νοθείᾳ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Πρός τινα πολιτικόν, σύνταγμα πάνυ ὠφελιμώτατον, καὶ πολὺ ὠφελέστατον. φύσεως μετὰ τῆς τῶν τακτικῶν ἐμπειρίας τε καὶ μαθήσεως, ἔτι δὲ καὶ τῆς τῶν πολιτικῶν πραγμάτ των ἀκριβοῦς μεταλήψεως, οὐδὲ τὰ τῶν ἱερέων λό για ἀμελετήτως παρεώρασαι, ἀλλ᾽ ἔτι τοσοῦτόν σου καὶ ταῦτα πεφιλοπόνηται, ὥστε τὸ σῶμα πολλάκις σιτίοις τρέφων, οὐδὲ τὴν ψυχὴν ἀποστερεῖς τῆς ἐκ τῶν λόγων σιτίσεως· ἀλλ' ὡς ἀνά τινι θείῳ ἄλατε τοῖς τῶν Πατέρων ἀποφθέγμασι, καὶ ταῖς ἐπιτρα πεζίοις παραρτύεις ὁμιλίαις· ἰδοὺ καὶ αὐτὸς, μικρά τινα συνοψίσας τῶν χρησίμων καὶ λυσιτελῶν, καὶ ἀναγινώσκων πάντα μὲν Χριστιανόν, πλέον δὲ τοὺς ὅσοι καὶ βίῳ, καὶ λόγῳ, καὶ εὐγενείᾳ, καὶ ἀξιώματι υπερανεστήκασιν ὕψει, οἷόν τι δῶρον αὐτοσχε διάσας ἀνδρὶ φιλολόγῳ καὶ φιλοθέῳ μάλιστα πρέπον, ὦ φίλων ἄριστε, τὸ παρόν σοι προσενήνοχα σύν ταγμα, ἐκ διαφόρων μὲν Πατέρων καὶ ἀκροατικῶν λόγων ἀπανθισθέν, οὐκ ἀκαταφρόνητον (α) δὲ τὴν γνῶ σιν τοῖς μετιοῦσιν ἐμποιοῦν· διάγνωσιν γὰρ ὁμοῦ καὶ διαίρεσιν τοῦ τριμερούς τῆς ἐν ἡμῖν ἔχει ψυχῆς, καθώς πάντες κινούμεθα ἄνθρωποι, καὶ πῶς πρὸς σωτηρίαν ἢ ἀπώλειαν συνωθούμεθα. Ορίζει δὲ τοὺς λογισμούς, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Διαιρεῖ δὲ καὶ τὰ ἐν ἡμῖν πάθη, τίνα μὲν ψυχικά, τίνα δὲ τοῦ σώματος. Εφεξῆς δὲ καὶ τοὺς τρόπους ὑποτί θεται τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας. Εἶτα καὶ περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου αὐτεξουσιότητος διαλαμβάνει, καὶ τῆς ἡμῶν ἐν τοῖς πράγμασι παραχρήσεως. Συνοψίζει δὲ καὶ τὴν ἐν τῇ ἁγίᾳ καὶ μακαρία Τριάδι πίστιν. Έτε δὲ καὶ ὅπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- α) οὐ καταφρόνητον. θρωπήσεως, περὶ διαφορᾶς τε ἀρετῆς, καὶ διακρί σεως τῆς τῶν πραγμάτων διδάσκει φύσεως. Καὶ ὅλως ἐπίτομος τίς ἐστι γνῶσις ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, καὶ τῆς τῶν καθ' ἡμᾶς φύσεώς τε καὶ πίστεως. Ο δὴ καὶ περιφέρων εἰς χεῖρας, ἐπιμελέστερόν τε μετιών, καὶ τὴν ἐντεῦθεν καρπούμενος ὄνησιν, οὐκ ἀμνημονήσεις, εὖ οἶδ' ὅτι, τοῦ αὐτοχειρίᾳ καὶ γε- γραφότος, καὶ δεδωκότος. S. ATHANASIUS. SPURIA. - IN SEQUENTIA OPUSCULA ET FRAGMENTA ADMONITIO. Quæ sequuntur ex Vaticanis codicibus Roma a fratribus nostris transmissa nobis sunt, exscribente D. Joanne Guillot, qui omnia isthæc accurate collegit, suaque manu exaravil; porro laborare nemo non videt, nec est ea in re probanda insistendum. Prodeunt autem ex cod. ms. Grac. bibliotheca Vaticana in fol. num. 850, eleganti satis et diligenti manu exarato in charta papyracea : qui non excedit annos 200. - S. P. N. ATHANASII Ad quemdam Politicum syntagma utilissimum. - naturalium rerum explorator, acquisita bellicæ ar- tis cognitione, susceptaque politicarum rerum ac- curata notitia, sacerdotum tamen eloquia minime negligis vel respuis; imo tanto iis studio das ope- ram, ut plerumque, dum corpori alimenta præbes, animam a cibo litterarum minime cohibeas; sed eam, ceu quodam divino sale, Patrum sententiis et colloquiis in ipsa mensa admissis foveas; illud, inquam, in causa mihi fuit, ut pauca, sed utilis- sima, in compendium a me redacta, ex lectione Christianorum omnium auctorum, maximeque eo- rum qui vita, eruditione, nobilitate, et dignitate præcelluere, veluti donum quoddam, tibi, o amico- rum optime, viro lectionis studioso ac religioso of- ferrem, hoc scilicet syntagma meum, variis ex Patribus et ex auditis sermonibus decerptum, unde non spernenda doctrina et notitia legentibus accedat rationem enim et una divisionem conti- net tripticis animæ nostræ partis; docetque quo pacto omnes moveamur homines, et quomodo ad salutem, vel ad perniciem impellamur. Definit autem cogitationes, quibus quodvis peccatum con- summatur. Distinguit item passiones nostras, do- cens quænam animæ, quænam corporis sint. Ex- inde vero declarat varios Dei providentiæ modos. Hinc de libero hominis arbitrio disserit, deque no- stro in rebus agendis abusu. Compendio exhibet fidem in sanctam et beatam Trinitatem. Docet B quid de Domini incarnatione, de discrimine virtu- c tum, de discretione naturæ rerum credendum sit. Uno verbo, est ceu compendiosa cognitio nostrum ipsorum, nec non naturæ nostræ atque fidei. Quod opusculum dum circumferes, atque accurate leges, ex eoque utilitatem percipies, non obliviscere, hoc bene novi, ejus qui propria manu descripsit, tibi- que obtulit. Forte leg. EDIT. PATROL 1. Quandoquidem, ingeniose homo, summeque Α 1. Επειδή σοι τῷ περιδεξίω και μεγαλεπίβολῳ τῆς

νοθείᾳ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Πρός τινα πολιτικόν, σύνταγμα πάνυ ὠφελιμώτατον, καὶ πολὺ ὠφελέστατον. φύσεως μετὰ τῆς τῶν τακτικῶν ἐμπειρίας τε καὶ μαθήσεως, ἔτι δὲ καὶ τῆς τῶν πολιτικῶν πραγμάτ των ἀκριβοῦς μεταλήψεως, οὐδὲ τὰ τῶν ἱερέων λό για ἀμελετήτως παρεώρασαι, ἀλλ᾽ ἔτι τοσοῦτόν σου καὶ ταῦτα πεφιλοπόνηται, ὥστε τὸ σῶμα πολλάκις σιτίοις τρέφων, οὐδὲ τὴν ψυχὴν ἀποστερεῖς τῆς ἐκ τῶν λόγων σιτίσεως· ἀλλ' ὡς ἀνά τινι θείῳ ἄλατε τοῖς τῶν Πατέρων ἀποφθέγμασι, καὶ ταῖς ἐπιτρα πεζίοις παραρτύεις ὁμιλίαις· ἰδοὺ καὶ αὐτὸς, μικρά τινα συνοψίσας τῶν χρησίμων καὶ λυσιτελῶν, καὶ ἀναγινώσκων πάντα μὲν Χριστιανόν, πλέον δὲ τοὺς ὅσοι καὶ βίῳ, καὶ λόγῳ, καὶ εὐγενείᾳ, καὶ ἀξιώματι υπερανεστήκασιν ὕψει, οἷόν τι δῶρον αὐτοσχε διάσας ἀνδρὶ φιλολόγῳ καὶ φιλοθέῳ μάλιστα πρέπον, ὦ φίλων ἄριστε, τὸ παρόν σοι προσενήνοχα σύν ταγμα, ἐκ διαφόρων μὲν Πατέρων καὶ ἀκροατικῶν λόγων ἀπανθισθέν, οὐκ ἀκαταφρόνητον (α) δὲ τὴν γνῶ σιν τοῖς μετιοῦσιν ἐμποιοῦν· διάγνωσιν γὰρ ὁμοῦ καὶ διαίρεσιν τοῦ τριμερούς τῆς ἐν ἡμῖν ἔχει ψυχῆς, καθώς πάντες κινούμεθα ἄνθρωποι, καὶ πῶς πρὸς σωτηρίαν ἢ ἀπώλειαν συνωθούμεθα. Ορίζει δὲ τοὺς λογισμούς, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Διαιρεῖ δὲ καὶ τὰ ἐν ἡμῖν πάθη, τίνα μὲν ψυχικά, τίνα δὲ τοῦ σώματος. Εφεξῆς δὲ καὶ τοὺς τρόπους ὑποτί θεται τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας. Εἶτα καὶ περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου αὐτεξουσιότητος διαλαμβάνει, καὶ τῆς ἡμῶν ἐν τοῖς πράγμασι παραχρήσεως. Συνοψίζει δὲ καὶ τὴν ἐν τῇ ἁγίᾳ καὶ μακαρία Τριάδι πίστιν. Έτε δὲ καὶ ὅπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- α) οὐ καταφρόνητον. θρωπήσεως, περὶ διαφορᾶς τε ἀρετῆς, καὶ διακρί σεως τῆς τῶν πραγμάτων διδάσκει φύσεως. Καὶ ὅλως ἐπίτομος τίς ἐστι γνῶσις ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, καὶ τῆς τῶν καθ' ἡμᾶς φύσεώς τε καὶ πίστεως. Ο δὴ καὶ περιφέρων εἰς χεῖρας, ἐπιμελέστερόν τε μετιών, καὶ τὴν ἐντεῦθεν καρπούμενος ὄνησιν, οὐκ ἀμνημονήσεις, εὖ οἶδ' ὅτι, τοῦ αὐτοχειρίᾳ καὶ γε- γραφότος, καὶ δεδωκότος. S. ATHANASIUS. SPURIA. - IN SEQUENTIA OPUSCULA ET FRAGMENTA ADMONITIO. Quæ sequuntur ex Vaticanis codicibus Roma a fratribus nostris transmissa nobis sunt, exscribente D. Joanne Guillot, qui omnia isthæc accurate collegit, suaque manu exaravil; porro laborare nemo non videt, nec est ea in re probanda insistendum. Prodeunt autem ex cod. ms. Grac. bibliotheca Vaticana in fol. num. 850, eleganti satis et diligenti manu exarato in charta papyracea : qui non excedit annos 200. - S. P. N. ATHANASII Ad quemdam Politicum syntagma utilissimum. - naturalium rerum explorator, acquisita bellicæ ar- tis cognitione, susceptaque politicarum rerum ac- curata notitia, sacerdotum tamen eloquia minime negligis vel respuis; imo tanto iis studio das ope- ram, ut plerumque, dum corpori alimenta præbes, animam a cibo litterarum minime cohibeas; sed eam, ceu quodam divino sale, Patrum sententiis et colloquiis in ipsa mensa admissis foveas; illud, inquam, in causa mihi fuit, ut pauca, sed utilis- sima, in compendium a me redacta, ex lectione Christianorum omnium auctorum, maximeque eo- rum qui vita, eruditione, nobilitate, et dignitate præcelluere, veluti donum quoddam, tibi, o amico- rum optime, viro lectionis studioso ac religioso of- ferrem, hoc scilicet syntagma meum, variis ex Patribus et ex auditis sermonibus decerptum, unde non spernenda doctrina et notitia legentibus accedat rationem enim et una divisionem conti- net tripticis animæ nostræ partis; docetque quo pacto omnes moveamur homines, et quomodo ad salutem, vel ad perniciem impellamur. Definit autem cogitationes, quibus quodvis peccatum con- summatur. Distinguit item passiones nostras, do- cens quænam animæ, quænam corporis sint. Ex- inde vero declarat varios Dei providentiæ modos. Hinc de libero hominis arbitrio disserit, deque no- stro in rebus agendis abusu. Compendio exhibet fidem in sanctam et beatam Trinitatem. Docet B quid de Domini incarnatione, de discrimine virtu- c tum, de discretione naturæ rerum credendum sit. Uno verbo, est ceu compendiosa cognitio nostrum ipsorum, nec non naturæ nostræ atque fidei. Quod opusculum dum circumferes, atque accurate leges, ex eoque utilitatem percipies, non obliviscere, hoc bene novi, ejus qui propria manu descripsit, tibi- que obtulit. Forte leg. EDIT. PATROL 1. Quandoquidem, ingeniose homo, summeque Α 1. Επειδή σοι τῷ περιδεξίω και μεγαλεπίβολῳ τῆς

νοθείᾳ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Πρός τινα πολιτικόν, σύνταγμα πάνυ ὠφελιμώτατον, καὶ πολὺ ὠφελέστατον. φύσεως μετὰ τῆς τῶν τακτικῶν ἐμπειρίας τε καὶ μαθήσεως, ἔτι δὲ καὶ τῆς τῶν πολιτικῶν πραγμάτ των ἀκριβοῦς μεταλήψεως, οὐδὲ τὰ τῶν ἱερέων λό για ἀμελετήτως παρεώρασαι, ἀλλ᾽ ἔτι τοσοῦτόν σου καὶ ταῦτα πεφιλοπόνηται, ὥστε τὸ σῶμα πολλάκις σιτίοις τρέφων, οὐδὲ τὴν ψυχὴν ἀποστερεῖς τῆς ἐκ τῶν λόγων σιτίσεως· ἀλλ' ὡς ἀνά τινι θείῳ ἄλατε τοῖς τῶν Πατέρων ἀποφθέγμασι, καὶ ταῖς ἐπιτρα πεζίοις παραρτύεις ὁμιλίαις· ἰδοὺ καὶ αὐτὸς, μικρά τινα συνοψίσας τῶν χρησίμων καὶ λυσιτελῶν, καὶ ἀναγινώσκων πάντα μὲν Χριστιανόν, πλέον δὲ τοὺς ὅσοι καὶ βίῳ, καὶ λόγῳ, καὶ εὐγενείᾳ, καὶ ἀξιώματι υπερανεστήκασιν ὕψει, οἷόν τι δῶρον αὐτοσχε διάσας ἀνδρὶ φιλολόγῳ καὶ φιλοθέῳ μάλιστα πρέπον, ὦ φίλων ἄριστε, τὸ παρόν σοι προσενήνοχα σύν ταγμα, ἐκ διαφόρων μὲν Πατέρων καὶ ἀκροατικῶν λόγων ἀπανθισθέν, οὐκ ἀκαταφρόνητον (α) δὲ τὴν γνῶ σιν τοῖς μετιοῦσιν ἐμποιοῦν· διάγνωσιν γὰρ ὁμοῦ καὶ διαίρεσιν τοῦ τριμερούς τῆς ἐν ἡμῖν ἔχει ψυχῆς, καθώς πάντες κινούμεθα ἄνθρωποι, καὶ πῶς πρὸς σωτηρίαν ἢ ἀπώλειαν συνωθούμεθα. Ορίζει δὲ τοὺς λογισμούς, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Διαιρεῖ δὲ καὶ τὰ ἐν ἡμῖν πάθη, τίνα μὲν ψυχικά, τίνα δὲ τοῦ σώματος. Εφεξῆς δὲ καὶ τοὺς τρόπους ὑποτί θεται τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας. Εἶτα καὶ περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου αὐτεξουσιότητος διαλαμβάνει, καὶ τῆς ἡμῶν ἐν τοῖς πράγμασι παραχρήσεως. Συνοψίζει δὲ καὶ τὴν ἐν τῇ ἁγίᾳ καὶ μακαρία Τριάδι πίστιν. Έτε δὲ καὶ ὅπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- α) οὐ καταφρόνητον. θρωπήσεως, περὶ διαφορᾶς τε ἀρετῆς, καὶ διακρί σεως τῆς τῶν πραγμάτων διδάσκει φύσεως. Καὶ ὅλως ἐπίτομος τίς ἐστι γνῶσις ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, καὶ τῆς τῶν καθ' ἡμᾶς φύσεώς τε καὶ πίστεως. Ο δὴ καὶ περιφέρων εἰς χεῖρας, ἐπιμελέστερόν τε μετιών, καὶ τὴν ἐντεῦθεν καρπούμενος ὄνησιν, οὐκ ἀμνημονήσεις, εὖ οἶδ' ὅτι, τοῦ αὐτοχειρίᾳ καὶ γε- γραφότος, καὶ δεδωκότος. S. ATHANASIUS. SPURIA. - IN SEQUENTIA OPUSCULA ET FRAGMENTA ADMONITIO. Quæ sequuntur ex Vaticanis codicibus Roma a fratribus nostris transmissa nobis sunt, exscribente D. Joanne Guillot, qui omnia isthæc accurate collegit, suaque manu exaravil; porro laborare nemo non videt, nec est ea in re probanda insistendum. Prodeunt autem ex cod. ms. Grac. bibliotheca Vaticana in fol. num. 850, eleganti satis et diligenti manu exarato in charta papyracea : qui non excedit annos 200. - S. P. N. ATHANASII Ad quemdam Politicum syntagma utilissimum. - naturalium rerum explorator, acquisita bellicæ ar- tis cognitione, susceptaque politicarum rerum ac- curata notitia, sacerdotum tamen eloquia minime negligis vel respuis; imo tanto iis studio das ope- ram, ut plerumque, dum corpori alimenta præbes, animam a cibo litterarum minime cohibeas; sed eam, ceu quodam divino sale, Patrum sententiis et colloquiis in ipsa mensa admissis foveas; illud, inquam, in causa mihi fuit, ut pauca, sed utilis- sima, in compendium a me redacta, ex lectione Christianorum omnium auctorum, maximeque eo- rum qui vita, eruditione, nobilitate, et dignitate præcelluere, veluti donum quoddam, tibi, o amico- rum optime, viro lectionis studioso ac religioso of- ferrem, hoc scilicet syntagma meum, variis ex Patribus et ex auditis sermonibus decerptum, unde non spernenda doctrina et notitia legentibus accedat rationem enim et una divisionem conti- net tripticis animæ nostræ partis; docetque quo pacto omnes moveamur homines, et quomodo ad salutem, vel ad perniciem impellamur. Definit autem cogitationes, quibus quodvis peccatum con- summatur. Distinguit item passiones nostras, do- cens quænam animæ, quænam corporis sint. Ex- inde vero declarat varios Dei providentiæ modos. Hinc de libero hominis arbitrio disserit, deque no- stro in rebus agendis abusu. Compendio exhibet fidem in sanctam et beatam Trinitatem. Docet B quid de Domini incarnatione, de discrimine virtu- c tum, de discretione naturæ rerum credendum sit. Uno verbo, est ceu compendiosa cognitio nostrum ipsorum, nec non naturæ nostræ atque fidei. Quod opusculum dum circumferes, atque accurate leges, ex eoque utilitatem percipies, non obliviscere, hoc bene novi, ejus qui propria manu descripsit, tibi- que obtulit. Forte leg. EDIT. PATROL 1. Quandoquidem, ingeniose homo, summeque Α 1. Επειδή σοι τῷ περιδεξίω και μεγαλεπίβολῳ τῆς

νοθείᾳ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Πρός τινα πολιτικόν, σύνταγμα πάνυ ὠφελιμώτατον, καὶ πολὺ ὠφελέστατον. φύσεως μετὰ τῆς τῶν τακτικῶν ἐμπειρίας τε καὶ μαθήσεως, ἔτι δὲ καὶ τῆς τῶν πολιτικῶν πραγμάτ των ἀκριβοῦς μεταλήψεως, οὐδὲ τὰ τῶν ἱερέων λό για ἀμελετήτως παρεώρασαι, ἀλλ᾽ ἔτι τοσοῦτόν σου καὶ ταῦτα πεφιλοπόνηται, ὥστε τὸ σῶμα πολλάκις σιτίοις τρέφων, οὐδὲ τὴν ψυχὴν ἀποστερεῖς τῆς ἐκ τῶν λόγων σιτίσεως· ἀλλ' ὡς ἀνά τινι θείῳ ἄλατε τοῖς τῶν Πατέρων ἀποφθέγμασι, καὶ ταῖς ἐπιτρα πεζίοις παραρτύεις ὁμιλίαις· ἰδοὺ καὶ αὐτὸς, μικρά τινα συνοψίσας τῶν χρησίμων καὶ λυσιτελῶν, καὶ ἀναγινώσκων πάντα μὲν Χριστιανόν, πλέον δὲ τοὺς ὅσοι καὶ βίῳ, καὶ λόγῳ, καὶ εὐγενείᾳ, καὶ ἀξιώματι υπερανεστήκασιν ὕψει, οἷόν τι δῶρον αὐτοσχε διάσας ἀνδρὶ φιλολόγῳ καὶ φιλοθέῳ μάλιστα πρέπον, ὦ φίλων ἄριστε, τὸ παρόν σοι προσενήνοχα σύν ταγμα, ἐκ διαφόρων μὲν Πατέρων καὶ ἀκροατικῶν λόγων ἀπανθισθέν, οὐκ ἀκαταφρόνητον (α) δὲ τὴν γνῶ σιν τοῖς μετιοῦσιν ἐμποιοῦν· διάγνωσιν γὰρ ὁμοῦ καὶ διαίρεσιν τοῦ τριμερούς τῆς ἐν ἡμῖν ἔχει ψυχῆς, καθώς πάντες κινούμεθα ἄνθρωποι, καὶ πῶς πρὸς σωτηρίαν ἢ ἀπώλειαν συνωθούμεθα. Ορίζει δὲ τοὺς λογισμούς, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Διαιρεῖ δὲ καὶ τὰ ἐν ἡμῖν πάθη, τίνα μὲν ψυχικά, τίνα δὲ τοῦ σώματος. Εφεξῆς δὲ καὶ τοὺς τρόπους ὑποτί θεται τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας. Εἶτα καὶ περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου αὐτεξουσιότητος διαλαμβάνει, καὶ τῆς ἡμῶν ἐν τοῖς πράγμασι παραχρήσεως. Συνοψίζει δὲ καὶ τὴν ἐν τῇ ἁγίᾳ καὶ μακαρία Τριάδι πίστιν. Έτε δὲ καὶ ὅπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- α) οὐ καταφρόνητον. θρωπήσεως, περὶ διαφορᾶς τε ἀρετῆς, καὶ διακρί σεως τῆς τῶν πραγμάτων διδάσκει φύσεως. Καὶ ὅλως ἐπίτομος τίς ἐστι γνῶσις ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, καὶ τῆς τῶν καθ' ἡμᾶς φύσεώς τε καὶ πίστεως. Ο δὴ καὶ περιφέρων εἰς χεῖρας, ἐπιμελέστερόν τε μετιών, καὶ τὴν ἐντεῦθεν καρπούμενος ὄνησιν, οὐκ ἀμνημονήσεις, εὖ οἶδ' ὅτι, τοῦ αὐτοχειρίᾳ καὶ γε- γραφότος, καὶ δεδωκότος. S. ATHANASIUS. SPURIA. - IN SEQUENTIA OPUSCULA ET FRAGMENTA ADMONITIO. Quæ sequuntur ex Vaticanis codicibus Roma a fratribus nostris transmissa nobis sunt, exscribente D. Joanne Guillot, qui omnia isthæc accurate collegit, suaque manu exaravil; porro laborare nemo non videt, nec est ea in re probanda insistendum. Prodeunt autem ex cod. ms. Grac. bibliotheca Vaticana in fol. num. 850, eleganti satis et diligenti manu exarato in charta papyracea : qui non excedit annos 200. - S. P. N. ATHANASII Ad quemdam Politicum syntagma utilissimum. - naturalium rerum explorator, acquisita bellicæ ar- tis cognitione, susceptaque politicarum rerum ac- curata notitia, sacerdotum tamen eloquia minime negligis vel respuis; imo tanto iis studio das ope- ram, ut plerumque, dum corpori alimenta præbes, animam a cibo litterarum minime cohibeas; sed eam, ceu quodam divino sale, Patrum sententiis et colloquiis in ipsa mensa admissis foveas; illud, inquam, in causa mihi fuit, ut pauca, sed utilis- sima, in compendium a me redacta, ex lectione Christianorum omnium auctorum, maximeque eo- rum qui vita, eruditione, nobilitate, et dignitate præcelluere, veluti donum quoddam, tibi, o amico- rum optime, viro lectionis studioso ac religioso of- ferrem, hoc scilicet syntagma meum, variis ex Patribus et ex auditis sermonibus decerptum, unde non spernenda doctrina et notitia legentibus accedat rationem enim et una divisionem conti- net tripticis animæ nostræ partis; docetque quo pacto omnes moveamur homines, et quomodo ad salutem, vel ad perniciem impellamur. Definit autem cogitationes, quibus quodvis peccatum con- summatur. Distinguit item passiones nostras, do- cens quænam animæ, quænam corporis sint. Ex- inde vero declarat varios Dei providentiæ modos. Hinc de libero hominis arbitrio disserit, deque no- stro in rebus agendis abusu. Compendio exhibet fidem in sanctam et beatam Trinitatem. Docet B quid de Domini incarnatione, de discrimine virtu- c tum, de discretione naturæ rerum credendum sit. Uno verbo, est ceu compendiosa cognitio nostrum ipsorum, nec non naturæ nostræ atque fidei. Quod opusculum dum circumferes, atque accurate leges, ex eoque utilitatem percipies, non obliviscere, hoc bene novi, ejus qui propria manu descripsit, tibi- que obtulit. Forte leg. EDIT. PATROL 1. Quandoquidem, ingeniose homo, summeque Α 1. Επειδή σοι τῷ περιδεξίω και μεγαλεπίβολῳ τῆς

