S. Sophron archiepiscopi Hierosolymitani in potest illustrius? Quid celebratione dignius? Quid Christi Servatoris natalitia, quæ tum in Domini cam diem inciderant, Oratio ut rursum eidem Dei ex mortius resurrectione cogi tari potest lætius? Quid obiri festivius? Et enim ille vera lux, quæ ex vera luce æterne indivulseque nascitur: quæque nobis hodie bifariam oritur, per nativitatem nimirum, et resurrectionem, duplices que salutares radios impertitur: utraque enim sa lutari gaudio referta est. Quamobrem lætæ quoque festivæque voces præsentem hanc solemnitatem illustrant fidelesque duplici nomine ad festum hunc diem celebrandum invitant. Hic virgo, quæ eum in lucem edidit, angelum non absque justissima causa, cjusmodi oratione se compellantem accipit: ‹ Ave, gratia plena, Dominus tecum *;,quasi dicat male dictio quæ Evæ jam olim irrogata fuerat, jam tan Lætam illustremque præsentem diem cerno pote gemino nos splendore et luce perfundentem, geminaque lætitia et jucunditate genus nostrum cumulantem. Non quod duplicem nobis solem osien dat, eaque ratione duplici nos gratia irradiet, sed quod unus idemque justitiæ Sol, quem offert, du pliciter quodammodo nobis, qui in terris ætatem degimus, exoriatur, duplicemque splendoren et gloriam mortalium generi subministret; et duplex Landem spiritale gaudium eidem afferat. Hinc qui dem ex utero virgineo exortus, inde vero ex aditis inferorum antris excitatus. Ut exortus immensa mortalium animos lætitia delibutos reddidit: ut dem per te finem facit. Hic rursum pastores vigi vero excitatus, tristem mortem peremit, omnesque, quos detinebat mortuos, illi ademit: et nobis qui in terrestri hæc regione versamur, ad incorruptam immortalemque vitam iter aperuit. In unum nam que utraque coierunt, juxta illud, quod in Psalmis fertur: Misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatæ sunt. Veritas de terra orta est, et justitia de cœlo prospexit. Etenim Dominus Noster Jesus Christus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum. Christi namque exortus, ejusdemque ex mortuis resurrectio in unum diem inciderunt. Jure proinde meritoque lucem hanc dierum Dominam appellaveris, ut quæ communem omnium Dominum nobis ex mortuis exhibebat redivivum, natalitiaque ob illius ex Vir gine ortum, solemnitate aucta et cumulata sit. Nihil videri his potest splendidius, nihil mentis oculis observari jucundius. Ecquid enim divinissi mo Dei Optimi Maximi exortu animo pertractari 1 Psal. LXXXIV, 11-13.. * Luc. 1, 28. 'Luc. 11, 10, 11. Sophronium hunc posteriorem esse priore illo altero cujus ut presbyteri meminit, descripsit que vitam sanctus Hieronymus in Scriptorum ec clesiasticorum catalogo: cum ille sancto Hierony mo Guy povos ad tempora Joannis 44 Ilierosoly mitani pontificis vixerit. Hic vero cum in sua de Christi natalitiis oratione multis agat de immani sævaque tyrannide Saracenorum qui per id tempus oppidum Bethleem occupabant satis indicat se illum esse Sophronium 62, ac postremum Ponti, ficem Hierosolymitanum, cujus meminit Nicephori Constantinopolitani Chronologia. Pleniora de S. Sophronio Hierosolymitano epi scopo suppeditabit toino VIII Annal.um ecclesiasti lantes, nocturnasque custodias observantes, ange lum ejusmodi nuntium ad se deferentem audiunt Ecce evangelizo vobis gaudium magnum quod erit omni populo: quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus in civitate Da vid. Per quem et servamur, et excusso servitutis jugo, in Dei filios gratis cooptamur, Illic vero it lustres feminæ Christi redemptionis discipula, ipsummet Dominum Avete, clamantem exaudiunt *. Qui sane Christus omnibus tantæ hujus lætitiæ auctor exsistit. Nam et per ipsum mors mortua est, et terribile illud condemnationis nostræ judi cium quasi exterritum, abolitum est, et legale maledictum dissolutum est et Evæ poena restincta est, et mortis imperium eversum, est, et mortuorum resurrectio, mortem in seipsam sævire amplius non sinens, luculenter inchoata est. Ibi, propter admissam in paradiso prævaricationem, maledictio illa: In dolore paries filios*, › omnino proscri Matth. xxvII, 9. 5 Gen. III, 16. carum exact. 13, sextæ synodi ex concilio Romano sub S. Martino Papa, secretario 2, tomo III. Ex Theophane in Miscella et aliis. Consule quoque notas ad Romanum Martyrologium 11 Martii. Con signatur obitus sancti Sophronii sub Heraclio im peratore, anno salutis 636, 11 Martii, quo die ejus natalis inter sanctos inscriptus habetur publicis Latinæ et Græcæ Ecclesiæ tabulis. Biblioth. Pa trum, t. XII, 206. Attexuntur huic quædam etiam de immani sævaque Saracenorum tyrannide, qui per id tem pus oppidum Bethleem, vel occuparant, vel certe obsessum tenebant.

lætitia et gaudium Christi ▲ antea non essemus, ex nihilo nos produxit. Insano hic vero alterum illud male Terra es, et in terram reverte rursum temerarioque consilio, in interitum prola psos, necnon in mortis barathrum præcipites actos, ex tumulo denuo exsuscitavit; morteque, qua valide tenebamur, debellata, ipsam vivendi naturam ite rum nobis restituit, atque adeo ipsam spiritalem vim, æque ut ante, infundere nunquam desiit. Cum enim Deus sit, iis, qui ope illius indigent, dona et beneficia vere divina et magna jugiter impertit. Ea propter rursum clamo, semperque cum cœlestibus illis exercitibus clamabo: Glo ria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonæ voluntatis ". Ecquid enim convenientius vereque decentius, et reipsa quoque illustrius di cere possunt, qui natum Deum celebrare, laudi busque evehere cupiunt, quam: ‹ Gloria in altissi mis Deo, et in terra pax hominibus bonæ volunta tis? Deus in terra agit; et quis in cœlum non evadat? Deus e Virgine natus in medium prodit et quis hodie divinus non elliciatur? Quis, quo propius ad eum accedere queat, ad virginitatis sanctitatem non anhelet, continentiamque alacri animo non complectatur? Deus vilibus abjectisque panniculis involvitur: et quis est, qui, si quid forte vile abjectumque quandoque occurrat, quo divinitatis particeps fiat, obviis ulnis illud non excipiat? Nec enim alia de causa humana pauper tate sese convestivit Deus, quam ut sua nos gratia Deos efficeret. Atque hoc Psalmista David, idem que Christi parens, prophetiæ dono illustratus, Christique ex se nascituri beneficia edoctus, ac præclara divinaque cjusdem facta liquido per spiritum conspicatus, disertis jam olim verbis exposuit: Ego, ait, dixi, dii estis, et filii Excelsi omnes". Deus inter nos est, veterem hominem exuti, ipsumque, quoad ejus fieri potest, æmulati, divini efficiamur. Celsissimus factus est terrenus; et nos nostræ quoque mentis proposita, animique desideria sursum subrigamus, divinorumque mu nerum capaces nos reddere studeamus. pta est; quippe cum natalitia exceperint dictum, nempe ris ‘, › penitus evacuatum est, co quod vita re surrectionem ex mortuis propalam ostenderit; siquidem maledictio et pœna erat illud: «In dolore paries filios; Adami vero alterum illud: Terra es, et in terram redibis; utriusque autem par cam et miseram vitam perpetuo ducere. Verum enimvero potentissimus horum Liberator et Re demptor per suam nativitatem et resurrectionem in medium se tulit, verumque Redemptorem et Liberatorem sese declaravit. Nihil enim exstat, quod Dei potentiam vincat. ‹ Dominus namque morti ficat et vivificat, deducit ad inferos et reducit, › ut scriptum est. Sed neque quidquam comperiri quoque potest, quod omnipotenti illius nutui obsi stere valeat. Manus ejus propter peccata hominem verberant; eædem rursus propter ingentem ejus dem benignitatem, percussum sanant. Ast quis sum ego, qui quæ videmus, et audimus, pro digni tate exponam? Destituor enim oratione, et lingua, et ore, quibus divinorum illorum festorum mira cula pro merito edisseram. Ea propter maxinie perplexus, summaque in rerum difficultate con stitutus, angelorum hymnum mutuo accipiam, illumque Deo humanam naturam sortito, necnon e sepulcro et mortuis hodierna luce exsuscitato, ingenti voce decantabo, clareque et perspicue per sonabo: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonæ voluntatis 8. Nam quo nos subli mes efficeret, magisque cœlestes, quam terrenos esse ostenderet e sublimi ad nos viles abjectosque descendit. Bello rursum, quod sub aspectum non cadit, impetitos, securitate et pace donavit, suo que Patri reconciliavit, et nostram cum Deo Patre pacificationem in seipso faciens, se pacem nostram esse demonstravit. Et nos æque, qui longissime a divino aspectu rejecti proscriptique eramus, ita suis virtutibus exornavit et instauravit, ut et Deo probaremur, et clementi oculo ab eodem aspicere mur. Et sepis maceria e medio sublata, illud quoque præter cætera nobis impertitus est, ut Dei claritatem revelata facie contemplari queamus³. Denique nos, qui pridem ob delicta nostra in mor tem incurreramus, eademque ultro et quasi data opera nobis absciveramus: ‹ Deus enim mortem non fecit, neque, (cum sit optimus) in vivorum perditione lætatur ¹º, > denuo in vitam asseruit, et e sepulcro et interitu exsuscitavit, dicereque nos jussit: ‹ Ubi est, mors, victoria tua? ubi est stimu lus tuus, inferne "?> Christus enim ad nos humiles sese demittens, nostrumque ortum sponte subiens, et ut verus homo mortem oppetens, utraque defre git et obscuravit. «O altitudo divitiarum sapientiæ et potentiæ divi næ 120 benignitatem vere immensam! Etenim * Gen. 1. 49. 7 1 Reg. n. 6. * Luc. 1, 14. 95. Rom xt, 35. 13 Lue. 1, 44. 1 i Deus in præsepio palam proponitur, nobisque, qui et fame tabescimus, et jumentorum more nulla pene ratione ducimur, seipsum ultro in cibum exhibet. Ecquis euchobruto illo alimento tanquâm divinis dapibus, divinaque charitate prorsus indi gno abjecto, in illius divinitate se non oblectet? Vere dixerim: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonæ voluntatis. Tripudio, pasto rumque more exsulto, dum voces ejusmodi plane divinas audio; et ad præsepe, quod Deum excepit, statim convolare gestio, necnon ad cœleste illud specus toto animi impetu raptus, mysterium, quod in ipso latet, coram conspicari, atque hymnum illum: Gloria in excelsis Deo, ei in terra pax ho minibus bonæ voluntatis, in recens nati gloriam et honorem depromere ardenter desidero. cum Quin divinos quoque Magos veneror, magnique Ephes. 1, 14, 15. to Sap. 1, 43. 11 Osee xin,14: ¡Cor.

