Commentarii in Baruch

Olympiodorus of Alexandria

Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) + khazarzar (second witness) — PG column chips mark the printed columns.

PG 93:761ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α. «Υἱοῦ Χελκίου.» Ἴσως ὡς ἀξιολόγων τῶν προγόνων τοῦ Βαροὺχ μέμνηται. «Ἐν τῷ καιρῷ.» Οὐκ εἶπεν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ, ἀλλ’ ἐν τῷ καιρῷ, ἵνα εἴπῃ, κατ’ ἐκείνους τοὺς χρόνους· οὐ γὰρ ἐν τῷ πέμπτῳ, οὕτε ἐν τῷ ἐνάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Σεδεκίου ἥλω ἡ πόλις, ἀλλ’ ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ. «Ἐν ὠσὶν Ἰεχονίου.» Τοῦτον πρότερον μετοικήσας ἦν εἰς Βαβυλῶνα ὁ Ναβουχοδονόσορ. Ὁ αὐτὸς δὲ οὗτος Ἰεχονίας υἱὸς Ἰωακεὶμ, καὶ αὐτὸς Ἐλιακεὶμ ἐκαλεῖτο, διώνυμος ὤν. «Καὶ ἐν ὠσὶ παντός.» Ἀντὶ τοῦ, τῶν συνελθόντων εἰς τὴν ἀκρόασιν. «Καὶ ἀνοίσατε ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον.» Εἰ καὶ κατασκαφεὶς ἦν ὁ ναὸς, ἀλλ’ ἐν τῷ τόπῳ ἔθυον· οὐ γὰρ ἦν ἐξὸν ἀλλαχοῦ, εἰ μὴ ἐν Ἱερουσαλὴμ τὰς θυσίας ἐπιτελεῖν. «Καὶ προσεύξεσθε περὶ τῆς ζωῆς Ναβυχοδονόσορ.» Θεὸς ἦν προστάξας αὐτοῖς εὔχεσθαι περὶ τῆς εἰρήνης τῶν Βαβυλωνίων, ἵνα καὶ αὐτοὶ εἰρηνεύωσιν. «Ἵνα ὦσιν αἱ ἡμέραι αὐτῶν.» Ἵνα ὦσιν πολυχρόνιοι, ἢ, ἵνα κατὰ εὐσέβειαν ζῶσιν. «Ἐν ἡμέραις ἑορτῆς.» Καὶ γὰρ εἶχον καιρούς τινας διαφορὰς ἑορτῶν.

FRAGMENTA IN LIBRUM BARUCII. ἀνῃρέθησαν. Εἰς δὲ τοὺς μάρτυρας ἀνάγων τὸν λό- tyres dictum accommodas, intelligas cos ab exitu γον νοήσεις, ὅτι ἀπὸ ἐξόδου τοῦ αἰῶνος τούτου κατ sæculi hujus cessavisse, hoc est consummatos έπαυσαν, τουτέστιν ἐτελειώθησαν. • Επεσεν ὁ στέφανος. ο Ἰουδαῖοι μὲν τοῦτό φασιν διὰ τὸν νόμον, οἱ δὲ τῆς Ἐκκλησίας διὰ τοὺς διασύροντας τοῦ σταυροῦ τὸ μυστήριον. • Περὶ τούτου ἐσκότασαν.» Σκότος γὰρ ἡμῖν ἐξ ἀθυμίας ἡ τῆς χώρας ἐρημία παρείχετο, πλεονασάν των ἐν αὐτῇ τῶν φιληδονούντων ἐρημίᾳ θηρίων· ἀλλ' οὐ σοῦ γέγονεν ἔρημος, τοῦ πανταχοῦ παρόντος καὶ ἐποπτεύοντος. • Αλώπεκες.» Οἱ ἐν πανουργίᾳ πικρότατοι· ἔτε ρόδοξοι. • Σὺ δὲ, Κύριε, εἰς τὸν αἰῶνα.» Ηγουν, ἀνάκτη σαι ἡμᾶς ποτε ὡ; άΐδιος. • Ινα τί εἰς νίκος;» Ινα τί σιωπᾷς εἰς τὸ νι κηθῆναι ἡμᾶς; • Καταλείψει ἡμᾶς. Παρεκτείνων τὴν ἐγκατά λειψιν. • Επίστρεψον ἡμᾶς.» Ἐπειδὴ διὰ πλῆθος ἁμαρ τιῶν ἀποῤῥιπτόμεθα, ἱλασμὸν αἰτεῖ ὁ προφήτης, δι' οὗ ἡ ἐπιστροφὴ προθύμως πρὸς Κύριον γίνεται. • Καὶ ἀνακαίνισον ἡμᾶς.» Καθὸ καὶ κατὰ πρό γνωσιν προώρισας τὴν σωτηρίαν τοῦ ἀνθρώπου. esse. V. 16.. Cecidit corona.» Judai quidem ho aiunt propter legem: Ecclesia vero propter eos qui crucis mysterium derident. V. 17. • Ideo contenebrati sunt. • Tenebras enim nobis ob mororem terræ desolatio exhibebat, cum abundassent in ea feræ, quæ solitudine gaudent: sed respectu tui deserta non est, qui ubique ades et nihil non vides. ‹ Vulpes. › Calliditate pollentes, amarissimi hæresum sectatores. > V. 19. «Tu autem, Domine, in æternun.» Hoc est, restitues pos tibi aliquando tanquam æternus. V. 20. Quare in victoriam. Quare siles, ut nos vincamur? • Derelinques. • Producens derelictionem. • Converte nos.» Quia propter multitudinem peccatorum abjicimur, propitiationem petit propheta, per quam alacriter fit conversio ad Dominum. • Et innova dies nostros. > Sicuti præscienția tua præfinisti salutem hominis. FRAGMENTA IN LIBRUM BARUCH. ΚΕΦΑΛΙΟΝ Α'. • Υἱοῦ Χελκίου. ο Ἴσως ὡς ἀξιολόγων τῶν προγόνων τοῦ Βαρούχ μέμνηται. • Ἐν τῷ καιρῷ. • Οὐκ εἶπεν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ, ἀλλ᾽ ἐν τῷ καιρῷ, ἵνα εἴπῃ, κατ' ἐκείνους τους χρόνους· οὐ γὰρ ἐν τῷ πέμπτῳ, οὔτε ἐν τῷ ἐνάτῳ Ετει τῆς βασιλείας Σεδεκίου Κλω ή πόλις, ἀλλ' ἐν τῷ Ενδεκάτῳ. • Ἐν ὠσὶν Ἰεχονίου.» Τοῦτον πρότερον μετοική σας ἦν εἰς Βαβυλῶνα ὁ Ναβουχοδονόσορ. Ο αὐτὸς δὲ οὗτος Ιεχονίας υἱὸς Ἰωακείμ, καὶ αὐτὸς Ἑλιακεὶμ ἐκαλεῖτο, διώνυμος ων. • Καὶ ἐν ὠσὶ παντός. ο 'Αντὶ τοῦ, τῶν συνελθόντων εἰς τὴν ἀκρόασιν. • Καὶ ἀνοίσατε. ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον.» Εἰ καὶ κατασκαφείς ἦν ὁ ναὸς, ἀλλ' ἐν τῷ τόπῳ ἔθυον· οὐ γὰρ ἦν ἐξὸν ἀλλαχοῦ, εἰ μὴ ἐν Ἱερουσαλὴμ τὰς θυ σίας ἐπιτελεῖν. • Καὶ προσεύξεσθε περὶ τῆς ζωῆς Ναβυχοδονό σορ. ὁ Θεὸς ἦν προστάξας αὐτοῖς εὔχεσθαι περὶ τῆς εἰρήνης τῶν Βαβυλωνίων, ἵνα καὶ αὐτοὶ εἰρηγεύωσιν. • Ινα ὦσιν αἱ ἡμέραι αὐτῶν. ο Ἵνα ὦσιν πολύχρόνιοι, ἢ, ἵνα κατὰ εὐσέβειαν ζῶσιν. • Ἐν ἡμέραις ἑορτῆς. Καὶ γὰρ εἶχον καιρούς τινας διαφορὰς ἑορτῶν. «Καὶ ἐρεῖτε Κυρίῳ Θεῷ ἡμῶν. Κατὰ τὸν τοῦ CAPUT PRIMUM. V. 4. • Filii Chelciæ.» Meminit progenitorum Baruch fortasse ut honore dignorum. V. 2. • in tempore.. Non dixit in anno, seul in tempore, quasi diceret per illa tempora: non enim quinto, aut nono regui Sedeciæ anno civitas capta fuit, sed undecino. V. 3. s Ad. aures Jechonie.; Hunc prius abduxerat Babylonem Nabuchodonosor. Hic autem ipse Jechonias ilius Joachim, et Eliacim vocabatur, cum binominis esset. ‹ Et in auribus universi populi.» Pro eo quod est, eorum qui ad audientiam convenerant. V. 10. Et offerte super altare. › Etsi templum solo erat æquatum, tamen in eo loco sacrificabant; haud enim alibi fas erat quam Jerosolymis sacrificia offerri. V. 11. ‹ Et orate pro vita Nabuchodonosor. › Deus erat qui orare præceperat illis pro pace Babyloniorum, ut et ipsi quiete viverent. • Ut sint dies corum. Ut longaevi forent, vel, ut secundum pietatem vitam ducerent. V. 14. ‹ In die solemnitatis. Habebant enim certa dierum festorum tempora. V. 15. • Εt dicelis Domino Deo nostro., Jure

PG 93:762«Καὶ ἐρεῖτε Κυρίῳ Θεῷ ἡμῶν.» Κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον, καὶ Θεὸς ἐτιμωρήσατο, καὶ ἡμεῖς ἐν αἰσχύνῃ ἐσμὲν σήμερον, ἐν αἰχμαλωσίᾳ ὄντες δικαίως. «Καὶ ἐσχεδιάζομεν.» Προὐφασιζόμεθα αἰτίας ἀναπλάττοντες. ΚΕΦ. Β. «Καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ὄνομα.» Κατὰ τὰ διηνεκῆ σου θαυμάσια· τῷ γὰρ προφήτῃ καὶ πᾶσι τοῖς ἁγίοις οὐ διαλιμπάνει θαυματουργῶν ὁ Θεὸς, ἀλλ’ ἀεὶ θαυμαστὸς παρ’ αὐτοῖς. Εἰ μὴ ποιήσῃ σημεῖα, οὐ θαυμάζεται. «Ἀλλὰ ἡ ψυχή.» Οἱ μεγάλα φορτία βαστάζοντες, ἀσθενοῦντες κύπτουσι. Ψυχὴ οὖν, φησὶν, ἡ διὰ τὰς ἁμαρτίας κακουμένη, καὶ μέγεθος ἔχουσα λύπης, κύπτουσα καὶ ἀσθενοῦσα ὁμολογεῖται. «Καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ οἱ ἐκλείποντες.» Εἴτε αἰσθητῶς διὰ τὰς συμφορὰς, εἴτε καὶ ἐκ τῆς νοητῆς θεωρίας ἀμαυρούμενοι. «Τοῦ ἐξενεχθῆναι τὸ ὀστᾶ βασιλέων ἡμῶν.» Εἰς δεῖγμα τῆς μελλούσης κρίσεως, μετὰ τελευτὴν τὰ ὀστᾶ αὐτῶν ἐτιμωροῦντο. ΚΕΦ. Γ. «Ὅτι σὺ καθήμενος τὸν αἰῶνα.» Σὺ, φησὶν, ἀί̈διος εἶ καὶ ἐξουσιαστὴς, ἡμεῖς δὲ θνητοὶ καὶ ἐπίκηροι. «Κύριε παντοκράτωρ, ἄκουσον δὴ τῆς προσευχῆς τῶν τεθνηκότων.» Τεθνηκότων, φησὶ, τῶν ὑπὸ τὴν ἀπόφασιν γενομένων διὰ τὴν ἁμαρτίαν. Ἔδειξεν ὁ λόγος σαφῶς τῆς ψυχῆς τὸ ἀθάνατον.