Β Διάγνωσις τοῦ τριμεροῖς τῆς ψυχῆς. Ὅτι πᾶσα ψυχή λογική τρία μέρη κέκτηται· λογι σμὸν, θυμὸν, καὶ ἐπιθυμίαν. Ἐάν ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ ἀγάπη καὶ φιλανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ καθαρό της καὶ σωφροσύνη, ὁ λογισμός έστι πεφωτισμένος· ἐὰν δέ ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ μισανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπι θυμίᾳ ἀκολασία, ὁ λογισμός ἐστιν ἐσκοτισμένος. Ὁ μὲν οὖν λογισμὸς τότε ὑγιαίνει, καὶ σωφρονεῖ, ὅταν τὰ πάθη ἔχῃ ὑποτεταγμένα, καὶ τοὺς λόγους τῶν κτισμάτων τοῦ Θεοῦ πνευματικώς θεωρῇ, καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν καὶ μακαρίαν Τριάδα διάγῃ. Ὁ δὲ πάλιν τότε κινεῖται κατὰ φύσιν, ὅταν πάντας ἀνθρώπους ἀγαπᾷ, καὶ πρὸς οὐδένα αὐτῶν λύπην ἢ μνησικακίαν κέκτηται. Ἡ δὲ ἐπιθυμία, ὅταν ὑπὸ ἐγκρατείας, καὶ ταπεινοφροσύνης, καὶ ἀκτημοσύνης νεκρώσῃ τὰ πάθη, τουτέστι, μὴ ᾖ Σούλη σαρκὸς ἐσχημάτισται, καὶ δόξης παρεχομένης & ἔφεσιν, καὶ τραπῇ πρὸς τὸν θεῖον καὶ ἀθάνατον έρω τα. Καὶ γὰρ ἡ ἐπιθυμία πρὸς τρία τὴν κίνησιν ἔχει, ἢ πρὸς ἡδονὴν σαρκὸς, ἢ πρὸς δόξαν κενήν, ἢ πρὸς ἀπάτην χρημάτων· καὶ διὰ τὴν παράλογον ταύτην ἔφεσιν καταφρονεῖ τοῦ Θεοῦ, καὶ τῶν θείων, καὶ τῆς οἰκείας εὐγενείας ἐπιλανθάνεται, καὶ πρὸς τὸν πλη- σίον ἐκυηριοῦται, καὶ τὸν λογισμὸν σκοτίζει, καὶ οὐ συγχωρεῖ ἀναβλέψαι πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Τῶν ὁ ἀνώ τερον κτησάμενος φρόνημα ἀπ' ἐντεῦθεν ἀπολαύει τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ζῇ μακαρίαν ζωήν, προσδοκῶν τὴν ἀποκειμένην μακαριότητα τοῖς ἀγα- πῶσι τὸν Κύριον. Διαίρεσις καὶ ἀποδιαίρεσις λεπτομερής τῆς ψυχῆς. Η ψυχὴ διαιρεῖται εἰς τὸ λογιστικὸν, τὸ θυμικὸν καὶ τὸ ἐπιθυμητικόν. Τοῦ λογιστικοῦ τὰ ἁμαρτήματα εἰσι ταῦτα· ἡ ἀπιστία, ἡ αἵρεσις, ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀδια- κρισία, ή βλασφημία, αἱ συγκαταθέσεις τῶν ἁμαρ τημάτων τῶν ἐκ τοῦ παθητικοῦ μέρους. Ιασις δὲ τούτων καὶ θεραπεία ἡ ἀδίστακτος πίστις πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὰ ἀληθινὰ δόγματα, ἡ συνεχὴς μελέτη τῶν λογίων τοῦ Πνεύματος, ἡ καθαρὰ προσευχή, καὶ ἡ. ἀδιάλειπτος πρὸς Θεὸν εὐχαριστία. Τοῦ θυμικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ ἀσπλαγχνία, τὸ μίσος, τὸ ἀσυμπαθές, τὸ μνησίκακον, ὁ φθόνος, ὁ φόνος, καὶ ἡ συνεχής περὶ τὰ τοιαῦτα μελέτη. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία ἡ φιλανθρωπία, ἡ ἀγάπη, ἡ φιλαδελφία, ἡ συμπά θεια, ἡ ἀνεξικακία, ἡ χρηστότης. Τοῦ ἐπιθυμητικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ γαστριμαργία, ή πορνεία, ἡ ἀκα- θαρσία, ἡ ἀσέλγεια, ή φιλοχρηματία, ἡ τῆς δόξης ἐπι θυμία. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία, ἡ ἐγκράτεια, ή νηστεία, ἡ κακοπάθεια, ἡ ἀκτημοσύνη, ὁ τῶν χρη- μάτων πρὸς πένητας σκορπισμός, ἡ τῶν ἀθανάτων ἐκείνων ἔφεσις, ἡ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ὄρεξις, καὶ ἡ τῆς υἱοθεσίας ἐπιθυμία. Διάγνωσις τῶν λογισμῶν, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Οκτώ εἰσι πάντες οἱ περιεκτικοὶ λογισμοί. Πρῶτος ὁ τῆς γαστριμαργίας· δεύτερος ὁ τῆς πορνείας· τρί- τος ὁ τῆς φιλαργυρίας· τέταρτος ὁ τῆς ὀργῆς· πέμ- πτος ὁ τῆς λύπης· ἔκτος ὁ τῆς ἀκηδίας· ἕβδομος ὁ τῆς κενοδοξίας· ὄγδοος ὁ τῆς ὑπερηφανίας. Τούτους πάν τας τοὺς λογισμούς παρενοχλεῖν μὲν ἡμῖν ἢ μὴ παρεν SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A Explicatio triplicis animæ partis. Anima omnis rationalis tres habet partes, cogi. tationem, animum et concupiscentiam. Si sit in animo charitas et humanitas et in concupiscentia puritas et temperantia, tum cogitatio est illumi nata; sin autem in animo sit odium, et in concu piscentia intemperantia, cogitatio est tenebris of fusa. Tum porro sana cogitatio est et temperans, cum tenet sibi subditas passiones, cumque rationes rerum a Deo creatarum spiritualiter contemplatur, et cum sancta ac beata Trinitate versatur. Tumque secundum naturam movetur, cum omnes amat ho- mines, nullamque adversus quempiam retinet indi- gnationem aut injuriarum memoriam. Concupiscen- tia autem cum per temperantiam, humilitatem et paupertatem, passiones mortificat, id est, cum nom est carnis serva, nec vanam gloriam appetit, sed vertitur ad divinum et immortalem amorem. Con- cupiscentia namque ad tria motum habet suum, ad carnis voluptatem, aut ad vanam gloriam, aut ad fallaciam divitiarum atque per stultam hujus- modi cupidinem Deum spernit, itemque divina, suæ obliviscitur nobilitatis, ac in proximum suum ferocit, cogitationem obtenebrat, neque sinit eam respicere veritatem. At qui sublimiore præditus est mente jam ex hac vita fruitur regno cœlorum, vitamque ducit beatam, eam exspectans felicita tem, quæ diligentibus Deum reposita est. C D Divisio et subdivisio multiplex animæ. Anima dividitur in rationabilem, irascibileın et concupiscibilem. Rationabilis peccata hæc sunt : infidelitas, hæresis, insipientia, indiscretio, bla- sphemia, consensus ad perpetranda peccata, quæ ex patibili parte procedunt. Horum porro medela atque curatio est: indubitata fides in Deum et in vera dogmata, frequens meditatio oraculorum Spi- ritus, pura oratio, et gratiarum actio sine internis- sione Deo oblata. lrascibilis peccata sunt : immi- sericordia, odium, animus commiserationis expers, recordatio injuriarum, invidia, cædes, ac frequens earum rerum meditatio. Horum medela et curatio est : humanitas, charitas, fratrum dilectio, commi- seratio, patientia, mansuetudo. Concupiscibilis pec- cata sunt : edacitas, fornicatio, impuritas, lascivia, avaritia, gloriæ cupido. Horum remedium atque curatio est : temperantia, jejunium, malorum tole- rantia, paupertas, largitio bonorum pauperibus facta, bonorum illorum immortalium desiderium, regni Dei appetitio, adoptionis cupiditas. 516【Notitia cogitationum quibus peccatum omne perficitur. Cogitationes omnes octo numero sunt. Prima est gulæ; secunda, fornicationis; tertia, avaritiæ; quarta, iræ; quinta, tristitiæ; sexta, pigritiæ; se- plima, inanis gloriæ; octava, superbiæ. Nostra porro facultatis non est, ut hæ omnes cogitationes, molestiam vel afferant, vel non afferant; ut vero

Β Διάγνωσις τοῦ τριμεροῖς τῆς ψυχῆς. Ὅτι πᾶσα ψυχή λογική τρία μέρη κέκτηται· λογι σμὸν, θυμὸν, καὶ ἐπιθυμίαν. Ἐάν ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ ἀγάπη καὶ φιλανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ καθαρό της καὶ σωφροσύνη, ὁ λογισμός έστι πεφωτισμένος· ἐὰν δέ ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ μισανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπι θυμίᾳ ἀκολασία, ὁ λογισμός ἐστιν ἐσκοτισμένος. Ὁ μὲν οὖν λογισμὸς τότε ὑγιαίνει, καὶ σωφρονεῖ, ὅταν τὰ πάθη ἔχῃ ὑποτεταγμένα, καὶ τοὺς λόγους τῶν κτισμάτων τοῦ Θεοῦ πνευματικώς θεωρῇ, καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν καὶ μακαρίαν Τριάδα διάγῃ. Ὁ δὲ πάλιν τότε κινεῖται κατὰ φύσιν, ὅταν πάντας ἀνθρώπους ἀγαπᾷ, καὶ πρὸς οὐδένα αὐτῶν λύπην ἢ μνησικακίαν κέκτηται. Ἡ δὲ ἐπιθυμία, ὅταν ὑπὸ ἐγκρατείας, καὶ ταπεινοφροσύνης, καὶ ἀκτημοσύνης νεκρώσῃ τὰ πάθη, τουτέστι, μὴ ᾖ Σούλη σαρκὸς ἐσχημάτισται, καὶ δόξης παρεχομένης & ἔφεσιν, καὶ τραπῇ πρὸς τὸν θεῖον καὶ ἀθάνατον έρω τα. Καὶ γὰρ ἡ ἐπιθυμία πρὸς τρία τὴν κίνησιν ἔχει, ἢ πρὸς ἡδονὴν σαρκὸς, ἢ πρὸς δόξαν κενήν, ἢ πρὸς ἀπάτην χρημάτων· καὶ διὰ τὴν παράλογον ταύτην ἔφεσιν καταφρονεῖ τοῦ Θεοῦ, καὶ τῶν θείων, καὶ τῆς οἰκείας εὐγενείας ἐπιλανθάνεται, καὶ πρὸς τὸν πλη- σίον ἐκυηριοῦται, καὶ τὸν λογισμὸν σκοτίζει, καὶ οὐ συγχωρεῖ ἀναβλέψαι πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Τῶν ὁ ἀνώ τερον κτησάμενος φρόνημα ἀπ' ἐντεῦθεν ἀπολαύει τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ζῇ μακαρίαν ζωήν, προσδοκῶν τὴν ἀποκειμένην μακαριότητα τοῖς ἀγα- πῶσι τὸν Κύριον. Διαίρεσις καὶ ἀποδιαίρεσις λεπτομερής τῆς ψυχῆς. Η ψυχὴ διαιρεῖται εἰς τὸ λογιστικὸν, τὸ θυμικὸν καὶ τὸ ἐπιθυμητικόν. Τοῦ λογιστικοῦ τὰ ἁμαρτήματα εἰσι ταῦτα· ἡ ἀπιστία, ἡ αἵρεσις, ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀδια- κρισία, ή βλασφημία, αἱ συγκαταθέσεις τῶν ἁμαρ τημάτων τῶν ἐκ τοῦ παθητικοῦ μέρους. Ιασις δὲ τούτων καὶ θεραπεία ἡ ἀδίστακτος πίστις πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὰ ἀληθινὰ δόγματα, ἡ συνεχὴς μελέτη τῶν λογίων τοῦ Πνεύματος, ἡ καθαρὰ προσευχή, καὶ ἡ. ἀδιάλειπτος πρὸς Θεὸν εὐχαριστία. Τοῦ θυμικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ ἀσπλαγχνία, τὸ μίσος, τὸ ἀσυμπαθές, τὸ μνησίκακον, ὁ φθόνος, ὁ φόνος, καὶ ἡ συνεχής περὶ τὰ τοιαῦτα μελέτη. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία ἡ φιλανθρωπία, ἡ ἀγάπη, ἡ φιλαδελφία, ἡ συμπά θεια, ἡ ἀνεξικακία, ἡ χρηστότης. Τοῦ ἐπιθυμητικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ γαστριμαργία, ή πορνεία, ἡ ἀκα- θαρσία, ἡ ἀσέλγεια, ή φιλοχρηματία, ἡ τῆς δόξης ἐπι θυμία. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία, ἡ ἐγκράτεια, ή νηστεία, ἡ κακοπάθεια, ἡ ἀκτημοσύνη, ὁ τῶν χρη- μάτων πρὸς πένητας σκορπισμός, ἡ τῶν ἀθανάτων ἐκείνων ἔφεσις, ἡ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ὄρεξις, καὶ ἡ τῆς υἱοθεσίας ἐπιθυμία. Διάγνωσις τῶν λογισμῶν, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Οκτώ εἰσι πάντες οἱ περιεκτικοὶ λογισμοί. Πρῶτος ὁ τῆς γαστριμαργίας· δεύτερος ὁ τῆς πορνείας· τρί- τος ὁ τῆς φιλαργυρίας· τέταρτος ὁ τῆς ὀργῆς· πέμ- πτος ὁ τῆς λύπης· ἔκτος ὁ τῆς ἀκηδίας· ἕβδομος ὁ τῆς κενοδοξίας· ὄγδοος ὁ τῆς ὑπερηφανίας. Τούτους πάν τας τοὺς λογισμούς παρενοχλεῖν μὲν ἡμῖν ἢ μὴ παρεν SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A Explicatio triplicis animæ partis. Anima omnis rationalis tres habet partes, cogi. tationem, animum et concupiscentiam. Si sit in animo charitas et humanitas et in concupiscentia puritas et temperantia, tum cogitatio est illumi nata; sin autem in animo sit odium, et in concu piscentia intemperantia, cogitatio est tenebris of fusa. Tum porro sana cogitatio est et temperans, cum tenet sibi subditas passiones, cumque rationes rerum a Deo creatarum spiritualiter contemplatur, et cum sancta ac beata Trinitate versatur. Tumque secundum naturam movetur, cum omnes amat ho- mines, nullamque adversus quempiam retinet indi- gnationem aut injuriarum memoriam. Concupiscen- tia autem cum per temperantiam, humilitatem et paupertatem, passiones mortificat, id est, cum nom est carnis serva, nec vanam gloriam appetit, sed vertitur ad divinum et immortalem amorem. Con- cupiscentia namque ad tria motum habet suum, ad carnis voluptatem, aut ad vanam gloriam, aut ad fallaciam divitiarum atque per stultam hujus- modi cupidinem Deum spernit, itemque divina, suæ obliviscitur nobilitatis, ac in proximum suum ferocit, cogitationem obtenebrat, neque sinit eam respicere veritatem. At qui sublimiore præditus est mente jam ex hac vita fruitur regno cœlorum, vitamque ducit beatam, eam exspectans felicita tem, quæ diligentibus Deum reposita est. C D Divisio et subdivisio multiplex animæ. Anima dividitur in rationabilem, irascibileın et concupiscibilem. Rationabilis peccata hæc sunt : infidelitas, hæresis, insipientia, indiscretio, bla- sphemia, consensus ad perpetranda peccata, quæ ex patibili parte procedunt. Horum porro medela atque curatio est: indubitata fides in Deum et in vera dogmata, frequens meditatio oraculorum Spi- ritus, pura oratio, et gratiarum actio sine internis- sione Deo oblata. lrascibilis peccata sunt : immi- sericordia, odium, animus commiserationis expers, recordatio injuriarum, invidia, cædes, ac frequens earum rerum meditatio. Horum medela et curatio est : humanitas, charitas, fratrum dilectio, commi- seratio, patientia, mansuetudo. Concupiscibilis pec- cata sunt : edacitas, fornicatio, impuritas, lascivia, avaritia, gloriæ cupido. Horum remedium atque curatio est : temperantia, jejunium, malorum tole- rantia, paupertas, largitio bonorum pauperibus facta, bonorum illorum immortalium desiderium, regni Dei appetitio, adoptionis cupiditas. 516【Notitia cogitationum quibus peccatum omne perficitur. Cogitationes omnes octo numero sunt. Prima est gulæ; secunda, fornicationis; tertia, avaritiæ; quarta, iræ; quinta, tristitiæ; sexta, pigritiæ; se- plima, inanis gloriæ; octava, superbiæ. Nostra porro facultatis non est, ut hæ omnes cogitationes, molestiam vel afferant, vel non afferant; ut vero

Β Διάγνωσις τοῦ τριμεροῖς τῆς ψυχῆς. Ὅτι πᾶσα ψυχή λογική τρία μέρη κέκτηται· λογι σμὸν, θυμὸν, καὶ ἐπιθυμίαν. Ἐάν ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ ἀγάπη καὶ φιλανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ καθαρό της καὶ σωφροσύνη, ὁ λογισμός έστι πεφωτισμένος· ἐὰν δέ ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ μισανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπι θυμίᾳ ἀκολασία, ὁ λογισμός ἐστιν ἐσκοτισμένος. Ὁ μὲν οὖν λογισμὸς τότε ὑγιαίνει, καὶ σωφρονεῖ, ὅταν τὰ πάθη ἔχῃ ὑποτεταγμένα, καὶ τοὺς λόγους τῶν κτισμάτων τοῦ Θεοῦ πνευματικώς θεωρῇ, καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν καὶ μακαρίαν Τριάδα διάγῃ. Ὁ δὲ πάλιν τότε κινεῖται κατὰ φύσιν, ὅταν πάντας ἀνθρώπους ἀγαπᾷ, καὶ πρὸς οὐδένα αὐτῶν λύπην ἢ μνησικακίαν κέκτηται. Ἡ δὲ ἐπιθυμία, ὅταν ὑπὸ ἐγκρατείας, καὶ ταπεινοφροσύνης, καὶ ἀκτημοσύνης νεκρώσῃ τὰ πάθη, τουτέστι, μὴ ᾖ Σούλη σαρκὸς ἐσχημάτισται, καὶ δόξης παρεχομένης & ἔφεσιν, καὶ τραπῇ πρὸς τὸν θεῖον καὶ ἀθάνατον έρω τα. Καὶ γὰρ ἡ ἐπιθυμία πρὸς τρία τὴν κίνησιν ἔχει, ἢ πρὸς ἡδονὴν σαρκὸς, ἢ πρὸς δόξαν κενήν, ἢ πρὸς ἀπάτην χρημάτων· καὶ διὰ τὴν παράλογον ταύτην ἔφεσιν καταφρονεῖ τοῦ Θεοῦ, καὶ τῶν θείων, καὶ τῆς οἰκείας εὐγενείας ἐπιλανθάνεται, καὶ πρὸς τὸν πλη- σίον ἐκυηριοῦται, καὶ τὸν λογισμὸν σκοτίζει, καὶ οὐ συγχωρεῖ ἀναβλέψαι πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Τῶν ὁ ἀνώ τερον κτησάμενος φρόνημα ἀπ' ἐντεῦθεν ἀπολαύει τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ζῇ μακαρίαν ζωήν, προσδοκῶν τὴν ἀποκειμένην μακαριότητα τοῖς ἀγα- πῶσι τὸν Κύριον. Διαίρεσις καὶ ἀποδιαίρεσις λεπτομερής τῆς ψυχῆς. Η ψυχὴ διαιρεῖται εἰς τὸ λογιστικὸν, τὸ θυμικὸν καὶ τὸ ἐπιθυμητικόν. Τοῦ λογιστικοῦ τὰ ἁμαρτήματα εἰσι ταῦτα· ἡ ἀπιστία, ἡ αἵρεσις, ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀδια- κρισία, ή βλασφημία, αἱ συγκαταθέσεις τῶν ἁμαρ τημάτων τῶν ἐκ τοῦ παθητικοῦ μέρους. Ιασις δὲ τούτων καὶ θεραπεία ἡ ἀδίστακτος πίστις πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὰ ἀληθινὰ δόγματα, ἡ συνεχὴς μελέτη τῶν λογίων τοῦ Πνεύματος, ἡ καθαρὰ προσευχή, καὶ ἡ. ἀδιάλειπτος πρὸς Θεὸν εὐχαριστία. Τοῦ θυμικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ ἀσπλαγχνία, τὸ μίσος, τὸ ἀσυμπαθές, τὸ μνησίκακον, ὁ φθόνος, ὁ φόνος, καὶ ἡ συνεχής περὶ τὰ τοιαῦτα μελέτη. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία ἡ φιλανθρωπία, ἡ ἀγάπη, ἡ φιλαδελφία, ἡ συμπά θεια, ἡ ἀνεξικακία, ἡ χρηστότης. Τοῦ ἐπιθυμητικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ γαστριμαργία, ή πορνεία, ἡ ἀκα- θαρσία, ἡ ἀσέλγεια, ή φιλοχρηματία, ἡ τῆς δόξης ἐπι θυμία. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία, ἡ ἐγκράτεια, ή νηστεία, ἡ κακοπάθεια, ἡ ἀκτημοσύνη, ὁ τῶν χρη- μάτων πρὸς πένητας σκορπισμός, ἡ τῶν ἀθανάτων ἐκείνων ἔφεσις, ἡ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ὄρεξις, καὶ ἡ τῆς υἱοθεσίας ἐπιθυμία. Διάγνωσις τῶν λογισμῶν, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Οκτώ εἰσι πάντες οἱ περιεκτικοὶ λογισμοί. Πρῶτος ὁ τῆς γαστριμαργίας· δεύτερος ὁ τῆς πορνείας· τρί- τος ὁ τῆς φιλαργυρίας· τέταρτος ὁ τῆς ὀργῆς· πέμ- πτος ὁ τῆς λύπης· ἔκτος ὁ τῆς ἀκηδίας· ἕβδομος ὁ τῆς κενοδοξίας· ὄγδοος ὁ τῆς ὑπερηφανίας. Τούτους πάν τας τοὺς λογισμούς παρενοχλεῖν μὲν ἡμῖν ἢ μὴ παρεν SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A Explicatio triplicis animæ partis. Anima omnis rationalis tres habet partes, cogi. tationem, animum et concupiscentiam. Si sit in animo charitas et humanitas et in concupiscentia puritas et temperantia, tum cogitatio est illumi nata; sin autem in animo sit odium, et in concu piscentia intemperantia, cogitatio est tenebris of fusa. Tum porro sana cogitatio est et temperans, cum tenet sibi subditas passiones, cumque rationes rerum a Deo creatarum spiritualiter contemplatur, et cum sancta ac beata Trinitate versatur. Tumque secundum naturam movetur, cum omnes amat ho- mines, nullamque adversus quempiam retinet indi- gnationem aut injuriarum memoriam. Concupiscen- tia autem cum per temperantiam, humilitatem et paupertatem, passiones mortificat, id est, cum nom est carnis serva, nec vanam gloriam appetit, sed vertitur ad divinum et immortalem amorem. Con- cupiscentia namque ad tria motum habet suum, ad carnis voluptatem, aut ad vanam gloriam, aut ad fallaciam divitiarum atque per stultam hujus- modi cupidinem Deum spernit, itemque divina, suæ obliviscitur nobilitatis, ac in proximum suum ferocit, cogitationem obtenebrat, neque sinit eam respicere veritatem. At qui sublimiore præditus est mente jam ex hac vita fruitur regno cœlorum, vitamque ducit beatam, eam exspectans felicita tem, quæ diligentibus Deum reposita est. C D Divisio et subdivisio multiplex animæ. Anima dividitur in rationabilem, irascibileın et concupiscibilem. Rationabilis peccata hæc sunt : infidelitas, hæresis, insipientia, indiscretio, bla- sphemia, consensus ad perpetranda peccata, quæ ex patibili parte procedunt. Horum porro medela atque curatio est: indubitata fides in Deum et in vera dogmata, frequens meditatio oraculorum Spi- ritus, pura oratio, et gratiarum actio sine internis- sione Deo oblata. lrascibilis peccata sunt : immi- sericordia, odium, animus commiserationis expers, recordatio injuriarum, invidia, cædes, ac frequens earum rerum meditatio. Horum medela et curatio est : humanitas, charitas, fratrum dilectio, commi- seratio, patientia, mansuetudo. Concupiscibilis pec- cata sunt : edacitas, fornicatio, impuritas, lascivia, avaritia, gloriæ cupido. Horum remedium atque curatio est : temperantia, jejunium, malorum tole- rantia, paupertas, largitio bonorum pauperibus facta, bonorum illorum immortalium desiderium, regni Dei appetitio, adoptionis cupiditas. 516【Notitia cogitationum quibus peccatum omne perficitur. Cogitationes omnes octo numero sunt. Prima est gulæ; secunda, fornicationis; tertia, avaritiæ; quarta, iræ; quinta, tristitiæ; sexta, pigritiæ; se- plima, inanis gloriæ; octava, superbiæ. Nostra porro facultatis non est, ut hæ omnes cogitationes, molestiam vel afferant, vel non afferant; ut vero

