθεν ἐξενεχθὲν διὰ μέσης ἄγοιτο τῆς πόλεως ὑβριζόμενον· καὶ ὡς πολλοῖς τῶν ἀνθρώπων διαταθεῖσιν ὁ ἄρχων ἐκεῖνος ἐπιθείη πληγὰς οὐ πόρρω θανάτου, ὥστε σάρκα πᾶσαν ἐπιεικῶς καταπτῆξαι· καὶ ὡς τῶν αὐτῷ γνωρίμων τις τῷ ἄρχοντι παρεστώς εἰς ἐξέτασιν, ἀπαθὴς κακῶν ὑπ' αὐτοῦ ἀφεθείη. ρογ'. Ταῦτα ὁ μὲν ἰδὼν, τοῖς μαθηταῖς ἐξηγήσατο ἑξῆς δὲ καὶ ὅ τι ποτε τὰ ὀφθέντα βούλεται σαφῶς ἐπεξῄει, ὡς ἄρα φοβερὸς ἐλεύσεται ἄρχων, καὶ τὰς ἀσεβείας αὐτῶν ἐλέγξει, τῶν δὲ καὶ θανάτου τρόπου καταδικάσει βαρύτατον. Τοῦτο γὰρ ἐπόμενος ὑπου φαίνει ὁ Ἰορδάνης, ὅτι πᾶσαν αὐτῶν καταδύσει θεο μαχίαν, ὥσπερ ὁ ἀνακαλυπτόμενος παράδεισος πά λιν, τὰς ἀγαθὰς τῶν δικαίων ὑποδείκνυσι παῤῥη σιασθήσεσθαι πράξεις. Το μέντοι περιαγόμενον θηρίου, ἡ τοῦ διαβόλου ἂν εἴη πλάνη, ἣν οἱ μάταιοι ἐπὶ τοῖς εἰδώλοις πεπλάνηνται, ή και δημοσιευθεῖσα οἰχήσεται, λανθάνουσα τὰ πολλὰ τέως καὶ κρυπτομένη. Παρ:δήλωσε δὲ καὶ τῷ εἰς ἐξέτασιν πρὸ τοῦ ἄρχοντας παρεστάναι φανέντι, φυλάξασθαι τὰς τῶν ταύλων ὁμιλίας, ἑαυτῷ τοῦ λοιποῦ ἐπὶ πλέον προσο σχόντα. Αρτι μὲν οὖν ταῦτα ὁ Συμεὼν προειρήκει οὔπω δὲ τέταρτος παρῆλθε μεταξὺ μὴν, καί τις μετ γάλην εἰς τὰ πρὸς ἔω λαβὼν ἀρχὴν, ἐπεδήμει τῇ Αντιόχου, Αμάντιος ὄνομα, ἀνὴρ παιδευτικός, ἀρχικός, λογισμῷ χρώμενος, ἀῤῥεπής την γνώμην, ἐλεύθερος τὴν ψυχὴν, ζυγοῦ περὶ τὸ δίκαιον ἀκριβέστερος, τοσαῦτα ζηλῶν ὑπὲρ ἀρετῆς, ὅσα καὶ κατὰ τῆς κακίας, καὶ εἰς ἄκρον ἑκάτερα· ὃς καὶ πρὸ τοῦ τὴν ᾿Αντιόχου καταλαβεῖν, πᾶσαν ὡς οἷόν τε κακουργίαν περιείλεν ἀνὰ τὴν Κω· τομωτέραν κατὰ τῶν τοιούτων τὴν μάχαιραν επάγων τοῦ ἀξιώματος, ὥστε δεδιέναι πάντας καὶ τρέμειν πρὸς τὴν αὐτοῦ παρουσίαν, οὐ φαύλους μόνον, οὐδὲ κακούργους, ἀλλὰ καὶ οἷς τὸ ἐπιεικὲς ὁ βίος πολὺ καὶ τὸ μέτριον είχε. Τοσαύτη τις ἦν τῆς παρουσίας τοῦ ἀνδρὸς ἡ κατάπληξις. ροδ. Οὗτος πολλοὺς ἀνὰ τὴν ᾿Αντιόχου τῶν Ελλη- Ν νιστῶν καὶ ἀθέων, τῶν τε περὶ τὰ σχήματα τῶν ἀστά ρων καὶ τὰς πλοκάς κεχηνότων, ἅπερ αὐτοῖς κατὰ τῆς προνοίας επινενόητο, καὶ τούτων όσοι διαφερόντως τῶν ἄλλων ἐπισημότεροι, ἀνευρών φιλοπόνως καὶ συλλαβόμενος, καὶ αὐτοὺς μὲν εἰς δεσμωτήρια κατα κλείσας, πάσας δὲ τὰς αὐτῶν βίβλους, ἐξ ὧν ἐκεί
col. 3147–3148page 92 of 125
PG 86:3147νοις ή ψευδομένη σοφία καὶ τὸ κατὰ τῆς ἀληθείας νεανιεύεσθα:, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τα είδωλα πάντα σύν αγαγών, οἷς ἔσα καὶ θεοῖς ἐπεποίθεσαν (Τὸ ἀργύ ριον γὰρ αὐτῶν καὶ τὸ χρυσίον αὐτῶν ἐποίησαν ἑαυτοῖς εἴδωλα, καὶ προσεκύνησαν οἷς ἐποίησαν οἱ δάκτυλοι αὐτῶν, ἵνα καὶ ἀσηὲ ἅμα καὶ Ησαίαν ἔχω συμφθεγγομένους), τῶν μὲν οὐ μικρὴν αἴρει φλόγα, πῦρ κατὰ μέσην ἀγορὰν αὐτοῖς ἐμβαλών τῶν δὲ δημοσιεύει φανερῶς τὴν ἀσθένειαν, κατ' ἀμφόδων καὶ πλατειῶν κρεμάσας αὐτὰ, καὶ δείξας μηδὲν πλέον ὄντα τῶν ὁρωμένων, ἀλλὰ τοῦτ' αὐτὸ χειρῶν ἔργα καὶ τέχνης, οὐδὲν ἄλλο, ἢ ὦ βούλονται οἱ τεχνῖται αὐτὰ γενέσθαι, ἵνα τοῖς τῶν προφητών καὶ νῦν χρήσωμαι [λόγοις]. Εἱστήκει δὲ καὶ ὁ τῷ Ἁγίῳ πρώην διὰ θεωρίας ὀφθεὶς, πρὸ τοῦ ἄρχοντος εἰς ἐξέτασιν, μοναχὸς δέ τις, τῷ Συμεών προσεικα σμένος, κατ' ὀφθαλμοὺς πάντων λαβόμενος αὐτοῦ τῆς χειρὸς, ἐξείλετο της μελλούσης εὐθύνης, πράως τοῦ ἄρχοντος τὸ γεγονὸς ἐνεγκόντος. ροδ'. Εγένετο δέ τινα τηνικαῦτα προσαίτην, τῷ Θείῳ Συμεὼν προσελθόντα, τῆς ἐκείνου τε γῆς αἰτή σαντα καὶ λαβόντα, εἰς τε τὴν ᾿Αντιόχου πρὸς τὴν οἰκείαν αὖθις καλύβην ἐπανελθόντα, παράλυτόν τινα χεῖρας καὶ πόδας, προσαίτην καὶ αὐτὸν, ἐκ γειτόνων κατακείμενον ἔχειν· ἂν αὐτοῦ φιλανθρώπως ἐκείνῳ χρίσαντα τῷ χοῖ, ἔδοξέ τινα τῷ παρειμένω μοναχόν, τοιοῦτον οἷος ὁ Συμεὼν τὴν ὄψιν καὶ τὴν κόμην, ἰδεῖν ὁρέξαντα χείρα κειμένῳ, καὶ ὥσπερ ἀπὸ κελεύσματος αὐτὸν ἀναστήσαντα καὶ παραχρῆμα (ὦ πῶς σου, Χριστέ, λαλήσω τὰς δυναστείας;) ὑγιὴς ὁ παράλυτος ἦν, ποσὶν ὁμοῦ καὶ χερσὶν ἐλευθερίας χρώμενος. ρος'. Ο μέντοι δικαστής (έχεται γὰρ ἔτι τῆς ἀκου λουθίας ὁ λόγος) ἐπὶ βήματος αὖθις δικαστικού προ καθίσας, τούς τε δεσμώτας καθ᾿ ἕνα καὶ πλείους παραστησάμενος, καὶ τὴν ἑκάστῳ προσήκουσαν ἐξ ενεγκών καταδίκην, ένα τούτων (8; καὶ βαρύτατα εν ἐξημαρτηκώς, καὶ στάσεις δημοτικὰς ἀνεγείρας, καὶ νεωτέρων θορύβων ἁψάμενος) ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ καταλελοίπει, βαρυτάταις αὐτὸν καὶ τιμωρίαις τα μιευόμενος. Εν τοσούτῳ δέ τις ἐνδεής μοναχὸς τῷ Συμεὼν προσελθών, καί τινος ἐκείνου του δεσμώτου μνήμης, οἷα φιλεί, γενομένης, ἐπηύχετο εὖ αὐτῷ γενέσθαι παρὰ Θεοῦ, Ότι μοι κατακεκλιμένῳ, φη σὶν, ἐν ἱερῷ (τὸ τοῦ ναοῦ προσθεὶς όνομα) ἐπιστὰς καὶ πυθόμενος ὅτου δεοίμην, ἱμάτιον ὠνήσατο τρί χινον· τούτου γὰρ ἦν μοι πρὸς ἀνάγκης ἡ χρεία. Ετερος δέ τις προσαίτης καὶ οὗτος, Ἐμοὶ δὲ, φησί, ἐπιτυχών καθ᾽ ὁδὸν, δαψιλὲς εἰς διατροφήν κέρμα δεδώκει. "Αλλος δὲ καὶ πάλιν ὑπολαβὼν, Ἐκεῖνος καὶ βρέφος ὑπὸ τῆς γειναμένης εκτεθέν, ἔφη, καὶ κνυ ζούμενον ἀνελόμενος, ερεύνῃ τε φιλοπόνω γυναίκα νεοτόκον εὑρών, παρατίθησιν αὐτῇ θηλάσαι τα ἅμα καὶ ἐκθρέψαι τὸ βρέφος, δύο χρυσοῦς τέως καταβαλὼν, καὶ εἴ τι ἄλλο τῆς περὶ τὴν ἀνατροφ
col. 3149–3150page 93 of 125
PG 86:3149μισθαρνίας επικαταβαλεῖν καὶ τοῦτο βεβαιωσάμενος. ροζ. Πρὸς ταῦτα, πλείων οἶκτος αὐτοῦ λαμβάνει τὸν Συμεών, καὶ τῆς ἄνωθεν ὑπὲρ αὐτοῦ πάλιν ἐκεῖνος φιλο ανθρωπίας ἐδεῖτο. Τῷ μὲν οὖν δικαστῇ δέδοκτο ήδη, ντὶ τὸν ἄνδρα φόρτον ἐμβαλεῖν, καὶ ταύτην ἀνά ψαντα κατὰ πελάγους ἀφεῖναι, ὥστε τὸν δείλαιον ἐκεῖνον, τὰ δύο ταῦτα, πῦρ ἅμα καὶ ὕδωρ μερίσασθαι. Δέδοκτο ταῦτα, καὶ ἡ ψῆφος ἀκράτει, καὶ τὸν μὲν δεσμώτην ἀνάλογον ἐν τῇ φυλακῇ τηλικούτου προσδοκίας κακοῦ δέος εἶχε· τὸν Συμεὼν δὲ χρησ στότερα περὶ αὐτοῦ μᾶλλον ὁ περὶ τοὺς ἐνδεεῖς ἐκεί νου ἔλεος ἐλπίζειν ἐποίει, πρὸς ἔλεον πάλιν ὁρῶντα Θεοῦ, τοῦ καὶ ποτήριον ψυχροίς δεχομένου, καὶ πλουσίως ἀντιμετρεῖν εἰδότος ἀγαθοῖς προαιρέσεσιν. ροη'. Γεωργοῦ δέ τινος ἐν τούτῳ τῶν ἐκείνου ἀγρῶν παρὰ τὸν ῞Αγιον ἀνελθόντος, κἀκείνου περὶ τοῦ ἀν δρὸς ἐρομένου, ἥτις ποτὲ ἡ κατ' αὐτοῦ ψῆφος εἴη, ὡς ἐκεῖνος τὰ περὶ αὐτοῦ δεδογμένα φράσοι· ὁ Συ μεών πεποιθότως ὑπολαβών, Οὐδὲ θρὶς ἐκ τῆς κε φαλῆς αὐτοῦ πεσεῖται, εἶπεν, οὐδ' εἰ πάντες οἱ γῆς ἄρχοντες κατ' αὐτοῦ ἀθροισθεῖεν. Οὐ γὰρ & τῷ ἄρχον τι περὶ τοῦ ἀνδρὸς, ἀλλὰ τῇ ἄνωθεν ψήφῳ κέκριτο μᾶλλον ἐκείνῳ περὶ αὐτοῦ προφητεύειν ἐπῄει. Έπειτα μέντοι καὶ ὡς ἡ χεὶρ ἔχει διακονεῖν ἐπὶ τῆς φυλακῆς αὐτῷ παρήνει τὸν γεωργόν Ιν᾿ εὖ σοι μετὰ ταῦτα, φησί, γένηται παρ' αὐτοῦ. Ὁ δὲ παρὰ τὸ δεσμωτήριον δρομαῖος ἐλθὼν, κομίζει τῷ καταδίκῳ τῆς σω τηρίας τὰ εὐαγγέλια ᾔδει γάρ, ᾔδει σαφή προφητείαν εἶναι τὰ ὑπὸ τοῦ Ὁσίου λεγόμενα, πολλοῖς προλαβοῦσιν, ἀλλὰ καὶ πολλῷ μείζοσιν, ἔχων καὶ περὶ τῶν παρόντων θαῤῥεῖν. Τῆς δ' ἐπιούσης ἐπὶ βήματος αὖθις τοῦ ἄρχοντος προκαθίσαντος, καὶ ἀπὸ τῆς φυλακῆς μεταστειλαμένου, οἱ μὲν παρόντες ἀνήρτηντο ταῖς περὶ αὐτοῦ ἐλπίσιν· ὁ δὲ συμπαθές τι καὶ ἡμερον εἰς αὐτὸν ἰδὼν, ἀφῆκε πάσης αὐτὸν παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν εὐθύνης· καὶ παρὰ τὸν Αγιον ἀνελθών, τὰ τῆς ζωῆς αὐτῷ χαριστήρια περιφανῶς ὡμολόγει, οἷα θανάτου, φεῦ! αἰσχίστου καὶ πικροτάτου εὐχαῖς ἐκείνου καὶ πρεσβείαις ἀπηλλαγμένος. Οὕτω μὲν οὖν οὐδὲν τῶν ὑπὸ τοῦ Ὁσίου προειρημένων διαπεπτώκει, ἀλλὰ σύμφωνον πᾶσιν αὐτοῖς ἐκ τοῦ τέλους καὶ τὸ ἔργὸν ἀπήντα· ἡμῖν δὲ καὶ τὰ ἑξῆς τῶν αὐτοῦ θαυμάτων ἀκολούθως δια ληπτέον. ροθ'. Γέρων τις ἀμπελουργός, ἀπὸ χωρίου Σάμβου καλουμένου τινός, ταῖς ἀμπέλοις ἐγκεκυφώς, ἔδοξεν ὡς ἄρα φωνήσειεν αὐτὸν ἡ γυνὴ, καὶ ἀθρόον ἐπι στραφεὶς ἐκείνην μὲν οὐχ ὁρᾷ (φάσμα γάρ τι δαιμόνιον ἦν τῆς γυναικὸς οἴκοι μενούσης), αὐτὸς δὲ ὑπο εσπάσθη τὰ ἔνδον, καὶ φόρτος αὐτῷ γεγόνει ταῦτα ἐλεεινός, ἄχρις αὐτῶν καθειμένος γονάτων. Ο μὲν δὴ καμάτῳ πολλῷ καὶ μόχθῳ πρὸς τὸν θεῖον ἀνα
col. 3151–3152page 94 of 125
Caput XXIII
PG 86:3151ενεχθείς Συμεών, πρὸ τῆς αὐτοῦ στάσεως ἐκυλινδεί σ το, τὸ γεγονὸς ἀπαγγέλλων οὐ ῥήματι μᾶλλον ἢ δάσ χρυσιν, ἃ δὲ πολλὰ κατέχειν τοῦ ἐδάφους, καὶ τῆς συμφορᾶς ἀπαλλαγήναι δεόμενος. Ὁ δὲ διαναστάς, Πορεύου, ἔφη· ἐπ᾿ ἂν μέντοι τὸν ποταμὸν περαι θεὶς τοῦ ἀντιπέρα; ἐπιβῇς όρους, δὸς δόξαν δι᾿ ἐμοῦ τῷ Θεῷ. Ὁ δὲ τὸν λόγον κατὰ τὴν ἀγαθὴν γῆν, οἱο νεί τινα σπόρον, ἐν τοῖς τῆς καρδίας κόλποις δεξά μενος, ὡς ἤδη τοῦ κατ᾿ ἀντικρὺ ὅρους ἐπέβη, πρὸς τὸν στύλον τοῦ ἀνδρὸς ἐπιστρέψας, καὶ τὰς χεῖρας μετὰ τῶν ἐλπίδων καὶ τῆς καρδίας εἰς οὐρανοὺς ἀνα τείνας, γόνατά τε καὶ ὄψεις γῇ δεδωκώς, τὸν Θεὸν ὑπὸ μεσίτῃ τῷ Συμεὼν εἰς ἀπαλλαγὴν τῆς κατεχούσης αὐτὸν ἀνάγκης ἐπεκαλεῖτο. Καὶ παραχρῆμα (τίς οὐκ ἂν ἀκοῇ τὸ θαῦμα καταπλαγείη;) & τηλικούτος διαλέλυτο ὄγκος, ὑγιῶς αὐτῷ πάντων καὶ κατὰ φύσιν ἐχόντων. Τοὺς κοινωνούς τοίνυν τῆς συμφοράς, όπου δηλαδὴ καὶ συνεπιβοηθοῦντες αὐτῷ διαβαστάζοντες ἦσαν πρὸς τὴν πορείαν, κοινωνοὺς καὶ τοῦ θαύματος ἐποιεῖτο· καὶ ὅπως τοῦ πάθους ἀπήλλακτο δείξας, κοινῇ πρὸς τὸν ῞Αγιον ἐπανῄεσαν αὖθις, κοινῇ τὰ τῆς εὐεργεσίας ἀνωμολόγουν. ρπ. Μέγα μὲν οὖν οἶδα φιλοθέοις ἀποαῖς τὸ δι ἤγημα, ἀδελφὸν δὲ ὅμως καὶ τὸ ἐπαγόμενον ἔχει. Έτερος γάρ τις, ἐκ Καισαρείας δὲ Καππαδοκῶν ὡρ μημένος, βίου μὲν ἱκανῶς οὐκ ἀσήμως δὲ καὶ γέν νους ἔχων, πάθει καὶ βάρει τῷ αὐτῷ πιεζόμενος, καὶ τὴν μὲν οὐσίαν τέχναις ἰατρῶν ἐκδαπανηθείς, οὐδὲν δὲ ἄλλο τούτων δνάμενος ὅτι μὴ τὴν ἐξ ἀνθρώπων τῆς θεραπείας ἀπόγνωσιν, καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὸν θεῖον ἄνδρα τοῦτον καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ καταφυγών θείαν ἐνέργειαν· οὗτος παρὰ τὸν Συμεὼν ἀνελθών δεήσεις, οιμωγὰς, δάκρυα, πᾶν εἴ τι ἄλλο δυνάμενον εἰς οἶπτον ἐλκύσαι ψυχήν, ὑπὲρ τῆς τοῦ πάθους απο αλλαγῆς ἐπεδείκνυ· πρὸς ἅπερ ἐκεῖνος τὰ σπλάγχνε παθὼν, εἰς οἰκτιρμούς ἔβλεψε πάλιν, τους δουν αἰτοῦμεν ἀεὶ διδόντας, καί τινος αἰσθόμενος ἐν ἑαυτῷ χάριτος θειοτέρας, Αναβάς, φησίν, ἔγγισόν μοι. Τοῦ δὲ ὡς κεκέλευστο δράσαντος, ἐπείπερ έγγιστα ήδη τοῦ ᾿Αγίου ἔλθοι (τίς ᾄσεται, Χριστέ, τὰ ἐλέη σου;) τοῦ πάθους εὐθέως θεραπευθέντος, ὁ Συμεών Γλαρί καὶ ὄψει καὶ γλώττη, Ανθρωπε, ἴαται, ἔφη. Ὡς δὲ τὸ ἀθρόον ἐκεῖνο τῆς θεραπείας, καὶ αὐτὴν ἔβλαψε την τοῦ πάσχοντος αἴσθησιν, Οὐδαμῶς, ἅγιε τοῦ Θεοῦ, δακρύων καὶ στένων εἶπεν, ἀλλὰ χαλεπή τις ανάγκη πιέζει με, ἥδιον πολλῷ τοῦ ζῆν οὕτως ἐργαζομένη μοι τὸ θανεῖν. Ὁ δὲ ἠρέμα προσθείς, Ερεύνησον ἑαυτὸν, ἔφη, καὶ εἴσῃ σαφῶς ὅτι τοῦ πάθους ἀπήλλαξαι. Ως δὲ τῇ χειρὶ τὴν ἔρευναν ἐπιτρέψας, ἔγνω ἑαυτὸν ἀπαθῆ, τοῦ ὄγκου παντάπασιν ὑπολεανθέν τος, ὡς μηδὲν τι οὖν ἐπισημαίνειν,τοῦ κατὰ φύσιν Ιλίγγου πληροῦται καὶ δίνης· ὅπερ οὐ λύπης αἰφνιδίου μόνον, ἀλλὰ καὶ χαρᾶς ὑπερβολὴ πολλάκις πέτ φυκε δράν, τῷ ἀδοκήτῳ τοῦ πράγματος τὸ τῆς καρ δίας θερμὸν συστείλασα, καὶ νεκρὰς ὥσπερ του σώματος τὰς ἐνεργείας ἀπολιπούσα. Ὁ μὲν οὖν τῷ τοῦ πράγματος παραδόξῳ καταπλαγείς, ὀλίγου δεν
col. 3153–3154page 95 of 125