PG 93:763«Ἀλλὰ μνήσθητι.» Τῇ συνήθει, φησὶν, χρῆσαι θαυματουργίᾳ, καὶ ὡς ἐξήγαγες ἐξ Αἰγύπτου, οὕτως ἐλευθέρωσον ἐκ Βαβυλῶνος. Ὅτι σὸς λαὸς χρηματίζομεν. «Ἰδοὺ ἡμεῖς σήμερον ἐν τῇ ἀποικίᾳ ἡμῶν.» Ἑαυτοὺς, φησὶν, ἐκρίναμεν, καὶ ἐμεμψάμεθα, ὅτι ἀξίως ἐπέβη ἡμῖν διὰ τὰ ἔργα τῶν πατέρων ἡμῶν. «Ἄκουε, Ἰσραήλ.» Ἐντεῦθεν ἄρχεται προφητεύειν ὁ Βαρούχ· τὰ γὰρ προηγησάμενα ῥήματα πάντα τῆς ἐπιστολῆς τῶν αἰχμαλώτων τῶν ἐκ Βαβυλῶνος ἐπεσταλκότων ἐστὶν, ὡς ἐξομολογήσεως σχήματι προφερόμενα. Ἐπαλαιώθης.» Ἐντολὴ ζωῆς, ἡ φρόνησις. «Προσελογίσθης.» Τοῖς ἀγνωσίαν Θεοῦ ἔχουσιν. Τῶν κρατουμένων ἔτι ὑπὸ τοῦ θανάτου. «Ἐγκατέλιπες.» Τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Σαυτῷ, φησὶ, πρόξενος ἐγένου τῶν παρόντων κακῶν. Δέον γάρ σε ποδηγῷ χρήσασθαι τῷ νόμῳ, ὃν ἡ τῆς σοφίας πηγὴ προσενήνοχεν, ματαίοις ἠκολούθησας λογισμοῖς. «Τῇ ὁδῷ τοῦ Θεοῦ.» Ὁ Κύριός φησιν· Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός . Ὁ οὖν κατὰ μίμησιν αὐτοῦ πορευόμενος, τῇ ὁδῷ αὐτοῦ πορεύεται. «Μάθε ποῦ ἐστι φρόνησις.» Ἐπειδὴ τῷ γράμματι κεκόλλησαι, μάθε ὅτι ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἐστὶν ἡ φρόνησις.

optimo et Deus punivit, et nos in confusione su- δικαίου λόγον, καὶ Θεὸς ἐτιμωρήσατο, καὶ ἡμεῖς ἐν mus hodie, captivitatem juste sustinentes. αἰσχύνῃ ἐσμὲν σήμερον, ἐν αἰχμαλωσίᾳ ὄντες δι καίως. V. 19. ‹ Et vagabamur. › Prætexebamus, causas contingentes. CAP. II. V. 11. «Εt fecisti tibi nomen, Per ea que continenter patrasti mirabilia; in gratiam enim prophetæ, et sanctorum omnium Deus non desinit mira efficere, sed semper in ipsis mirabilis est. Nisi ostendat signa, admirationi non est. V. 18.. Sed anima. • Magna portant onera, qui non sustinentes curvantur. Anima igitur, ait, quæ iniquitatibus premitur, `magnoque mœrore vexatur, curva et infirma confitetur. Et oculi deficientes. ▸ Sive secundum sensum propter calamitates, vel etiam ex mentis meditatione offuscantur. V. 24. ‹ Ut transferrentur ossa regum nostrorum. › In signum futuri judicii post mortem ossa eorum multæ subjiciebantur. CAP. III. V. 3. ‹ Quia tu sedes in sempiternum. › Tu, ait, sempiternus es, et dominator; nes autem mortales et flaxi. V. 4. c Domine omnipotens, audi nunc orationeni mortuorum.» Mortuorum, ait, corum in quos sententia lata est propter peccatum. Verba hac perspicue demonstrant immortalitatem animæ. • Καὶ ἐσχεδιάζομεν.» Προφασιζόμεθα αἰτίας αναπλάττοντες. • Καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ὄνομα.» Κατὰ τὰ διηνεκή σου θαυμάσια· τῷ γὰρ προφήτῃ καὶ πᾶσι τοῖς ἁγίοις οὐ διαλιμπάνει θαυματουργῶν ὁ Θεὸς, ἀλλ' ἀεὶ θαυμαστὸς παρ' αὐτοῖς. Εἰ μή ποιήσῃ σημεία, οὐ θαυμάζεται. • ᾿Αλλὰ ἡ ψυχή.» Οι μεγάλα φορτία βαστάζοντες, ἀσθενοῦντες κύπτουσι. Ψυχὴ οὖν, φησίν, ἡ διὰ τὰς ἁμαρτίας κακουμένη, καὶ μέγεθος ἔχουσα λύπης, κύπτουσα καὶ ἀσθενοῦσα ὁμολογεῖται. • Καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ οἱ ἐκλείποντες.» Είτε αἰσθητῶς διὰ τὰς συμφορὰς, εἴτε καὶ ἐκ τῆς νοητῆς θεωρίας ἀμαυρούμενοι. V. 5. c. Sed memento.» Consuela, ait, utere miraculorum virtute: Utque eduxisti ex Ægypt», sice Babylone libera. Quoniam populus tuus sumus. V. 8. Ecce nos hodie in captivitate nostra. › Nos, inquit, ipsos examinavimus; merito enim nobis cvenerunt propter opera patrum nostrorum. V. 9. ‹ Audi, Israel. › Hinc prophetiam Baruch exorditur; nam quæ præcesserunt verba, captivorum sunt omnia, qui e Babylone scripserant epistola, confessionis modo prolata. V. 11. «Inveterasti. Præceptum vitæ, prudentia. • Deputatus es.. Cum iis qui Dei cognitione carent. - Cum iis quí adhuc detinentur a morte. V. 12. • Dereliquisti.» Douninum nostrum Jesum Christum. Tu, inquit, tibimetipsi horum malorum auctor fuisti cum enim ducem sequi legem deberes, quam sapientiæ fons intulit, secuta es vanas cogitationes. V. 13. ‹ In via Dei. › Dominus ait: Ego sum νία ". Qui itaque ad ejus imitationem ambulat, ejus via ambulat. V. 14. e Disce ubi sit prudentia.. Quandoquidem littera adhaeres, disce, in Spiritu sancto prudentiam esse. • Ubi sit virtus. Nunc itaque cum id prius non οι Joan. Σιν, • Τοῦ ἐξενεχθῆναι τὸ ὀστᾶ βασιλέων ἡμῶν.» Εἰς δείγμα τῆς μελλούσης κρίσεως, μετὰ τελευτὴν τὰ ὀστᾶ αὐτῶν ἐτιμωρούντο. • Οτι σὺ καθήμενος τὸν αἰῶνα. ο Σύ, φησίν, ἀΐδιος εἶ καὶ ἐξουσιαστής, ἡμεῖς δὲ θνητοὶ καὶ ἐπί χήροι. • Κύριε παντοκράτωρ, ἄκουσον δὴ τῆς προσευχῆς τῶν τεθνηκότων.» Τεθνηκότων, φησί, τῶν ὑπὸ τὴν ἀπόφασιν γενομένων διὰ τὴν ἁμαρτίαν. - Εδειξεν ὁ λόγος σαφῶς τῆς ψυχῆς τὸ ἀθάνατον. • ᾿Αλλὰ μνήσθητι.» Τῇ συνήθει, φησίν, χρῆσαι θαυματουργίᾳ, καὶ ὡς ἐξήγαγες ἐξ Αἰγύπτου, οὕτως ἐλευθέρωσον ἐκ Βαβυλώνος. -- "Οτι σὸς λαὸς χρηματίζομεν. • Ἰδοὺ ἡμεῖς σήμερον ἐν τῇ ἀποικίᾳ ἡμῶν.» Εαυτούς, φησίν, ἐκρίναμεν, καὶ ἐμεμψάμεθα, ὅτι ἀξίως ἐπέβη ἡμῖν διὰ τὰ ἔργα τῶν πατέρων ἡμῶν. • Ακουε, Ισραήλ.» Εντεῦθεν ἄρχεται προφητεύειν ὁ Βαρούχ· τὰ γὰρ προηγησάμενα βήματα πάντα τῆς ἐπιστολῆς τῶν αἰχμαλώτων τῶν ἐκ Βαλῶνος ἐπεσταλκότων ἐστὶν, ὡς ἐξομολογήσεως σχή ματι προφερόμενα. Ἐπαλαιώθης.» Εντολὴ ζωῆς, ἡ φρόνησις. • Προσελογίσθης, ο Τοῖς ἀγνωσίαν Θεοῦ ἔχουσιν. - Τῶν κρατουμένων ἔτι ὑπὸ τοῦ θανάτου. • Εγκατέλιπες.» Τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χρισ στόν. Σαυτῷ, φησί, πρόξενος ἐγένου τῶν παρόντων κακῶν. Δέον γάρ σε ποδηγῷ χρήσασθαι τῷ νόμῳ, ἂν ἡ τῆς σοφίας πηγὴ προσενήνοχεν, ματαίοις ήκου λούθησας λογισμοίς. Ο Κύριός φησιν· 'Εγώ • Τῇ ὁδῷ τοῦ Θεοῦ. εἰμι ἡ ὁδός. Ο οὖν κατὰ μίμησιν αὐτοῦ πορευόμενος, τῇ ὁδῷ αὐτοῦ πορεύεται. • Μάθε ποῦ ἐστι φρόνησις.» Ἐπειδὴ τῷ γράμ ματι κεκόλλησαι, μάθε ὅτι ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἐστὶν ἡ φρόνησις. • Ποῦ ἐστιν Ισχύς.» Νῦν γοῦν, ἐπειδήπερ οὐ πρό

PG 93:764«Ποῦ ἐστιν ἰσχύς.» Νῦν γοῦν, ἐπειδήπερ οὐ πρότερον, ζήτησον καὶ γνώσῃ, τίς τούτων χορηγὸς τῶν ἀγαθῶν. «Ποῦ ἐστι σύνεσις.» Ἡ κατὰ τῆς ἁμαρτίας. «Ποῦ ἐστι μακροβίωσις καὶ ζωή.» Τοῦ διακρῖναι τὸ ἀγαθὸν ἐκ τοῦ φαύλου. «Ποῦ ἐστι φῶς.» Ἐν τῷ Κυρίῳ, δηλονότι. Ὁ γὰρ πιστεύων εἰς ἐμὲ , φησὶν, οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα . Ὁ γὰρ Κύριός φησιν· Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου , καὶ ὁ Ἀπόστολός φησιν· Αὐτός ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν . «Τίς εὗρε τὸν τόπον αὐτῆς;» Ὅτι ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ . «Καὶ τίς εἰσῆλθεν εἰς θησαυροὺς αὐτῆς;» Τίς κατέλαβε τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ; «Ποῦ εἰσιν οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν;» Οἱ σοφοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου, οἳ καὶ ἐκυρίευσαν τῶν θηριοτρόπων ἀνθρώπων. «Ἐν τοῖς ὀρνέοις τοῦ οὐρανοῦ ἐμπαίζοντες.» Οἰωνοσκοποῦντες. Καὶ ἐπειδὴ ἡ σοφία αὐτῶν ἐπίγειός ἐστιν, ψυχικὴ, δαιμονιώδης. «Καὶ τὸ ἀργύριον.» Πᾶσα γὰρ ἡ σοφία αὐτῶν ἐν πλεονεξίᾳ. «Ὅτι οἱ τὸ ἀργύριον τεκταίνοντες.» Οἳ τὸ ἀργύριον διὰ ποικίλων προσώπων καρπούμενοι. «Καὶ οὐκ ἔστιν ἐξεύρεσις τῶν ἔργων αὐτῶν.» Διότι σκότους μετέχουσιν.

PG 93:765«Καὶ ἄλλοι ἀνέστησαν.» Οἷς ὁ νόμος ἐπιστεύθη, καὶ οὐδὲ αὐτοὶ ἐφύλαξαν, οὖτοί εἰσιν οἱ ἀναστάντες ἀντὶ τῶν ἐπὶ εἰδωλολατρείᾳ σοφῶν. «Νεώτεροι εἶδον φῶς.» Οἱ ταῖς σαρκικαῖς πράξεσι μὴ καθελκόμενοι, εἶδον φῶς, τουτέστι τὴν γνῶσιν τοῦ Θεοῦ. «Καὶ κατῴκησαν ἐπὶ τῆς γῆς.» Ἐπὶ τοῖς μαθήμασι τῆς νομοθεσίας. «Ὁδὸν ἐπιστήμης οὐκ ἔγνωσαν.» Καθὼς ὁ Κύριός φησιν, Εἰ ἐπιστεύετε Μωϋσεῖ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί . «Οὐδὲ συνῆκαν.» Τὴν ποικίλην διδασκαλίαν. «Οὐδὲ ἀντελάβοντο αὐτῆς.» Καθὼς ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης φησίν· Εἰς τὰ ἴδια ἦλθε, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον . Οἱ υἱοὶ δὲ, τῶν νομοθετῶν δηλονότι. «Ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτῶν πόῤῥω ἐγενήθησαν.» Διώκοντες γὰρ νόμον δικαιοσύνης, εἰς νόμον οὐκ ἔφθασαν. «Οὐδὲ ἠκούσθη.» Ἴσοι τούτοις ἐθνικοῖς ἐκρίθησαν τοῖς μὴ ἀκούσασι τοῦ νόμου, οἱ μόνῳ τῷ γράμματι τοῦ νόμου ἀκολουθήσαντες. Βλέποντες γὰρ οὐ βλέπουσι, καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούουσιν. «Οὔτε υἱοὶ Ἄγαρ.» Οἱ τῆς παλαιᾶς διαθήκης ἐγγόνοι, περὶ ὧν συμφώνως φησὶν ὁ Ἀπόστολος· Ἀγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν .

FRAGMENTA IN LIBRUM BARUCH. τερον, ζήτησον καὶ γνώσῃ, τίς τούτων χορηγὸς τῶν & feceris, quære, et disces quisnam sit horum Louaἀγαθῶν. rum largitor. • Ποῦ ἐστι σύνεσις.» Η κατὰ τῆς ἁμαρτίας. • Ποῦ ἐστι μακροβίωσις καὶ ζωή.» Τοῦ διακρί ναι τὸ ἀγαθὸν ἐκ τοῦ φαύλου. * Ποῦ ἐστι φως. 3 Ἐν τῷ Κυρίῳ, δηλονότι. Ο γὰρ πιστεύων εἰς ἐμέ, φησίν, οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα. Ο γάρ Κύριος φησιν· 'Εγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου, καὶ ὁ ᾿Απόστολός φησιν· Αὐτός ἐστιν ἡ εἰρήνῃ ἡμῶν. • Τίς εἶχε τὸν τόπον αὐτῆς; Ὁ Ὅτι ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αι οδο αὐτοῦ. • Καὶ τίς εἰσῆλθεν εἰς θησαυροὺς αὐτῆς;» Τίς κατέλαβε τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ; • Ποῦ εἰσιν οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν;» Οἱ σοφοί τοῦ αἰῶνος τούτου, οἳ καὶ ἐκυρίευσαν τῶν θηριοερό πων ἀνθρώπων. • Ἐν τοῖς ὀρνέοις τοῦ οὐρανοῦ ἐμπαίζοντες. Οιωνοσκοποῦντες. Καὶ ἐπειδὴ ἡ σοφία αὐτῶν ἐπίγειός ἐστιν, ψυχική, δαιμονιώδης. • Καὶ τὸ ἀργύριον.» Πᾶσα γὰρ ἡ σοφία αὐτῶν Εν πλεονεξία. • Ότι οἱ τὸ ἀργύριον τεκταίνοντες.» Οἳ τὸ ἀργύ βιον διὰ ποικίλων προσώπων καρπούμενοι. • Καὶ οὐκ ἔστιν ἐξεύρεσις τῶν ἔργων αὐτῶν. Διότι σκότους μετέχουσιν. • Καὶ ἄλλοι ἀνέστησαν.» Οἷς ὁ νόμος ἐπιστεύθη, καὶ οὐδὲ αὐτοὶ ἐφύλαξαν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀναστάντες ἀντὶ τῶν ἐπὶ εἰδωλολατρεία σοφῶν. • Νεώτεροι εἶδον φῶς.» Οἱ ταῖς σαρκικαῖς πρά ξεσι μὴ καθελκόμενοι, εἶδον φῶς, τουτέστι τὴν γνῶσιν τοῦ Θεοῦ. • Καὶ κατῴκησαν ἐπὶ τῆς γῆς. Ὁ Ἐπὶ τοῖς μαθή μασι τῆς νομοθεσίας. • Οδὸν ἐπιστήμης οὐκ ἔγνωσαν.» Καθὼς ὁ Κύρ ριός φησιν, Εἰ ἐπιστεύετε Μωϋσεῖ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί, • Ούδε συνήκαν. ο Τὴν ποικίλην διδασκαλίαν. • Ubi sit intellectus. Qui contra peccatum est. • Ubi sit longiturnitas vitæ.» Ad discernendum a malo bonum. ‹ Ubi sit lumen.» In Domino, scilicet. Qui enim, ait, credit in me, non morietur in æternam 61. Dominus quippe ait: Ego sum lux mundi“, et Apostolus: Ipse, inquit, est pax nostra “. V. 15. Quis invenit locum ejus? › Quoniam inscrutabilia sunt judicia Dei, et investigabiles viæ ejus • Et quis intravit in thesauros ejus: Quis judicia Dei comprehensione assecutus est? V. 16. • Ubi sunt principes gentium?. Sapientes hujus seculi qui etiam homines helluarum more viventes vibi subegerunt. - V. 17. • Qui in avibus coeli ludunt.» Anguria observantes. Vel quia sapientia eorum terrena est, animalis et diabolica. V. 18. «Et argentum.. Omnis namque eoΡΙΜ sapientia est in fraudatione. ‹ Qui enim fabricant argentum. › Qui argentum per varias personas sibi colligunt. • Nec est inventio operum illorum.» Quoniam tenebrarum participes sunt. Qui V. 19.. Εt alii loco eorum surrexerunt. bus credita lex est, et neque ipsi observarunt, hi sunt qui surrexerunt loco eorum, qui in idolorum cultu sapientes erant. V. 20. ‹ Juniores viderunt lumen. › Qui ad carnis opera non pertrahuntur, hi viderunt humen, id est, cognitionem Dei. . Et habitaverunt super terram. › In legalibus institutis. • Viam autem scientiæ ignoraverunt. Sicut ait Dominus: Si crederetis Moysi, utique crederetis mihi 86. Τ. 21.. Neque intellexerunt.» Multiformem doctrinam. • Οὐδὲ ἀντελάβοντο αὐτῆς.» Καθὼς ὁ εὐαγγελι στῆς Ἰωάννης φησίν· Εἰς τὰ ἴδια ἦλθε, καὶ οἱ ἴδιοι. αὐτὸν οὐ παρέλαβον. Οἱ υἱοὶ δὲ, τῶν νομοθετῶν receperunt ". Filii vero, legislatorum scilicet. δηλονότι. • Neque susceperunt eam.. Sicnt evangelista Joannes ait: In propria venit, et proprii cum non • Ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτῶν πόῤῥω ἐγενήθησαν.» Διώ κοντες γὰρ νόμον δικαιοσύνης, εἰς νόμον οὐκ ἔφθα σαν. • Οὐδὲ ἠκούσθη. • Ἴσοι τούτοις ἐθνικοῖς ἐκρίθησαν τοῖς μὴ ἀκούσασι τοῦ νόμου, οἱ μόνῳ τῷ γράμματι τοῦ νόμου ἀκολουθήσαντες. Βλέποντες γὰρ οὐ βλέπουσι, καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούουσιν. • Ούτε υἱοὶ "Αγαρ.» Οἱ τῆς παλαιᾶς διαθήκης ἐγγόνοι, περὶ ὧν συμφώνως φησὶν ὁ Ἀπόστολος • via ipsorum longe facta est. › Sectantes enim legem justitiæ, ad legem non pervenerunt. V. 22. • Neque audita est. Pares judicati sunt his gentilibus, qui legem non audierunt, illi qui solam litteram legis secuti sunt. Videntes enim non vident, et audientes non audiunt. V. 23. ‹ Neque filii Agar. › Veteris testamenti nepotes; de quibus consona ait Apostolus: Ignoes Joan. xr, 25. 6 Joan. vult, 12. * Ephes. ", 14. 68 Romn. x1, 53. 66 Joan. v, 46. 67 Joan.

PG 93:766«Οἱ ἔμποροι τῆς Μεῤῥάν.» Ἐμπόρους αὐτούς φησι διὰ τὸ ἀπειρεῖν γεωργίας. Ταχθέντες γὰρ ἀμπελουργοὶ, ἀντὶ σταφυλῆς ἀκάνθας ἐτρύγησαν. Μεῤῥὰν δὲ καὶ Θαιμὰν βάρβαρα φῦλα, εἰς ἃ ἐμπορεύονται, ἅπερ εἰσὶν οἱ θηριώδεις τρόποι, οἱ τῇ ματαιότητι τοῦ βίου τούτου συγκαθελκόμενοι. «Καὶ οἱ μυθολόγοι.» Οἳ ἀντὶ ἐντολῆς καὶ κριμάτων Θεοῦ, βαπτισμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν ἐμυθολόγησαν. Ἔτι δὲ καὶ τὴν κρίσιν, καὶ τὸ ἔλεος. καὶ τὴν πίστιν ἀπωθούμενοι, πήγανα καὶ ἡδύοσμα ἀπεδεκάτωσαν. «Καὶ οἱ ἐκζητηταί.» Οἱ ἐκζητοῦντες μὲν, μὴ εἰδότες δὲ συνετῶς τὴν ζήτησιν ποιεῖσθαι. «Ὁδὸν δὲ σοφίας οὐκ ἔγνωσαν.» Τὸν Κύριον δηλονότι. «Οὐδὲ ἐμνήσθησαν τὰς τρίβους αὐτῆς.» Τοὺς τρόπους τῆς διδασκαλίας. «Ὦ Ἰσραὴλ, ὡς μέγας ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ.» Ἡ Ἐκκλησία, καὶ ὁ τοῦ μυστηρίου λόγος. Ἐπειδὴ νῦν ἐκ μέρους γινώσκομεν, καὶ οὔπω τῆς γνώσεως τὸ τέλειον. Τόπον δὲ καλεῖ τὴν εὐσέβειαν· ἐπιμήκη δὲ διὰ τὴν ἀεὶ ἐπὶ τὸ κρεῖττον αὔξησιν. «Ὁ τόπος τῆς κτήσεως.» Ὅτι ἐπουρανίου βασιλέως μυστήρια περιέχει.

PG 93:767«Ἐκεῖ ἐγενήθησαν οἱ γίγαντες.» Περὶ τῶν δαιμόνων φησὶν, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς μετὰ τῶν ἀγγέλων ταγέντες, ἐξ ἀβουλίας τῶν οὐρανίων ἀψίδων ἐκβέβληνται. Ὀνομαστοὶ δὲ, ἐπειδὴ προκατηγγέλθη περὶ αὐτῶν· εὐμεγέθεις δὲ, ὡς ὑπέρογκοι. «Ἐπιστάμενοι πόλεμον.» Τῆς γὰρ εἰρήνης τοῦ Χριστοῦ ἀνάξιοι ὄντες, πόλεμον ἤσκησαν οἵτε δαίμονες, καὶ οἱ αἱρετικοί. «Τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανόν;» Καθὼς γέγραπται· Οὐχ ὅτι ἡμεῖς ἠγαπήσαμεν τὸν Θεὸν, ἀλλ’ ὅτι αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς καὶ ἀγαπήσας ἔκλινεν οὐρανοὺς καὶ κατέβη . «Τίς διέβη.» Ὁ Κύριος εἰπὼν, Θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον . Μόνος γὰρ αὐτὸς διέβη τὴν ἁμαρτίαν. Τὸ δὲ, Εὗρεν αὐτὴν , ἀντὶ τοῦ, Ὑπέδειξεν ἡμῖν εὑρεῖν αὐτήν. «Καὶ οἴσει αὐτήν.» Ὅτι ἀτίμητος ἡ σοφία. Πρὸς δὲ διάνοιαν, χρυσίον ἐκλεκτὸν ἡ πίστις, δι’ ἧς γινώσκομεν τὸν Υἱόν. «Οὐκ ἔστιν ὁ γινώσκων τὴν ὀδὸν αὐτῆς.» Εἴ τις γὰρ δοκεῖ ἐγνωκέναι τι, οὔπω ἔγνω καθὼς δεῖ γνῶναι. «Τὴν τρίβον αὐτῆς.» Τὰς διδασκαλίας, τὰς προφητείας. «Ἀλλ’ ὁ εἰδὼς τὰ πάντα.» Μόνος γὰρ ὁ Πατὴρ γινώσκει τὸν Υἱόν. «Ἐξεῦρεν αὐτήν.» Ἐφανέρωσεν δὲ αὐτὸν καὶ ἡμῖν διὰ τοῦ σοφοῦ τῆς ἐνανθρωπήσεως μυστηρίου.