Β Διάγνωσις τοῦ τριμεροῖς τῆς ψυχῆς. Ὅτι πᾶσα ψυχή λογική τρία μέρη κέκτηται· λογι σμὸν, θυμὸν, καὶ ἐπιθυμίαν. Ἐάν ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ ἀγάπη καὶ φιλανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ καθαρό της καὶ σωφροσύνη, ὁ λογισμός έστι πεφωτισμένος· ἐὰν δέ ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ μισανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπι θυμίᾳ ἀκολασία, ὁ λογισμός ἐστιν ἐσκοτισμένος. Ὁ μὲν οὖν λογισμὸς τότε ὑγιαίνει, καὶ σωφρονεῖ, ὅταν τὰ πάθη ἔχῃ ὑποτεταγμένα, καὶ τοὺς λόγους τῶν κτισμάτων τοῦ Θεοῦ πνευματικώς θεωρῇ, καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν καὶ μακαρίαν Τριάδα διάγῃ. Ὁ δὲ πάλιν τότε κινεῖται κατὰ φύσιν, ὅταν πάντας ἀνθρώπους ἀγαπᾷ, καὶ πρὸς οὐδένα αὐτῶν λύπην ἢ μνησικακίαν κέκτηται. Ἡ δὲ ἐπιθυμία, ὅταν ὑπὸ ἐγκρατείας, καὶ ταπεινοφροσύνης, καὶ ἀκτημοσύνης νεκρώσῃ τὰ πάθη, τουτέστι, μὴ ᾖ Σούλη σαρκὸς ἐσχημάτισται, καὶ δόξης παρεχομένης & ἔφεσιν, καὶ τραπῇ πρὸς τὸν θεῖον καὶ ἀθάνατον έρω τα. Καὶ γὰρ ἡ ἐπιθυμία πρὸς τρία τὴν κίνησιν ἔχει, ἢ πρὸς ἡδονὴν σαρκὸς, ἢ πρὸς δόξαν κενήν, ἢ πρὸς ἀπάτην χρημάτων· καὶ διὰ τὴν παράλογον ταύτην ἔφεσιν καταφρονεῖ τοῦ Θεοῦ, καὶ τῶν θείων, καὶ τῆς οἰκείας εὐγενείας ἐπιλανθάνεται, καὶ πρὸς τὸν πλη- σίον ἐκυηριοῦται, καὶ τὸν λογισμὸν σκοτίζει, καὶ οὐ συγχωρεῖ ἀναβλέψαι πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Τῶν ὁ ἀνώ τερον κτησάμενος φρόνημα ἀπ' ἐντεῦθεν ἀπολαύει τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ζῇ μακαρίαν ζωήν, προσδοκῶν τὴν ἀποκειμένην μακαριότητα τοῖς ἀγα- πῶσι τὸν Κύριον. Διαίρεσις καὶ ἀποδιαίρεσις λεπτομερής τῆς ψυχῆς. Η ψυχὴ διαιρεῖται εἰς τὸ λογιστικὸν, τὸ θυμικὸν καὶ τὸ ἐπιθυμητικόν. Τοῦ λογιστικοῦ τὰ ἁμαρτήματα εἰσι ταῦτα· ἡ ἀπιστία, ἡ αἵρεσις, ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀδια- κρισία, ή βλασφημία, αἱ συγκαταθέσεις τῶν ἁμαρ τημάτων τῶν ἐκ τοῦ παθητικοῦ μέρους. Ιασις δὲ τούτων καὶ θεραπεία ἡ ἀδίστακτος πίστις πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὰ ἀληθινὰ δόγματα, ἡ συνεχὴς μελέτη τῶν λογίων τοῦ Πνεύματος, ἡ καθαρὰ προσευχή, καὶ ἡ. ἀδιάλειπτος πρὸς Θεὸν εὐχαριστία. Τοῦ θυμικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ ἀσπλαγχνία, τὸ μίσος, τὸ ἀσυμπαθές, τὸ μνησίκακον, ὁ φθόνος, ὁ φόνος, καὶ ἡ συνεχής περὶ τὰ τοιαῦτα μελέτη. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία ἡ φιλανθρωπία, ἡ ἀγάπη, ἡ φιλαδελφία, ἡ συμπά θεια, ἡ ἀνεξικακία, ἡ χρηστότης. Τοῦ ἐπιθυμητικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ γαστριμαργία, ή πορνεία, ἡ ἀκα- θαρσία, ἡ ἀσέλγεια, ή φιλοχρηματία, ἡ τῆς δόξης ἐπι θυμία. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία, ἡ ἐγκράτεια, ή νηστεία, ἡ κακοπάθεια, ἡ ἀκτημοσύνη, ὁ τῶν χρη- μάτων πρὸς πένητας σκορπισμός, ἡ τῶν ἀθανάτων ἐκείνων ἔφεσις, ἡ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ὄρεξις, καὶ ἡ τῆς υἱοθεσίας ἐπιθυμία. Διάγνωσις τῶν λογισμῶν, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Οκτώ εἰσι πάντες οἱ περιεκτικοὶ λογισμοί. Πρῶτος ὁ τῆς γαστριμαργίας· δεύτερος ὁ τῆς πορνείας· τρί- τος ὁ τῆς φιλαργυρίας· τέταρτος ὁ τῆς ὀργῆς· πέμ- πτος ὁ τῆς λύπης· ἔκτος ὁ τῆς ἀκηδίας· ἕβδομος ὁ τῆς κενοδοξίας· ὄγδοος ὁ τῆς ὑπερηφανίας. Τούτους πάν τας τοὺς λογισμούς παρενοχλεῖν μὲν ἡμῖν ἢ μὴ παρεν SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A Explicatio triplicis animæ partis. Anima omnis rationalis tres habet partes, cogi. tationem, animum et concupiscentiam. Si sit in animo charitas et humanitas et in concupiscentia puritas et temperantia, tum cogitatio est illumi nata; sin autem in animo sit odium, et in concu piscentia intemperantia, cogitatio est tenebris of fusa. Tum porro sana cogitatio est et temperans, cum tenet sibi subditas passiones, cumque rationes rerum a Deo creatarum spiritualiter contemplatur, et cum sancta ac beata Trinitate versatur. Tumque secundum naturam movetur, cum omnes amat ho- mines, nullamque adversus quempiam retinet indi- gnationem aut injuriarum memoriam. Concupiscen- tia autem cum per temperantiam, humilitatem et paupertatem, passiones mortificat, id est, cum nom est carnis serva, nec vanam gloriam appetit, sed vertitur ad divinum et immortalem amorem. Con- cupiscentia namque ad tria motum habet suum, ad carnis voluptatem, aut ad vanam gloriam, aut ad fallaciam divitiarum atque per stultam hujus- modi cupidinem Deum spernit, itemque divina, suæ obliviscitur nobilitatis, ac in proximum suum ferocit, cogitationem obtenebrat, neque sinit eam respicere veritatem. At qui sublimiore præditus est mente jam ex hac vita fruitur regno cœlorum, vitamque ducit beatam, eam exspectans felicita tem, quæ diligentibus Deum reposita est. C D Divisio et subdivisio multiplex animæ. Anima dividitur in rationabilem, irascibileın et concupiscibilem. Rationabilis peccata hæc sunt : infidelitas, hæresis, insipientia, indiscretio, bla- sphemia, consensus ad perpetranda peccata, quæ ex patibili parte procedunt. Horum porro medela atque curatio est: indubitata fides in Deum et in vera dogmata, frequens meditatio oraculorum Spi- ritus, pura oratio, et gratiarum actio sine internis- sione Deo oblata. lrascibilis peccata sunt : immi- sericordia, odium, animus commiserationis expers, recordatio injuriarum, invidia, cædes, ac frequens earum rerum meditatio. Horum medela et curatio est : humanitas, charitas, fratrum dilectio, commi- seratio, patientia, mansuetudo. Concupiscibilis pec- cata sunt : edacitas, fornicatio, impuritas, lascivia, avaritia, gloriæ cupido. Horum remedium atque curatio est : temperantia, jejunium, malorum tole- rantia, paupertas, largitio bonorum pauperibus facta, bonorum illorum immortalium desiderium, regni Dei appetitio, adoptionis cupiditas. 516【Notitia cogitationum quibus peccatum omne perficitur. Cogitationes omnes octo numero sunt. Prima est gulæ; secunda, fornicationis; tertia, avaritiæ; quarta, iræ; quinta, tristitiæ; sexta, pigritiæ; se- plima, inanis gloriæ; octava, superbiæ. Nostra porro facultatis non est, ut hæ omnes cogitationes, molestiam vel afferant, vel non afferant; ut vero

Β Διάγνωσις τοῦ τριμεροῖς τῆς ψυχῆς. Ὅτι πᾶσα ψυχή λογική τρία μέρη κέκτηται· λογι σμὸν, θυμὸν, καὶ ἐπιθυμίαν. Ἐάν ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ ἀγάπη καὶ φιλανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ καθαρό της καὶ σωφροσύνη, ὁ λογισμός έστι πεφωτισμένος· ἐὰν δέ ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ μισανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπι θυμίᾳ ἀκολασία, ὁ λογισμός ἐστιν ἐσκοτισμένος. Ὁ μὲν οὖν λογισμὸς τότε ὑγιαίνει, καὶ σωφρονεῖ, ὅταν τὰ πάθη ἔχῃ ὑποτεταγμένα, καὶ τοὺς λόγους τῶν κτισμάτων τοῦ Θεοῦ πνευματικώς θεωρῇ, καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν καὶ μακαρίαν Τριάδα διάγῃ. Ὁ δὲ πάλιν τότε κινεῖται κατὰ φύσιν, ὅταν πάντας ἀνθρώπους ἀγαπᾷ, καὶ πρὸς οὐδένα αὐτῶν λύπην ἢ μνησικακίαν κέκτηται. Ἡ δὲ ἐπιθυμία, ὅταν ὑπὸ ἐγκρατείας, καὶ ταπεινοφροσύνης, καὶ ἀκτημοσύνης νεκρώσῃ τὰ πάθη, τουτέστι, μὴ ᾖ Σούλη σαρκὸς ἐσχημάτισται, καὶ δόξης παρεχομένης & ἔφεσιν, καὶ τραπῇ πρὸς τὸν θεῖον καὶ ἀθάνατον έρω τα. Καὶ γὰρ ἡ ἐπιθυμία πρὸς τρία τὴν κίνησιν ἔχει, ἢ πρὸς ἡδονὴν σαρκὸς, ἢ πρὸς δόξαν κενήν, ἢ πρὸς ἀπάτην χρημάτων· καὶ διὰ τὴν παράλογον ταύτην ἔφεσιν καταφρονεῖ τοῦ Θεοῦ, καὶ τῶν θείων, καὶ τῆς οἰκείας εὐγενείας ἐπιλανθάνεται, καὶ πρὸς τὸν πλη- σίον ἐκυηριοῦται, καὶ τὸν λογισμὸν σκοτίζει, καὶ οὐ συγχωρεῖ ἀναβλέψαι πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Τῶν ὁ ἀνώ τερον κτησάμενος φρόνημα ἀπ' ἐντεῦθεν ἀπολαύει τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ζῇ μακαρίαν ζωήν, προσδοκῶν τὴν ἀποκειμένην μακαριότητα τοῖς ἀγα- πῶσι τὸν Κύριον. Διαίρεσις καὶ ἀποδιαίρεσις λεπτομερής τῆς ψυχῆς. Η ψυχὴ διαιρεῖται εἰς τὸ λογιστικὸν, τὸ θυμικὸν καὶ τὸ ἐπιθυμητικόν. Τοῦ λογιστικοῦ τὰ ἁμαρτήματα εἰσι ταῦτα· ἡ ἀπιστία, ἡ αἵρεσις, ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀδια- κρισία, ή βλασφημία, αἱ συγκαταθέσεις τῶν ἁμαρ τημάτων τῶν ἐκ τοῦ παθητικοῦ μέρους. Ιασις δὲ τούτων καὶ θεραπεία ἡ ἀδίστακτος πίστις πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὰ ἀληθινὰ δόγματα, ἡ συνεχὴς μελέτη τῶν λογίων τοῦ Πνεύματος, ἡ καθαρὰ προσευχή, καὶ ἡ. ἀδιάλειπτος πρὸς Θεὸν εὐχαριστία. Τοῦ θυμικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ ἀσπλαγχνία, τὸ μίσος, τὸ ἀσυμπαθές, τὸ μνησίκακον, ὁ φθόνος, ὁ φόνος, καὶ ἡ συνεχής περὶ τὰ τοιαῦτα μελέτη. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία ἡ φιλανθρωπία, ἡ ἀγάπη, ἡ φιλαδελφία, ἡ συμπά θεια, ἡ ἀνεξικακία, ἡ χρηστότης. Τοῦ ἐπιθυμητικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ γαστριμαργία, ή πορνεία, ἡ ἀκα- θαρσία, ἡ ἀσέλγεια, ή φιλοχρηματία, ἡ τῆς δόξης ἐπι θυμία. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία, ἡ ἐγκράτεια, ή νηστεία, ἡ κακοπάθεια, ἡ ἀκτημοσύνη, ὁ τῶν χρη- μάτων πρὸς πένητας σκορπισμός, ἡ τῶν ἀθανάτων ἐκείνων ἔφεσις, ἡ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ὄρεξις, καὶ ἡ τῆς υἱοθεσίας ἐπιθυμία. Διάγνωσις τῶν λογισμῶν, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Οκτώ εἰσι πάντες οἱ περιεκτικοὶ λογισμοί. Πρῶτος ὁ τῆς γαστριμαργίας· δεύτερος ὁ τῆς πορνείας· τρί- τος ὁ τῆς φιλαργυρίας· τέταρτος ὁ τῆς ὀργῆς· πέμ- πτος ὁ τῆς λύπης· ἔκτος ὁ τῆς ἀκηδίας· ἕβδομος ὁ τῆς κενοδοξίας· ὄγδοος ὁ τῆς ὑπερηφανίας. Τούτους πάν τας τοὺς λογισμούς παρενοχλεῖν μὲν ἡμῖν ἢ μὴ παρεν SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A Explicatio triplicis animæ partis. Anima omnis rationalis tres habet partes, cogi. tationem, animum et concupiscentiam. Si sit in animo charitas et humanitas et in concupiscentia puritas et temperantia, tum cogitatio est illumi nata; sin autem in animo sit odium, et in concu piscentia intemperantia, cogitatio est tenebris of fusa. Tum porro sana cogitatio est et temperans, cum tenet sibi subditas passiones, cumque rationes rerum a Deo creatarum spiritualiter contemplatur, et cum sancta ac beata Trinitate versatur. Tumque secundum naturam movetur, cum omnes amat ho- mines, nullamque adversus quempiam retinet indi- gnationem aut injuriarum memoriam. Concupiscen- tia autem cum per temperantiam, humilitatem et paupertatem, passiones mortificat, id est, cum nom est carnis serva, nec vanam gloriam appetit, sed vertitur ad divinum et immortalem amorem. Con- cupiscentia namque ad tria motum habet suum, ad carnis voluptatem, aut ad vanam gloriam, aut ad fallaciam divitiarum atque per stultam hujus- modi cupidinem Deum spernit, itemque divina, suæ obliviscitur nobilitatis, ac in proximum suum ferocit, cogitationem obtenebrat, neque sinit eam respicere veritatem. At qui sublimiore præditus est mente jam ex hac vita fruitur regno cœlorum, vitamque ducit beatam, eam exspectans felicita tem, quæ diligentibus Deum reposita est. C D Divisio et subdivisio multiplex animæ. Anima dividitur in rationabilem, irascibileın et concupiscibilem. Rationabilis peccata hæc sunt : infidelitas, hæresis, insipientia, indiscretio, bla- sphemia, consensus ad perpetranda peccata, quæ ex patibili parte procedunt. Horum porro medela atque curatio est: indubitata fides in Deum et in vera dogmata, frequens meditatio oraculorum Spi- ritus, pura oratio, et gratiarum actio sine internis- sione Deo oblata. lrascibilis peccata sunt : immi- sericordia, odium, animus commiserationis expers, recordatio injuriarum, invidia, cædes, ac frequens earum rerum meditatio. Horum medela et curatio est : humanitas, charitas, fratrum dilectio, commi- seratio, patientia, mansuetudo. Concupiscibilis pec- cata sunt : edacitas, fornicatio, impuritas, lascivia, avaritia, gloriæ cupido. Horum remedium atque curatio est : temperantia, jejunium, malorum tole- rantia, paupertas, largitio bonorum pauperibus facta, bonorum illorum immortalium desiderium, regni Dei appetitio, adoptionis cupiditas. 516【Notitia cogitationum quibus peccatum omne perficitur. Cogitationes omnes octo numero sunt. Prima est gulæ; secunda, fornicationis; tertia, avaritiæ; quarta, iræ; quinta, tristitiæ; sexta, pigritiæ; se- plima, inanis gloriæ; octava, superbiæ. Nostra porro facultatis non est, ut hæ omnes cogitationes, molestiam vel afferant, vel non afferant; ut vero

Β Διάγνωσις τοῦ τριμεροῖς τῆς ψυχῆς. Ὅτι πᾶσα ψυχή λογική τρία μέρη κέκτηται· λογι σμὸν, θυμὸν, καὶ ἐπιθυμίαν. Ἐάν ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ ἀγάπη καὶ φιλανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ καθαρό της καὶ σωφροσύνη, ὁ λογισμός έστι πεφωτισμένος· ἐὰν δέ ἐστιν ἐν τῷ θυμῷ μισανθρωπία, καὶ ἐν τῇ ἐπι θυμίᾳ ἀκολασία, ὁ λογισμός ἐστιν ἐσκοτισμένος. Ὁ μὲν οὖν λογισμὸς τότε ὑγιαίνει, καὶ σωφρονεῖ, ὅταν τὰ πάθη ἔχῃ ὑποτεταγμένα, καὶ τοὺς λόγους τῶν κτισμάτων τοῦ Θεοῦ πνευματικώς θεωρῇ, καὶ πρὸς τὴν ἁγίαν καὶ μακαρίαν Τριάδα διάγῃ. Ὁ δὲ πάλιν τότε κινεῖται κατὰ φύσιν, ὅταν πάντας ἀνθρώπους ἀγαπᾷ, καὶ πρὸς οὐδένα αὐτῶν λύπην ἢ μνησικακίαν κέκτηται. Ἡ δὲ ἐπιθυμία, ὅταν ὑπὸ ἐγκρατείας, καὶ ταπεινοφροσύνης, καὶ ἀκτημοσύνης νεκρώσῃ τὰ πάθη, τουτέστι, μὴ ᾖ Σούλη σαρκὸς ἐσχημάτισται, καὶ δόξης παρεχομένης & ἔφεσιν, καὶ τραπῇ πρὸς τὸν θεῖον καὶ ἀθάνατον έρω τα. Καὶ γὰρ ἡ ἐπιθυμία πρὸς τρία τὴν κίνησιν ἔχει, ἢ πρὸς ἡδονὴν σαρκὸς, ἢ πρὸς δόξαν κενήν, ἢ πρὸς ἀπάτην χρημάτων· καὶ διὰ τὴν παράλογον ταύτην ἔφεσιν καταφρονεῖ τοῦ Θεοῦ, καὶ τῶν θείων, καὶ τῆς οἰκείας εὐγενείας ἐπιλανθάνεται, καὶ πρὸς τὸν πλη- σίον ἐκυηριοῦται, καὶ τὸν λογισμὸν σκοτίζει, καὶ οὐ συγχωρεῖ ἀναβλέψαι πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Τῶν ὁ ἀνώ τερον κτησάμενος φρόνημα ἀπ' ἐντεῦθεν ἀπολαύει τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ζῇ μακαρίαν ζωήν, προσδοκῶν τὴν ἀποκειμένην μακαριότητα τοῖς ἀγα- πῶσι τὸν Κύριον. Διαίρεσις καὶ ἀποδιαίρεσις λεπτομερής τῆς ψυχῆς. Η ψυχὴ διαιρεῖται εἰς τὸ λογιστικὸν, τὸ θυμικὸν καὶ τὸ ἐπιθυμητικόν. Τοῦ λογιστικοῦ τὰ ἁμαρτήματα εἰσι ταῦτα· ἡ ἀπιστία, ἡ αἵρεσις, ἡ ἀφροσύνη, ἡ ἀδια- κρισία, ή βλασφημία, αἱ συγκαταθέσεις τῶν ἁμαρ τημάτων τῶν ἐκ τοῦ παθητικοῦ μέρους. Ιασις δὲ τούτων καὶ θεραπεία ἡ ἀδίστακτος πίστις πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὰ ἀληθινὰ δόγματα, ἡ συνεχὴς μελέτη τῶν λογίων τοῦ Πνεύματος, ἡ καθαρὰ προσευχή, καὶ ἡ. ἀδιάλειπτος πρὸς Θεὸν εὐχαριστία. Τοῦ θυμικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ ἀσπλαγχνία, τὸ μίσος, τὸ ἀσυμπαθές, τὸ μνησίκακον, ὁ φθόνος, ὁ φόνος, καὶ ἡ συνεχής περὶ τὰ τοιαῦτα μελέτη. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία ἡ φιλανθρωπία, ἡ ἀγάπη, ἡ φιλαδελφία, ἡ συμπά θεια, ἡ ἀνεξικακία, ἡ χρηστότης. Τοῦ ἐπιθυμητικοῦ τὰ ἁμαρτήματα ἡ γαστριμαργία, ή πορνεία, ἡ ἀκα- θαρσία, ἡ ἀσέλγεια, ή φιλοχρηματία, ἡ τῆς δόξης ἐπι θυμία. Ιασις τούτων καὶ θεραπεία, ἡ ἐγκράτεια, ή νηστεία, ἡ κακοπάθεια, ἡ ἀκτημοσύνη, ὁ τῶν χρη- μάτων πρὸς πένητας σκορπισμός, ἡ τῶν ἀθανάτων ἐκείνων ἔφεσις, ἡ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ὄρεξις, καὶ ἡ τῆς υἱοθεσίας ἐπιθυμία. Διάγνωσις τῶν λογισμῶν, δι' ὧν πᾶσα ἁμαρτία τελεῖται. Οκτώ εἰσι πάντες οἱ περιεκτικοὶ λογισμοί. Πρῶτος ὁ τῆς γαστριμαργίας· δεύτερος ὁ τῆς πορνείας· τρί- τος ὁ τῆς φιλαργυρίας· τέταρτος ὁ τῆς ὀργῆς· πέμ- πτος ὁ τῆς λύπης· ἔκτος ὁ τῆς ἀκηδίας· ἕβδομος ὁ τῆς κενοδοξίας· ὄγδοος ὁ τῆς ὑπερηφανίας. Τούτους πάν τας τοὺς λογισμούς παρενοχλεῖν μὲν ἡμῖν ἢ μὴ παρεν SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A Explicatio triplicis animæ partis. Anima omnis rationalis tres habet partes, cogi. tationem, animum et concupiscentiam. Si sit in animo charitas et humanitas et in concupiscentia puritas et temperantia, tum cogitatio est illumi nata; sin autem in animo sit odium, et in concu piscentia intemperantia, cogitatio est tenebris of fusa. Tum porro sana cogitatio est et temperans, cum tenet sibi subditas passiones, cumque rationes rerum a Deo creatarum spiritualiter contemplatur, et cum sancta ac beata Trinitate versatur. Tumque secundum naturam movetur, cum omnes amat ho- mines, nullamque adversus quempiam retinet indi- gnationem aut injuriarum memoriam. Concupiscen- tia autem cum per temperantiam, humilitatem et paupertatem, passiones mortificat, id est, cum nom est carnis serva, nec vanam gloriam appetit, sed vertitur ad divinum et immortalem amorem. Con- cupiscentia namque ad tria motum habet suum, ad carnis voluptatem, aut ad vanam gloriam, aut ad fallaciam divitiarum atque per stultam hujus- modi cupidinem Deum spernit, itemque divina, suæ obliviscitur nobilitatis, ac in proximum suum ferocit, cogitationem obtenebrat, neque sinit eam respicere veritatem. At qui sublimiore præditus est mente jam ex hac vita fruitur regno cœlorum, vitamque ducit beatam, eam exspectans felicita tem, quæ diligentibus Deum reposita est. C D Divisio et subdivisio multiplex animæ. Anima dividitur in rationabilem, irascibileın et concupiscibilem. Rationabilis peccata hæc sunt : infidelitas, hæresis, insipientia, indiscretio, bla- sphemia, consensus ad perpetranda peccata, quæ ex patibili parte procedunt. Horum porro medela atque curatio est: indubitata fides in Deum et in vera dogmata, frequens meditatio oraculorum Spi- ritus, pura oratio, et gratiarum actio sine internis- sione Deo oblata. lrascibilis peccata sunt : immi- sericordia, odium, animus commiserationis expers, recordatio injuriarum, invidia, cædes, ac frequens earum rerum meditatio. Horum medela et curatio est : humanitas, charitas, fratrum dilectio, commi- seratio, patientia, mansuetudo. Concupiscibilis pec- cata sunt : edacitas, fornicatio, impuritas, lascivia, avaritia, gloriæ cupido. Horum remedium atque curatio est : temperantia, jejunium, malorum tole- rantia, paupertas, largitio bonorum pauperibus facta, bonorum illorum immortalium desiderium, regni Dei appetitio, adoptionis cupiditas. 516【Notitia cogitationum quibus peccatum omne perficitur. Cogitationes omnes octo numero sunt. Prima est gulæ; secunda, fornicationis; tertia, avaritiæ; quarta, iræ; quinta, tristitiæ; sexta, pigritiæ; se- plima, inanis gloriæ; octava, superbiæ. Nostra porro facultatis non est, ut hæ omnes cogitationes, molestiam vel afferant, vel non afferant; ut vero

Α οχλεῖν τῶν οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἐστιν· ἐμμένειν δέ, ἢ πάθη κινεῖν, ἢ μὴ κινεῖν, ὁμοίως τῶν ἐφ' ἡμῖν. Αλλο δέ ἐστι προσβολή, καὶ ἄλλο συνδυασμὸς, καὶ ἄλλο πάθος, καὶ ἄλλο πάλη, καὶ ἄλλο συγκατάθεσις, καὶ ἄλλο ἐνέρ γεια. Καὶ προσβολὴ μὲν ἔστιν ἡ ἁπλῶς γινομένη του ἐχθροῦ ὑπόμνησις· οἷον, Ποίησον τόδε, ἢ τόδε· ὡς ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν· «Εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτο: ἄρτοι γένωνται. » Τοῦτο, ὡς εἴρηται, οὐκ ἐφ' ἡμῖν. Συνδυασμὸς δέ ἐστιν ἡ παραδοχὴ τοῦ ὑποβαλλομένου λογισμοῦ παρὰ τοῦ ἐχθροῦ· οἷον μετ' αὐτοῦ μελέτη καὶ ὁμιλία ὑπὲρ τῇ προαιρέσει ἡμῶν. Πάθος δέ ἐστιν ἡ ἀπὸ τοῦ συνδυασμοῦ ἕξις γινομένη παρὰ τοῦ ἐχθροῦ ὑποβαλλομένου πάθους· καὶ οἷον ἡ συνοχή, μελέτη, καὶ φαντασία. Πάλη δέ ἐστιν ἡ ἀντίστασις, ἢ πρὸς ἀναίρεσιν τοῦ λογισμοῦ τοῦ πάθους, ἢ πρὸς συγκατά θεσιν, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος· « Ἡ σὰρξ ἐπιθυ- μεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός. Ταῦτα δὲ ἀντίκεινται ἀλλήλοις. » Συγκατά θεσις δὲ ἡ κατάνευσις πρὸς τὸ πάθος τοῦ λογισμού. Ἐνέργεια δὲ ἡ αὐτὴ πρᾶξις. ᾿Αναιρεῖται δὲ ὑπὸ μὲν τῆς ἐγκρατείας ή γαστριμαργία, ὑπὸ δὲ τοῦ θείου πόθου καὶ τῆς τῶν μελλόντων ἐφέσεως ἡ πορνεία ὑπὸ δὲ τῆς συμπαθείας τῆς πρὸς τοὺς πένητας ἡ φιλ αργυρία· ὑπὸ δὲ τῆς ἀγαθότητος καὶ τῆς πρὸς πάνω τας ἀγάπης ἡ ὀργή· ὑπὸ δὲ τῆς πνευματικῆς χαρᾶς ἡ κοσμικὴ λύπη· ὑπὸ δὲ τῆς ὑπομονῆς, καὶ καρτερίας, καὶ τῆς πρὸς Θεὸν εὐχαριστίας, ἡ ἀκηδία· ὑπὸ δὲ τῆς κρυπτῆς τῶν ἀρετῶν ἐργασίας, καὶ τῆς συνεχούς προσευχῆς ἡ κενοδοξία· ὑπὸ δὲ τοῦ μὴ κρίνειν τινά, ἢ ἐξουθενεῖν, ὡς ὁ μεγάλαυχος Φαρισαῖος, ἀλλ' ἡγεῖ σθαι ἑαυτὸν ἔσχατον πάντων, ἡ ὑπερηφανία. Τούτων οὖν τῶν εἰρημένων παθῶν ὁ νοῦς ἐλευθερωθείς, καὶ πρὸς Θεὸν ἀνυψωθεὶς, ἀπεντεῦθεν ζῇ τὴν μακαρίτι ζωὴν, τὴν ἀῤῥαβῶνα δεχόμενος τοῦ Πνεύματος· καὶ τῶν ἐντεῦθεν ἀποδημήσας μετὰ ἀπαθείας καὶ γνώσεως ἀληθοῦς, παρίσταται τῷ φωτὶ τῆς ἁγίας καὶ μακαρίας Τριάδος εἰς αἰῶνας ἀπεράντους μετὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων καταλαμπόμενος. Ο Διάθεσις τῶν παθῶν. Τῶν παθῶν τὰ μὲν ἔστι σωματικά, τὰ δὲ ψυχικά Καὶ σωματικὰ μὲν λέγομεν γαστριμαργίαν, πορνείαν, μέθην, ἀσέλγειαν· ψυχικὰ δὲ μῖσος πρὸς τὸν πλησίον, φθόνος, ἔρις, κενοδοξία, υπερηφανία. Ταῦτα δὲ ἐνερ γοῦσιν εἰς τὴν ἡμετέραν ψυχὴν, ἀπούσης ἀγάπης και εγκρατείας· παρούσης δὲ ἀγάπης καὶ ἐγκρατείας, ταῦτα πάντα ἐξαφανίζονται, τὰ μὲν ὑπὸ ἀγάπης πνευματικῆς, τὰ δὲ ὑπὸ νηστείας καὶ ἐγκρατείας. Τότε γὰρ ὁ νοῦς καὶ τὸ οἰκεῖον φῶς ἀπολαμβάνει καὶ τὸν Θεὸν ἀπαρεμποδίστως ὁρᾷ. Περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας. Πάντα ἐκ τοῦ Θεοῦ, καὶ τὰ ἀγαθὰ, καὶ τὰ λυπηρέ καὶ τὰ ἀνάξια· ἀλλὰ τὰ μὲν εὐδοκία, τὰ δὲ οἰκονομία, τὰ δὲ παραχωρήσει. Καὶ τὰ κατ᾽ εὐδοκίαν, ὅτε κατ' ἀρετὴν πολιτευώμεθα· βούλεται γὰρ ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ μετὰ τῆς εὐσεβείας, καὶ ἀρετῆς πολιτεύεσθαι. Κατ' οίκονομίαν δὲ, ὅταν σφαλ- λόμενοι καὶ ἁμαρτάνοντες παιδενώμεθα. Κατά τα ραχώρησιν δὲ, ὅταν παιδευόμενοι μὴ ἐπιστρέψωμεν S. ATHANASIUS. - SPURIA. maneant, et passiones excitent, vel non excitent, nostræ facultatis est. Aliud enim est irruptio, aliud adhesio, aliud passio, aliud pugna, aliud consen- sus, aliud operatio. Et irruptio quidem est simplex reminiscentia ab inimico inducta; qualis est isthæc : Noc facito, vel illud: ut Christo olim et Deo no- stro dictum est : • Dic ut lapides isti panes Gant '. . Hoc, uti dictum est, penes nos non est. Adhasio est admissio inductæ ab inimico cogita- tionis, et quasi meditatio et congressus cum illo circa propositum nostrum. Passio est affectio ex adhæsione parta, mota ab inimico, passione sci- licet ab illo excitata; estque velut admissio, medi- tatio, et phantasia. Pugna est colluctatio, aut ad eliminandam cogitationem passionis, aut ad con- sensum, ut ait Apostolus : e Caro concupiscit ad- versus spiritum, et spiritus adversus carnem. Hæc autem sibi adversantur. "., Consensus autem est nuus ad passionem cogitationis. Operatio est ipse aclus. Deletur vero temperantia, edacitas ; divino amore et futurorum desiderio, fornicatio; commi- seratione erga pauperes, avaritia; benignitate et charitate erga omnes, ira; spirituali gaudio, mun- dana tristitia; patientia et tolerantia, et gratiarum actione Deo facta, pigritia ; occultis virtutum ope- ribus, ac frequenti oratione, inanis gloria : nullum judicando vel spernendo, ut jactator ille Pharisæus, seseque omnium postremum reputando, superbia. His igitur supra dictis passionibus liberata mens, et ad Deum erecta, jam ex hoc mundo beatam ducit vitam, accepto Spiritus arrhabone : atque hinc pro- fecta passionum expers, cum vera cognitione, ad lumen sanctæ ac beatæ Trinitatis sistitur in sæcula infinita cum sanctis angelis refulgens. B Distinctio passionum. Passionum aliæ corporcæ sunt, aliæ animam spe. claut. Corporeas dicimus, educitatem, fornicatio- nen, ebrietatem, lasciviam. Animam spectare di- eimus basce, odium erga proximum, iram, conten- tionem, inanem gloriam. Hæ in anima nostra operantur, absente charitate et temperantia : prae- sente autem charitate atque temperantia, isthæc omnia delentur; alia per spiritualem charitatem, alia per jejunium et temperantiam. Tunc enim mens domesticum lumen accipit, ac Deum nullo obice videt. De Dei providentia. ; Omnia ex Deo sunt, bona, tristia, indiga; sel aiia quidem placito ejus; alia, dispensatione; alia permissione. Quæ placito ejus (eveniunt) cum scili- cet vitam in virtute agimus; vult naïque Deus nos sine peccato degere, atque cum pietate et virtute vitam instituere. Dispensatione autem, quando lapsi et post peccatum admissum castigamur. Per- so Matth. IV, D 3. 11 Galat. ν. 17.

