PG 87Procopius Gazaeus
The Life of Saint Sophronius, Patriarch of Jerusalem, Collected from Various Sourcesapparatus
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 3125–3126page 1 of 11
Caput Primum
PG 87:3125ἀκολουθίας τῆς ἐν Ἱεροσολύμοις ἁγίας λαύρας τοῦ ὁσίου καὶ θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν Σάβα συντεθὲν καὶ συγ γραφὲν παρὰ τοῦ ἁγιωτάτου Πατρὸς καὶ ἱερομοναχοῦ κυροῦ Σωφρονίου· αὕτη ἡ ἀκολουθία γίνεται καὶ ἐν ταῖς λοιπαῖς τῶν Ἱεροσολύμων ἁγίαις μοναῖς. μνήμης, καὶ ἀναμνήσεως, καὶ ὕπνου, καὶ ἐγρηγόρσεως, καὶ τῆς καθ᾽ ὕπνον μαντικής. νίου Ιεροσολύμων. Οσον δὲ παρθενίας καὶ σωφροσύνης τὸ μεταξύ, αὐτὰ βοᾷ τὰ τῶν ἀρετῶν ἀξιώματα καὶ ὁ κρείττων υἱῶν καὶ θυγατέρων τόπος, δ μόνοις ἐκεῖσε διδόμενος τῆς ψυχῆς ὁμοῦ καὶ σαρκὸς τὴν ἐν Χριστῷ παρθενίαν τιμήσασι, καὶ μιμηταῖς τῆς τοῦτον τεκούσης ἀχράντου Παρθένου γενομένοις τε καὶ ὑπάρξασι· τοῦτο δε καὶ αὐτὸς ὁ Σωτὴρ πᾶσιν ἐπιφανεὶς ἐφανέρωσε, μή πάντας εἰπὼν τούτου τυγχάνειν χωρητικούς, τοῦ τῆς παρθενίας λέγω χαρίσματος, ἀλλὰ μόνους ἐκείνους οἷς ὁ Ἰησοῦς ὡς ἀξίοις κατὰ θείαν ηὐτρεπισε πρόγνωσιν, Λειμωνάριον τοῦ ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν Σωφρονίου ἀρχιεπισκόπου Ιεροσολύμων
col. 3127–3128page 2 of 11

sius Lipomannus, Veronensis episcopus, cujus stu- nam credibile non est omnibus iis quæ in Palæsti dio præclarum illud opus ex Hieronym: Camaldu lensis versione primum Latinis typis subjectum fuit: Sophronio his de causis attribui; vel quia ad ipsum per charissimum socium inscribitur; quemadmodum et rhetorica Ciceronis ad Heren nium, et ejusdem ad Atticum epistolæ, ad Heren nium et ad Atticum libri appellantur: sic Sophro nii liber hic dicatur, quia ad Sophronium dirigitur atque ex co maxime, quod ad usum illius in primis conscriptus est. Namque auctor ipse in epistola, quam libro præmittit, fatetur se ex hoc Prato co ronam Sophronio contexuisse, ac per eum aliis deinceps obtulisse. › 3. Seu quia in hoc libro dicta et gesta ipsius Sophronii pro majori parte continentur: nam is totins itineris libri hujus auctoris fuit individuns comes; et quæcunque ambobus ambulantibus oc currerunt, vel quærentibus responderi contigit, diligentissime descripta sunt. Quare etiam hæc ver ba sarpissime iterata videbis: Venimus ego et do minus meus Sophronius sophista ad abbatem ta lem, etc. Et ideo semper etiam plurali locutione utitur, dicens: Perreximus, accessimus, vidimus, narravit nobis senex monasterii dux. Per quæ om uia conspici datur, scriptorem nunquam solum fuisse in his quæ narrat perquirendis. Sicut ergo Platonis Phædrus, Timæus, Gorgias, et Parmeni des, et Tullii liber de senectute Cato Major in sribuntur a personis, quæ ibi colloquentes et dis putantes inducuntur; quid obstabit huic libro, quin Sophronii dicatur; cum in eo is ambulans, visitans, operans, interrogans et respondens ubi que fere asseratur? Aut demum ex illa causa So phronio ascribitur, quoniamı una cum Joanne præ dicto conscriptor, ut ita dicam, forte ejusdem libri fuit. Lege bujus voluminis caput 77 et in ejus principio ita scriptum reperies: ● Ego et dominus meus Sophronius perreximus ad philosophi Ste phani domum doctrinæ gratia; › etc. Deinde in tine ejusdem capitis hoc modo scriptum legitur ‹ Ista cum audivimus, innuit mihi dominus meus Sophronius, et recessimus, et dixit mihi: Vere, Abba Joannes, hodie nihil ultra studeamus; satis enim ædificati sumus. Hæc ergo scripsimus, ut et vos pariter ædificemini. 4. ‹ Una ergo ex his rationibus, scu potius om nibus simul accedentibus, jure meritoque liber iste Sophronii nomine inscriptus videtur; quibus Lipomanni rationibus hæc quoque adjungatur si placet quod Sophronii opera vulgari liber ac ce lebrari primum cœperit, quem ipse a magistro Ro mæ, ubi perfectus demum est, moriente, velut testamento acceptum, una cum defuncti cadavere in Palæstinam attulerat, quemadmodum paulo post videbimus. Quod tamen pro secunda ratione assu mit Aloysius, fuisse Sophronium individuum aucto ris comitem, id post ea intelligendum est tem pora, quibus hic illi sese in Ægypto conjunxit; na Syriaque narrata fuere, audiendis (quamvis comites adfuisse indicet Joannes pluraliter lo quens), comitem semper habuisse Sophronium qui necdum monasticæ professionis voluntatem susceperat, et nusquam in iis nominatur. Dicunt qui dem Græcorum Menæa quod ‹ ad Magni Theodosii coenobium se conferens, ibi in quiete et silentio divinarum Litterarum meditatione roborarit ank mum: et præterea (cum majori adhuc studio di scendæ philosophiæ arderet) Alexandriam naviga. rit; › verum perturbatis rebus temporibusque, in eo elogio memorantur plura; et quod a viro fa ctum mox constabit, adolescenti tribuitur, siquidemı de suscepto habitu monastico intelligere Menæa volumus: nam alioqui sciendi proficiendique avi dum adolescentem patriæ suæ vicina monasteria non infrequenter adiisse, ipsumque illud S. Theo dosii, et in eo jam tum famosum Joannem, Limo narii postea auctorem cognovisse, coll gitur ex hoc initio capitis 91: «Narravit nobis venerabilis Pater noster abbas Gregorius archimandrita mo nasterii S. P. N. Theodosii, mihi scilicet et fratri Sophronio Sophistæ. › c 5. Ubi quod eum appellet fratrem, baud aliter potest accipi quam per anticipationem quamdain ejus vocis, qua inter se utebantur Romæ, cum ista scriberentur: alias Dominum appellat capite 69. ‹ Perreximus una ergo et dominus Sophronius, priusquam sæculo renuntiaret, in Alexandriam ad abbatem Palladium. Et expressius cap. 77 supra citato, et cap. 110: ‹ Assumpsi, inquiens, domi num meum Sophronium, et perreximus in mona sterium, quod ab Alexandria decem et octo pas suum millibus distat, ad senem quemdam magnæ virtutis, Ægyptium genere, dixique seni: Dic no bis verbum, Pater, quomodo debemus simul babi tare: quia dominus Sophista voluntatem sæcul › renuntiandi habet. Ait senex: Bene facis, fili, re nuntians sæculo, salvansque animam tuam; sedete igitur in cella, ubi vultis, sobrie et vigilanter, quietem ac silentium servantes, et sine intermis sione orantes. › 4. 6. His porro aliisque similibus monitis excita tum Sophronium credo monasticum habitum assumpsisse atque huc spectare, quod de ver sione eidem oblata per viam legitur cap. 102. Cum interrogatus esset abbas Sophronius So phista, frater meus, assistebamus prope illum ego et abbas Joannes Scholasticus, et abbas Quiricus et alii quidam ex Patribus, dixitque no bis Pergebam modo in via et ante me adolescen tulæ choream agebant, tripudiabantque dicentes Bene veniat Sophronius: coronatus est Sophro nius.» An autem deinceps quoties Limonarii an ctor in plurali dicit: ‹ivimus, perreximus, › ete, intelligi debeat Sophronius adfuisse, etiamsi hoc non exprimatur, ambigi merito potest; nec enim de nibilo esse videtur quod cap. 262 tam clare hec

