S. ANDREA CRETENSIS DE CYCLO SOLARI ET LUNARI. εἰς τὸν Μάρτιον, εἴτε εἰς τὸν Ἀπρίλιον εὑρεθῇ τὸ Πά- Pascha contingat, totidem scito dies esse sancteσχα, τοσαύτας εἶναι γίνωσκε καὶ τὰς τῆς νηστείας rum apostolorum jejunio dicatos. τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἡμέρας. ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΙΤΟΥ | ΜΕΘΟΔΟΣ, ΠΩΣ ΔΕΙ ΕΥΡΕΙΝ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟΝ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ, ΦΙΛΟΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΑΚΡΙΒΩΣ ΧΑΡΙΝ ΤΩΝ ΦΙΛΟΜΑΘΩΝ. SANCTI ANDREÆ HIEROSOLYMITANI, EPISCOPI CRETENSIS, Methodus investigandi cycli solaris, et lunaris, recnon Paschatis, in studiosorum gratiam elaborata. Κράτει τὰ κάτω τῶν χιλιοντάδων καὶ ἑκατοντάδων τῶν ἀπὸ κτίσεως κόσμου· καὶ πρόσθεττε 18 καὶ ἕτερα κδ· καὶ ποίησον σταθμόν· καὶ ὕφέλε αὐτὰ ὑπὸ τῶν κη'· καὶ τὰ ἐναπομείναντα ἐν τῇ χειρί σου αὐτός ἐστιν ὁ κύκλος τοῦ ἡλίου. Καὶ οὕτως ποίει κατ' έπος. Ομοίως καὶ περὶ τῆς σελήνης. Κράτει τὰ αὐτὰ κούντουρα τῶν χιλιοντάδων καὶ ἑκατοντάδων, τῶν ἀπὸ κτίσεως κόσμου· πρόσθες καὶ ἕτερα ιζ'· καὶ ποίησον αὐτὰ σταθμόν· καὶ ὕφελε ὑπὸ τῶν ιθ'· καὶ τὰ ἐναπολειφθέντα ἐν τῇ χειρί σου αὐτός ἐστιν ὁ κύκλος της σελήνης. Ομοίως καὶ ἡ ἴνδικτος αναβιβάζεται ήτοι κατ' ἔτος. Κράτει τὰ ἀπὸ κτίσεως κόσμου· ἅπαντα πρόσθες, ο καὶ ὕφελε αὐτὰ ὑπὸ τῶν ιε'· καὶ τὰ ἐναπολειφθέντα ἐν τῇ χειρί σου αὕτη ἐστὶν ἔνδικτος. Γίνωσκε δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι ἥλιος ἔρχεται ἀπὸ τῆς α' τοῦ Οκτωμβρίου μηνός· ἡ δὲ σελήνη ἀπὸ τῆς αν τοῦ Ἰανουαρίου μηνός· καὶ ἡ ἴνδικτος ἀπὸ τῆς α' τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός. Sume annos infra millenarios et centenarios ab orbe condito; iisque alios adde xxiv. ex quibus confecla summa per xxvii divisa, quod reliquum est, erit cyclus solis. Ita quotannis facies. Eodem modo et in luna proceditur. Accipe similiter excurrentes supra millenarios et centenarios ab orbe condito: quibus adde xvit, et collecta summa per xix partita, residuum est cyclus lunæ. Eadem methodo et per annos singulos indictio corsurgil. Collige annos ab orbe condito, et summam partire per xv: reliquum erit indictio. Sciendum est autem sclem incipere a Kalendis Octobris: lunam a Kal. Januariis, indictionem a Kalendis Septembris. Ad inveniendum legale Pascha, accipe lunarem cyclum anni propositi, eunique per undecim multiplica, ad summam adjice sex, quæ a sæculis appellant. Verum in cyclo xvii, et xviii, et xix, non sex, sed septem addenda sunt; in aliis vero, sex. Postea collectam summam partire per xxx, quod reliquum erit, a Kalendis Martiis putare incipe, donec quinquaginta dies expleveris: que Εἰς τὸ εὑρεῖν σε τὸ νομικὸν Πάσχα, κράτησον τοῦ ἐπιζητουμένου ἔτους τὸν κύκλον τῆς σελήνης, οπόσος ἐστὶ, καὶ ἐνδεκαπλασίασον αὐτόν· πρόσθες δὲ καὶ ἑτέρας ς' τῶν ἀπ' αἰώνων· ἰστέον δὲ, ὅτι εἰς τὸν ιζ' κύκλον, καὶ ιη', καὶ ιθ' οὐ προστίθης ς' τῶν ἀπ' αἰώνων, ἄλλα ζ'· ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις ὅλοις κύκλοις ε καὶ μόνας, ὡς ἔφημεν. Εἶθ' οὕτως ἀνάλυσον αὐτὰ διὰ τῶν λ'· καὶ τὰ κάτωθεν τῶν λ' κράτησον· ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ Μαρτίου μηνός, ἀριθμει ἐπάνω αὐτῶν, numerum si intra Martium eficere possis, bene ἕως ὅτου ἱκανώσῃς να ἡμέρας· καὶ εἰ μὲν ἱκανωθῶσιν αἱ ν ἡμέραι ἐντὸς τῶν Μαρτίου, χάρις· εἰ δ' ού, λάμβανε καὶ ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου μηνός, ἕως ὅτου ίκανώσῃς αὐτάς. Ἐν ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ ἱκανωθῶσιν αἱ ν ἡμέρα:, ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ κατὰ τὸ ἐπιζητούμενον ἔτος γίνεται τὸ νομικὸν Πάσχα. 19 γ. πρόσθες τε. habet. Sin minus, sume residuum e diebus Aprilis, donec quinquagenos absolvas. Quocunque die quinquaginta completi fuerint, in eum Pascha legale anni propositi conveniet.