PG 86:3153ἔμελλε περιτρέπειν, εἰ μὴ χεῖρας αὐτῷ τινες τῶν παρόντων ὑπέσχον. ρπα. Καταπεπληγμένων δὲ κομιδῇ καὶ πάντων ὅσοι τοῦ τοσοῦδε θαύματος ἐτύγχανον θεαταί, τὸ παλαιὸν τοῦ πονηροῦ πρὸς κακίαν ὄργανον ὁ ᾿Αγγουλᾶς, ἐκ μέσου τούτων ὑπολαβών, Ὁ μὲν οὖν ὄγκος, ὡς ὁρῶ μεν, ᾤχετο, ἔφη· τί δὲ καὶ ὁ τοσοῦτος τοῦ δέρματος κόλπος, εἴτ' οὖν τὸ ὑποπεπλησμένον τοῦ ὄγκου δέρμα γεγόνει; ἐμὲ γὰρ οὐ μετρίως τὰ τοιαῦτα πέφυκε σκανδαλίζειν. Εἰδὼς τοίνυν ὁ Μέγας πεῖραν εἶναι τοῦτο τοῦ βασκάνου καὶ πάλιν, ὁπόσα καὶ γλώττῃ τῷ ἀθλίῳ τούτῳ χρωμένου, ἐμφυσήσας τῷ ἀναισχύντῳ, ἵνα καὶ τὴν ἐναντίαν ἀπελάσῃ δύναμιν, Ὁ τὸν τοσοῦ τον, ἔφη, λεάνας ὄγκον καὶ διαλύσας, οὐκ ἄρα δυνατὸς οὗτος καὶ τὸ δέρμα συνάξαι πάλιν καὶ καταστείλαι; Αλλ' ὁ μὲν τὴν τοῦ παλαιοῦ πολεμίου προσβολήν ταύτῃ καὶ νῦν διεκρούσατο. ἡμεῖς δὲ πρὸς τὰ ἑξῆς τοῦ λόγου τρεψόμεθα. ρπβ'. Μοναχός τις κατὰ Λαοδίκειαν τῆς Συρίας ἐγκεκλεισμένος, πρός τε τήν χρονίαν κάθειρξιν καὶ τὴν συχνὴν ἐρημίαν ἀκηδιάσας, ἀφορμὴν ὥσπερ οὐκ ἐλάττω τῆς ἡσυχίας τὴν εἰς τὸν θεῖον Συμεὼν ἄν οδον θέμενος, ἐμήνυσεν αὐτῷ θερμὸν ἔρωτα τῆς αὐτ τοῦ προσκυνήσεως ἔχειν, καὶ ἤδη βούλεσθαι ανιέναι. *Ο δὲ τὸ μικροψύχως ὑπ' αὐτοῦ γινόμενον οὐκ ἀγ νοήσας, Οὐχ ὅσιον οὐδὲ πρέπον, ἔφη, καταλιπόντα τὸ προσκυνεῖν θεῷ ἐν αὐλῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ, ἥτις ἐστὶν ὁ τοῦ μοναχοῦ οἰκίσκος ἀρεταῖς ἁπάσαις καταλαμπόμενος τε καὶ πλατυνόμενος, εἰς ἀνθρώπου προσ κύνησιν ήκειν Υπόμεινον γάρ, φησί, τὸν Κύριον, ὁ θεῖος Δαυΐδ, καὶ φύλαξον τὴν ὁδὸν αὐτοῦ. Ταῦτα τηνικαῦτα μὲν ἐπέσχε τὸν μοναχόν· τοῦ πάν θους δὲ μετὰ μικρὸν δυναστεύσαντος, ἔξεισιν, οὐ τὴν ἡσυχίαν παρ' οὐδὲν μόνον οὐδὲ τὴν κάθειρξιν θέμε νος, ἀλλὰ καὶ εἰς πορνείαν, οἴμοι! κατενεχθείς, πτῶμα τίνων οὐ δακρύων, ποίων οὐκ ὀδυρμῶν ἄξιον! ρπγ'. Επειτα μέντοι παρέβαλε τῷ Ἁγίῳ, τῆς μὲν ἁμαρτίας οὐδὲ ψιλὴν ὅλως ποιούμενος μνήμην (οἷα τὰ τοῦ πονηροῦ τεχνάσματα, καὶ ἡ πρὸς τὴν ἐξομολόγησιν τοῦ κακοῦ ταῖς τῶν ἀνθρώπων ψυχαῖ; ἐγγινομένη αἰδώς 1), τὴν δὲ τῆς συνήθους ησυχίας Εκπτωσιν πικρῶς ὀδυρόμενος. Ο δὲ ὀφθαλμοῖς ἀθεάτοις τὰ κεκρυμμένα ὁρῶν, καὶ τοῦ χαλεπού μύσους ἐκείνου τὸν μοναχὸν ἀποκαθᾶραι βουλόμενος, Οὐ συναλγήσω σοι, φησὶν, ὅτι τὸν τοῦ οἰκίσκου διέρρηξας τοίχον, ἐπεί σοι καὶ εἰσελθεῖν αὖθις δι' αὐτοῦ ῥᾷον, καὶ εἴσω γενέσθαι πάλιν ἐπανελθόντι ἀλλ᾽ ὅτι τὸν τῆς ψυχῆς κατέσεισας πύργον, καὶ τῷ ἐχθρῶ, φεύ! αἰχμάλωτος ἀπηνέχθης, εἰς πορνείαν κατολισθήσας. Ταῦτα τὸν μοναχὸν καταπλῆξαί τε ἅμα καὶ καταιδέσαι, τὸ μὲν τῇ τῶν ἐλέγχων έλευ θερίᾳ ἐπὶ τοῖς ἀδήλω;, ὡς αὐτὸς ᾤετο, διαπεπραγμένοις, τὸ δὲ τῷ μεγέθει τῆς· ὕβρεως, ἣν αὐτὸς εἰς ἑαυτὸν ἀθλίως ἐνύβρισε· καὶ πρηνῆ ἑαυτὸν
col. 3155–3156page 96 of 125
PG 86:3155ὡς εἶχε καταβαλών, καὶ θερμὰ δάκρυα τοῦ ἐδάφους καταχεόμενος, ἔτι καὶ τὸν χρόνον τοῦ πτώματος ἐξε ομολογείτο, πέμπτην αὐτῷ ταύτην είναι λέγων μετὰ τὸ πάθος ἡμέραν, καὶ ῥυσθῆναι ὑπ' αὐτοῦ ἔτει, ἅρπαγμα ἤδη τῷ ἀλλοτρίω γεγενημένος. ᾿Αλλὰ τὸν μὲν εὐχῇ καὶ σφραγίδι ὁπλίσας, ἀκαταγώνιστον του λοιποῦ τῷ ἐχθρῷ πεποιήκει· ἀσφαλεστέρους δὲ καὶ τοὺς μαθητάς, εἰδότας όπως οὐδὲν αὐτὸν οὐδὲ τῶν ἐν κρυφῇ γινομένων διαλανθάνει. ρπδ'. Καὶ τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτο, καὶ οὕτω τὰ μακρὰν καὶ πόρρω τῷ Συμεὼν ἐν ὀφθαλμοῖς, ὡς παρόντα δεικνύον· ὁ δὲ λόγος καὶ ἄλλα τῆς αὐτῆς τῷ εἰρημένῳ δυνάμεως προσθείναι βούλεται Ανθρώ πως συνέβη τινὶ περὶ σίτου ἀκμὴν τὸ θαυμαστὸν ἀνιόντι ὄρος καὶ τῷ τε καύσωνι τῆς ώρας, τῷ τε τῆς ὁδοῦ ἀνάντει, πρὸς τὴν τοῦ δίψους ἀπαγορεύσαντι βίαν ἐπὶ τὴν γῆν καταῤῥεῦσαι, καὶ κατ᾽ ὀλί γον ὑπολιμπάνειν. Ην μὲν οὖν ἤδη περὶ τὰς ἐπιλυχνίους ᾠδας, καὶ ταύτας, ὡς σύνηθες, ὁ Συμεών Θεῷ μετὰ τῶν μαθητῶν ἀπεδίδου· ἐν τούτῳ δὲ δύο τινὰς καλέσας αὐτῶν ἐπισκήπτει, λαβόντας άρτου καὶ ὕδατος, τήν τε τοῦ ὄρους ὁδὸν παριόντας εὑρεῖν τινα κατὰ γῆς ἐῤῥιμμένον, πνέοντα μικρὰ καὶ ἐκ λελοιπότα, τούτοις αὐτῷ τὴν δύναμιν ἀπειρηκυίαν ἀναλαβεῖν. ᾿Αλλὰ τάχους τῷ πράγματι χρεία, μὴ θάνατος, φησί, προλαβὼν καὶ τὴν ὀλίγην εκείνην πνοὴν ἀφέληται. Οἱ δὲ δράσαντες κατὰ τὰ προστεταγμένα, εὑρίσκουσι κείμενον αὐτὸν ἀνὰ τὴν ὁδὸν, πλὴν τοῦ ἀναπνεῖν νεκρόν· ἀνελόμενοι τοίνυν αὐτὸν, καὶ εἰς τὴν κατωτέρω μονὴν ἀγαγόντες, ὀψὲ καὶ μόλις επαναγαγεῖν αὖθις αὐτῷ τὴν δύναμιν ίσχυ σαν. ρπε'. ᾿Ανθράκων ἀπύρων ποτὲ τὴν μονὴν ἐπιλελοιπότων, τοῖς μὲν ἀδελφοῖς λόγος ἑσπέρας πρὸς ἀλ λήλους οὐκ ὀλίγος ἦν· ὁ δὲ, Μὴ φροντίσητε, ἔφτι ἀφίξεται γὰρ αύριον πλῆθος αὐτῶν, ὅσον τῇ μονῇ κατὰ χρείαν· ὁρῶ γὰρ ἄνδρα τινὰ τῶν ἀγροικοτέρων, δυσὶν ὥσπερ ἡμιόνοις προσάγοντα, τοιοῦτοι δὲ ἄνθρακες ἄρα τούτοιν ἑκατέροιν ὁ φόρτος. Ταῦτα ὁ μὲν τοῖς μαθηταῖς περὶ νυκτὸς ἀρχὰς εἶπεν, χει δὲ εἰς τὴν ἑξῆς ὁ τοιοῦτος, κομίζων τῇ μονῇ τούτους, ὡς ὁ Συμεὼν προειρήκει. Ἐντέταλτο παρ' αὐτοῦ τοῖς ματ θηταῖς μηδενὶ μηδαμοῦ κοσμικῷ παῤῥησίαν διδόναι, μηδ' εἰς ὁμιλίαν αὐτοῖς τὰ πολλὰ καὶ λόγους ἥκειν, εἰ μὴ κατὰ πολύ τι τὸ ἀναγκαῖον· καὶ τοῦτο δὲ μὴ ἐνδιατρίβοντας ταῖς πρὸς αὐτοὺς διαλέξεσιν, ἀλλὰ ταχὺ ἀπαλλαττομένους, νύχτα μέντοι καὶ ἡμέραν τοῖς θείοις ψαλμοῖς καὶ νόμοις ἐμμελετῶν τοῦ δεδο μένου κανόνος ἐπιμελῶς ἐχομένους. Ποτὲ γοῦν ἐδόκει τῷ Συμεών, πλησίον ὥσπερ αὐτὸν ἐν τῇ κατωτέρᾳ μονῇ γενόμενον, ἐκεῖνα πρός τινας τῶν κοσμικῶν ἀκούειν λαλούντων, ἅπερ αὐτῷ αἱ ἐντολαὶ οὐκ ἐδού λοντο. Καλέσας τοίνυν αὐτοὺς, ερεύναις τε τὴ πρᾶγμα καὶ τὸν καιρὸν δεδωκώς, εὗρεν ὡς αὐτῷ τοῖς τοῦ Πνεύματος ὀφθαλμοῖς ἐθεάθη· δ καὶ φόβον αὐτοῖς οὐκ ὀλίγον ἐνῆκε, μελλούσης ἀξιόχρεων ἐγγυητής ἀσφαλείας. μπς'. 'Αδελφός τις αρετήν μαρτυρούμενος, εἰς ἄλατο; ἐπέμφθη διακονίαν, ταῖς δὲ τοῦ πονηροῦ κατὰ
col. 3157–3158page 97 of 125
Caput XXIV
PG 86:3157τῶν τοιούτων ἐπιβουλαῖς καὶ τοῖς ἐκείνου πιθανοῖς δελεάμασι, παρακερδαίνει τι τῆς τούτου τιμῆς, ἡ ζημιοῦται μᾶλλον ἐσχάτως, ὅσα καὶ ψυχῆς ἡ ζημία. Τοῦτο τοίνυν ὁ Συμεὼν ἀπὸ μακρόθεν εἰδὼς, τοῖς μαθηταῖς ἀπαγγέλλει· εἶτα μεταστέλλεται πρὸς ἑαυ τὸν ἐπανελθόντα τὸν ἀδελφὸν, ἐλέγχει το γεγονός, ἐπιτιμῇ τῆς κλοπῆς· ἔπειτα μέντοι δέχεται τὴν ἐξ ομολόγησιν, δίδωσι τὴν ἄφεσιν, ἐπάγει τὴν θεραπείαν. ᾿Ανῆλθόν τινές πότε τῶν Ἰσραηλιτῶν κατὰ προσεύ νησιν τοῦ 'Αγίου· συνέβη δὲ τὴν τούτων ἡμίονον ἀπολυθεῖσαν, καὶ πρός τινα τοῦ ὄρους χρημνὸν ὑπου καταβᾶσαν, προσδέσει τοῦ βυτῆρος περί τινα ύλην, οἷα φιλεῖ πολλάκις αὐτομάτως γίνεσθαι, τῇδε ἀπο ληφθῆναι. Ὡς οὖν πολλὴν αὐτῆς θέμενος ζήτησιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τρίτην ἑξῆς ἡμέραν οὐχ οἷοί τε γεγόνασιν ἀνευρεῖν, προσίασι τῷ Μεγάλῳ, ἀλύοντες καὶ τὰς ψυχὰς σφόδρα διαπονούμενοι. Ο δὲ, καθάπερ ὁρῶν οἱ προσδέδετο αὕτη, καλέσας δύο τῶν μαθη τῶν, ἐκέλευσε ἐκεῖ γενομένους, καὶ τὴν ἡμέρνον λύσαντας ἀνασώσασθαι τοῖς δεσπόταις. Ὅπερ οὖν ταύτῃ καὶ γεγονός, ἀπολαβόντες αὐτὴν ἐκεῖνοι, πρὸς τὴν ἑαυτῶν ἐπανήεσαν, θαῦμα τὸν ἄνδρα ποιούς μενοι ραζ'. Σχολαστικός τις, όνομα Ιωάννης, ἀνὴρ εὐτ σεβὴς, καὶ τῇ τῆς ζωῆς πηγῇ τῷ τοῦ Θεοῦ δηλαδὴ φόβῳ τρυφῶν, Εκ τινος μὲν ὁρμώμενος κώμης, τῶν ὑπὸ τὴν ᾿Αντιόχου κειμένων, κατ' αὐτὴν δὲ τηνικαῦ τα τὴν πόλιν διάγων, παρὰ τὸν Συμεὼν ἀνελθών, τὰ καθ' ἑαυτὸν ἐκοινοῦτο· ὡς ἄρα μέλλοι Δομνίνος ὁ Ιερώτατος πατριάρχης αὐτὸν τῆς τῶν πρεσβυτέρων ἀξιῶσαι χειροτονίας, καὶ παρὰ τὴν βασιλίδα πόλιν κατὰ δή τινα χρείαν τῶν ἀναγκαίων ἐκπέμψαι, ταῦτ' ἔλεγε, καὶ ὅ τι τὸ Θεῷ δοκοῦν ᾔτει μαθεῖν. Ὁ δὲ τῷ πνεύματι πεποιθότως ὑπολαβών, ὃ καὶ δῆλα τοῖς αὐτ τοῦ ὀφθαλμοῖς καθίστη τὰ ἔμπροσθεν, "Απιθι, ἔφη ἀφιέρωσαι γὰρ ἤδη τῷ ὑψηλῷ παρὰ Θεοῦ θρόνῳ τῆς Κωνσταντινουπολιτῶν Ἐκκλησίας, ὅ παρὰ σαυτῷ κείσθω μόνῳ, ἄχρις ἂν καὶ τοῖς ἄλλοις ἐκ τοῦ τέλους γνώριμον γένηται· εἶτα καὶ ὁποῖον αὐτὸν είναι δέον παρήνει, καὶ ὅσα τοσούτῳ ἀξιώματι πρέ ποντα εἴη. ρπη. Ο δὲ ταύτῃ τὸν Ἅγιον συγκαταβάντα ἰδὼν, καὶ ὅστις Ἰουστινιανῷ διάδοχος ἔσται τῆς βασιλείας (οὗτος γὰρ τὰ Ῥωμαίων τηνικαῦτα σκήπτρα διεἶπεν ), ἠξίου μαθεῖν. Καὶ ὅς, φυλακήν αὐτῷ τοῦ μυστηρίου πρότερον ἱκανῶς παραγγείλας, Ἰουστῖνος, ἔφη. Ὁ μὲν οὖν παρὰ τοῦ θείου Συμεών ταῦτα μαθὼν, καὶ ταῖς αὐτοῦ εὐχαῖς ἐφοδιασθείς ἢ καθοπλισθεὶς, ἀσμένως τε τὴν τοῦ πρεσβυτέρου χειροτονίαν δεξάμενος, προθύμῳ ποδὶ παρὰ τὴν βασιλίδα πόλιν έχώρει. Ἐν αὐτῇ δὲ γενομένῳ, πρὸς μὲν τοὺς ἄλλους ἀπόῤῥητα ἦν ἅπερ ὁ τοῦ Θεοῦ θερά πων Συμεών προειρήκει, πρὸς δὲ τὸν Ἰουστῖνον (οἷα τὰ τῆς ἀνθρωπίνης μικροψυχίας ή φιλαυτίας!), «ν' εὔνοιαν ἑαυτῷ παρ' ἐκείνου πάντως μνηστεύσης
col. 3159–3160page 98 of 125
PG 86:3159ται, σπουδὴν ἔθετο γνωρισθῆναι, καὶ μόνος μόκρ συγγεγονώς τὰ τῆς προῤῥήσεως ἀποκαλύπτει. Εξ ἐκείνου τοίνυν, ὁ μὲν Ἰουστίνῳ φιλιωθεὶς, οἷς καὶ τὰ πρὸς ἡδονὴν εὐαγγελισάμενος, παρ' αὐτῷ τὰ πολλὰ διῃτᾶτο· οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον, ἐξωθεῖται μὲν τοῦ τῆς Κωνσταντινουπόλεως θρόνου Ευτύχιος, ἀντεισάγεται δὲ αὐτὸς ὁ Σχολαστικὸς Ιωάννης, Ἰουστινιανὸν τοῦ Θεοῦ πάντως ἐπὶ τὴν ψῆφον κινήσαντος. Ἰουστινιανοῦ δὲ μετὰ ταῦτα τὸν βίον ἀπολιπόντος, εἰς Ἰουστίνον τὰ τῆς ἀρχῆς μεταπίπτει, ὡς ἕκαστα πόρρωθεν τῷ Συμεών σαφῶς προηγόρευτο. ρπθ΄. Ἰουστῖνος μὲν οὖν, οἷα προειρημένον ὑπὸ τοῦ Συμεὼν ἐπιβήσεσθαι τῆς βασιλείας αὐτὸν, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ εἰς τέλος ἐκβεβηκός, τοσαύτῃ πρὸς αὐτὸν ἐχρῆτο πίστει καὶ ψυχῆς διαθέσει, ὅσην τὸν τηλικαύ της παρ' αὐτοῦ τυχόντα προφητείας εἰκὸς, ὥστε καὶ θυγατρὸς ὑπὸ δαίμονος αὐτῷ δεινῶς βασανιζομένης, πρὸς μὲν τοὺς ἄλλους δι' αἰσχύνης τῷ βασιλεῖ τὸ τῆς παιδὸς εἶναι πάθος, γράμμασι δὲ τούτου μυστικοῖς δεηθῆναι, ὥστ᾽ ἐπινεῦσαι ταύτην παρ' αὐτὸν κομισθῆναι, ὅπερ ταυτὸν τῷ βασιλεῖ καὶ τῆς θερα πείας τὴν παῖδα τυχεῖν ἐνομίζετο· ᾔδει γὰρ ἐκ τῆς περὶ τοὺς ἄλλους τῶν τοῦ ἀνδρὸς θαυμάτων φιλοτιμίας, ὡς οὐδὲ αὕτη διακενής αναστρέψει. Τὸν δὲ μηδὲ μικρὸν ἐπισχόντα (καὶ σκοπῶμεν τὴν ἐν αὐτὸ χάριν ὅση), Θάρσει, βασιλεῦ, εὐθὺς ἀντιγράψαι, καὶ Θεῷ χάριτας ὁμολόγει τῷ εὐεργέτῃ· ἴαται γὰρ ἀπὸ τῆς πληγῆς ἡ θυγάτηρ. υπερ συμβαῖνον ἀπὸ τοῦ τέλους εἶχε τῷ γράμματι καὶ τὸ πρᾶγμα, ὁμοῦ τε γὰρ τὴν ἐπιστολὴν ὁ βασιλεὺς δέδεκτο, καὶ τῆς τοῦ δαίμονος ἐπηρείας ἡ παῖς ἀπήλλακτα. ρη. Τοῦ δὲ αὐτοῦ τούτου βασιλέως Ἰουστίνου νόσῳ περιπεσόντος, Ἰωάννης ἐν τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πρόεδρον ἀπέδειξεν Ἐκκλησίας ὁ λόγος, πολλῇ μὲν τῇ πρὸς Ἰουστῖνον σχέσει, πολλῇ δὲ τῇ πρὸς τὸν Συμεὼν πίστει, καὶ τῷ μηδαμόθεν πεπεῖσθαι σαφῶς ἄλλοθεν τηλικαύτης οἷόν τε εἶναι βοη θείας τοῦτον τυχεῖν, ἐπιστέλλει τῷ Συμεών, ἀξιῶν δεηθῆναι πάλιν ἐκεῖνον Θεοῦ, ἀνεθῆναι τὸν βασιλέα της νόσου. Ο δέ τινα τὰ περὶ αὐτὸν ὥσπερ οὐκ ἀγνοῶν, ἀντεπιστέλλει, μηδ' ὁτιοῦν αὐτὸν προσέσθαι τῶν ἀπηγορευμένων Θεῷ, καὶ ταχείαν αὐτῷ τὴν ἴασιν ἥξειν. Τοῦ δὲ τῶν ἐκείνου ἐντολῶν οὐδὲ βρα χὺ φροντίσαντος, αλλά τινι ἑαυτὸν ἐκδεδωκότος, Τιμοθέῳ μὲν τὴν κλήσιν, Εβραίῳ δὲ τὴν θρησκείαν, ἀνδρὶ τῷ μὲν δοκεῖν περὶ βίβλους ἰατρῶν καὶ τέ χνην, τὸ δὲ ἀληθὲς, γοητείαις ἠσχολημένῳ (σπουδὴ δὲ τοῦτο τῆς συνοίκου Σοφίας, οὐ φιλανδρίᾳ μᾶλλον ἢ μικροψυχία, διὰ φιλανδρίαν δὲ τάχα καὶ τῇ μικροψυχία χρωμένης), ὁρᾷ μεσούσης ἡμέρας ὁ Συμεὼν
col. 3161–3162page 99 of 125
PG 86:3161ἑαυτὸν τὴν βασιλίδα πόλιν καταλαβόντα καὶ ὥσπερ ἐν τῷ παλατίῳ γεγονότα, καὶ τὰ παρὰ τοῦ Ἰουδαίου γεγενημένα θεώμενον, ἀχθόμενόν τε πρὸς ταῦτα, καὶ οἷον οὐκ ἀνεκτὰ ποιοῦντα· & καὶ δῆλα τῷ πα τριάρχῃ καθίστη, καὶ τῷ βασιλεῖ, ὡς παρ' ἐκείνου διαμαρτύρεσθαι, καὶ παρεγγυἂν ἀποσχέσθαι τῶν τοιούτων ἠξίου. ρησ. Καὶ ὁ μὲν ἀπήγγελλεν, οὐ τῷ βασιλεῖ ταῦτα μόνον, ἀλλὰ καὶ τῇ συζύγῳ, ᾗ καὶ μᾶλλον ἐσπουδάζετο τὰ τοιαῦτα· οἱ δὲ τοσοῦτον ἐδέησαν ἀποσχέσθαι, ὅσῳ καὶ γυναῖκά τινα τῶν ἐγγαστριμύθων, αἱ ἀπὸ κοιλίας φωνοῦσε κενολογοῦσαι, ἐπεισήγαγον τῷ Εβραίῳ, ἐφ᾽ ᾧ σαφέστερον παρ' ἐκείνης αὐτῆς τὰ τῆς νόσου δηλαδή γνωρισθῆναι. Αΐς σκοτία μᾶλλον ἐκ μαντείας ἔσται, καὶ δύσεται ὁ ἥλιος ἐπ' αὐτὰς, καὶ συσκοτάσει ἐπ' αὐτὰς ἡ ἡμέρα Μιχαίας περί αὐτῶν ὁ θεῖος καλῶς προηγόρευσεν. Εν τοσούτῳ δὲ Όψις φαίνεται πάλιν ἑτέρα τῷ Συμεών· ἡ δὲ ἦν Αὐτὸς μὲν τοῖς βασιλείοις αὖθις ἐπιδημῶν, καὶ τὸν βασιλέα ὁρῶν, ἐν ᾧπερ εἰώθει τόπῳ τοὺς προσιόντας δεχόμενον. Διανοιγέντας δὲ αὐτίκα τοὺς οὐρανούς, καί τινα θείαν ἐκεῖθεν δύναμιν κατελθοῦσαν, περιδύ σασάν τε αὐτὸν τὴν βασιλικὴν ἐσθῆτα, τό τε διάδημα τῆς κεφαλῆς ἀφελοῦσαν, Εσο, πρὸς αὐτὸν φάναι,τέως ἐνταῦθα πάσῃ γλώσσῃ διήγημα, ψεῦδος τὴν ἐλπίδα θέμενος, καὶ μὴ Θεῷ τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν ἐπιτρέψας, ἀλλὰ δαίμοσι μᾶλλον καὶ δαιμόνων ενεργείαις προσ εσχηκώς πρός τε τοὺς παρόντας ὁ Συμεὼν ἐν δά κρυσιν εἰρήκει καὶ καρδίας ὀδύνῃ· τῷ τε πατριάρχῃ τὸν αὐτὸν ἐγνώρισε τρόπον, καὶ τοῦ μηκέτι πρὸς αὐτ τὸν περὶ τοῦ βασιλέως προσθείναι. Οὐ πολὺ τὸ ἐν μέσῳ, καὶ φήμη κατὰ πάσης ἠπείρου καὶ θαλάσσης ἐχώρει, διεφθάρθαι τὸν βασιλέα τὰς φρένας, κατόπιν δὲ καὶ θάνατος εἴπετο. ρίβ'. Εὐξώμεθα περὶ τῆς κατὰ τὴν ᾿Αντιόχειαν Εκκλησίας, ἀδελφοί, φησί ποτε πρὸς τοὺς μαθητάς ὁ ἱερὸς Συμεών. Εδόκουν γὰρ τὸν πρόεδρον αὐτῆς Δομνίνον ὁρᾷν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἀναβάντα, καὶ τῇδε τεθεικότα ἑαυτὸν, καὶ οἰονεὶ ῥέγχοντα, εἶτα ἐκεῖθεν καταβεβηκότα, καὶ δεξιᾷ τοῦ θυσιαστηρίου ἑστάμενον. Τὸ μὲν οὖν πλῆθος, καὶ ὅσοι τοῦ βήματος ἀναμένοντες ἦσαν, εὐχὴν ἐπιτελεῖν τὸν ἄνδρα οἰόμενοι. Καὶ τὸν μὲν, τῇ τοιᾷδε στάσει μέχρι τινὸς ἐπι μείναντα, υἰχήσομαι, φάναι, πρὸς τὸν ἐμαυτοῦ και τωνίσκον • Παλαιστινούς δέ τινας μοναχοὺς τὴν θείαν ἐπιτελέσαι μυσταγωγίαν. Εξῆς δὲ καὶ τὴν λύσιν ἐπ ἦγεν, ὡς ἄρα τελευτήσει μὲν Δομνῖνος τὸν βίον, μοναχός δέ τις τὸ γένος ἐκ Παλαιστίνης Ελκων, Εγγαστρίμυθο