col. 3129–3130page 3 of 11
PG 87:3129Σωφροσύνης μέλπω τὸν ἐπώνυμον, αἴσιμα ῥέζων Ὅλος ἀνάθημα Θεὸς τὰς τῶν ἀσκητῶν φυτουργίας περιπτάμενος, σοφέ, λει μῶνα τὴν σὴν κατεφύτευσας, ἀρετῶν ἐμμελέτημα τῷ Θεῷ τῷ ἐν ὑψίστοις καθιερώσας.
col. 3131–3132page 4 of 11

quæ sane ætas itinerum studiorumque laboribus scribere propter sequentia contremiscens, et quid maxim:e est opportuna. Sanctorum Cyri et Joannis miracula scribit, sancio Joanni Eleemosynario familiaris; Romam abit, redit in Palestinam. 12. Omissis igitur conjecturis, hoc certi habemus ex præcedentibus, Moschi contubernio usum esse Sophronium in Ægypto, primum quidem sæcularem, deinde monachum: item utrumque simul obiisse regionis illius monasteria, alque in ipsa usque de serta penetrasse: quid autem Alexandriæ speciatim egerit Sophronius, partim ex argumento Prati spi ritualis liquet, maxime ex capitibus præcitatis 77, 110, 441 aliisque partim ex D. Joannis Eleenio synarii Vita, insignique de SS. Cyro et Joanne vo lumine, ibidem per Sophronium scripto; quod ad xxxı Januarii, quo die sancti isti coluntur, frustra desideratum, et periisse creditum, feliciter reperi mus in Romano itinere nostro, et quidem utraque Jingua, servamusque ingentis thesauri vice ɛuo tempore proferendum, cum supplementum operi semper crescenti non contemnendum adjiciemus illius autem scribendi occasionem et præscriptio nem comitata sunt mirabilia, ex protheoria seu præfatione cognesce 15. Propter ægritudinem oculorum ad Cyrum et Joannem martyres accurrentes apud eorum basili cam morabamur, mira 'ulorum exundantiam in tuentes, bæc memorantia scripta volebamus le gere, quæ nos martyrum certamen instruerent, quæve de præcedentibus miraculis prædicarent nihilque invenientes quæ diximus, nisi tantum duos breves sermones magni Cyrilli, qui propu gnator et præco exstitit veritatis, ad zelum sumus intolerabilem excitati. Si pagani quippe falsa con scribentes, cum nihil verum nec fabulis liberum dicant, tot libros super dæmoniis conscripserint nos ad instar quadrupedum, secundum amicos justi Job, tacebimus tanta ac talia veritatis, quæ Christus Deus noster est, opera magnifica contuen tes per veros famulos ejus effecta?... idcirco et nos flagrantiori zelo ferventes ad confessionem sanctorum cucurrimus pie procidentes in facieni, totoque animo devoventes, ut si nobis concesse rint visionis officium, de certamine eorum, quæ que ab eis fiunt, eorum miracula conscriberemus, divina gratia cooperante nobis..., 14. Unde assurgentes, et apud nos postmodum recollecti; hinc quiden: martyrum celsitudinem spectabamus, et miraculorum quæ fiebant multi tudinem cernebamus, inde imbecillitatem 110 atram. unde recusare banc, quæ in votis Deo et martyribus ejus a nobis promissa est, redemptio nis oblationein voluimus: sed hæc nos agere vo lentes Salomon coercebat, dicens: Juxta quod vovisti Deo, votum tuum ne tardaveris exsolvere. > His igitur viris obstrictus, interdum quidem scribere propter priora perterritus, interdum non agerem nesciens, atque ad eosdem martyres con fugiens, quid agendum esset ab eorum sanctimo nia deposcebam. ili vero affectus suscipientes propositum, scribere præcepere, præsidium et consilium suum conferre pollicentes. Multoties itaque scribentibus nobis apparuere, quod repro-. miserant adimplentes: nunc quidem atramentum et calamum porrigentes, nunc vero quaternionein sumentes, et quæ nos fefellerant corrigentes interdum, utpote narrationibus gaudentes, vul tus hilaritate monstrabant ea se cum delectatione discutere: quod et nos sæpius patimur, dum lætis oculis pervenerimus ad loca gratiam relationis ha bentia. Millies quippe nobis, dum in aliís occupa remur, conquesti sunt, et tanquam negligentem increpavere, dicentes: Quousque non perficis ve ritatem? hæc de scriptura et laude sui nominis defendentes quæ omnia si scribere velimus, eos qui lecturi sunt onerabimus. Sufficit autem per hæc modo, sæpius nobis ab eis collatum præsidium, dum scriberemus, astruere; Deumque atque eos testes veritatis, quæ in his est, habentes. 15. In primis ergo horum martyriale certamen conscripsimus, et quod in templo sint venerabilis Marci depositi, et quomodo demum in ædem Eval gelistaruni sunt deinde transpositi: horum occa siones et semina ex vocibus sancti Cyrilli colligentes. Post quæ, has septem decadas miraculorum con scripsimus; millia decadum multarum habentes describere; si utique nos dicere possemus, au dire vero, qui hæc lecturi sunt, valuissent.... ct barum quidem septem decadum tres primariæ ca, quæ post martyriale certamen sepulturamque et translationem gesta sunt, continent; sed et quar tə: dimidium Cyri et Joannis, quæ in Alexandrinis factæ sunt virtutes, enumerat; quartæ vero resi duum et decas quinta ea, quæ in Ægyptiis et Ly bicis acta sunt, prædicant; sexta autem et se ptima beneficia, quæ advenis concessa sunt, inti mant.... Nos autem non ignoramus quod sacris miraculorum narrationibus mollis stylus magis congruat et solutus: sed nos hunc relinquentes, extensum suscepimus, ut per hunc concitum san. ctorum fervorem et ad curas egentibus confercn das, designemus instantiam. › 16. Hæc ibi atque alia plura, brevitatis causa hic prætermissa, punetique signata: in ipso vero de laudibus dictorum sanctorum sermone, qualis fuerit oculorum infirmitas et quomodo ab ea cu ratus sit, clarius sic exponit: ‹ Nos quippe ocu lis infirmati, nos Salvator totius corporis appella vit lucernain.... et cæcitatem afferre infirmitatem hanc a medicis audientes, quorum alii quidem vi tium hoc effusionem, alii vero platycorian, seu pupillæ dilationem nominabant; ad nos bene ope rantes sanctos, Cyrum scilicet et Joannem, profe cti sumus, omnem nostram vivendi spem in di vinitus illis data gratia suspendentes, et humanum