AD EUSEBH CHRONICON APPENDIX. Qua ratione feria legalis Paschalis indaganda sit. Εἰς τὰ εὑρεῖν σε ἐν ποίᾳ ἡμέρᾳ ἦν τὸ νομικών Accipe solarem cyclum, et bissextiles dies annorum elapsorum. Adde dies mensis in quem Pascha legale incidit, ad ipsum usque Pascha. Si Martio mense legale Pascha contingat, ad summam adjice undecim, propter menses quatuor, ab Octobri scilicet ad Januarium: ita ut pro eo mense qui xxx dies habet. duo capias: pro eo vero, qui xxx constat, tria. Quod si Aprilem in mensem legale Pascha competat, adde propter Martium tria. Colligentur xiv. Quibus omnibus in unam summam redactis, eam partire por septem; residuum dabit feriam legalis Paschatis. Qua reperta progredere usque ad Dominicam, quemadmodum didicisti. Ita Pascha Christianum invenies. Methodus Christiani Paschatis inveniendi. Sume cyclum solis anni propositi: huic adjice bissextiles prateritas; sic ut diem unum pro annis quatuor accipias. Tum si Martio mense legale Pascha contingat, adde epactas ejus quinque. Sin cadat in Aprilem, ejus epacta n| 1 adjice. Confectam summam divide per 7, quod reliquum est, Kalendis mensis illius feriam exhibet, in quem legale Pascha competit. Deinceps ergo numerabis a Kalendis ipsis, ut invenias quam in feriam incurrat legale Pascha. Id ubi eris assecutus, si quidem Dominica sit, progredere usque ad insequentem alteram Dominicam. In ea Christianum accidet Pascha Si feria 11 sit, non minus erit Pascha proxima Dominica, atque ita porro usque ad Sablatum. Etenim in eamdem hebdomadem anbo Paschata concurrunt, non tamen eumdem diem. Sed illud sciendum est, quemadmodum epactæ menstruæ confiant. Annus diebus constat cccLxv. Ex, per v divisæ, unam diem relinquunt. Hanc igitur addito, necnon ex Octobri tres, funt iv. Has Novembri adjice. Easdem rursus auge duabus e Novembri captis, fient vi epactæ Decembris. Quibus accedant tres e Decembri, et ex summa ix, abjice vu, restant duo, epactæ Januarii. Adde tria ob Januarium, exsistent v epactæ Februarii, quæ et Martio congruunt. Jam ad v istas Martii adde tres. Colliguntur viii, e quibus detractis vii, relinquitur: Aprilis epacta. Ob Aprilem adde duo, fient tria, epactæ Maii: qui additis tribus, epactas facit Junii vi. Accedit biduum propter Junium, et ex summa vini demptis vii, restat 1 Julii epacta. Tum propter Julium adjunctis tribus, epactæ funt Augusti iv. Augustus adjicit tria, eoque modo vii consurgunt epactæ Septembris. Hunc in modum explicatur epactarum propagatio; quæ compendio ita proponitur. Πάσχα. Κράτησον τὸν κύκλον τοῦ ἡλίου, καὶ τὰ βίσεξτα, ὁπόσα εἰσί. Πρόσθες δὲ καὶ τὰς ἡμέρας τοῦ νομικού Πάσχα, οἵου μηνὸς ἦν, καὶ ὁπόσαι εἰσί. Καὶ εἰ μὲν ἔστι τὸ νομικὸν Πάσχα εἰς τὸν Μάρτιον μήνα, πρόσθες καὶ ια'. ὑπὲρ τῶν μηνῶν· οἵτινές εἰσιν ἀπὸ τοῦ Οκτωμβρίου μηνὸς