col. 3163–3164page 100 of 125
PG 86:3163εἰς τὸν ἐκείνου θρόνον ἀνενεχθήσεται· ὅπερ οὐκ εἰς μακρὰν ἠκολούθει, καὶ Δομνίνου, τὸν βίον ἀπο λιπόντος, 'Αναστάσιος τις Παλαιστινὸς ἐπιβαίνει τοῦ θρόνου. "Ην τις φύλαρχος παρὰ Πέρσαις, ἀνὴρ κατὰ χειρα γενναίος, Αλμούνδαρος όνομα, τὴν μὲν θρη σκείαν Ελλην, τὸ δὲ τοῦ σώματος μέγεθος γιγάντων οὐ πολὺ λειπόμενος· Οὗ ἦν καθώς ύψος κέδρου τὸ ύψος αὐτοῦ, καὶ ἰσχυρὸς ἦν ὡς δρῦς, εἴποι ἂν Αμὼς ἐπ' αὐτῷ. Ὃς τὴν Ῥωμαίων συνεχώς κατα τρέχων, οἷα μηδ' εἰς πόλεμον ἀντικαταστῆναι τῷ βαρβάρω τινὸς εὐχερῶς δυναμένου, οὓς ἂν αἰχμαλώτους λάβοι Χριστιανῶν, οὐδένα περὶ αὐτοὺς οἴκτον ᾔδει, ἀλλὰ τὰ πάντων ὠμότατα έδρα. Οὗτος βαρεί τηνικαῦτα στρατῷ τῇ Ῥωμαίων ἐπῄει· ἀντεπεξηγε δὲ τὰς δυνάμεις αὐτῷ καὶ ᾿Αρέθας, ὃς τῇ Ῥωμαίων στρατιᾷ τὰ πρῶτα τέτακτο. Η μὲν οὖν Ανατολή πᾶσα δεινῶς ὑπὸ δέους ἐσείετο· τῷ δὲ Συμεὼν τοιαύτη τις ἐδείκνυτο όψις, ὡς αὐτὸς τηνικάδε τοῖς μαθηταῖς ἐξηγεῖτο. ρι,δ'. Εδόκει καθαπερ ἑαυτὸν ἐπί τινος λόφου βρα χέος ἐν μεθορίῳ Περσῶν τε καὶ Ῥωμαίων γεγενημένον όρον, καὶ ὡς κατὰ μέσην τὴν παρεμβολὴν ἑστὼς εἴη, ἧς ἀφηγεῖτο Ρωμαίοις Αρέθας· ἀντεπῄει δὲ σὺν Ἀλμουνδάρῳ βαρβάρων πλῆθος ἀριθμοῦ κρεῖττον, καὶ ὅτι τὴν μὲν ὑπ' Αρέθα στρατιὰν καὶ μόνῳ τῷ ἰδεῖν δέος εἷλεν. ὡς δὲ καὶ εἰς συμπλοκὴν ἤδη καὶ χεί ρας ἦλθον, οἵ τε περὶ ᾿Αρέθαν· οὐχ ὑφίσταντο τὴν Αλμουνδάρου ὁρμὴν, θυμῷ μᾶλλον ἢ λογισμῷ μαχα μένου. Έστη, φησί, Πνεῦμα δυνάμεως ἐνώπιόν μου, πυρὸς σφαίραν διακατέχον· καὶ θερμῶς ἐμοῦ δεηθέντος, ἔρριψεν αὐτὴν ἐπὶ κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ αὐτίκα τὸν ἀλαζόνα καταβεβλήκει. Εὐθυμεῖν τοιγαροῦν λοι πόν, ὦ τέκνα καὶ ἀδελφοὶ, ὡς τῇ πρὸς ἕω παρὰ Θεοῦ σήμερον ἐλευθερίας γεγενημένης. Εἴρητο τῷ ἀνδρὶ ταῦτα, καὶ ὀλίγων ἡμερῶν εἴσω ἀφικνεῖται τῇ ᾿Αντιοχεῖς τὰ εὐαγγέλια, & τοῖς ὑπὸ τοῦ ὁσίου Συμεὼν εἰρημένοις οἱ περὶ αὐτὸν συμβαλόντες, εὗρον κατά ταυτὸν, οὐ τῆς ἡμέρας μόνον, ἀλλὰ καὶ ὥρας, καθ ἣν ταῦτα προειρήκει, γεγενημένα. Έπειτα μέντοι καὶ στρατιῶται παρ' αὐτὸν ἐκ τοῦ πολέμου φοιτῶσι, τά τε περί του λόγου και τῆς τῶν βαρβάρων συμβολῆς ἀπαγγέλλοντες, καὶ ὅτι φανερᾶς τύχοιεν ἐκ Θεοῦ ροπῆς πρὸς τὴν τοῦ βαρβάρου καταστροφὴν ταῖς εκείνου πρεσβείαις, οἳ καὶ παρέμειναν αὐτῷ διὰ τέτ λους, ὅλους ἑαυτοὺς τοσαύτης χαριστήρια σωτηρίας προσενεγκόντες. ρει. Αντιοχεύς τις Θεόδωρος όνομα, δαίμονι ὀλεθρίῳ κατειλημμένος, παρὰ τὸν ᾿Αγιον ἀνελθών,
col. 3165–3166page 101 of 125
PG 86:3165ἐξεῖτο αὐτοῦ θερμότατα πρὸς τὴν ἴασιν. Τοῦ δὲ οι καδε πορείαν αὐτῷ παραγγείλαντος. Ἐκεῖ γὰρ, φησίν, ἡμᾶς ἐπὶ τῆς ἑαυτοῦ κλίνης ἀναπαυσάμενος ὄψει, οὐδὲν πλέον ἐκεῖνος προσθεὶς, ὡς εἶχεν εὐθὺς ἐπ ανῄει. Οτε τοίνυν κατὰ τὸν ποταμὸν ἐγεγόνει, ὑετοὶ μὲν ῥαγδαῖοι καταῤῥαγέντες τῷ Μέλαντι (τοῦτο γὰρ ὁ ποταμὸς ἐκαλεῖτο), τὸ ῥεῖθρον ηύξησαν. Ὁ δὲ τοσαῦ τα τῷ ῥήματι τοῦ Συμεὼν θαῤῥεῖν ἔχων, ἢ οὕτω μᾶλλον αὐτὸ πληροῦν ἐπειγόμενος, τὸ μέν τι διὰ τὴν ἐντολὴν ἐκείνου, τὸ δὲ πλεῖστον ἐπιθυμίᾳ τῆς θεραπείας, ὡς μηδὲ τοῦ ποταμοῦ μεγάλου ρυέντος, μηδὲ ὀξει φερομένου τῷ ῥείθρῳ φείσασθαι, διαβαίνειν αὐτὸν ἐπειρᾶτο. ρης. Καὶ ὁ μὲν ὑπὸ τοῦ ποταμοῦ παρασυρεὶς, ἐν ἐσχάτῳ καθειστήκει κινδύνῳ· ἐν τούτῳ δὲ τὴν πρὸς τοὺς μαθητὰς ὁμιλίαν ὁ Συμεὼν ἐπικόψας (ἐτύγχανε γὰρ τὰ πρὸς σωτηρίαν αὐτοῖς τηνικαῦτα διαλεγόμενος), εὐχῆς είχετο μᾶλλον, εἶτα φαιδροτέρα πρὸς αὐτοὺς ὄψει τὰ περὶ τοῦ ἀνδρὸς διεξῄει, όπως τε τοῦ ποταμοῦ πολλοῦ ῥέοντος τολμήσεις την διά βασιν, καὶ ὅπως ἔργον ἤδη τῆς ἐκείνου φορᾶς γιο νόμενον, ἔδοξεν αὐτὸς λαβόμενος τῆς χειρὸς ἐξ ελκῦσαι. Ὁ μὲν οὖν & κατ᾽ ἐκεῖνο τῆς ὥρας τῷ ἀνδρὶ συμβαίη τοῖς μαθηταῖς, ὅσα καὶ παρὼν καὶ σαφῶς ἕκαστα ὁρῶν, ἐξηγεῖτο· ὁ δὲ περὶ λύχνων ἀφὰς ἀνασωθεὶς εἰς τὸν οἶκον, τῇ κλίνῃ τε προσανα κλιθείς, ὁρᾷ παραχρῆμα τὸν Συμεών, φοβερὸν οἷον τῷ δαίμονι προσιόντα, καὶ χαλεπὰς αὐτῷ βασάνους ἐπάγοντα. Η μὲν οὖν νύξ ἐκείνη πᾶσα πικρόν τι καὶ γοερὸν ὁλολύζοντα τὸν ἄθλιον εἶχε, και, "Ηδη ἔξειμι, λέγοντα, ὡς δὲ καὶ τέλεον ἀπελήλατο, επάνεισι πρὸς τὸν Ἅγιον ὁ ἀνὴρ, τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν ἀπαγγέλλων, όπως οὐκ ἐπὶ τῆς κλίνης μόνον αὐτῷ παράδοξος ὀφθείη, ἀλλὰ κὰν τῷ ποταμῷ πρότερον· ἐνα ταῦθα μὲν χαλεποῦ δαίμονος ἀπαλλάξας, ἐκεῖ δὲ χαλεπωτέρου κινδύνου φυσάμενος, καὶ δοὺς τοῦ αἰ τηθέντος οὐδὲν ἧττον, ὅτι μὴ καὶ μᾶλλον τὸ ἀπροσδόκητον. η ριζ'. Κοιμωμένων ἀδελφῶν ἐν ἀγρῷ ποτε τῆς κατωτέρω μονῆς, ἑτέρων δὲ μέσας νύκτας ἐξομολογήσασθαι Θεῷ περὶ τὸν Συμεὼν ἀθροισθέντων, Ορᾷν, φησίν, ἐδόκουν, ἐκεῖνος, λεοπάρδαλιν ἐξορμησ θεῖσαν τοῦ φωλεοῦ, καὶ πρὸς κεφαλῆς ἑνὸς τῶν ἐν ἀγρῷ ἀδελφῶν ἐφεστῶσαν, ὥστε διασπασαμένην αὐ τὸν, τοῦ αἵματος ἐμφορηθῆναι καὶ τῶν σαρκῶν, καὶ ὡς ἐγὼ δι᾿ εὐχῆς εἴην, ἀποσοδῶν τὸ θηρίον. Ταῦτα τῷ μὲν Συμεὼν διήγημα πρὸς τοὺς μαθητὲς ἦν ἐτελεῖτο δὲ εἰς ἔργον τῷ κοιμωμένῳ, καὶ διυπνισθεὶς, ὁρᾷ πρὸς κεφαλῆς τὸ θηρίον. Οὐκ ἔχων τοίνυν 5 τι καὶ δράσει τῷ ἀθρόῳ τοῦ κινδύνου καὶ παρ' ἐλα πίδα, τὴν ἕτοιμον αὐτίκα καὶ ἄμαχον δύναμιν, τὸ τοῦ θείου Συμεών ὄνομα, καὶ τὴν ἐκεῖθεν συμμα γίαν ἐπεκαλεῖτο· ὃς αὐτῷ καὶ παραχρῆμα ὀφθεὶς, ἀπελαύνει τὸν θήρα. Ὁ μὲν οὖν ἀδελφὸς ἤδη περὶ
col. 3167–3168page 102 of 125
PG 86:3167ὄρθρον ἀνέβη παρὰ τὸν στύλον, θαύματος γέμων. καὶ σὺν ἐκπλήξει ἀφηγούμενος ἅπερ ίδοι· εὑρίσκει δὲ τοὺς λοιπούς μείζονι θάμβει κατειλημμένους, ὅσῳ τὰ εἰς αὐτὸν γεγονότα φθάνοντες μᾶλλον αὐτοὶ δι εξῄεσαν. Οὕτως ὁ θεῖος Συμεὼν παχύτητα πᾶσαν καὶ σχέσιν ὑλικὴν ὑπεραναβας, τῇ τε μακαρία φύσει ἑαυτὸν ὡς ἑνῆν συνάψας καὶ οἰκειώσας, πολλὰ καὶ τῶν μελλόντων προβλέπειν, τῶν τε ἀπὸ μακρόθεν διορᾷν ὡς παρόντα ἠξίωτο. Ὥρα δὲ ἤδη καὶ πρὸς τὰ ἑξῆς μεταβῆναι. ρκη. Ανήρ τις τῶν ἐν ταῖς οἰκοδομαῖς τῆς πό λεως λατομούντων, τὸν εὐώνυμον ὀφθαλμὸν δαίμονος επηρείᾳ πεπηρωμένος, τὸ μίσθωμα τοῦ τῶν χειρῶν πόνου διασεσύλητο· ὃς τὰ μὲν ἄλλα παχὺς ἦν τις καὶ ἀγροικίας, τὴν δὲ πρὸς τὸν Ἅγιον πίστιν καὶ μάλα έρδωτο. Οὗτος τῷ Συμεὼν προσελθών, πολὺς ἦν ρίπτων κατὰ γῆς ἑαυτὸν, καὶ τὴν τοῦ χρήματος ἀπώλειαν ὀδυρόμενος. 'Ο δὲ μόλις αὐτὸν ἀναστήσας, ἐγγίζειν ἐκέλευσεν· ὡς δὲ καὶ τὸν ἄμαχον αὐτῷ καὶ Δεσποτικὸν ἐπιβάλοι τοῦ σταυροῦ τύπον, ωλόλυζεν αὐτίκα τὸ πνεῦμα, καὶ τὸν ἄνθρωπον μικροῦ διαβή γνυ, καὶ ἀπολυθῆναι τούτου ἐδεῖτο. Καὶ τὸ μὲν εὐθὺς ἐπιτιμηθὲν ἀπελαύνεται· τῷ δὲ τοῦ πάσχοντος ὀφ θαλμῷ κρεῖττον [*] κατ' ἐλπίδα τὸ φῶς ἀποδίδοται, ὡς εἶναι τοῦ αἰτηθέντος μεῖζον παρὰ πολὺ τὸ δοθέν, κατ' αὐτὸν τὸν Σαούλ, εἰ καὶ πάρεργον, βασιλείαν εὑρεῖν, ἀλλ' οὐκ ὀφθαλμοῦ φῶς, ὁ καὶ βασιλείας πολλῷ τι μιώτερον. Ὁ μὲν οὖν θεραπείας τοιαύτης τυχών, οὕτως ὑπὸ τοῦ θαύματος καταπέπληκτο, ὡς καὶ φω νὴν αὐτὸν ἐπιλελοιπέναι· ἡρέμα δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ Συν μεών, Τὸ φῶς, ἔφη, τοῦ χρυσίου πολύ διαφέρει· εὐ χαρίστει τοίνυν Θεῷ τῷ τὰ μείζω χαρισαμένῳ, καὶ δυνατὸς αὐτὸς παρέξεσθαι καὶ τὸ ἔλαττον. Πορεύου τοιγαροῦν ἐχόμενος τῆς πρώην ευθύτητος, καὶ οὐκέτι παράψεται σε, ἀλλὰ ταχὺ καὶ τὸ χρυσίον εὑρήσεις. Καὶ ὁ μὲν ἐπανῄει χαίρων, οὐχ οἷς εὖ τηνικαῦτα πιο πόνθοι μόνον, τῇ τε τοῦ δαίμονος ἀπαλλαγῇ δηλαδή, καὶ τῇ τοῦ ὀφθαλμοῦ παρ' ἐλπίδα ῥώσει, ἀλλὰ καὶ οἷς έπαγγελίας τῆς τοῦ χρήματος εὑρέσεως τύχει· καὶ τὴν οἰκίαν καταλαβών, φῶς ὥσπερ αὐτοῦ τοῖς ὀφθαλμοῖς τοῦτο δεύτερον, ἐπὶ τῆς κλίνης εὑρίσκει, ἐπεὶ καὶ τῆς τυφλώσεως αὐτὸν οὐδὲν ἧττον ἡ τοῦ χρυσίων στέρησις διὰ πενίαν ἐλύπει. 199. ρυθ. Γυνή τις ἐκ τῆς ᾿Αντιόχου τὴν οὐσίαν ἀπο σεσύλητο· αὕτη δρομαία παρὰ τὸν στύλον ἐλθοῦσα, ὅπου καὶ τῆς συμφορᾶς εὐρεῖν ἐνόμιζε λύσιν, ἐπεὶ καὶ πίστεως εἰς τὸν "Αγιον εἶχε διαφερόντως, τὸ γεγο νὸς ἀπεκλαίετο. Πρὸς ἦν ὁ θεῖος ἀνὴρ, Κακοῦργος μὲν ὑφείλετο ταῦτα, ἔφη, ἀλλὰ πορεύου μηδὲν ἀθυ μοῦσα, τοὐναντίον μὲν οὖν καὶ πεποιθυῖα μᾶλλον, ὡς οὐ τῆς εὑρέσεως αὐτῶν ἀστοχήσεις. Ἡ δὲ τῷ τοιαῦτα τῆς προφητικῆς ἐκείνης ἀκοῦσαι γλώττης, καὶ λέγειν ἀσφαλῶς τὸ μέλλον ἠξιωμένης, εὑρηκέναι ήδη τὰ ἀπολωλότα, καὶ παρ' ἑαυτῇ νομίσασα ἔχειν, οὕτως ἐπανῄει χαίρουσα, καὶ μερίμνης ἐπ' αὐτοῖς τὴν ψυ χὴν ἐλευθέρα. Τῶν οὖν γειτόνων, ὅ τί ποτε ἄρα περί αὐτῶν ὁ ῞Αγιος ειρήκει, πυνθανομένων, καὶ μάλιστα τοῦ τῆς κλοπῆς αὐτουργού, ᾧ καὶ μᾶλλον αὐτῶν με
col. 3169–3170page 103 of 125
PG 86:3169λον την (γειτόνημα γὰρ τῇ γυναικὶ καὶ οὗτος οὐ χρη στὸν ἐτύγχανεν ὧν), ἐκείνη ταῖς τοῦ Συμεὼν ἐπαγγελίαις ὡς ἤδη γεγενημέναις ἐπιθαῤῥοῦσα, Ευρηκα, ἔλεγε, καὶ τὰ ἐμὰ, κὰν τῷ ἐμῷ πάντα νῦν ἀπόκειται ταμιείῳ. Ο μέντοι τὰ κλέμματα ἔχων, παρ' ἑαυτῷ κεῖσθαι ταῦτα μᾶλλον εἰδὼς, ὅτῳ περιεργότερον ἐπυνθάνετο, τοσούτῳ πλέον ἦν διαχλευάζων καθ' εαυ τὸν τὸ πρᾶγμα καὶ μυκτηρίζων, καὶ σαφῆ τιθέμενος γέλωτα· ἀλλ᾽ εἰς μανίαν εὐθὺς ὁ μυκτήρ μετεβάλλε το, καὶ διαπετῶν ἦν ὁ ἄθλιος τὰς χεῖρας, καὶ δάκνων, καὶ ὁλολύζων, τήν τε κλοπὴν ἐξομολογούμενος, ὅπου τε τὰ φώρια εἴη μηνύων, καὶ ὅσα τῶν δαιμονώντων οὐδενὸς ἀπεχόμενος. Τὰ μὲν οὖν κλέμματα ἠνέχθη πάντα τῇ γυναικὶ, οὐχ & τηνικαῦτα μόνον, ἀλλ᾽ ἔσα καὶ πρώην ἀπολωλέκει. Ο δὲ ταῦτα συλήσας ὑπέμενε δαιμονῶν, καὶ δίκας ὥσπερ τοσαύτης ἀδικίας εκτί νων· ἕως ἔλεον αὐτοῦ λαβόντες, οὐχ ὅσοι παρόντες ἦσαν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ σὺν ἐκείνοις ἡ τὴν κλοπὴν ὑπου στᾶσα, κοιναῖς πρὸς Θεὸν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ κακοῦ Συμεὼν ἐχρῶντο λιταῖς, κοινοῖς δάκρυσιν· οἷς αὐτίκα καὶ τὸ αἰτηθὲν ἠκολούθει, καὶ τοῦ δαίμονος ὁ πάσχων ἀπήλλακτο, κοινὸν παίδευμα πᾶσι πρὸς ἀποφυγὴν κακίας γεγενημένος. 6. Ελυμαίνετε τις σὺς ἐκ δρυμοῦ τοὺς ἀγροὺς τῆς κάτω μονῆς, καὶ εἰς ἀμηχανίαν κομιδῇ τοὺς μοναχούς περιίστη· προσελθόντες τοίνυν τῷ ἱερῷ Συμεών, εδέοντο τοῦτον ἐκ τοῦ μέσου γενέσθαι. Ο δὲ, Τοῖς ἐξ ὅλης ἰσχύος, ἔφη, τὸν Θεὸν ἀγαπῶσιν ὑποτέτακται πάντα, ὡς καὶ πρὸ τῆς παρακοῆς τοῦ Αδάμ. Οὕτως οὖν ἔχουσι καὶ ὑμῖν δοθήσεται εἰς θήραν ὁδοῦσι θηρὸς ἑτέρου πάλιν ὁ χείρων τους ὑμετέρους ἀγροὺς, καὶ θάττον τῆς ἐξ αὐτοῦ βλάβης ἀπαλλαγήσεσθε. Ταῦτα τοῦ Συμεὼν εἰρηκότος, ὁρᾷ τῶν ἀδελφῶν τις ἐκείνην τὴν νύκτα κατὰ τοὺς ὕπνους, ἀχθέντα τινὰ λέοντα ὑπὸ τοῦ Ἁγίου, καὶ τὸν μέγαν ἐκεῖνον σῦν εἰς θήραν αὐτῷ ὑπὸ τοῖς τῶν ἀδελφῶν ποσὶν ἐκδοθέντα. Τοῦ ὕπνου τοίνυν διαναστὰς, ἔργον τὴν τῆς νυκτὸς ὄψιν εὑρίσκει, καὶ ὁ λέων τὸν σῦν κατεδηδοκως, εχόμενος τῆς ὁδοῦ ἀνα πεπτώκει. Οἱ μὲν οὖν ὄχλοι, τά τε τοῦ λέοντος ίχνη, τό τε τοῦ συὸς ἀνὰ τὴν ὁδὸν αἷμα ἰδόντες, προσέρχονται κατάφοβοι τῷ ᾿Αγίῳ δεόμενοι τοῦτον ἐκεῖθεν ἀπελαθῆναι. Ο δὲ τῶν μαθητῶν ἕνα καλέσας, Πορ ευθεὶς παρὰ τὸν λέοντα, ἔφη, Τάδε λέγει Συμεών, εἰπὶ πρὸς αὐτόν· Καλῶς διακονησάμενος, ἄπιθι τόγε νῦν ἔχον, ἕως ἂν αὖθις χρεία σου γένηται. Τοῦ δὲ τῷ λέοντι ταῦτα εἰπόντος, ἀναστὰς ἐν ὀφθαλμοῖς ἁπάντων εὐθέως ἐκεῖνος ἐπὶ τὰ τῆς Λαοδικείας δρη ἐχώρει· ἐκεῖθεν γὰρ ἐτύγχανε καὶ κληθείς, παραδοξοτέραν τῆς κλήσεως τὴν ἀναχώρησιν θέμενος, καὶ δι' ἀμφοῖν μᾶλλον. σα'. θαύματος ἐξαισίου τοὺς ὁρῶντας πληρῶσαι πλησίον τῆς ᾿Αντιόχου, ἐν τῇ λεγομένῃ Απάτῃ, Ισαύρων ἐργαστήριον ἦν, χειροτεχνούντων ἐν ταῖς οικοδομίαις καὶ λατομίαις τῶν τῆς πόλεως τειχέων. Τούτων εἷς, ἄρτι τὴν ἡλικίαν ἀνθῶν, τὰ Ἑλλήνων