Α οχλεῖν τῶν οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἐστιν· ἐμμένειν δέ, ἢ πάθη κινεῖν, ἢ μὴ κινεῖν, ὁμοίως τῶν ἐφ' ἡμῖν. Αλλο δέ ἐστι προσβολή, καὶ ἄλλο συνδυασμὸς, καὶ ἄλλο πάθος, καὶ ἄλλο πάλη, καὶ ἄλλο συγκατάθεσις, καὶ ἄλλο ἐνέρ γεια. Καὶ προσβολὴ μὲν ἔστιν ἡ ἁπλῶς γινομένη του ἐχθροῦ ὑπόμνησις· οἷον, Ποίησον τόδε, ἢ τόδε· ὡς ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν· «Εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτο: ἄρτοι γένωνται. » Τοῦτο, ὡς εἴρηται, οὐκ ἐφ' ἡμῖν. Συνδυασμὸς δέ ἐστιν ἡ παραδοχὴ τοῦ ὑποβαλλομένου λογισμοῦ παρὰ τοῦ ἐχθροῦ· οἷον μετ' αὐτοῦ μελέτη καὶ ὁμιλία ὑπὲρ τῇ προαιρέσει ἡμῶν. Πάθος δέ ἐστιν ἡ ἀπὸ τοῦ συνδυασμοῦ ἕξις γινομένη παρὰ τοῦ ἐχθροῦ ὑποβαλλομένου πάθους· καὶ οἷον ἡ συνοχή, μελέτη, καὶ φαντασία. Πάλη δέ ἐστιν ἡ ἀντίστασις, ἢ πρὸς ἀναίρεσιν τοῦ λογισμοῦ τοῦ πάθους, ἢ πρὸς συγκατά θεσιν, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος· « Ἡ σὰρξ ἐπιθυ- μεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός. Ταῦτα δὲ ἀντίκεινται ἀλλήλοις. » Συγκατά θεσις δὲ ἡ κατάνευσις πρὸς τὸ πάθος τοῦ λογισμού. Ἐνέργεια δὲ ἡ αὐτὴ πρᾶξις. ᾿Αναιρεῖται δὲ ὑπὸ μὲν τῆς ἐγκρατείας ή γαστριμαργία, ὑπὸ δὲ τοῦ θείου πόθου καὶ τῆς τῶν μελλόντων ἐφέσεως ἡ πορνεία ὑπὸ δὲ τῆς συμπαθείας τῆς πρὸς τοὺς πένητας ἡ φιλ αργυρία· ὑπὸ δὲ τῆς ἀγαθότητος καὶ τῆς πρὸς πάνω τας ἀγάπης ἡ ὀργή· ὑπὸ δὲ τῆς πνευματικῆς χαρᾶς ἡ κοσμικὴ λύπη· ὑπὸ δὲ τῆς ὑπομονῆς, καὶ καρτερίας, καὶ τῆς πρὸς Θεὸν εὐχαριστίας, ἡ ἀκηδία· ὑπὸ δὲ τῆς κρυπτῆς τῶν ἀρετῶν ἐργασίας, καὶ τῆς συνεχούς προσευχῆς ἡ κενοδοξία· ὑπὸ δὲ τοῦ μὴ κρίνειν τινά, ἢ ἐξουθενεῖν, ὡς ὁ μεγάλαυχος Φαρισαῖος, ἀλλ' ἡγεῖ σθαι ἑαυτὸν ἔσχατον πάντων, ἡ ὑπερηφανία. Τούτων οὖν τῶν εἰρημένων παθῶν ὁ νοῦς ἐλευθερωθείς, καὶ πρὸς Θεὸν ἀνυψωθεὶς, ἀπεντεῦθεν ζῇ τὴν μακαρίτι ζωὴν, τὴν ἀῤῥαβῶνα δεχόμενος τοῦ Πνεύματος· καὶ τῶν ἐντεῦθεν ἀποδημήσας μετὰ ἀπαθείας καὶ γνώσεως ἀληθοῦς, παρίσταται τῷ φωτὶ τῆς ἁγίας καὶ μακαρίας Τριάδος εἰς αἰῶνας ἀπεράντους μετὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων καταλαμπόμενος. Ο Διάθεσις τῶν παθῶν. Τῶν παθῶν τὰ μὲν ἔστι σωματικά, τὰ δὲ ψυχικά Καὶ σωματικὰ μὲν λέγομεν γαστριμαργίαν, πορνείαν, μέθην, ἀσέλγειαν· ψυχικὰ δὲ μῖσος πρὸς τὸν πλησίον, φθόνος, ἔρις, κενοδοξία, υπερηφανία. Ταῦτα δὲ ἐνερ γοῦσιν εἰς τὴν ἡμετέραν ψυχὴν, ἀπούσης ἀγάπης και εγκρατείας· παρούσης δὲ ἀγάπης καὶ ἐγκρατείας, ταῦτα πάντα ἐξαφανίζονται, τὰ μὲν ὑπὸ ἀγάπης πνευματικῆς, τὰ δὲ ὑπὸ νηστείας καὶ ἐγκρατείας. Τότε γὰρ ὁ νοῦς καὶ τὸ οἰκεῖον φῶς ἀπολαμβάνει καὶ τὸν Θεὸν ἀπαρεμποδίστως ὁρᾷ. Περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας. Πάντα ἐκ τοῦ Θεοῦ, καὶ τὰ ἀγαθὰ, καὶ τὰ λυπηρέ καὶ τὰ ἀνάξια· ἀλλὰ τὰ μὲν εὐδοκία, τὰ δὲ οἰκονομία, τὰ δὲ παραχωρήσει. Καὶ τὰ κατ᾽ εὐδοκίαν, ὅτε κατ' ἀρετὴν πολιτευώμεθα· βούλεται γὰρ ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ μετὰ τῆς εὐσεβείας, καὶ ἀρετῆς πολιτεύεσθαι. Κατ' οίκονομίαν δὲ, ὅταν σφαλ- λόμενοι καὶ ἁμαρτάνοντες παιδενώμεθα. Κατά τα ραχώρησιν δὲ, ὅταν παιδευόμενοι μὴ ἐπιστρέψωμεν S. ATHANASIUS. - SPURIA. maneant, et passiones excitent, vel non excitent, nostræ facultatis est. Aliud enim est irruptio, aliud adhesio, aliud passio, aliud pugna, aliud consen- sus, aliud operatio. Et irruptio quidem est simplex reminiscentia ab inimico inducta; qualis est isthæc : Noc facito, vel illud: ut Christo olim et Deo no- stro dictum est : • Dic ut lapides isti panes Gant '. . Hoc, uti dictum est, penes nos non est. Adhasio est admissio inductæ ab inimico cogita- tionis, et quasi meditatio et congressus cum illo circa propositum nostrum. Passio est affectio ex adhæsione parta, mota ab inimico, passione sci- licet ab illo excitata; estque velut admissio, medi- tatio, et phantasia. Pugna est colluctatio, aut ad eliminandam cogitationem passionis, aut ad con- sensum, ut ait Apostolus : e Caro concupiscit ad- versus spiritum, et spiritus adversus carnem. Hæc autem sibi adversantur. "., Consensus autem est nuus ad passionem cogitationis. Operatio est ipse aclus. Deletur vero temperantia, edacitas ; divino amore et futurorum desiderio, fornicatio; commi- seratione erga pauperes, avaritia; benignitate et charitate erga omnes, ira; spirituali gaudio, mun- dana tristitia; patientia et tolerantia, et gratiarum actione Deo facta, pigritia ; occultis virtutum ope- ribus, ac frequenti oratione, inanis gloria : nullum judicando vel spernendo, ut jactator ille Pharisæus, seseque omnium postremum reputando, superbia. His igitur supra dictis passionibus liberata mens, et ad Deum erecta, jam ex hoc mundo beatam ducit vitam, accepto Spiritus arrhabone : atque hinc pro- fecta passionum expers, cum vera cognitione, ad lumen sanctæ ac beatæ Trinitatis sistitur in sæcula infinita cum sanctis angelis refulgens. B Distinctio passionum. Passionum aliæ corporcæ sunt, aliæ animam spe. claut. Corporeas dicimus, educitatem, fornicatio- nen, ebrietatem, lasciviam. Animam spectare di- eimus basce, odium erga proximum, iram, conten- tionem, inanem gloriam. Hæ in anima nostra operantur, absente charitate et temperantia : prae- sente autem charitate atque temperantia, isthæc omnia delentur; alia per spiritualem charitatem, alia per jejunium et temperantiam. Tunc enim mens domesticum lumen accipit, ac Deum nullo obice videt. De Dei providentia. ; Omnia ex Deo sunt, bona, tristia, indiga; sel aiia quidem placito ejus; alia, dispensatione; alia permissione. Quæ placito ejus (eveniunt) cum scili- cet vitam in virtute agimus; vult naïque Deus nos sine peccato degere, atque cum pietate et virtute vitam instituere. Dispensatione autem, quando lapsi et post peccatum admissum castigamur. Per- so Matth. IV, D 3. 11 Galat. ν. 17.

Α οχλεῖν τῶν οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἐστιν· ἐμμένειν δέ, ἢ πάθη κινεῖν, ἢ μὴ κινεῖν, ὁμοίως τῶν ἐφ' ἡμῖν. Αλλο δέ ἐστι προσβολή, καὶ ἄλλο συνδυασμὸς, καὶ ἄλλο πάθος, καὶ ἄλλο πάλη, καὶ ἄλλο συγκατάθεσις, καὶ ἄλλο ἐνέρ γεια. Καὶ προσβολὴ μὲν ἔστιν ἡ ἁπλῶς γινομένη του ἐχθροῦ ὑπόμνησις· οἷον, Ποίησον τόδε, ἢ τόδε· ὡς ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν· «Εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτο: ἄρτοι γένωνται. » Τοῦτο, ὡς εἴρηται, οὐκ ἐφ' ἡμῖν. Συνδυασμὸς δέ ἐστιν ἡ παραδοχὴ τοῦ ὑποβαλλομένου λογισμοῦ παρὰ τοῦ ἐχθροῦ· οἷον μετ' αὐτοῦ μελέτη καὶ ὁμιλία ὑπὲρ τῇ προαιρέσει ἡμῶν. Πάθος δέ ἐστιν ἡ ἀπὸ τοῦ συνδυασμοῦ ἕξις γινομένη παρὰ τοῦ ἐχθροῦ ὑποβαλλομένου πάθους· καὶ οἷον ἡ συνοχή, μελέτη, καὶ φαντασία. Πάλη δέ ἐστιν ἡ ἀντίστασις, ἢ πρὸς ἀναίρεσιν τοῦ λογισμοῦ τοῦ πάθους, ἢ πρὸς συγκατά θεσιν, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος· « Ἡ σὰρξ ἐπιθυ- μεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός. Ταῦτα δὲ ἀντίκεινται ἀλλήλοις. » Συγκατά θεσις δὲ ἡ κατάνευσις πρὸς τὸ πάθος τοῦ λογισμού. Ἐνέργεια δὲ ἡ αὐτὴ πρᾶξις. ᾿Αναιρεῖται δὲ ὑπὸ μὲν τῆς ἐγκρατείας ή γαστριμαργία, ὑπὸ δὲ τοῦ θείου πόθου καὶ τῆς τῶν μελλόντων ἐφέσεως ἡ πορνεία ὑπὸ δὲ τῆς συμπαθείας τῆς πρὸς τοὺς πένητας ἡ φιλ αργυρία· ὑπὸ δὲ τῆς ἀγαθότητος καὶ τῆς πρὸς πάνω τας ἀγάπης ἡ ὀργή· ὑπὸ δὲ τῆς πνευματικῆς χαρᾶς ἡ κοσμικὴ λύπη· ὑπὸ δὲ τῆς ὑπομονῆς, καὶ καρτερίας, καὶ τῆς πρὸς Θεὸν εὐχαριστίας, ἡ ἀκηδία· ὑπὸ δὲ τῆς κρυπτῆς τῶν ἀρετῶν ἐργασίας, καὶ τῆς συνεχούς προσευχῆς ἡ κενοδοξία· ὑπὸ δὲ τοῦ μὴ κρίνειν τινά, ἢ ἐξουθενεῖν, ὡς ὁ μεγάλαυχος Φαρισαῖος, ἀλλ' ἡγεῖ σθαι ἑαυτὸν ἔσχατον πάντων, ἡ ὑπερηφανία. Τούτων οὖν τῶν εἰρημένων παθῶν ὁ νοῦς ἐλευθερωθείς, καὶ πρὸς Θεὸν ἀνυψωθεὶς, ἀπεντεῦθεν ζῇ τὴν μακαρίτι ζωὴν, τὴν ἀῤῥαβῶνα δεχόμενος τοῦ Πνεύματος· καὶ τῶν ἐντεῦθεν ἀποδημήσας μετὰ ἀπαθείας καὶ γνώσεως ἀληθοῦς, παρίσταται τῷ φωτὶ τῆς ἁγίας καὶ μακαρίας Τριάδος εἰς αἰῶνας ἀπεράντους μετὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων καταλαμπόμενος. Ο Διάθεσις τῶν παθῶν. Τῶν παθῶν τὰ μὲν ἔστι σωματικά, τὰ δὲ ψυχικά Καὶ σωματικὰ μὲν λέγομεν γαστριμαργίαν, πορνείαν, μέθην, ἀσέλγειαν· ψυχικὰ δὲ μῖσος πρὸς τὸν πλησίον, φθόνος, ἔρις, κενοδοξία, υπερηφανία. Ταῦτα δὲ ἐνερ γοῦσιν εἰς τὴν ἡμετέραν ψυχὴν, ἀπούσης ἀγάπης και εγκρατείας· παρούσης δὲ ἀγάπης καὶ ἐγκρατείας, ταῦτα πάντα ἐξαφανίζονται, τὰ μὲν ὑπὸ ἀγάπης πνευματικῆς, τὰ δὲ ὑπὸ νηστείας καὶ ἐγκρατείας. Τότε γὰρ ὁ νοῦς καὶ τὸ οἰκεῖον φῶς ἀπολαμβάνει καὶ τὸν Θεὸν ἀπαρεμποδίστως ὁρᾷ. Περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας. Πάντα ἐκ τοῦ Θεοῦ, καὶ τὰ ἀγαθὰ, καὶ τὰ λυπηρέ καὶ τὰ ἀνάξια· ἀλλὰ τὰ μὲν εὐδοκία, τὰ δὲ οἰκονομία, τὰ δὲ παραχωρήσει. Καὶ τὰ κατ᾽ εὐδοκίαν, ὅτε κατ' ἀρετὴν πολιτευώμεθα· βούλεται γὰρ ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ μετὰ τῆς εὐσεβείας, καὶ ἀρετῆς πολιτεύεσθαι. Κατ' οίκονομίαν δὲ, ὅταν σφαλ- λόμενοι καὶ ἁμαρτάνοντες παιδενώμεθα. Κατά τα ραχώρησιν δὲ, ὅταν παιδευόμενοι μὴ ἐπιστρέψωμεν S. ATHANASIUS. - SPURIA. maneant, et passiones excitent, vel non excitent, nostræ facultatis est. Aliud enim est irruptio, aliud adhesio, aliud passio, aliud pugna, aliud consen- sus, aliud operatio. Et irruptio quidem est simplex reminiscentia ab inimico inducta; qualis est isthæc : Noc facito, vel illud: ut Christo olim et Deo no- stro dictum est : • Dic ut lapides isti panes Gant '. . Hoc, uti dictum est, penes nos non est. Adhasio est admissio inductæ ab inimico cogita- tionis, et quasi meditatio et congressus cum illo circa propositum nostrum. Passio est affectio ex adhæsione parta, mota ab inimico, passione sci- licet ab illo excitata; estque velut admissio, medi- tatio, et phantasia. Pugna est colluctatio, aut ad eliminandam cogitationem passionis, aut ad con- sensum, ut ait Apostolus : e Caro concupiscit ad- versus spiritum, et spiritus adversus carnem. Hæc autem sibi adversantur. "., Consensus autem est nuus ad passionem cogitationis. Operatio est ipse aclus. Deletur vero temperantia, edacitas ; divino amore et futurorum desiderio, fornicatio; commi- seratione erga pauperes, avaritia; benignitate et charitate erga omnes, ira; spirituali gaudio, mun- dana tristitia; patientia et tolerantia, et gratiarum actione Deo facta, pigritia ; occultis virtutum ope- ribus, ac frequenti oratione, inanis gloria : nullum judicando vel spernendo, ut jactator ille Pharisæus, seseque omnium postremum reputando, superbia. His igitur supra dictis passionibus liberata mens, et ad Deum erecta, jam ex hoc mundo beatam ducit vitam, accepto Spiritus arrhabone : atque hinc pro- fecta passionum expers, cum vera cognitione, ad lumen sanctæ ac beatæ Trinitatis sistitur in sæcula infinita cum sanctis angelis refulgens. B Distinctio passionum. Passionum aliæ corporcæ sunt, aliæ animam spe. claut. Corporeas dicimus, educitatem, fornicatio- nen, ebrietatem, lasciviam. Animam spectare di- eimus basce, odium erga proximum, iram, conten- tionem, inanem gloriam. Hæ in anima nostra operantur, absente charitate et temperantia : prae- sente autem charitate atque temperantia, isthæc omnia delentur; alia per spiritualem charitatem, alia per jejunium et temperantiam. Tunc enim mens domesticum lumen accipit, ac Deum nullo obice videt. De Dei providentia. ; Omnia ex Deo sunt, bona, tristia, indiga; sel aiia quidem placito ejus; alia, dispensatione; alia permissione. Quæ placito ejus (eveniunt) cum scili- cet vitam in virtute agimus; vult naïque Deus nos sine peccato degere, atque cum pietate et virtute vitam instituere. Dispensatione autem, quando lapsi et post peccatum admissum castigamur. Per- so Matth. IV, D 3. 11 Galat. ν. 17.

Α οχλεῖν τῶν οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἐστιν· ἐμμένειν δέ, ἢ πάθη κινεῖν, ἢ μὴ κινεῖν, ὁμοίως τῶν ἐφ' ἡμῖν. Αλλο δέ ἐστι προσβολή, καὶ ἄλλο συνδυασμὸς, καὶ ἄλλο πάθος, καὶ ἄλλο πάλη, καὶ ἄλλο συγκατάθεσις, καὶ ἄλλο ἐνέρ γεια. Καὶ προσβολὴ μὲν ἔστιν ἡ ἁπλῶς γινομένη του ἐχθροῦ ὑπόμνησις· οἷον, Ποίησον τόδε, ἢ τόδε· ὡς ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν· «Εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτο: ἄρτοι γένωνται. » Τοῦτο, ὡς εἴρηται, οὐκ ἐφ' ἡμῖν. Συνδυασμὸς δέ ἐστιν ἡ παραδοχὴ τοῦ ὑποβαλλομένου λογισμοῦ παρὰ τοῦ ἐχθροῦ· οἷον μετ' αὐτοῦ μελέτη καὶ ὁμιλία ὑπὲρ τῇ προαιρέσει ἡμῶν. Πάθος δέ ἐστιν ἡ ἀπὸ τοῦ συνδυασμοῦ ἕξις γινομένη παρὰ τοῦ ἐχθροῦ ὑποβαλλομένου πάθους· καὶ οἷον ἡ συνοχή, μελέτη, καὶ φαντασία. Πάλη δέ ἐστιν ἡ ἀντίστασις, ἢ πρὸς ἀναίρεσιν τοῦ λογισμοῦ τοῦ πάθους, ἢ πρὸς συγκατά θεσιν, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος· « Ἡ σὰρξ ἐπιθυ- μεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός. Ταῦτα δὲ ἀντίκεινται ἀλλήλοις. » Συγκατά θεσις δὲ ἡ κατάνευσις πρὸς τὸ πάθος τοῦ λογισμού. Ἐνέργεια δὲ ἡ αὐτὴ πρᾶξις. ᾿Αναιρεῖται δὲ ὑπὸ μὲν τῆς ἐγκρατείας ή γαστριμαργία, ὑπὸ δὲ τοῦ θείου πόθου καὶ τῆς τῶν μελλόντων ἐφέσεως ἡ πορνεία ὑπὸ δὲ τῆς συμπαθείας τῆς πρὸς τοὺς πένητας ἡ φιλ αργυρία· ὑπὸ δὲ τῆς ἀγαθότητος καὶ τῆς πρὸς πάνω τας ἀγάπης ἡ ὀργή· ὑπὸ δὲ τῆς πνευματικῆς χαρᾶς ἡ κοσμικὴ λύπη· ὑπὸ δὲ τῆς ὑπομονῆς, καὶ καρτερίας, καὶ τῆς πρὸς Θεὸν εὐχαριστίας, ἡ ἀκηδία· ὑπὸ δὲ τῆς κρυπτῆς τῶν ἀρετῶν ἐργασίας, καὶ τῆς συνεχούς προσευχῆς ἡ κενοδοξία· ὑπὸ δὲ τοῦ μὴ κρίνειν τινά, ἢ ἐξουθενεῖν, ὡς ὁ μεγάλαυχος Φαρισαῖος, ἀλλ' ἡγεῖ σθαι ἑαυτὸν ἔσχατον πάντων, ἡ ὑπερηφανία. Τούτων οὖν τῶν εἰρημένων παθῶν ὁ νοῦς ἐλευθερωθείς, καὶ πρὸς Θεὸν ἀνυψωθεὶς, ἀπεντεῦθεν ζῇ τὴν μακαρίτι ζωὴν, τὴν ἀῤῥαβῶνα δεχόμενος τοῦ Πνεύματος· καὶ τῶν ἐντεῦθεν ἀποδημήσας μετὰ ἀπαθείας καὶ γνώσεως ἀληθοῦς, παρίσταται τῷ φωτὶ τῆς ἁγίας καὶ μακαρίας Τριάδος εἰς αἰῶνας ἀπεράντους μετὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων καταλαμπόμενος. Ο Διάθεσις τῶν παθῶν. Τῶν παθῶν τὰ μὲν ἔστι σωματικά, τὰ δὲ ψυχικά Καὶ σωματικὰ μὲν λέγομεν γαστριμαργίαν, πορνείαν, μέθην, ἀσέλγειαν· ψυχικὰ δὲ μῖσος πρὸς τὸν πλησίον, φθόνος, ἔρις, κενοδοξία, υπερηφανία. Ταῦτα δὲ ἐνερ γοῦσιν εἰς τὴν ἡμετέραν ψυχὴν, ἀπούσης ἀγάπης και εγκρατείας· παρούσης δὲ ἀγάπης καὶ ἐγκρατείας, ταῦτα πάντα ἐξαφανίζονται, τὰ μὲν ὑπὸ ἀγάπης πνευματικῆς, τὰ δὲ ὑπὸ νηστείας καὶ ἐγκρατείας. Τότε γὰρ ὁ νοῦς καὶ τὸ οἰκεῖον φῶς ἀπολαμβάνει καὶ τὸν Θεὸν ἀπαρεμποδίστως ὁρᾷ. Περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας. Πάντα ἐκ τοῦ Θεοῦ, καὶ τὰ ἀγαθὰ, καὶ τὰ λυπηρέ καὶ τὰ ἀνάξια· ἀλλὰ τὰ μὲν εὐδοκία, τὰ δὲ οἰκονομία, τὰ δὲ παραχωρήσει. Καὶ τὰ κατ᾽ εὐδοκίαν, ὅτε κατ' ἀρετὴν πολιτευώμεθα· βούλεται γὰρ ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ μετὰ τῆς εὐσεβείας, καὶ ἀρετῆς πολιτεύεσθαι. Κατ' οίκονομίαν δὲ, ὅταν σφαλ- λόμενοι καὶ ἁμαρτάνοντες παιδενώμεθα. Κατά τα ραχώρησιν δὲ, ὅταν παιδευόμενοι μὴ ἐπιστρέψωμεν S. ATHANASIUS. - SPURIA. maneant, et passiones excitent, vel non excitent, nostræ facultatis est. Aliud enim est irruptio, aliud adhesio, aliud passio, aliud pugna, aliud consen- sus, aliud operatio. Et irruptio quidem est simplex reminiscentia ab inimico inducta; qualis est isthæc : Noc facito, vel illud: ut Christo olim et Deo no- stro dictum est : • Dic ut lapides isti panes Gant '. . Hoc, uti dictum est, penes nos non est. Adhasio est admissio inductæ ab inimico cogita- tionis, et quasi meditatio et congressus cum illo circa propositum nostrum. Passio est affectio ex adhæsione parta, mota ab inimico, passione sci- licet ab illo excitata; estque velut admissio, medi- tatio, et phantasia. Pugna est colluctatio, aut ad eliminandam cogitationem passionis, aut ad con- sensum, ut ait Apostolus : e Caro concupiscit ad- versus spiritum, et spiritus adversus carnem. Hæc autem sibi adversantur. "., Consensus autem est nuus ad passionem cogitationis. Operatio est ipse aclus. Deletur vero temperantia, edacitas ; divino amore et futurorum desiderio, fornicatio; commi- seratione erga pauperes, avaritia; benignitate et charitate erga omnes, ira; spirituali gaudio, mun- dana tristitia; patientia et tolerantia, et gratiarum actione Deo facta, pigritia ; occultis virtutum ope- ribus, ac frequenti oratione, inanis gloria : nullum judicando vel spernendo, ut jactator ille Pharisæus, seseque omnium postremum reputando, superbia. His igitur supra dictis passionibus liberata mens, et ad Deum erecta, jam ex hoc mundo beatam ducit vitam, accepto Spiritus arrhabone : atque hinc pro- fecta passionum expers, cum vera cognitione, ad lumen sanctæ ac beatæ Trinitatis sistitur in sæcula infinita cum sanctis angelis refulgens. B Distinctio passionum. Passionum aliæ corporcæ sunt, aliæ animam spe. claut. Corporeas dicimus, educitatem, fornicatio- nen, ebrietatem, lasciviam. Animam spectare di- eimus basce, odium erga proximum, iram, conten- tionem, inanem gloriam. Hæ in anima nostra operantur, absente charitate et temperantia : prae- sente autem charitate atque temperantia, isthæc omnia delentur; alia per spiritualem charitatem, alia per jejunium et temperantiam. Tunc enim mens domesticum lumen accipit, ac Deum nullo obice videt. De Dei providentia. ; Omnia ex Deo sunt, bona, tristia, indiga; sel aiia quidem placito ejus; alia, dispensatione; alia permissione. Quæ placito ejus (eveniunt) cum scili- cet vitam in virtute agimus; vult naïque Deus nos sine peccato degere, atque cum pietate et virtute vitam instituere. Dispensatione autem, quando lapsi et post peccatum admissum castigamur. Per- so Matth. IV, D 3. 11 Galat. ν. 17.