rantes enim Dei justitiam, et propriam firmare quæ & Αγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην, rentes, justitia Dei non obediverunt es • Negotiatores Meram. Negotiatores eos appellat, ut agriculture inexperts. Positi enim vinitores, loco uvæ spinas vindemniarunt. Meram vero, et Theman barbaræ gentes, ad quas, videlicet ad ferinos mores, negotiantur hi qui vitæ hujus vanitate pertrahuntur. • Εt fabulatores. Qui loco precepti, Deique judiciorum, urceorum poculorumque ablutiones commenti sunt. Praeterea judicium, et misericordiam ", fidemque rejicientes, rutas mentasque decimabant. so • Ει exquisitores. Qui exquirebant quidem, sed exquisitionem prudenter agere nesciebant. ● Viam autem sapientiæ nescierunt. › Dominum videlicet. • Neque commemorati sunt semitas ejus. › Doctrinae modos. V. 24. › O Israel, quam magna est domus Dei.» Ecclesia, et mysterii ratio. Quia nunc ex parte cognoscimus, cognitioque perfecta non est. Locum vero pietatem appellat: ingentem autem propter augiṇentum quod semper in melius fit. ⚫ Locus possessionis. mysteria continet. Quoniam coelestis Regis V. 26. • Ibi fuerunt gigantes. • De demonibus loquitur, qui ab initio. una cum angelis enumerali, καὶ τὴν ἰδίαν ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν. • Οι έμποροι τῆς Μεῤῥάν.» Εμπόρους αυτούς φησι διὰ τὸ ἀπειρεῖν γεωργίας. Ταχθέντες γὰρ ἀμπελουργοί, ἀντὶ σταφυλῆς ἀκάνθας ἐτρύγησαν. Μεῤῥὰν δὲ καὶ Θαιμάν βάρβαρα φύλα, εἰς ἃ ἐμπου ρεύονται, ἅπερ εἰσὶν οἱ θηριώδεις τρόποι, οἱ τῇ μα ταιότητι τοῦ βίου τούτου συγκαθελκόμενοι. • Καὶ οἱ μυθολόγοι.» Οἱ ἀντὶ ἐντολῆς καὶ και μάτων· Θεοῦ, βαπτισμούς ποτηρίων καὶ ξεστών ἐμυθολόγησαν. Ἔτι δὲ καὶ τὴν κρίσιν, καὶ τὸ ἔλεος, καὶ τὴν πίστιν ἀπωθούμενοι, πήγανα καὶ ἡδύοσμα ἀπεδεκάτωσαν. • Καὶ οἱ ἐκζητηταί.: Οἱ ἐκζητοῦντες μέν, μὴ εἰδότες δὲ συνετῶς τὴν ζήτησιν ποιεῖσθαι. • Οδὸν δὲ σοφίας οὐκ ἔγνωσαν.» Τον Κύριον δηλονότι. • Οὐδὲ ἐμνήσθησαν τὰς τρίβους αὐτῆς.» Τοὺς τρόπους τῆς διδασκαλίας. 1. Ο Ισραήλ, ὡς μέγας ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ.» Η Εκκλησία, καὶ ὁ τοῦ μυστηρίου λόγος. — Επειδή νῦν ἐκ μέρους γινώσκομεν, καὶ οὔπω τῆς γνώσεως τὸ τέλειο. Τόπον δὲ καλεῖ τὴν εὐσέβειαν· ἐπιμήκη δὲ διὰ τὴν ἀεὶ ἐπὶ τὸ κρεῖττον αὔξησιν. • Ο τόπος τῆς κτήσεως. λέως μυστήρια περιέχει. Ὅτι ἐπουρανίου βασι • Ἐκεῖ ἐγενήθησαν οἱ γίγαντες.» Περὶ τῶν δαι μόνων φησίν, ὅτι ἀπ' ἀρχῆς μετὰ τῶν ἀγγέλων τα propria temeritate a coelesti culinine deturbati sunt. γέντες, ἐξ ἀβουλίας τῶν οὐρανίων ἀψίδων ἐκβέβλην Nominati autem, quoniam de illis prænuntiatum fuerat: statura item magna, tanquam fastuosi. • Scientes bellum. Indigni enim pace Christi maluerunt bellum et dæmones, et hærétici. V. 29. • Quis ascendit in coelum?. Sicut scriptum est: Non quod nos Deum dilexerimus, sed quod ipse dilexit nos 69° et cum dilexisset, inclinavit cœlos, et descendit 70. V. 30. ‹ Quis transfretavit. › Dominus, qui dixit: Confidite, ego vici mundum”. Solus enim ipse transnavit peccatum. Illud vero, invenit illam, est ac si liceret: Ostendit nobis quomodo inveniamus illam. • Et adferet eam. Quoniam sapientia omnne pretium superat: mystico vero sensu, aurum electum est fides, per quam Filium cognoscimus. ‹ Non est qui sciat viam ejus. › Si quis enim aliquid nosse videtur, nondum novit uti nosse oportel, nec qui excogitet. • Semitam ejus. • Doctrinas, vaticinia. V. 32. Sed qui scit omnia.» Solus namque Pater Filium novit. ‹ Adinvenit eam. › Patefecit vero illum et nobis per sapiens incarnationis mysterium. • Qui præparavit.» Ad litteram, quod per incar ται. Ονομαστοὶ δὲ, ἐπειδὴ προκατηγγέλθη περὶ αὐτ τῶν· εὐμεγέθεις δέ, ὡς ὑπέρογκοι. • Επιστάμενοι πόλεμον.» Τῆς γὰρ εἰρήνης τοῦ Χριστοῦ ἀνάξιοι ὄντες, πόλεμον ήσκησαν οἴτε δαίμανες, καὶ οἱ αἱρετικοί. • Τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανόν;» Καθώς γέγραπται· Οὐχ ὅτι ἡμεῖς ἡγαπήσαμεν τὸν Θεὸν, ἀλλ' ὅτι αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς καὶ ἀγαπήσας ἔκλινεν οὐ ρανοὺς καὶ κατέβη. • Τίς διέβη.» Ο Κύριος εἰπὼν, Θαρσείτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον. Μόνος γὰρ αὐτὸς διέβη τὴν ἁμαρτίαν. Τὸ δὲ, Εὗρεν αὐτὴν, ἀντὶ τοῦ, Ὑπέδειξεν ἡμῖν εὑρεῖν αὐτήν, • Καὶ οἴσει αὐτήν.» "Οτι ἀτίμητος ἡ σοφία. Πρὸς δὲ διάνοιαν, χρυσίον ἐκλεκτὸν ἡ πίστις, δι' ἧς γινώ σκομεν τὸν Υἱόν. • Οὐκ ἔστιν ὁ γινώσκων τὴν ὁδὸν αὐτῆς.» Εἴ τις γὰρ δοκεῖ ἔγνωκέναι τι, οὔπω ἔγνω καθώς δεῖ γνῶναι. Τὴν τρίβον αὐτῆς.» Τὰς διδασκαλίας, τὰς προφητείας. . 'Αλλ' ὁ εἰδὼς τὰ πάντα.» Μόνος γὰρ ὁ Πατὴρ γινώσκει τὸν Υἱόν. • Εξεύρεν αὐτήν.» * Εφανέρωσεν δὲ αὐτὸν καὶ ἡμῖν διὰ τοῦ σοφοῦ τῆς ἐνανθρωπήσεως μυστηρίου. • Ο κατασκευάσας.» Πρὸς μὲν τὸ ῥητὸν, ὅτι διὰ 68 Rom. Χ, 111. 69 Matth. xx, 23. 69* I Joan. iv, 10. 70 Psal. xvit, 10. 71 Joan. XVI,

PG 93:768«Ὁ κατασκευάσας.» Πρὸς μὲν τὸ ῥητὸν, ὅτι διὰ τοῦ ἐνανθρωπήσαντος λόγου τὰ πάντα κατεσκευάσθη. Πρὸς δὲ διάνοιαν, γῆν τὴν γνῶσιν τῆς εὐσεβείας. «Ἐνέπλησεν.» Ἀγαθοὺς δὲ καὶ πονηροὺς ἐκάλεσεν εἰς τοὺς γάμους ὁ Κύριος. Κτήνη δὲ λέγει, τοὺς πρὸ τούτου κτήνεσιν ἀνοήτοις συμβληθέντας. «Οἱ δὲ ἀστέρες.» Τοὺς ἀποστόλους πρὸς οὓς εἶπεν, Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. «Ἐκάλεσεν αὐτούς.» Ἐν τοῖς δεδομένοις αὐτοῖς χαρίσμασι διαλάμψαντες ἐχάρησαν. Οὗτος ὁ Θεός.» Οἱ τὴν ἀποστολικὴν κλῆσιν προθύμως ὑπακούσαντες, καὶ ἐπιθυμίαν ἔχοντες ἀναλῦσαι, καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι, καὶ μηδὲν προτιμῶντες τοῦ ποιῆσαι τὸ προσταττόμενον. Ὁ δι’ ἡμᾶς γεγονὼς ἄνθρωπος, τοῦ Πατρὸς γεγονὼς Λόγος, καὶ ἐπὶ γῆς ὀφθεὶς, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συναναστραφείς. «Καὶ ἔδωκεν αὐτήν.» Ὅτι πᾶσα πνευματικὴ ἐπιστήμη ἄγουσα πρὸς οὐρανὸν αὐτοῦ [ ἴς . ὑπ’ αὐτοῦ] κατεργάζεται. «Μετὰ τοῦτο ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη.» Καὶ γὰρ κατὰ τάξιν τὸ ἒν καὶ τὸ αὐτὸ μυστήριον ἔλαμψε, νομικῶς, προφητικῶς, εὐαγγελικῶς. ΚΕΦ. Δ. «Αὕτη ἡ βίβλος.» Ἡ διὰ τῶν Εὐαγγελίων τοῦ μυστηρίου ποικίλη γνῶσις, ἡ καὶ διαιωνίζουσα. «Διόδευσον.» Αὐτὸς γὰρ καλεῖ λέγων·

PG 93:769Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς . «Μακάριοί ἐσμεν.» Παρορμᾷ τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ προαρπάσαι τὴν χάριν. Ἐπειδὴ καὶ αὐτοῖς ἦν ἀναγκαῖον πρῶτον ἀναγγεῖλαι τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ. Ὁ πνευματικὸς Ἰσραὴλ ταῦτα φησίν· πρὸς οὕς φησιν ὁ Σωτήρ· Ὑμῶν δὲ μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ, ὅτι βλέπουσι, καὶ τὰ ὦτα ὑμῶν, ὅτι ἀκούουσιν . «Θαρσεῖτε, λαός μου.» Ὦ παρ’ ἐμοῦ μνημονευόμενε Ἰσραήλ. «Ἐπράθητε.» Εἰ γὰρ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἔσχε τὸ καθ’ ἡμῶν χειρόγραφον ὁ διάβολος, ἀλλ’ ὁ Χριστὸς ἡμᾶς τῷ ἰδίῳ αἵματι ἐξηγοράσατο. «Ἐπελάθεσθε δέ.» Ὅτι λόγῳ θείῳ τραφέντες ὡς λογικοὶ, εἰς ἀλογίαν καταπεπτώκαμεν. «Ἀκούσατε, αἱ πάροικοι Σιών.» Τὰς παροίκους καλεῖ πρὸς τὴν θέαν τοῦ πένθους, τῷ παραδείγματι σωφρονεστέρας αὐτὰς ἀπεργασομένη. Ὡς πρὸς τὰς ὑπηκόους πόλεις ὁ λόγος. «Μηδεὶς ἐπιχαιρέτω μοι τῇ χήρᾳ.» Καλεῖ δὲ αὐτὴν χήραν, ὡς ἔρημον τῆς θείας κηδεμονίας, τὴν μόνην ἠρεμοῦσαν [ἐρημωθεῖσαν], τὴν νῦν μόνην δηλονότι· ἢ, εἰ μὴ τοῦτο, ὡς μόνην ἐσχηκυῖαν τὸν θεῖον νεών· ἢ ὡς μόνην ὑπὸ Ἀσσυρίων περιλειφθεῖσαν ἀνάλωτον [ ἴς .

FRAGMENTA IN LIBRUM BARUCH. τοῦ ἐνανθρωπήσαντος λόγου τὰ πάντα κατεσκευάσθη. natum Verbum omma condita sunt: spiritaliter Πρὸς δὲ διάνοιαν, γῆν τὴν γνῶσιν τῆς εὐσεβείας. vocat terram, pietatis cognitionem. • Ενέπλησεν. ο 'Αγαθοὺς δὲ καὶ πονηροὺς ἐκάλε σεν εἰς τοὺς γάμους ὁ Κύριος. Κτήνη δὲ λέγει, τοὺς πρὸ τούτου κτήνεσιν ἀνοήτοις συμβληθέντας. • Οἱ δὲ ἀστέρες.» Τοὺς ἀποστόλους πρὸς οὓς εἶ πεν, Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. • Εκάλεσεν αὐτούς. • Ἐν τοῖς δεδομένοις αὐτοῖς χαρίσματι διαλάμψαντες ἐχάρησαν. Οὗτος ὁ Θεός.» Οἱ τὴν ἀποστολικὴν κλήσιν προ θυμως ὑπακούσαντες, καὶ ἐπιθυμίαν ἔχοντες ἀναλύ σαι, καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι, καὶ μηδὲν προτιμώντες τοῦ ποιῆσαι τὸ προσταττόμενον. Ο δι' ἡμᾶς γεγο νὡς ἄνθρωπος, τοῦ Πατρὸς γεγονώς Λόγος, καὶ ἐπὶ γῆς ὀφθείς, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συναναστρα φείς. «Καὶ ἔδωκεν αὐτήν.. Ὅτι πᾶσα πνευματικὴ ἐπιστήμη ἄγουσα πρὸς οὐρανὸν αὐτοῦ [ἰσ. ὑπ᾽ αὐτοῦ] κατεργάζεται. • Μετὰ τοῦτο ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη.» Καὶ γὰρ κατὰ τάξιν τὸ ἐν καὶ τὸ αὐτὸ μυστήριον ἔλαμψε, νομικῶς, προφητικῶς, εὐαγγελικῶς. ΚΕΦ. Δ'. • Αὕτη ἡ βίβλος. • Η διὰ τῶν Εὐαγγελίων τοῦ μυστηρίου ποικίλη γνῶσις, ἡ καὶ διαιωνίζουσα. • Διόδευσον.» Αὐτὸς γὰρ καλεῖ λέγων· Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς. • Μακάριοί εσμεν.» Παρορμᾷ τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ προαρπάσαι τὴν χάριν. Ἐπειδὴ καὶ αὐτοῖς ἦν ἀναγ καῖον πρῶτον ἀναγγείλαι τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ. — Ο πνευματικὸς Ἰσραὴλ ταῦτα φησίν· πρὸς οὓς φησιν ὁ Σωτήρ· Ὑμῶν δὲ μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ, ὅτι βλέ πουσι, καὶ τὰ ὦτα ὑμῶν, ὅτι ἀκούουσιν. • Θαρσείτε, λαός μου.» " παρ' ἐμοῦ μνημονευό μενε Ισραήλ. • Επράθητε.» Εἰ γὰρ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἔσχε τὸ καθ' ἡμῶν χειρόγραφον ὁ διάβολος, ἀλλ' ὁ Χριστὸς ἡμᾶς τῷ ἰδίῳ αἵματι ἐξηγοράσατο. • Ἐπελάθεσθε δέ.» Οτι λόγῳ θείῳ τραφέντες ὡς λογικοί, εἰς ἀλογίαν καταπεπτώκαμεν. ◄ Replevit. › Probos namque et improbos ad nuptias Dominus convocavit: jumenta vero eos ait, qui antea jumentis insipientibus comparati sunt. V. 34, ‹ Stellæ autem. › Apostoli ad quos dixerat: Vos estis lux mundi 1. V. 35. Vocavit eas. In donis sibi datis coruscantes gavisi sunt. V. 36. «Hic est Deus noster. • Qui ad vocalionem apostolicam prompte obediverunt, et cupiunt dissolvi, et esse cum Christo ', nihilque preferunt observantiæ mandatorumi. Quod pro nobis homo factus est Verbum Patris, et in terra visum, et cum bomiuibus conversatum”. • Et dedit eam.. Quoniam omnis spiritualis disciplina, quæ ad coelum ducit, ab ipso confeitur. V. 38. e Post hac in terra visus est. Etenim unum et idem mysterium ordine resplenduit, legaliter, prophetice, evangelice. CAP. IV. V. 1. «llic liber.» Multiformis per Evangelium mysterii cognitio, quæ etiam in æternum erit. V. 2. • Ambula.. Ipse enim vocat dicens: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficium vos vs. V. 4. ‹ Beati sumus. › Excitat Israelitas ut gratiam præripiant. Nam et illis necesse erat prius annuntiari verbum Dei. Spiritualis Israel hæc eſſatur, ad quos dixit Salvator: Vestri vero oculi beati sunt quoniam vident, et aures vestræ, quoniam audiunt 76. «Ακούσατε, αἱ πάροικοι Σιών.» Τὰς παροίκους και λεῖ πρὸς τὴν θέαν τοῦ πένθους, τῷ παραδείγματι σως φρονεστέρας αὐτὰς ἀπεργασομένη. Ως πρὸς τὰς ὑπηκόους πόλεις ὁ λόγος. δ • Μηδεὶς ἐπιχαιρέτω μοι τῇ χήρα.» Καλεῖ δὲ αὐτ τὴν χήραν, ὡς ἔρημον τῆς θείας κηδεμονίας, τὴν μέρο νην ἠρεμοῦσαν [ἐρημωθεῖσαν], τὴν νῦν μόνην δηλονότι· ἢ, εἰ μὴ τοῦτο, ὡς μόνην ἐσχηκυῖαν τὸν θεῖον νεών· ἢ ὡς μόνην ὑπὸ ᾿Ασσυρίων περιλειφθεῖσαν ἀνάλωτον [ἱσ. ἄτεκ.] - Εἰ γὰρ καὶ Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος, ἀλλὰ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκε με. Χήρα δὲ κυρίως ἐκλήθη ή Συναγωγή τότε, ὅτε εἰς τὸν ἑαυτῆς νυμφίον Χριστὸν ἐξυβρίσασα εγκατ ελείφθη. ‹ Confidite, populus meus, memoriale Israel. › O Israel, de quo loquar ego. V. 6. Venundati estis. › Nam esti propter peccatum adversus nos diabolus chirographum babuit, Christus tamen nos proprio sanguine redemit. V. 8. Obliti vero estis. Quod divino nutriti verbo, uti rationis compotes, ab usu rationis excidimus. V. 9. «Audite, confines Sion.» Vicinas vocat ad videndum luctum, reddens eas exemplo cautio- - Videtur ad subditas civitates dirigi sermo. res. V. 12. • Nemo gaudeat super me vidua.. Appellat vero se viduam, uti divina cura orbatam, solam derelictam; nunc scilicet solam. Vel si non ita, quod ipsa sola sacrum habuerit templum. Vel tanquam solam ab Assyriis derelictam sine fliis. Nam et si Castigans castigavit me Dominus, sed morti non tradidit me ". Vidua vero proprie Synagoga tunc vocata fuit, cum in sponsum suum Christum debacchata, derelicta fuit. * Matth. v, 14. το Philipp. 1, 23. * Baruch. 111, 28. 75 Matth. x1, 28. το Matth. xu, 16. " Psal.