afferremus, et cum angel's odam illam: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonæ vo luntatis, decantaremus. facio; et cursum, quo Deo addicti, divinaque edo- ribus choros duceremus, et cum Magis Deo dona cti viri illi usi, ad cœlestem Bethleem devenerunt, majorem in modum admiror. Accesserunt huc autem, erodis quidem furorem, infantum,que trucidatrem gladium, nihil quidquam veriti stellam vero luce sua viam præmonstrantem, du cem utique sublimem, planeque cœlestem, ad su blime illud cœlesteque iter commode conficiendum, peropportune macti. Iorum ego comes esse per opto; natoque Deo munera quædam offerre percu pio; etsi e hoc tempore ab amicis non exigat aurum, aut myrrham, aut thus (hæc enim aliaque ad vitæ usum necessaria, tanquam universorum conditor et Dominus, egentibus familiarius ipse donare solet, quam ab ullis omnino postulare). Auri autem loco fidei sinceritatem exigit. Pro myr rha autem incorruptam animæ corporisque inte gritatem deposcit: tum doctrinæ rursum prædi cationis puritatem; tum orthodoxum tandem circa fidem sensum et intellectum. Thuris autem vice bonorum operum suaveolentiam a nobis efflagitat non quo borum acceptione dives evadat; verum quo nos per ea opulentiores reddat. Ecquid enim exstat usque sublimium cœlestiumve rerum, aut illustrium beneficiorum, quorum thesaurus et fɔns immensumque pelagus non est Deus? Neque ho rum solum origo et causa est, sed magnificus quo que liberalisque, si egentes adsunt, eorumdem dator. Verum Magi divinique pastores ad Bethleem, quæ Deum excepit, proficiscantur, stellamque co mitem et itineris ducem habeant, et miraculum illud plane stupendum coram contemplentur, con templantesque obstupescant, et dona Magis digna hilariter offerant, et angelorum doxologiam inge minent Gloria in excelsis Deo, recinentes, et in terra pax hominibus bonæ voluntatis. Nihil illi for mident, nihil extimescant; non insani Herodis furias, non aliud ullum metum incutere solitum animo pertractent; sed divinis tantum meditatio nibus se occupent, infantemque pannis involutum, et in divino præsepio positum, defixa oculorum acie spectent, qui infans universorum est servator, Deusque et Dominus vere inexplicabilis; etsi no stri causa, qui carnales sumus, adeoque puram Audamque illius divinitatem intueri nequibamus, humanæ carnis corporisque velamine sit obtectus. Nos autem propter innumera peccata nostra, gravissimaque errata, earum rerum contemplatione indigni effecti, cursu illuc contendere, præstoque adesse prohibemur, sed vel inviti et nocentes domi manere cogimur; nullis sane corporis vinculis astricti, verum Saracenico metu absterriti et com pediti; tristitiaque, nostra quidem infelicitate di gna, indigna autem bonis, que nobis alioqui debebantur, veluti tempestate quadam jactati. Quandoquidem, si miseria nostra bonis illis digua fuisset, omnino nos quoque prope loca illa positi (rec enim a longinquo illa aspicimus) cum pasto Verum enimvero ejusmodi voces vel hoc loco depromere ineffense sinimur; at ipsum vero præ sepe, et specum illam vere sublimem cœlestemique contueri, tanquam spectaculo ejusmodi indigni, omnino vetamur. Vere generis nostri principem, primumque parentem Adamum a paradisi habita tione miserabiliter proscriptum, hic imitamur. Etenim ob nefaria peccata lapsusque, quæ prava præposteraque mente subinde designamus, tam gravia, vel multo quoque graviora tristioraque patimur, quam ille. Nam ut ille a paradisi deliciis proscriptus, exsulque factus, et gravissima irrevo cabilique Dei sententia inde ejectus, oculis quidem paradisi hortum usurpabat (e regione enim illius habitabat) ad ipsum autem denuo regredi non va lebat; ut qui flammeam illam versatilemque rom phæam, quæ aditum ad ejusmodi locum præclu debat, ipsumque ob designatum prævaricationis peccatum bono illo ardenter cupito orbabat, ob oculos versari cerneret; ita nos quoque hodierna die multamur: quandoquidem civitatem Bethleem, quæ Deum excepit vicinam habemus, neque in ipsam tamen ingredi permittimur, non quidem ardentem illam, versatilemque paradisi rom phæam, conspicantes, sed efferatum, planeque barbarum, atque omni revera crudelitate plenum Saracenorum gladium extimescentes. Hic enim gladius horrendum fulminans, cædemque spirans et intentans, beat:e illius visionis exsortes nos reddit, domique citra ulteriorem progressionem manere compellit. At vero licet Agarenorum sica æque nunc fulminet, ac romphæa illa quæ paradisi ostium quondam asservabat; attamen si nos vo luerimus, hoc est, si conversi Deum nostri causa natum per studiosa opera ex animo quæsiverimus, ut antea fuerat, sedata mox et mitis evaiet. Si, inquam, nos peccatorum flammas per pœnitentiam restinxerimus, et Deum Optimum Maximum pro pter nos et secundum nos natum religiose colueri mus, operumque, quæ ille exsecrari solet, studium intermiserimus, ardoris sui sensum facile deponet. Qua, quæso, fronte ad Deum accedere audemus, qui nullam, neque animi fecunditatem, neque corporis castimoniam muneris loco deferimus? Quomodo ipsi appropinquare non veremur, qui operum, quæ illi lætitiam et voluptatem parere dignoscuntur, suaveolentiam nullam obtinemus? Præsertim cum flagitiosorum operum graveolen tiam infestissime odisse non ignoremus? Metuo autem magnoque tremore constringor, ne qui or thodoxam fidem habere videmur, secundum illam quoque laborare deprehendamur: ut qui eam so lam, hoc est ab honestarum actionum conjugio sejunctam, bonorumque operum comitatu destitu tam oberrare permiserimus. Si enim fides stu.

diosa fragrantium operum actione orbata, secun- synergia nulla egebat), et Virginis utero se cir dum Jacobum fratrem Domini 1º, qui hujus quo que gregis pastor aliquando exstitit, est mortua, quomodo nos rectum cursum tenebimus, qui fi dem operibus, quasi aliis quibusdam exornare non curamus? neque animos nostros pernicibus operum misericordiæ pennis obarmanus? Quam obrem, fratres animo meo exoptatissimi, opera, quæso, cum fide consociemus, neque ob operum, quæ adesse oportebat, absentiam, eam infirmnemus ita enim fiet, ut quemadmodum fide fortes validi que consistimus (neque enim Christi gratia defensi conservatique, ulla illam ex parte labefactavimus), sic bonis quoque operibus firmemur: et Christum ipsum qui honestis actionibus impense delectatur, fide simul et operibus non parum recreemus, cle mentissimamque ejusdem celsitudinem nobis pro mereamur. Ipse enim est, qui tanquam legislator, hæc decreta diserte pronuntiat: «Non omnis qui dicit mihi Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum sed qui facit voluntatem Patris mei, qui est in cœlo 16. Rursum, Si diligitis me, mandata mea servate 17. >Item, Vos amici mei estis, si feceritis, quæ ego præcipio vobis 18. Si itaque paternam illius voluntatem fecerimus, veramque et orthodoxam fidem constanter reti nuerimus, Ismaelitarum romphæam facili negotio amoliemur; Saracenicam que sicam a nobis aver temus; et Agarenoium aream confringemus; et divinam Bethleem non longo post tempore con templabimur; et quæ in illa sunt admirabilia con tuebimur, et admirandorum operum opificem Chri stum conspicabimur: et una cum angelis doxolo giam illam: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonæ voluntatis, magna sonora. que voce decantabimus, operamque ea re Christo cum primis gratam navabimus. Est enim ille iis rebus, quæ salutem nostram promovere et procu rare natæ sunt, addictissimus. cumscribi sustinuit, et hominum more pro stra clementia in lucem edi voluit, et in manifestissi mum omnipotentis divinitatis suæ judicium et ar gumentum, Virginem, ex qua prodiit, integram incorruptamque conservavit, ipsamque nihilomi mus Deiparam esse palam ostendit. Quin et ipsa vicissim virgo luculentum ineffabili illins divinitati testimonium perhibuit: testatum, inquam, orli fecit, ipsum esse verum Deum, verumque Dei Fi lium, ejusdem cum Patre naturæ et substantiæ etsi ab illis, in quorum oculos incurrebat, homo tantum nostri similis fuerit habitus. Coruscat au tem et licet hic Filius duabus naturis divina una, humana altera, interim nulla ex parte est divisus; manet enim unus Christus, et unus Filius, omnis expers mutationis, confusionis, sectionis, et di visionis. Annon idem ille, cum dives esset, una que cum regno imperium in omnes obtineret, quo nos, qui pauperrimi eramus, immortales illius opes consequeremur, in nostram mendicitatem ultro sese dimisit? Nonne, cum increatus, imp vero creator, universæque creaturæ conditor es set, quo nos in increatæ naturæ suæ consortium eveberet, inter creaturas censeri voluit? Nonne cum omnis materiæ, corporeæque concretionis exsors degeret, quo nos caducis istis fluxisque cor poribus et carnibus superiores efficeret, nostra que corpora incorruptione vestiret: et carnem mostram immortalitate donaret, caro et corpus fieri in animum induxit? Annon, cum secundum divinitatem nullis limitibus circumscriberetur, quoad immensum regnum suum aditum nobis pate faceret, carnem mole definitam sibi ascivit? An non cum ab omni peccato vacuus, sanctusque et per omnia impollutus esset? Peccatum enim non fecit, neque inventus est dolus in ore ejus ¹. › Nostri causa peccatoribus annumeratus est? et in peccatricis carnis similitudinem, in lucem fusus est? Qui enim peccatum ignorabat, eum Pater, in quem nullum peccatum cadit, propter nos pec catum fecit 2º: ut carne ab omni peccato immuni, peccati condemnationem evacuaret, nosque pecca tores a contractis peccatorum sordibus expiaret. Annon cum Dei Verbum esset, æternumique ex æterno Patre ortum haberet, impollutum matris Virginis uterum propter nos inhabitavit? veramque in illa, et ex illa carnem suscepit? Suscepit au tem ex ea carnem non prius quidem formatam et exsistentem, quam indissolubili vinculo illi con- Nonne cum Filius et liber foret, naturalisque Do jungeretur: sed una cum ipso, et in ipso Verbi complexu, exsistentiam sortitam. Ipsius namque constitutio et ratio cum ipsa compositione ad punctum coibat, ipsique coæva erat. Quam etiam carnem rationalis vitæ spiritu animatam sibi se cundum hypostasin adjunxit, ut illustre illud fidei lumen Leo docet, et sapientissimus Cyrillus má guus ille cœlestis doctrinæ præco, præclare veræ que pietati et religioni admodum consentanee, confirmat. Christus namque salutis nostræ cansa nobis per omnia assimilatus, et similis expertem conceptionem habuit (viri enim, ut nasceretur, 15 Jac. 11, 17. 16 Matth. vii, 51. 17 Joan. xiv, 20 II Cor. v, 21. mini polleret, quo nos libertatis dono ornatos, Deo Patri quasi filios offerret, inter servos censeri sustinuit? Per ipsum enim id assecuti sumus, ut Altissimi filii nominemur et simus. Interim illud adoptionis donum non natura, sed gratia nacti sumus. Annón, cum æternus et impatibilis, et immortalis esset, quo nos ab interitu omnique patiendi necessitate liberaret, et a mortis vincu lis multiplicibusque catenis quibus irretiti tene bamur, expediret et vindicaret, carnem nostram patibilem mortalemque induit? Annon hæc omnia præstitit, modoque divinissimo implevit, et con 12. 18 Joan. xv, 14. 19 Isa. Luit, 9; 1 Petr. 11,