col. 3171–3172page 104 of 125
Caput XXV
PG 86:3171θρησκεύων, παρά τι ἄλσος, Ἕλληνος καὶ αὐτὸ δεσπο μὲν πορεύου, ἔφη, ἐπισκέψεται δέ σε καὶ οἴκοι Χριστὸς τείας, κατὰ δή τινα ξυλείαν ἐλθὼν, πλείω τε τοῦ μετ τρίου διαναθέμενος φόρτον, οὕτως ἀθρόον παρε. Οπ, ὡς μηδ' ὅτῳ οὖν τῶν τοῦ σώματος μελῶν δύνασθαι χρῆσθαι. Ανελόμενοι τοίνυν αὐτὸν οἱ ἑταῖροι, καὶ πρὸς τὸν ᾿Αγιον ἀναγαγόντες, τιθέασι πρὸ αὐτοῦ, φιλανθρώποις ὀφθαλμοῖς αυτόχρημα οίκτον. Του ε κατὰ τὸ σύνηθες ἁψαμένου τε καὶ σφραγίσαντος, ὡς ἦν ἔτι παρειμένως ἐκεῖνος ἔχων, οὐδεμιᾶς αἰσθέ μενος θεραπείας, συνεὶς αὐτίκα τὴν αἰτίαν ὁ Συμεών Τί ὅτι τὰ τῆς θείας ἐπὶ σοὶ παρὰ Θεοῦ χάριτος ἄνωθεν τὴν ἵπσιν ἀνεβάλετο; ἦπου, φησὶν, ὦ οὗτοι, εἰδώλοις εἶ πιστεύων καὶ οὐ Θεῷ; Τοῦ δὲ τοιοῦτο συν ειδέναι μηδὲν διατεινομένου, ψεύδεσθαι τοῦτον ἐκεῖνος, ἀλλὰ καὶ ἀμεταθέτως τό γ' οὖν παρὸν ἔχειν εἰδὼς, Νῦν φιλάνθρωπος ὤν, τὸ σέβας εἰς αὐτὸν μεταθέμενον. σβ'. 'Αράμενοι τοιγαροῦν αὖθις αὐτὸν οἱ ἑταῖροι, κομίζουσιν οἴκαδε· ὁ δὲ πάσης ἀπογνούς θεραπείας, ἔκειτο, προσαιτοῦσαν ἔχων τὴν ἀδελφὴν, κἀντεῦθεν αὐτῷ τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἐπαρχοῦσαν. Ετος μὲν οὖν ἤδη τρίτον ἐνέστη κειμένῳ· ἀπαγορεύσας δὲ ἤδη πρὸς τὴν χρονίαν οὕτω πάρεσιν καὶ αὐτὸς, καὶ γνοὺς τῆς ἐπὶ τὰ εἴδωλα πλάνης μηδὲν ὠφελῆσθαι, δεῖν ἔγνω τὸ σέβας μεταβαλεῖν, κινήσαντος ἴσως αὐτὸν καὶ Θεοῦ (οἷα τὰ ἐκείνου κρίματα!), ἵνα τῷ χρονίῳ τῆς μάστιγος ἑλκύσῃ πρὸς ἑαυτόν. Ολος τοιγαροῦν ὅλῃ δυνάμει πιστεύσας Θεῷ, ἐδεῖτο νύκτωρ καὶ μεί ἡμέραν αὐτοῦ, μετιτῇ τῷ Συμεών χρώμενος, τῆς παρέσεως ἀνεθῆναι. Συνέβη δ' ἐν τούτῳ, τινὰ τῶν ἀνὰ τὴν χώραν ἐκείνην τυφλών προσελθόντα τῷ ᾿Αγίω πιστῶς, ἀφῇ τούτου καὶ σφραγίδι βλέψαι. Ούτες ἀξίας ἀμοιβῆς ἀπορῶν (τί γὰρ ὀφθαλμῶν ἰσο στάσιον; ), τοιοῦτον ἑαυτῷ τίθησι νόμον, τὴν ἡμέραν ἔτους ἑκάστου, καθ᾿ ἣν τῆς παραδόξου ταύτης θερα πείας τύχοι, ἅπερ αν ἡ χεὶρ ἔχουσα εἴη διανέμειν τοῖς ἐνδεέσι. σγ΄. Ποτὲ γοῦν ὁ μὲν τὸν τοιοῦτον ἐπεπλήρον νόμον, καὶ ἄρτους ἐδίδου ὧν τηνικαῦτα ηπόρει, ὀρέγειν δὲ ἤδη καὶ τῷ παραλύτῳ μέλλων, τὴν χεῖρα πρὸς τὸ λαβεῖν τῆς ἀδελφῆς ἐκτεινάσης, επισχών, αὐτὸν ἐκε νον ἐκέλευε δέχεσθαι χεῖρας ὑποσχόντα τὸν παρειμένον. Τῶν δὲ παρόντων, Οὐχ ὁρᾷς ὅπως παρέσεως ἔχει, λεγόντων, ὡς μηδὲ μέλει τοῦ σώματός τινι με δὲ μέρει χρῆσθαι δυνατὸς εἶναι; θαῤῥήσας ἐκεῖνες τῇ ἐνοικούσῃ τοῦ Πνεύματος δυνάμει τῷ Συμεών, ἢ καὶ κινηθεὶς ὑπ' αὐτῆς, ὁ καὶ μᾶλλον, λαμπρά ὡ; & εἶχεν ὑπολαβὼν τῇ φωνῇ, Ἐν ὀνόματι τοῦ δούλου τοῦ Θεοῦ Συμεὼν τοῦ κατὰ τὸ θαυμαστὸν ὄρος, ἔφη, τοῦ κἀμὲ τυφλὸν ὄντα ποιήσαντος ἀναβλέψαι, τὰς ἑαυτοῦχεῖρας ἐκτείνας, δέξαι τὴν εὐλογίαν· καὶ παρα χρῆμα (ϋ πῶς, ἀθάνατε Χριστέ βασιλεῦ, ᾄσομαι τὰ ἐλέη σου!) οὐ χεῖρες Εῤῥωντο μόνον τοὺς ἄρτους δεν χόμεναι, ἀλλὰ καὶ εἴ τι ἄλλο τοῦ σώματος μέλος, ὑγιῶς ἐκινεῖτο καὶ κατὰ φύσιν. Οἱ μὲν οὖν παρόντες τῷ τοῦ θαύματος μεγέθει καταπεπλήγεσαν, τῷ δὲ τυχόντι τῆς θεραπείας ὁ ῞Αγιος ἀθεάτως ἐπιφανείς. οἴκαδε ἀπιέναι, τά τε παρ' αὐτῷ εἴδωλα συντρίβει, σπουδῇ παρηγγύα. Ο δὲ οὐ τὴν ἐντολὴν μόνον ἐξέως ἐπλήρου, ἀλλά τι καὶ παρ' ἑαυτοῦ προσετίθει πυρα
col. 3173–3174page 105 of 125
PG 86:3173τοῖς μετὰ τῆς συντριβῆς ἐμβαλών, καὶ τὴν προτέραν; ἀπάτην δημοσιεύσας, καθάπερ αὐτῷ ταύτης οὐκ ὀλίγα μεταμελῆσαν. τω. Οὗτος ἐν ἀκμῇ τῆς ἡλικίας, ὡς ἔφημεν, ών, μνηστεύεται τινος Ελληνος θυγατέρα, τοιαύτας θέσ μενος πρῶτον Θεῷ καὶ τῷ Συμεὼν ὑποσχέσεις, ὥστε μὴ πρότερον ὁμιλῆσαι γάμοις πρὶν ἂν παρὰ τὸν στύλον γενόμενος, ὑψώσῃ σε ὁ Θεός μου ὁ Βασιλεύς μου, καὶ τῷ σῷ θεράποντι Συμεὼν ἀποδῷ τὰς εὐ χαριστίας. Τοῦ δὲ τῆς κόρης πατρὸς, εἰ μὴ νῦν οἱ γάμοι συντελεσθεῖεν, οὐκ ἀνεκτὰ ποιουμένου, ἐκδώ πεσθαι δὲ καὶ αὐτὸν ἑτέρῳ μᾶλλον ἀνδρὶ ἀπειλοῦντος, δευτέρας ἐκεῖνος τῶν ἐκ τοῦ πενθεροῦ θέμενος ἀναγκῶν τὰς πρὸς τὸν Ἅγιον συνθήκας, ἐπινεύει καὶ ἄκων, καὶ δῆτα πάντων τῶν ἐκ τῆς περιχώρου σχεδὸν ἀθροισθέντων, Ἕλληνες δὲ ἦσαν ἄρα καὶ τῆς Ἑλ λήνων θρησκείας, ὡς ἤδη καὶ οἱ γάμοι συνετελούντο, καὶ τὰ γαμήλια εἰστιῶντο, δαίμονες αὐτοῖς ἀθρόον ἐπιπηδῶσιν, οὐ τῷ γαμβρῷ καὶ τῷ πενθερῷ μόνον, ἀλλὰ καὶ τῇ νύμφῃ δηλαδή, καὶ τῇ μητρὶ, καὶ τοῖς ἀδελφοῖς, καὶ ὅσοι ἄλλοι τῶν γάμων ἦσαν ὑπηρέται καὶ σπουδασται· οὐχ οὕτω τὴν τῶν συνθηκῶν ἀθέτησιν, οἶμαι, τῆς θείας δίκης δυσχεραινούσης, ὅσον ἀπὸ τῆς ἐπὶ τὰ εἴδωλα πλάνης επιστρέψαι ψυχὰς εἰς ἐπίσ γνωσιν Θεοῦ βουλομένης. Ο δὴ καὶ κατὰ πόδας ἀπήντα. Ρίψαντες γὰρ τὰ ἐν χερσὶ πάντες, δρομαίως παρὰ τὸν ᾿Αγιον ἀφικνοῦνται, οὐ θεραπείας μόνον τυχεῖν ἀξιοῦντες, ἀλλὰ καὶ τὴν περὶ τὰ εἴδωλα σφῶν ἀπάτην δημοσιεύοντες, καὶ μισθὸν ὥσπερ ἧς ήτουν εὐεργεσίας, τὴν εἰς Θεὸν ἐπιστροφὴν καταβάλλοντες. οῦ, ὁ ταχὺς εἰς οἶκτον εὐθὺς, τῆς ἐκ τοῦ δαίμονος ἐπηρείας ἐλευθερώσας, καὶ ὅσα πρὸς σωτηρίαν διο δάξας καὶ παραινέσας, ὑγιεῖς οἴκαδε ἀπολύει, λαμ προτέραν τῶν γάμων πολλῷ τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν πανηγυρίζοντας. σε. Παρέβαλόν τινες αὐτῷ τῆς Καππαδοκών, ποικίλοις πάθεσι πιεζόμενοι· τούτων εἷς ἄλαλος ἦν. Τῶν γοῦν ἄλλων θεραπείας ὑπὸ τοῦ ῾Αγίου τυχόν των, μόνος έμενε κωφεύων ἐκεῖνος, μηδ' ὁτιοῦν τῆς εἰς αὐτὸν πορείας δνάμενος. Τρίτην τοιγαροῦν παρ ραμείναντες ἡμέραν ἐκεῖ, ὡς ἤδη τὴν ἑξῆς ἔμελλον ἀπιέναι, διαναθέμενοι τὰ φορτία, εἰσίατι πρὸς αὐτ τὸν, τοῦ τὰς αὐτοῦ εὐχὰς ἐφοδιασθήναι. Ο μέντοι κωφός, οἴκτιστόν τι πρὸς αὐτὸν βλέψας, διανεύων ἦν ἄγαν ἐλεεινῶς. Ὁ δὲ παθὼν ἐπ' αὐτῷ τὴν ψυχὴν, εἰς οἰκτιρμούς ἔβλεψε πάλιν τοὺς ἀδαπανήτους καὶ ἀκενώτους, καὶ τὸ πρόσωπον ἀποστρέψας, καὶ τὸν Ξάκτυλον τῷ στόματι ἐμβαλών, καὶ ἡσυχῆ τοῖς χεί λεσιν ἐκπιέσας, ἐνῆκε τῷ στόματι τοῦ ἀνδρὸς, ὁ δὲ ὅσα καὶ θηλὴν ἐκμυζήσας, τρανῶς αὐτίκα ὤφθη λαλῶν, καὶ κατὰ φύσιν τῇ γλώττη χρώμενος. στ'. Ετεροι πάλιν ἀπὸ Σελευκείας τῆς ἐν Καισαρείᾳ προσῆλθον τῷ Συμεὼν πάθεσι παντοδαποῖς ἐνεχόμενος. Πάντων τοίνυν ἐκείνων τὴν ἐξ αὐτοῦ χά ριν κομισαμένων, ἑκάστου τε τὸ πάθος, ὅτῳ δή ποτε κατείχετο, εὐθέως ἀποθεμένου καί τινας ἡμέρας
col. 3175–3176page 106 of 125
PG 86:3175περὶ τὰ τῆς μονῆς ἔργα χειρουργούντων καὶ τους. μένων, κόρη τις παρ' αὐτοῖς ὡραία γάμοις, ἐξ αὐτῆς γονῆς τὴν γλῶτταν πεπεδημένη, τά τε ώτα κωφεύ ουσα, ταύτῃ μένουσα ἦν, θεραπείας οὐδεμιάς αἰσθομένη. Ο γοῦν πατὴρ αὐτῆς τὸ τῆς παιδός οἰκειούμενος πάθος, ἐπεὶ καὶ πατήρ, τά τε σπλάγχνα δεινῶς ἐπ' αὐτῇ στρεφόμενος, προσήει 20 πτόμενος καὶ κλαίων τῷ Συμεών, την τε θάλασσαν προφέρων όσην πελάγιος ἦλθεν, καὶ ὥστε μὲ κενὸς αὖθις τοσοῦτον πλοῦν ἀναστρέψαι, πάνυ σφό δρα δεόμενος. Ὁ δὲ, Νῦν μὲν ἐπάντκε τὴν παῖδε λαβὼν, ἔφη, οὐκ αδυνατήσει δὲ τῷ Θεῷ καὶ πλέοντας ὑμᾶς ἐπισκέψασθαι. Ὁ μὲν οὖν γλυκείας ἐπὶ τῷ λόγῳ τὴν ψυχὴν ἐλπίδος ὑποπλησθεὶς, τὴν παῖς λαβὼν, ἀπέπλει. Ὅτε μέντοι κατὰ μέσον τὸν πλοῦν ἐγεγόνει, εὐωδίας αὐτῷ τε καὶ τοῖς συμπλέουσι προσβαλούσης, δ πέφυκε χάριτος ἀεὶ θείας μηνύειν ἐπιδημίαν, ἀνείθη τῇ θυγατρὶ τὰ τῆς γλώττης, καὶ ὑγιῶς αὐτίκα λέγουσά τε καὶ ἀκούουσα ἦν. Οἱ μὲν οὖν συμπλέοντες ἐν ἐκπλήξει καὶ φόβῳ ἦσαν· ὁ δὲ τα τὴρ ἀδικεῖν νομίσα;, εἰ μὴ τοσαύτης εὐεργεσίας ἔλθοι πάλιν χαριστήρια νέμων, εἰς ἕτερον ἅμα τῇ θυγατρὶ πλοῖον ἐμβάς, παρὰ τὸν ᾿Αγιον ἐπανήκει, ἀναλόγους τῶν πρώην ὑπὲρ αὐτῆς δακρύων ἀποδιδοὺς τὰς εὐχαριστίας. στ'. Ἑτέρῳ πάλιν ἀπὸ τῆς Δάφνης θυγάτηρ ήν, [πω πάθει πιεζομένη· οὗτος εἶχε μὲν συμβουλεύουσαν αεὶ τὴν γυναῖκα, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τοὺς γνησια τέρους τῶν φίλων, ἀναγαγεῖν ἐπὶ τὸ θαυμαστὸν ὄρος παρὰ τὸν κοινὸν αὐτὴν ἰατρὸν, ὥστε θεραπείας καὶ ταύτην. μετὰ τῶν ἄλλων τυχεῖν. Ο δὲ τὴν καρδίαν ἔχων ἀπιστία σκληρυνομένην, ἄχρι μὲν πολλοῦ ἀπί θανά τε τὰ περὶ αὐτοῦ ἡγεῖτο, καὶ οὐδὲ τὸ οἷς τὰ πολλὰ προσέχει ἠξίου. ὑψὲ δὲ καὶ βραδέως διὰ τὰ τῶν πολλῶν ὀνείδη καὶ τοῦτο λαβών, μετὰ τῆς μη τρὸς αὐτὴν ἀνίησι παρὰ τὸν στύλον, καὶ πρὸ τοῦ Αγίου στὰς, σοβαρῷ καὶ σχήματι καὶ φρονήματι τὰ περὶ αὐτῆς διεξῆλθεν. Ὁ δὲ ἡρέμα ὑπολαβών, Ἐπάνηκε μετὰ τῆς παιδός οίκαδε, εἶπε, κάπει ποιήσεται ταύτης ἐπισκοπὴν ὁ Χριστός. Τῷ μὲν οὖν βαρυκαρδίῳ ἐκείνῳ λογισμοὶ τὸ ἑξῆς ἦσαν, καὶ μετα μέλεια τῆς ἐπὶ τὸν στύλον ἀνόδου, σκώμματά τε καὶ λοιδορίαν κατὰ τῶν φίλων, ὅσοι ταύτην αὐτῷ δηλαδή συνεβούλευσαν. Ἡ δὲ τῆς παιδὸς μήτηρ συνετή οὖσα, καὶ οὐ ταύτης μόνον [ἀλλὰ] καὶ τοῦ ἀνδρὸς περικαιομένη, δείσασα μή τι κακὸν τῆς εἰς τὸν Ἅγιον ἀπιστίας παραπολαύσῃ, ἀναστρέψασα πρὸς αὐτόν, αὖθις ρίψασά τε κατὰ γῆς εαυτήν, καὶ δάκρυα τὰ λύπης ἅμα καὶ πίστεως σύμβολα χέουσα, ἐδεῖτο συγχωρηθῆναι τῷ συζύγῳ τὴν ἀπιστίαν, καὶ μὴ ταύ την τῇ θυγατρὶ τρὸς τὴν θεραπείαν ἐμποδὼν κατα στῆναι. Ὁ δὲ ἱλαρᾷ καὶ ὄψει καὶ γλώττῃ. Πορεύου, ἔφη, καὶ, ὡς εἴρηκα ὑμῖν, ἔσται παρὰ Θεοῦ. σή. Ηδη δὲ τὸν οἶκον καταλαβόντων, λέλυτο μὲν
col. 3177–3178page 107 of 125
PG 86:3177τὴν γλώτταν εὐθέως ἡ παῖς, ἐλευθέρᾳ δὲ καὶ ἀκοῇ καὶ φωνῇ πρὸς τοὺς τεκόντας ἐχρῆτο· τῷ μέντοι πατρί πρὸς τὸ ἀθρόον ἐκεῖνο τοῦ θαύματος τηλικοῦτον ἐν έσκηψε δέος, οἷα πόῤῥω πολὺ τῆς περὶ τὰ τοιαῦτα πίστεως ὄντι, ἢ καὶ τῆς περὶ τὸν ἅγιον ἀπιστίας ἐκτίνοντι δίκας, ὥστε ρίγει καὶ πυρετῷ συγχεθέντα μέλεσι πᾶσι κλονεῖσθαι. Ὁ δὲ διδάσκαλον ἔχων τὴν πεῖραν (πεπαίδευτο γὰρ ἱκανῶς οἷς πέπονθεν) οὐκ ἀμίζων ἢν ὡς πρώην καὶ διαμέλλων· ἀλλ' ὡς εἶχε παρὰ τὸν ἅγιον εὐθὺς ἐλθὼν, τοσαύτῃ πρὸς αὐτὸν δεήσει καὶ ταπεινώσει καρδίας ἐχρῆτο, ὅσῳ πρώην ὄγκῳ τε καὶ φρονήματι, οὐχ οὕτω τῇ νόσῳ τὰ τοῦ σώματος μέλη σειόμενος, ὡς τὴν ψυχὴν τῷ παραδόξω τοῦ θαύματος· καὶ τὸ μὲν οὐδὲ χάριτας οἷός τε εἶναι λέγων ἐπὶ τῇ θυγατρὶ ἀξίας ὁμολογεῖν, τὸ δὲ περὶ τοῦ κατασχόντος αὐτὸν κλόνου δεόμενος. Ο δὲ μετὰ τῆς συνήθους συμπαθείας, Ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου Ἰησ σοῦ, γενοῦ καὶ σὺ ὑγιὴς; ἔφη· καὶ τῷ θαύματι θαῦμα συνήφθη, τῷ περὶ τὴν παϊδά φημι τὸ τοῦ πατρός· καὶ ὑγιῶς αὐτίκα ἔχων εἱστήκει, ὅλος ἔκστασις ὤν, ὅλος θάμβος, ὃλος· κατάπληξις, οὐ χείλεσιν, οὐδὲ ῥήμασιν, οὐδὲ μακροῖς διηγήματ σιν, ἀλλὰ σιωπῇ μᾶλλον καὶ σχήματι καὶ προσώπου συστάσει, τὸ τῶν θαυμάτων μέγεθος τοῖς ὁρῶσι κη ρύττων. σθ΄. Μετὰ δὲ χρόνον συχνόν, συνέβη διάκονον τινα τῆς κώμης Εὐθαλίου λεγομένης, Επιφάνιον ὄνομα, τοῦ θείου Συμεὼν ἐν ἀγνοίᾳ καταλαλεῖν, ἐνυβρίζειν τε καὶ παροινεῖν εἰς αὐτὸν, καὶ σαφῆ τῶν αὐτῷ προσιόντων ἀπάτην καταγινώσκειν. Ποτέ γοῦν θειο τέρας ὁ Ἐπιφάνιος ἄνωθεν ἐπισκοπῆς ἀξιωθεὶς κατὰ Παῦλον, ἔπεσεν ὡσεὶ νεκρὸς κατὰ γῆς, καὶ τὰ ἐντὸς συνεστράφη - προστέτακτο δὲ διὰ νυχτερινής όψεως καὶ οὗτος, οὐκ εἰς Δαμασκὸν ὡς ἐκεῖνος, ἀλλὰ παρὰ τὸν τοῦ Θεοῦ θεράποντα Συμεὼν ἀνελθεῖν, ὡς καὶ παρ' αὐτοῦ δηλαδὴ θεραπείαν οὐ σώματος κομιούμενος μόνον, ἀλλὰ καὶ ψυχῆς. Καὶ δῆτα φόρτος οὐδὲν ἀψύχων ἀπεοικὼς ὑποζυγίῳ ἐπιτεθεὶς, ἀθλία τε πρὸ τοῦ στύλου τεθεὶς ὄψις, φωνῆς ἄνωθεν ἀκούει παρὰ τοῦ ἁγίου λεγούσης, Ἰδοὺ ἀφείθη σοι παρὰ Κυρίου τὰ ἐν ἀγνοίᾳ· ἔγειραι τοιγαροῦν ἀναλαβὼν ἑαυτὸν, μηκέτι διώκειν αὐτὸν ἀνεχόμενος ἐν τῷ τιθέναι τὸ στόμα σου εἰς ἡμᾶς, καὶ λαλεῖν καθ᾿ ἡμῶν ἀδικίαν. Τούτοις τοῖς ῥήμασιν [εἰς] ἑαυτὸν παραδόξῳ; ἐπανελθὼν, τἀναντία διεξῄει τῶν προλαβόντων, καὶ κηρύττων ἦν ὅλῳ στόματι μᾶλλον τὰς τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ θεράποντος αὐτοῦ δυναστείας. σι'. Εἶτα καὶ τοὺς υἱοὺς προσαγαγών δαιμονώντας, ὑγιεῖς ἑκατέρους ἀπολαμβάνει. Οὗτος μετά θατέρου τῶν παίδων ὕστερον τῷ ἁγίῳ παραβαλών (ἐπεὶ καὶ συνεχῶς αὐτῷ μετὰ πεῖραν ἐφοίτα, καὶ τοσού. τον ὅσῳ τοὺς ταύτῃ ὁρῶντας πρώην μέμφετο ἐν τινι τῶν ἀνωγαίων τῆς μονῆς καταλύει. Τὸν μὲν οὖν