col. 3133–3134page 5 of 11

tes in opere et in sermone. Dico enim Joannem et Sophronium Dei cultores, et amatores virtutum, et pietatis propugnatores: attamen quamvis tales essent, de dignitate et merito viri istius muka omiserunt..., deinde vero, quia sapientes et po tentes in opere et sermone, amatores historiæ erant, sapienter et sublimiter materiam depinxe runt.. auxilium, tanquam infirmum et contra passionem dote Joanne philosophati sunt, potentes exsisten minus validum, repellentes: at illi fidem admit tentes.... celerem præbuere sanitatem languoris, et de futuris, quod hinc nihil essemus passuri, que Asclepiada nos passaros dixere, certos reddi dere Homericam nostram cæcitatem per visio nes ct ænigmata, ut illis gratum est effugantes.» 17. Sed hæc privata Sophronii studia fuere, quæ nemo mirabitur alienis sæpe occupationi bus fuisse interrupta: qui modo legerit quanto, tam ipse quam ejus magister Joannes, in pretio fuerint apud sanctum Joannem Eleemosynarium, Alexandrinæ urbis archiepiscopum: et quanta pu blicarum eurarum pars ad eos pertinuerit. De quibus hæc Leontius num. 60, in Vita a nobis edita ad 25 Januarii. Misit ei Deus viros sapien tes et semper memorandos, Joannem et Sophro nium: consiliarii enim erant veraciter boni, qui bus et tanquam patribus indiscrete obediebat, et gratias agebat tanquam constantibus maxime et viriliter agentibus militibus pro pietate religionis. Etenim sancti Spiritus virtute freti, cum Severia nitis ac cæteris circa regionem nostram existenti bus immundis hæreticis sapientia sua ac disputa tionibus pugnas habentes et conflictum, multa quidem castella pluresque ecclesias, similiter et monasteria ab ore talium bestiarum, tanquam boni pastores, evellere studuerunt: propter quod et maxime plurimum honorabat sanctos hos ille vere sanctissimus. › 20. Prius tamen, quam emigraret e vivis antistes sanctissimus, Alexandriam reduces Joannes atque Sophronius, peragrata interiori Ægypto, invenere turbata omnia: ‹Dum Persæ Jordanis loca, Palæ stinam et sanctam civitatem armorum vi subege runt. Capto vero Hierosolymorum patriarcha Za charia, pretioso etiam et vivifico Crucis ligno locis iis erepto, captivorum hominum multitudinem innumeram in Persidem abduxerunt et univer sam populati sunt Syriam. ‹ Qui autem corum ma nus effugere potuerunt (ut ex Metaphraste descri bit Baronius, quamvis auctores confundens Leon tium nominet) et laici, tam ii, qui magistratum ge rebant quam privati; et clerici cum episcopis con fugerant Alexandriam. › Sed nec illic diu lutis esse licuit: anno enim sequenti Persæ Ægyptum, Ale xandriam, et Libyam ad usque lines Æthiopiæ sub egerunt. Id futurum Joannes Moschus prævide⚫ rat: ergo cum Sophronio cæterisque discipulis naviin conscendens Romam navigat, et in Cyprum quidem una cum Joanne patriarcha recepisse se, eoque defuncto, per Ciliciam aliosque Asiæ tra ctus, qui in Limonario memorantur, Samuinque, et Archipelagi insulas, demum in Italiam pervenisse facile crederem, si quod pro ea opinione argumen tum offeretur. 48, Imo domesticos illos videtur habuisse: ita familiariter in Vita per Metaphrasten conscripta num. 9, eum sub vesperam domi suæ næstum interrogat, quod alius audebat nemo, divinus qui aderat Sophronius: Quid est, inquiens, o vir divine, quod te afficit molestia?... Ille autem miti et leni voce Hodie, inquit, miserandus Joannes nɔn ab aliquo ullam accepit mercedem, neque ut Jum vel minimum piaculum potuit offerre Christo pro multis et magnis suis delictis.... Cum itaque sacrosanctus intellexisset Sophronius, quid sibi vellet, quod ab eo dictum fuerat: Te potius, in quit, lætari oportet et non tristitia affici, bea tissime domine, quod tibi commissum gregem ſe ceris vivere in tanta pace, ut nullus de re aliqua cum vicino habcat controversiam: sed tanquam angeli aliqui absque ulla lite et contentione homi nes vivant in terra. › 19. Quem igitur habuit in hierarchico munere ministrum probatissimum, et suarum virtutum arcanorumque conscium dum viveret, eumdem etiam habuit a funere laudatorem: ‹ In ejus enim (ut testantur Menæa) beata pace sopiti mortem hic Sophronius de immenso ipsius eleemosynarum thesauro excellentissimaque virtute funebrem lau dationem scripsit, ipseque multis lacrymis obitum ejus est prosecutus. › Hujus laudationis Leontius meminit num. 2: ‹ Jam quidem, inquit, et alii aute nos de hoc admirabili viro et summo sacer 21. Nunc autem in alto auctorum silentio divi nare non licet: quod tamen inter tam multa, quæ in Cypro facta auditaque narrat Moschus, nulla sit mentio discessus ab Alexandria in comitatu patriarchæ, non me eommovet: video enim, quod toto illo opere ne semel quidem Joannes patriarcha nominetur ideo fortassis, quod quæcunque de eo commemoranda noverant Moschus et Sophronius, retulerint in Vitam ejus a se conscriptam Romæ quod si ab hac diversa fuit Laudatio funebris per Sophronium, eamque constaret in exsequiis dictam,. tum vero certum pene foret simul cum episcopo. in Cypro adfuisse Sophronium. Verum de his ni hil liquet. Fortassis etiam Limonarii opus non in tegrum ad nos pervenit; sed bona parte mutilum nam ut Photius ait:: Non eumdem narrationum. numerum servatum in omnibus libris deprehen das: cum in quibusdam ad duo et quadraginta su pra trecentas sese extendant (hodie autem solum novemdecim supra ducenta capita numerantur), idque vel ex capitum quorumdam divisione, vel certe aliorum interjectione adaucto numero. › 22. In exitu erat papæ Deus-dedit pontificatus, vel Bonifacii Vinchoatus, quando Romam cum suis.