summavit? Utique; nec enim contingit Deum pro- salientis in vitam æternam”. • Cisterna hæc sa posito suo frustrari. Nam quid animo concipi po test, quod Deus, si velit, non efficiat? Aut quis est, qui omnipotenti efficacissimæque ejusdem voluntati sua voluntate, ut maxime id contendat, obsistere valeat? Hujus tanti numinis, fratres, fe stum diem nos hodie obimus, etiamsi magna cum tristitia illud faciamus: ut qui locum, in quo Deus Verbum, et Dominus per exortum, qui verbis ex plicari nequit, apparuit, propinquum habeamus, neque ad illum tamen accurrere valeamus. Sane idem ſere hic nobis usu venit, quod divinissimo Moysi. Hic enim in montem præcelsum subve ctus, promissionis terram oculis quidem usurpa bat avidissimeque in illam ingredi cupiebat; ve rum quod virgæ suæ verbere aquarum fluenta et rivos e petra educturus, Deum non benedixit, ne quaquam huc ingredi permissus est ". Et ille qui dem ad eum modum terra multum desiderata or 'batus, moeroreque exhaustus, hinc ad Deum emi gravit. Nos autem, qui his non dissimilia patimur, quid faciemus? Nam etsi de cœlestibus donis animo voluptatem capimus, et lætamur, et reli giose nos oblectamus, et quasi continuum gaudium haurimus; contristamur tamen, turbamur non parum, quod locum cominus aspicere non licet, ibique festivum conventum agitare, ubi vera lux ‘exorta est, ubi æterna vita floruit, ubi tandem do norum el gratiarum omnium thesaurus aspecta bili forma apparens, oinnes, qui cum fide et pie tate intuentur, illustrat et recreat, cœlestique gaudio uberrime exsatiat; ac tales illis opes imper titur, qui neque defluunt, neque deficiunt; efficit que ut non absque gaudio et oblectatione, cum angelis, pastoribus et Magis: Gloria in altissi mis Deo, et in terra pax hominibus bonæ volunta. tis, concinant. Adamo tantum primo generis nostri parenti, divinoque Moysi misere admodum ho dierna luce assimilamur: verum Davidis quoque parentis sortem cum primis exacte exprimimus ut qui iisdem pene difficultatibus hoc tempore involvamur, obstaculisque præpediamur, quibus olim ille. Etenim David in regem a Deo assum plus, cum Philistæorum acie undique circum jecta aliquando coerceretur spiritali siti, quali forsau mos modo, arens ardensque salutarem aquam ex cisterna, quæ erat in Bethleem, bibere desiderabat? Aqua autem quam mystice ille expe debat, et viva erat, et omnes qui ex ea bibebant, divina virtute vivos efficiebat: «Si scires donum Dei, aiebat Christus, fons ille vitæ nunquam deficiens ad Samaritanam; et quis est, qui dicit tibi: Da mihi bibere, tu forsan petivisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam. Omnis qui bibet ex aqua hac, sitiet iterum; qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in æternum. Sed aqua, quam ego dabo ei, flet in eo fons aquæ cra sanctissimam Virginem designabat, quæ et uterum gestura, et Deum paritura erat. Quod enim hic transigebatur, prophetia et figura erat de Chri sto, qui est aqua viva omnibus vitam infundens, deque mystica et spiritali cisterna, quæ aquam illam, quæ nunquam deficit, utero comprehensam, in lucem dedit, hoc est de impolluta Virgine. Hanc autem cisternam et aquam¸ biſariam rex David videre desiderabat, intenseque gestiebat, spiritalibus nimirum et corporeis oculis illis quidem, ut illustrissimus propheta; his vero, ut consummatissimus justus: Hoc ergo desiderio intus ardens aiebat: ‹0 si quis mihi daret po tum aquæ de cisterna, quæ est in Bethleem juxta portam ". Cognoscere hinclicet, quani apte nos hoc tempore iis assimilemur, qui Christum quondam, cum spiritalibus, tum corporeis quoque oculis con tueri exoptabant. Ad quod veterum desiderium Christus Dominus aqua illa viva alludens, alicubi ita concionatur: Multi prophetæ et justi cupie runt videre, quæ videtis, et non viderunt, et au dire, quæ'vos auditis, et non audierunt”. › Huc etiam spectant, quæ apostolus Petrus ad eos, qui in Christum Servatorem crediderant, ea de re scribit: ‹ Quem, ait, cum non videritis, diligitis, in quem nunc quoque non videntes creditis. Cre dentes autem exsultatis lætitia inenarrabili et glo rificata, reportantes finem fidei vestræ salutem animarum vestrarum: de qua salute exquisive runt atque scrutati sunt prophetæ, qui de futura in vobis gratia prophetaverunt, scrutantes in quod vel quale tempus significaret in eis spiritus Christi, prænuntians ea quæ in Christo sunt passiones, et posteriores glorias. Quibus revelatum est, quod non sibimet ipsis, vobis autem ministrabant ca quæ nunc aununtiata sunt vobis per eos, qui evangelizave. runt vobis, Spiritu sancto misso de cœlo, in quæ desiderant angeli prospicere ". Si ergo justi, et prophetæ, et angeli, Christi nativitatem et locum in quo exoptatissimus ejusdem ortus contigit, con tueri desiderabant, et desiderant; quid mirum est, si nos abjecti minimique, qui ejusdem religionis et pietatis participes, orthodoxæque fidei, coba redes effecti sumus, ardenter istud desideremus. Et quænam causa, quæso, divinum Davidem, cum et germanus Bethleemita esset, ortumque e dei fera Bethleem duceret impediebat, quo minus Beth leemiticæ cisternæ aquam, quam tantopere ex petebat, tantaque aviditate sitiebat biberet? Eadem prorsus, quæ nos hoc tempore; nam et ipse quo que æque ac nos modo, ob hostilem metum, ad sacram Bethleem cursu contendere, aquamque concupitam haurire prohibebatur. Quid autem ho mini contingere potest miserabilius, quain bonum desideratum ob oculos positum habere, neque de siderato tamen frui posse: quandoquidem tum 10 seqq. 3 Reg. xxi, 45. ** Matth. xi, 17. 25 Petr. 1, 8-12. *1 Num. xx, 12. Joan. IV,

temporis quoque, proinde, ac nunc, Philistæorum venti, omniaque vivificanti secundum carnein e statio Bethleem obsidebat: eaque res illum, quem admodum nos quoque hac tempestate, quo minus bonum illud usque adeo beatum et desideratum (quippe quo nihil nobis obtingere potuisset felici cius, aut honoratius, aut oblectabilius) consequa mur, impedit, et absterret, ne ad divinam Beth Icem accederet, absterrebat et impediebat. Verum licet ille e Bethleemica cisterna aquam bibere desiderans, propter infestam Philistæorum aciem, quæ Bethleem summis semper laudibus prædicandam, tunc obsessam tenebat, ad deiferam illam civitatem, per id tempus pervenire non pos set; nihilominus expetitam aquam, siquidem sen silem aquam biber placuisset, obtinuit. Etenim tres fortissimi satellites, validissimique propugna tores, regis desiderio comperto, ipsumque non sine æquissima causa dicere audientes: O si quis mihi daret potum aquæ de cisterna, quæ est in Bethleem juxta portam: › rati aquæ quæ sensu percipitur desiderio illum teneri, cum essent, ut conjicere et dicere licet, ad mortem illius causa subeundam promptissimi, in manifestum vitæ discrimen proruerunt: regi per boc animi sui robur, infractamque audaciam probare volentes, vel certe eximiam et admiratione dignam in prin cipem suum benevolentiam, invictamque erga sa lutarem ejusdem sermonem, studium et ardorem demonstrare instituentes. Siquidem: «Majorem hac dilectionem nemo habet, ait Salvator, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. " ). ‹ Irruperunt ergo tres fortes, ait Scriptura, in castra Philistinorum, et hauserunt aquam de ci sterna Bethleem, quæ erat juxta portam, et attu lerunt ad David 17. › llic tu jam Davidis pietatem, virtutumque omnium reginam discretionem con sidera. Nam ut regnorum habet historia, noluit aquam illam bibere, verum libavit eam Domino, dicens: Propitius sit mihi Dominus, ne faciam hoc num sanguinem hominum istorum qui pro fecti sunt, et animarum periculum bibam 18? › Bethleem exorituræ, et e lacu virgineo nascituræ, et in lucem prodituræ, hoc est, Christo ſidem de negaturi essent. Ut vates ergo sanctissimus Judæo 'rum in Christum perfidiam facto adumbrabat. Ob id, inquam, divinus ille vir aquam ad se delatamı haurire noluit, quia insanos sceleratosque Judæos Christi prædicationi in suum ipsoruma interitum et perditionem, nequaquam credituros præsagie bat, certoque prævidebat. At nos vero, qui Chrí stum Servatorem gratanter suscipimus, et ortho doxa fide ornati sumus, et exsecrandam Judæo rum incredulitatem aversamur, et spuriam fœdam que eorumdem amentiam modis omnibus detesta mur, sacram Bethleem adire enixe avemus, divi namque cisternam, quæ juxta portam exstat, Dei paramque Virginem mystice designat (hæc namque aquam vivam quæ vitam dat mundo effudit), men tis oculis contemplari, et salutem, quæ in ipsa apparuit, hoc est Christum, qui humanum ortum hac luce in ea subiit (hic enim nostra est salus, et vita, et redemptio) accurate contueri, adire ne quaquam possumus. Tenemur profecto desiderio, et siti æque nos torrente, atque altera illa torre bat regem; videre autem aquam, ut decantalus ille David, et vel solo aspectu animam visumque inde pascere propter Saracenorum metum omnino non valemus. Etenim impiorum Agarenorum statio æque nunc, ut dictum est, illustrem Bethleem oc cupat et obsidet, ut quondam Philistæorum; nec ullum prorsus transitum ad illam indulget. Inter minatur enim cadem et interitum, si quis ad san ctam illam civitatem egredi, divinissimæque ac nobis optatissimæ Bethleem appropinquare ausus fuerit. Quare intra civitatis hujus portas conclusi, necnon in divino hoc Dei Genitricis templo consti tuti, festum hunc diem anniversariamque 80 lemnitatem, non citra tristitiam obimus publice que celebramus: Vestram proinde in Christo Deo nostro dilectionem hortor, rogoque et obsecro, etc. Noluit ergo vir ille plane divinus aquam hanc bibere. At cur noluit? quia prophetiæ lumine il lustratus, fore prævidebat, ut Judæi aquæ illi vi 26 Joan. xv, 13. 