col. 3179–3180page 108 of 125
Caput XXVI
PG 86:3179παῖδα συνέβη νυκτός, κατά δή τινα σώματος χρείαν διεργηθέντα, κατ' ἐκεῖνο στῆναι τῆς οἰκίας τὸ μέρος, ὅπου τινὰς τῶν ἱερῶν τοῦ Συμεὼν τριχῶν ἐτύγχανε κεῖσθαι· εἴτε δὴ βασκανίᾳ τῆς φθονερᾶς τοῦ Πονη ροῦ φύσεως καὶ ταῖς ἐξ αὐτῆς ἐνεργείαις, εἴτε τῆς χάριτος οὐκ ἀνασχομένης, ενεχθεὶς ἐκεῖθεν κατὰ κεφαλῆς ἐπὶ πέτραν, καὶ ταύτην πληγείς τε ἅμα καὶ συντριβείς, θνήσκει. Κραυγῆς δὲ γενομένης, καὶ πάντων ὅσοι παρόντες ἦσαν ἐκεῖ συνδραμόντων, εὑρίσκεται τεθνηκώς. Ο πατήρ τοίνυν οὐδὲν διαταραχθεὶς (ᾔδει γὰρ σαφῶς ἐγγὺς ἔχων τὸν ἰατρὸν) ἀνελόμενος ἡσυχῆ θανόντα τὸν παῖδα, κομίζει πω τοῦ ἁγίου· ὁ δὲ ὡς ἥψατο τούτου τῇ δεξιᾷ, καὶ τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ καὶ μόνου ζωοποιείν εἰδότος νεκρούς, ὑπὲρ αὐτοῦ ἐδεήθη (Τίς ἐξομολογής σεταί σοι, Χριστέ, τὰ ἐλέη σου!), ἐπάνεισι μὲν ἡ ψυχὴ τοῦ παιδὸς, καὶ ζῶν ὁ νεκρὸς καὶ πνέων ὁρᾶτο. Ο Συμεὼν δὲ σιγὴν τῷ πατρὶ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν παρ αγγέλλει, ἀραμένοις ἰδίᾳ τὸν παῖδα, ἵνα βραχύ τι καὶ καθευδήσῃ· ὅπερ ὡς προσέταξε γεγονός, ὑπνά σαντος τὰ μέτρια τοῦ παιδὸς, αἷμα διὰ τῶν αὐτοῦ ὤτων ἀθρόον ἐχέθη, καθάπερ ἀθεάτῳ τινὶ χειρουργίας τοῦ Συμεὼν ἐπ' αὐτὸν χρησαμένου· καὶ μετὰ τὸν ὕπνον ὑγιὴς ὅλος ἦν, ἡδέως προσιέμενος καὶ τροφήν, θαῦμα πᾶσι καὶ ὄμμασι καὶ ὠσὶν, δρώμενός τε καὶ ἀκουόμενος. σια'. Ὁ γοῦν πατὴρ, λαμπρὸς τῶν τοῦ μεγάλου Συμεών κήρυξ ῶν, καὶ τοσοῦτος εἰς εὐφημίαν ὅσο; εἰς λοιδορίαν τὸ πρὶν ἐγνωρίζετο, ἄνδρα τινὰ Βαδύ λαν καλούμενον, Ετός που πεντηκοστὸν ὄντα, γυμνὸν ὅλον καὶ λεῖον καὶ ἄτριχα, οὐ κεφαλὴν μόνον οὐ δὲ ὀφρύας, ἀλλὰ καὶ πώγωνα καὶ σῶμα τὸ πᾶν, ὡς καὶ πᾶσιν ἐν γέλωτι καὶ παιδιᾷ εἶναι, τοῦτον ἀπα ραδέκτως ἔχοντα καὶ ἀπίστως εἰδὼς, ὡς ἡ παρά τῷ θείῳ Συμεὼν θεία χάρις δυνατή τρίχας αὐτῷ κατὰ φύσιν ἐκφῦσαι, πείθει σὺν πόνῳ· καὶ πείσας ἄγει παρὰ τὸν στύλον, οὐ μετὰ θερμῆς πίστεως μόν νον, ἀλλὰ καὶ τῆς ὑπὲρ τοῦ παρελθόντος μετα μελείας. Ὁ δὲ, Σὺ κωλυτὴς ἐγένου σαυτῷ τῆς ἄνωθεν δωρεᾶς εἰς δεῦρο, ἔφη, καὶ πιστεύων ὅτι δυνατὸν δ αἰτεῖς, ἔπεσθαί σοι παρὰ Θεοῦ. Νῦν οὖν οἴκαδε πο ρεύου χαίρων· ἀνατελοῦσι γάρ σοι κατὰ φύσιν αἱ τρίχες. Ταύτας ὁ μὲν παρὰ τοῦ ἱεροῦ Συμεὼν τὰς επαγγελίας λαβὼν, ἐπανῆκεν. Εἴσω δὲ τριῶν ἡμερῶν επήνθησεν αὐτῷ θρίξ ἐκ ῥιζῶν ἀνιοῦσα, καθάπερ ἀρτιτόκου παιδίου τὴν ἐκ γενέσεως ἑαυτῆς ὑποφαίνουσα βλάστην, ἐκόσμησέ τε κατὰ μικρὸν οὐ κεφαλὴν μόνον, ἀλλὰ καὶ πώγωνα, πολιαῖς κατὰ φύσιν τῆς οἰκείας ἡλικίας κατηρτυμένος, ὡς ἐν θαύματος εἶναι λόγῳ καὶ τοῖς πρώην ἐν γέλωτι τὰ κατ' αὐτὸν ποιουμένοις. σιβ'. Γυνή τις ἀμφοτέρους τοὺς ὀφθαλμοὺς τυφλωθεῖσα προσῄει χειραγωγουμένη τῷ ἱερῷ Συμεών και ταλαβοῦσα δὲ ἤδη τὰς τῆς μάνδρας εισόδους, Αγις Συ μεών, μεγάλη ὡς εἶχεν ἐβόησεν οὐ γλώττῃ καὶ φων
col. 3181–3182page 109 of 125
PG 86:3181(ο μᾶλλον ἢ πίστει καὶ ζέσει καρδίας, τυφλήν με δεχό μενος, ἀπόλυσον βλέπουσαν. Τοῦ δὲ σπλαγχνισθέντος ἐπ' αὐτῇ, χεῖράς τε τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐπιθέντος, ἔβλεψεν εὐθὺς ὑγιῶς. Εἶτα προσάγει τὴν θυγατέρα πάθος ἔχουσαν περὶ τὴν γυνήν· ἐπιθεὶς τοίνυν καὶ τῇ παιδι τὴν χεῖρα, Νῦν μὲν ἐπάνηκε σὺν αὐτῇ, πρὸς τὴν μη τέρα ἔφη, όψει δὲ οἴκοι τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ. Ως γοῦν ἐπανῆλθον ἑκάτεραι, καὶ ὕπνωσεν οἷα φιλεῖ τῷ καμάτῳ τῆς ὁδοιπορίας ἡ μήτηρ, ὁρᾷ τὸν ἅγιον ἐν ἑτέρα μορφῇ, καὶ οὐ τῇ συνήθει παραβαλόντα, τήν τε νεάνιν ἀγαγεῖν, καὶ τὸ πάθος ἀνακαλύψαι κελεύσαντα· οὗ παρ' αὐτῆς εὐθέως γεγενημένου, ἀνατεμόντα τοῦτο, καὶ τὸ λυποῦν ἐκεῖθεν ἐξενεγκόντα, καὶ πάλιν τὰς πληγὰς συνουλώσαντα· ἔπειτα μέντοι τῆς οἰκίας ἐξιόντα, καὶ ἑαυτὴν μὲν ὁρκίζου σαν αὐτὸν ὅστις εἴη φράσαι· τὸν δὲ καθάπερ βα ρέως φέροντα καὶ ἀχθόμενον, "Ω γύναι, τί τοῦτο ἐπιζητεῖς ἀποκρίνασθαι; Διαναστᾶσα τοίνυν, ὦ τοῦ θαύματος! εὑρίσκει τὴν παῖδα τοῦ πάθους ἀπαλλαγεῖσαν, καὶ βραχέως ὕπνου δῶρον αὐτῇ παραδόξως γεγενημένην. σιγ'. Ανήρ δέ τις ἐκ γειτόνων τῇ γυναικὶ ταύτῃ, γλώττῃ κατὰ τοῦ ἁγίου λοιδόρῳ καὶ διαβύλῳ χρώμενος, ὃς τοῖς αὐτοῦ θαυμασίοις οὐκ ἀπιστοῦντι μόνον ἐῴκει, ἀλλὰ καὶ παρασκώπτων εἰς αὐτὸν ἦν, καὶ τὰ ἐκείνου διασύρων ἀναίδην καὶ καταπαίζων. Οὗτος δια κην εὑρὼν ἀκολάστου γλώσσης, δαίμονα σύνοικον, προσάγεται τῷ ἁγίῳ, καὶ θεραπείας παρ' αὐτοῦ τυ χών, οὐδὲ ταύτῃ τῆς εἰς αὐτὸν ἀπέσχετο φλυαρίας. Η δίκη δὲ πάλιν τῶν ἑαυτῆς οὐκ ἠμέλει· ἀλλὰ μίσας ὁ μάταιο; ἐκεῖνος ἰδεῖν τὸν ἅγιον ἐν δράματι νυκτὸς αὐτῷ ἐπιστάντα, καὶ τὴν αὐτοῦ δεξιὰν πρὸς ὀργὴν ἀφελόμενον διυπνισθείς, ἀψευδεῖς ἐπὶ τῶν ἔργων εὑρίσκει τὰς τῆς φαντασίας εἰκόνας. Εἰ γὰρ καὶ μὴ πάντη τὴν δεξιὰν ἀφῄρητο, ἀλλὰ ξηρὰν αὐτὴν εἶχε, καὶ οὐδὲν ἀψύχων ἀπεοικυίαν· ἔπειτα μέντοι αἱ σάρχες διαῤῥυεῖσαι, γυμνὰ μέχρι καρποῦ τὰ ἐστα καὶ νεῦρα τῆς χειρὸς ἐκείνης ἀπολελοίπεσαν· ἑξῆς δὲ καὶ σκώληξι ζέσασα, οὐδὲ φορητὴν τῷ ἀθλίῳ τὴν τῆς ὀδύνης βίαν παρείχε. σιδ. Συνεὶς τοιγαροῦν μετὰ τὴν πληγήν, πρόσεισι τῷ ἁγίῳ πικροτέραν τοῦ πάθους τὴν ἐπὶ τοῖς προ λαβοῦσι μεταμέλειαν ἔχων. Ο δὲ τοῦ ἀνδρὸς ἁψά μενος, κελεύει τῆς αὐτοῦ κόνεως λαβόντα οίκαδε ἀπιέναι, ἄλλο τῇ χειρὶ μηδὲν ὅτι μὴ ταύτης ἐπιτιθέντα. Καὶ ὁ μὲν ταῦτα ἕδρα· περὶ δὲ πρῶτον νυ κτὸς ὕπνον ἔδοξεν αὐτῷ τὸν Συμεὼν ἐπιστάντα, πτύελον τε τοῦ οἰκείου στόματος, τοῦ θείου ὡς ἀληθῶς ἐκείνου καὶ Θεῷ διὰ παντὸς προσλαλοῦντος, τῇ δεξιᾷ λαμβάνοντα, τὴν ἐκείνου δεξιὰν ἐπιχρίειν, ὁμοῦ δὲ τῷ χρίσματι καὶ σάρκας ἀνάγεσθαι, καὶ δέρμα ἐπ' αὐτὴν ἐκτείνεσθαι, ἕως ἐπὶ τὸν πριέχοντα κόνδυλον τοῦ μέσου δακτύλου. Τοῦτον δὲ αὐτῷ σὺν ὄνυχι πε περὶ τὴν γυνήν· γυνή, γυναικός, γυνή, γυνῆς,
col. 3183–3184page 110 of 125
PG 86:3183ἐκείνῳ τῆς πολλῆς περὶ γλῶτταν ἀκολασίας, όνυχα δὲ ἀναθῆναι ἄλλον ἐπὶ τὸν ἐχόμενον τοῦ κονδύλου ἄρθρον. Τὴν μὲν οὖν ὄψιν διυπνισθέντι τῷ ἀνδρὶ ἔργον εἶναι, καὶ τὴν χεῖρα ὑγιῶς ὡς ἔφημεν ἔχειν ἵνα δὲ τῷ θαύματι θαῦμα προσθῶμεν, ταὐτὰ ὁρῶντα τὸν Συμεών, ἦν τῆς νυκτὸς ἐκείνης ὁρᾶν τῷ πνεύματι ἑαυτὸν, οἷα κἀκείνῳ συνέβαινεν· ὡς αὐτός τε τοῖς μαθηταῖς ὀφθεὶς ἐν ἐκστάσει τότε γεγενημένος, πολλὰ δεηθεῖσιν ἀπήγγειλε, καὶ ὁ τῆς θερα πείας τυχὼν ἐξηγήσατο. σεῖν, ὡς εἶναι καὶ πρὸς τὸ μέλλον ὑπόμνησιν 215. σις'. ᾿Αλλὰ μέχρι τίνος ἀμηχάνοις ἐπιχειροῦμεν, λέ ? γῳ τὰ ἐκείνου διαλαβεῖν καθεξής πάντα πειρώμενο:; Ην τις ἐν Σουροῖς στρατιώτης (πολίχνιον δέ τι τοῦτο τῶν Ἐπευφρατιδίων) εὖ μὲν νεότητός τε καὶ ἡλι κίας, εἰ δὲ τῆς κατὰ πόλεμον ἀρετῆς, καὶ περὶ πάνω τα δεξιότητος έχων. Ποτὲ γοῦν αὐτοῦ πρός τι λουτρόν ἀπιόντος, συνέβη τῶν στρατιωτῶν τινα, τὰς σάρκας ὑπὸ τῆς ἱερᾶς νόσου λελωβημένον, ἐκεῖθεν ἐξιόντα, εἰς συνάντησιν αὐτῷ καταστῆναι. Τοῦ δὲ δεινῶς μυσαχθέντος, καὶ μήτε βαλανείων αὐτῷ τοῦ λοιποῦ, μήτε διατριβών κοινωνεῖν παραγγείλαντος, στενάζει μὲν ἐν πικρίᾳ ψυχῆς ἐκεῖνος, τὸ δὲ πάθος (ὦ τῶν ἀνα εφίκτων σου, Δέσποτα, τῆς σοφίας κριμάτων!) εὐθέως ἐπ' αὐτὸν μεταπίπτει· καὶ διαιδοῦσι μὲν ἔξω τριῶν ἡμερῶν αἱ σάρκες τῷ στρατιώτῃ καὶ καταῤῥέουσιν, ἀλλοιοῦται δὲ ἡ πνοή, καὶ εἰς τὴν ἐναντίαν τὸ σῶμα μεταβάλλει ἕξιν, σαπρία τὸ πᾶν ἐν ὀλίγῳ γεγενημέ μένον. Ἰατροῖς μὲν οὖν ἤδη καὶ χεῖρες καὶ τέχναι σαφῶς ἀπειρήκεσαν· τῷ δὲ, ἡ ἐξ ἀνθρώπων θέρα πείας ἀπόγνωσις, ὁδηγὸς παραδόξως εἰς σωτηρίαν γίνεται καὶ παιδείαν. Εἶναι Θεοῦ τὸ πράγμα συνείς, διὰ τὸν εἰς τὸν πλησίον ὀνειδισμόν, πρὸς ἐκεῖνον ἔγνω καταφυγεῖν, παρ' οὗ καὶ ἡ παιδεία· μόνου γὰρ εἶναι τὴν ταύτης λύσιν Θεοῦ, τοῦ καὶ τὴν παι δείαν ἐπαγαγόντος. Οὕτως ἔχοντι παρίσταται τις αὐτῷ, καθάπερ ἔκ τινος θείας ἀποστολῆς, ὅς, Πο ρεύου παρὰ τὸ θαυμαστὸν ὄρος ἐπὶ τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ Συμεών, ἔφη, ἐκεῖνος ἴασις τῆς μάστιγος ἔσται σοι. Ὁ δὲ πρὸς τὸ ῥῆμα τὴν καρδίαν ἀναφλεγείς, πίστει τα μεγάλῃ τοῦτο δεξάμενος, ἀνακομίζεται πρὸς αὐτὸν ὑπὸ τῶν οἰκείων· καὶ ὁ πρώην καλὸς ἐκεῖνος καὶ ζηλωτός ρίπτεται πρὸ αὐτοῦ, τίνος οὐκ ἀθλιώτερος; Αἵματος τοίνυν ἐξ αὐτοῦ καθάπερ ἀθεάτῳ τινὶ χειρουργία, διὰ πάντων μικροῦ τῶν μελῶν ἀθρόον εκκενωθέντος, τήν τε πνοὴν ἀνεῖτο, καὶ τὴν σάρκα κακαίνιστο· καὶ ἡ μορφὴ ἐν τρισὶ ταῖς πάσαις ἡμέραις εἰς τὴν προτέραν ἀποκαθει στήκει ὄψιν. Ο μὲν οὖν ἐντολὰς παρὰ τοῦ Συμεὼν λαβὼν, ἐντολῶν μηκέτι θείων ὀλιγωρεῖν, μηδὲ ὄνει δισμὸν λαμβάνειν ἐπὶ τοῖς ἔγγιστα αὐτοῦ, ὑγιὴς τέλος οἴκαδε ἐπανῄει. 216. σις'. Θεόδωρος δέ τις σκρινιάριος, τὸ γένος Αντιο
col. 3185–3186page 111 of 125
Caput XXVII
PG 86:3185χεὺς λέπρᾳ τὸ πᾶν ἐξηνθήκει σῶμα. Οὗτος ἀπάσης & ἀπογνούς θεραπείας, οἷα καὶ πάσης αὐτῆς πρὸς τὸ πάθος ἀπειρηκυίας, καὶ μείζονος ἰατρῶν καὶ χειρὸς καὶ τέχνης τούτου γεγενημένου, παρὰ τὸν θεῖον Συν μεὼν καταφεύγει. ὓς ἂν δὲ πρὸς πλείονα τοῦτον ἐπαγάγηται οἶκτον, ἔγνω τοιοῦτον ἔνδυμα περιθέσθαι, ὡς εὐχερῶς ἔχειν ὑποδεῖξαι γυμνώσαντα τὴν λέπραν ἐκείνῳ. Αἰσχυνόμενος τοίνυν ἐπὶ τῶν παρόν των ἐκκαλύψαι την σάρκα, καιρὸν ἦν οἰκεῖον ἐπι φυλάττων. Οπερ δῆλον τοῖς τοῦ πνεύματος ὀφθαλμοῖς τῷ Συμεών γεγονός· Εἰπὲ, τέκνον, ἐπὶ τῶν παρόντων, φησὶ πρὸς αὐτόν, ὅτου χάριν ἐλήλυθας εἰς ἡμᾶς. Ο δὲ καταπλαγείς τῷ παραδόξῳ τῆς διορά σεως· ὅπως ὁ κρύπτων ἦν εἰς καρδίαν οὗτος, τοῦτο παρ' αὐτοῦ ἀκηκόει, πᾶσαν εὐθὺς αἰδὼ ἀποῤῥίψας, γυμνώσας ἑαυτὸν ὑπεδείκνυ· καὶ ὅς τὴν βαΐνην ῥά οδον λαβών, καὶ ταύτῃ τὸν ἄνδρα σφραγίσας, Απελ θὼν παρὰ τὸ Τιβερίνου βαλανείον, λούσαι, ἔφη, συνε απολούσει γὰρ ἐκεῖ καὶ τὴν λέπραν. Ούπερ ὡς ἐκέ λευσε γεγονότος, ὑγιὴς ἐκεῖθεν, ὦ παραδόξου θαύματος! ὁ λεπρὸς ἐπανήκει. σιζ'. Ετερός τις ἐξ Ἀντιοχείας καὶ τῶν ἐπιφανῶν παραβάλλει τῷ στύλῳ, ἄρτι τῶν μνημοσύνων τῆς ἱερᾶς τοῦ ὁσίου μητρὸς ἱερῶς ἀγομένων. Ὁ μὲν οὖν καιρὸς ἡ θεία μυσταγωγία ἦν, ἧς αὐτουργὸς ἐκεῖνος ἐτύγχανεν ὤν. Ο δὲ σπεύδων ἐκεῖθεν ἀναχωρῆσαι, ἀξιοῖ τῶν μαθητῶν ἕνα, γε σύνηθες εἰσκομίζειν τῷ ἁγίῳ τὰς ἀγγελίας, ταχινὴν αὐτῷ γενέσθαι τὴν τῶν μυστηρίων μετάληψιν· ὃς αὐτοῦ τὰς ἀξιώσεις οὐ παριδών, ἀνάγει μετὰ τὴν κοινωνίαν τῶν μαθητῶν πρὸ τοῦ ὄχλου τοῦτον ἐπὶ τὸν στύλον. Αφεὶς δὲ τοῦ τον ὁ ἱερὸς Συμεών, μετεδίδου μᾶλλον τοῖς μετ' αὐτ τὸν ἀνιοῦσι. Καὶ ὁ μὲν, αὐτὸν καὶ αὖθις προσήγεν, ὁ δὲ τὰ παραπλήσια ἔδρα· ὡς δὲ πολὺ τοῦτο ἦν καὶ μέχρι πολλοῦ, Ησύχασον, ἀδελφὲ, φησὶν ὁ θεῖος ἀνήρ· ἔχω γὰρ αὐτῷ τι διαλεχθῆναι. Μετὰ γοῦν τὸ τὴν θείαν λειτουργίαν συντελεσθῆναι, παραστησάμενος τὸν ἄνδρα ὁ Συμεών· Υποκριτὰ, ἔφη, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ μερίδος μεμακρυσμένε, πῶς ἐνταῦθα ἐλη λύθεις λήσειν οἰόμενος τὸν πλάσαντα κατὰ μόνας τὰς καρδίας ἡμῶν, τὸν συνιέντα εἰς πάντα τὰ ἔργα ἡμῶν, τὸν στήσαντα τὰ ὄρη σταθμῷ, καὶ τὰς νάπας ζυγῷ; τίνος δὲ καὶ κοινωνῆσαι τῶν ἀχράντων μυστηρίων ἐπείγῃ; οὐκ ἐκείνου πάντως, οὗ πόρρω σοι ἀπέχει ἀπ' αὐτοῦ ἡ καρδία, εἰ καὶ τῷ στόματί σου ἐγγίζεις αὐτῷ, καὶ ἐν τοῖς χείλεσί σου τιμᾷς αὐτόν. Αλλ' εἴδ περ ἔργῳ τὴν αὐτοῦ δυναστείαν βούλῃ μαθεῖν, Ιδού σε, πάντων ὁρώντων, δαίμων χαλεπός παρα λήψεται, κὰν τῷ ἀέρι μέσῳ κρεμάσει σε, έως τὰς πονηράς σου καὶ μικρὰς πράξεις εξαγορεύσεις καὶ ἄχων.