col. 3135–3136page 6 of 11

Joannes appulit, ubi credibile est, non infructuo sam tantorum virorum fuisse præsentiam, ut de gliscentibus repullulantibusque in dies per Orien tem hæresibus Romana sedes plenius. informare tur: quas Sophronii præcipue partes fuisse exi stimo; nam devexa magistri senectus quietem potius postulabat: qui interim, ne posteritati esset inutile senile otium suumn, ex omnibus quæ viderat, audierat, adnotarat ad ædificationem profutura, Limonarium seu Pratum spirituale conscripsit, cum ‹ suæ ad Deum migrationis tempus prævidis set, inquit Elogii superius prolati auctore, quod in hunc modum prosequitur Non tamen 24. Annum reversionis significat octavæ indi ctionis character vicesimum supra sexcentesimum fuisse; quod sane admiratione non caret: cum nou minus de hoc quam sequenti anno credibile sit verum fuisse, quod ait Theophanes ad annum le raclii 11, Chrosroem dominationis suæ jugum om nibus intolerabile per crebras cædes atque vectiga lia fecisse. Ad annos porro in monasterio tradu clos a Sophronio potius quam ad breve tempus episcopatus, pleraque illius, quæ nunc periisse do lemus, opera existimo pertinere: necnon saneto rum Vitas: si quidem præter taxatas ba tenus, scripsit aliquas: prout S. Mariæ Ægyptiacæ Vitam, quæ nunc in manibus est ab eo descriptam Nice phorus Callistus auctor est, Historiæ eccles. lib. catur ad annum 622 eminentissimus Baroniu quam utramque talem esse fatemur, ut nihil couti neat, unde Sophronii esse vel non esse certo pos sit negari vel affirmari: multum alioqui diversus est stylus ab eo, quo SS. Cyri et Joannis laudationem atque miracula descripta per cumdem auctorem gaudemus nos reperisse, et quidem indubitata. juxta ordinem eorum, quæ audita vel spe ctata a se fuerant; sed ut paria erant inter se, tam quæ audita quam quæ spectata fuerant, sibi 17, cap. 5; idemque de Anastasii Persæ Vita suspi invicem copulata scriptis mandavit. Cum autem ab his terrestribus secessurus esset tumultibus, at que ad tranquillam et quietam vitam transitu rus, advocato charissimo suo discipulo librum hunc ei tradidit, quo sanctorum Patrum Vitæ ac res gestæ Deo acceptæ continentur; eique mandavit, ut reliquias suas ne Romæ relinqueret, sed area lignea inclusas ad montem Sinæum transferre co naretur, quantum in eo situm esset, ut cum san etis, qui illic sunt, Patribus deponerentur. Quod si quem exoriri barbaricum tumultum accideret, quo id fieri prohiberetur: in monasterio S. Theo dosii, in quo ab initio sæculo nuntium remiserat, ſpsas deponi. › Patriarchatus Sophronii et certamina adversus Mo nothelitas. 25. Gemebat interim sub immani Persarum ser vitute captiva Hierosolyma et cum ea Syria uni versa, donec injurias suas ulciscens Deus, blasphe mum Chosroem ter præelio victum, per parricidales filii Sirois manus vita simul et regno expulit; red ditisque utrinque captivis pax inter Heracliom Sj roemque coaluit, anno Christianæ æræ 628, captivi Zachariæ locum implente Modesto cum vicarii no mine (episcopum quidam minus recte scribunt sta tim ab urbe capta) monasterii Theodosiani abbate, qui difficillimo tempore afflictissimæ diœcesos curas sustinens monachorum regimen transtulerat in Georgium quamvis illi ex cœnobio, ut ea ferebant tempora, nec murato, nec adversus quotidianas Persarum infestationes ulla ex parte tuto, intra urbem se receperant: quæ Sophronio Roma rever tenti cum magistri corpore ejusque sociis causa fuit veniendi Hierosolymam, et, ut mihi quidem videtur, ibidem remanendi usque ad conclusam pacem; quando licuit monachis ad veteres sedes aut potius vetustarum sedium ruinas remigrare, et episcopatui suo restitutus Zacharias est ab Hera clio imperatore, salutiferæ crucis, lignum ad suum locum referente. 23. Hoc igitur implere mandatum cum studeret charissimus discipulus, assumpto secum Joanne cum suis discipulis (erant quippe duodecim nu mero) magnum Joseph imitatus est, qui cum fra tribus suis Israelem sumens ex Ægypto transtulit ad paires suos, quemadmodum ipsi fuerat a geni tore mandatum. Cum autem ille Ascalonem appu lisset, et fieri non posse didicisset, ut ad sanctum montem Sina perveniret, propter tyrannicas incur siones corum, qui vocantur Agareni; assumptis B. Joannis. re! quiis, initio octavæ indictionis lliero solymam venit; et invento antistite magni mona sterii sancti Patris nostri Theodosii Georgio' pre s! yiero, postquam illi cuncta renuntiavit, quæ fue rant a sene præcepta, cum illis Fratribus mona sterii, qui tum inventi in urbe fuerunt, et mona cbis, qui cum ipso degebant, B. Joannem devexe runt: et sicut jusserat, in S. Theodosii cemeterio deposuit, una cum sanctis Patribus qui illic jacent, reliqu 'n que vitæ suæ tempus in codem cœnobio tran ei. Pactenus præfixum Prato spirituali elogium, cujus postrema verba, nisi alium a So phronio Hierosolymitano Moschi socium fuisse velimus credere (contra totius pene Græcæ anti quitatis consensum, quem sequitur auctor Menæo rum), necesse est benignius interpretemur de longe maxima vitæ relique parte, cujus tredecim omnino anni in cœnobio acti siut; tres autem duntaxat in patriarchatu. 26. Hæc anno 629 contigere, quando etiam existimo Sophronium, ex Zachariæ pontificis, vi cariique Modesti mandato, sacris codicibus resti tuendis, in ordine ad divinum Officium toto llicro solymitano patriarchatu prisco more decoreque concinendum, intendisse: id enim ex Simeonis Thessalonicensis verbis constat, citatis a Leone