37 II Reg. xx, 15. * ibid. 17. In codice Graco, quo usus sum, deest orationis epilogus, quem ex chartæ spatio quod reliquum eral, tres aut quatuor periodos excessisse non puto. ANTON. BALLERINI PRÆFATIO IN SEQUENTEM HOMILIAM. Quo loco habenda S. Sophronii scripta, § 1. Homilia, quæ nunc editur, nulli ex ejusdem opusculis se cunda censeri debet, § II, III. - Indicia, quæ hanc homiliam certum Sophronii fetum evincunt. § IV. Quandonam homilia habita fuerit, § V. 1. Quod Sophronii Ilierosolymitani egregium hoc in Deiparæ laudem opusculum nancisci datum mihi fuerit, inventumque e tenebris in publicam facem producere, idque iis temporis adjunctis præstare, cum immaculatæ beatissimæ Virginis conceptu inter eas veritates, quæ fide tenendæ sunt, per solemne Ecclesiæ judicium asserto, ejusdem augustæ Reginæ ac Dominæ nostræ gloria clarioribus nitet radiis, atque uberiori lucis suæ suavitate universum orbem exhilarat; habeo enimvero, cur ipse mihi maximo pere gratuler. Et sane dum præclarissimum illud ecclesiasticæ eruditionis lumen, Angelum Maium, cer

no, eo maxime curas suas contulisse, ut universim quidem patriarcharum, qui Orientales sedes tennes runt, scripta rimaretur, prorsus autem singulari studio, si quæ reperiri adhuc possent operum sanci Sophronii reliquiæ, inquireret; dum eumdem eximium virum cerno, tantum sancto huic doctori detu lisse, ut vehementer doleret tum quod quæ edita sunt ejusdem scripta, nondum in tanto typorum usu collecta essent et idoneo voluminis apparatu conjunctim edita, tum quod complura alia in codicibus miss. ad nostros usque dies indecore prorsus retinerentur; dum cerno denique Sophroniana quæque tanto in pretio apud eum fuisse, ut vix dum reperta in mss. codicibus avidissime arripuerit, ac vul ganda censuerit tum Historiam SS. Cyri et Joannis utut nihil, præter horum sanctorum martyrum lau dationem ac miracula ad ipsorum sepulcrum perpetrata, contineat, tum Triodium quanquain hoo idem, sin minus integrum, plurima tamen ex parte in communi Græcorum Triodio jam prostaret, tum binas bemilias, in sanctissimos apostolos Petruin ac Paulum alteram, quam necdum editam existimavit, alteram in sanctum Domini Præcursorem et cum his quæcunque demum reperit ejusdem au ctoris scriptiones aut scriptionum nactus est fragmenta curnam ipse non existimaverim, sane pre tio-am ad manus mihi delatam esse margaritam), "cum luculentissiniam hanc sancti doctoris in An nuntiationis mysterium homiliam adipisci fortunate contigit? 11. Videlicet si Eminentissimo, quem laudo, viro tanquam de inventa gemma gratulari sibi licuit cum primum ipsi in Vaticano codice homilia occurrit, quae est in SS. Petrum ac Paulum; næ nobis pari aut fortasse etiam potiori jure de ea, quæ mode offertur in Deiparæ Annuntiationem, gratulationis argumentum præbetur. Si quæras enim, quid tandem adeo singulare pra:ferant Sophroniana, quod tanto sapientissimi Maii studio excitando par foret, ex bujus ad Sophronii elucubrationes sive præfationibus sive scholiis disces facile, id non niodo præclaris sancti patriarchæ pro Ecclesia gestis, laboribusque adversus hæreses, acephalorum præsertimi ae monothelitarum, exantlatis tribuendum esse, sed potissi mum penitissimæ planeque eximiæ ejus in sacris dogmatibus scientiæ deberi, ut propterea et sapien tissimum eura a sancto confessore Germano appellatum esse ac de ejus scriptis verissime dictum com periamus, quod ecumenicum vi concilium (Act. 43), de synodicis ejusdem litteris affirmavit, eas se pro orthodoxis habere, et tanquam sanctæ catholicæ et apostolicæ Ecclesiæ perutiles suscipere, quodque de ¡psis litteris pronuntiavit in sua Bibliotheca (Cod. 230) Photius, ipsas scilicet orthodoxam sententiam accurate expositam exhibere, et sacrorum dogmatum doctrinam minime vulgarem præferre. III. Auqui si accurata ac luculenta divinorum dogmatum enucleatio ac propugnatio potissima ratio ha beri debet, quæ Sophronii nobis opuscula commendet; profecto nihil hæsitans affirmaverim, post syno dicam ejusdem epistolam a Patribus, Concilii ví œcumenici probatam æque ac laudibus cumulatam, vix alind ejus opusculum promi posse, quod cum hac, quam modo edimus, homilia comparandum videatur, Et sane quanquam prolixa hæc oratio in mysterio Virginis ab angelo salutate explanando et celebrando proprie versetur; tamen vel in ipsis ejus initiis, occasione sibi consulto comparata ex illa, quam tertio repetit, læti nuntii proclamatione, catholicam de sacrosancto augustissimæ Triadis mysterio doctrinam proponendam explicandamque assumit; idque tam late decem paragraphis prosequitur, ut hac tracta tione veluti altera ex præcipuis orationis partibus absoluta, in codicibus tum Viennensi Cæsareo, tum Coisliniano ad oram libri adnotata ea verba invenias, tédo; the Ocolorlaç, finis theologia, tractationis scilicet de S. Triadis mysterio. Ibi autem cernere est Sophronium non modo purissimos doctrinæ ca tholicæ latices adversus veteres Sabellianorum, Arianorum, ac Pneumaticorum errores promentem, sed et novas exagitantem impietates acephalorum ac theopaschitarum, qui, duce Petro Chapheo, trisagium hymnum corrumpentes, atque omnia sus deque miscentes, crucis prædicationem ad augustissimam Tri nitatem stulte transferebant. Ubi vero proprium homiliae argumentum pertractandum aggreditur, præ ter eximia illa, quæ sive de primæva creati hominis condititione, sive de funestissimo humani generis lapsu, sive de misericordissimo Dei prostratum hominem crigentis consilio scribit, de ipso incarnationis dominicæ mysterio tam dilucide et præclare doctrinam Ecclesie adversus omnigenas bæreses explanat, ut tantum non illis ipsis synodicis litteris, quas a synodo sexta collaudatas diximus, comparari hoc opu sculum possit. His porro omnibus fac insuper illa addas plane splendidissima, quæ salutationem angelicam explanans de celsissimis beatæ Deiparæ prærogativis mira tum pietate tum sapientia tradit, quæque frustra in aliis, quæ nobis supersunt, ejusdem scriptis requiris; et exinde plane colliges, quam merito hoc opusculum præstantissimum haberi possit ex paucis illis (ut cum Baronio ad ann. 636, n. 5 loquar) quæ nobis supersunt, nobilissimi hujus et divinitus afflati ingenii monumentis, cujus doctrina egregia el elv¬ quentia promeruerunt, ut plane inter nobiliores Orientalis Ecclesiae magistros censeatur adnumerandus. IV. Cæterum sincerum magni Sophronii fetum hanc homiliam habendam esse, argumenta suadent ex trinseca juxta atque intrinseca. Et extrinsecum quidem indicium sufficiens suppeditat manuscriptorum codicum auctoritas. Sophronii enim nomine oratio inscripta reperitur 1. in exemplari, quod penes se habuisse testatur Michael Le Quien 2. in Coisliniano codice 274 (qui nunc in Parisiensi imperiali Vid. Præfat. ad tom. X Spicilegii Romani, § 6. pag. vi. Vid. Præfat. ad tom. X Novæ Collectionis ve terum scriptorum, § 16, pag. 24. In tom. II Spicilegii Romani. Spicilegii Romani, tom. IV. Vet. Script. Nov. Collect. tom. X pag. xxv. Nil porro mirum, quod hanc homiliam inde ab anno 1666, interprete Joanne Francisco Albano, Clemente dein hujus nomine undecimo Romano pontifice, Romæ excusaın ſuisse, eruditissimum virum latuc rit, quando id ipsum generatim scriptores bistoriæ litterarie latuit: latendi autem causa haud obscu ra est, quod nempe opusculum ne vicenis quidem pagellis constans, atque ab adolescente septemde cim vix annos nato vulgatum, non eain de se fa mam potuit excitare, quæ extra Urbis mœnia longe lateque pervolitaret; unde factum est, ut cito in tenebras, e quibus emerserat, reme verit, et ægra aliquod ejusdem exemplar in bibliothecarum Urbis iniscellaneis reperire liceat. Spicilegii Romani vol. IV. 7) In tomm X Nov. Collect. Vet. Script. pag. xxxi habes Sophronii Troparium, in Praf, tom. II Spicilegii Romani scriptiunculam de peccatorum con fessione, in IV tomo mutilum Tractatum de re li turgica, et in ejusdem tomi Præfatione (pag. VIH) fragmentum De laude virginitatis. Vid. Præfat. tom. XVI Nov. Collect. V. S. S. German. De hæresib, et synodis, n. 59; apud Maium Spicileg. Roman. tom. VII, pag. 52. In not. ad § 12 Homiliæ S. Joannis Damas, ceni in Sabbatum sanctum, Damasc. Opp. tom. II, pag, 820. Nov. Edit. t. III, hujus Patrolog. t, XCVI col.