PG 93:770ἄτεκ.] Εἰ γὰρ καὶ Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος, ἀλλὰ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέ με . Χήρα δὲ κυρίως ἐκλήθη ἡ Συναγωγὴ τότε, ὅτε εἰς τὸν ἑαυτῆς νυμφίον Χριστὸν ἐξυβρίσασα ἐγκατελείφθη. «Ἐλθέτωσαν αἱ πάροικοι Σιών.» Αἱ τῆς παροικίας τοῦ αἰῶνος τούτου μάταιαι δόξαι. «Ἐπήγαγε γὰρ ἐπ’ αὐτοὺς ἔθνος.» Ὁ Θεὸς ἐμάκρυνε τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἀφ’ ἡμῶν, ἡμεῖς δὲ αὐτὰς ἑαυτοῖς ἐπεσπασάμεθα, καὶ δι’ αὐτῶν τιμωρούμεθα. Λέγεται δὲ αὐτὸς ἐπάγειν, διὰ τὸ ἄνευ συγχωρήσεως Θεοῦ μηδὲν γίνεσθαι. «Ἔθνος ἀναιδές.» Πρῶτον τὸ Βαβυλώνιον, ὕστερον καὶ τὸ Ῥωμαίων. Δύναται δὲ τοῦτο νοεῖσθαι καὶ περὶ τῶν τὴν ψευδώνυμον γνῶσιν διὰ σοφιστικῆς ἀπάτης διδασκόντων. «Ἐγὼ δὲ τί δυνατὴ βοηθῆσαι ὑμῖν,» Ὅτι ἄνευ οἰκτιρμῶν Θεοῦ ψυχὴν σωθῆναι ἀδύνατον. «Ἐξελεῖται ὑμᾶς.» Προτρέπεται αὐτοὺς εἰς τὴν διὰ τῆς μάστιγος παιδείαν. «Ἐγὼ δὲ κατελείφθην.» Ἀπουσίᾳ Θεοῦ. Καὶ εἰ μὲν οἱ ἅγιοι ταῦτα λέγουσιν, οἰκειούμενοι τὰ τῶν ἁμαρτωλῶν λέγουσιν· Εἰ δὲ ἡ τῶν Ἰουδαίων Συναγωγὴ, ὅτε διὰ τὴν εἰς Χριστὸν ὕβριν ἤκουσεν· Ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ἡμῶν ἔρημος . Εἰ δὲ ἡ πόλις, διὰ τὴν τῶν οἰκητόρων ἐρημίαν.

PG 93:771«Ἐξεδυσάμην τὴν στολὴν τῆς εἰρήνης.» Τὴν λαμπρότητα, ἢν εἶχεν εἰρηνεύουσα πρὸς τὸν Θεόν. «Σάκκον τῆς δεήσεώς μου.» Πενθοῦσα ἐπὶ τοῖς ἡμῶν ἁμαρτήμασιν, καὶ δεομένη Θεοῦ. «Καὶ ἦλθέ μοι.» Τὴν διὰ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ προβλέπει ἀπολύτρωσιν, καὶ ταύτην προλέγει. «Ἣ ἐπελεύσεται.» Ἡ γὰρ διὰ Χριστοῦ ἀπολύτρωσις λαμπρότερον, ἢ κατὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς πλάσιν τὸ γένος ἡμῶν ἀπέδειξεν. «Καὶ ὄψει αὐτοῦ τὴν ἀπώλειαν.» Ἥτις γέγονε τῷ διαβόλῳ διὰ τοῦ τιμίου σταυροῦ. «Καὶ ἐπὶ τραχήλους.» Ἰδοὺ γάρ φησι· Δέδωκα ὑμῖν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ . «Οἱ τρυφεροί μου.» Οἱ κατὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς δημιουργίαν τρυφεροὶ καὶ εὐβαφεῖς γενόμενοι, τὰς ἀνωμάλους, καὶ τραχείας ὁδοὺς ἐπορεύθησαν. «Θάρσει, Ἱερουσαλήμ.» Ὁ Θεὸς Λόγος, ὁ δι’ ἡμᾶς ἐνανθρωπήσας, ὁ νύμφην ἑαυτοῦ τὴν Ἐκκλησίαν ἀξιώσας καλέσαι. «Δείλαιοι οἱ σὲ κακώσαντες.» Δαίμονες, αἱρετικοὶ, οἱ κατὰ καιρὸν τὴν Ἐκκλησίαν διώξαντες. «Δείλαιαι αἱ πόλεις.» Τὰ ὀχυρώματα τῶν κακῶν, αἱ κατασκευαὶ τῶν δαιμόνων. «Οὕτως λυπηθήσεται. Ἡ εἰδωλολατρεία καὶ τῶν Ἰουδαίων ἡ Συναγωγή.

V. 14. • Veniaut confines Sion. Incolatus hajus sæculi vanæ opiniones. V. 15. «Adduxit enim super illos gentem.» Dells elongavit iniquitates nostras a nobis, nos vero eas ad nos ipsos attraximus, et per eas punimur; dicitur vero ipse adducere, co quod Deo non permittente nihil fiat. • Gentem protervam.» Primum Babylonicam, postremo Romanorum. Potest hoc etiam intelligi de iis qui falsam doctrinam sophistica deceptione docent. V. 17. ‹ Ego autem quid possum adjuvare vos? › Quoniam sine Dei misericordiis salvam esse ani❤ mau fieri non potest. V. 18. «Eripiet vos.» Adhortatur eos ad eam, quæ flagellis acquiritur eruditionem. Absente Deo. V. 19. Ego enim derelicta sum. Et si sancti hæc effantur, quæ peccatorum sunt sibi asciscentes haec dicunt. Si vero Judæorum Synagoga, quando ob injuriam Christo Illatam audiit: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta 18. Si vero civitas, ob habitantium desolationem. V. 20. • Exui me stola pacis.» Splendore, quem habebat, berens Deo cum pace. ›⚫ Sacco observationis meæ. › Lugens pro peccatis vestris, Deumque obsecrans. V. 22. • Et venit mihi.» Redemptionem per Christum Salvatorem futuram prævidet, eamque prædicit. V. 24. Quæ superveniet. Redemptio enim facta per Christum illustrius reddidit genus nostrum quam esset ab initio conditum. Et videbis ipsius perditionem. › Quæ per pretio sam crucem diabolo inducta est. • Et super cervices eorum.» Ecce enim, ait, dedi vobis potestatem ambulandi super serpentes, a scorpiones, et super omnem inimici potentiam V: 26. «Delicati mei.» Qui olim creati fuerant delicati et molles, inæquales asperasque vias ambulaverunt. V. 30. • Confide, Jerusalem. Deus Verbum, qui pro nobis incarnatus est, qui sponsam suam vocare Ecclesiam non dedignatus est. V. 31. ‹ Miseri qui te vexaverunt.» Dæmones, læretici, qui variis temporibus Ecclesiam persecuti sunt. V. 32. ‹ Miseræ civitates. › Munimenta malorum, machinationes dæmonum. V. 33. Sic contristabitur. Idolorum cultus Judzorumque Synagoga. ' V. 34. Et auferam ab ea. > Synagoga quæ Ec clesiam persecuta est, et varia malorum invasione. V. 35. Ignis enim superveniet.. Quasi diceret, usque dum reversa est. Idcirco et, multo tempore, dixit. Ἐλθέτωσαν αἱ πάροικοι Σαών.» Α' τῆς παρα κίας τοῦ αἰῶνος τούτου μάταιαι δόξαι. • Επήγαγε γὰρ ἐπ᾿ αὐτοὺς ἔθνος.» Ο Θεὸς ἐμάκρυνε τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἀφ' ἡμῶν, ἡμεῖς δὲ αὐτὰς ἑαυτοῖς ἐπεσπασάμεθα; καὶ δι' αὐτῶν τιμωρούμεθα. Λέγεται δὲ αὐτὸς ἐπάγειν, διὰ τὸ ἄνευ συγχωρήσεως Θεοῦ μηδὲν γίνεσθαι. • Εθνος ἀναιδές. • Πρῶτον τὸ Βαβυλώνιον, ύστε ρον καὶ τὸ Ῥωμαίων. Δύναται δὲ τοῦτο νοεῖσθαι καὶ περὶ τῶν τὴν ψευδώνυμον γνῶσιν διὰ σοφιστικῆς ἀπάτης διδασκόντων. • Ἐγὼ δὲ τί δυνατή βοηθῆσαι ὑμῖν;; Οτι ἄνευ οἰκτιρμῶν Θεοῦ ψυχὴν σωθῆναι ἀδύνατον. «Ἐξελεῖται ἡμᾶς. • Προτρέπεται αὐτοὺς εἰς τὴν διὰ τῆς μάστιγος παιδείαν. • Ἐγὼ δὲ κατελείφθην.» Απουσίᾳ Θεοῦ. Καὶ εἰ μὲν οἱ ἅγιοι ταῦτα λέγουσιν, οἰκειούμενοι τὰ τῶν ἁμαρτωλῶν λέγουσιν· Εἰ δὲ ἡ τῶν Ἰουδαίων Συν αγωγή, ὅτε διὰ τὴν εἰς Χριστὸν ὕδριν ἤκουσεν Ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ἡμῶν ἔρημος. Εἰ δὲ ἡ πόλις, διὰ τὴν τῶν οἰκητόρων ἐρημίαν. «Εξεδυσάμην την στολήν τῆς εἰρήνης.» Την λαμπρότητα, ἣν εἶχεν ειρηνεύουσα πρὸς τὸν Θεόν. • Σάκκον τῆς δεήσεώς μου, ο Πενθοῦσα ἐπὶ τοῖς ἡμῶν ἁμαρτήμασιν, καὶ δεομένη Θεοῦ. • Καὶ ἦλθέ μοι,» Τὴν διὰ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ προβλέπει ἀπολύτρωσιν, καὶ ταύτην προλέγει. • Η επελεύσεται.» Η γὰρ διὰ Χριστοῦ ἀπολύ τρωσις λαμπρότερον, ἢ κατὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς πλάσιν τὸ γένος ἡμῶν ἀπέδειξεν. • Καὶ ὄψει αὐτοῦ τὴν ἀπώλειαν. ο Ητις γέγονε τῷ διαβόλῳ διὰ τοῦ τιμίου σταυρού. • Καὶ ἐπὶ τραχήλους.» Ιδού γάρ φησι· Δέδωκα ὑμῖν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ. • Οι τρυφεροί μου.» Οἱ κατὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς δημιουργίαν τρυφεροὶ καὶ εὐβαφεῖς γενόμενοι, τὰς ἀνωμάλους, καὶ τραχείας ὁδοὺς ἐπορεύθησαν. • Θάρσει, Ἱερουσαλήμ. ο Ο Θεός Λόγος, ὁ δι' ἡμᾶς ἐνανθρωπήσας, ὁ νύμφην ἑαυτοῦ τὴν Ἐκκλη σίαν ἀξιώσας καλέσαι. • Δείλαιοι οἱ σὲ κακώσαντες.» Δαίμονες, αἱρετι και, οἱ κατὰ καιρὸν τὴν Ἐκκλησίαν διώξαντες. • Δείλαιαι αἱ πόλεις. • Τὰ ὀχυρώματα τῶν κακῶν, αἱ κατασκευαὶ τῶν δαιμόνων. • Οὕτως λυπηθήσεται. Η εἰδωλολατρεία καὶ τῶν Ιουδαίων ἡ Συναγωγή. • Καὶ περιελῶ αὐτῆς.» Τῆς τὴν Ἐκκλησίαν διωξάσης Συναγωγῆς, καὶ τῆς ποικίλης τῶν κακῶν ἐφόδου. • Πῦρ γὰρ ἐπελεύσεται.. ᾿Αντὶ τοῦ, ἕως ὅτε ἐπέστρεψεν· διὸ καὶ τὸν πλείονα χρόνον εἶπεν. Matth. ΧΧΙ, 38. * Luc. x, 19.