col. 3137–3138page 7 of 11

er 28. Anno autem 652 habemus in iisdem tabulis episcopum ecclesiæ Hierosolymitanæ Modestum eum qui Zachariæ vicarius antehac fuerat, et duo bus annis sedisse indicatur, Hujus quoque antisti tis patriarchatus omnino turbulentus fuit novis ex Arabia notibus per Saracenos, contra quos per suos duces pugnans Heraclius, alternante fortuna victus victorque aliquoties, tandem anno 634, substituti in locum mortui Modesti Sophronio, ‹ quasi rebus in desperatis Syria relicta, et vene randis lignis Hierosolyma asportatis, Constanti nopolim recessit, › ut inquit ad hunc annum Theo phanes. Interim vivente adhuc Modesto, quem ex die cultus sacri eidem in Menæis delati 18 Decem bris mortuum suspicamur; adeoque anno 654 apud Allatio dissert. I de libris Græcorum, pag. 7, qui eum auctorem hactenus ineditum, et ante sexcen tos annos clarum, in dialogo contra hæreses sic loquentem inducit. Ordinatior et suavior.... Hierosolymitano monasterii S. Sabæ typico ordo præscribitur, qui etiam ab uno eoque solo perfici potest…….. et absque cantu…….. Etenim S. P. N. Saba eum ordinem præscripsit a sanctis Euthymio el Theoctisto acceptum; hi porro a majoribus et ho mologeta Charitone desumpserunt. Sacri vero Sabæ constitutionem, ut audivimus, locis illis irruptione Barbarorum vastatis deperditam, Sophronius san ctæ civitatis patriarcha studio laboreque restituit et post eum rursus... Joannes Damascenus reno vavit, scriptoque demandatam tradidit: quia scilicet Saraceni fidem Sophronio datam non ser- Græcos jam a trimestri inchoato: Modesto, inquam, vantes, simul et sancto patriarchæ, sancta a cani bus conculcata videre non sustiñenti, vivendi fi nem ex mœrore attulerant; et libris quoque ac re bus omnibus sacris vastitatem maximam, primo barbaricæ irruptionis impetu: nam postea, consta bilito in Syria ac Palæstina Saracenorum imperio, egere modestius et facile Damasceno fuit deperdita instaurare. Et hæc quidem diu in sola Hierosoly mitana Ecclesia ſucre usurpata: nunc autem post quam exstincta propemodum est Orientalis l'ccle sia, sub imperio Turcarum, reliquis aliarum Ecclesiarum ritibus obmutescentibus, inquit Alla tius, ille qui S. Sabæ fuisse dicitur, uti melius et reius accommodatior, ideoque plausibilior apud Græcos invaluit: quo non tantum qui S. Sabæ re gulis nomina dedere, sed cæteri etiam aliorum Or dinum sectatores, et sacerdotes in sæculo vitam agentes, et quod maximum est, universa fere Cræ cia ad recitanda divina officia diriguntur. › adhuc vivente, Cyrus Alexandrinus patriarcha collegit Alexandriæ synodum mense Maio, ut ex sextæ synodi Actis docemur; et Monothelitarum hæresi, hactenus clam gliscenti, viam aperuit; co simulato prætextu, quod hæreticos omnes in Egy pto positos Ecclesiæ catholicæ jungere posset, si duarum voluntatum et operationum voces silentio supprimeret: satis esse dicens, si in Christo tan tum theandrica voluntas et operatio diceretur, ex qua duarum in Christo naturarum exacta satis pro fessio ederetur; eo quod, etsi non voces, res ipsæ tamen expressæ haberentur. 29. Res visa est, inquit ad hunc annum Ba ronius, speciem præferens pictatis et charitatis; si (ut dicebant) absque detrimento catholicæ fi dei, voces interdum tacerentur, quibus discordiæ nutrirentur. Verum dolo malo cuncta tunc acta esse, exitus declaravit: nec fraudulenter agi Sophronium latuit: «Gloriabantur siquidem inde Jacobite et Theodosiani, inquit Teophanes, palam jactantes se non quidem cum Chalcedone, ac Chalcedonem secum doctrina communicare: et una quoque admissa, unicam quoque Christi na turam docere. Itaque agnoscens hæreticorum dolos atque fallacias pacis involucro tectas, scri psit ad Sergium Constantinopolitanum patriar cham; qui catholicam simulans pictatem, etsi oc cultum in pectore venenum foveret, orthodoxus 27. Anno 630 imperatorem adhuc Hierapoli mo rantem convenit Athanasius, Jacobitarum patriar cha, et simulans Chalcedonensem se admittere synodum, duas in Christo naturas profitendo, va fra sua interrogatione circumvenit quærens uni cave an gemina in Christo operatio atque voluntas dicenda foret incantumque in Monothelitarum protraxit hæresim, cujus incendium totum fere orientale conflagravit imperium: ne autem defla graret, Sopbronii potissimum opera factum, catho- ab omnibus habebatur, miroque plausu exceperat lici omnes scriptores agnoscunt. Ipse enim teclos primus dolos aperuit, latebrasque quærentem hæ resim in lucem protraxit, prout ad hunc annum quo perniciosam scintillam in animum Heracli Athanasius injecit, refert Theophanes, totam Mo notbelicæ flammæ historiam sub unum hic aspe ctum ponens, et quæ annis pluribus quam quin quaginta gesta sunt, usque ad 682 scilicet, conti nua narratione pertexens; ut nemo existimare de beat ex mente Theophanis principium sedentis Hierosolymæ Sophronii ad hunc annum esse refe rendum, quamvis id dici videatur, quo adjuncte tabulæ chronographicæ Zachariam pontifi em ex hibent, uti et anno sequenti. missum ad se Alexandrinæ pseudosynodi decre tum et unionem aqua male tinctam, ut loquitur Theophanes; rogans ut illud de unica operatione capitulum synodi Alexandrinæ deberetur: imo et Constantinopolim ea de causa ad eumdem Sergium profectus est, ut ipse Sergius testatur in Epistola ad Honorium papam. Cujus ex sextæ synodi actione 12 hic proferimus verba. 30. Sophronius venerabilis monachus apud Alexandriam tum temporis positus, cum præfato sanctissimo Papa (Cyrum intelligit) quando, ut diximus, admirabilem illam circa eos, qui dudum hæretici fuerant, Dei beneplacito unitatean compo nebat; atque cum co de iisdem capitulis pertin