mit Lycænni Athenæ proculcatæ sunt: nt ne, thagoræ, Aristoteles, Platones, sapientiæ jam cor relicto Deo omnium Conditore, deos faciant res ab ipso creatas. Hæc enim contra Deum Deique mi litan: sapientiam, quæ ea quæ videntur, Deo esse majora judicant, neque Deum eorumdem Condito rem videre cupiunt. Propterea tradita ea silentio sunt, atque in profundum oblivionis projecta. 2. nc potius Nazareth prædicatur, in qua Evangelia Dei recitata sunt: prænuntiatur hine Bethlehem, ubi Deus in carne nascitur (3)…..…. ubi Deus miracula patrans vitam degit. Præsignatur hine Golgotha, ubi Deus crucem suscipit: hinc canitur resurrectio, in qua e sepulcro Deus rur sum exsurgit *: prædicatur hinc Sion, ac latera Aquilonis præsignificantur, ubi Christus, cum a mortuis resurrexisset, apparet; hinc gloria mons Olivarum afficitur, e quo cum humana natura in coelum Deus revertitur. Ablata sunt priora, atque alia introducta: infatuata illa, hæc demonstrata sunt illa in cinerem redacta, hæc illustrata: illa juste, quia Deum non honoravere, contempta sunt; convenienter hæc, quia Deo, ut oportebat, dedere gloriam, vicissim gloriæ commendata sunt. flla enim hominibus erant offensioni, trahebant ad in teritum, in inferni barathrum deferebant; ast hæc hominibus et saluti sunt, eosque e morte ad vitam reducunt, et e terra in cœlum revehunt. Illis in oblivionem actis, hæc festo jam colimus: hæc ho dierna die universi concelebramus: his, ut par est, initiamur. Dei enim festa sunt, atque mysteria, quæ, cum juxta hominum conditionem apte perfi ciuntur, tum mystice sese perficientem ipsa perfi ciunt. 3. At quod nunc etiam hoc mysterium sit (hujus enim est præsens hæc celebritas) vel quæ hæc Christi magnificentia (hujus enim est hæc pompa atque progressus) continuo nos roget quispiam, vel infidelitate detentus, vel etiam ignorantiam re ligionis affectans. Ecclesiæ namque filiis, initiatis que a sancto Spiritu, omnia, quæ Christum atti ment, manifesta sunt atque cognita, nihilque est eorum, quæ peraguntur, ignotum. Ego vero et cla mabo, atque eloquar, prædicaboque, quæ festi hu jus sunt propria. ‹ Non enim erubesco Evangelium Christi, › quod clamavit ante nos Paulus, sed ex traneorum sapientum per ipsum fastus pudore suffundo. Virtus enim Dei, quæ comprehendi ne quit, est in salutem omni credenti *.» Et vero qui possit fieri, ut potentiam Numinis ineffabilem pro ferre erubescam? mysteria nostra frustra ne incu sent Aristagoræ Anaxagoræ, Anaximandri, Py Psal. XLVII, 3. Rom. 1, 16. ruptæ sapientissimi defensores, qui quæ dicunt nesciunt, eaque quæ asserunt intelligere nequeunt, quos merito et piscatorius nota perstrinxit ca lamus, et artis sutoriæ scalpellum demessuit mor tuaque et insensilia ostendit esse terræ retrimenta. verum his sapiente nostra celebritate dimissis (quippe qui Dei sapientiam et ex se ipsi expule runt, et inani se vanaque stultitia repleverunt) nos ore cuncti theologico miranda atque a Deo recte facta accinamas, purisque mentibus celebremus. Hoc enim et divinis Dei festis conducit maxime, atque hic eos, qui festa sua concelebrent, re quirit. 4. Natus est æternus ille Christus in carne, ac more nostro sibi matrem sumpsit, quæ ipsum in dubitate et ineffabiliter genuit: atque hanc nos, qui salutem ex ipsa decerpsimus, mystice nuper festo die coluimus. Post quem rite octavus dies exspectatam carnis circumcisionem excepit: tum vero tanquam mystä clientesque Dei, quíque divi na Dei dona acceperimus, rursum mystice hanc peregimus. Aliud autem nunc succedit illis myste rium alioque mortalibus dono gratificatur. Nihil enim a Deo nato proficiscitur, quin ad hominum utilitatem omnino referatur: præ desiderio certe humiles abjectosque extollendi, nostra hominum causa natus est. Quodnam autem nunc etiam illud est, quod ut Deum decet, celebramus mysterium? Progressus Christi perquam admirabilis, adventus Christi felicitate plenissimus, Christi perdifficilis explicatu oblatio, Christi e divinissimo quidem Bethleemo excedentis, adventantis autem hanc in urbem Hierosolymam de loco in locum trans gressio. 5. Ecquis potest hanc Dei ex alio in alium locumi migrationem effari? Quapropter, o viri, eadem no biscum sapientia repleti, ineffabilia Jesu Christi mysteria, atque ejusmodi ut nequeat ea flumen ora tionis complecti. Quomodo enim Dei non circum scripti progressum, ejusdemque ex aliis in alia loca transgressionem audiens, non continuo ride bit dicentem, tanquam incredibilia in hominum mentes nulloque pacto recipienda inducentem? Prodit tamen incircumscriptus (reprebendant licet gentiles hoc præconium, insipientia ejus notata), prodit qui naturalem ambitum (quippe Deus) non sustinet, imo, qui natuṛa potentiaque infinitus est, (finita enim hæc natura est finitæque virtutis) no stro hominum more prodit: rumpatur licet, qui Filium ait esse a'ium, qui processerit, in alioque Gymnasium Athenis, in quo docnit Aristo teles. Desunt nonnulla, potissimum de urbe fliero solymitana. De his philosophis agit Laertins in libris De Vitis philosophorum, et passinı antiqui. Apostolos Petrum et Paulum intelligit: ita cosdem S. Chrysostomus aliique Patres descri bunt. Græce aún hy moey, ubi se degere in dicat.

speximus, ac visa Dei præsentia ulnisque mentis scriptum est, vel maxime ob te amentiamque tuam admissa, novus Israel nuncupamur, eamque festis anniversariis, in oblivionem ejus nunquam ventu ri, celebramus. 8. Verum Christusne ubique præsens accedit? An lux implens omnia procedit in medium? Nihil enim illius, cum natura non circumscripta sit, nullaque abs re arceri valeat, velitque legen im plere priscam, vacuum est claritate. Imo vero ac cedit, ortumque suum omnino summum præsigni ficans, de se Mosaico vaticinatus est ore. At quale boc vaticinium? ‹ Omne masculinum adaperiens vulvam, inquit, sanctum Domino vocabitur " Quod quidem præceptum, magis tamen denuntia tionem propheticam, etiam solus implevit, cum ex utero Virginis solus ipse prospexit, eamque ta men virginitate non privavit sua, ejusdemque, cum procederet, vinculum non dissolvit: quod de solo ipso aperte prædictum erat. Nam et ipse solus e sola natus est Virgine, et a seminis experte vulva solus est genitus, et solus e Virginis utero pro gressus, ipsam Virginem conservavit, non corrup ta ejus gratia nascens, illius non minuto splendo re in lucem veniens, vinculo illius non soluto pro grediens quæ et Deum ostendunt eum esse, qui nascitur, et Deiparam declarant proprie eam esse quæ parit. Ubi scelestus iterum videtur esse Ne storius, qui neque Deum dicere vult eum qui nasci tur; nec Deiparam eam sustinet vocare quæ pepe rit: ubi exsecrandus quoque Eutyches spectatur, c qui carnem negat Domino ejusdem, atque nobis, esse naturæ. Quo enim modo Verbum, quod caro nostra fieri causa sustinuit, ‹ Garo factum est”, › si natura carnis ab eo ex nobis neque vere assum pla, neque ita ipsi juncta erat, ut ostenderet li quido, eamdem, quam nos, naturam Verbum ante corporis expers suscepisse, atque ita vere homi nem factum esse nobiscum, si neque habeat cor pus ejusdem cum corporibus nostris generis, ne que animam ejusdem, qua nostræ constant natu ræ? At vere Verbum caro factum, nos servare rupit et exsistens in ipso Deus vere factus homo, nihil falsi præsefert, neque homines nos decepit; sed nostra natura suscepta gratificatus est nobis guam. 9. Etenim, si hoc ita non erat ut credimus, 41100 modo, qui hæc scribit, ait Evangelista: Et post quam impleti sunt dies purgationis eorum "?, Qualis porro purgationis, o abominande Eutyches, si caro in Christo non erat vera? si natura huma na adunata non erat Verbo? nam divina expers corporis quali eget purgatione? quæ contaminatio in experte carnis divinitate conspicitur? Quanquam ut hominum conditio exigebat, humilius hoc con 1 Exod. x, 2; Luc. 11, 23. 13 Joan. 1, 14. 18 ibid. 31. imaginariam, atque instar Manichæorum attonitum stuporem tuum. Nam neque, qui omnium est ex piator Christus, ulla expurgatione indigebat, ac cepta præsertim carne illa sola immaculata: ne que quæ peperit, inviolata illà impollutaque vere Virgo, quæ omnium genuit expiamentum, expia tione per legem præscripta eguit. Quanquam hoc, secundum legem, ascriptum sit, ut ne Christus dissolutor esse legis existimaretur. CAP. I. Ad occursum admittuntur orthodoxi, re pelluntur hæretici. 10. Quid autem vel ipsa inviolatis gestavit ul nis, vel quid Simeon excepit suis, præter Deum carnem corpusque factum? Et Deum affectu reli gioso propheta suscipiebat, ac Patri Deoque illum deferebat, et legem implebat spiritu, ‹ Nunc,› gratis inquiens labiis, ‹ dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum, in pace 15. Quod ei ex Spiritu dictum erat 16, non visurum se mortis adi tumn, nisi prius videret Christum Domini, legisque vinculum solveretur. Senex enim ille obtinebat personam legis. ‹ Quia, inquit, viderunt oculi mei Salutare tuum 17. › Non enim erat Salutare lex illa Mosaica. Lex autem vetus et senex et infirma, viso Christo, hoc est Salutari Dei, et ab infirmitate ad salutem reducebatur; et vetustate, quæ illi ade rat, convenienter novitati renovata, eximebatur lumen enim veterem Israel omni vetustate liberans, ad eumque gentes adducens, oculis cernebatur. Idcirco clamat, clamansque enuntiat: «Nunc di mittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum, in pace; quia viderunt oculi mei Salutare tuum, quod parasti ante faciem omnium populo rum, lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuæ Israel 18., Exsistens novus e veteri (et Galilæa gentium illustratur, et novus Israel de monstratur) Christum, lumen, aspexit." 11. Quid autem vidit etiam oculis, nisi cognatum nobis corpus atque conspicuum, convincensque inscitiam Eutychetis e Manichaica semente pro ductam? Ex natura enim sua fugit aspectum Dei tas, nec hominum oculis cerni potest. Excedant ergo hac nostra celebritate simul Eutyches ac Ne storius ejusdem hostes et adversarii, illiusque læti tiam violare certantes: hic quidem Christum di videns individuum, ille vero impie ea, quæ confun di non possunt, confundens: nec enim unquam a talibus nostra se patitur adornari celebritas. Id circo purgamini, idcirco nitescite, idcirco Christi mysteria, velut Christo amici, colite; etenim ali ter sibi obviam accurrentes neque admittit, neque oculis videre sustinet: verum a celebritate sua "Luc. 11, 22. 18 Luc. i, 29. 1 ibid. 26. 17 ibid. 30. Intelligi solam Christi deitatem infra potet, ubi hæretici de ca male sentientes perstringuntur.