col. 3187–3188page 112 of 125
PG 86:3187σιη'. Πρὸς ταῦτα δέει τὴν καρδίαν κατασεισθείς, καὶ ἀμφοτέραις τοῦ σιδήρου περὶ τὴν στάσιν φραγμού λαβόμενος, Φεῖσαί μου, δοῦλε τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου, φεῖσαι, μέγα ἐβόα, καὶ τὰ κατ' ἐμαυτὸν ἀπαραλεί πως σοι πάντα καὶ ἀκρύπτως διέξειμι. Καὶ ἀρξάμενος εὐθὺς τὰ καθ' ἑαυτὸν ὑπὸ ταῖς πάντων ἀχρεῖς δι εξῄει, πολλὰ καὶ δεινὰ ὄντα, καὶ εἰς τοσοῦτον ἀτοπίας ἔχοντα, ὡς μηδὲ τῆς τῶν δαιμόνων αὐτὸν ἀπο σχέσθαι θυσίας. ὡς δὲ πάντα ζέσει καὶ θέρμῃ ψυχής ἐξωμολογήσατο, δάκρυσιν ἐκ μέσης προϊοῦσι καρδίας ἐδεῖτο, δεχθῆναι τε μετανοοῦντα, καὶ τυχεῖν συγχωρήσεως, ἐπ' ἀσφαλείᾳ τῇ πρὸς τὸ μέλλον· ἦν ὁ σοφὸς τῶν ψυχῶν ἰατρὸς ἐκεῖνος εὐθὺς ἐπὶ τηλικαύτῃ δί δωσι μετανοίᾳ, καὶ διδάξας αὐτίκα καὶ ὑποθεὶς, καὶ συμβουλεύσας, καὶ παραινέσας, καί τινας ἐντολὰς επιθεὶς, ἀπέλυσεν ἐν εἰρήνῃ, οὐ χαλεπῶν παθῶν μόν νον, ἀλλὰ πολλῷ καὶ χαλεπωτέρας ἀσεβείας ἀπηλλαγμένον. σιθ'. Ετερός τις, ἐξ Επιφανείας τῆς ἐν Συρία, τῶν ἐπισήμων καὶ οὗτος, παρὰ τὸν ἅγιον ἐν ελθὼν, καὶ συλλαλήσας ἅπερ ἐβούλετο, ὀρέγει ξύλον Ινδικὸν εὐῶδες αὐτῷ, ἀξιῶν δεχθῆναι τε καὶ θυ μίαμα παρ' αὐτοῦ Θεῷ προσαχθῆναι. Τοῦ δὲ παραιτουμένου καὶ ἀνανεύοντος, οἴκοι τε θυμιᾷν τοῦτο μᾶλλον αὐτὸν ἐπιτρέποντος, ὡς πολὺς ἦν ἐπιμένων ἐκεῖνος ἐνεχθήναι κελεύει θυμιατήριον, ἵνα καὶ 4 τοῦ Θεοῦ, φησί, διαφανῇ δυναστεία· καὶ τοῖς ἄν θραξιν ἐπιτεθέντος τοῦ ξύλου, τοσαύτη τις δυσωδία γεγόνει, καὶ ὀσφρήσει οὕτως οὐδὲ μια φορητή, οὐκ ἀνὰ τὴν μονὴν μόνον, ἀλλὰ καὶ τοῦ ὄρους ἐπὶ πολύ διήκουσα, ὡς καὶ τοῖς ἔξωθεν διὰ πάσης ἐπὶ τὴν μονὴν ὁδοῦ προσιοῦσι τοιαύτην οίαν μηδὲ ἀνέχεσθαι δύ νασθαι, ταύτην ἀπὸ μακρόθεν προσβάλλειν. Ἰδὼν τοίνυν ὁ Συμεών, ἔργῳ αὐτῷ καὶ βίου φαυλότητα το παρὰ τὸ εἰκὸς τῆς τοῦ ξύλου φύσεως εκείνου κατηγορεῖν, Εξομολόγησαι, φησί, τῷ Θεῷ τὰς πράξεις σου, μετανοῶν τὸ λοιπὸν ἀπὸ τῆς κακίας σου, όπως σε μὴ δαίμονες αὐτίκα παραλαβόντες, ελεεινὸν πάσῃ γλώσ σῃ θῶνται διήγημα. Ἐν φόβῳ τοιγαροῦν πολλῷ γε γονώς, πάσας εὐθὺς αὐτὰς διεξῆλθε, δυσωδεστέρας πολλῷ τοῦ θυμιάματος οὔσας· εἶτα ἐπιτιμηθεὶς τὰ εἰκότα, καὶ παραινέσεως καὶ διδασκαλίας τυχών, ἐπάνεισιν. σκ΄. Ακόλουθον τῷ εἰρημένῳ τὸ ἐπαγόμενον, ὅσῳ καὶ ἀμφοτέροις συγγενῆ τὰ τοῦ θαύματος Ἱερεύς τις, ὄνομα Ἰωάννης, τὴν ἐν Ἀταμεία τηνικαῦτα Εκκλησίαν οἰκονομῶν, προσῆλθε σὺν συζύγῳ καὶ προσήκουσι πᾶσι τῷ Συμεών. Ο γοῦν τὰς ἀγγελίας εἰσφέρων μαθητής, η φιλίᾳ τῇ πρὸς αὐτὸν ἢ καὶ χάριτι, τάχα δὲ καὶ ἀγνοίᾳ τῶν κατ' αὐτὸν, ἐσπούδαζεν ὅσα καὶ χρηστὸν ἄνδρα τοῦτον τῷ Συμεών παραθέσθαι, Πολλῶν τοιγαροῦν περὶ αὐτοῦ παρὰ τοῦ μαθητού
col. 3189–3190page 113 of 125
PG 86:3189λεγομένων, κρέμα πρὸς αὐτὸν ὁ Συμεὼν ἐπιστρέψας, μὴ χρῆναι τοιαῦτά τισιν, ὅπως ἂν καὶ τύχοι, μαρτυρεῖν, ἔφη· Παῦται τοίνυν, ἀδελφὲ, περὶ ὧν οὐκ οἶσθα διατεινόμενος. Καὶ τῇ χειρὶ παρὰ τῶν τῆς κεφαλῆς τριχῶν τοῦ οἰκονόμου λαβόμενος, Τὸ ἀκά θαρτον καὶ πονηρόν πνεῦμα, φησί, τὸ ἐνοικοῦν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ, ἔλεγξον ἐπὶ τῶν παρόντων τὰς μια ρὰς αὐτοῦ πράξεις καὶ ἀθεμίτους, ἵνα Θεὸν εἶναι γνῷ, Δεσπότην καὶ δημιουργὸν ἁπάντων, τὸν στερεοῦντα οὐρανὸν καὶ κτίζοντα γῆν, ποιοῦντα εἰς ὕψος κρίμα, καὶ δικαιοσύνην εἰς γῆν ἔθηκε. Καὶ ὁ δαίμων κράζων ἦν εὐθέως καὶ ὀλολύζων, καὶ δίκαιά γε πάσχει μεγα λοβοῶν. Ινα τί γὰρ ὁ εἰδωλοθύτης οὗτος, ὁ γόης, ὁ πλάνος, ὁ ἀσεβὴς, καὶ ἄλλα τοιαῦτα, παρὰ σὲ ἤγαγέ με; καὶ νῦν κατακαίομαι μὲν ἐγώ, ὅτι δημοσιεύονται πᾶσιν αἱ τούτου πράξεις. σκα'. Πολλῶν οὖν τοιούτων ὑπὸ τοῦ ἐπίμονος λε γομένων, τοῦ τε ἀνδρὸς ὑπ' αὐτοῦ χαλεπῶς πά σχοντος, οὐδὲ τοὺς ἔξω τοῦ πάθους ἀδακρυτί στέγειν ἐπῄει τὴν δψιν ή μέντοι γυνή τούτου και ο προσ ήχοντες, ὅλους ἑαυτοὺς εἰς ἔδαφος ρίψαντες, κλαίοντες ἦσαν καὶ πικρὸν ολολύζοντες, καὶ τίνας οὐκ ἐλεεινὰς φωνὰς τῷ ἁγίῳ προσάγοντες; ἐπικλασθεὶς οὖν ἐκεῖνος αὐτῷ, ἐπιτιμήσει παραχρήμα τὴν δαίμονα τοῦ ἀνδρὸς ἀπελαύνει. Ο δὲ καθαρώς καυ τοῦ καὶ τῶν οἰκείων λογισμών γενόμενος, καὶ γνούς οἷοις διὰ τὸν προλαβόντα βίον κακοῖς ἐκδέδοτο, κατήγορος ἦν αὐτὸς ἑαυτοῦ, μηδὲν τῶν κρυφή πε πραγμένων, τῶν καὶ τοῦ λαθεῖν ὄντως ἀξίων εκεί των παρακατέχων· ὧν οὐδὲ κατὰ μέρος φειδοί τῶν ἀσθενεστέρων μνημονευτέον. Ἀλλ᾿ οὖν αὐώρα πάντα καὶ δῆλα ταῖς τῶν παρόντων τιθεὶς ἀκναῖς, καὶ τοῦ μέλλοντος εγγυητὴς ἑαυτῷ γινόμενος, ὁ μὲν οὖν ἄφεσιν ἐπὶ τούτοις ὑπεύθυνον ἐπιτιμίας λαβών, ἐπανήκει. σκβ'. Ετερος δέ τις ἐκ τῆς ᾿Αντιόχου καὶ τῆς κατ' 292. αὐτὴν Ἐκκλησίας, Ιωάννης τήν κλήσιν καὶ οὗτος, οὐ βλάσφημα μόνον ἀεὶ κατὰ τοῦ ἁγίου ἐλάλει, καὶ τρυφὴν ἀκολάστου γλώττης τὰς εἰς αὐτὸν λοιδορίας πεποίητο· ἀλλὰ καὶ μέχρι τοσούτου μανίας προῆλθεν, ὡς καὶ βύρεσι φλεγμαίνουσαν ἐπιστολὴν (ὢ πόσα τολμήν οίδε κακία, καὶ κατὰ τῆς ἀληθείας νεανιεύεσθαι 1 )πρὸς αὐτὸν ἀποστεῖλαι· ἣν ἐκεῖνος δεξάμενος, ὦ καὶ τῷ πνεύματι γνούς, ὡς οὐκ ἂν ποτε παιδείας χωρὶς καὶ ταῦτα παραμενούσης καὶ ὑπομιμνησκού της μετάθηται πρὸς τὸ βέλτιον, τῶν μαθητῶν ἕνα καλέσας, "Απιθι, φησί, παρὰ την Αντιόχου πρὸς τὸν διάκονον Ἰωάννην, καὶ τάδε αὐτῷ ἀπάγγειλον, ώς παρ' ἡμῶν, Ἐπειδὴ συμφέρει τῇ ψυχῇ σου ταπεινωθῆναι σε διὰ τὴν πολλὴν τῆς γλώσσης ἀκολασίαν, ἰδοὺ ἐκδέδοσαι δαίμονι, δς διὰ πάσης σου τῆς ζωῆς Έσται παιδεύων σε. Ταῦτα ὁμοῦ τε πρὸς αὐτὸν εἰρήκει μαθητὴς, καὶ δαίμων τῷ ἀνδρὶ ἀθρόον ἐπι πηδήσας, ωλόλυζε δι᾿ αὐτοῦ, καὶ εἰς γῆν τὴν ἄθλιον κατεῤῥίπτει, καὶ ὅσα τῶν δαιμονώντων ἀκριβῶς δια ετίθει. σκγ'. Ἡ γυνή τοίνυν του διακόνου καὶ οἱ προσ
col. 3191–3192page 114 of 125
PG 86:3191ήκοντες, οἰκεῖον τὸ ἐκείνου πάθος ποιούμενοι, καὶ Οι μᾶλλον αὐτοὶ πάσχοντες τὰς ψυχὰς, ἀνίασι σὺν αὐτῷ πρὸς τὸν Συμεών, δεόμενοι, θρηνοῦντες, προσπίπτοντες, οικτείραντα τῆς συμφορᾶς αὐτοὺς τῆς ἐκ τοῦ δαίμονος ἐκεῖνον ἐπηρείας ἀνεῖναι. Ο δὲ, ᾿Αλλὰ συμ φέρει τῇ ψυχῇ σου μὴ ἀνεθῆναι σε, πράως πρὸς τὸν διάκονον ἔφη· οὐδὲ γὰρ οἰκεῖον ἐπλήρου πάθος δ συμπαθής, ἢ καὶ ἀπαθὴς ταληθέστερον, ἀλλὰ τῆς ἐκείνου ψυχῆς ἐκήδετο μᾶλλον, ὁ πάθη ψυχῶν ἐξ καί τι ἄλλο, άριστα θεραπεύειν ἐκεῖνος εἰδὼς, ὡς ἂν εἰδῇς, φησίν, ὅτι δύναμις Θεοῦ ἐστιν, ᾗ σὺ μέχρι νῦν προσκόπτων ήγνόεις, ἵνα καὶ τὸ πολὺ τῆς ἀπιστίας αὐτοῦ ποσῶς θεραπεύσῃ, παραγγέλλω ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ τῷ ἐνοικοῦντί σοι δαίμονι, τεσσαράκοντα ἡμέ ρας καὶ νύκτας ἴσας ἀφέξεσθαί σου. Ὅπερ οὖν κατά τὸ αὐτοῦ ἐπίταγμα γεγονός, μετὰ τὴν ἐνάτην ἐπὶ τριάκοντα ήκεν ὁμοῦ γυναικὶ καὶ προσήκουσιν αὖθις, ἀπαλλαγὴν τελείαν αἰτοῦντες. Ὁ δὲ λυσιτελεῖν αὐτ τοῦ τῇ ψυχῇ τὴν παιδείαν εἰδὼς, ᾧ καὶ ψυχῶν ἦν ἀεὶ σωτηρία τὸ σπουδαζόμενον, τοῦτο μὲν οὐκ ἀπο ένευσεν, ἀλλ᾿ ὥστε μετριωτέραν αὐτῷ πρὸς τὸ ἑξῆς ἔσεσθαι μάλλον τοῦ δαίμονος τὴν ἐπήρειαν· Καὶ ὁ μὲν οὐ τελείας, ὡς ἐβούλετο τῆς αἰτήσεως τυχών, ἀπῄει στυγνός. σκδ'. ᾿Αναστάσιος δέ τις Σχολαστικός, τὸ γένος Αντιοχεύς, φαύλη γλῶσσα καὶ ἀσελγής, εἰς τοσοῦ τον ήλασε κατὰ τοῦ ἁγίου ἀπονοίας, εἰ δὲ βούλει, μανίας (8 καὶ συγγενέστερον μᾶλλον τῷ πράγματι όνομα), ὡς μηδὲ Θεὸν τοῖς παραδόξως ὑπ' αὐτοῦ τελουμένοις, ἀλλά τινα πονηρὰν ἐνέργειαν ἀνοήτως επιφημίζειν. Ὅπερ τὸν θεῖον ἄνδρα μανθάνοντα, πάσχειν μὲν ὑπὲρ τοῦ ἀδελφοῦ τὴν ψυχὴν, ἀναμέν νειν δὲ ὅμως αὐτοῦ τὴν ἐπιστροφὴν, ὅπερ δὴ φιλανθρωπίας Θεοῦ νόμος. Ως δὲ τὸν μὲν ἐπιμένοντα εώρα, τὴν θείαν οὐκέτι μακροθυμίαν ἀνεχομένην, ἀλλὰ καὶ στιλβουμένην ήδη ῥομφαίαν, καὶ τόξιν κατ' αὐτοῦ ἐντεινόμενον, ετοιμαζόμενα δὲ καὶ σκεύη θανάτου· τῶν μαθητῶν ἕνα καλέσας (ἦν δὲ ἡ μεγάλ λη τοῦ μυστικοῦ δείπνου, καὶ τῆς ὑπὲρ ἡμῶν Χρισ στοῦ παραδόσεως καὶ οἰκονομίας ἡμέρα) τὴν πικρὰν ἐκείνην τῷ ἀθλίῳ μηνύει τομήν (τηνικαῦτα γὰρ τῷ πνεύματι καὶ αὐτὴν ἐπαγομένην χώρα) είσπραξιν αὐτῷ τῆς πολλῆς ἔσεσθαι ἀδικίας, ἧς λαλῶν εἰς τὸ ὕψος ἦν, καὶ εἰς οὐρανὸν τὸ στόμα τιθέμενος· οὐχ ἵν᾿ ἐκεῖνον ἀποσχέσθαι παρασκευάσῃ (ᾔδει γὰρ ἀμεταθέτως ἔχοντα, ἐφεστηκυίαν δὲ ἤδη καὶ τὴν ἀπει λήν, καὶ οὐδὲ βραχὺ ἀναδυομένην), ἀλλ᾽ ἵνα τοῖς ὁμοίως ἔχουσιν ἀπιστίας διόρθωσις γένηται, τὴν αἰ τίαν τῆς ἄνωθεν κατ' αὐτοῦ δικαίας ὀργῆς καὶ τιμω ρίας οὐκ ἀγνοήσασιν. Ο μὲν οὖν μαθητὴς ἐν ἐπισ σήμῳ τῆς πόλεως αὐτὸν εὑρηκώς, ἔχειν τι παρὰ τοῦ θείου Συμεὼν αὐτῷ ἀπαγγείλαι εἶπεν· δ ἐπὶ τῶν παρόντων ἐκέλευε λέγειν. Καὶ ὁ μὲν ἅπερ ἐντέταλτη εἰρήκει, ὁ δὲ ὑπὸ δαίμονος εὐθέως καταῤῥαγείς. δεινώς τε διασπαραχθεὶς ὑπ' αὐτοῦ, αἰσχρῶς, οἶμο:! καὶ τῆς ἐκδεξαμένης αὐτὸν κολάσεως ἀξίως ἐν ὄψει πάντων καταστρέφει τὸν βίον.
col. 3193–3194page 115 of 125
PG 86:3193σκε'. Ἴσαυρος δέ τις, όνομα Κόνων, οὐ χαλεπῷ δαί μονι πέπληκτο μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀστράγαλον ἕλκει πονηρῷ, ὡς τῷ μὲν διαμασσᾶσθαι τὴν γλῶτταν, ὅσα καὶ ἄρτον αὐτὴν ἐσθίοντα, τῷ δὲ σεσηπέναι τὸ σκέλος, σαρκῶν τε τὰ ὀστᾶ γεγυμνώσθαι, καί τι δυσῶδες αὐτῶν ἀποπνεῖν ὡς μηδὲ φορητὸν εἶναι ὀσφρήσει. Οὗτος (α τροῖς τὰ ὄντα προσαναλώσας, ὡς οὐδ' ὁτιοῦν αὐτοῖς ἄλλο πρὸς θεραπείαν ἡ τέχνη παρείχεν, ὅτι μὴ πρισθέντα τὸν πόδι κοπῆναι, παρὰ τὸν θεῖον ἀνακομίζεται Συ μεών, δν δή που καὶ μόνον ἀνιάτων ᾔδει παθῶν ἰατρόν. Τοῦτον ὅπως ἐλεεινῶς εἶχεν ἐκεῖνος ἰδὼν, πράως τε τῇ βαΐνη ράβδῳ πλήξας, ἐπὶ τῶν οἰκείων ποδῶν ἐπέτρεψε στῆναι· καὶ παραχρήμα ή τε δυσωδία ἔσβεστο, καὶ που σὶν ὁ κάμνων ἐχρῆτο καὶ ἀσφαλεῖ βαδίσματι. Εἶτα ἐγγίσαντος αὐτῷ τῆς κεφαλῆς ἀψάμενος, καὶ σφραγίσας, Ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐπιτάσσω σοι τῷ πονηρῷ πνεύματι, ἔφη, ἐξελθεῖν τοῦ ἀνθρώπου τούτου, καὶ μηκέτι πρὸς αὐτὸν ἀναστρέψαι. Ὁ μὲν οὖν δαίμων εὐθὺς ἀπελήλατο τῇ δὲ τοῦ ποδὸς πληγῇ τῆς οἰκείας ἐπιβάλλειν κόνεως κελεύει τῷ τυχόντι τῆς θεραπείας· ήτις σάρκας τε ἔφυσε, καὶ δέρμα ἐπ' αὐτὰς ἐξέτεινε, καὶ ὑγιὴς ἐν βραχεῖ ὁ πρώην θεραπεύτως ἔχων, αὐτῇ γυναικὶ καὶ προσήκουσι καὶ ὅλῳ σχεδὸν ἐπάνεισιν οἴκῳ. σκς'. Ἱκανὰ μὲν οὖν εὖ οἶδα κόρον ἀκοαῖς ἐνθεῖναι τὰ εἰρημένα, ἀλλὰ σιωπῆς οὐκ ἄξία πάλιν τὰ ἐφεξῆς. Νεανίσκος γάρ τις ἐκ κώμης Καλλιγέας καλουμένης, Γεώργιος όνομα, σκάπτων ἐν οἰκοπέδοις, μνήματί τα περιτυχών, καὶ τοῦτο διορύξας, ἐλπίδι τοῦ κρυπτό. μενον τάχα θησαυρὸν ἀνευρεῖν, δαίμονι χαλεπῷ περι πίπτει (τῆς δίκης ὥσπερ ἀνεκτὰ θεμένης, εἰ μὴ παρὰ πόδας ἐποίσει καὶ τιμωρίαν), καί τινας οἷα γυναῖκας ἰδὼν αὐτῷ συμπλακείσας, μυχησάμενος κατὰ βοῦν, εἰς γῆν κατερράγη· ἐξ ἐκείνου τοίνυν ὁπόσαι νύκτες, βιπτόμενος ὁμοίως εἰς ἔδαφος καὶ σπαραττόμενος ἦν, ἀφροῦ τε παραπτύων, καὶ τὰ ἔνδον ἀναβρασσόμενος. Ὑπανῆπτε δὲ αὐτῷ καὶ ζηλοτυπίας ἐπὶ τῇ γυναικὶ φλόγας ὁ μιαρός, καθάπερ αὐτῇ συνεληλυθώς, ὅπερ ἦν αὐτῷ τῆς συμφορᾶς τὸ βαρύτατον. Οὐκ ἔχων οὖν δ τί ποτε ἄλλο πρὸς κακόν τηλικοῦτον ἐπινοήσει, προσελθὼν τῇ τοῦ μεγάλου στάσει, ρίπτει κατὰ γῆς ἑαυτὸν, τὰς κατασχούσας αὐτὸν ἀποδυρόμενος συμ φοράς. σκζ'. Ταῖς αὐτοῦ τοίνυν ἱκετηρίαις ἐπικλασθείς, Ο Παῦσαι, ἀδελφέ, οδυρόμενος, ἔφη, καὶ οἴκαδε μᾶλλον ἐπάνηκε, καὶ οὐκ ἀστοχήσεις τῆς θεραπείας. Ὁ δὲ τὴν ἐπαγγελίαν ἀσμένως δεξάμενος, ὥσπερ ἤδη τοῦ ποθουμένου τυχὼν ἐπανῄει· καὶ τὴν μὲν οἰκίαν καταλαμβάνει, τὴν γυναῖκα δὲ οὐχ εὑρίσκει. Απο έδρα γὰρ ἤδη, συσκευασαμένη τὰ ὄντα, τὸ βρέφος ἐπὶ τῆς οἰκίας (ἄρτι γὰρ ἐκ τοῦ ἀνδρὸς ἐκύη μόνο)
col. 3195–3196page 116 of 125
Caput XXVIII
PG 86:3195ἀνελόμενος τὸ βρέφος, ἥκει παρὰ τὸν ἅγιον αὖθις, οἷα παρὰ τῆς γυναικὸς αὐτῷ συνέβη ἐκτραγῳδῶν, καὶ τῶν ῥημάτων δάκρυα καταχέων, τὴν ἔνδον τῆς καρδίας τῆξιν μηνύοντα, εἶτα καὶ τὸ βρέφος ἐνώπιον αὐτοῦ ρίπτων, καὶ πρὸς ἐκδίκησιν τούτου τὸν ἅγιον ἐκκαλούμενος. Διαπονηθείς οὖν ὁ Συμεών, καί τι πρὸς οὐρανὸν οδυνηρὸν ἀτενίσας. Ο Θεός, εἶπεν, ὁ μέγας, ο παντοκράτωρ, οὗ οἱ ὀφθαλμοὶ ἀνεωγμένος εἰς ὁδοὺς τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων, δοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ· εἰ ἀρεστὸν ἐνώπιόν σου, μετα βήτω πρὸς τὴν γυναῖκα τὸ ἐνοικοῦν· τῷ ἀθλίῳ τούτῳ δαιμόνιον, ἵν' ἐλεεῖν διδαχθῇ τοῦ παρ' ἑτέρων ἐλέους αὐτὴ δεηθεῖσα, καὶ πείρᾳ μάθῃ σαφῶς ὁ παρ' αὐτῇ τὰ τῆς φύσεως ἡγνόησε σπλάγχνα. ἀπολιπούσα. Σφοδρότερον τοίνυν παθὼν τὴν ψυχήν, σκη΄. Ταῦτα τοῦ Συμεὼν αὐξημένου, ὁ μὲν νεανίσκος τοῦ δαίμονος ἀπήλλακτα, ἡ γυνὴ δὲ ὑπ' αὐτοῦ κατείληπτο, Σύ με τοῦ οἰκείου ἀνδρὸς ἐχώρισας, λέ γοντος, σύ με τοῦ συνοίκου διέζευξας, διὰ σὲ τούτου πικρῶς ἀπελήλαμαι· ὁ ἐκεῖθεν ἐκβαλὼν ἐμὲ, ἐπέτρεψεν ἐλθεῖν ἐπὶ σὲ, καὶ ἄλλα τοιαῦτα, μανικά τε ἄμε καὶ μικρὰ, καὶ τῷ ὄντι δαιμονιώδη. ἂν ἐκείνη ἀκού σασα, καὶ ὑπὸ τοῦ δαίμονος ἀφιλανθρώπως μαστιζομένη, ἱπάνεισιν εἰς τὴν οἰκίαν παρὰ τὸν ἄνδρα. Ο δὲ τοῦ πάθους οίκτείρας αὐτὴν, παρὰ τὸν ἅγιον ἄγει, ὅσα κατ' αὐτῆς κατέτεινε πρώην, τοσαῦτα νῦν ὑπὲρ αὐτῆς καὶ πλείω δεόμενος. Τὴν πρὸς τὸν Συμεὼν ἐγε γύτητα τοίνυν οὐκ ἐνεγκὸν τὸ δαιμόνιον, ήρξατο βί πτειν εὐθὺς κατὰ γῆς τὴν γυναῖκα καὶ σπαράττειν, καὶ ἐκτινάσσειν, καθάπερ αὐτὴν ἆραι καὶ ἀφεῖναι κατὰ κρημνῶν ἐπειγόμενον. Οὐκέτι τοιγαροῦν οὕτω πάσχουσαν αὐτὴν ὁρᾷν ὁ Συμεὼν ἀνεχόμενος, ἀλλὰ φιλάνθρωπόν τι καὶ συμπαθὲς παθὼν ἐπ' αὐτῇ, Το ἀκάθαρτον καὶ πονηρὸν πνεῦμα, ἐγώ σοι ἐπιτάττω, φησὶν, ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Θεοῦ ἐξελθεῖν ἀπ' αὐτ τῆς, καὶ μηκέτι πρὸς αὐτὴν ἀναλύσαι. Τὸ μὲν οὖν ἐπίταγμα ἔργον ἦν, καὶ πολλὰ κράξαν αὐτίκα καὶ φλυαρῆσαν ἐξῆλθεν, ὑγιῆ τὴν πάσχουσαν ἀπο λελοιπός. σκι. Βαβύλα δέ τινι νόσημα γεγόνει περὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς, ᾧ καὶ τύφλωσις ἠκολούθησεν ὡς οὖν δνασθεί τι τῆς ἰατρῶν τέχνης οὐκ ἦν, τὸ τοῦ Συμεὼν ὄνομα πρὸς θεραπείαν ἐπεκαλεῖτο. Ορι τοιγαροῦν τῆς νυκτὸς ἐκείνης αὐτὸν ἐπὶ λευκοῦ ἵππου τῷ Ιατρείῳ παραβαλόντα, χεῖρά τε αὐτῷ ἐπιθέντα, καὶ, 'ἀνάβλεψον εὐθὺ τοῦ θαυμαστοῦ ὄρους, κελεύσαντα. διαναστὰς τοίνυν αὐτίκα καὶ τὰς ἄψεις ἐπ' αὐτὸ ἔθύνας, Χριστὲ ὁ Θεὸς τοῦ δούλου σου Συμεών, εἶπεν, ἴασεί με τοὺς ὀφθαλμούς. Καὶ ἀναβλέψας ὁρᾷ παραχρῆμα, εἰ καὶ ἀμυδρόν τι καὶ ἀδρανές· ὁρᾷ δ' οὖν, καὶ τὰ φίλτατα ὡς εἶχε, γυναικά φημι καὶ τέκνα λαβών, πρόσεισι τῷ Συμεών, ἀπαγγέλλων οἷας ἐξ αὐτοῦ τύ χοι ευεργεσίας. Ο δὲ τὸν Δεσποτικὸν αὐτῷ τοῦ σταυ ροῦ τύπον ἐπιβαλών, ἐλεύθερον αὐτῷ πάσης ἀμε βλυωπίας τὸ τῶν ὀφθαλμῶν χαρίζεται φῶς· ἔπειτα μέντοι καὶ τὴν γυναῖκα, τυφλώττουσαν ἰασάμενος, καὶ δαιμονῶντας θεραπεύσας τοὺς παῖδας, καὶ φρον