εὐδόκησε γὰρ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον σωθῆναι, καθώς καὶ οἱ ἄγγελοι ἐξόων λέγοντες· « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ εἰρήνη ἐπὶ γῆς ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας. Οἰκονομικῶς δὲ πάλιν παιδεύει ἡμᾶς ἁμαρτάνοντας, • ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν, ώς φησιν ὁ Απόστολος ο Κρινόμενοι δὲ ὑπὸ τοῦ Κυρίου παιδευό μεθα. Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει, ἣν ὁ Κύριος οὐκ ἐποίησε, τουτέστι λοιμούς, λιμούς, νόσους, καὶ σφαγάς πολέμων. Ταῦτα γὰρ πάντα τῆς ἁμαρτίας ἐστὶν ἀναιρετικά. Παραχωρεῖ δὲ καὶ τελείως εγκα ταλιμπάνει τους μή θέλοντας ἢ ἀναμαρτήτως δι ἄγειν, ἢ παιδευομένους μὴ ἐπιστρέφειν, ἀλλ' ἔτι τῇ κακίᾳ ἐμμένειν, καθώς γέγραπται, ὅτι « Τετύφλωκεν ὁ Θεὸς αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ πεπώρωκεν αὐτῶν τὴν καρδίαν· ο καί· « Παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς ἀδόκιμον νοῦν ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα· ν τουτέστιν, εἴασε διὰ ἢ τὸ αὐτεξούσιον· καί « Σκληρύνων σκληρυνῶ τὴν καρ- δίαν Φαραώ·, τουτέστι, παραχωρήσω σκληρυνθῆναι διὰ τὴν ἀπάθειαν αὐτοῦ. Περὶ τῆς αὐτεξουσιότητος ἡμῶν. Ο Θεὸς τὸν ἄνθρωπον αὐτεξούσιον ἔπλασε, λόγῳ καὶ σοφίᾳ τιμηθέντα, πρὸ ὀφθαλμῶν αὐτοῦ θεὶς τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον· ἵνα, εἰ μὲν θελήσει τῇ αὐτεξ ουσιότητι τῆς ζωῆς παραθήσῃ, ζήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα εἰ δὲ ἀπὸ κακής προαιρέσεως παραθήσει τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου, αἰωνίως κολάζηται. Τὰ γὰρ τῆς φύσεως ἀμετάβλητα οὔτε τιμωριῶν οὔτε τιμῆς ἄξια. Οὐδεὶς γὰρ ἐνεκλήθη ποτὲ τὸ εἶναι λευκός, ἢ μέλας, ἢ τὸ εἶναι μακρός, ἢ μικρός· οὐ γὰρ τῆς ἡμετέρας εἰσὶ προαιρέσεως. Τῶν γὰρ τῆς προαιρέσεως καὶ αἱ ς κολάσεις εἰσὶ καὶ αἱ τιμαί. Αμφοτέρων οὖν χρεία, καὶ τῆς ἡμετέρας βουλῆς καὶ θελήσεως, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ συνεργείας καὶ ἀντιλήψεως· ἑτέρου γὰρ λεί ποντος, ἀργεῖ καὶ τὸ ἕτερον. Προέγνω γὰρ ὁ Θεὸς, καὶ προώρισε, καὶ ἐκάλεσεν, ἀλλὰ τοὺς κατὰ πρό- Θεσιν κλητοὺς ἔντας, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, τουτέστι κατὰ θέλησιν καὶ βούλησιν· τοὺς γὰρ μὴ βουληθέντας εἴασε τῷ αὐτῶν πορεύεσθαι θελήματι. Οὐ γὰρ βιάζεται, οὐδὲ λυμαίνεται τὸ αὐτεξούσιον ἡμῶν· τῆς γὰρ ἐπ' ἄμφω ροπῆς, πρὸς ἀρετήν φημι καὶ κακίαν, τὸ αὐτεξούσιον ἐλάβομεν. Οὐδὲν τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντων ἡμῖν εἰς χρῆσιν, κακόν· πάντα γὰρ ὅσα ἐκ τοῦ Θεοῦ καλά, καὶ λίαν καλὰ ἡ παρά- χρησις μόνον κακόν· τοῦ γὰρ ἡμετέρου ἐστὶν αὐτεξ ουσίου. Διὸ οὐ τὰ βρώματα κακὸν, ἀλλ' ἡ γαστρι- μαργία· οὐδὲ παιδοποιία, ἀλλ' ἡ πορνεία· οὐδὲ μετά- ληψις τοῦ οἴνου, ἀλλ' ἡ μέθη· οὐδὲ τὰ χρήματα, ἀλλ' ἡ φιλαργυρία· οὐδὲ ἡ δόξα, ἀλλὰ ἡ κενοδοξία. Χρη οὖν πάντα ποιεῖν, ὥστε τὴν παραχρησιν φεύγειν, καὶ χρήσασθαι τοῖς παρὰ Θεοῦ δοθεῖσι δικαίως· οὕτω γὰρ ποιοῦντες, καὶ τῆς κακίας ἀνώτεροι γενησόμεθα, καὶ τῆς ἀρετῆς ἐντὸς εὑρεθῶμεν. Συνήθεια σαφὴς καὶ σύντομος, καὶ διάγνωσις τῆς πίστεως ἡμῶν τῆς ἐν τῇ Τριάδι ἁγίᾳ. Οφείλομεν πιστεύειν ὡς ἐβαπτίσθημεν· ἐβαπτί σθημεν δὲ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A missione vero, cum castigati non convertimur. Nam D Deo placitum est hominem salvum fieri, quemadmo- dum et angeli clamabant dicentes Gloria in ex- celsis Deo, et in terra pax, in hominibus bonæ voluntatis ", › Cum œconomia vero nos corri- pit peccantes, ut non cum hoc mundo damue- mur, » ut ait Apostolus : • Cum judicamur autem, a Domino corripimur 13.-Non est malum in civitate, quod non fecerit Dominus ",, id est, pestem, fa- mem, bellorum cædes. Hæc enim omnia peccatum auferunt. Permittit vero atque omnino sinit eos qui sine peccato degere nolunt, correptos non emen- dari, sed in malitia perseverare, uti scriptum est: • Excæcavit Deus oculos eorum, et cor eorum obscut- ravit; › et : ‹ Tradidit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quæ non conveniunt ;, id est, permisit ob liberum arbitrium ; et : « Indurans indurabo cor Pharaonis ";, id est, permittam indurari ob ejus animi socordiam, De libero nostro arbitrio. - Deus hominen liberum fecit, verbo et sapientia ornatum, posita ante ejus oculos vita atque morte, ut si quidem voluerit libero suo arbitrio vitam am- plecti, vivat in sæculum; sin pravo consilio viæ mortis insistat, aternum crucietur. Quæ enim na tura habet immutabilia, neque supplicio digna sunt, neque præmio. Nemo quippe unquam accusatus fuit, quod sit albus vel niger, aut quod sit pro- ceræ vel parvæ staturæ: ea enim non penes arbi- trium nostrum sita sunt. Nam supplicia et præmia voluntati et proposito tribuuntur. Utraque igitur re opus est; voluntate scilicet, seu proposito no- stro, ac Dei auxilio et patrocinio. Altero namque deficiente, alterum est inutile. Præscivit enine Deus, prædefinivit, et vocavit, sed eos qui secun- dum propositum vocati sunt, quemadmodum ait Apostolus", id est, secundum voluntatem : eos quippe qui noluerint, sinit ipse ad suam volunta- tem et propositum incedere. Non vim infert arbi- trio nostro, neque lædit ipsum. Accepimus enim nutum ad utramque partem ; ad virtutemn nen pe, et ad vitium, liberum scilicet arbitrium. Ex iis quæ a Deo nobis ad usum data sunt nihil est malum: omnia enim quæ ex Deo procedunt bona sunt, et admodum bona; solus abusus malus, qui nostri solius arbitrii est. Quamobrem non cibi mali, sed crapula : neque liberorum procreatio, sed fornica - tio : nec vini potus, sed ebrietas : non divitia, sed avaritia : non gloria, sed vana gloria. Nihil igitur non agendum, ut abusum fugiamus, atque probe utamur iis quibus a Deo donati sumus. Nam id si agamus, et malitia vitioque, superiores erimus, et intra virtutis limites inveniemur. Brevis et clara formula et notitia fidei nostræ circa sanctum Trinitatem. Credere debemus, ut baptizati sumus; baptizati autem sumus in nomine Patris et Filii et Spiritus ** Luc. 11, 1. "I Cor. x11,32. "Amos 1,6. "Joan. x11 40; Rom 1, Exod. iv, 21. "Rom. ix, 59, -

εὐδόκησε γὰρ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον σωθῆναι, καθώς καὶ οἱ ἄγγελοι ἐξόων λέγοντες· « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ εἰρήνη ἐπὶ γῆς ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας. Οἰκονομικῶς δὲ πάλιν παιδεύει ἡμᾶς ἁμαρτάνοντας, • ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν, ώς φησιν ὁ Απόστολος ο Κρινόμενοι δὲ ὑπὸ τοῦ Κυρίου παιδευό μεθα. Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει, ἣν ὁ Κύριος οὐκ ἐποίησε, τουτέστι λοιμούς, λιμούς, νόσους, καὶ σφαγάς πολέμων. Ταῦτα γὰρ πάντα τῆς ἁμαρτίας ἐστὶν ἀναιρετικά. Παραχωρεῖ δὲ καὶ τελείως εγκα ταλιμπάνει τους μή θέλοντας ἢ ἀναμαρτήτως δι ἄγειν, ἢ παιδευομένους μὴ ἐπιστρέφειν, ἀλλ' ἔτι τῇ κακίᾳ ἐμμένειν, καθώς γέγραπται, ὅτι « Τετύφλωκεν ὁ Θεὸς αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ πεπώρωκεν αὐτῶν τὴν καρδίαν· ο καί· « Παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς ἀδόκιμον νοῦν ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα· ν τουτέστιν, εἴασε διὰ ἢ τὸ αὐτεξούσιον· καί « Σκληρύνων σκληρυνῶ τὴν καρ- δίαν Φαραώ·, τουτέστι, παραχωρήσω σκληρυνθῆναι διὰ τὴν ἀπάθειαν αὐτοῦ. Περὶ τῆς αὐτεξουσιότητος ἡμῶν. Ο Θεὸς τὸν ἄνθρωπον αὐτεξούσιον ἔπλασε, λόγῳ καὶ σοφίᾳ τιμηθέντα, πρὸ ὀφθαλμῶν αὐτοῦ θεὶς τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον· ἵνα, εἰ μὲν θελήσει τῇ αὐτεξ ουσιότητι τῆς ζωῆς παραθήσῃ, ζήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα εἰ δὲ ἀπὸ κακής προαιρέσεως παραθήσει τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου, αἰωνίως κολάζηται. Τὰ γὰρ τῆς φύσεως ἀμετάβλητα οὔτε τιμωριῶν οὔτε τιμῆς ἄξια. Οὐδεὶς γὰρ ἐνεκλήθη ποτὲ τὸ εἶναι λευκός, ἢ μέλας, ἢ τὸ εἶναι μακρός, ἢ μικρός· οὐ γὰρ τῆς ἡμετέρας εἰσὶ προαιρέσεως. Τῶν γὰρ τῆς προαιρέσεως καὶ αἱ ς κολάσεις εἰσὶ καὶ αἱ τιμαί. Αμφοτέρων οὖν χρεία, καὶ τῆς ἡμετέρας βουλῆς καὶ θελήσεως, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ συνεργείας καὶ ἀντιλήψεως· ἑτέρου γὰρ λεί ποντος, ἀργεῖ καὶ τὸ ἕτερον. Προέγνω γὰρ ὁ Θεὸς, καὶ προώρισε, καὶ ἐκάλεσεν, ἀλλὰ τοὺς κατὰ πρό- Θεσιν κλητοὺς ἔντας, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, τουτέστι κατὰ θέλησιν καὶ βούλησιν· τοὺς γὰρ μὴ βουληθέντας εἴασε τῷ αὐτῶν πορεύεσθαι θελήματι. Οὐ γὰρ βιάζεται, οὐδὲ λυμαίνεται τὸ αὐτεξούσιον ἡμῶν· τῆς γὰρ ἐπ' ἄμφω ροπῆς, πρὸς ἀρετήν φημι καὶ κακίαν, τὸ αὐτεξούσιον ἐλάβομεν. Οὐδὲν τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντων ἡμῖν εἰς χρῆσιν, κακόν· πάντα γὰρ ὅσα ἐκ τοῦ Θεοῦ καλά, καὶ λίαν καλὰ ἡ παρά- χρησις μόνον κακόν· τοῦ γὰρ ἡμετέρου ἐστὶν αὐτεξ ουσίου. Διὸ οὐ τὰ βρώματα κακὸν, ἀλλ' ἡ γαστρι- μαργία· οὐδὲ παιδοποιία, ἀλλ' ἡ πορνεία· οὐδὲ μετά- ληψις τοῦ οἴνου, ἀλλ' ἡ μέθη· οὐδὲ τὰ χρήματα, ἀλλ' ἡ φιλαργυρία· οὐδὲ ἡ δόξα, ἀλλὰ ἡ κενοδοξία. Χρη οὖν πάντα ποιεῖν, ὥστε τὴν παραχρησιν φεύγειν, καὶ χρήσασθαι τοῖς παρὰ Θεοῦ δοθεῖσι δικαίως· οὕτω γὰρ ποιοῦντες, καὶ τῆς κακίας ἀνώτεροι γενησόμεθα, καὶ τῆς ἀρετῆς ἐντὸς εὑρεθῶμεν. Συνήθεια σαφὴς καὶ σύντομος, καὶ διάγνωσις τῆς πίστεως ἡμῶν τῆς ἐν τῇ Τριάδι ἁγίᾳ. Οφείλομεν πιστεύειν ὡς ἐβαπτίσθημεν· ἐβαπτί σθημεν δὲ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A missione vero, cum castigati non convertimur. Nam D Deo placitum est hominem salvum fieri, quemadmo- dum et angeli clamabant dicentes Gloria in ex- celsis Deo, et in terra pax, in hominibus bonæ voluntatis ", › Cum œconomia vero nos corri- pit peccantes, ut non cum hoc mundo damue- mur, » ut ait Apostolus : • Cum judicamur autem, a Domino corripimur 13.-Non est malum in civitate, quod non fecerit Dominus ",, id est, pestem, fa- mem, bellorum cædes. Hæc enim omnia peccatum auferunt. Permittit vero atque omnino sinit eos qui sine peccato degere nolunt, correptos non emen- dari, sed in malitia perseverare, uti scriptum est: • Excæcavit Deus oculos eorum, et cor eorum obscut- ravit; › et : ‹ Tradidit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quæ non conveniunt ;, id est, permisit ob liberum arbitrium ; et : « Indurans indurabo cor Pharaonis ";, id est, permittam indurari ob ejus animi socordiam, De libero nostro arbitrio. - Deus hominen liberum fecit, verbo et sapientia ornatum, posita ante ejus oculos vita atque morte, ut si quidem voluerit libero suo arbitrio vitam am- plecti, vivat in sæculum; sin pravo consilio viæ mortis insistat, aternum crucietur. Quæ enim na tura habet immutabilia, neque supplicio digna sunt, neque præmio. Nemo quippe unquam accusatus fuit, quod sit albus vel niger, aut quod sit pro- ceræ vel parvæ staturæ: ea enim non penes arbi- trium nostrum sita sunt. Nam supplicia et præmia voluntati et proposito tribuuntur. Utraque igitur re opus est; voluntate scilicet, seu proposito no- stro, ac Dei auxilio et patrocinio. Altero namque deficiente, alterum est inutile. Præscivit enine Deus, prædefinivit, et vocavit, sed eos qui secun- dum propositum vocati sunt, quemadmodum ait Apostolus", id est, secundum voluntatem : eos quippe qui noluerint, sinit ipse ad suam volunta- tem et propositum incedere. Non vim infert arbi- trio nostro, neque lædit ipsum. Accepimus enim nutum ad utramque partem ; ad virtutemn nen pe, et ad vitium, liberum scilicet arbitrium. Ex iis quæ a Deo nobis ad usum data sunt nihil est malum: omnia enim quæ ex Deo procedunt bona sunt, et admodum bona; solus abusus malus, qui nostri solius arbitrii est. Quamobrem non cibi mali, sed crapula : neque liberorum procreatio, sed fornica - tio : nec vini potus, sed ebrietas : non divitia, sed avaritia : non gloria, sed vana gloria. Nihil igitur non agendum, ut abusum fugiamus, atque probe utamur iis quibus a Deo donati sumus. Nam id si agamus, et malitia vitioque, superiores erimus, et intra virtutis limites inveniemur. Brevis et clara formula et notitia fidei nostræ circa sanctum Trinitatem. Credere debemus, ut baptizati sumus; baptizati autem sumus in nomine Patris et Filii et Spiritus ** Luc. 11, 1. "I Cor. x11,32. "Amos 1,6. "Joan. x11 40; Rom 1, Exod. iv, 21. "Rom. ix, 59, -

εὐδόκησε γὰρ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον σωθῆναι, καθώς καὶ οἱ ἄγγελοι ἐξόων λέγοντες· « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ εἰρήνη ἐπὶ γῆς ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας. Οἰκονομικῶς δὲ πάλιν παιδεύει ἡμᾶς ἁμαρτάνοντας, • ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν, ώς φησιν ὁ Απόστολος ο Κρινόμενοι δὲ ὑπὸ τοῦ Κυρίου παιδευό μεθα. Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει, ἣν ὁ Κύριος οὐκ ἐποίησε, τουτέστι λοιμούς, λιμούς, νόσους, καὶ σφαγάς πολέμων. Ταῦτα γὰρ πάντα τῆς ἁμαρτίας ἐστὶν ἀναιρετικά. Παραχωρεῖ δὲ καὶ τελείως εγκα ταλιμπάνει τους μή θέλοντας ἢ ἀναμαρτήτως δι ἄγειν, ἢ παιδευομένους μὴ ἐπιστρέφειν, ἀλλ' ἔτι τῇ κακίᾳ ἐμμένειν, καθώς γέγραπται, ὅτι « Τετύφλωκεν ὁ Θεὸς αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ πεπώρωκεν αὐτῶν τὴν καρδίαν· ο καί· « Παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς ἀδόκιμον νοῦν ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα· ν τουτέστιν, εἴασε διὰ ἢ τὸ αὐτεξούσιον· καί « Σκληρύνων σκληρυνῶ τὴν καρ- δίαν Φαραώ·, τουτέστι, παραχωρήσω σκληρυνθῆναι διὰ τὴν ἀπάθειαν αὐτοῦ. Περὶ τῆς αὐτεξουσιότητος ἡμῶν. Ο Θεὸς τὸν ἄνθρωπον αὐτεξούσιον ἔπλασε, λόγῳ καὶ σοφίᾳ τιμηθέντα, πρὸ ὀφθαλμῶν αὐτοῦ θεὶς τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον· ἵνα, εἰ μὲν θελήσει τῇ αὐτεξ ουσιότητι τῆς ζωῆς παραθήσῃ, ζήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα εἰ δὲ ἀπὸ κακής προαιρέσεως παραθήσει τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου, αἰωνίως κολάζηται. Τὰ γὰρ τῆς φύσεως ἀμετάβλητα οὔτε τιμωριῶν οὔτε τιμῆς ἄξια. Οὐδεὶς γὰρ ἐνεκλήθη ποτὲ τὸ εἶναι λευκός, ἢ μέλας, ἢ τὸ εἶναι μακρός, ἢ μικρός· οὐ γὰρ τῆς ἡμετέρας εἰσὶ προαιρέσεως. Τῶν γὰρ τῆς προαιρέσεως καὶ αἱ ς κολάσεις εἰσὶ καὶ αἱ τιμαί. Αμφοτέρων οὖν χρεία, καὶ τῆς ἡμετέρας βουλῆς καὶ θελήσεως, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ συνεργείας καὶ ἀντιλήψεως· ἑτέρου γὰρ λεί ποντος, ἀργεῖ καὶ τὸ ἕτερον. Προέγνω γὰρ ὁ Θεὸς, καὶ προώρισε, καὶ ἐκάλεσεν, ἀλλὰ τοὺς κατὰ πρό- Θεσιν κλητοὺς ἔντας, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, τουτέστι κατὰ θέλησιν καὶ βούλησιν· τοὺς γὰρ μὴ βουληθέντας εἴασε τῷ αὐτῶν πορεύεσθαι θελήματι. Οὐ γὰρ βιάζεται, οὐδὲ λυμαίνεται τὸ αὐτεξούσιον ἡμῶν· τῆς γὰρ ἐπ' ἄμφω ροπῆς, πρὸς ἀρετήν φημι καὶ κακίαν, τὸ αὐτεξούσιον ἐλάβομεν. Οὐδὲν τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντων ἡμῖν εἰς χρῆσιν, κακόν· πάντα γὰρ ὅσα ἐκ τοῦ Θεοῦ καλά, καὶ λίαν καλὰ ἡ παρά- χρησις μόνον κακόν· τοῦ γὰρ ἡμετέρου ἐστὶν αὐτεξ ουσίου. Διὸ οὐ τὰ βρώματα κακὸν, ἀλλ' ἡ γαστρι- μαργία· οὐδὲ παιδοποιία, ἀλλ' ἡ πορνεία· οὐδὲ μετά- ληψις τοῦ οἴνου, ἀλλ' ἡ μέθη· οὐδὲ τὰ χρήματα, ἀλλ' ἡ φιλαργυρία· οὐδὲ ἡ δόξα, ἀλλὰ ἡ κενοδοξία. Χρη οὖν πάντα ποιεῖν, ὥστε τὴν παραχρησιν φεύγειν, καὶ χρήσασθαι τοῖς παρὰ Θεοῦ δοθεῖσι δικαίως· οὕτω γὰρ ποιοῦντες, καὶ τῆς κακίας ἀνώτεροι γενησόμεθα, καὶ τῆς ἀρετῆς ἐντὸς εὑρεθῶμεν. Συνήθεια σαφὴς καὶ σύντομος, καὶ διάγνωσις τῆς πίστεως ἡμῶν τῆς ἐν τῇ Τριάδι ἁγίᾳ. Οφείλομεν πιστεύειν ὡς ἐβαπτίσθημεν· ἐβαπτί σθημεν δὲ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A missione vero, cum castigati non convertimur. Nam D Deo placitum est hominem salvum fieri, quemadmo- dum et angeli clamabant dicentes Gloria in ex- celsis Deo, et in terra pax, in hominibus bonæ voluntatis ", › Cum œconomia vero nos corri- pit peccantes, ut non cum hoc mundo damue- mur, » ut ait Apostolus : • Cum judicamur autem, a Domino corripimur 13.-Non est malum in civitate, quod non fecerit Dominus ",, id est, pestem, fa- mem, bellorum cædes. Hæc enim omnia peccatum auferunt. Permittit vero atque omnino sinit eos qui sine peccato degere nolunt, correptos non emen- dari, sed in malitia perseverare, uti scriptum est: • Excæcavit Deus oculos eorum, et cor eorum obscut- ravit; › et : ‹ Tradidit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quæ non conveniunt ;, id est, permisit ob liberum arbitrium ; et : « Indurans indurabo cor Pharaonis ";, id est, permittam indurari ob ejus animi socordiam, De libero nostro arbitrio. - Deus hominen liberum fecit, verbo et sapientia ornatum, posita ante ejus oculos vita atque morte, ut si quidem voluerit libero suo arbitrio vitam am- plecti, vivat in sæculum; sin pravo consilio viæ mortis insistat, aternum crucietur. Quæ enim na tura habet immutabilia, neque supplicio digna sunt, neque præmio. Nemo quippe unquam accusatus fuit, quod sit albus vel niger, aut quod sit pro- ceræ vel parvæ staturæ: ea enim non penes arbi- trium nostrum sita sunt. Nam supplicia et præmia voluntati et proposito tribuuntur. Utraque igitur re opus est; voluntate scilicet, seu proposito no- stro, ac Dei auxilio et patrocinio. Altero namque deficiente, alterum est inutile. Præscivit enine Deus, prædefinivit, et vocavit, sed eos qui secun- dum propositum vocati sunt, quemadmodum ait Apostolus", id est, secundum voluntatem : eos quippe qui noluerint, sinit ipse ad suam volunta- tem et propositum incedere. Non vim infert arbi- trio nostro, neque lædit ipsum. Accepimus enim nutum ad utramque partem ; ad virtutemn nen pe, et ad vitium, liberum scilicet arbitrium. Ex iis quæ a Deo nobis ad usum data sunt nihil est malum: omnia enim quæ ex Deo procedunt bona sunt, et admodum bona; solus abusus malus, qui nostri solius arbitrii est. Quamobrem non cibi mali, sed crapula : neque liberorum procreatio, sed fornica - tio : nec vini potus, sed ebrietas : non divitia, sed avaritia : non gloria, sed vana gloria. Nihil igitur non agendum, ut abusum fugiamus, atque probe utamur iis quibus a Deo donati sumus. Nam id si agamus, et malitia vitioque, superiores erimus, et intra virtutis limites inveniemur. Brevis et clara formula et notitia fidei nostræ circa sanctum Trinitatem. Credere debemus, ut baptizati sumus; baptizati autem sumus in nomine Patris et Filii et Spiritus ** Luc. 11, 1. "I Cor. x11,32. "Amos 1,6. "Joan. x11 40; Rom 1, Exod. iv, 21. "Rom. ix, 59, -