piamus. Ambe enim antiquabantur, et lex videlicet, et secuti illam prophetæ, dimissionem exspecta bant. Nam usque ad repletam luminibus Christi ostensionem, et obtinuit lex, et prophetæ vatici– nantes, a Deo erga Christum sapienter peracta mysteria, admirandaque de Christo oracula præ dixerunt. Nos ab ethnicorum multitudine in no vum translati Israel, novusque Dei populus appel lati, confiteamur vicissim, ac Psalmos accinentes, Cantemus Domino canticum novum "., Nos pulchre renováti Christique praesentia in altum sublati, abjecto splendore vetustateque gentili si mul ac legali universa, omnique eam, quæ carnem sapiat, clarissimaque hac Christi celebritate in digns, cantemus Domino canticum novum. Reno vati etenim sumus, novique facti e veteribus, jus sique canticum novum canere Deo ac Patri, qui Christi nos præsentia et innovavit universos et populum illius novum esse demonstravit. ‹ Can temus Domino canticum novum: quia mirabilia fecit,atque per Christi quidem præsentiam mi rabilius, per quam omnia innovantur, recuporan tur perdita vetera, nova conspiciuntur, atque in Deum sublata in primam juventutem transfe eos exsules esse jubet, profanosque constituit et cum sene Simeone et cum anu ac vate Anna esci occursus ad se exsortes. Abeant una cum his Eu nomii et Eudoxii (10-11) et Asterii et cum ipsis Manichæi et Apollinarii Severi ac Dioscori omnisque Acephalorum misera illa ac vere capite carens gangræna. Illi quidem quia ob carnem Christi conspicuam, et inaspecta bilem perfectamque deitatem imminuere et abro gare conati sunt, eamque alterius efficere naturæ, substantiæque a natura, quæ est in Patre, qui genui, contendere diverse, in creatis eam rebus audacter numerantes, ac decernentes Christum Deum creatum esse, et, secundum utramque na turam, divinam, inquam, et humanam adorandum esse. Hi vero ob illam Christi, quæ non videtur, deitatem, etiam carnem ejus cludere ementirique volunt: qui ea quæ unius solum naturæ propria sunt, abripientes, conjunctarum confusionem sub stantiarum imaginantur: et miseras Apollinarii Polemonisque præstigias libenti animo acci piunt. Quibuscum Ebiones ac Samosateni Pauli et Bardesanæ collocentur, nostroque e festo hoc exigantur. Di quidem, quia Christum solum modo nudum hominem ac nobis parem arbitrati sunt, iisque que deitatis sunt propria, carentem, ac ne Deum quidem ullo modo nominaverunt. Illi vero, quod Christum non æternum esse Deum Pa trique æternitate parem, sed ex Maria affirmabant solum ex ipsa ineffabili incarnatione Deum exsti tisse rati. 12. Et si quidem universi, quotquot vel impie secundum ipsos insanierunt, vel secundum eosdem evaserunt insane impij, a divino Christi occursu repellantur, ut nos, qui recte sentimus, cuncti Tunc festo colentes die, hæreseos multifariæ nulla labe suscepta Christo Deo eamus obviam, eumque 19 Psal. XCVII, 1. 20 Ibid. 31 Ibid. runtur. 13. Qualia autem hæc sint, evidenter tradit lyra Spiritus Salvavit ipsum dextera ejus, inquiens, et brachium sanctum ejus "., Et quænam hæc, quæso, dextera Dei ac genitoris, et brachium san ctum exstitit, nisi solus ille, per quem omnia fecit Filius? per quem, quæ ante non erant, condidit, et e non exsistentibus ad exsistendum perduxit: quæ postea ad interitum ac vetustatem repentia (vete rascens enim res unaquæque et consenescens ex naturæ suæ habitu semper ad interitum vergit) (10-11) Eudoxius Arianus Constantinopolitanæ.in vasor sedis baptizavit Valentem imperatorem, cui se adjunxit Aelius magister Eunomii, dein ab Eu. doxio constituti episcopi Cyziceni, quem expulsum apud se Constantinopoli detinuit. Its Soer. I. IV, C. 1'et 7, et S. Epiphan. hæres. 75, n. 38, qui hære ticis Anomæis annumerat, quorum princeps Euno mius habebatur. Asterius Sophista in persecutione Maximia ni Christianam fidem ejuravit. S. Epiphan. hææres. 76, n. 3. Agunt de eo homine Cappadoce et Aria no, ejusque libris Soer. 1. 1, c. 24; Sozom. I. 11, c. 31; S. Athanasins De Synodo, aliique. Apollinaris Laodiceni hæreses describit Epiphan. hæresi 77, n. 22; scilicet Christum cor pus e coelo detulisse, animam non assumpsisse, corpus divinitati consubstantiale fuisse. Agit de eo Sozomen. 1. v), c. 25, et alii: eum S. Damasus papa Romæ in synodo damnavit anno 373. Severus sedem Antiochenam expulso S. Fla viano per vim invasit anno 513, ex secta Acepha lorum, oppugnator concil. Chalcedonensis. Colun tur SS. Flavianus, et Elias tunc quoque per ipsuni e sede Ilierosolymitana pulsus, 4 Julii. Dioscorus episcopus Alexandrinus patronus Eutychetis, cum eo in concilio Chalcedonensi daninatus. De co agemus 18 Febr. ad Vitam S. Fla viani episcopi Constantinopolitani, ab ejus factionis hominibus in exsilium pulsi. Cum Petrus Moggus in sedem Alexandrinamı anno 482 receptus, Henotico Zenonis imperatoris admisso, Catholicos simul et hæreticos offendisset, Eutychiani plures ab utrisque deficientes, Acepha li, id est, sine capite sunt appellati in varias mox sertas divisi. Polemonem ex scriptis Apollinarii ansam nac tum, dixisse in Christo substantiarum confusionem factam, et commistionem divinitatis et corporis tradit Theodoretus, 1. Iv Hæret. fabul. cap. 9. Ebion princeps hæresis, quæ Christum uu dum hominem appellavit, contra que et Cerin thum S. Joannes suum Evangelium scripsit. Agunt de eo Theodoretus in compendio hæreticarum fabn larum, earumque lib. 1, cap. 1; S. Epiphanius hæresi 51, aliique. De Paulo Samosateno agit S. Ephrem Syrus in Testamento quo Bardesanem strenue confuta tum esse tradit Theodoretus lib. 1 Hær. fab., cap. 22; de hoc etiam 'agit S. Epiphanius hæresi 22.