PG 93:772«Καὶ περιελῶ αὐτῆς.» Τῆς τὴν Ἐκκλησίαν διωξάσης Συναγωγῆς, καὶ τῆς ποικίλης τῶν κακῶν ἐφόδου. «Πῦρ γὰρ ἐπελεύσεται.» Ἀντὶ τοῦ, ἕως ὅτε ἐπέστρεψεν· διὸ καὶ τὸν πλείονα χρόνον εἷπεν. «Περίβλεψον.» Πρὸς τὸν τῆς δικαιοσύνης ἥλιον, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. ΚΕΦ. Ε. «Ἔκδυσαι, Ἱερουσαλήμ.» Τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ. «Καὶ ἔνδυσαι.» Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθησαν, Χριστὸν ἐνεδύσαντο. «Περιβαλοῦ.» Ταῦτα τῆς παλαιᾶς καὶ καινῆς διαθήκης διδάγματα. Ἄλλως· τὴν πρακτικὴν, καὶ θεωρητικὴν ἀρετήν. «Ἐπίθου τὴν μίτραν.» Τὸν σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ, τὸν ἐν τῷ μετώπῳ τῶν πιστῶν τυπούμενον. Ἢ καὶ αὐτὸν τὸν Κύριον· κεφαλὴ γὰρ τῆς Ἐκκλησίας ὁ Χριστός. «Κληθήσεται γάρ σου ὄνομα.» Τῆς νέας Ἱερουσαλὴμ τὰ γνωρίσματα. Δικαιοσύνης δὲ προσέθηκεν. Ἐπειδὴ γὰρ ἔστιν ἁμαρτωλῶν εἰρήνη κατὰ τὸν Δαβὶδ, διὸ καὶ ὁ Σωτήρ· Εἰρήνην , λέγει, τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν . Ὡς μηκέτι δυναμένης τῆς ἐφόδου τῶν ἐχθρῶν τὴν εἰρήνην τὴν τῆς δικαιοσύνης διασπᾶσαι, μηδὲ καταλῦσαι τῆς θεοσεβείας τὴν δόξαν. Ἄλλως·

PG 93:773Ἐπειδὴ ἡ εἰρήνη ἡμῶν ὁ Χριστὸς, καὶ αὐτός ἐστιν ἡ δικαιοσύνη ἡμῶν καὶ ἡ δόξα, καὶ αὐτός ἐστιν ὁ τῆς κατὰ θεοσέβειαν πολιτείας ἡμῶν ὑπογραμμὸς, ἐξ αὐτοῦ καὶ ἡμεῖς καλούμεθα. «Ἀνάστηθι, Ἱερουσαλήμ.» Ἐπὶ ὑψηλῆς πολιτείας, ἑπὶ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος. «Ἐξῆλθον γάρ.» Τὸ σχῆμα πενθῆρες, ὡς δηλοῖ Δαβὶδ, φεύγων τὸν Ἀβεσαλώμ. Πένθους δὲ ἄξια ἔπραττον οἱ δαιμονίοις δουλεύοντες, καὶ ταῖς ποικίλαις αὐτῶν ἀγόμενοι ἐπιθυμίαις. «Ὡς υἱοὺς βασιλείας.» Αἰρομένους μὲν ὑπὸ ἁγίων ἀγγέλων, παραπεμπομένους δὲ διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν. «Συνέταξε ... ταπεινοῦσθαι πᾶν ὄρος ὑψηλόν.» Πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ. «Καὶ θῖνας ἀεννάους.» Τοὺς ἐξ ἀρχῆς ἀπ’ αἰῶνος πολεμοῦντας ἡμᾶς δαίμονας. «Καὶ φάραγγας πληροῦσθαι.» Τὰς κατατομὰς τῶν ψευδοχρίστων εἰς ὁμόνοιαν φέρεσθαι. Ἄλλως· τὰς πάλαι κοίλας καὶ γεώδεις ψυχὰς, δι’ ἔργων ἀγαθῶν πληροῦσθαι, τῶν σκανδάλων περιαιρεθέντων.

FRAGMENTA IN LIBRUM BARUCH. • Περίβλεψον, ο Πρὸς τὸν τῆς δικαιοσύνης ἥλιον, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. • Εκδυσαι, Ἱερουσαλήμ.» Τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ. • Καὶ ἔνδυσαι.» Οσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθησαν, Χριστὸν ἐνεδύσαντο. • Περιβαλοῦ.» Ταῦτα τῆς παλαιᾶς καὶ καινῆς διαθήκης διδάγματα. Αλλως· τὴν πρακτικὴν, καὶ θεωρητικὴν ἀρετήν. • Επίθου τὴν μίτραν.» Τον σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ, τὸν ἐν τῷ μετώπῳ τῶν πιστῶν τυπούμενον. Η καὶ αὐτὸν τὸν Κύριον· κεφαλὴ γὰρ τῆς Ἐκκλησίας ὁ Χριστός. • Κληθήσεται γάρ σου όνομα.» Τῆς νέας Ιερουσαλὴμ τὰ γνωρίσματα. Δικαιοσύνης δὲ προσέθηκεν. · Ἐπειδὴ γὰρ ἔστιν ἁμαρτωλῶν εἰρήνη κατὰ τὸν Δα618, διὸ καὶ δ᾽ Σωτήρ· Εἰρήνην, λέγει, τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν.— Ως μηκέτι δυναμένης τῆς ἐφόδου τῶν ἐχθρῶν τὴν εἰρήνην τὴν τῆς δικαιοσύνης διασπᾶσαι, μηδὲ καταλύσαι τῆς θεοσεβείας τὴν δόξαν. *Αλλως· Ἐπειδὴ ἡ εἰρήνη ἡμῶν ὁ Χριστὸς, καὶ αὐτ τός ἐστιν ἡ δικαιοσύνη ἡμῶν καὶ ἡ δόξα, καὶ αὐτός ἐστιν ὁ τῆς κατὰ θεοσέβειαν πολιτείας ἡμῶν ὑπογραμμὸς, ἐξ αὐτοῦ καὶ ἡμεῖς καλούμεθα. «Ανάστηθι, Ἱερουσαλήμ.» Επι ύψηλῆς πολιτείας, ἐπὶ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος. • Ἐξῆλθον γάρ.. Τὸ σχῆμα πενθήρες, ὡς δηλοί Δαβίδ, φεύγων τὸν ᾿Αβεσαλώμ. Πένθους δὲ ἄξια ἔπραττον οἱ δαιμονίοις δουλεύοντες, καὶ ταῖς ποικί λαις αὐτῶν ἀγόμενοι ἐπιθυμίας. • Ως υἱοὺς βασιλείας.» Αιρομένους μὲν ὑπὸ ἁγίων ἀγγέλων, παραπεμπομένους δὲ διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν. • Συνέταξε... ταπεινοῦσθαι τῶν ὄρος ὑψηλόν. Πᾶν ύψωμα επαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ. • Καὶ θῖνας ἀεννάους.» Τοὺς ἐξ ἀρχῆς ἀπ' αἰῶνος πολεμοῦντας ἡμᾶς δαίμονας. V. 36. • Circumspice.» Ad justitia Solem, Dominum nostrum Jesum Christum. V. 1. Exue le, desideriis ejus. Et indue te. CAP. V. Jerusalem. Veteri homine cum Quotquot in Christo baptizati sunt, Christum induerunt 80, V. 2. ‹ Circumda. Hæ sunt veteris novique testamenti institutiones. Aliter, practicam, theoricamque virtutem. 4 Impone mitram.» Crucem Christi, quæ in fronte credentium imprimitur. Vel et ipsum Dominum; caput quippe Ecclesiæ Christus. V. 4. «Vocabitur enim nomen tuum. Hæ sunt novæ Jerusalem notæ. Justitiæ vero apposuit. Nam quia est et peccatorum pax, secundum Davið ***, ideo et Salvator, Pacem, ait, meam do robis "1. Hostium nempe impetu non amplius potente divellere pacem quae ex justitia est, nec evertere pietatis honorem. Aliter: Quia Christus nostra pax est, et ipse est justitia nostra, et gloria, et ipse est vitæ pie instituendæ præscriptum, et regula, ex illo et nos denominamur. V. 5. ‹ Exsurge, Jerusalem, et sta in excelsi. In sublimi vitæ instituto, in evangelica prædicatione. V. 6. Exierunt enim. › Pedibus ire, ad luctum pertinet, ut ostendit David Absalonem fugiens. Et sane lacrymis digna gerebant, qui dæmonibus inserviebant, et variis eorum desideriis ducebantur. V. 6. c Sicut filios regni.. Elatos quidem a sanctis angelis: transmissos vero per fidem, quæ in Christum est, in regnum cœlorum. V. 7. • Constituit... humiliare omnem montem excelsum. Omnem altitudinem extollentem se contra Dei cognitionem. • Et rupes perennes. • Dæmones, qui nobis ab initio sæculi bellum inferunt. • Et valles implere. Ut quos pseudoehristi disciderunt, in unionem coeant. Aliter: Gavas olim terrenasque animas bonis operibus repleri, sublatis scandalis. • Καὶ φάραγγας πληροῦσθαι.» Τὰς κατατομὰς τῶν ψευδοχρίστων εἰς ὁμόνοιαν φέρεσθαι. "Αλλως - τὰς πάλαι κοίλας καὶ γεώδεις ψυχὰς, δι' ἔργων ἀγα θῶν πληροῦσθαι, τῶν σκανδάλων περιαιρεθέντων. 8º Galat. 111, 27. 80* Pgal. xxví, 3. ª¹ Joan. xiv, 27. 8ª II Reg. xv, 17. FRAGMENTA IN EPISTOLAM JEREMIÆ. • Αντίγραφον ἐπιστολῆς.» Πνεύματι πληροφορηθεὶς ὁ προφήτης, ὡς μέλλουσιν αἰχμάλωτοι γίνεσθαι, κελεύεται ὑπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ πρὸ τῆς αἰχμαλωσίας γράψαι τὴν ἐπιστολὴν ἵνα, ὅταν γένωνται αἰχμάλωτος, ἔχωσιν αὐτὴν ἐφόδιον εἰς τὸ μὴ ἀπατηθῆναι, καὶ προσκυνῆσαι τοῖς τῶν Βαβυλωνίων εἰδώλοις. • Exemplum epistola. Spiritu edoctus propheta, fore ut Judai captivi Herent, ante ipsam captivitatem jubetur a Deo epistolam scribere; ut quando jam essent captivi, haberent illam uli subsidium, ne decepti Babyloniorum idola adorarent.