ἄχρι τοῦ Ἰανουαρίου καὶ αὐτοῦ· ἀπὸ μὲν τοῦ μηνός τοῦ ἔχοντος ἡμέρας λ' λαμβάνεις ἡμέρας δύο· ἀπὸ δὲ τοῦ ἔχοντος λα' ἡμέρας λαμβά νεις γι· εἰ δ' ἐστὶν εἰς τὸν ᾿Απρίλιον τὸ νομικὸν Πάσχα, πρόσθες καὶ ὑπὲρ τοῦ Μαρτίου ἡμέρας γ'. Καὶ ἰδοὺ γίνονται ιδ'. Καὶ οὕτως ἑνώσας πάντα, ἀνά λυσαν διὰ τῶν '· καὶ ὅσα κάτωθεν τῶν ζ' ένα πο μείνουσι, δηλοῦσι τὴν ἡμέραν τοῦ νομικοῦ Πάσχα. Επὰν δὲ εὕρῃς αὐτὴν, ἄνελθε ἄχρις τῆς Κυριακῆς, καθὰ ἐδιδάχθης, καὶ εὑρήσεις τὸ τῶν Χριστιανῶν Πάσχα. Εἰς τὸ εὑρεῖν τὸ Χριστιανὸν Πάσχα. Κράτησον τοῦ ἐπιζητουμένου ἔτους τὸν κύκλον τοῦ ἡλίου· πρόσθες δὲ καὶ τὰ παρελθόντα βίσεκτα· τουτ ἐστι κατὰ δ' κύκλους ἡμέραν α'. Εἶθ' οὕτως, εἰ μὲν ἐστι τὸ νομικὸν Πάσχα εἰς τὸν Μάρτιον μήνα, πρός θες τὰς ἐπακτὸς αὐτοῦ ε'· εἰ δέ ἐστιν εἰς τὸν ᾿Απρί λιον, πρόσθες α' τὴν αὐτοῦ ἐπαχτήν. Ενώσας δὲ πάντα, ἀνάλυσον διὰ τῶν ζ'· καὶ τὰ κάτωθεν τῶν ζ' δηλοῦσι τὴν ἀρχιμηνίαν τοῦ μηνός, ἐν ᾧ γίνεται τὸ νομικὸν Πάσχα. Εἶθ' οὕτως ἀρίθμησον ἀπ' αὐτῆς τῆς ἀρχιμηνίας, όπως εὕρῃς ἐν ποίᾳ ἡμέρᾳ γίνεται τὸ νομικόν Πάσχα. Ἐπὰν δὲ εὕρῃς αὐτὴν, εἰ μὲν Κυ ριακή εἴη, άνελθε εἰς τὴν ἐπερχομένην Κυριακήν κἀκεῖσε ἦν τὸ Χριστιανῶν Πάσχα· εἰ δὲ δευτέρα ἐστὶν, ὡσαύτως τῇ ἐρχομένῃ Κυριακῇ, καὶ καθεξῆς ἄχρι τοῦ σαββάτου· ἐν γὰρ μιᾷ ἑβδομάδι γίνονται ἄμφω τὰ Πάσχα, ἐν μιᾷ δὲ ἡμέρᾳ οὐδαμῶς. Δεν γινώσκειν πῶς γίνονται αἱ ἐπακταὶ τῶν μηνῶν. Ὁ ἐνιαυτὸς ἔχει ἡμέρας τξε'. Ταύτας ἀναλύσας διὰ τῶν ζ', ἀπομένει μία. Ταύτην τὴν μίαν προστί θητι, καὶ ἀπὸ τοῦ Ὀκτωμβρίου γι· καὶ γίνονται δ. Ταύτας πρόσθες τῷ Νοεμβρίῳ. Κράτει πάλιν τὰς δ', πρόσθες καὶ ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου β'· καὶ γίνονται Σ' εἰς τὸν Δεκέμβριον. Πάλιν κράτησον τὰς αὐτὰς ς', καὶ πρόσθες καὶ ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου γ· καὶ για νονται θ'. Απόρριψον τὰς ζ'· καὶ ἀπομένουσι δύο εἰς τὸν Ἰανουάριον. Πρόσθες και γ' ἀπὸ τοῦ Ἰανουα ρίου, καὶ γίνονται ε' εἰς τὴν Φεβρουάριον. Αἱ δ' αυτ ταί εἰσι καὶ εἰς τὸν Μάρτιον. Πάλιν κράτησον τὰς πέντε, καὶ πρόσθες καὶ ἀπὸ τοῦ Μαρτίου γι· καὶ για νονται η'. Απόρριψον τὰς δ', ἐναπομένει καὶ σ' εἰς τὸν ᾿Απρίλιον. Κράτησον πάλιν αὐτὴν τὴν α'· πρόσθες καὶ δύο ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου, καὶ γίνονται γ' εἰς τὸν Μάϊον. Πάλιν κράτησον αὐτὰς τὰς γ'· πρόσθες καὶ ἀπὸ τοῦ Μαΐου γ', καὶ γίνονται δ' εἰς τὸν Ἰούνιον. Πάλιν κράτησον αὐτὰς τὰς ς'. καὶ πρόσθες ἀπὸ τοῦ Ιουνίου β', γίνονται τ'. Απόρριψον τὰς δ', ἀπομένει α' εἰς τὸν Ἰούλιον. Πάλιν κράτησον τὴν α'· πρόσθες καὶ ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου τρεῖς, γίνονται δ' εἰς τὸν Αύγου στον. Πάλιν κράτησον αὐτὰς τὰς δ'· πρόσθες ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου γ', καὶ γίνονται ζ' εἰς τὸν Σεπτέμ βριον. Καὶ ταῦτα μὲν ἐντέχνως κατέστρωται περὶ πάντων· ἔστω σοι δὲ ταῦτα τὰ δηλωθέντα ὡς ἐν ἐπισ τομή.