ominipotente quoque dextera et excelso omnimode- nam servorum litteræ, in resurrectionem filiorum que sancto brachio servat. Confitentur enim splen dore cognitionis divinæ locupletati, præclareque et corpore et animo, et intellectu lustrati solum Christum esse cognoscique qui per carnis simili tudinem ob rerum omnium conditarum recupera tionem ad nos venit; per quem et manifeste ser vamur, et antiqua nostra vetustate eximimur, re dimimurque ac Deo efficimur nova conspersio **, apparentes nos jam veteris acidique fermenti. 14. Nos enim vere sumus dicimurque Dei der tera inexspectato modo conservatæ creaturæ, ac potenti ejus brachio renovatæ: de quibus David vaticinando modulans tenere cantabat: Salvavit ipsum dextera ejus et brachium sanctum ejus”; › salute scilicet indigebamus, ac recessum redem ptionemque ab exitiali vetustate petebamus: qui bus Psaltes serum adventu Christi ad salutem in digentibus, addicit dexteræ ac brachii Patris cor roborationem ad renovandum gloriosam, ut in cantico hoc divinitus inspirato exponitur: «Notum fecit Dominus salutare suum: in conspectu gen tium relevavit justitiam suam *.» Quod et Simeon (id est, lex) suscipiens, clamitabat ad Deum, sibi concesso salutari, id est, Christo gratificantem Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace "., Pax enim cœlestibus ac terrestribus vere Christus significatur. Quia viderunt oculi mei Salutare tuum, quod parasti ante faciem omnium populorum, lumen ad revela tionem gentium, et gloriam plebis tuæ Israel **., Completum est vaticinium: perfecta promissio Hlustratum est, quod errabat: affectum est gloria, quod erat inglorium: atque ego (et in me lex) abii a vetustate, neque tantum evasi novus, verêm etiam tuum, Domine, conspicatus Salutare, oculis que senilibus gloriam tuam intuitus, vigorem pror sus expertem rugæ juvenilemque recepi. Etenim Christus lumen gentibus factus est, et Israelem novum genitum vocatumque novum, excellenti mirificaque affecit gloria, dispertitus illi gloriam vere expertem senii, et luce nunquam con senescente, neque ex lege agente rugas illu strans. CAP. IV. Simeonis et Annæ prophetiæ explicatæ. 15. Et ille quidem grandævus Simeon, viso Dei salutari, gratis hæc cum ipso verbis sermocinaba tur; illud Dei ac Patris Salutare ulnis gerens, quo is salutem transmisit omnibus eximiamque dedit redemptionem. Conversus autem et ad Virginem, quæ Salutare Dei in carne genuit peperitque, et ad Josephum, qui putabatur pater bujusce luminis, innotuit tamen a carnali partu lucis omnino alie nus: ‹ Ecce, inquit, positus est hic in ruinam et In resurrectionem multorum in Israel 27 ; in rui gratiæ; in ruinam, legalem adhuc colentium ve tustatem, in resurrectionem amantium evangélicam novitatem; in ruinam gloriantium paternitate car nali Abrahæ, in resurrectionem factorum Abrahæ filiorum per fidem; in ruinam indutorum pruden tiam Adæ veteris, in resurrectionem sapientium indumentum Adæ novi; in ruinam sapientium pul verea ac terrena, in resurrectionem cupientium excelsa atque cœlestia. Primus enim Adami e terra factus, pulvereus, terrenum babnit affectum. Hie autem secundus Adam, qui etia carne meis porta tur manibus, et ipse me ferentem diving fert, pe regre venit ad nos e cœlo, omnibusque adventum suum fideliter admittentibus, ac primi quidem Adæ vestem respuentibus, novi vero nativitatem deside rantibus, cœn'estem largitur censum. Quotquot enim eum cum fide receperint, iis adoptionem immorta fem filiorum apud Deum ac Patrem confert 28, qui neque ex voluntate carnis gignuntur, neque ex vo luntate viri constituuntur, sed ex Deo secundum gratiam nascuntur: nec enim e substantia ejus naturaque proveniunt. 16. Solus enin) hic, o Virgo Mater inviolata, er Deo secundum naturam genitus est ac Deo Patri consubstantialis; solus ex Deo natus genitore, Fi liusque ejus unicus agnoscitur, et certe ex te Vir gine incarnatus, generationem humanam ex te sus cepit. Ac tuam ipsius, quæ et magna Dei conspe xisti mysteria, et thesaurum gratiæ nobis hunc pe peristi, animam pertransibit anceps gladius **, ac mentem stupore percussam ensis percurret, quan do eum oculis conspexeris sponte clavis cruci affi xum atque inter latrones medium sublatum, inter imere ipsam mortem, a qua occidebamur; nobis vero, qui juste moriebamur, donare vitam; ac li gatis legionibus dæmonum, solvere peccatorura vinculis hominem, antiquitus a dæmone alligatum. At non persistet, neque omnino in te permanebit gladius ille pertransiens: nunquam enim, o Dri Mater, in divini ex te conceptus, miræque ex te progenerationis oblivionem adducta fueris. Corri pieris certe quodam humano stupore ex iis, quæ infandæ Crucifixionis tempore, eventura sunt; quo modo Deus qui per naturam neque mori, ac ne pati quidem potest, in crucem agi sustineat, quomodo, qui ab angelis sempiterna effertur gloria, idem Jatronum medius contumeliis afficiatur, quomodo, qui escam præbet omnibus esurientibus, quique po tum dat omnibus sitientibus, fel bibat et acetum quomodo vita illa, quæ dat vitam omnibus ea ca rentibus, subeat necem: quomodo latus illi hasta confodiatur, qui lancea sensum omnem oculorum fugiente mortem confoderit; quomodo, qui mor. tem corruptionemque sepelit, qu: 'sepultos tumulis eximit, qui sortitis ex Adamo corpora eademque 1 Cor. v. 7. "Psal. xcv, 4. 25 ibid. 3 ** Luc. 11, 29. 28 ibid. 50. 27 ibid. 34. Luc. 11, 35. 28 Joan, 1, 12.

amortua ob contractam ejusdem Adami primi pa- & quam tamen, quæ a lege injuncta erant, consum reatis labem ćircumferentibus, vitam reddit a mor te excitatis, ferat tridoi sepulturam percelleris enim nonnihil, hæc videns omnia: at non diu pa rebis ambigens auimam quippe tuam ac mentem pertransibit perculsionum tantarum tamque terri bilium gladius. At non persistet: nec mansionis stationisve locum occupabit, ocissime quippe de pulsus abs tuo illo seminis experte conceptu, atque abs tuo illo semper virgineo partu. 17. His omnino nihil est vel horribilius, vel, iis qui non intelligunt, visu incredibilius. Idcirco re velantur ex multis cordibus cogitationes, quæ con spicere nequeunt divina tua ac mira mysteria, quæ nec cœlorum virtutes quidem videre potuerunt. Idcirco cadit, qui non credit, præconio: resurgit autem atque ad vitam immortalitatemque illustra tur, qui preli tuæ credit, ipsumque ore Deum præ dicat, teque, quæ genueris, sentit esse Deiparam. Idcirco Christus ita ex te natus, ignaris mysterio rum ejus vere ponetur in signum, cui contradice tur 3º, patienturque ¡Mi lapsum, a quo erigi non poterunt, participes redditi infidelitatis; excitatio nemque a mortuis, vitamque, quæ in cœlis est, propterea quod vitæ æternæ non crediderint, nun quam contemplabuntur. Hæc locutus desistit, do minationemque legis, ipsum legislatorem jam ad venientem suæque ipsius legis consilio perfecte stantem conspicatus, simul sistit. Processit enim Christus, complementum legis; Paulique sententiae qui contradicat est nemo. Unde in salutem qui dem credenti est”, atinfidelem habenti animum in interitum ac ruinain. massent (omnia namque quæ legis erant, Christus venerat implere et legalibus finem præceptis in po nere); revertuntur in Nazareth, ubi a Gabricie archangelo fuerat salutata, quæ mundo genuit Salvatorem, et de seminis experte conceptu gra vida, et virgo a partu manens, videntibusque de clarans universis, notum factum esse Salutare Der", lumen gentibus illuxisse, omnibus terrarum fini. bus justitiam redemptionemque Dei apparuisse ac divinam gloriam claritatemque æternam omnis interitus, corruptionisque nesciam in-luisse eos, qui illum exspectabant. CAP. V. Mysterium turturum et columbarum ob latarum Epilogus. 20. Quid autem volunt et turtures, aut cur pulli columbarum accepti sunt, quæ Christus adiens Hierosolymam ad sistendum se Genitori Deo in sa crificium deferebat? aut quam ob rem par unum ex alterutro genere obtulit, si, quæ hunc genuit, virgo manserit? offerebat pro se Patri hæc anima¬ lia, quæ pura deprehenduntur, interque volucres eximia ac, præterquam quod ambo munda sint nee profana, horum genus utrumque simul, pro priam quamdam virtutem continet: ostenduntque aves illæ, eximium esse aliquid atque selectum, præter cætera, innatum sibi, quod spiritaliter con templantibus afferat utilitatis haud parum. Præ ceptum namque servandæ legis non intra solam consistit litteram: abditum etiam quiddam conti net, et eminens magis eo, quod apparet, atque in comparabili pretio excedens. Ideo littera me occi dit, solam sequentem litteram; Spiritus autem vi vificat spiritui bene obtemperantem: et dum lit tera a velamine dehiscit quodammodo, spiritus subeuntem fundum, ac denudantem thesaurum il lic abditum, atque ita opes illas infinitas adeptum perficit. Puræ erant aves turtures et columbæ, sicuti dictum est, ac turtures quidem summa tem perantia, quam adeo amplectuntur, ut, si conjugi mors contigerit, nec superstes eum alio convenire sustineat, vitam reliquam agat calibem, viduita temque colat potius quam ut connubialem cum alio mare contactum sufferat. Columbæ vero sunt purissimæ a malitia, omnisque noxiæ expertes, quas ideo ob simplicitatem suam vacuitatemque malitiæ Christus simplices vocat ", quæque ad suos quoque persecutores, tanquam mali nil passæ, mox redeant: quod summæ signum est innocen tiæ, multæque ut sic dicam, simplicitatis indicium. Et quidem casti turtures, degunt privati ac solita rii; at insontes columbæ non modo cicures, do morumque incolæ, sed etiam hominum peraman tes. Id persuadeatilla peramabilis columba, ad Noe in arcam rediens, oleæ ramum ore afferens, et misericordiam declarans Domini diluviique finem, 18. Adstat Anna etiam huic operi, anilibus in cedens gressibus. Nam et illam advocabat myste rium impleturam prophetiæ gratiam, dum prophe tico spiritu testatur quod notum fecit Dominus sa lutare suum, ac quod in conspectu gentium reve lavit justitiam suam et quod non sit lex ", quæ in umbra figuraque prævaluerit, hominibus impo mens onera importabilia ", revelata jam cunctis gratia, suave habente jugum et onus leve facileque portatu. Et quod non sit lex vaticinantur de Christo prophetæ, ubi, qui iisdem inspiravit vati cinia, vaticinatumque eos misit, ipse jain adventa rit. Quæ quidem Anna cum prophetiæ clareret gra tia, diceretque ad eos, qui exspectabant redem ptionem Israel 35. consolationem ingenerabat iis undique divinam, venisse omnium Redemptorem, apparuisse Salvatorem universi, qui velit imagi nem redimere suam, cupiatque homini a se creato salutem conferre. Nam ideo Christo est nomen Je sus quippe et Jesus Salvator exponitur. 19. Hæc autem omnia cum et re ipsa fierent, et propalarentur verbis, stupebat Maria Dei Mater, admirabatur una cum ipsa præsens Josephus. Post 8º Luc. u, 55. 3 Rom. 1, 16. * Pal. xcv, 2. 3ª Lec. 1, 7. 37 1 Cor. 1, 6. 3* Matth. x, 38 Matth. xxIII, 4. "Matth, x1, 30. Luc. 1,