col. 3139–3140page 8 of 11

ctabat, adversatus est; et contra dixit ad unius arbitrari) et Modestus morte sua vacuam sedem operationis capitulum, duas omnino operationes Christi Dei nostri dignum inquiens censeri…. Quia igitur per hoc cum litteris ejusdem sanctissimi comministri ad nos conjunxit, de boc quoque apud nos sermonem movendo insistens, ut de talibus adimeretur capitulis, post factam unitionem, vox unius operationis: durum nos hoc arbitrati su mus: quomodo enim non esset durum et valde onerosum, quando hoc resolvere, evertere erat futuram quidem omnem illam concordiam, quæ bene fuerat effecta, tam apud Alexandrinam civi tatem quam per universas sub ea provincias; quæ nullo tempore acquieverant usque nunc, nomen saltem simplex divini atque laudabilis Patris Leo nis, aut sancti et magni atque universalis Chalce donensis concilii mentionem facere. Multis igitur a nobis de hoc motis sermonibus, ad prænomi natum venerabilem Sophronium, postremo adhor tati eum sumus, testimonia nobis proferre sancto rum ac probabilium Patrum, illorum videlicet, quos omnes communiter doctores confitemur, et quorum dogmata legem sanctæ Dei cognoscunt Ecclesiæ, duas nominatim et ipsis verbis opera tiones in Christo dicendas tradentia. Ille autem hoc facere penitus non valuit…….. 31. Ilanc igitur contentionem incipientem ac cendi videntes, necessarium judicavimus attritas potius sanctorum Patrum voces et synodice defini tas semper sequi: et neque quæ raro a quibus dam Patribus dicta sunt, et non circa hæc inten tionem habentibus, quasi planam et inambiguam de eis doctrinam exponerent, ad regulam et legem per omnia dogmaticam reducere; quale est et quod de una operatione ab eis dictum est: neque iterum quæ nullatenus dicta sunt a probabilibus Patribus, nunc vero ab aliquibus proferuntur, duas, inquam, operationes proferre. Et ad ulti mum stetit ac placuit, quatenus prædictus Sophro nius venerabilis nullum sermonem de cætero, de una sive duabus operationibus movere debeat sed ei sufficiat præfata cautaque ac trita sancto rum Patrum recta traditio atque doctrina. Ilis itaque contentus sæpe nominatus venerabilis vir, et hæc custodire certificans, petimus nos etiam per epistolam de his ei præbere responsum; qua tenus hujusmodi epistolam (ut ait) ostendat iis, qui forsitan interrogare eum de prædicta quæ stione voluerint: quod et alacriter egimus, et ille quidem in his bine enavigavit. Hactenus Sergius caute ac vafre: qui et sensa sua in sequentibus Romani Pontificis judicio subjicit: et utrique duntaxat parti indicat indicendum silentium: li cet obscure innuat primas ac potiores partes eo ¡um esse, qui unicam asserebant operationem in Christo. 32. Sophronius autem quamprimum Constantino poli rediit in Palæstinam (quod vix antefinem Julii vel etiam Augusti vel Septembris factum possumus patriarchalem reliquit, ad eamdem evectus est; id quod in supra citata epistola Sergius auditu se didicisse commemorat, necdum autem de ordina tione illius Synodicas litteras suscepisse. Suscepit autem non multo post: nam ut Theophanes ait ‹ Sophronius Ilierosolymorum episcopus institutus, congregatis quibus præerat episcopis, Monotheli ticum dogma condemnavit, synodicaque Acta Ser gio Constantinopoleos el Joanni (Honorium voluit dicere: nam Joannes eo nomine Tertius ante annos sexaginta duos vita functus erat, cum forte adhuc puer esset Sophronius: quartus vero nonnisi trien nio post Sophronii mortem elapso electus fuit; et tamen hunc calami seu memoriæ lapsum ex Theo phane Anastasius bibliothecarius transcripsit, ex Anastasio Historiæ miscellæ auctor, ex his aliis que pari errore seductis Baronius in notis ad Martyrologium: sed ipse se in Annalibus correxit) Acta, inquam, synodica Sergio Constantinopoleos et Honorio Romæ episcopo transmisit per procu ratorem Leontium, Sanctæ Resurrectionis diaconum, et secretarii cancellarium, primumque notarium; eique additum socium Polyeuctum litteras Sophro nii deferentes. Quæ quidem litteræ in Actis sextæ synodi integræ recitantur: in quibus, ut ait Pho tius, orthodoxam sententiam accurate expendit, et sacrorum dogmatum doctrinam minime vulga rem demonstrat... rogat autem corrigi si quid in epi stola vel omissum vel 'aliter dictum quam par sit.» 33. Nempe de Sergio nihil sinistri adhuc suspi cabatur Sophronius, ideoque de novis vocibus si lentium optanti sive fuco fallaciisque consentiens, ab eo discesserat, et nunc ad eumdem litteras bona ſide mittebat: quod idem et Honorius Pontifex fecerat: atque ad priorem Sergii respondens epi stolam: ‹ Litterarum, inquit, ad eumdem Sophro nium directarum suscipientes exemplar, et intuen tes satis provide circumspecteque fraternitatem vestram scripsisse, laudamus novitatem vocabuli auferentem, quod posset scandalum simplicibus generare: nos enim in quo pervenimus oportet ambulare... confitentes Dominum Jesum Christum operatum divina, media bumanitate, Verbo Dei na turaliter unita; eumdemque operatum bumana, inef fabiliter atque singulariter assumpta carne discrete, inconfuse atque inconvertibiliter plena divinitate. ▸ Hæc Honorius pacis atque tranquillitatis ecclesiastica causa, nec ipse de Sergio quidquam suspicans mali; verum ejus iniquitatem retexit tempus, et synodus œcumenica prædicta multoties condemnavit: Ac tione autem 13 hoc de Sophronio testimonium Pa tres congregati tulere: Pertractavimus autem et Synodica Sophronii venerabilis memoriæ, quondam archiepiscopi sancti Dei Hierosolymorum civitatis, et hæc reperientes cum vera fide convenientia, Apostolicisque et sanctorum atque probabiliuin Patrum doctrinis paria, utpoteque sunt orthodoxa, recepimus, et ut salubria sanctæ Catholicæ Ecclesiæ

col. 3141–3142page 9 of 11

suscepimus, et nomen ejus inseri sanctis diptychis sanctarum ecclesiarum justum esse judicavimus. › Romam mittitur Stephanus a Sophronio: hic urbe a Saracenis capta moritur. 36. ac sui patriarchæ adjuratione adartus Stephanus, quid egerit passusque sit, pergit in hunc modum synodo explicare: Igitur in his pertimescens ego atque perterritus, propter impo sitam mihi terribilem in tremendo ac venerabili loco conjurationem, necnon et creditum mihi ex Dei permissu episcopale ministerium (Dorensis Ecclesiæ videlicet) considerans, sed et supplicatio nem omnium pene habitantium orientalem tractum reverendissimorum episcoporum, et Christianorum populorum consonanter prædicto beatæ memoriæ Sophronio ad hoc me invitantium, utpote primum Hierosolymitanæ diœceseos (sacerdotali scilicet in officio cum a Sophronio adjuraretur, prout præla tur in principio) non dedi secundum Scripturam 34. Cæterum cum minime quiesceret Cyrus illius que asseclæ, unam prædicare in Christo volunta tem non amplius indicti a Sergio silentii legibus se teneri Sophronius credidit, eorumque temeritati obviam ire volens, dedit in duobus libris sexcen ta testimonia ad evictionem impietatis eorum et veri tatis ostentionem, ut in concilio Lateranensi sub Martino I pontifice testatus est Stephanus, olim super hisce legatus ad Honorium missus ab ipso Sophronio, qui ‹ Revocare, inquit, minime eos valuit: commovit autem contra se ad insidias et somnum oculis meis, et palpebris meis dormita malignam detractionem; › dum scilicet omnium turbarum in ecclesia per ipsum exsurgentium cau sam esse clamitant Sophronium; qui (ut Pyrrhus Constantinopolitanus post illius mortem in dispu tatione cum sancto Maximo ait) ‹ tempore inop portuno sermonem de operationibus excitavit; › a qua calumnia egregie idem Maximus Sophronium vindicavit, ostenditque omnem culpam refunden dam in Sergii ‹ mutabilitatem et inconstantiam, in alias alio tempore transeuntis sententias, et nullo sensu permanentis, dum scilicet vult ortho doxus videri: nec tamen ab ea, quan Heraclio instil Javerat, opinione recessisse. 35. Quid autem Sophronius? pergit Stephanus tionem, et requiem temporibus meis, quatenus adimplere debuissem ejusmodi desiderabilem jus sionem. Sed absque ulla mora propter hoc ipsum tantummodo huc properavi: a quo tempore tertio visus sum vestris apostolicis adesse vestigiis, ex petens ac deprecatus, quod ille et omnes libenter postulare noscuntur, hoc est, fidei Christianorum periclitanti manum porrigere. 57. Quod addiscentes contrarii, non levibus me implicuerunt amictionibus, præceptiones propter me per loca et provincias dirigentes, quatenus comprehendi, et ferris constrictus ad eos deberem destinari, sicut omnes cognoscunt: sed Dominus auxiliatus est mihi, et liberavit me ab omnibus ● Nullo modo propter hoc reveritus est omnino ille, persequentibus me, ad propositum currentem, et nec timuit timorem ubi non erat timor: quoniam justus sicut leo, confidit'. Zelo autem Dei et fidu cia repletus, duxit me indignum et statuit in san ctæ Calvariæ loco, ubi propter nos, ipse qui super nos secundum naturam Deus est, Dominus noster Jesus Christus sponte crucifigi secundum carnem dignatus est; et ibi alligavit me vinculis insolubi libus dicens: Tu dabis rationem ipsi, qui propter nos secundum carnem in hoc sancto loco sponte crucifixus est Deus, quando cum gloria in terribi li ejus adventu judicaturus est vivos et mortuos, si distuleris et postposueris fidem ejus periclitantem licet ego hoc facere corporaliter, ut mosti, propter emersam ex nostris peccatis incursionem Sarace norum præpedior. Quantocius ergo de finibus ter ræ ad terminos ejus deambula, donec ad apostoli cam Sedem, ubi orthodoxorum dogmatum funda menta exsistunt, pervenias, non semel, nou bis, sed multo sæpius; aperiens sacris viris ibidem consistentibus omnia secundum veritatem, quæ in istis partibus mota sunt: et non quiescas instan tius expetens atque exorans eos, donec ex aposto lica prudentia, quæ in Deo est, ad victoriam judicium perducere debeant, et noviter introducto rum dogmatum perfectam faciant secundum cano nes destructionem.... › Prov. xxviii, 4. ad bravium properantem vestræ apostolicæ sedis. Neque despexit Deus preces cum lacrymis oblatas supplicum suorum, sed excitavit non equidem mediocriter præcessores apostolicosque præsules in commotione, necnon contestatione prædicto rum virorum. › Hos apostolicos præsules arbitra mur fuisse Severinum, Joaunem et Theodorum, quorum primus non módo non suscepit Heraclii imperatoris a Sergio sociisque concinnatam ecthe sim, ad quod per Isacium Italiæ exarchum co actum illum esse mendaciter gloriatur Cyrus, in epistola ad Sergium, in concilii Lateranensis se cretario 3 producta: sed, ut ibidem ait Martinus, ‹ eam condemnavit et anathematizavit. › — ‹ Joan nes, quoque teste Theophane, convocata episco porum synodo, Monothelitarum sectam inflicto anauremate damnavit; › atque, ut ex S. Maximo docet Baronius, ad annum 640 operam dedit, ut requisitus is qui Honorii primam èpistolam scri pserat, illius sensum dilucide interpretaretur ad imperatorem Constantem scribens, ut sic ansa tolleretur hæreticis calumniose ventilandi nomen Romani Pontificis, velut pro se facientis. Theodo rus denique, qui Pyrrhum, S. Maximi disputatione conversum, benigne exceperat, ejusdem, mox ubi Ravennam appulit, ad vomitum reversi, cætero