Second witness · khazarzar edition

Commentarii in Baruch (in catenis) 93.761 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ. "Υἱοῦ Χελκίου." Ἴσως ὡς ἀξιολόγων τῶν προγόνων τοῦ Βαροὺχ μέμνηται. "Ἐν τῷ καιρῷ." Οὐκ εἶπεν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ, ἀλλ' ἐν τῷ καιρῷ, ἵνα εἴπῃ, κατ' ἐκείνους τοὺς χρόνους· οὐ γὰρ ἐν τῷ πέμπτῳ, οὕτε ἐν τῷ ἐνάτῳ ἔτει τῆς βασιλείας Σεδεκίου ἥλω ἡ πόλις, ἀλλ' ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ. "Ἐν ὠσὶν Ἰεχονίου." Τοῦτον πρότερον μετοικήσας ἦν εἰς Βαβυλῶνα ὁ Ναβουχοδονόσορ. Ὁ αὐτὸς δὲ οὗτος Ἰεχονίας υἱὸς Ἰωακεὶμ, καὶ αὐτὸς Ἐλιακεὶμ ἐκαλεῖτο, διώνυμος ὤν. "Καὶ ἐν ὠσὶ παντός." Ἀντὶ τοῦ, τῶν συνελθόντων εἰς τὴν ἀκρόασιν. "Καὶ ἀνοίσατε ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον." Εἰ καὶ κατασκαφεὶς ἦν ὁ ναὸς, ἀλλ' ἐν τῷ τόπῳ ἔθυον· οὐ γὰρ ἦν ἐξὸν ἀλλαχοῦ, εἰ μὴ ἐν Ἱερουσαλὴμ τὰς θυσίας ἐπιτελεῖν. "Καὶ προσεύξεσθε περὶ τῆς ζωῆς Ναβυχοδονόσορ." Θεὸς ἦν προστάξας αὐτοῖς εὔχεσθαι περὶ τῆς εἰρήνης τῶν Βαβυλωνίων, ἵνα καὶ αὐτοὶ εἰρηνεύωσιν. "Ἵνα ὦσιν αἱ ἡμέραι αὐτῶν." Ἵνα ὦσιν πολυχρόνιοι, ἢ, ἵνα κατὰ εὐσέβειαν ζῶσιν. "Ἐν ἡμέραις ἑορτῆς." Καὶ γὰρ εἶχον καιρούς τινας διαφορὰς ἑορτῶν. "Καὶ ἐρεῖτε Κυρίῳ Θεῷ ἡμῶν." Κατὰ τὸν τοῦ 93.764 δικαίου λόγον, καὶ Θεὸς ἐτιμωρήσατο, καὶ ἡμεῖς ἐν αἰσχύνῃ ἐσμὲν σήμερον, ἐν αἰχμαλωσίᾳ ὄντες δικαίως. "Καὶ ἐσχεδιάζομεν." Προὐφασιζόμεθα αἰτίας ἀναπλάττοντες. ΚΕΦ. Βʹ. "Καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ὄνομα." Κατὰ τὰ διηνεκῆ σου θαυμάσια· τῷ γὰρ προφήτῃ καὶ πᾶσι τοῖς ἁγίοις οὐ διαλιμπάνει θαυματουργῶν ὁ Θεὸς, ἀλλ' ἀεὶ θαυμαστὸς παρ' αὐτοῖς. Εἰ μὴ ποιήσῃ σημεῖα, οὐ θαυμάζεται. "Ἀλλὰ ἡ ψυχή." Οἱ μεγάλα φορτία βαστάζοντες, ἀσθενοῦντες κύπτουσι. Ψυχὴ οὖν, φησὶν, ἡ διὰ τὰς ἁμαρτίας κακουμένη, καὶ μέγεθος ἔχουσα λύπης, κύπτουσα καὶ ἀσθενοῦσα ὁμολογεῖται. "Καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ οἱ ἐκλείποντες." Εἴτε αἰσθητῶς διὰ τὰς συμφορὰς, εἴτε καὶ ἐκ τῆς νοητῆς θεωρίας ἀμαυρούμενοι. "Τοῦ ἐξενεχθῆναι τὸ ὀστᾶ βασιλέων ἡμῶν." Εἰς δεῖγμα τῆς μελλούσης κρίσεως, μετὰ τελευτὴν τὰ ὀστᾶ αὐτῶν ἐτιμωροῦντο. ΚΕΦ. Γʹ. "Ὅτι σὺ καθήμενος τὸν αἰῶνα." Σὺ, φησὶν, ἀΐδιος εἶ καὶ ἐξουσιαστὴς, ἡμεῖς δὲ θνητοὶ καὶ ἐπίκηροι. "Κύριε παντοκράτωρ, ἄκουσον δὴ τῆς προσευχῆς τῶν τεθνηκότων." Τεθνηκότων, φησὶ, τῶν ὑπὸ τὴν ἀπόφασιν γενομένων διὰ τὴν ἁμαρτίαν. Ἔδειξεν ὁ λόγος σαφῶς τῆς ψυχῆς τὸ ἀθάνατον. "Ἀλλὰ μνήσθητι." Τῇ συνήθει, φησὶν, χρῆσαι θαυματουργίᾳ, καὶ ὡς ἐξήγαγες ἐξ Αἰγύπτου, οὕτως ἐλευθέρωσον ἐκ Βαβυλῶνος. Ὅτι σὸς λαὸς χρηματίζομεν. "Ἰδοὺ ἡμεῖς σήμερον ἐν τῇ ἀποικίᾳ ἡμῶν." Ἑαυτοὺς, φησὶν, ἐκρίναμεν, καὶ ἐμεμψάμεθα, ὅτι ἀξίως ἐπέβη ἡμῖν διὰ τὰ ἔργα τῶν πατέρων ἡμῶν. "Ἄκουε, Ἰσραήλ." Ἐντεῦθεν ἄρχεται προφητεύειν ὁ Βαρούχ· τὰ γὰρ προηγησάμενα ῥήματα πάντα τῆς ἐπιστολῆς τῶν αἰχμαλώτων τῶν ἐκ Βαβυλῶνος ἐπεσταλκότων ἐστὶν, ὡς ἐξομολογήσεως σχήματι προφερόμενα. Ἐπαλαιώθης." Ἐντολὴ ζωῆς, ἡ φρόνησις. "Προσελογίσθης." Τοῖς ἀγνωσίαν Θεοῦ ἔχουσιν. Τῶν κρατουμένων ἔτι ὑπὸ τοῦ θανάτου. "Ἐγκατέλιπες." Τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Σαυτῷ, φησὶ, πρόξενος ἐγένου τῶν παρόντων κακῶν. Δέον γάρ σε ποδηγῷ χρήσασθαι τῷ νόμῳ, ὃν ἡ τῆς σοφίας πηγὴ προσενήνοχεν, ματαίοις ἠκολούθησας λογισμοῖς. "Τῇ ὁδῷ τοῦ Θεοῦ." Ὁ Κύριός φησιν· Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός. Ὁ οὖν κατὰ μίμησιν αὐτοῦ πορευόμενος, τῇ ὁδῷ αὐτοῦ πορεύεται. "Μάθε ποῦ ἐστι φρόνησις." Ἐπειδὴ τῷ γράμματι κεκόλλησαι, μάθε ὅτι ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ἐστὶν ἡ φρόνησις. "Ποῦ ἐστιν ἰσχύς." Νῦν γοῦν, ἐπειδήπερ οὐ πρό 93.765 τερον, ζήτησον καὶ γνώσῃ, τίς τούτων χορηγὸς τῶν ἀγαθῶν. "Ποῦ ἐστι σύνεσις." Ἡ κατὰ τῆς ἁμαρτίας. "Ποῦ ἐστι μακροβίωσις καὶ ζωή." Τοῦ διακρῖναι τὸ ἀγαθὸν ἐκ τοῦ φαύλου. "Ποῦ ἐστι φῶς." Ἐν τῷ Κυρίῳ, δηλονότι. Ὁ γὰρ πιστεύων εἰς

ἐμὲ, φησὶν, οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα. Ὁ γὰρ Κύριός φησιν· Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου, καὶ ὁ Ἀπόστολός φησιν· Αὐτός ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν. "Τίς εὗρε τὸν τόπον αὐτῆς;" Ὅτι ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. "Καὶ τίς εἰσῆλθεν εἰς θησαυροὺς αὐτῆς;" Τίς κατέλαβε τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ; "Ποῦ εἰσιν οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν;" Οἱ σοφοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου, οἳ καὶ ἐκυρίευσαν τῶν θηριοτρόπων ἀνθρώπων. "Ἐν τοῖς ὀρνέοις τοῦ οὐρανοῦ ἐμπαίζοντες." Οἰωνοσκοποῦντες. Καὶ ἐπειδὴ ἡ σοφία αὐτῶν ἐπίγειός ἐστιν, ψυχικὴ, δαιμονιώδης. "Καὶ τὸ ἀργύριον." Πᾶσα γὰρ ἡ σοφία αὐτῶν ἐν πλεονεξίᾳ. "Ὅτι οἱ τὸ ἀργύριον τεκταίνοντες." Οἳ τὸ ἀργύριον διὰ ποικίλων προσώπων καρπούμενοι. "Καὶ οὐκ ἔστιν ἐξεύρεσις τῶν ἔργων αὐτῶν." Διότι σκότους μετέχουσιν. "Καὶ ἄλλοι ἀνέστησαν." Οἷς ὁ νόμος ἐπιστεύθη, καὶ οὐδὲ αὐτοὶ ἐφύλαξαν, οὖτοί εἰσιν οἱ ἀναστάντες ἀντὶ τῶν ἐπὶ εἰδωλολατρείᾳ σοφῶν. "Νεώτεροι εἶδον φῶς." Οἱ ταῖς σαρκικαῖς πράξεσι μὴ καθελκόμενοι, εἶδον φῶς, τουτέστι τὴν γνῶσιν τοῦ Θεοῦ. "Καὶ κατῴκησαν ἐπὶ τῆς γῆς." Ἐπὶ τοῖς μαθήμασι τῆς νομοθεσίας. "Ὁδὸν ἐπιστήμης οὐκ ἔγνωσαν." Καθὼς ὁ Κύριός φησιν, Εἰ ἐπιστεύετε Μωϋσεῖ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί. "Οὐδὲ συνῆκαν." Τὴν ποικίλην διδασκαλίαν. "Οὐδὲ ἀντελάβοντο αὐτῆς." Καθὼς ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης φησίν· Εἰς τὰ ἴδια ἦλθε, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον. Οἱ υἱοὶ δὲ, τῶν νομοθετῶν δηλονότι. "Ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτῶν πόῤῥω ἐγενήθησαν." Διώκοντες γὰρ νόμον δικαιοσύνης, εἰς νόμον οὐκ ἔφθασαν. "Οὐδὲ ἠκούσθη." Ἴσοι τούτοις ἐθνικοῖς ἐκρίθησαν τοῖς μὴ ἀκούσασι τοῦ νόμου, οἱ μόνῳ τῷ γράμματι τοῦ νόμου ἀκολουθήσαντες. Βλέποντες γὰρ οὐ βλέπουσι, καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούουσιν. "Οὔτε υἱοὶ Ἄγαρ." Οἱ τῆς παλαιᾶς διαθήκης ἐγγόνοι, περὶ ὧν συμφώνως φησὶν ὁ Ἀπόστολος· 93.768 Ἀγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν. "Οἱ ἔμποροι τῆς Μεῤῥάν." Ἐμπόρους αὐτούς φησι διὰ τὸ ἀπειρεῖν γεωργίας. Ταχθέντες γὰρ ἀμπελουργοὶ, ἀντὶ σταφυλῆς ἀκάνθας ἐτρύγησαν. Μεῤῥὰν δὲ καὶ Θαιμὰν βάρβαρα φῦλα, εἰς ἃ ἐμπορεύονται, ἅπερ εἰσὶν οἱ θηριώδεις τρόποι, οἱ τῇ ματαιότητι τοῦ βίου τούτου συγκαθελκόμενοι. "Καὶ οἱ μυθολόγοι." Οἳ ἀντὶ ἐντολῆς καὶ κριμάτων Θεοῦ, βαπτισμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν ἐμυθολόγησαν. Ἔτι δὲ καὶ τὴν κρίσιν, καὶ τὸ ἔλεος. καὶ τὴν πίστιν ἀπωθούμενοι, πήγανα καὶ ἡδύοσμα ἀπεδεκάτωσαν. "Καὶ οἱ ἐκζητηταί." Οἱ ἐκζητοῦντες μὲν, μὴ εἰδότες δὲ συνετῶς τὴν ζήτησιν ποιεῖσθαι. "Ὁδὸν δὲ σοφίας οὐκ ἔγνωσαν." Τὸν Κύριον δηλονότι. "Οὐδὲ ἐμνήσθησαν τὰς τρίβους αὐτῆς." Τοὺς τρόπους τῆς διδασκαλίας. "Ὦ Ἰσραὴλ, ὡς μέγας ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ." ἩἘκκλησία, καὶ ὁ τοῦ μυστηρίου λόγος. Ἐπειδὴ νῦν ἐκ μέρους γινώσκομεν, καὶ οὔπω τῆς γνώσεως τὸ τέλειον. Τόπον δὲ καλεῖ τὴν εὐσέβειαν· ἐπιμήκη δὲ διὰ τὴν ἀεὶ ἐπὶ τὸ κρεῖττον αὔξησιν. "Ὁ τόπος τῆς κτήσεως." Ὅτι ἐπουρανίου βασιλέως μυστήρια περιέχει. "Ἐκεῖ ἐγενήθησαν οἱ γίγαντες." Περὶ τῶν δαιμόνων φησὶν, ὅτι ἀπ' ἀρχῆς μετὰ τῶν ἀγγέλων ταγέντες, ἐξ ἀβουλίας τῶν οὐρανίων ἀψίδων ἐκβέβληνται. Ὀνομαστοὶ δὲ, ἐπειδὴ προκατηγγέλθη περὶ αὐτῶν· εὐμεγέθεις δὲ, ὡς ὑπέρογκοι. "Ἐπιστάμενοι πόλεμον." Τῆς γὰρ εἰρήνης τοῦ Χριστοῦ ἀνάξιοι ὄντες, πόλεμον ἤσκησαν οἵτε δαίμονες, καὶ οἱ αἱρετικοί. "Τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανόν;" Καθὼς γέγραπται· Οὐχ ὅτι ἡμεῖς ἠγαπήσαμεν τὸν Θεὸν, ἀλλ' ὅτι αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς καὶ ἀγαπήσας ἔκλινεν οὐρανοὺς καὶ κατέβη. "Τίς διέβη." Ὁ Κύριος εἰπὼν, Θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον. Μόνος γὰρ αὐτὸς διέβη τὴν ἁμαρτίαν. Τὸ δὲ, Εὗρεν αὐτὴν, ἀντὶ τοῦ, Ὑπέδειξεν ἡμῖν εὑρεῖν αὐτήν. "Καὶ οἴσει αὐτήν." Ὅτι ἀτίμητος ἡ σοφία. Πρὸς δὲ διάνοιαν, χρυσίον ἐκλεκτὸν ἡ πίστις, δι' ἧς γινώσκομεν τὸν Υἱόν. "Οὐκ ἔστιν ὁ γινώσκων τὴν ὀδὸν αὐτῆς." Εἴ τις γὰρ δοκεῖ ἐγνωκέναι τι, οὔπω ἔγνω καθὼς δεῖ γνῶναι. "Τὴν τρίβον αὐτῆς." Τὰς διδασκαλίας, τὰς