ORATIO VI. DE SS. ANGELIS ET ARCHANGELIS. animi perturbationibus, qui mentem corrumpunt, degunt in momento et quasi in ictu oculi emo imperare, dæmonisque insidiis, quae animum gra viter lædunt usque ad ultimum vitæ spiritum do minari queam. O Potestates, quæ appellationem functioni vestræ consentaneam consecutæ, nulla prorsus servitute valetis premi, nullo turbine concuti: quæque ab illo solo principatu, a quo omnis potestas fluit, potestatem et firmitatem nacta estis: impertia mini mihi potestatem contra aspectabiles et in aspectabiles hostes, qui contra animam meam in surgunt, mentemque meam in captivitatem redigere contendunt, et gressus meos, ne secundum Deum dirigantur, evertere nituntur. 0 immotæ masculaæque Virtuies, quæ propter animi robur et fortitudinem invictamque virium præstantiam, divinam potentiam et vim adumbra tis; me debilem ac infirmum divino robore et for titudine circumeingite, et quo spiritales illos an gues, et scorpios viriliter propulsem proteramque, idoneum reddite. O flecti moverique nescii Principatus, qui a¯di vino principatu omnis principii experte, omnisque principatus auctore, et nomen, et dignitatem prin cipatus citra controversiam accepistis, quique ter tio angelorum choro prælati estis, fidi adeste: el quo de infestissimis hostibus triumphem, iisdem que ad finem usque imperterrite et sine vulnere resistam, sedulam operam navate. O ter sanctissime, summeque amande, et vene rande sacræ militiæ princeps, et administer Mi chael, angelorum coryphae, omni cultu omni que laude et celebratione dignissime; qui Judaici populi ductor quondam exstitisti, ipsique planam að meliora salutique viciniora viam, summa fide ostendisti, quique ingenti illa horrendaque, ac louge lateque per omnia sonitum spargente tuba, olim personiturus es: cujus quidem terribili clan gore, qui a sæculo mortui fuerant, ex abditis terræ receptaculis resurgent; et terra veluti funda rota ta, e fundamentis movebitur; et elementa dissol ventur, et sol atro colore perfundetur, et in cili cini sacci modum obscurabitur; et luna tota in sanguinem convertetur; et stellæ perinde ac gros sus e ficu, duin valida vi venti agitantur, e cœlo in terram decident; et universus aer, quasi tetris nu bibus obductus, in noctem vertetur; et coelum instar libri involutum e medio facesset; et mons omnis, et vallis, et insula, et civitas e sedibus suis emove buntur; et magnates, et potentes, et duces, et terræ judices, et reliqui populi humiliabuntur; et quod gravissimorum dolorum, et gemituum, stridorum-/ que dentium, ac omne genus suppliciorum, tempus jam adesse cernent, præ timore et horrore exani mabuntur. Quando ergo omnes, qui in vivis adhuc 1 Psal. XLVI,2. Ezech. 1, 1 seqq. Luc. 1, 56. Vivi tempore judicii in ip rituros, sed tantum immutandi rientur, statimque immutabuntur; quando mare ct flumina, et infernus ingenti impendentium ma forum formidine metuque concussa, quos detine bant, mortuos emittent; quando justi quidem, acris nubibus subvecti, obviam Christo Domino rapientur, in omnem æternitatem vitam cum co acturi; peccatores autem ad supplicia, quæ in illos constituta sunt, amandabuntur; quando tandem omnia illa admirabilia, quae exspectantur per so nitum quem daturus es, consummabuntur; tune, o sancte'archisatrapa, errantium ductor, prolapso rum excitator, animorum propugnator, corporum conservator, dæmonum exterminator, universæque creaturæ illustrator; tunc, obsecro te, tunc fidas causæ meæ patronus adesse ne gravere. O sanctis sime Michael, qui populum Israeliticum Dei man dato per mare trajectum, in terra promissionis constituisti, et Jesum Nave contra adversarios ar masti, et Moysi tabernaculum a sanguinario hoste liberasti, et multorum aliorum sanctorum animas illuminasti, meos quoque internos sensus illustra, internumque animæ meæ oculum illumina; et cor meum, vitæ hujus fluctibus agitatum, confirma; et mentem meam ad terrena inclinatam, sursum al cœlestem prudentiam subleva; et remissas manus meas, contra bello assuetos hostes confirma; ct emortuos pedes meos, ne semitam, quæ ad cœlos ducit, deserant, corrobora; et cervicem meam peccatis onustam subrige; et cicatrices meas, quiæ graveolentiam exhalant, planeque computrescunt, sana; et ardentium libidinum perturbationumque incendium seda; et cæteras tandem miseriarum et laborum meorum molestias cura. Iterum, re et nomine Michael, te oro, et quanto possum sensu obtestor, ut e vitæ hujus curriculo exituro, ketus pacatusque appareas, meque sub honorato alarum tuarum velamine abscondas atque ex angustis obscurisque inferorum locis ereptum, in locala bernaculi admirabilis constituas, deducens ‹ us que ad domum Dei, in voce exsultationis, et con fessionis et soni festum celebrantium ‘. ' Tu quoque, divinissime angelorumque præestau tissime Gabriel, qui mundi es exoptatissimus, gan diique et lætitiæ dator optimus; qui divinorum arcanorum interpres es scientissimus, bonorum que omnium administer et procurator primarius; qui sacrorum tandem ministrorum dux et prin (ceps es augustissimus; agedum mentem et cor meum instrue, et ad universa Dei judicia et justi ficationes dirige. Qui Ezechieli in Chobar visio nem illam plane divinam patefecisti, sterilitatis meæ labem dissolve. Qui infecundum ante Elisa bethis uterum a vinculo, quo tenebatur, Dei jus sione solvisti, eamdemque fructuosam effecisti, coinut, non mos

meam quoque infelicem amictamque animam, grata quadam venustate, internaque lætitia, et luce perfunde, qui beatissimam inculpatissimamque sacratissimæ purissimæque Domiræ nostræ Geni tricis Dei Mariæ animam, læta salutarique annun tiatione ingenti gaudio imbuisti; Evæque tristi tiam, ejusdemque luctum, certæ salutis sponsione in lætitiam transformasti; paucis, qui totius mun di mærorem in gaudium convertisti, vesteque lu ctuosa discissa, omnes lætitiæ stola induisti; te etiam atque etiam, o Gabriel, veræ lætitiæ conci liator et dator, rogo obtestorque, ut me, gravi ægritudine pressum, clementer visites, divinaque virtute atque animi jucunditate impleas, necnon a tormentis Belial, aspectabiliumque et inaspecta Lilium hostium periculis exemptum, per tuam an ctoritatem et apud Deum intercessionem, justo ram et sanctorum cœtui ajungas, et tandem in locis illis, quæ omnibus deliciis affluunt, tuto colloces. O vos, reliqui omnes angeli et archangeli, coc tus cœlestis, corona impenetrabilis, phalanx præstantissima, multitudo immensa, exercitus innu merus, celsitudo inaccessa, magnitudo incompre. hensa, chorus incomparabilis, notitia omni indaga tione superior, lætitia inexplicabilis, pompa summe admirabilis, quantitas cogitationem omnem exce Cens, subtilitas mensuram ignorans, agilitas cui alia nulla est similis, ordo infinite multip'ex, cele ritas infanda, substantia que circumscribi ne- c quit, gloria mentis cogitatione con prehendi nescia, vis omni virtute et robore major; vos oin nium Regis estis administri, vos venti, et spiritus, (et aquæ, et Principes, et equi, et exercitus, et diaconi, et apostoli, et prædicatores, et propheta, et evangelistæ, et rerum divinarum interpretes, et custodes, et præsides, et conservatores, et abactores, et conductores et viæ duces, et inquisitores, et libri pendles, et calculatores, et curatores, et illuminato res, et opum datores, et luminaria, et lucernæ, et lampades, et montes, et colles, et nubes, et judi ces, el susceptores, et relatores, et defensores, et decertatores, et propugnatores, et divina specula, et simulacra, et imagmes, et nautæ, et naves, et gubernatores. Vos ii estis, qui cœlum cursu expe ditissimo transmittitis; qui motu celerrimo incita tissimoque per aerem discurritis; qui cœlum et æthera repletis; qui nulli non homini custodes et comites adestis; qui Creatoris voluntatem inde flexe perficitis, qui vocem sermonum ejus citra intermissionem auditis, qui semper crescitis et proficitis, perpetuaque incrementa sumitis (solus enim Deus est, in quem nulla cadit mutatio); qui cœleștia corpora vocamini; qui mentes Deique ta 1 hernacula appellamini; qui carbones, et turbines, et Dammæ nominamini: qui pystæ, mysteriorum que interpretes, et omnium Regis amici, et musici, necnon sacrorum ministri, et diaconi dicimini. * Luc. 1, 28. › Luc. xv, 6. Cum igitur tali tantaque gloria sitis exornati, totque prærogativis cumulati, merito vestram be nignitatem rogo et obsecro, o boni omnisque maculæ exsortes angeli et archangeli: vestræ, o impolluti spiritus, magnificentiæ supplico, conser vare vitain meam inoffensam, spem infractam, mo res inculpatos, dilectionem erga Deum et proxi mum integram, et ab omni offensione liberam. Manu me, quæso, ducite et deducite, et ad omnem salutarem Deoque acceptam semitam dirigite. Iterum, o divini spiritus, vos rogatos plurimum que obtestatos cupie, quando in ultimo vitæ meæ hiatu, ex luteo hoc vase excedere compellar, vos que omnes actiones meas trutina expensuri estis, cunctaque, quæ vel palam, vel clam designavi, cal eniaturi, ut tunc vel omnes, vel ii certe, quos Deus ex vestro ordine tum mittet, quo infelicem mise ramque animam meam excipiant, placidos cle mentesque vos mihi exhibeatis, bilancemque, quam pravis meis operibus perdite gravavi, dextere sub levetis, eamdemque tanquam solius clementis Dei ministri, quavis ratione et arte exonerare studea tis. Porro autem bonorum honestorumque operum loco, de quibus spem concipere licebat, immensam Domini misericordiam, in medium proponite, be neficum clementemque Deum, o laudatissimæ præ stantissimæque mentes, orantes, ut per vestram intercessionem, omnes afflictiones, et morbos, et calamitates, quæ unquam in vita pertuli, în crimi num meorum compensationem condemnationisque, et cruciatnum non vulgarium, quos juste promeri tus fuerain, relaxationem et condonationem admit tere, eorumdemque vice et loco habere et calculare dignetur: quo, inimico per divinam gratiam per ferte semel superato debellatoque, ob servatam mi seram auimam meam, ingens gaudium oriatur in cœlo: conditore ter benignissimo vos convocante, et dicente: ‹ Congratulamini mihi, amici, quia in veni ovem, quæ olim in montibus aberraverat. Denique, cum consummationis dies advenerit, et mundi finis jam præ foribus urscrit, et cœli con tremiscent, et firmamentum nutabit, et terræ fun damenta quatientur, et abyssus abyssi præ timore obrigescet, et inferi formidine horrebunt, et im mensi maris divisiones in ignem vertentur, et ele menta omnia a facie ignis, ut cera, dissolventur, et qui in terræ recessibus obruti jacebunt, exsusci tabantur, et mundi hujus figura pertransibit, et tremendus judex in limine ipso assistet, vosque adventum illius antevertentes, terminos finesque terræ percurretis, quo universos mortales, qui a sæculo mortem obierant, in unum cogatis, illosque incorrupto judici simul omnes sistatis, quo singuli de omni opere, omnique cogitatione, et animi con ceptione rationem reddant: tune, obsecro vos, nèque unquam usque ad vitæ finem obsecrare de sinam, qui omnia lustratis, publicaque Dei mini steria non absque auctoritate obitis, et boc ipso