col. 3143–3144page 10 of 11

bens his verbis rumque, qui cum eo communicaverant, abdicatio- ingressum, et secutam Sophronii mortem descri nem et condemnationem propria manu exaravit; ex vivifico Christi sanguine stillam excutiens in atramentum, idque ad coryphei apostolorum se pulcrum inter missarum solemnia calice afferri jusso, atque in universo ecclesiæ conventu ad id convocato, ut habemus ex Theophane. 40. Sophronius autem Hierosolymorum anti stes fidem ab eo pro totius Palæstinæ incolumitate acceperat. Unarus itaque cilicinis camelorum ve stibus, iisque laceris et sordidis opertus, et hypo crisim plane diabolicam pietatis velamine osten tans, sanctam civitatem ingreditur; et mox tem plum a Salomone constructum, in impietatis et blasphemiæ oratorium illud conversurus, sibi ostendi postulavit. Hunc cum Sophronius vidis set Hæc est vere, inquit, abominatio desolationis a propheta Daniel prænuntiata, que modo stat in loco sancto multaque simul lacrymarum copia tem deflebat. Intra templi igitur septa dum ille moraretur, precibus apud eum agebat patriarcha, ut acceptam a se sindonem ac vestem indueret quam cum assumere detrectasset, episcopus vix exoravit, ut ista gestaret, donec solita indumenta lavarentur; et propriis resumptis, statim ista So phronio restituit. 38. Cum autem Paulum æque hæreticum Con stans fecisset patriarcham, eique adbærens Jop pensis episcopus Sergius (qui patriarchalem au ctoritatem jam inde a Persarum recessu, vivente videnteque Sephronio, sæculari potestate nixus arrogarat, et episcopos sibi consentientes sacri lege ordinarat) iisdem adjutoribus mire turbaret subjectas Ilierosolymitano patriarchatui ecclesias; _ insignis ille pietatis propugnator Christianam gen tum denuo Orthodoxorum rogatu secunda vice (nam prima ad indictum a Joanne concilium ve nisse crediderim anno 640) Romam appulit, cau saque exposita, loci sacri servator ordinatus a Theodoro papa, de mandato ejus in hæresi perti naces deposuit, eosque recepit tantum, ‹ qui libel lum pœnitentiæ obtulerunt, quorum libellos, ▸ inquit in concilio Lateranensi, nuper deferens obtuli sacratissimæ præsidenti Sanctitati vestræ, Martino ter beatissimo papæ anno 649: atque hæ tertiæ vices fuerunt, quibus se dicit Stephanus apostolicis Patrum Romæ congregatorum vestigiis adesse, ex quo tempore fuerat a S. Sophronio ad juratus: atque huc eæ insidiæ pertinent, quas sibi Romam venturo positas, superius est conque stus. 39. Verum hæc ad posteriora pertinent tempora et S. Sophronii mortem secuta, ad illius autem historiam pertinet propius, quod anno 635 Sara ceni, cœsis duobus prætoribus, Sacellario et Bahane, quadraginta millia militum ducentibus; splendide triumphantes, Damascum, Sophronii pa triam, bene composito exercitu aggressi, eamque potiti sint, et reliqua simul Phoenicia provincia in qua cum proprias sedes constituissent, mox in Egyptum tendunt, et ipsam quoque sibi subjiciunt sequenti autem anno Umarus in Syriam destina vit Jaɛdium, et totam Saracenio adjunxit imperio per se vero expeditionem suscepit in Palæstinam; in qua cum omnia passim oppida præsidiis occu paret; agros vero viasque haberet latrociniis in festas, non potuerunt sanctæ civitatis incolæ diem natalem Domini in Bethleem solita pietate per agere; sed ad eos Saracenorum metu intra urbem conclusos, habuit orationem Sophronius quæ in magna Patrum Bibliotheca exstat, et illius tempo ris calamitates graphice enarrat: nusquam tamen obsidionis vel oppuguationis in ea fit mentio, eo que magis movemur, ut credamus nonnisi post Januarium anni 636 datum esse obsidioni prin cipium, qua per biennium continuata, hoc scili cet anno, et 37 fortassis toto (saltem juxta Græcos annum a Septembri inchoantes) Urbem fide data Umarus obtinuit, ut narrat Theophanes, Umari 41. ‹ In ea rerum calamitate Sophronius præ claris verbis et gestis Hierosolymorum Ecclesiam olim amplificans, de Heraclio et Monothelitarunt ipsi addictorum pravitatibus et commentis, deque Sergio et Pyrrho confutatis clarissima tropæa re ferens, defunctus est, › magno utique rei catho licæ detrimento, quæ fortissimum pugilem amisit eo tempore, quo Antiocheno, Alexandrino, Cou stantinopolitanoque patriarchis una cum Heraclio contra ipsam certantibus, maxime vacillabat: cum Pyrrho tamen necdum patriarcha Sophronio fuit, si qua fuit, contentio: hujus namque annuš pri mus cum 20 lleraclii componitur a Theophane, atque adeo cum anno Christi 639; cum intra pan cos ab urbe dedita menses exspiravit Sophronius, mense, ut credimus, Martio anni præcedentis: ne que enim Baronio possumus assentiri ad annum Heracli 15 cœptam obsideri urbem statuenti; nam quod ad annum 26 Heraclii Theophanes su sceptam referens in Palæstinam expeditionem, etiam sanctæ civitatis deditionem et Sophronii mortem narret, id non alia facit de causa, quam quod hujus expeditionis historiam noluerit per plures annos distrahere satisque habuerit indi casse, hoc anno sie cœptam obsideri Hierosoly mam, ut nonnisi sequenti, id est biennii spatin, capta sit: quo posito omnino consequens est, ut Sophronius (siquidem est Martio mense, eo, quo colitur die, ex hoc sæculo translatus) ənnum 38 vivendo ingressus sit tribus integris in patriar chatu expletis: quibus additi menses vel hebdo mades non multæ eorum quibus ordinatus mor tuusque est annorum fortassis vix dimidium an num aut etiam trimestre constituent: namque contra Cyrum post Alexandrinam synodum So phronius egisse legitur, dum eunt redeuntque muntii totum fere annum 634 abstulere.