προφητείας. "Ἀλλ' ὁ εἰδὼς τὰ πάντα." Μόνος γὰρ ὁ Πατὴρ γινώσκει τὸν Υἱόν. "Ἐξεῦρεν αὐτήν." Ἐφανέρωσεν δὲ αὐτὸν καὶ ἡμῖν διὰ τοῦ σοφοῦ τῆς ἐνανθρωπήσεως μυστηρίου. "Ὁ κατασκευάσας." Πρὸς μὲν τὸ ῥητὸν, ὅτι διὰ 93.769 τοῦ ἐνανθρωπήσαντος λόγου τὰ πάντα κατεσκευάσθη. Πρὸς δὲ διάνοιαν, γῆν τὴν γνῶσιν τῆς εὐσεβείας. "Ἐνέπλησεν." Ἀγαθοὺς δὲ καὶ πονηροὺς ἐκάλεσεν εἰς τοὺς γάμους ὁ Κύριος. Κτήνη δὲ λέγει, τοὺς πρὸ τούτου κτήνεσιν ἀνοήτοις συμβληθέντας. "Οἱ δὲ ἀστέρες." Τοὺς ἀποστόλους πρὸς οὓς εἶπεν, Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. "Ἐκάλεσεν αὐτούς." Ἐν τοῖς δεδομένοις αὐτοῖς χαρίσμασι διαλάμψαντες ἐχάρησαν. Οὗτος ὁ Θεός." Οἱ τὴν ἀποστολικὴν κλῆσιν προθύμως ὑπακούσαντες, καὶ ἐπιθυμίαν ἔχοντες ἀναλῦσαι, καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι, καὶ μηδὲν προτιμῶντες τοῦ ποιῆσαι τὸ προσταττόμενον. –̔Ο δι' ἡμᾶς γεγονὼς ἄνθρωπος, τοῦ Πατρὸς γεγονὼς Λόγος, καὶ ἐπὶ γῆς ὀφθεὶς, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συναναστραφείς. "Καὶ ἔδωκεν αὐτήν." Ὅτι πᾶσα πνευματικὴ ἐπιστήμη ἄγουσα πρὸς οὐρανὸν αὐτοῦ [ἴσ. ὑπ' αὐτοῦ] κατεργάζεται. "Μετὰ τοῦτο ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη." Καὶ γὰρ κατὰ τάξιν τὸ ἒν καὶ τὸ αὐτὸ μυστήριον ἔλαμψε, νομικῶς, προφητικῶς, εὐαγγελικῶς. ΚΕΦ. Δʹ. "Αὕτη ἡ βίβλος." Ἡ διὰ τῶν Εὐαγγελίων τοῦ μυστηρίου ποικίλη γνῶσις, ἡ καὶ διαιωνίζουσα. "Διόδευσον." Αὐτὸς γὰρ καλεῖ λέγων· Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς. "Μακάριοί ἐσμεν." Παρορμᾷ τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ προαρπάσαι τὴν χάριν. Ἐπειδὴ καὶ αὐτοῖς ἦν ἀναγκαῖον πρῶτον ἀναγγεῖλαι τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ. –̔Ο πνευματικὸς Ἰσραὴλ ταῦτα φησίν· πρὸς οὕς φησιν ὁ Σωτήρ· Ὑμῶν δὲ μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ, ὅτι βλέπουσι, καὶ τὰ ὦτα ὑμῶν, ὅτι ἀκούουσιν. "Θαρσεῖτε, λαός μου." Ὦ παρ' ἐμοῦ μνημονευόμενε Ἰσραήλ. "Ἐπράθητε." Εἰ γὰρ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἔσχε τὸ καθ' ἡμῶν χειρόγραφον ὁ διάβολος, ἀλλ' ὁ Χριστὸς ἡμᾶς τῷ ἰδίῳ αἵματι ἐξηγοράσατο. "Ἐπελάθεσθε δέ." Ὅτι λόγῳ θείῳ τραφέντες ὡς λογικοὶ, εἰς ἀλογίαν καταπεπτώκαμεν. "Ἀκούσατε, αἱ πάροικοι Σιών." Τὰς παροίκους καλεῖ πρὸς τὴν θέαν τοῦ πένθους, τῷ παραδείγματι σωφρονεστέρας αὐτὰς ἀπεργασομένη. –̔Ως πρὸς τὰς ὑπηκόους πόλεις ὁ λόγος. "Μηδεὶς ἐπιχαιρέτω μοι τῇ χήρᾳ." Καλεῖ δὲ αὐτὴν χήραν, ὡς ἔρημον τῆς θείας κηδεμονίας, τὴν μόνην ἠρεμοῦσαν [ἐρημωθεῖσαν], τὴν νῦν μόνην δηλονότι· ἢ, εἰ μὴ τοῦτο, ὡς μόνην ἐσχηκυῖαν τὸν θεῖον νεών· ἢ ὡς μόνην ὑπὸ Ἀσσυρίων περιλειφθεῖσαν ἀνάλωτον [ἴσ. ἄτεκ.] Εἰ γὰρ καὶ Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος, ἀλλὰ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέ με. Χήρα δὲ κυρίως ἐκλήθη ἡ Συναγωγὴ τότε, ὅτε εἰς τὸν ἑαυτῆς νυμφίον Χριστὸν ἐξυβρίσασα ἐγκατελείφθη. 93.772 "Ἐλθέτωσαν αἱ πάροικοι Σιών." Αἱ τῆς παροικίας τοῦ αἰῶνος τούτου μάταιαι δόξαι. "Ἐπήγαγε γὰρ ἐπ' αὐτοὺς ἔθνος." Ὁ Θεὸς ἐμάκρυνε τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἀφ' ἡμῶν, ἡμεῖς δὲ αὐτὰς ἑαυτοῖς ἐπεσπασάμεθα, καὶ δι' αὐτῶν τιμωρούμεθα. Λέγεται δὲ αὐτὸς ἐπάγειν, διὰ τὸ ἄνευ συγχωρήσεως Θεοῦ μηδὲν γίνεσθαι. "Ἔθνος ἀναιδές." Πρῶτον τὸ Βαβυλώνιον, ὕστερον καὶ τὸ Ῥωμαίων. Δύναται δὲ τοῦτο νοεῖσθαι καὶ περὶ τῶν τὴν ψευδώνυμον γνῶσιν διὰ σοφιστικῆς ἀπάτης διδασκόντων. "Ἐγὼ δὲ τί δυνατὴ βοηθῆσαι ὑμῖν," Ὅτι ἄνευ οἰκτιρμῶν Θεοῦ ψυχὴν σωθῆναι ἀδύνατον. "Ἐξελεῖται ὑμᾶς." Προτρέπεται αὐτοὺς εἰς τὴν διὰ τῆς μάστιγος παιδείαν. "Ἐγὼ δὲ κατελείφθην." Ἀπουσίᾳ Θεοῦ. Καὶ εἰ μὲν οἱ ἅγιοι ταῦτα λέγουσιν, οἰκειούμενοι τὰ τῶν ἁμαρτωλῶν λέγουσιν· Εἰ δὲ ἡ τῶν Ἰουδαίων Συναγωγὴ, ὅτε διὰ τὴν εἰς Χριστὸν ὕβριν ἤκουσεν· Ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ἡμῶν ἔρημος. Εἰ δὲ ἡ πόλις, διὰ τὴν τῶν οἰκητόρων ἐρημίαν. "Ἐξεδυσάμην τὴν στολὴν τῆς εἰρήνης." Τὴν λαμπρότητα, ἢν εἶχεν εἰρηνεύουσα πρὸς τὸν Θεόν. "Σάκκον τῆς δεήσεώς μου." Πενθοῦσα ἐπὶ τοῖς ἡμῶν ἁμαρτήμασιν, καὶ δεομένη Θεοῦ. "Καὶ ἦλθέ μοι." Τὴν διὰ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ προβλέπει ἀπολύτρωσιν, καὶ ταύτην προλέγει. "Ἣ ἐπελεύσεται." Ἡ γὰρ διὰ Χριστοῦ ἀπολύτρωσις λαμπρότερον, ἢ κατὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς πλάσιν τὸ γένος ἡμῶν ἀπέδειξεν.

"Καὶ ὄψει αὐτοῦ τὴν ἀπώλειαν." Ἥτις γέγονε τῷ διαβόλῳ διὰ τοῦ τιμίου σταυροῦ. "Καὶ ἐπὶ τραχήλους." Ἰδοὺ γάρ φησι· Δέδωκα ὑμῖν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ. "Οἱ τρυφεροί μου." Οἱ κατὰ τὴν ἐξ ἀρχῆς δημιουργίαν τρυφεροὶ καὶ εὐβαφεῖς γενόμενοι, τὰς ἀνωμάλους, καὶ τραχείας ὁδοὺς ἐπορεύθησαν. "Θάρσει, Ἱερουσαλήμ." Ὁ Θεὸς Λόγος, ὁ δι' ἡμᾶς ἐνανθρωπήσας, ὁ νύμφην ἑαυτοῦ τὴν Ἐκκλησίαν ἀξιώσας καλέσαι. "Δείλαιοι οἱ σὲ κακώσαντες." Δαίμονες, αἱρετικοὶ, οἱ κατὰ καιρὸν τὴν Ἐκκλησίαν διώξαντες. "Δείλαιαι αἱ πόλεις." Τὰ ὀχυρώματα τῶν κακῶν, αἱ κατασκευαὶ τῶν δαιμόνων. "Οὕτως λυπηθήσεται. Ἡ εἰδωλολατρεία καὶ τῶν Ἰουδαίων ἡ Συναγωγή. "Καὶ περιελῶ αὐτῆς." Τῆς τὴν Ἐκκλησίαν διωξάσης Συναγωγῆς, καὶ τῆς ποικίλης τῶν κακῶν ἐφόδου. "Πῦρ γὰρ ἐπελεύσεται." Ἀντὶ τοῦ, ἕως ὅτε ἐπέστρεψεν· διὸ καὶ τὸν πλείονα χρόνον εἷπεν. 93.773 "Περίβλεψον." Πρὸς τὸν τῆς δικαιοσύνης ἥλιον, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. ΚΕΦ. Εʹ. "Ἔκδυσαι, Ἱερουσαλήμ." Τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ. "Καὶ ἔνδυσαι." Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθησαν, Χριστὸν ἐνεδύσαντο. "Περιβαλοῦ." Ταῦτα τῆς παλαιᾶς καὶ καινῆς διαθήκης διδάγματα. Ἄλλως· τὴν πρακτικὴν, καὶ θεωρητικὴν ἀρετήν. "Ἐπίθου τὴν μίτραν." Τὸν σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ, τὸν ἐν τῷ μετώπῳ τῶν πιστῶν τυπούμενον. Ἢ καὶ αὐτὸν τὸν Κύριον· κεφαλὴ γὰρ τῆς Ἐκκλησίας ὁ Χριστός. "Κληθήσεται γάρ σου ὄνομα." Τῆς νέας Ἱερουσαλὴμ τὰ γνωρίσματα. Δικαιοσύνης δὲ προσέθηκεν. Ἐπειδὴ γὰρ ἔστιν ἁμαρτωλῶν εἰρήνη κατὰ τὸν Δαβὶδ, διὸ καὶ ὁ Σωτήρ· Εἰρήνην, λέγει, τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν. –̔Ως μηκέτι δυναμένης τῆς ἐφόδου τῶν ἐχθρῶν τὴν εἰρήνην τὴν τῆς δικαιοσύνης διασπᾶσαι, μηδὲ καταλῦσαι τῆς θεοσεβείας τὴν δόξαν. Ἄλλως· Ἐπειδὴ ἡ εἰρήνη ἡμῶν ὁ Χριστὸς, καὶ αὐτός ἐστιν ἡ δικαιοσύνη ἡμῶν καὶ ἡ δόξα, καὶ αὐτός ἐστιν ὁ τῆς κατὰ θεοσέβειαν πολιτείας ἡμῶν ὑπογραμμὸς, ἐξ αὐτοῦ καὶ ἡμεῖς καλούμεθα. "Ἀνάστηθι, Ἱερουσαλήμ." Ἐπὶ ὑψηλῆς πολιτείας, ἑπὶ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος. "Ἐξῆλθον γάρ." Τὸ σχῆμα πενθῆρες, ὡς δηλοῖ Δαβὶδ, φεύγων τὸν Ἀβεσαλώμ. Πένθους δὲ ἄξια ἔπραττον οἱ δαιμονίοις δουλεύοντες, καὶ ταῖς ποικίλαις αὐτῶν ἀγόμενοι ἐπιθυμίαις. "Ὡς υἱοὺς βασιλείας." Αἰρομένους μὲν ὑπὸ ἁγίων ἀγγέλων, παραπεμπομένους δὲ διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν. "Συνέταξε ... ταπεινοῦσθαι πᾶν ὄρος ὑψηλόν." Πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ. "Καὶ θῖνας ἀεννάους." Τοὺς ἐξ ἀρχῆς ἀπ' αἰῶνος πολεμοῦντας ἡμᾶς δαίμονας. "Καὶ φάραγγας πληροῦσθαι." Τὰς κατατομὰς τῶν ψευδοχρίστων εἰς ὁμόνοιαν φέρεσθαι. Ἄλλως· τὰς πάλαι κοίλας καὶ γεώδεις ψυχὰς, δι' ἔργων ἀγαθῶν πληροῦσθαι, τῶν σκανδάλων περιαιρεθέντων.

Continue reading PG 93: Commentarium in Beatum Job →≣ entire volume

← prev work Index next work →

Notebook