col. 3197–3198page 117 of 125
PG 86:3197οἶκον μεγάλων παθῶν ἀπαλλάξας, οὐδὲ βίου σπανίζοντας περιείδεν. Αλλ' ἐπεὶ μηδ' ὁτιοῦν ἄλλο τού τοις ὅτι μὴ βραχὺς οἶνος προσῆν, καὶ οὗτος ἐξ εστηκώς τε καὶ δευτερίας, ἡδὺν καὶ τοῦτον αὐτοῖς τῇ οἰκείᾳ τίθησι κόνει, καὶ πότιμον, καὶ ἐπαγωγόν. καὶ οὕτως οὐκ ὀλίγου πραθεὶς, ήρκεσεν αὐτοῖς εἰς τὰ ἀναγκαῖα. στ'. Τούτοις ἄξιον ἐκεῖνο προσθεῖναι· Πρεσβύτερος τις, ἐκ κώμης Βασιλείας οὕτω λεγομένης ὁρμώμενος, πολύπαις ὢν, ἅπαις ἐδείκνυτο, τὴν εἰς φῶς ἑκάστου τῶν τικτομένων πρόοδον τελευτῆς εὐθὺς διαδεχομένης. Πρόσεισι τοίνυν ἐν συνοχῇ σπλάγχνων, καὶ πιο κρῶν δακρύων ἐπιῤῥοῇ τῷ θαυμαστῷ Συμεών, τὰ καθ' αὐτὸν ἀπαγγέλλων· Καὶ δς, Ἐπάνηκε, φησὶ χαί ρων, ἔχων ἤδη τὸ αἰτηθὲν ἐκ Θεοῦ. Τῷ δὲ τὴν ἐπαγ γελίαν ὡς εὐεργεσίαν αὐτοτελή δεξαμένῳ, καὶ ὥσπερ τι ψυχῆς ὄχθος ἀποθεμένῳ βαρύτατον, τρεῖς ἐπὶ θυγατρὶ γεννῶνται μετὰ ταῦτα υἱοί· ὧν ὁ πρε σβύτερος πάθει δυσεντερίας ἁλούς, καὶ τὴν ἐξ ἀνθρώπων καὶ τέχνης ἀπογνούς θεραπείαν, ἐπὶ τὸν θεῖον Συμεὼν καταφεύγει, καὶ ὡς αὐτὸν ἀνακομισθεὶς παρὰ τοῦ τεχόντος, οἷα μηδ' ἀρκεῖν ἑαυτῷ πρὸς τὴν πορείαν δυνάμενος, επάνεισιν ὑγιής. σλα'. ᾿Αλλὰ τὴν ἐπ' αὐτῷ τοῦ πατρὸς εὐφροσύνην, 231. ἀθυμία πάλιν ἐκδέχεται, λήθην καὶ αὐτῆς ἐμποιοῦσα (ἐπεὶ καὶ πέφυκεν ὅλον ὡς τὰ πολλὰ γίνεσθαι τοῦ παρόντος τὸ τῆς ψυχῆς χαῖρον ἢ παθαινόμενον, τῶν προλαβόντων ἀμνημονῆσαν)· εὑρίσκει γὰρ τὸν δεύτερον τῶν υἱῶν οὕτως ὑπὸ νόσου κατειργασμένον, ὡς καὶ βοήθειαν ἐπ' αὐτῷ πᾶσαν ἀνθρωπίνην ἀπα γορεύσαι. Δράμενος τοίνυν κομίζει τῷ Συμεὼν καὶ αὐτὸν, δεικνὺς ὅπως ἔχει, καὶ μάρτυρα καθάπερ οἰκείας σπλάγχνων ὀδύνης ποιούμενος, εἰ πατὴρ, καὶ ταῦτα φιλόπαις, οὕτως υἱὸν ἀν έχοιτο βλέπων. Εκτείνας τοιγαροῦν αὐτίκα τὴν δεν ξιὰν, καὶ τὸν παῖδα σφραγίσας, Πορεύου, ἔφη, ζῶντα καὶ αὐτὸν ἐν ὀνόματι Χριστοῦ ἔχων. Ο δὲ, φιλοτεχνίας ὑπερβολῇ, μηδαμῶς ἀποστῆναι βουλόμενος, ἀλλ' ὅσῳ πλείονα χρόνον αὐτῷ παραμείναι, τοσούτῳ πλείω καὶ τὴν ἐξ αὐτοῦ κομίσασθαι θερα πείαν τὸν παῖδα νομίζων Συγχώρησον ἡμῖν, δοῦλε τοῦ Θεοῦ, εἶπεν, ἐπὶ πλέον προσμεῖναί σοι, ἵνα καὶ δαψιλεστέρας τῆς παρὰ σοῦ τύχωμεν εὐλογίας, ἣν ἡμῖν ἡ δεξιά σου χαρίζεται. σλβ'. Δυσχεράνας τοίνυν πρὸς ταῦτα ὁ Συμεών, Ηπάτησαι διὰ τῆς ἀπιστίας, ἔφη, καὶ σύ· ἡ γὰρ τοῦ Θεοῦ δύναμις οὐκ ἐνταῦθα μόνον, ἀλλὰ καὶ παν ταχοῦ τῆς αὐτοῦ δεσποτείας ἀνύουσα παραδόξω; ἐστὶν & βούλεται· ἀλλὰ τὴν ἐκ τῆς κόνεώς μου σφρα γίδα λαβών, ἐπάνηκε μηδὲν ἐνδοιάζων, ἀλλ᾽ αὐτοὺς ὥσπερ ἐντετυπωμένους αὐτῇ, οὕτω καὶ παρόντας ὁρᾷν νομίζων ἡμᾶς. Λαβὼν τοίνυν ὁ πατὴρ τὴν σφραγίδα καὶ οἴκαδε μετὰ τοῦ παιδὸς ἀναστρέψας, ὁρᾷ τὸν ἅγιον αὐτῷ νυκτὸς ἐπιστάντα (ἡ μορφὴ δὲ τῷ Σύ μιών ἑτέρως ἢ κατὰ τὸ σύνηθες είχε) τῆς τε κόνεως ἐν χεροῖν κατέχοντα, καὶ, Τί μᾶλλον βούλει λαβεῖν, τὴν εὐλογίαν τοῦ Συμεών ταύτην, ἢ τὴν δεξιάν;
col. 3199–3200page 118 of 125
PG 86:3199γία, παντί που δῆλον, εἰπόντος, ἐγὼ δὲ (αλλά μας ἵλεως εἴης) λαβεῖν ἐπόθουν μᾶλλον τὴν δεξιάν· ἐχω τείνας εὐθέως αὐτὴν, ὀρέγει τὴν εὐλογίαν, ηρέμα τῷ πρεσβυτέρῳ καὶ ἀπιστίαν προσονειδίσας, ἐπὶ τέ λει δὲ καὶ ὅπερ ἀκοῦσαι λίαν ἐκεῖνος ἐδίψα προσθείς. Απόλαβε τὸν υἱὸν ὑγιῆ. Ο τοσαύτην ἐνέσταξεν αὐτοῦ γλυκύτητα τῇ ψυχῇ, ὡς πρὸς τὴν ἡδονὴν αὐ τίκα διυπνισθῆναι, καὶ τὸν υἱὸν ὕπνῳ χρησάμενον εὑρεῖν, καὶ πρὸς ὑγείαν ἤδη μεταβαλόντα. Ο μὲν οὖν πατὴρ ἄνεισι παρὰ τὸν ἅγιον αὖθις, σῶστρα τῶν δευτέρων υἱῶν ἀπονέμων. πυνθανόμενον. Τοῦ δὲ, Ότι μεγάλη μέν ἐστιν ἡ εὐλο 233. αλγ'. Ολίγῳ δὲ ὕστερον καὶ τοῦ τρίτου λαύρους πυρετοῖς συσχεθέντος ἀπόγνωσις ζωῆς τὸ παρεπόμενον ἦν. Καὶ ὁ μὲν ὡς τὸν θεῖον Συμεὼν ἀνακομισθῆναι προῄρητο· ὁ δὲ πατὴρ, ὅση καὶ ἀπὸ μακρόθεν οἶδε δύναμις ἐξ ἐκείνου φοιτᾷν ἀπὸ τοῦ προλαβόντος πείρα μαθών, Δυνατός, εἶπε, τέκνον, κανταῦθε σε θείας ἀθεάτως ἐπισκοπῆς ἀξιῶσαι. Καὶ παραχρήμα συστρέψας ἑαυτὸν ὁ παῖς, μεγάλῃ ὡς εἶχεν ἐβόησε τῇ φωνῇ, Ὁ ἐκλεκτὸς τῷ Θεῷ Συμεών, ἐλέησόν με. Εἶτα πρὸς τὸν πατέρα, Θυμίασον, εἶπεν· ἰδοὺ γὰρ ἔστηκεν ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων ἐν ὀφθαλμοῖς μου· βά ἔδος μὲν οὖν αὐτῷ διὰ χειρὸς σιδηρᾶ, καὶ ἄλυσις καιόμενον πυρὶ τὴν σίδηρον ἔχουσα· δαίμων δέ τις, τὸ μέγεθος μέγας καὶ ἰδεῖν ἀειδής, δέδεται δεινῶς παρ' αὐτοῦ, ὀπίσω τώ χεῖρε περιηγμένο;, ἤδη δὲ καὶ Ο κλίβανον ἐπ' αὐτὸν ἀνάπτει πυρὸς, καὶ τούτῳ τὴν πονηρὸν κατακαίει. Ταῦτα ὁμοῦ τε εἴρητο παρὰ τοῦ παιδὸς, καὶ ἡ νόσος εὐθὺς ἀπεδίδρασκεν, ὥσπερ τιν μάστιγι σφοδρῶς ἀπεληλαμένη. σλδ'. Ὁ μὲν οὖν παῖς ἴατο οὕτως, ἡ δὲ θυγάτηρ, νόσῳ καὶ αὐτὴ δυσφορωτέρᾳ ληφθείσα, έγγιστα θανά του γεγόνει, καὶ ὅσον οὐχὶ νεκρὰ ἦν. Τοῦ δὲ πατρὸς παρὰ τὸν συνήθη πάλιν ἰατρὸν ἐν ταραχῇ σπλάγχνων καὶ καρδίας οδύνη καταφυγόντος, προσηνεῖ ὁ θεῖος ἀνὴρ μειδιάματι, Μή φοβοῦ, πρεσβύτερο, εἶπεν, ἀλλὰ πορεύου χαίροντι ποδὶ μᾶλλον χαρίζεται σοι γὰρ ἰδοὺ καὶ τὴν θυγατέρα Θεός, καὶ χαίρουσαν ὄψες χαίρων εἰς συνάντησιν ἐξελθοῦσαν σοι, ἢν ὀδύρῃ νῦν ὅσα καὶ θνήσκουσαν. Τούτων ἐκ τοῦ Συμεὼν ἐκεῖνος ἀκούσας, μεστὸς ἀντὶ τῆς πρώην ὀδύνης ἐπὶ τῇ θυ γατρὶ τὴν ψυχὴν ἡδονῆς ἐπανῄει. Επιβαίνοντι δὲ ἤδη τοῦ οἴκου, προϋπαντῇ κατὰ τὰς προρρήσεις αὕτη, καὶ γνήσιόν τι καὶ ἡδὺ περιπλέκεται, οἷα παρὰ πᾶσαν πατρὶ προσδοκίαν χαλεπής νόσου φιλτάτη θυ γάτηρ ἀνασωθεῖσα, καὶ προστίθεται καὶ αὕτη τοῖς ἀδελφοῖς, σαφές παρὰ τοῦ θείου Συμεὼν τῷ πατρὶ δῶρον γεγενημένη. Οι μέντοι τοῦ πρεσσυτέρου δεσπόται, χαλεπὴν ἀπιστίαν νοσοῦντες, ἀγγέλλοντες ἦσαν αὐτῷ, τὰ τοῦ Συμεὼν πολλάκις· ἐξηγουμένῳ, καὶ, Σύ μὲν εὐλογοῦ ταῖς εὐχαῖς αὐτοῦ, λέγοντες· ἡμεῖς δὲ τὴν τοῦ αὐτοῦ μᾶλλον ἀρὰν ἀσπαζόμεθα· οψόμεθα γάρ, φησίν, εἴ τι πρὸς αὐτὸν οὕτως ἔχοντας βλάψει δυνήσεται. Πρὸς ἅπερ οὐκ ἐπὶ πολὺ τὰ τῆς δικαίας ἐβράδυνε ἐπ' αὐτοὺς τοῦ Θεοῦ προνοίας· ἀλλὰ τοῦ
col. 3201–3202page 119 of 125
PG 86:3201ἐνιαυτοῦ ἐκείνου καίτοι βαθύτατα πλουτούντες, πενέ στατοι ὤφθησαν, πάσης αὐτῶν οὐσίας ἐσχάτως δια φθαρείσης. σλε΄. Πέλαγος μὲν οὖν ἐξαντλῶν οἶδα κοτύλαις τὰ τοῦ θαυμαστοῦ Συμεὼν πάντα διεξιέναι φιλονεικών ἀλλ' οὐ φορητὴ πάλιν ἡ τῶν παραλειπομένων ζημία. Επέμφθη γάρ ποτε πρὸς τὴν βασιλίδα πόλιν κατά τινας θεοφιλείς τε ἅμα και ψυχωφελείς χρείας πρε σβύτερος Θωμᾶς σὺν ἀδελφοῖς ἑτέροις δυσὶ παρ' αὐτ τοῦ. Οἷα δὲ φιλεῖ τὸ περὶ τὸν βασιλέα πᾶν προσίεσθαι τοὺς τοιούτους, καὶ θεραπεύειν διὰ τὴν τοῦ πέμψαντος ἀρετὴν, ὁρῶν ὁ τηνικαῦτα ἔπαρχος αὐτ τοὺς (Θεόδωρος οὗτος ὁ τὴν ἐπωνυμία» Πικρίδιος ἦν) παῤῥησίας ἐν τῷ παλατίῳ τυγχάνων, πυνθάνεται, τίνες οἱ μοναχοὶ καὶ ὅθεν. Καὶ μαθών, μετα καλεῖται τὸν Θωμᾶν καταμόνας. Πολλά γοῦν περὶ τοῦ θείου Συμεὼν διαλεχθέντες, συχνοὺς τοῦ Θωμᾶ καὶ μακροὺς κατατείνοντος λόγους, πλεῖστά τε περὶ αὐτοῦ καὶ τῶν αὐτοῦ θαυμασίων ὅσα ἑκάστοτε δρώη διεξιόντος· ὁ ἔπαρχος ἐκκαυθεὶς τὴν καρδία, τοῖς περὶ αὐτοῦ διηγήμασιν, ὅλος τε τῆς εἰς αὐτὸν ἐκκρεμασθείς πίστεως, Χαλεπή με, πρὸς τὸν Θωμᾶν ἔφη, νόσος καὶ κρυφία πιέζει, πρὸς ἣν διὰ πάσης ἐλθὼν μηχανῆς τε καὶ τέχνης, οὐδ᾽ ὁτιοῦν οἷός τε κατέστην εὑρεῖν τοῦ κακοῦ φάρμακον· εἶτα καὶ αὐτ τοῦ μεσίτου τυχεῖν ἐδεῖτο θερμῶς, ὥστε δι' ἐπιστολῆς τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν ἐκείνῳ γνωρίσαντα, κομίσασθαι καὶ τὴν θεραπείαν. Τοῦ δὲ, ήτις ή νόσος, ἐρομένου· ἐλεεινῇ ὁ ἔπαρχος ὑπολαβὼν τῇ φωνῇ, Πάντα, φησίν, οἷς τρέφομαι, εἰς αἷμα μεταποιεῖται καὶ μακροὺς σκώληκας, ἥ τε τῶν ἐντὸς ὀδύνη, οὐ ῥᾳδία φέρειν, διαβοσκομένων με τῶν σκωλήκων. Ο δὲ, Γνωριστέον μὲν, ὡς ἔφης, ταῦτα καὶ τῷ μεγά λῳ, πλὴν ἀλλ᾽ ἔστι παρ' ἡμῖν τῶν ἱερῶν ἐκείνου τριχῶν καὶ τῆς κόνεως, οἷς ὕδωρ ἐπιβαλόντι καὶ πρὸ σιτίων πιόντι, οὐδαμῶς οἶμαι μεταμελήσει. σλς'. Τοῦ δὲ κατὰ τὰς ὑποθήκας πεποιηκότος, * τα τοῦ αἵματος φύσις πέπαυτο, καὶ αἱ τῶν σκωλή χων ὠδῖνες εσβεστο, καὶ ἡ νόσος εὐθὺς ἀπελήλατο. Ο γοῦν ἔπαρχος φυσικαῖς ὁρῶν ἑαυτὸν ἐξόδοις τοῦ λοιποῦ χρώμενον, ἐν φόβῳ πλείονι τοῦ προτέρου γεγόνει, καὶ τὸν Θωμᾶν ὡς εἶχε μετατειλάμενος, δεδιέναι καὶ τρέμειν ἔλεγε, μὴ ἄλλοθεν οἱ σκώλη χες αὐτὸν ἀναῤῥήξωσι, τῶν κατὰ φύσιν ἐξόδων ἀπο κλεισθέντες. Καὶ οἷα πέφυκεν ἀεὶ μέγιστος πᾶσινἀνθρώποις ἐγγίνεσθαι φόβος, ὅταν περὶ τὸ ζῆν ὁ κίνδυνος ᾖ, φείδεσθαί τε μηδενός τηνικαῦτα, μὴ πόνου, μὴ καμάτου, μὴ ἀναλώματος, εἰ καὶ τὸ δύο νασθαι μάλιστα τούτοις προσῇ) εἰ μὴ καὶ τῷ ἁγίῳ γνωρισθείη τὰ κατ' αὐτὸν, οὐκ ἀνεκτὰ ἐποιεῖτο. Γέγραπτο μὲν οὖν ἡ ἐπιστολή, ἡτοίμαστο δὲ καὶ ὁ πρὸς αὐτὸν πέμπεσθαι μέλλων· ἀλλ' ἡ ἐκείνου δι 4:25:ς προφθάνει καὶ τὴν αὐτῶν ἱκετείαν, καί τις ἐν τούτῳ φωτᾷ παρ' αὐτοῦ, ὅσα τε πρὸς τὸν θω
col. 3203–3204page 120 of 125
Caput XXIX
PG 86:3203μᾶν τῷ ἐπάρχῳ λεχθείη, καὶ ὡς δοθείη παρ' αὐτῷ, β ὕδωρ ἐκείνῳ, θριξὶν ὁσίαις αὐτοῦ καὶ κάνει ἁγιασθέν καὶ ὡς πιὼν αὐτίκα τοῦ πάθους ἀπαλλαγείη, κατά μέρος πάντα διασημαίνων· ἑξῆς δὲ καὶ πρὸς τὰ τοῦ Θεοῦ θαυμάσια τῷ ἐπάρχῳ μὴ ὀλιγώρως έχειν παρεγγυῶν, καὶ εἴ τι πρὸς ὄνησιν ψυχῆς ἄλλο υπο τιθείς· οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὴν ὑγείαν αὐτῷ ἐπισφραγιζόμενος, ή τις καὶ παρέμεινε τῷ ἀνδρὶ διὰ τέλους. Οὕτως ἀπὸ μακρόθεν ᾔδει τῷ πνεύματι σαφῶς ἀπερ ἐβούλετο, καὶ ὡς ἐν ὀφθαλμοῖς πάντα ἑώρα· οἷα γὰρ πάλιν ἐκεῖνα. σλζ. Νόσου ποτὲ λοιμικῆς γενομένης, καὶ τῶν ἀν θρώπων πολλοὺς ἐπινεμομένης, συνέβη ταύτης έργον καὶ θυγατέρα τινὸς Εὐαγρίου γενέσθαι· Σχολαστικές δ᾽ ἦν ἄρα ὁ Εὐάγριος οὗτος. Ἐπεὶ δέ τις Επιφάνιος, Ελληνι τηνικαῦτα λεγόμενος προσανέχειν ἀπάτῃ, οὐ δὲ μίαν ὑπέστη περὶ τὰ τέκνα ζημίαν, εἰσίασί τινες τὸν Εὐάγριον λογισμοί βλασφημίας, οἷα τὰ τοῦ του νηροῦ δελεάματα, ἐκ τοῦ σφοδροῦ μάλιστα περὶ τὴν παῖδα πάθους τῷ ἀνθρώπῳ ἐπιφυέντος, ὡς ἄρα τὰ τῆς θρησκείας ἐκείνῳ πρὸς τὴν τῶν τέκνων ζωὴν ἐπαμύνοι. Καὶ μέγαν ἐκ τῶν τοιούτων λογισμῶν ἡ ψυχὴ κλύδωνα καὶ σάλον εἶχε, καὶ πολὺν αὐτῷ τὸν κίνδυνον ώδινεν. Ὅπερ τὸν ἅγιον τῷ πνεύματι γνόντα, δηλῶσαι τῷ Εὐαγρίῳ, καὶ γὰρ ἦν αὐτῷ ροπή διαθέσεως ἐπικλίνων. Ὁ δὲ τῷ τοῦ πράγματος παραδόξῳ καταπλαγείς, ὅτι ἅπερ ἦν ἐν μυχῷ καρ δίας αὐτῷ δῆλα τῷ Συμεὼν καθειστήκει, φίβῳ τε πολλῷ καὶ μετανοίᾳ ληφθεὶς, άνεισι πρὸς αὐτὸν, δά κρυσι μᾶλλον καὶ πάθει ψυχῆς ἢ γλώττη ταῦτα καὶ χείλεσιν ἐξομολογούμενος. Συγγνώμης παρ' αὐτοῦ τοίνυν, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ φαρμάκων οἰκείων τοῦ ἁμαρτήματος τυχών, επανήκει. σλη. Έπειτα μέντοι συνέβη τινὰ διασαπέντα τὴν δεξιάν, πρός τε τὸν ἅγιον ἀνελθόντα, καὶ θεραπείας παρ' αὐτοῦ τυχόντα, επανιέναι· Κίλικα δέ τινα παρά τὴν ὁδὸν πλινθείς προστετηκότα, ερόμενον ὅθεν ἥκοι, καὶ μαθόντα ὅτου χάριν, οἷας τε θεραπείας τύχοι· Τί πεπλάνησθε, φάναι, πρὸς ἄνθρωπον ἀπιόντες, φαρ η μακείαις τὰ τοιαῦτα μᾶλλον, ἢ θείαις ἐνεργείαις ἐπισ τελοῦντα; Καὶ αὐτίκα τῷ Κίλικι διεφθάρθαι τὴν δε ξιάν, τῆς αὐτῆς ἐκείνῳ σαπρίας περιφανῶς ἀναπεπλησμένην, ἐπ' αὐτὸν ὥσπερ τοῦ πάθους μεταπεσόντος. Ὁ μὲν οὖν Κίλιξ οὐδὲ ταύτῃ συνῆκεν, ἀλλ᾽ ἰατροῖς μᾶλλον καὶ τέχναις ἑαυτὸν ἐκδεδώκει. ὡς δὲ τῇ χειρὶ προσαναλισκομένην έώρα καὶ τὴν οὐσίαν, ἐλπίς τε οὐδεμία ποθὲν ὑπολέλειπτο, ἔγνω καὶ αὐτὸς (οἷα τὰ τῶν πιεζομένων ψυχῶν, ὅτε πᾶσαν καθ' εαν τὰς φιλοπόνως ἀνερευνῶσι τοῦ λυποῦντος αἰτίαν) ἔκτισιν εἶναι τῆς εἰς τὸν θεῖον Συμεών λαληθείσης παρ' αὐτοῦ ἀδικίας· καὶ ὡς εἶχεν εὐθὺς ἄνεισι προς αὐτὸν, ὅπως ἀθλίως ἔχοι δεικνύς, οἴκτου τε τῆς συμ φορᾶς τυχεῖν ἀξίου δεόμενος. Καὶ δς, που ταύτην
col. 3205–3206page 121 of 125