col. 3145–3146page 11 of 11

42, Ilicrosolymitanorum patriarcharum catalo- ▲ turæ, evasit. Cum adhuc Damasci degeret, virtu tem eorum tamen, qui in solitudine erat, æmula baspr. Deinde ad magni Theodosii cœnobium se contulit, ubi in quiete et silentio cum Deo fami liariter agebat, et pectus divinarum Litteraram meditations mentemque constabiliebat, cogitatio Nesque oinnes et sensus, in obsequium Christi redigebat. Præterea, cum inajori adhuc studio di scendæ philosopbiæ arderet, Alexandrinam urbem nobilissimam navigat, ibique Joannem quemdamı, sapientiæ et prudentiæ laude dorentissimum cla rissimumque virum, convenit; cujus et contuber nalis et convictor sociusque factus, cum eo con cordi plane animo vixit; a quo et ipse sapientiam hauriebat, et vicissim quæ norat, magistro sno gus, apud Nicephorum Constantinopolitanum pa triarcham, finem accipit in Sophronio: post cujus mortem pastore viduatam remansisse Ecclesiam quidam ex Zonara colligunt, qui sub Constantino Pogonato @cumenici concilii, anno 689 celebratį, principes enumerans, et exeusans cur Hierosoly mitanus et Alexandrinus patriarchæ non adfuerint, ait: Neque Alexandria neque Mierosolyma patriar cham habebant a Saracenis occupatæ; › sed ut tune nulli in iis ecclesiis fuerint: non tamen rected dixeris nullos omnino sub Saracenis fuisse, cum varii in historiis nominentur: qua de re pluribus ad Acta martyrum Sabaitarum 20 Martii, ubj ('c. Elia ejusque successoribus. Quare nihil vetat Theodorum, Theodori pontificis Romani anno 641 impertiebatur. Factum inde, ex assidua lectione, electi patrem, sancto Sophronio suffectum credere, quem Florarium sanctorum ms. 15 Kal. Aprilis divis addit his verbis: Item sancti Theodori Hie rosolymorum episcopi, patris sancti Theodori Papa.»Neque refragantur pontificum Romanorum catalogi, sive in antiquissimis olim Palatinæ, nunc Vaticana bibliothecæ membranis, sive apud Ana stasium Bibliothecarium; qui simili fere exemplo usus, ita de hoc pontifice scribit: Theodorus natione Græcus, ex patre Theodoro, episcopo de ∙Hierosolyma, › sive ‹ de civitate Jerusalem, ut est in præcitatis membranis. Sed nec filium nec patrem alibi reperimus sanctis annumeratos. 42. Celebris autem sancti Sophronii cultus hoc die apud Latinos æque ac Græcos est atque in Martyrologiis Galesinii, Molani secundæ editionis, Baroniique Romano recensetur hoc die: a Græcis autem in Anthologio, Menologio, majoribusque Menæis, ex quibus hoc vitæ compendium damus, quamvis rerum ordine nonnihil perturbato cou scriptum, maxime ubi de Hierosolymitano patriar chatu agitur, velut ante captam a Persis sanclam civitatem suscepto, quod, ut jam vidimus, ad ul timos vitæ annos per cinet: commoratio vero Alexandrina cum Joanne Eleemosynario ad mediæ ætatis annos, ut ex hactenus deductis clare liquet. Ex Moneis Græcorum. ffic maximum Ecclesiæ sidus ex Phoenice thu rifera, urbe Damasco originem traxit, piorum et frugalium soboles parentum. Patri nomen erat Plintbas, matri Myro. Sophronius per præstantem vim ingenii, studio tamen et cura auctam, mox ad omnium scientiarum culmen quasi ultra fines na uļ nescio quæ nox et caligo oculos ejus occuparit, sed a sanctis Cyro et Joanne divinitus curatus est, qui aliud sostrum ab eo non petivere, quam uti quotidiana per eos patrāta miracula litteris consi guares, quod præstitit diligenter. Postea Hieroso lymorum pontifex ob singularem vita sanctimo piam creatus est; sed civitate sancta ab impiis Persis capta, Alexandriam se ad Joannem, qui ab eleemosyna nomen invenit, et thronum aposto lieum administravit, profectus est. In cujus beata pace sopiti mortem hic Sophronius de immenso ipsius eleemosynarumm thesauro, excellentissima que virtute funebrem laudationem scripsit, ipse que multis lacrymis ipsius obitum est prosecutus. Posteaquam vero in sanctam civitatem revertit, exprimi non potest quanta cura laboreque Eccle siam sibi a Deo commendatam rexerit: somnum enim oculis non dedit nec palpebris dormitatio nem; neque enim contra vim impetumque ho stium æternoruin; sed contra hæreticorum quoque exitialia dogmata illi depugnandum erat; quos scriptis et auctoritate Patrum in viam revocabat, suisque ipse disputationibus exarmabat et fran gebat. Interim plurima et nobilia ingenii monu menta ad Ecclesiæ utilitatem reliquit, quibus et cum virtute vivere, et ex præcepto divino tractare præsentia docemur. Ex quorum numero est liber ille ommi admiratione prædicandus, quo res ge stas Mariæ Ægyptiacæ cum angelis merito com parandæ, et ultra humanæ vitæ modum progressæ, explicavit. Ilæc illius vivendi ratio, qua se Deo probavit, alios erudivit, Christi linguam vicariam exhibuit, commissumque sibi gregem rexit et intra triennium pontificatus beata potitus pace ad Domi num est translatus.

Page scan enlarged

Notebook

Full View