PG 86:3205ἔγωγε οἶδα τὴν δεξιὰν είσπραξιν οὖσαν τῆς περὶ τὴν Λ γλῶττα, ἀκολασίας· ἀλλ' ἐξαγόρευσον κατὰ σαυτοῦ τὴν ἁμαρτίαν σου Κυρίῳ, καὶ αὐτὸς ἀφήσει τὴν ἀσέβειαν τῆς καρδίας σου. Ὁ μὲν οὖν πικρᾷ μετα μελείᾳ ψυχῆς ἐξομολογησάμενος, πικρότερά τε δά κρυα καταχέας, εὐχῇ καὶ Δεσποτικῇ σφραγίδι τὴν Γασιν ὁμοῦ καὶ τὴν ἄφεσιν, ἤ τις πολλῷ καὶ τῆς βάσεώς ἐστι μείζων, λαβών, επάνεισιν· οὕτω σώμα τος νόσος ὑγείαν ψυχῇ χαρίζεται, καὶ διὰ τῶν λυ πούντων οἶδε πολλάκις σωτηρίαν Θεὸς πραγματ τεύεσθαι. σλθ'. Πλέοντι δέ ποτε τῷ Δωροθέῳ· ἦν δὲ τῆς ὑπὸ τῷ Συμεὼν ἀδελφότητος ὁ Δωρόθεος οὗτος, ἱερωσύνη κεκοσμημένος· πλέοντι δ᾽ οὖν, οὐ σὺν ὥρᾳ, ἀλλ' ἐν χειμῶνι μέσῳ (ἐποίει γὰρ παρὰ καιρὸν ἑαυτὸν τῷ πελάγει πιστεύειν ἡ πρὸς τὸν ἅγιον πίστις, τὸ ἀσφα λὲς ὥσπερ ἐκεῖθεν ἐγγυωμένη), ὡς ἤδη κατά μέσον τὸν πλοῦν ἐγεγόνει, κλύδων αὐτῷ συμπίπτει δεινὸς, τῶν πνευμάτων πανταχόθεν ἀντιπνεόντων, τοῦ τε κύματος τοὺς τοίχους τῆς νεὼς ὑπεραναβαίνοντος, καὶ εἰς μέσην αὐτὴν ἐμπίπτοντος. Τὸν μὲν οὖν ναύ κληρον καὶ τοὺς συμπλέοντας ἀπόγνωσις εἶχε, καὶ διαφυγεῖν ἐκεῖνον οὐδεὶς τὸν κίνδυνον ᾤετο· ὁ δὲ μὴ ἀπογινώσκειν ἠξίου, ἀλλὰ τοῦ θείου Συμεὼν δεῖσθαι μᾶλλον, τοῦ καὶ μόνου σώζειν ἀπὸ τοσούτου κλύδωνος δυναμένου. Εἶτα καὶ τῆς ἐκείνου κόνεως λαβών, τό τε πλοῖον διαῤῥαντίζει καὶ καταχεῖ τῆς θαλάσσης· αὐτ τομάτου δὲ τῶν ἐν τῷ πλοίῳ πάντων εὐωδίας εὐθὺς αἰσθομένων, καὶ τὰ τῆς θείας χάριτος είπετο, ἢ καὶ ς πέφυκε προοίμιον πολλάκις τὴν εὐωδίαν ποιεῖσθαι, τὸ εὐάδες ὥσπερ καὶ θεῖον ἑαυτῆς ὑποφαίνουσα. Η μὲν οὖν θάλασσα τραχύνετο παραπλησίως ἄχρι τινὸς καὶ ζέουσα δεινῶς ἦν, τὰ κύματα δὲ οὐ κατὰ τὴν ἑαυτῶν βίαν προσέβαλλε τῇ νηΐ, ἀλλ᾽ οἷον ἑαυτὰ ἐπ εἶχεν, εὐλαβούμενα καθάπερ ή δεδιότα. Μετὰ μικρὸν δὲ τοῦ κλύδωνος ὑπανέντος, πνεῖ μὲν ἀθρόον ἐκ πρύμνης ἄνεμος, οἱ δὲ δι' ἀκύμονος τῆς θαλάσσης καὶ λείας, πᾶσιν ἱστίοις ἐφέροντο· καὶ τοὺς μὲν ἐμ πλέοντας θάμβος εἷλε τῷ παραδόξῳ τῆς σωτηρίας, καὶ οὐδεὶς ἦν ὃς οὐ δῶρον ἄντικρυς ἑαυτὸν τοῦ ἁγίου ήγητο. σμ'. Ο δὲ ναύκληρος (παίδα γὰρ οἴκαδε ἀπολελοίπει νοσοῦντα), εἰδὼς τῷ περὶ αὐτὸν καὶ τοὺς συμπλέοντας θαύματι, ῥᾴστην αὐτῷ καὶ τὴν τοῦ παιδὸς, εἰ βούλοιτο, θεραπείαν εἶναι· κἀκεῖνο διὰ τοῦ μοναχοῦ ἐδεῖτο, τὸ τὸν υἱὸν αὐτῷ πρὸς τὴν οἰκίαν ἤδη ἀναγομένῳ ζῶντα τα μιευθῆναι· ἐδεδίει γὰρ τοῦ κοινοῦ τῆς φύσεως μᾶλλον ἢ τὸν τῆς ψυχῆς θάνατον, ἀτελέστου τοῦ παιδὸς ὄντος ὅτι τὰ τοῦ θείου βαπτίσματος. Τοῦ δὲ, Παρὰ σοὶ τοῦτο κεῖται, εἰπόντος, εἰ ζέσει καὶ πίστει καρδίας μόνον ἐπικαλέσῃ τὸν ἱερὸν Συμεών, ὑπόσχῃ δὲ καὶ Θεῷ τὸν παῖδα· ἐκεῖνος εὐθὺς ἑκάτερα δράσας, οὐδ᾽ ἑτέρου διαμαρτάνει, ἀλλ᾽ ὑγιῆ τὸν υἱὸν εὑρὼν, προσάγει θεῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος. Καὶ τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτον· ἐκεῖνα δὲ πῶς ἄν τις παραλιπεῖν νομί σεις διὰ τὸ πλῆθος, οὐ τὰ μεγίστα ζημιώσει;
col. 3207–3208page 122 of 125
PG 86:3207σμα'. Ἱερεὺς γάρ τις ἐν χώμῃ Καστά καλουμένη χαλεπῷ πάθει φιλαυτίας εαλωκώς, ἡνίκα τὰ παρά τοῦ θείου Συμεὼν τελεσθέντα παραδόξως ή μάθοι διὰ τῶν παριόντων ἴδοι, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν ἐλογίζετο ἡ γλῶσσα αὐτοῦ, ἡγάπα κακίαν ὑπὲρ ἀγαθων σύνην, ἀδικίαν ὑπὲρ τὸ λαλῆσαι δικαιοσύνην, ηγάπα πάντα ῥήματα καταποντισμού, γλῶσσαν δολίαν, καὶ τέλος, οἷα τὰ τῆς κακούργου ταύτης καὶ ἐπιβούλου εἰς ἔσχατον ἀπονοίας χειραγωγούσης, ἀναθέματι τὸν ὅσιον ὑποβάλλει. Καὶ παραχρήμα δαιμόνων δρα πλῆθος (μακροθυμῆσαι δικαίως ἐνταῦθα οὐκ ἀνασχομένης τῆς δίκης, όπου μὴ συνοίσειν έμελλε τοῖς πολλοῖς τὸ μακρόθυμον) συλλαβομένους αὐτὸν, ὀπίσ σω τε τώ χεῖρε περιαγαγόντας καὶ δήσαντας, ὡς μήτε τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον εἰς ὦτα δύνασθαι τῷ λαῷ ἀναγνῶναι, μήτε τὴν θείαν ἐπιτελέσει μυσταγωγίαν, ἀλλ' ὅτε τι καὶ τοιοῦτο δράσαι πειράσαιτο, την τε φρένα καὶ τὴν φωνὴν ἀλλοιοῦσθαι, καὶ πρὸς αἰσ χύνης μᾶλλον ἑαυτῷ καθίστασθαι. Ὅπερ οὐ φέροντα τὸν ἱερέα, τοῖς τινα τοῦ κακοῦ λύσιν ὑπισχνουμένοις ἐκδαπανῆσαι καὶ τὴν οὐσίαν, ἕως λογισμὸν ἐν ἑαυτῷ πάντα κινήσας, τύπτουσαν εὕρισκε την συνείδησιν, οἷς κατὰ τοῦ θείου Συμεών πλημμελώς πολλάκις ήδε φθεγξάμενος, καὶ ὅπως οὐδὲ ἀναθέματος ἐπ' αὐτὸν φείσαιτο τὸ δεινότατον. σμβ'. Τοῦτο τοιγαροῦν ἐκεῖνο εἶναι συνεὶς ὅπερ αὐτὸν τῆς θείας ἀθεάτως λειτουργίας ἀπείργοι, σπουδῇ παρ' αὐτὸν ἀνελθών, συγχώρησιν ήτει θερ μῶς. Τοῦ δὲ, Εἰ μὴ τὴν ἁμαρτίαν σου πρότερον ἐξαγορεύσεις, εἰπόντος, ποία λοιπὸν συγχώρησις ἔσται σοι; ἐπεῖχε μέχρι τινὸς ὑπὸ τῆς αἰσχύνης ἐκεῖνος. Εἶτα τῆς ἐπὶ τῷ πάθει λύπης ὁ πάσχων ἦν ἐπὶ τῇ θεία μυσ σταγωγία, τὴν αἰσχύνην (ὡς εἰκὸς) διακρουσαμένης (ἐπεὶ καὶ πέφυκε τῷ μείζονι τὸ ἧττον εκκρούεσθαι, καὶ τὸ νικώμενον ἀεὶ πάθος ὑποχωρεῖν τῷ κρατοῦντι δι εξῆλθε πάντα σαφῶς, ὅσα πολλάκις αὐτῷ κατ' ἐκείνου λεχθείη, καὶ ὅπως οὐδὲ ἀναθέματος ἐπ' αὐτὸν ἀπὸ έσχετο, ἀλλὰ καὶ αὐτῷ τοῦτον ἀνοήτως ὑποβεβλήκει. 'Ο δὲ ὅλος χρηστότης, ὅλος οἶκτος, ὅλος συμπάθεια τῶν τοῦ μονογενοῦς οἰκτιρμῶν εὐθὺς, καὶ τῆς ἀδα πανήτου χρηστότητος ὑπὲρ αὐτοῦ δεόμενος ἦν, καὶ τῷ τοῦ σταυροῦ σημείῳ τὸν ἱερέα σφραγίσας, Εν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ λέλυσαι τῶν δεσμῶν, ἔφη· Πορευθεὶς παρὰ τὴν ἐκκλησίαν σου τοίνυν, τό τε θείον υγιώς Εὐαγγέλιον ἀναγνώση, καὶ τὴν μυστικὴν ὡς καὶ πρώην τῇ ἱερᾷ τραπέζη θυσίαν προσοίσεις. Εἶπε ταῦτα, καὶ τὸ δίκαιον ἐκεῖνο πάθος αὐτίκα ὁ ἱερεὺς ἀπέθετο, καὶ ἡ θεία μέχρι τε λευτῆς ὡς καὶ πρότερον αὐτῷ μυσταγωγία ἐπιτε λεῖτο. σμγ'. Εἶτα προσάγεται τις αὐτῷ τυφλός, οὐδ᾽ ἐπὶ τοῦ ἰσχίου στῆναι δυνάμενος, ἀλλὰ καὶ τοῦτο δεινῶς παρειμένος, δαίμοσί τε τρισὶν ἐταξόμενος. Ὁ δὲ τῆς πολυειδοῦς αὐτὸν καὶ ποικίλης συμφορᾶς ἐλεήσα;
col. 3209–3210page 123 of 125
Caput XXX
PG 86:3209εἰς ὅλειν πόλιν αὐτὸς εἶδε Θεοῦ τὸν ἀδαπανήτω; ἀ κενούμενον, καὶ πτύελον οἰκεῖον τῷ δακτύλῳ λαβὼν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπιχρίσας, τῷ τε Δεσποτικῷ τύ πιν τὰς ψύας σφραγίσας, τῷ μὲν τοῖς ὀφθαλμοῖς δια δωσιν εὐθέως τὸ φῶς, τῷ δὲ τῷ ἰσχίῳ τὴν ζῶσιν. Εξής δέ τις ἀνὴρ ἐδόκει τῷ πάσχοντι χιτῶνα ποικίλον ἐνδεδυκώς, τοὺς ἐνοικοῦντας αὐτῷ τρεῖς δαίμονας ἐκείνους, ἀλύσεσι πυρὸς τοσαύταις πεδήσας, καὶ κλοιὰ περιθείς· ὧν εὐθέως ἀπαλλαγεῖς, ὅλον διὰ του μοναδικού σχήματος ἑαυτὸν τοσαύτης χάριτος ἀντιδίξωσι. Παραπλησίως μὲν οὖν ἔχοντα τοῖς εἰρη μένοις τὰ ἐπαγόμενα, χρὴ δὲ ὅμως κἀκείνων ἐπι μνησθῆναι. σμδ'. Ἰωάννης γάρ τις μηδὲ θατέρῳ τοῖν πολεῖν 241. κινεῖσθαι δυνάμενος, ἀλλ' ἑκατέρων αὐτῶν ἀκινήτως ἔχων καὶ χρόνον ἐπὶ μακρὸν, τῶν ἄλλων ἀπογνούς ἁπάντων, ἐλπίδα τὴν θαυμαστὸν ἐτίθετο Συμεών, καὶ αὐτὸν ἐν πίστει καρδίας ἐπεκαλεῖτο. 'Η μὲν οὖν ἤδη πρωί τῆς ἡμέρας· ὁ δὲ καθάπερ εἰ; ὕπνον ὑπ ολισθήσας, ὁρᾶν ἐδόκει τὸν Συμεών, ἄγγελος δὲ παρ' Εκάτερα τούτου λαμπρὸς τὴν ἀναβολήν, ἥ τε βαΐνη μάδες ἐκείνῳ διά χειρός, σφραγίσαντα τους πόδας αὐτοῦ, καὶ διαναστήναι κελεύσαντα. Καὶ ὁ μὲν γλυ κὺς ὕπνος ἐκεῖνος ὑγιῆ τοῦτον ἀνῆκε, καὶ ἡ ὄψις Ερα γον ἦν, καὶ φαντασίαν εὐθὺς ἡ ἀλήθεια ἐπιστοῦτο. Ὁ δὲ δρομαίος παρὰ τὸν στύλον ἐλθών, ὁ πρώην ἴσα καὶ τῆς φερούσης αὐτὸν κλίνης ἀκίνητος μένων, ἐν θαύματί τε τὰ καθ' ἑαυτὸν ἀπαγγείλας, ὅλον διὰ τοῦ μοναδικοῦ βίου καὶ οὗτος χαριστήρια τοσαύτης εὐερο γεσίας ἑαυτὸν ἀντεισφέρει. σμε'. Έπειτα μέντοι παρθένος, Θεοσεβία τὴν κλή σιν, χαλεπῷ δαίμονι πολιορκουμένη, ὡς καὶ καθ' ὕδατος ἀφεθῆναι παρ' ἐκείνου πολλάκις, ἐφαντάζετο τὸν θεῖον Συμεών, μετακαλούμενον οἷα πρὸς ἑαυτὸν οἶκο. μένουσαν. Ἡ δὲ τὴν ὄψιν ἔργον ποιησαμένη, ὡς ἤδη καὶ ἀτενίσειεν εἰς αὐτῶν, ὁρᾷ τινα διᾴττουσαν ὥσπερ ἀστραπὴν τοῦ προσώπου· καὶ τὸ μὲν που νηρὸν ἐκεῖνο πνεῦμα θορύβου πάντα καὶ βοῆς αὐτίκα ἐπλήρου, τὴν πρὸς τὸν θεῖον ἄνδρα καὶ τὴν ἐν αὐτῷ τοῦ Πνεύματος χάριν οὐ φέρον ἐγγύτητα, ἀλλ᾽ εἴ τις Εύναμις ἐλαύνεσθαι καὶ φεύγειν μακρὰν ἐπειγόμενον. Ἡ δὲ παρθένος, ἔξω καθάπερ ἑαυτῆς γενομένη, ἐδό και των Συμεών ὁρᾶν τῷ δαίμονι δεσμὰ περιθέντα, ἡ περιβολὴ δὲ τῷ ἁγίῳ φῶς ἦν καὶ στέφανος ὑπὲρ κε φαλῆς, ἐπὶ δὲ τῷ στεφάνῳ σταυρός, οἷος αὐτὸν ὁ λό γος προλαβὼν ἔγραψεν. “Η τῆς ἐκ τοῦ δαίμονος τότε μανίας ἀπαλλαγεῖσα, σεμνόν τε καὶ σώφρονα βίον διά τέλους ἐβίω, ταύτην Θεῷ καὶ τῷ Συμεὼν ἀμοιβὴν ἀντεισενεγκοῦσα· ᾗ καὶ νυκτὸς ὄνειροι τοῦ λοιποῦ συνεχῶς ἐχαρίζοντο φαντασίαν ὄψεως αὐτῇ τοῦ Συν μεὼν ἐνδιδόντες, τῇ δψει δὲ παραδόξως καὶ θείας σύν ωδίας παρεπομένης. σμς'. Κἀκεῖνο δὲ τῶν προειρημένων οὐκ ἔλαττον Ανήρ τις τὸν ἕτερον τῶν ποδῶν πολλοὺς ἤδη χρό τους πεπηρωμένος, ὡς καὶ τούτου παντάπασιν ἀχρή στως ἔχειν καὶ ἀνονήτως, υποζυγίω κόστος παρὰ
col. 3211–3212page 124 of 125
Caput XXXI
PG 86:3211τῷ ποδὶ θεραπείας. Αποσεισαμένου δὲ σφοδρῶς αὐτὸν τοῦ ὑποζυγίου, σύντριμμα καὶ τὸν ἕτερον ἐγεγόνει, ὡς εἶναι τοῦ προτέρου πάθους, οὗ χάριν ἀνεκομίζετο, πικρότερον τὸ παρόν. Τιθ. απι τοίνυν αὐτὸν πρὸ τοῦ στύλου, τίνας οὐκ ἀφιέντα φωνὰς ἡ δακρύων μάλλον πηγάς; προτέραν οὐκ ἔχοντα ποτέραν πενθήσει τῶν συμφορῶν, μᾶλλον δὲ τί ποτε ἄρα πρὸς ἑκατέρα, ἑαυτῷ χρήσεται· ὁπότε τὴν προτέραν οὐ δυνάμενο; φέρειν, βαρυτέρα κέχρητο πολλῷ τῇ δευτέρῃ, ὅσῳ καὶ πλέον λυπεῖν, ἢ πάλιν εὐφραίνειν ὁποτέρως εν ἔχοντα τύχοι, τὰ νεώτερα οἶδεν. Οπότε δὲ μᾶλλον καὶ θατέρῳ τοῖν ποδοῖν χρώμενος, οὐ φορητῶς εἶχε του πάθους, μηδετέρῳ νῦν δύναιτο χρῆσθαι· καὶ ὅ γε πάλιν δεινότερον, ὅτι διὰ τὴ τὴν προτέραν ἀπο τὸν θεῖον ἄνδρα τοῦτον ἀνήγετο, ὥστε τινός τυχεῖν ἐπὶ θέσθαι καὶ ἡ δευτέρα προστέθειτο. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα πικρῶς ὀδυρόμενον, περιιδεῖν φιλάνθρωπον οὐδαμῶς ὁ θεῖος Συμεὼν οὐδὲ συμπαθὲς ἡγούμενος, ὁσίας ὑπὲρ αὐτοῦ Θεῷ χεῖρας αἴρει, καὶ παραχρήμα (τίς σοῦ τὰς δυναστείας, Χριστέ, διηγήσεται;) καθά περ ὑπὸ πλήθους χειρῶν ἑλκόντων, οὕτως αὐτῷ που δῶν ἑκατέρων διαταθέντων, αθρόον τοῦ ἐδάφους ἐν ὀφθαλμοῖς ἁπάντων, τοῖς αὐτῷ καὶ συμπάσχουσι καὶ συναλγοῦσι, διαναστάς, ὀρθὰ βαίνων ἦν, καὶ ποσὶν ἐρωμένοις χρώμενος. σμι. Επιλείψει με πρὸς διήγησιν τῶν τοῦ ἀν ὁρὸς θαυμασίων ὁ χρόνος, ἢ ταῦτα μᾶλλον, εἰ πάντε κατὰ μέρος ἀπαριθμεῖσθαι βουλοίμην, οὐ τὰ κοινῇ καὶ εἰς πολλοὺς μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰ καθέκαστον καὶ ἰδίᾳ γεγενημένα· ὁπότε καὶ μετὰ τέλος αὐτῷ ἀεννάους ποταμῶν εἰς δεῦρο τὰ θαύματα μιμεῖται πηρ γὰς, ὡς εἶναι τῶν εἰρημένων οὐκ ἐλάττω τὰ παρειμένα."Ιν' οὖν μὴ πλείω προσθέντες, οὐχ ὅπως τοῖς ἀναγινώσκουσι κόρον, ἀλλὰ καὶ κάματον ἐμποιήσωμε, οἱ πολλοὶ δὲ καὶ πρὸς τὸ μέγεθος ἀπαγορεύσωσ: τοῦ βιβλίου, τὰ μεταξὺ πάντα παρέντες, ὅσον αὐτῷ δηλα δὴ καὶ ἄλλη δαιμονώντων, οὐκ ἀνδρῶν μόνον ἀλλὰ καὶ γυναικῶν προσαχθείη πλῆθος, ὅσον ὑδεριώντων καὶ παρειμένων, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ χεῖρας, ἢ πο δας, ἢ καὶ ὀφθαλμοὺς πηρῶν, ὅσον τε πάθεσι καὶ νοσήμασιν ἑτέροις πιεζομένων, καὶ παρ' αὐτοῦ θερα πείαν κομισαμένων, τῷ τῆς παρούσης αὐτοῦ ζωής τέλει τὸν λόγον συγκαταλύσομεν. σμη'. Ην γὰρ αὐτῷ τῆς ἡλικίας έτος ήδη πέμ πτον ἐπὶ τοῖς ἑβδομήκοντα, τῆς δ' ἐπὶ τοῦ μεγίστου καὶ τελευταίου στύλου στάσεως πέμπτον ἐπὶ τοῖς τεσσαράκοντα· τοῦ συνοίκου Πνεύματος εγγίζουσαν αὐτῷ τὴν ἐκδημίαν ήδη γνωρίσαντος, συγκαλέσας τοὺς μαθητάς, καὶ ταύτην πάλιν ἐκεῖνος αὐτοῖς πικρὰν ἐκείνην ἀγγελίαν μηνύσας, καὶ πολλὰ μὲν αὐτοῖ; περὶ τῆς τῶν θείων ἐντολῶν φυλακῆς, καὶ εἰς ἀλλή λους ὁμονοίας, καὶ τῆς εἰς τὸν πλησίον ἀγάπης δια
col. 3213–3214page 125 of 125
PG 86:3213λεχθείς, πολλὰ δὲ περὶ πειρασμῶν ὑπομονῆς παραινέσας, τέλος ὅπερ αὐτοὺς ᾔδει μαθεῖν βουλομένους, οὐ θαῤῥοῦντας δὲ τὴν ἐρώτησιν, ὅπως ἄνθρωπος ὧν οὐκ ἀνθρωπίνοις σιτίοις ετρέφετο, τοῦτο αὐτοῖς φιλοστόργως ἀνακαλύπτει, ἵνα μᾶλλον αὐτοὺς ἐντεῦθεν οἰκοδομήσῃ, καὶ μείζονας αὐτοῖς εἰς Θεὸν ὑποτείνῃ ἐλπίδας. σμθ'. Ἐγὼ γὰρ, φησὶν, ὦ τέκνα καὶ ἀδελφοὶ, ἵνα μηδὲ ὁ ποθεῖτε ὑμῖν ἀποκρύψωμαι (συνίημι γὰρ τῷ Πνευματι καὶ σιωπώντων ὑμῶν), πολλῶν τοῦ Θεοῦ καὶ μεγάλων εὐεργεσιῶν, τοῦ ἀντιλαβομένου μου ἐκ γαστρός μητρός μου, ὡς οὐδὲ ὑμῖν ἔστιν ἀγνοεῖν, ἀπολαύσα;, ἔτι καὶ τοῦτο μακρὸς ἤδη χρόνος ἐξ ὅτου τῆς αγαθότητος αὐτοῦ δεηθείην, ἀπαλλάξαι με τῶν τοῦ αἰῶνος τούτον βρωμάτων. Ἀλλὰ πῶς σου τὰ ἐλέη, Χριστέ, καὶ τὴν χρηστότητα, ἣν ἐποίησας τότε μετὰ τοῦ δούλου σου διηγήσομαι; Εδόκουν τινὰ τὸ σχῆμα καὶ τὴν ἀναβολὴν ἱερέα, φῶς ὥσπερ ἱμάτιον ἐνδεδυκότα ὁρᾷν, σκεῦές τε τῷ ἀνδρὶ θεῖον ἦν ἐν χεροῖν, καὶ δι' ἀέρος οἷα φερόμενος, ἐγένετο προς με· ὅ τι μὲν οὖν ἐναποτέθειτο τῷ σκεύει, φράζειν οὐκ ἔχω, οὕτως ἀποῤῥητόν τι καὶ ἥδιστον οὐκ ἰδεῖν μόνον, ἀλλὰ καὶ γεύσασθαι ἦν. Ὁ δὲ τῇ λαβίδι τρὶς ἐνῆκέ μου τῷ στόματι. Ἐξ ἐκείνου τοίνυν ἄχρι καὶ τῶν ἑώρων αὐτὴν ἑκάστης Κυριακῆς μετὰ τὴν θείαν λειτουργίας, της τοιαύτης μεταλήψεως ἀξιοῦντά με, ἥτις ἕως εἰς τὴν ἐπιοῦσαν αὖθις Κυριακήν στήριγμα μοι καρδίας ἐγίνετο. Ο μὲν οὖν ἀποῤῥητόν μοι πρὸς ὑμᾶς, τὰ ἐμὰ τέκνα, τὰ ἐμὰ μέλη, τὰ ἐμὰ σπλάγχνα ἦν, τοῦτό ἐστιν, ὃ καὶ σφόδρα διψῶσι μαθεῖν ἐξεκάλυψα· τὰ δ᾽ ἄλλα, ὑμεῖς ἴστε καὶ δι ηγεῖσθαι, οἱ καὶ παρηκολουθηκότες μου τῇ ἀγωγῇ, και συνδιαφέροντές μοι τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνας, καὶ κοινωνοὺς τοῦ κατὰ Θεὸν βίου γεγενημένοι· οἷς τὰς ἐμὰς παραδόσεις, τὸν κανόνα παρακατατίθεμαι τὸν ἐμὸν, ταύτην ἀμοιβὴν αἰτῶν παρ' ὑμῶν, εἴ τι τῶν περὶ ὑμᾶς οὐκ ἀμνημονεῖτέ μου πόνων, ἵν᾿ ἀκεραίαν μοι τὴν παρακαταθήκην τηρήσητε διὰ τέλους, καὶ ὡς ἐμοῦ παρόντος καὶ μετὰ τέλος ὑμῖν πάντα ποιῆτε, καὶ ὡς ἐν ὀφθαλμοῖς ἐμοῖς καὶ βίον καὶ λόγον καὶ πρᾶξιν ἀεὶ ἀπευθύνητε· γνωριεῖ δὲ σαφῶς ὑμῖν τοὺς ἐντεῦθεν καρπούς, ἵνα μὴ μακρὸν ἐγὼ περὶ τούτου νῦν ἀποτείνω λόγον, ή μεγάλη τῆς ἐπιφανείας ἡμέρα καὶ τὰ ἑκάστῳ τότε ταμιευόμενα, εἰ ἀνεται σχύντως ἐκεῖ παρασταίημεν. σν. Ταῦτα τοῖς μαθηταῖς καὶ πλείω διαλεχθες, τελευταίας τε ταύτας αὐτοῖς πρὸ τῆς ἐκδημίας ἐντο λὰς ἐπισκήψας (εἴ γε δεῖ καλεῖν ἐκδημίαν, ἀλλὰ μὴ ἀνάλυσιν μᾶλλον, ἢ πρόσληψιν, ἢ μετάθεσιν, ἢ δια βασιν, ἢ πρὸς τὰ ποθούμενα κλῆσιν), δεκάτῃ δὲ μετὰ
Continue reading PG 86: Epistola S. Simeonis ad Justinum Juniorem →≣ entire volume