εὐδόκησε γὰρ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον σωθῆναι, καθώς καὶ οἱ ἄγγελοι ἐξόων λέγοντες· « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ εἰρήνη ἐπὶ γῆς ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας. Οἰκονομικῶς δὲ πάλιν παιδεύει ἡμᾶς ἁμαρτάνοντας, • ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν, ώς φησιν ὁ Απόστολος ο Κρινόμενοι δὲ ὑπὸ τοῦ Κυρίου παιδευό μεθα. Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει, ἣν ὁ Κύριος οὐκ ἐποίησε, τουτέστι λοιμούς, λιμούς, νόσους, καὶ σφαγάς πολέμων. Ταῦτα γὰρ πάντα τῆς ἁμαρτίας ἐστὶν ἀναιρετικά. Παραχωρεῖ δὲ καὶ τελείως εγκα ταλιμπάνει τους μή θέλοντας ἢ ἀναμαρτήτως δι ἄγειν, ἢ παιδευομένους μὴ ἐπιστρέφειν, ἀλλ' ἔτι τῇ κακίᾳ ἐμμένειν, καθώς γέγραπται, ὅτι « Τετύφλωκεν ὁ Θεὸς αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ πεπώρωκεν αὐτῶν τὴν καρδίαν· ο καί· « Παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς ἀδόκιμον νοῦν ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα· ν τουτέστιν, εἴασε διὰ ἢ τὸ αὐτεξούσιον· καί « Σκληρύνων σκληρυνῶ τὴν καρ- δίαν Φαραώ·, τουτέστι, παραχωρήσω σκληρυνθῆναι διὰ τὴν ἀπάθειαν αὐτοῦ. Περὶ τῆς αὐτεξουσιότητος ἡμῶν. Ο Θεὸς τὸν ἄνθρωπον αὐτεξούσιον ἔπλασε, λόγῳ καὶ σοφίᾳ τιμηθέντα, πρὸ ὀφθαλμῶν αὐτοῦ θεὶς τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον· ἵνα, εἰ μὲν θελήσει τῇ αὐτεξ ουσιότητι τῆς ζωῆς παραθήσῃ, ζήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα εἰ δὲ ἀπὸ κακής προαιρέσεως παραθήσει τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου, αἰωνίως κολάζηται. Τὰ γὰρ τῆς φύσεως ἀμετάβλητα οὔτε τιμωριῶν οὔτε τιμῆς ἄξια. Οὐδεὶς γὰρ ἐνεκλήθη ποτὲ τὸ εἶναι λευκός, ἢ μέλας, ἢ τὸ εἶναι μακρός, ἢ μικρός· οὐ γὰρ τῆς ἡμετέρας εἰσὶ προαιρέσεως. Τῶν γὰρ τῆς προαιρέσεως καὶ αἱ ς κολάσεις εἰσὶ καὶ αἱ τιμαί. Αμφοτέρων οὖν χρεία, καὶ τῆς ἡμετέρας βουλῆς καὶ θελήσεως, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ συνεργείας καὶ ἀντιλήψεως· ἑτέρου γὰρ λεί ποντος, ἀργεῖ καὶ τὸ ἕτερον. Προέγνω γὰρ ὁ Θεὸς, καὶ προώρισε, καὶ ἐκάλεσεν, ἀλλὰ τοὺς κατὰ πρό- Θεσιν κλητοὺς ἔντας, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, τουτέστι κατὰ θέλησιν καὶ βούλησιν· τοὺς γὰρ μὴ βουληθέντας εἴασε τῷ αὐτῶν πορεύεσθαι θελήματι. Οὐ γὰρ βιάζεται, οὐδὲ λυμαίνεται τὸ αὐτεξούσιον ἡμῶν· τῆς γὰρ ἐπ' ἄμφω ροπῆς, πρὸς ἀρετήν φημι καὶ κακίαν, τὸ αὐτεξούσιον ἐλάβομεν. Οὐδὲν τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντων ἡμῖν εἰς χρῆσιν, κακόν· πάντα γὰρ ὅσα ἐκ τοῦ Θεοῦ καλά, καὶ λίαν καλὰ ἡ παρά- χρησις μόνον κακόν· τοῦ γὰρ ἡμετέρου ἐστὶν αὐτεξ ουσίου. Διὸ οὐ τὰ βρώματα κακὸν, ἀλλ' ἡ γαστρι- μαργία· οὐδὲ παιδοποιία, ἀλλ' ἡ πορνεία· οὐδὲ μετά- ληψις τοῦ οἴνου, ἀλλ' ἡ μέθη· οὐδὲ τὰ χρήματα, ἀλλ' ἡ φιλαργυρία· οὐδὲ ἡ δόξα, ἀλλὰ ἡ κενοδοξία. Χρη οὖν πάντα ποιεῖν, ὥστε τὴν παραχρησιν φεύγειν, καὶ χρήσασθαι τοῖς παρὰ Θεοῦ δοθεῖσι δικαίως· οὕτω γὰρ ποιοῦντες, καὶ τῆς κακίας ἀνώτεροι γενησόμεθα, καὶ τῆς ἀρετῆς ἐντὸς εὑρεθῶμεν. Συνήθεια σαφὴς καὶ σύντομος, καὶ διάγνωσις τῆς πίστεως ἡμῶν τῆς ἐν τῇ Τριάδι ἁγίᾳ. Οφείλομεν πιστεύειν ὡς ἐβαπτίσθημεν· ἐβαπτί σθημεν δὲ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A missione vero, cum castigati non convertimur. Nam D Deo placitum est hominem salvum fieri, quemadmo- dum et angeli clamabant dicentes Gloria in ex- celsis Deo, et in terra pax, in hominibus bonæ voluntatis ", › Cum œconomia vero nos corri- pit peccantes, ut non cum hoc mundo damue- mur, » ut ait Apostolus : • Cum judicamur autem, a Domino corripimur 13.-Non est malum in civitate, quod non fecerit Dominus ",, id est, pestem, fa- mem, bellorum cædes. Hæc enim omnia peccatum auferunt. Permittit vero atque omnino sinit eos qui sine peccato degere nolunt, correptos non emen- dari, sed in malitia perseverare, uti scriptum est: • Excæcavit Deus oculos eorum, et cor eorum obscut- ravit; › et : ‹ Tradidit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quæ non conveniunt ;, id est, permisit ob liberum arbitrium ; et : « Indurans indurabo cor Pharaonis ";, id est, permittam indurari ob ejus animi socordiam, De libero nostro arbitrio. - Deus hominen liberum fecit, verbo et sapientia ornatum, posita ante ejus oculos vita atque morte, ut si quidem voluerit libero suo arbitrio vitam am- plecti, vivat in sæculum; sin pravo consilio viæ mortis insistat, aternum crucietur. Quæ enim na tura habet immutabilia, neque supplicio digna sunt, neque præmio. Nemo quippe unquam accusatus fuit, quod sit albus vel niger, aut quod sit pro- ceræ vel parvæ staturæ: ea enim non penes arbi- trium nostrum sita sunt. Nam supplicia et præmia voluntati et proposito tribuuntur. Utraque igitur re opus est; voluntate scilicet, seu proposito no- stro, ac Dei auxilio et patrocinio. Altero namque deficiente, alterum est inutile. Præscivit enine Deus, prædefinivit, et vocavit, sed eos qui secun- dum propositum vocati sunt, quemadmodum ait Apostolus", id est, secundum voluntatem : eos quippe qui noluerint, sinit ipse ad suam volunta- tem et propositum incedere. Non vim infert arbi- trio nostro, neque lædit ipsum. Accepimus enim nutum ad utramque partem ; ad virtutemn nen pe, et ad vitium, liberum scilicet arbitrium. Ex iis quæ a Deo nobis ad usum data sunt nihil est malum: omnia enim quæ ex Deo procedunt bona sunt, et admodum bona; solus abusus malus, qui nostri solius arbitrii est. Quamobrem non cibi mali, sed crapula : neque liberorum procreatio, sed fornica - tio : nec vini potus, sed ebrietas : non divitia, sed avaritia : non gloria, sed vana gloria. Nihil igitur non agendum, ut abusum fugiamus, atque probe utamur iis quibus a Deo donati sumus. Nam id si agamus, et malitia vitioque, superiores erimus, et intra virtutis limites inveniemur. Brevis et clara formula et notitia fidei nostræ circa sanctum Trinitatem. Credere debemus, ut baptizati sumus; baptizati autem sumus in nomine Patris et Filii et Spiritus ** Luc. 11, 1. "I Cor. x11,32. "Amos 1,6. "Joan. x11 40; Rom 1, Exod. iv, 21. "Rom. ix, 59, -

εὐδόκησε γὰρ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον σωθῆναι, καθώς καὶ οἱ ἄγγελοι ἐξόων λέγοντες· « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ εἰρήνη ἐπὶ γῆς ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας. Οἰκονομικῶς δὲ πάλιν παιδεύει ἡμᾶς ἁμαρτάνοντας, • ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν, ώς φησιν ὁ Απόστολος ο Κρινόμενοι δὲ ὑπὸ τοῦ Κυρίου παιδευό μεθα. Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει, ἣν ὁ Κύριος οὐκ ἐποίησε, τουτέστι λοιμούς, λιμούς, νόσους, καὶ σφαγάς πολέμων. Ταῦτα γὰρ πάντα τῆς ἁμαρτίας ἐστὶν ἀναιρετικά. Παραχωρεῖ δὲ καὶ τελείως εγκα ταλιμπάνει τους μή θέλοντας ἢ ἀναμαρτήτως δι ἄγειν, ἢ παιδευομένους μὴ ἐπιστρέφειν, ἀλλ' ἔτι τῇ κακίᾳ ἐμμένειν, καθώς γέγραπται, ὅτι « Τετύφλωκεν ὁ Θεὸς αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ πεπώρωκεν αὐτῶν τὴν καρδίαν· ο καί· « Παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς ἀδόκιμον νοῦν ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα· ν τουτέστιν, εἴασε διὰ ἢ τὸ αὐτεξούσιον· καί « Σκληρύνων σκληρυνῶ τὴν καρ- δίαν Φαραώ·, τουτέστι, παραχωρήσω σκληρυνθῆναι διὰ τὴν ἀπάθειαν αὐτοῦ. Περὶ τῆς αὐτεξουσιότητος ἡμῶν. Ο Θεὸς τὸν ἄνθρωπον αὐτεξούσιον ἔπλασε, λόγῳ καὶ σοφίᾳ τιμηθέντα, πρὸ ὀφθαλμῶν αὐτοῦ θεὶς τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον· ἵνα, εἰ μὲν θελήσει τῇ αὐτεξ ουσιότητι τῆς ζωῆς παραθήσῃ, ζήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα εἰ δὲ ἀπὸ κακής προαιρέσεως παραθήσει τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου, αἰωνίως κολάζηται. Τὰ γὰρ τῆς φύσεως ἀμετάβλητα οὔτε τιμωριῶν οὔτε τιμῆς ἄξια. Οὐδεὶς γὰρ ἐνεκλήθη ποτὲ τὸ εἶναι λευκός, ἢ μέλας, ἢ τὸ εἶναι μακρός, ἢ μικρός· οὐ γὰρ τῆς ἡμετέρας εἰσὶ προαιρέσεως. Τῶν γὰρ τῆς προαιρέσεως καὶ αἱ ς κολάσεις εἰσὶ καὶ αἱ τιμαί. Αμφοτέρων οὖν χρεία, καὶ τῆς ἡμετέρας βουλῆς καὶ θελήσεως, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ συνεργείας καὶ ἀντιλήψεως· ἑτέρου γὰρ λεί ποντος, ἀργεῖ καὶ τὸ ἕτερον. Προέγνω γὰρ ὁ Θεὸς, καὶ προώρισε, καὶ ἐκάλεσεν, ἀλλὰ τοὺς κατὰ πρό- Θεσιν κλητοὺς ἔντας, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, τουτέστι κατὰ θέλησιν καὶ βούλησιν· τοὺς γὰρ μὴ βουληθέντας εἴασε τῷ αὐτῶν πορεύεσθαι θελήματι. Οὐ γὰρ βιάζεται, οὐδὲ λυμαίνεται τὸ αὐτεξούσιον ἡμῶν· τῆς γὰρ ἐπ' ἄμφω ροπῆς, πρὸς ἀρετήν φημι καὶ κακίαν, τὸ αὐτεξούσιον ἐλάβομεν. Οὐδὲν τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντων ἡμῖν εἰς χρῆσιν, κακόν· πάντα γὰρ ὅσα ἐκ τοῦ Θεοῦ καλά, καὶ λίαν καλὰ ἡ παρά- χρησις μόνον κακόν· τοῦ γὰρ ἡμετέρου ἐστὶν αὐτεξ ουσίου. Διὸ οὐ τὰ βρώματα κακὸν, ἀλλ' ἡ γαστρι- μαργία· οὐδὲ παιδοποιία, ἀλλ' ἡ πορνεία· οὐδὲ μετά- ληψις τοῦ οἴνου, ἀλλ' ἡ μέθη· οὐδὲ τὰ χρήματα, ἀλλ' ἡ φιλαργυρία· οὐδὲ ἡ δόξα, ἀλλὰ ἡ κενοδοξία. Χρη οὖν πάντα ποιεῖν, ὥστε τὴν παραχρησιν φεύγειν, καὶ χρήσασθαι τοῖς παρὰ Θεοῦ δοθεῖσι δικαίως· οὕτω γὰρ ποιοῦντες, καὶ τῆς κακίας ἀνώτεροι γενησόμεθα, καὶ τῆς ἀρετῆς ἐντὸς εὑρεθῶμεν. Συνήθεια σαφὴς καὶ σύντομος, καὶ διάγνωσις τῆς πίστεως ἡμῶν τῆς ἐν τῇ Τριάδι ἁγίᾳ. Οφείλομεν πιστεύειν ὡς ἐβαπτίσθημεν· ἐβαπτί σθημεν δὲ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A missione vero, cum castigati non convertimur. Nam D Deo placitum est hominem salvum fieri, quemadmo- dum et angeli clamabant dicentes Gloria in ex- celsis Deo, et in terra pax, in hominibus bonæ voluntatis ", › Cum œconomia vero nos corri- pit peccantes, ut non cum hoc mundo damue- mur, » ut ait Apostolus : • Cum judicamur autem, a Domino corripimur 13.-Non est malum in civitate, quod non fecerit Dominus ",, id est, pestem, fa- mem, bellorum cædes. Hæc enim omnia peccatum auferunt. Permittit vero atque omnino sinit eos qui sine peccato degere nolunt, correptos non emen- dari, sed in malitia perseverare, uti scriptum est: • Excæcavit Deus oculos eorum, et cor eorum obscut- ravit; › et : ‹ Tradidit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quæ non conveniunt ;, id est, permisit ob liberum arbitrium ; et : « Indurans indurabo cor Pharaonis ";, id est, permittam indurari ob ejus animi socordiam, De libero nostro arbitrio. - Deus hominen liberum fecit, verbo et sapientia ornatum, posita ante ejus oculos vita atque morte, ut si quidem voluerit libero suo arbitrio vitam am- plecti, vivat in sæculum; sin pravo consilio viæ mortis insistat, aternum crucietur. Quæ enim na tura habet immutabilia, neque supplicio digna sunt, neque præmio. Nemo quippe unquam accusatus fuit, quod sit albus vel niger, aut quod sit pro- ceræ vel parvæ staturæ: ea enim non penes arbi- trium nostrum sita sunt. Nam supplicia et præmia voluntati et proposito tribuuntur. Utraque igitur re opus est; voluntate scilicet, seu proposito no- stro, ac Dei auxilio et patrocinio. Altero namque deficiente, alterum est inutile. Præscivit enine Deus, prædefinivit, et vocavit, sed eos qui secun- dum propositum vocati sunt, quemadmodum ait Apostolus", id est, secundum voluntatem : eos quippe qui noluerint, sinit ipse ad suam volunta- tem et propositum incedere. Non vim infert arbi- trio nostro, neque lædit ipsum. Accepimus enim nutum ad utramque partem ; ad virtutemn nen pe, et ad vitium, liberum scilicet arbitrium. Ex iis quæ a Deo nobis ad usum data sunt nihil est malum: omnia enim quæ ex Deo procedunt bona sunt, et admodum bona; solus abusus malus, qui nostri solius arbitrii est. Quamobrem non cibi mali, sed crapula : neque liberorum procreatio, sed fornica - tio : nec vini potus, sed ebrietas : non divitia, sed avaritia : non gloria, sed vana gloria. Nihil igitur non agendum, ut abusum fugiamus, atque probe utamur iis quibus a Deo donati sumus. Nam id si agamus, et malitia vitioque, superiores erimus, et intra virtutis limites inveniemur. Brevis et clara formula et notitia fidei nostræ circa sanctum Trinitatem. Credere debemus, ut baptizati sumus; baptizati autem sumus in nomine Patris et Filii et Spiritus ** Luc. 11, 1. "I Cor. x11,32. "Amos 1,6. "Joan. x11 40; Rom 1, Exod. iv, 21. "Rom. ix, 59, -

εὐδόκησε γὰρ ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον σωθῆναι, καθώς καὶ οἱ ἄγγελοι ἐξόων λέγοντες· « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ εἰρήνη ἐπὶ γῆς ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας. Οἰκονομικῶς δὲ πάλιν παιδεύει ἡμᾶς ἁμαρτάνοντας, • ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν, ώς φησιν ὁ Απόστολος ο Κρινόμενοι δὲ ὑπὸ τοῦ Κυρίου παιδευό μεθα. Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει, ἣν ὁ Κύριος οὐκ ἐποίησε, τουτέστι λοιμούς, λιμούς, νόσους, καὶ σφαγάς πολέμων. Ταῦτα γὰρ πάντα τῆς ἁμαρτίας ἐστὶν ἀναιρετικά. Παραχωρεῖ δὲ καὶ τελείως εγκα ταλιμπάνει τους μή θέλοντας ἢ ἀναμαρτήτως δι ἄγειν, ἢ παιδευομένους μὴ ἐπιστρέφειν, ἀλλ' ἔτι τῇ κακίᾳ ἐμμένειν, καθώς γέγραπται, ὅτι « Τετύφλωκεν ὁ Θεὸς αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ πεπώρωκεν αὐτῶν τὴν καρδίαν· ο καί· « Παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς ἀδόκιμον νοῦν ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα· ν τουτέστιν, εἴασε διὰ ἢ τὸ αὐτεξούσιον· καί « Σκληρύνων σκληρυνῶ τὴν καρ- δίαν Φαραώ·, τουτέστι, παραχωρήσω σκληρυνθῆναι διὰ τὴν ἀπάθειαν αὐτοῦ. Περὶ τῆς αὐτεξουσιότητος ἡμῶν. Ο Θεὸς τὸν ἄνθρωπον αὐτεξούσιον ἔπλασε, λόγῳ καὶ σοφίᾳ τιμηθέντα, πρὸ ὀφθαλμῶν αὐτοῦ θεὶς τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον· ἵνα, εἰ μὲν θελήσει τῇ αὐτεξ ουσιότητι τῆς ζωῆς παραθήσῃ, ζήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα εἰ δὲ ἀπὸ κακής προαιρέσεως παραθήσει τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου, αἰωνίως κολάζηται. Τὰ γὰρ τῆς φύσεως ἀμετάβλητα οὔτε τιμωριῶν οὔτε τιμῆς ἄξια. Οὐδεὶς γὰρ ἐνεκλήθη ποτὲ τὸ εἶναι λευκός, ἢ μέλας, ἢ τὸ εἶναι μακρός, ἢ μικρός· οὐ γὰρ τῆς ἡμετέρας εἰσὶ προαιρέσεως. Τῶν γὰρ τῆς προαιρέσεως καὶ αἱ ς κολάσεις εἰσὶ καὶ αἱ τιμαί. Αμφοτέρων οὖν χρεία, καὶ τῆς ἡμετέρας βουλῆς καὶ θελήσεως, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ συνεργείας καὶ ἀντιλήψεως· ἑτέρου γὰρ λεί ποντος, ἀργεῖ καὶ τὸ ἕτερον. Προέγνω γὰρ ὁ Θεὸς, καὶ προώρισε, καὶ ἐκάλεσεν, ἀλλὰ τοὺς κατὰ πρό- Θεσιν κλητοὺς ἔντας, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, τουτέστι κατὰ θέλησιν καὶ βούλησιν· τοὺς γὰρ μὴ βουληθέντας εἴασε τῷ αὐτῶν πορεύεσθαι θελήματι. Οὐ γὰρ βιάζεται, οὐδὲ λυμαίνεται τὸ αὐτεξούσιον ἡμῶν· τῆς γὰρ ἐπ' ἄμφω ροπῆς, πρὸς ἀρετήν φημι καὶ κακίαν, τὸ αὐτεξούσιον ἐλάβομεν. Οὐδὲν τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντων ἡμῖν εἰς χρῆσιν, κακόν· πάντα γὰρ ὅσα ἐκ τοῦ Θεοῦ καλά, καὶ λίαν καλὰ ἡ παρά- χρησις μόνον κακόν· τοῦ γὰρ ἡμετέρου ἐστὶν αὐτεξ ουσίου. Διὸ οὐ τὰ βρώματα κακὸν, ἀλλ' ἡ γαστρι- μαργία· οὐδὲ παιδοποιία, ἀλλ' ἡ πορνεία· οὐδὲ μετά- ληψις τοῦ οἴνου, ἀλλ' ἡ μέθη· οὐδὲ τὰ χρήματα, ἀλλ' ἡ φιλαργυρία· οὐδὲ ἡ δόξα, ἀλλὰ ἡ κενοδοξία. Χρη οὖν πάντα ποιεῖν, ὥστε τὴν παραχρησιν φεύγειν, καὶ χρήσασθαι τοῖς παρὰ Θεοῦ δοθεῖσι δικαίως· οὕτω γὰρ ποιοῦντες, καὶ τῆς κακίας ἀνώτεροι γενησόμεθα, καὶ τῆς ἀρετῆς ἐντὸς εὑρεθῶμεν. Συνήθεια σαφὴς καὶ σύντομος, καὶ διάγνωσις τῆς πίστεως ἡμῶν τῆς ἐν τῇ Τριάδι ἁγίᾳ. Οφείλομεν πιστεύειν ὡς ἐβαπτίσθημεν· ἐβαπτί σθημεν δὲ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A missione vero, cum castigati non convertimur. Nam D Deo placitum est hominem salvum fieri, quemadmo- dum et angeli clamabant dicentes Gloria in ex- celsis Deo, et in terra pax, in hominibus bonæ voluntatis ", › Cum œconomia vero nos corri- pit peccantes, ut non cum hoc mundo damue- mur, » ut ait Apostolus : • Cum judicamur autem, a Domino corripimur 13.-Non est malum in civitate, quod non fecerit Dominus ",, id est, pestem, fa- mem, bellorum cædes. Hæc enim omnia peccatum auferunt. Permittit vero atque omnino sinit eos qui sine peccato degere nolunt, correptos non emen- dari, sed in malitia perseverare, uti scriptum est: • Excæcavit Deus oculos eorum, et cor eorum obscut- ravit; › et : ‹ Tradidit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quæ non conveniunt ;, id est, permisit ob liberum arbitrium ; et : « Indurans indurabo cor Pharaonis ";, id est, permittam indurari ob ejus animi socordiam, De libero nostro arbitrio. - Deus hominen liberum fecit, verbo et sapientia ornatum, posita ante ejus oculos vita atque morte, ut si quidem voluerit libero suo arbitrio vitam am- plecti, vivat in sæculum; sin pravo consilio viæ mortis insistat, aternum crucietur. Quæ enim na tura habet immutabilia, neque supplicio digna sunt, neque præmio. Nemo quippe unquam accusatus fuit, quod sit albus vel niger, aut quod sit pro- ceræ vel parvæ staturæ: ea enim non penes arbi- trium nostrum sita sunt. Nam supplicia et præmia voluntati et proposito tribuuntur. Utraque igitur re opus est; voluntate scilicet, seu proposito no- stro, ac Dei auxilio et patrocinio. Altero namque deficiente, alterum est inutile. Præscivit enine Deus, prædefinivit, et vocavit, sed eos qui secun- dum propositum vocati sunt, quemadmodum ait Apostolus", id est, secundum voluntatem : eos quippe qui noluerint, sinit ipse ad suam volunta- tem et propositum incedere. Non vim infert arbi- trio nostro, neque lædit ipsum. Accepimus enim nutum ad utramque partem ; ad virtutemn nen pe, et ad vitium, liberum scilicet arbitrium. Ex iis quæ a Deo nobis ad usum data sunt nihil est malum: omnia enim quæ ex Deo procedunt bona sunt, et admodum bona; solus abusus malus, qui nostri solius arbitrii est. Quamobrem non cibi mali, sed crapula : neque liberorum procreatio, sed fornica - tio : nec vini potus, sed ebrietas : non divitia, sed avaritia : non gloria, sed vana gloria. Nihil igitur non agendum, ut abusum fugiamus, atque probe utamur iis quibus a Deo donati sumus. Nam id si agamus, et malitia vitioque, superiores erimus, et intra virtutis limites inveniemur. Brevis et clara formula et notitia fidei nostræ circa sanctum Trinitatem. Credere debemus, ut baptizati sumus; baptizati autem sumus in nomine Patris et Filii et Spiritus ** Luc. 11, 1. "I Cor. x11,32. "Amos 1,6. "Joan. x11 40; Rom 1, Exod. iv, 21. "Rom. ix, 59, -

καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· εἰς μίαν οὐσίαν δηλονότι, Β καὶ θεότητα, καὶ μίαν βασιλείαν, καὶ ἀρχὴν, καὶ ἰσχύν· καὶ τρεῖς ὑποστάσεις, εἴτουν πρόσωπα, καὶ χαρακτῆρας, εἰ δὲ βούλει καλεῖν, καὶ ἰδιότητας. Αλλο γὰρ ὑποστάσεις, καὶ ἄλλο οὐσία. Οὐσίαν γὰρ και λοῦμεν τὸ κοινὸν τῶν τριῶν ὑποστάσεων· μιᾶς γὰρ φύσεως καὶ οὐσίας τὰ τρία πρόσωπα. Υπόστασιν δὲ καλοῦμεν φύσιν μετὰ χαρακτηριστικῶν ἰδιωμάτων ἄλλος γὰρ ὁ Πατήρ, καὶ ἄλλος ὁ Υἱὸς, καὶ ἄλλος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· ὅπερ τέμνει τὰς ἰδιότητας μόνον, ἔχουν ὑποστάσεις, οὐ μὴν καὶ φύσιν. Οὐκ ἄλλο δε καὶ ἄλλο, ὅπερ τέμνει τὰς φύσεις· ἀλλὰ τῆς αὐτῆς φύσεως, καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας. "Αμα γὰρ Πατήρ καὶ Υἱὸς, καὶ ἅγιον Πνεῦμα· ἀλλ᾽ ὁ μὲν Πατὴρ καὶ ἀγέννητος, ὁ δὲ Υἱὸς καὶ γέννημα τοῦ Πατρὸς, ὡς ἐξ ηλίου φῶς, καὶ ἐκ νοῦ λόγος· τὸ δὲ Πνεῦμα ἅγιον καὶ ἐκπόρευμα τοῦ Πατρός. Ἴδιον οὖν τοῦ Πατρὸς ἡ ἀγεννησία, καὶ τὸ καλεῖσθαι Πατήρ · ἴδιον τοῦ Υἱοῦ, τὸ καλεῖσθαι Υἱὸν, καὶ γεννᾶσθαι ἐκ τοῦ Πατρός· ἴδιον οὖν τοῦ Πνεύματος τὸ καλεῖσθαι Πνεῦμα ἅγιον, καὶ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεσθαι. Τῶν δὲ τριῶν προς ώπων, εἴτουν ὑποστάσεων, μία φύσις, μία θέλησις, μία ενέργεια, μία ἀγαθότης, μία δύναμις, μία βού λησις. Διὰ τοῦτο καὶ ἕνα Θεὸν ὁμολογοῦμεν. Οὐ γὰρ κεχωρισμένοι εἰσὶν ἀπ' ἀλλήλων, ὥσπερ καὶ οἱ ἄν- θρωποι, οὐδὲ τὰς γνώμας διάφοροι· ἀλλ᾽ ἅμα Πατήρ, Υἱὸς, καὶ Πνεῦμα ἅγιον ἐν ἀλλήλοις ἀσυγχύτως καὶ ἀδιαιρέτως περιχωροῦσιν. Ἕκαστον δὲ πρόσωπον, ὡς εἴρηται, φυλάττει τὸ ἴδιον· τὸ μὲν τὴν πατρότητα, τὸ δὲ τὴν υἱότητα, τὸ δὲ τὴν ἐκπόρευσιν. Εἰ οὖν ἔροιτό σέ τις· Τί ἐστι Πατήρ; ἀποκρίθητε αὐτῷ· Οπερ ἐστὶν Υἱὸς, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, μένων Πατήρ. Εἰ δὲ λέγοι· Τί ἐστιν Υἱός; ἀποκρίθητι· Οπερ ἐστὶν ὁ Πατὴρ καὶ τὸ Πνεῦμα, μένων Υιός. Ωσαύτως καὶ ἐπὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου· τοῦτο γάρ ἐστιν ὅ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς, μένων Πνεῦμα. Ἡ ἰδιότης ἀκοινώνητος, καθώς φησιν ὁ μέγας ἐν θεολό γοις καὶ θεῖος Γρηγόριος. Πῶς γὰρ, φησὶν, ἰδιότης μείνῃ, κινουμένη, καὶ μεταπίπτουσα; Εστιν οὖν ἡ θεύτης, εἰ δεῖ συντόμως εἰπεῖν, ἀμέριστος ἐν με μετ ρισμένοις, τὸ μὲν τῇ φύσει, τὸ δὲ ταῖς ὑποστάσεσιν οἷον ἐν ἡλίοις τρισὶν ἐχομένοις ἀλλήλων, μία του φωτὸς σύγκρασις. Οταν τοιγαροῦν πρὸς τὴν θεότητα τὴν ἐν μιᾷ φύσει βλέψωμεν, * καὶ τὴν πρώτην αἰτίαν, καὶ τὴν μοναρχίαν, ἐν ἡμῖν τὸ φανταζόμενον· ὅταν δὲ πρὸς τὰς ἰδιότητας καὶ τὰ πρόσωπα ἐν οἷς ἡ θεό της, τρία τὰ προσκυνούμενα. Παραδείγματα δὲ προς - κείσθω ἀμυδράν τινα εἰκόνα δηλοῦντα τοῦ τοσούτου πράγματος, τῆς θείας φημὶ φύσεως, κατὰ τὸν Θεό λόγον Γρηγόριον· ὀφθαλμοῦ νόει μοι βλέψιν, καὶ ἀρχὴν ὕδατος, καὶ πηγὴν, καὶ ποταμόν· ταῦτα γὰρ οὔτε χρόνῳ διέστηκεν, οὔτε ἀλλήλων ἀπέρρηκται τη πρὸς ἄλληλα συναφείᾳ, κἂν δοκῇ ταῖς ἰδιότησι τέμνε σθαι· ἐνθυμοῦ καὶ ἥλιον, καὶ φῶς, καὶ ἀκτῖνα· νοῦν, καὶ λόγον, καὶ πνεῦμα τῷ λόγῳ συνεξιόν. Πλην κατά τὸν εἰπόντα· Πίστις ἡγείσθω, καὶ μὴ ἀπόδειξις, καὶ χρή πάντα ἄνθρωπον διὰ καθαρᾶς καὶ θεολαμπούς πράξεως, ὁδηγῷ τῷ Πνεύματι χρώμενον, ἵνα φωτί καταλαμβάνηται φῶς, πιστεύειν τε εἰς Πατέρα, καὶ S. ATHANASIUS. SPURIA. - sancti, in unam scilicet substantiam, et deitatem A et in unum regnum, imperium et virtutem : ac tres hypostases, sive personas, et characteres, et (si ita appellare velis proprietates. Nam aliud sunt bypostases, aliud substantia. Substantiam quippe appellamus communitatem trium hypostasium : unius enim naturæ et substantiæ sunt tres perso- næ. Hypostasin autem vocamus, naturam cum cha- racteristicis proprietatibus; alius enim est Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Quod quidem proprietates seu hypostases dividit, sed non natu- ram. Non tamen aliud et aliud, quod divideret na- turas; sed ejusdem naturæ et ejusdem substantiæ. Simut enim Pater et Filius et Spiritus sanctus; sed Pater est ingenitus, Filius proles Patris, quasi ex sole lumen et ex mente verbum. Spiritus autem sanctus, emissio Patris. Proprium ergo Pa- tris est quod sit ingenitus seu non genitus, et quod vocetux Pater: proprium Filii, quod vocetur Fi- lius, et gignatur ex Patre: proprium Spiritus, quod vocetur Spiritus sanctus et ex Patre proce- dat. Trium vero personarum sive hypostasiura, una natura, una voluntas, una operatio, una boui- tas, una virtus, unum placitum. Quapropter et unum Deum confitemur. Non enim alius ab alio separati sunt, sicut homines, neque sententia dif- ferunt : sed simul Pater, Filius, et Spiritus sanctus una consistunt sine confusione et divisione. Una- quæque autem persona, ut dictum est, sua servat proprietatem, alia paternitatem, alia filiationem, alia processionem. Si ergo te quis interrogel : Quid est Paler? responde illi: Quod Filius et Spiritus sanctus, manens tamen Pater. Quod si dixerit : Quid est Filius ? responde : Quod Faler et Spiritus, manens tamen Filius. Similiterque de Spiritu san- cto illud enim est quod Pater et Filius, manens tamen Spiritus sanctus. Proprietas immobilis, quemadmodum ait vir in theologis magnus et di- vinus Gregorius. Quomodo namque dixeris pro- prietatem manere, si moveatur et concidat. Est itaque deitas, ut paucis absolvamus, indivisibilis in divisis; illud secundum naturam, hoc secundum hypostases. Sicut in tribus solibus mutuo hærenti- bus una foret lucis commistio. Cum itaque deitam tem, quæ est in una natura, respiciemus, et primam causam et monarchiam, unum est quod cogita- mus; cum autem proprietates et personas in qui- bus divinitas, tres sunt quæ adorantur. Exempla porro adsint, quæ obscuram quamdam tantæ rei imaginem adumbrent, divinæ nempe natura, juxta theologum Gregorium, oculi aspectum cogita, aquæ scaturiginem, fontem et fluvium; hæc enim nec tempore aliquo distant, neque sunt inter se avulsa, ul se mutuo non contingant; tametsi videntur pro- prietatibus suis distingui. Perpende item solem, lumen atque radium : mentem, verbum et spiritum, qui exit una cum verbo. Verum, ut quidam dixit : Fides dux esto, non demonstratio. Oportet enim quemque hominem, per pura ac Deo illustrante C D

καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· εἰς μίαν οὐσίαν δηλονότι, Β καὶ θεότητα, καὶ μίαν βασιλείαν, καὶ ἀρχὴν, καὶ ἰσχύν· καὶ τρεῖς ὑποστάσεις, εἴτουν πρόσωπα, καὶ χαρακτῆρας, εἰ δὲ βούλει καλεῖν, καὶ ἰδιότητας. Αλλο γὰρ ὑποστάσεις, καὶ ἄλλο οὐσία. Οὐσίαν γὰρ και λοῦμεν τὸ κοινὸν τῶν τριῶν ὑποστάσεων· μιᾶς γὰρ φύσεως καὶ οὐσίας τὰ τρία πρόσωπα. Υπόστασιν δὲ καλοῦμεν φύσιν μετὰ χαρακτηριστικῶν ἰδιωμάτων ἄλλος γὰρ ὁ Πατήρ, καὶ ἄλλος ὁ Υἱὸς, καὶ ἄλλος τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· ὅπερ τέμνει τὰς ἰδιότητας μόνον, ἔχουν ὑποστάσεις, οὐ μὴν καὶ φύσιν. Οὐκ ἄλλο δε καὶ ἄλλο, ὅπερ τέμνει τὰς φύσεις· ἀλλὰ τῆς αὐτῆς φύσεως, καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας. "Αμα γὰρ Πατήρ καὶ Υἱὸς, καὶ ἅγιον Πνεῦμα· ἀλλ᾽ ὁ μὲν Πατὴρ καὶ ἀγέννητος, ὁ δὲ Υἱὸς καὶ γέννημα τοῦ Πατρὸς, ὡς ἐξ ηλίου φῶς, καὶ ἐκ νοῦ λόγος· τὸ δὲ Πνεῦμα ἅγιον καὶ ἐκπόρευμα τοῦ Πατρός. Ἴδιον οὖν τοῦ Πατρὸς ἡ ἀγεννησία, καὶ τὸ καλεῖσθαι Πατήρ · ἴδιον τοῦ Υἱοῦ, τὸ καλεῖσθαι Υἱὸν, καὶ γεννᾶσθαι ἐκ τοῦ Πατρός· ἴδιον οὖν τοῦ Πνεύματος τὸ καλεῖσθαι Πνεῦμα ἅγιον, καὶ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεσθαι. Τῶν δὲ τριῶν προς ώπων, εἴτουν ὑποστάσεων, μία φύσις, μία θέλησις, μία ενέργεια, μία ἀγαθότης, μία δύναμις, μία βού λησις. Διὰ τοῦτο καὶ ἕνα Θεὸν ὁμολογοῦμεν. Οὐ γὰρ κεχωρισμένοι εἰσὶν ἀπ' ἀλλήλων, ὥσπερ καὶ οἱ ἄν- θρωποι, οὐδὲ τὰς γνώμας διάφοροι· ἀλλ᾽ ἅμα Πατήρ, Υἱὸς, καὶ Πνεῦμα ἅγιον ἐν ἀλλήλοις ἀσυγχύτως καὶ ἀδιαιρέτως περιχωροῦσιν. Ἕκαστον δὲ πρόσωπον, ὡς εἴρηται, φυλάττει τὸ ἴδιον· τὸ μὲν τὴν πατρότητα, τὸ δὲ τὴν υἱότητα, τὸ δὲ τὴν ἐκπόρευσιν. Εἰ οὖν ἔροιτό σέ τις· Τί ἐστι Πατήρ; ἀποκρίθητε αὐτῷ· Οπερ ἐστὶν Υἱὸς, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, μένων Πατήρ. Εἰ δὲ λέγοι· Τί ἐστιν Υἱός; ἀποκρίθητι· Οπερ ἐστὶν ὁ Πατὴρ καὶ τὸ Πνεῦμα, μένων Υιός. Ωσαύτως καὶ ἐπὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου· τοῦτο γάρ ἐστιν ὅ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱὸς, μένων Πνεῦμα. Ἡ ἰδιότης ἀκοινώνητος, καθώς φησιν ὁ μέγας ἐν θεολό γοις καὶ θεῖος Γρηγόριος. Πῶς γὰρ, φησὶν, ἰδιότης μείνῃ, κινουμένη, καὶ μεταπίπτουσα; Εστιν οὖν ἡ θεύτης, εἰ δεῖ συντόμως εἰπεῖν, ἀμέριστος ἐν με μετ ρισμένοις, τὸ μὲν τῇ φύσει, τὸ δὲ ταῖς ὑποστάσεσιν οἷον ἐν ἡλίοις τρισὶν ἐχομένοις ἀλλήλων, μία του φωτὸς σύγκρασις. Οταν τοιγαροῦν πρὸς τὴν θεότητα τὴν ἐν μιᾷ φύσει βλέψωμεν, * καὶ τὴν πρώτην αἰτίαν, καὶ τὴν μοναρχίαν, ἐν ἡμῖν τὸ φανταζόμενον· ὅταν δὲ πρὸς τὰς ἰδιότητας καὶ τὰ πρόσωπα ἐν οἷς ἡ θεό της, τρία τὰ προσκυνούμενα. Παραδείγματα δὲ προς - κείσθω ἀμυδράν τινα εἰκόνα δηλοῦντα τοῦ τοσούτου πράγματος, τῆς θείας φημὶ φύσεως, κατὰ τὸν Θεό λόγον Γρηγόριον· ὀφθαλμοῦ νόει μοι βλέψιν, καὶ ἀρχὴν ὕδατος, καὶ πηγὴν, καὶ ποταμόν· ταῦτα γὰρ οὔτε χρόνῳ διέστηκεν, οὔτε ἀλλήλων ἀπέρρηκται τη πρὸς ἄλληλα συναφείᾳ, κἂν δοκῇ ταῖς ἰδιότησι τέμνε σθαι· ἐνθυμοῦ καὶ ἥλιον, καὶ φῶς, καὶ ἀκτῖνα· νοῦν, καὶ λόγον, καὶ πνεῦμα τῷ λόγῳ συνεξιόν. Πλην κατά τὸν εἰπόντα· Πίστις ἡγείσθω, καὶ μὴ ἀπόδειξις, καὶ χρή πάντα ἄνθρωπον διὰ καθαρᾶς καὶ θεολαμπούς πράξεως, ὁδηγῷ τῷ Πνεύματι χρώμενον, ἵνα φωτί καταλαμβάνηται φῶς, πιστεύειν τε εἰς Πατέρα, καὶ S. ATHANASIUS. SPURIA. - sancti, in unam scilicet substantiam, et deitatem A et in unum regnum, imperium et virtutem : ac tres hypostases, sive personas, et characteres, et (si ita appellare velis proprietates. Nam aliud sunt bypostases, aliud substantia. Substantiam quippe appellamus communitatem trium hypostasium : unius enim naturæ et substantiæ sunt tres perso- næ. Hypostasin autem vocamus, naturam cum cha- racteristicis proprietatibus; alius enim est Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Quod quidem proprietates seu hypostases dividit, sed non natu- ram. Non tamen aliud et aliud, quod divideret na- turas; sed ejusdem naturæ et ejusdem substantiæ. Simut enim Pater et Filius et Spiritus sanctus; sed Pater est ingenitus, Filius proles Patris, quasi ex sole lumen et ex mente verbum. Spiritus autem sanctus, emissio Patris. Proprium ergo Pa- tris est quod sit ingenitus seu non genitus, et quod vocetux Pater: proprium Filii, quod vocetur Fi- lius, et gignatur ex Patre: proprium Spiritus, quod vocetur Spiritus sanctus et ex Patre proce- dat. Trium vero personarum sive hypostasiura, una natura, una voluntas, una operatio, una boui- tas, una virtus, unum placitum. Quapropter et unum Deum confitemur. Non enim alius ab alio separati sunt, sicut homines, neque sententia dif- ferunt : sed simul Pater, Filius, et Spiritus sanctus una consistunt sine confusione et divisione. Una- quæque autem persona, ut dictum est, sua servat proprietatem, alia paternitatem, alia filiationem, alia processionem. Si ergo te quis interrogel : Quid est Paler? responde illi: Quod Filius et Spiritus sanctus, manens tamen Pater. Quod si dixerit : Quid est Filius ? responde : Quod Faler et Spiritus, manens tamen Filius. Similiterque de Spiritu san- cto illud enim est quod Pater et Filius, manens tamen Spiritus sanctus. Proprietas immobilis, quemadmodum ait vir in theologis magnus et di- vinus Gregorius. Quomodo namque dixeris pro- prietatem manere, si moveatur et concidat. Est itaque deitas, ut paucis absolvamus, indivisibilis in divisis; illud secundum naturam, hoc secundum hypostases. Sicut in tribus solibus mutuo hærenti- bus una foret lucis commistio. Cum itaque deitam tem, quæ est in una natura, respiciemus, et primam causam et monarchiam, unum est quod cogita- mus; cum autem proprietates et personas in qui- bus divinitas, tres sunt quæ adorantur. Exempla porro adsint, quæ obscuram quamdam tantæ rei imaginem adumbrent, divinæ nempe natura, juxta theologum Gregorium, oculi aspectum cogita, aquæ scaturiginem, fontem et fluvium; hæc enim nec tempore aliquo distant, neque sunt inter se avulsa, ul se mutuo non contingant; tametsi videntur pro- prietatibus suis distingui. Perpende item solem, lumen atque radium : mentem, verbum et spiritum, qui exit una cum verbo. Verum, ut quidam dixit : Fides dux esto, non demonstratio. Oportet enim quemque hominem, per pura ac Deo illustrante C D

Υἱὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, τὴν μίαν θεότητά τε καὶ δύναμιν ἐν τρισὶ γνωριζομένην καὶ προσκυνουμένην τοῖς ὑποστάσεσιν. Όπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- θρωπήσεως. Ὅτι αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ὁ ἀπερίγραπτος, ὁ ἀσώματος, ὁ μονογενής τοῦ Πατρὸς Υἱὸς, τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς φῶς, ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, καὶ τῆς ἀθανασίας, τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης, χαρακτήρ τῆς ὑποστά σεως, τῇ βουλήσει τοῦ προανάρχου καὶ συναϊδίου αὐτοῦ Πατρὸς, καὶ τῇ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος, ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων τῆς Θεοτόκου, καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, ἐν τῇ οἰκείᾳ αὐτοῦ ὑποστάσει Επηξεν ἑαυτῷ σάρκα εμψυχωμένην, καὶ λογικήν, καὶ ταύτην τῷ ἐννεαμηνιαίῳ χρόνῳ διεπλασμένην ἐξ β αὐτῆς· ἐγεννήθη Θεὸς ἀνθρωπόμορφος, τουτέστι Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ἐν μιᾷ ὑποστάσει δύο φύσεις επιφερό μενος, ἀδιαιρέτως, καὶ ἀσυγχύτως, καὶ δύο θελήσεις, καὶ ἐνεργείας, θεϊκὰς ὁμοῦ καὶ ἀνθρωπικάς· ἤθελε γὰρ ὡς Θεὸς καὶ ἐνήργει, καὶ ἤθελεν ὡς ἄνθρωπος καὶ ἐνήργει· ἀλλὰ φυσικὴν θέλησιν, καὶ ἐνέργειαν, οὐ μὴ ἁμαρτητικήν. Αναμαρτήτως γὰρ προσελήφθη ἡ φύσις ἡ ἀνθρωπική· καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἑνώσεως τῷ θελήματι ἡνώθησαν. Οπερ έβούλετο τὸ θεῖον θέλημα, τοῦτο καὶ τὸ τῆς προσλήψεως. ᾿Αλλὰ θέλημα λέγομεν καὶ ἐνέργειαν τὰ φυσικά· οἷον, ήθελε φα γεῖν, ἤθελε πιεῖν, ἤθελε περιπατῆσαι· καὶ ταῦτα ενήργει, καὶ ἤθελεν. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐποίει τῆς θείας φύσεως παραχωρούσης, οὐ μὴν κατηναγκασμένως, ὥσπερ ἡμεῖς· ἀλλὰ καὶ τὸ κοπιᾷν, καὶ τὸ ἀγωνιάν, καὶ τὸ αἰτεῖν τὸν Πατέρα παρελθεῖν τὸ ποτήριον, καὶ τοῦτο τοῦ φυσικοῦ θελήματος. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς καθέδραν δύο φύσεις ὁμολογοῦμεν ἐπὶ Χριστοῦ, θελητικάς, καὶ ενεργητικάς. "Οπου γὰρ φύσις λογική, ἐκεῖ καὶ θέ λησις καὶ ἐνέργεια. Φυσικὰς δὲ δύο θελήσεις, γνώμην δὲ μίαν· οἰκονομούσης γὰρ τῆς θεότητος, ἑπομένης δὲ τῆς ἀνθρωπότητος, καὶ παραχωρούσης αὐτῇ ἐνερ- γεῖν τὰ ἀμφότερα. Περὶ διαφορᾶς ἀρετῶν, Ἐλάβομεν ἐντολὰς παρὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, τὰς ἀπεντεῦθεν θεουργούσας, καὶ ποιούσας ἡμᾶς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ ὡς ἀγγέλους ἀναστρέφε- σθαι μετὰ τῶν ἀνθρώπων· οἷον τὴν μετάνοιαν, τὴν ταπεινοφροσύνην καὶ τὸ διηνεκὲς πένθος, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀγάπην τὴν ἐξ ὅλης καρδίας ἐγγινομένην, καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον διάθεσιν, τὴν καθαρὰν προσευ χὴν, καὶ τὴν ἑαυτῶν ἀπάρνησιν, καὶ τὸ δι᾿ ὅλου πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ θάνατον, καὶ ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἀδιαλείπτως πορεύεσθαι, καὶ τὸ ἔχειν ἑαυτὸν ὑπὸ πάσης κτίσεως, καὶ δέεσθαι αὐτοῦ διηνε κῶς. Ταύτας γὰρ τὰς θείας ἐντολὰς ὁ μετὰ πίστεως ἐργαζόμενος, Θεοῦ υἱὸς γίνεται, καὶ υἱὸς φωτὸς καὶ κληρονόμος Θεοῦ, καὶ συγκληρονόμος Χριστοῦ, καὶ σύμμορφος τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ σύμφυτος, καὶ συν- τόμως καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, θέσει κατὰ χάριν Θεός. Εἰσὶ δὲ ἕτεραι ἐντολαί τοῦ Χριστοῦ, αἱ ἄφεσιν μὲν προ ξενοῦσαι, οὐ μὴν δὲ καὶ τελειότητος ἀξιοῦται· οἷον η SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A edita opera, duce usum Spiritu sancto, ut lumine lumen comprehendat, credere in Patrem et Filium Hebr. 1, C D et Spiritum sanctum, unam deitatem atque virtu- tém, in tribus hypostasibus creditam et adoratam. Quid credendum sit de Domini incarnatione. Quod ipsum Dei Verbum incircumscriptum, in- corporeum, Patris unigenitum, lumen ex lumine, fons vitæ et immortalitatis, splendor gloriæ, figura substantiæ 18, voluntate Patris, qui ante initium, et ipsi coæternus est, et cooperatione Spiritus sancti, ex virgineo sanguine Deiparæ et semper virginis Mariæ, in propria sua hypostasi carnem sibi ef- finxit animatam et rationalem, atque illam novem mensium tempore ex ipsa efformavit: natusque est Deus hominiformis, id est, Deus et homo, in hy- postasi una duas gestans naturas, sine divisione, ac sine confusione: ac duas voluntates duasque operationes, divinas simul et humanas. Volebat enim ut Deus, et operabatur: volebat item ut homo, et operabatur; sed humana voluntate atque operatione, nec peccato obnoxia. Sine peccato enim assumpta est natura humana : atque ex hac ipsa unione. voluntate ambæ unitæ sunt. Quod optaret divina voluntas, id etiam volebat assumptæ naturæ voluntas. Sed voluntatem dicimus operation nemque naturalem : quale est, quod manducare vellet, bibere, ambulare : et hæc operabatur, hæc volebat. Verum hæc agebat divina concedente na- tura; non ex necessitate, quemadmodum nos; sedl quod defatigaretur, quod in agone esset, quod pe- teret a Patre ut transiret calix, id humanæ erat voluntatis. Imo etiam post resurrectionen atque sessionem ad dexteram Patris, duas naturas confitemur in Christo, voluntate et operandi vi præditas : ubi enim natura rationalis, ibi et vo- luntas et operatio. Naturales autem duas volunta- tes dicimus, sed unicam sententiam, dispensante deitate, subsequente autem humanitate, atque con- cedente ut utraque operaretur. De differentia virtutum. Mandata accepimus a Christo et Deo nostro, quæ exinde divinum operanti præbent auxilium, pra stanique ut absque peccato degamus, et velut an- Beli cum hominibus versemur: penitentiam nempe, humilitatem, luctum assiduum, charitatem erga ipsum ex toto corde, dilectionem proximi, puram orationem, nostrum ipsorum abrenuntiationem ; utque semper mortem pro illo sustinendam præ oculis habeamus, in ejus lumine sine intermissione ambulemus, nos omni creatura inferiores existime- mus, atque assidue ipsi supplicemus. Hæc namque divina jussa, si quis cum fide compleverit, Dei filius eficietur, filius lucis, hæres Dei, coheres auten Christi, conformis imagini ejus, et complantatus ; atque, ut paucis et simpliciter dicamus, adoptione secundum gratiam Deus. Sunt porro alia præcepta Christi, quæ remissionem quidem conciliant, imo vero ad perfectionem nos deducunt; quale est, con-

Υἱὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, τὴν μίαν θεότητά τε καὶ δύναμιν ἐν τρισὶ γνωριζομένην καὶ προσκυνουμένην τοῖς ὑποστάσεσιν. Όπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- θρωπήσεως. Ὅτι αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ὁ ἀπερίγραπτος, ὁ ἀσώματος, ὁ μονογενής τοῦ Πατρὸς Υἱὸς, τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς φῶς, ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, καὶ τῆς ἀθανασίας, τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης, χαρακτήρ τῆς ὑποστά σεως, τῇ βουλήσει τοῦ προανάρχου καὶ συναϊδίου αὐτοῦ Πατρὸς, καὶ τῇ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος, ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων τῆς Θεοτόκου, καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, ἐν τῇ οἰκείᾳ αὐτοῦ ὑποστάσει Επηξεν ἑαυτῷ σάρκα εμψυχωμένην, καὶ λογικήν, καὶ ταύτην τῷ ἐννεαμηνιαίῳ χρόνῳ διεπλασμένην ἐξ β αὐτῆς· ἐγεννήθη Θεὸς ἀνθρωπόμορφος, τουτέστι Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ἐν μιᾷ ὑποστάσει δύο φύσεις επιφερό μενος, ἀδιαιρέτως, καὶ ἀσυγχύτως, καὶ δύο θελήσεις, καὶ ἐνεργείας, θεϊκὰς ὁμοῦ καὶ ἀνθρωπικάς· ἤθελε γὰρ ὡς Θεὸς καὶ ἐνήργει, καὶ ἤθελεν ὡς ἄνθρωπος καὶ ἐνήργει· ἀλλὰ φυσικὴν θέλησιν, καὶ ἐνέργειαν, οὐ μὴ ἁμαρτητικήν. Αναμαρτήτως γὰρ προσελήφθη ἡ φύσις ἡ ἀνθρωπική· καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἑνώσεως τῷ θελήματι ἡνώθησαν. Οπερ έβούλετο τὸ θεῖον θέλημα, τοῦτο καὶ τὸ τῆς προσλήψεως. ᾿Αλλὰ θέλημα λέγομεν καὶ ἐνέργειαν τὰ φυσικά· οἷον, ήθελε φα γεῖν, ἤθελε πιεῖν, ἤθελε περιπατῆσαι· καὶ ταῦτα ενήργει, καὶ ἤθελεν. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐποίει τῆς θείας φύσεως παραχωρούσης, οὐ μὴν κατηναγκασμένως, ὥσπερ ἡμεῖς· ἀλλὰ καὶ τὸ κοπιᾷν, καὶ τὸ ἀγωνιάν, καὶ τὸ αἰτεῖν τὸν Πατέρα παρελθεῖν τὸ ποτήριον, καὶ τοῦτο τοῦ φυσικοῦ θελήματος. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς καθέδραν δύο φύσεις ὁμολογοῦμεν ἐπὶ Χριστοῦ, θελητικάς, καὶ ενεργητικάς. "Οπου γὰρ φύσις λογική, ἐκεῖ καὶ θέ λησις καὶ ἐνέργεια. Φυσικὰς δὲ δύο θελήσεις, γνώμην δὲ μίαν· οἰκονομούσης γὰρ τῆς θεότητος, ἑπομένης δὲ τῆς ἀνθρωπότητος, καὶ παραχωρούσης αὐτῇ ἐνερ- γεῖν τὰ ἀμφότερα. Περὶ διαφορᾶς ἀρετῶν, Ἐλάβομεν ἐντολὰς παρὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, τὰς ἀπεντεῦθεν θεουργούσας, καὶ ποιούσας ἡμᾶς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ ὡς ἀγγέλους ἀναστρέφε- σθαι μετὰ τῶν ἀνθρώπων· οἷον τὴν μετάνοιαν, τὴν ταπεινοφροσύνην καὶ τὸ διηνεκὲς πένθος, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀγάπην τὴν ἐξ ὅλης καρδίας ἐγγινομένην, καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον διάθεσιν, τὴν καθαρὰν προσευ χὴν, καὶ τὴν ἑαυτῶν ἀπάρνησιν, καὶ τὸ δι᾿ ὅλου πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ θάνατον, καὶ ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἀδιαλείπτως πορεύεσθαι, καὶ τὸ ἔχειν ἑαυτὸν ὑπὸ πάσης κτίσεως, καὶ δέεσθαι αὐτοῦ διηνε κῶς. Ταύτας γὰρ τὰς θείας ἐντολὰς ὁ μετὰ πίστεως ἐργαζόμενος, Θεοῦ υἱὸς γίνεται, καὶ υἱὸς φωτὸς καὶ κληρονόμος Θεοῦ, καὶ συγκληρονόμος Χριστοῦ, καὶ σύμμορφος τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ σύμφυτος, καὶ συν- τόμως καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, θέσει κατὰ χάριν Θεός. Εἰσὶ δὲ ἕτεραι ἐντολαί τοῦ Χριστοῦ, αἱ ἄφεσιν μὲν προ ξενοῦσαι, οὐ μὴν δὲ καὶ τελειότητος ἀξιοῦται· οἷον η SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A edita opera, duce usum Spiritu sancto, ut lumine lumen comprehendat, credere in Patrem et Filium Hebr. 1, C D et Spiritum sanctum, unam deitatem atque virtu- tém, in tribus hypostasibus creditam et adoratam. Quid credendum sit de Domini incarnatione. Quod ipsum Dei Verbum incircumscriptum, in- corporeum, Patris unigenitum, lumen ex lumine, fons vitæ et immortalitatis, splendor gloriæ, figura substantiæ 18, voluntate Patris, qui ante initium, et ipsi coæternus est, et cooperatione Spiritus sancti, ex virgineo sanguine Deiparæ et semper virginis Mariæ, in propria sua hypostasi carnem sibi ef- finxit animatam et rationalem, atque illam novem mensium tempore ex ipsa efformavit: natusque est Deus hominiformis, id est, Deus et homo, in hy- postasi una duas gestans naturas, sine divisione, ac sine confusione: ac duas voluntates duasque operationes, divinas simul et humanas. Volebat enim ut Deus, et operabatur: volebat item ut homo, et operabatur; sed humana voluntate atque operatione, nec peccato obnoxia. Sine peccato enim assumpta est natura humana : atque ex hac ipsa unione. voluntate ambæ unitæ sunt. Quod optaret divina voluntas, id etiam volebat assumptæ naturæ voluntas. Sed voluntatem dicimus operation nemque naturalem : quale est, quod manducare vellet, bibere, ambulare : et hæc operabatur, hæc volebat. Verum hæc agebat divina concedente na- tura; non ex necessitate, quemadmodum nos; sedl quod defatigaretur, quod in agone esset, quod pe- teret a Patre ut transiret calix, id humanæ erat voluntatis. Imo etiam post resurrectionen atque sessionem ad dexteram Patris, duas naturas confitemur in Christo, voluntate et operandi vi præditas : ubi enim natura rationalis, ibi et vo- luntas et operatio. Naturales autem duas volunta- tes dicimus, sed unicam sententiam, dispensante deitate, subsequente autem humanitate, atque con- cedente ut utraque operaretur. De differentia virtutum. Mandata accepimus a Christo et Deo nostro, quæ exinde divinum operanti præbent auxilium, pra stanique ut absque peccato degamus, et velut an- Beli cum hominibus versemur: penitentiam nempe, humilitatem, luctum assiduum, charitatem erga ipsum ex toto corde, dilectionem proximi, puram orationem, nostrum ipsorum abrenuntiationem ; utque semper mortem pro illo sustinendam præ oculis habeamus, in ejus lumine sine intermissione ambulemus, nos omni creatura inferiores existime- mus, atque assidue ipsi supplicemus. Hæc namque divina jussa, si quis cum fide compleverit, Dei filius eficietur, filius lucis, hæres Dei, coheres auten Christi, conformis imagini ejus, et complantatus ; atque, ut paucis et simpliciter dicamus, adoptione secundum gratiam Deus. Sunt porro alia præcepta Christi, quæ remissionem quidem conciliant, imo vero ad perfectionem nos deducunt; quale est, con-

Υἱὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, τὴν μίαν θεότητά τε καὶ δύναμιν ἐν τρισὶ γνωριζομένην καὶ προσκυνουμένην τοῖς ὑποστάσεσιν. Όπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- θρωπήσεως. Ὅτι αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ὁ ἀπερίγραπτος, ὁ ἀσώματος, ὁ μονογενής τοῦ Πατρὸς Υἱὸς, τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς φῶς, ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, καὶ τῆς ἀθανασίας, τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης, χαρακτήρ τῆς ὑποστά σεως, τῇ βουλήσει τοῦ προανάρχου καὶ συναϊδίου αὐτοῦ Πατρὸς, καὶ τῇ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος, ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων τῆς Θεοτόκου, καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, ἐν τῇ οἰκείᾳ αὐτοῦ ὑποστάσει Επηξεν ἑαυτῷ σάρκα εμψυχωμένην, καὶ λογικήν, καὶ ταύτην τῷ ἐννεαμηνιαίῳ χρόνῳ διεπλασμένην ἐξ β αὐτῆς· ἐγεννήθη Θεὸς ἀνθρωπόμορφος, τουτέστι Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ἐν μιᾷ ὑποστάσει δύο φύσεις επιφερό μενος, ἀδιαιρέτως, καὶ ἀσυγχύτως, καὶ δύο θελήσεις, καὶ ἐνεργείας, θεϊκὰς ὁμοῦ καὶ ἀνθρωπικάς· ἤθελε γὰρ ὡς Θεὸς καὶ ἐνήργει, καὶ ἤθελεν ὡς ἄνθρωπος καὶ ἐνήργει· ἀλλὰ φυσικὴν θέλησιν, καὶ ἐνέργειαν, οὐ μὴ ἁμαρτητικήν. Αναμαρτήτως γὰρ προσελήφθη ἡ φύσις ἡ ἀνθρωπική· καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἑνώσεως τῷ θελήματι ἡνώθησαν. Οπερ έβούλετο τὸ θεῖον θέλημα, τοῦτο καὶ τὸ τῆς προσλήψεως. ᾿Αλλὰ θέλημα λέγομεν καὶ ἐνέργειαν τὰ φυσικά· οἷον, ήθελε φα γεῖν, ἤθελε πιεῖν, ἤθελε περιπατῆσαι· καὶ ταῦτα ενήργει, καὶ ἤθελεν. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐποίει τῆς θείας φύσεως παραχωρούσης, οὐ μὴν κατηναγκασμένως, ὥσπερ ἡμεῖς· ἀλλὰ καὶ τὸ κοπιᾷν, καὶ τὸ ἀγωνιάν, καὶ τὸ αἰτεῖν τὸν Πατέρα παρελθεῖν τὸ ποτήριον, καὶ τοῦτο τοῦ φυσικοῦ θελήματος. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς καθέδραν δύο φύσεις ὁμολογοῦμεν ἐπὶ Χριστοῦ, θελητικάς, καὶ ενεργητικάς. "Οπου γὰρ φύσις λογική, ἐκεῖ καὶ θέ λησις καὶ ἐνέργεια. Φυσικὰς δὲ δύο θελήσεις, γνώμην δὲ μίαν· οἰκονομούσης γὰρ τῆς θεότητος, ἑπομένης δὲ τῆς ἀνθρωπότητος, καὶ παραχωρούσης αὐτῇ ἐνερ- γεῖν τὰ ἀμφότερα. Περὶ διαφορᾶς ἀρετῶν, Ἐλάβομεν ἐντολὰς παρὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, τὰς ἀπεντεῦθεν θεουργούσας, καὶ ποιούσας ἡμᾶς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ ὡς ἀγγέλους ἀναστρέφε- σθαι μετὰ τῶν ἀνθρώπων· οἷον τὴν μετάνοιαν, τὴν ταπεινοφροσύνην καὶ τὸ διηνεκὲς πένθος, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀγάπην τὴν ἐξ ὅλης καρδίας ἐγγινομένην, καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον διάθεσιν, τὴν καθαρὰν προσευ χὴν, καὶ τὴν ἑαυτῶν ἀπάρνησιν, καὶ τὸ δι᾿ ὅλου πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ θάνατον, καὶ ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἀδιαλείπτως πορεύεσθαι, καὶ τὸ ἔχειν ἑαυτὸν ὑπὸ πάσης κτίσεως, καὶ δέεσθαι αὐτοῦ διηνε κῶς. Ταύτας γὰρ τὰς θείας ἐντολὰς ὁ μετὰ πίστεως ἐργαζόμενος, Θεοῦ υἱὸς γίνεται, καὶ υἱὸς φωτὸς καὶ κληρονόμος Θεοῦ, καὶ συγκληρονόμος Χριστοῦ, καὶ σύμμορφος τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ σύμφυτος, καὶ συν- τόμως καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, θέσει κατὰ χάριν Θεός. Εἰσὶ δὲ ἕτεραι ἐντολαί τοῦ Χριστοῦ, αἱ ἄφεσιν μὲν προ ξενοῦσαι, οὐ μὴν δὲ καὶ τελειότητος ἀξιοῦται· οἷον η SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A edita opera, duce usum Spiritu sancto, ut lumine lumen comprehendat, credere in Patrem et Filium Hebr. 1, C D et Spiritum sanctum, unam deitatem atque virtu- tém, in tribus hypostasibus creditam et adoratam. Quid credendum sit de Domini incarnatione. Quod ipsum Dei Verbum incircumscriptum, in- corporeum, Patris unigenitum, lumen ex lumine, fons vitæ et immortalitatis, splendor gloriæ, figura substantiæ 18, voluntate Patris, qui ante initium, et ipsi coæternus est, et cooperatione Spiritus sancti, ex virgineo sanguine Deiparæ et semper virginis Mariæ, in propria sua hypostasi carnem sibi ef- finxit animatam et rationalem, atque illam novem mensium tempore ex ipsa efformavit: natusque est Deus hominiformis, id est, Deus et homo, in hy- postasi una duas gestans naturas, sine divisione, ac sine confusione: ac duas voluntates duasque operationes, divinas simul et humanas. Volebat enim ut Deus, et operabatur: volebat item ut homo, et operabatur; sed humana voluntate atque operatione, nec peccato obnoxia. Sine peccato enim assumpta est natura humana : atque ex hac ipsa unione. voluntate ambæ unitæ sunt. Quod optaret divina voluntas, id etiam volebat assumptæ naturæ voluntas. Sed voluntatem dicimus operation nemque naturalem : quale est, quod manducare vellet, bibere, ambulare : et hæc operabatur, hæc volebat. Verum hæc agebat divina concedente na- tura; non ex necessitate, quemadmodum nos; sedl quod defatigaretur, quod in agone esset, quod pe- teret a Patre ut transiret calix, id humanæ erat voluntatis. Imo etiam post resurrectionen atque sessionem ad dexteram Patris, duas naturas confitemur in Christo, voluntate et operandi vi præditas : ubi enim natura rationalis, ibi et vo- luntas et operatio. Naturales autem duas volunta- tes dicimus, sed unicam sententiam, dispensante deitate, subsequente autem humanitate, atque con- cedente ut utraque operaretur. De differentia virtutum. Mandata accepimus a Christo et Deo nostro, quæ exinde divinum operanti præbent auxilium, pra stanique ut absque peccato degamus, et velut an- Beli cum hominibus versemur: penitentiam nempe, humilitatem, luctum assiduum, charitatem erga ipsum ex toto corde, dilectionem proximi, puram orationem, nostrum ipsorum abrenuntiationem ; utque semper mortem pro illo sustinendam præ oculis habeamus, in ejus lumine sine intermissione ambulemus, nos omni creatura inferiores existime- mus, atque assidue ipsi supplicemus. Hæc namque divina jussa, si quis cum fide compleverit, Dei filius eficietur, filius lucis, hæres Dei, coheres auten Christi, conformis imagini ejus, et complantatus ; atque, ut paucis et simpliciter dicamus, adoptione secundum gratiam Deus. Sunt porro alia præcepta Christi, quæ remissionem quidem conciliant, imo vero ad perfectionem nos deducunt; quale est, con-

Υἱὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, τὴν μίαν θεότητά τε καὶ δύναμιν ἐν τρισὶ γνωριζομένην καὶ προσκυνουμένην τοῖς ὑποστάσεσιν. Όπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- θρωπήσεως. Ὅτι αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ὁ ἀπερίγραπτος, ὁ ἀσώματος, ὁ μονογενής τοῦ Πατρὸς Υἱὸς, τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς φῶς, ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, καὶ τῆς ἀθανασίας, τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης, χαρακτήρ τῆς ὑποστά σεως, τῇ βουλήσει τοῦ προανάρχου καὶ συναϊδίου αὐτοῦ Πατρὸς, καὶ τῇ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος, ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων τῆς Θεοτόκου, καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, ἐν τῇ οἰκείᾳ αὐτοῦ ὑποστάσει Επηξεν ἑαυτῷ σάρκα εμψυχωμένην, καὶ λογικήν, καὶ ταύτην τῷ ἐννεαμηνιαίῳ χρόνῳ διεπλασμένην ἐξ β αὐτῆς· ἐγεννήθη Θεὸς ἀνθρωπόμορφος, τουτέστι Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ἐν μιᾷ ὑποστάσει δύο φύσεις επιφερό μενος, ἀδιαιρέτως, καὶ ἀσυγχύτως, καὶ δύο θελήσεις, καὶ ἐνεργείας, θεϊκὰς ὁμοῦ καὶ ἀνθρωπικάς· ἤθελε γὰρ ὡς Θεὸς καὶ ἐνήργει, καὶ ἤθελεν ὡς ἄνθρωπος καὶ ἐνήργει· ἀλλὰ φυσικὴν θέλησιν, καὶ ἐνέργειαν, οὐ μὴ ἁμαρτητικήν. Αναμαρτήτως γὰρ προσελήφθη ἡ φύσις ἡ ἀνθρωπική· καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἑνώσεως τῷ θελήματι ἡνώθησαν. Οπερ έβούλετο τὸ θεῖον θέλημα, τοῦτο καὶ τὸ τῆς προσλήψεως. ᾿Αλλὰ θέλημα λέγομεν καὶ ἐνέργειαν τὰ φυσικά· οἷον, ήθελε φα γεῖν, ἤθελε πιεῖν, ἤθελε περιπατῆσαι· καὶ ταῦτα ενήργει, καὶ ἤθελεν. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐποίει τῆς θείας φύσεως παραχωρούσης, οὐ μὴν κατηναγκασμένως, ὥσπερ ἡμεῖς· ἀλλὰ καὶ τὸ κοπιᾷν, καὶ τὸ ἀγωνιάν, καὶ τὸ αἰτεῖν τὸν Πατέρα παρελθεῖν τὸ ποτήριον, καὶ τοῦτο τοῦ φυσικοῦ θελήματος. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς καθέδραν δύο φύσεις ὁμολογοῦμεν ἐπὶ Χριστοῦ, θελητικάς, καὶ ενεργητικάς. "Οπου γὰρ φύσις λογική, ἐκεῖ καὶ θέ λησις καὶ ἐνέργεια. Φυσικὰς δὲ δύο θελήσεις, γνώμην δὲ μίαν· οἰκονομούσης γὰρ τῆς θεότητος, ἑπομένης δὲ τῆς ἀνθρωπότητος, καὶ παραχωρούσης αὐτῇ ἐνερ- γεῖν τὰ ἀμφότερα. Περὶ διαφορᾶς ἀρετῶν, Ἐλάβομεν ἐντολὰς παρὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, τὰς ἀπεντεῦθεν θεουργούσας, καὶ ποιούσας ἡμᾶς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ ὡς ἀγγέλους ἀναστρέφε- σθαι μετὰ τῶν ἀνθρώπων· οἷον τὴν μετάνοιαν, τὴν ταπεινοφροσύνην καὶ τὸ διηνεκὲς πένθος, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀγάπην τὴν ἐξ ὅλης καρδίας ἐγγινομένην, καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον διάθεσιν, τὴν καθαρὰν προσευ χὴν, καὶ τὴν ἑαυτῶν ἀπάρνησιν, καὶ τὸ δι᾿ ὅλου πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ θάνατον, καὶ ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἀδιαλείπτως πορεύεσθαι, καὶ τὸ ἔχειν ἑαυτὸν ὑπὸ πάσης κτίσεως, καὶ δέεσθαι αὐτοῦ διηνε κῶς. Ταύτας γὰρ τὰς θείας ἐντολὰς ὁ μετὰ πίστεως ἐργαζόμενος, Θεοῦ υἱὸς γίνεται, καὶ υἱὸς φωτὸς καὶ κληρονόμος Θεοῦ, καὶ συγκληρονόμος Χριστοῦ, καὶ σύμμορφος τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ σύμφυτος, καὶ συν- τόμως καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, θέσει κατὰ χάριν Θεός. Εἰσὶ δὲ ἕτεραι ἐντολαί τοῦ Χριστοῦ, αἱ ἄφεσιν μὲν προ ξενοῦσαι, οὐ μὴν δὲ καὶ τελειότητος ἀξιοῦται· οἷον η SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A edita opera, duce usum Spiritu sancto, ut lumine lumen comprehendat, credere in Patrem et Filium Hebr. 1, C D et Spiritum sanctum, unam deitatem atque virtu- tém, in tribus hypostasibus creditam et adoratam. Quid credendum sit de Domini incarnatione. Quod ipsum Dei Verbum incircumscriptum, in- corporeum, Patris unigenitum, lumen ex lumine, fons vitæ et immortalitatis, splendor gloriæ, figura substantiæ 18, voluntate Patris, qui ante initium, et ipsi coæternus est, et cooperatione Spiritus sancti, ex virgineo sanguine Deiparæ et semper virginis Mariæ, in propria sua hypostasi carnem sibi ef- finxit animatam et rationalem, atque illam novem mensium tempore ex ipsa efformavit: natusque est Deus hominiformis, id est, Deus et homo, in hy- postasi una duas gestans naturas, sine divisione, ac sine confusione: ac duas voluntates duasque operationes, divinas simul et humanas. Volebat enim ut Deus, et operabatur: volebat item ut homo, et operabatur; sed humana voluntate atque operatione, nec peccato obnoxia. Sine peccato enim assumpta est natura humana : atque ex hac ipsa unione. voluntate ambæ unitæ sunt. Quod optaret divina voluntas, id etiam volebat assumptæ naturæ voluntas. Sed voluntatem dicimus operation nemque naturalem : quale est, quod manducare vellet, bibere, ambulare : et hæc operabatur, hæc volebat. Verum hæc agebat divina concedente na- tura; non ex necessitate, quemadmodum nos; sedl quod defatigaretur, quod in agone esset, quod pe- teret a Patre ut transiret calix, id humanæ erat voluntatis. Imo etiam post resurrectionen atque sessionem ad dexteram Patris, duas naturas confitemur in Christo, voluntate et operandi vi præditas : ubi enim natura rationalis, ibi et vo- luntas et operatio. Naturales autem duas volunta- tes dicimus, sed unicam sententiam, dispensante deitate, subsequente autem humanitate, atque con- cedente ut utraque operaretur. De differentia virtutum. Mandata accepimus a Christo et Deo nostro, quæ exinde divinum operanti præbent auxilium, pra stanique ut absque peccato degamus, et velut an- Beli cum hominibus versemur: penitentiam nempe, humilitatem, luctum assiduum, charitatem erga ipsum ex toto corde, dilectionem proximi, puram orationem, nostrum ipsorum abrenuntiationem ; utque semper mortem pro illo sustinendam præ oculis habeamus, in ejus lumine sine intermissione ambulemus, nos omni creatura inferiores existime- mus, atque assidue ipsi supplicemus. Hæc namque divina jussa, si quis cum fide compleverit, Dei filius eficietur, filius lucis, hæres Dei, coheres auten Christi, conformis imagini ejus, et complantatus ; atque, ut paucis et simpliciter dicamus, adoptione secundum gratiam Deus. Sunt porro alia præcepta Christi, quæ remissionem quidem conciliant, imo vero ad perfectionem nos deducunt; quale est, con-

Υἱὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, τὴν μίαν θεότητά τε καὶ δύναμιν ἐν τρισὶ γνωριζομένην καὶ προσκυνουμένην τοῖς ὑποστάσεσιν. Όπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- θρωπήσεως. Ὅτι αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ὁ ἀπερίγραπτος, ὁ ἀσώματος, ὁ μονογενής τοῦ Πατρὸς Υἱὸς, τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς φῶς, ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, καὶ τῆς ἀθανασίας, τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης, χαρακτήρ τῆς ὑποστά σεως, τῇ βουλήσει τοῦ προανάρχου καὶ συναϊδίου αὐτοῦ Πατρὸς, καὶ τῇ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος, ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων τῆς Θεοτόκου, καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, ἐν τῇ οἰκείᾳ αὐτοῦ ὑποστάσει Επηξεν ἑαυτῷ σάρκα εμψυχωμένην, καὶ λογικήν, καὶ ταύτην τῷ ἐννεαμηνιαίῳ χρόνῳ διεπλασμένην ἐξ β αὐτῆς· ἐγεννήθη Θεὸς ἀνθρωπόμορφος, τουτέστι Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ἐν μιᾷ ὑποστάσει δύο φύσεις επιφερό μενος, ἀδιαιρέτως, καὶ ἀσυγχύτως, καὶ δύο θελήσεις, καὶ ἐνεργείας, θεϊκὰς ὁμοῦ καὶ ἀνθρωπικάς· ἤθελε γὰρ ὡς Θεὸς καὶ ἐνήργει, καὶ ἤθελεν ὡς ἄνθρωπος καὶ ἐνήργει· ἀλλὰ φυσικὴν θέλησιν, καὶ ἐνέργειαν, οὐ μὴ ἁμαρτητικήν. Αναμαρτήτως γὰρ προσελήφθη ἡ φύσις ἡ ἀνθρωπική· καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἑνώσεως τῷ θελήματι ἡνώθησαν. Οπερ έβούλετο τὸ θεῖον θέλημα, τοῦτο καὶ τὸ τῆς προσλήψεως. ᾿Αλλὰ θέλημα λέγομεν καὶ ἐνέργειαν τὰ φυσικά· οἷον, ήθελε φα γεῖν, ἤθελε πιεῖν, ἤθελε περιπατῆσαι· καὶ ταῦτα ενήργει, καὶ ἤθελεν. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐποίει τῆς θείας φύσεως παραχωρούσης, οὐ μὴν κατηναγκασμένως, ὥσπερ ἡμεῖς· ἀλλὰ καὶ τὸ κοπιᾷν, καὶ τὸ ἀγωνιάν, καὶ τὸ αἰτεῖν τὸν Πατέρα παρελθεῖν τὸ ποτήριον, καὶ τοῦτο τοῦ φυσικοῦ θελήματος. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς καθέδραν δύο φύσεις ὁμολογοῦμεν ἐπὶ Χριστοῦ, θελητικάς, καὶ ενεργητικάς. "Οπου γὰρ φύσις λογική, ἐκεῖ καὶ θέ λησις καὶ ἐνέργεια. Φυσικὰς δὲ δύο θελήσεις, γνώμην δὲ μίαν· οἰκονομούσης γὰρ τῆς θεότητος, ἑπομένης δὲ τῆς ἀνθρωπότητος, καὶ παραχωρούσης αὐτῇ ἐνερ- γεῖν τὰ ἀμφότερα. Περὶ διαφορᾶς ἀρετῶν, Ἐλάβομεν ἐντολὰς παρὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, τὰς ἀπεντεῦθεν θεουργούσας, καὶ ποιούσας ἡμᾶς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ ὡς ἀγγέλους ἀναστρέφε- σθαι μετὰ τῶν ἀνθρώπων· οἷον τὴν μετάνοιαν, τὴν ταπεινοφροσύνην καὶ τὸ διηνεκὲς πένθος, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀγάπην τὴν ἐξ ὅλης καρδίας ἐγγινομένην, καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον διάθεσιν, τὴν καθαρὰν προσευ χὴν, καὶ τὴν ἑαυτῶν ἀπάρνησιν, καὶ τὸ δι᾿ ὅλου πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ θάνατον, καὶ ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἀδιαλείπτως πορεύεσθαι, καὶ τὸ ἔχειν ἑαυτὸν ὑπὸ πάσης κτίσεως, καὶ δέεσθαι αὐτοῦ διηνε κῶς. Ταύτας γὰρ τὰς θείας ἐντολὰς ὁ μετὰ πίστεως ἐργαζόμενος, Θεοῦ υἱὸς γίνεται, καὶ υἱὸς φωτὸς καὶ κληρονόμος Θεοῦ, καὶ συγκληρονόμος Χριστοῦ, καὶ σύμμορφος τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ σύμφυτος, καὶ συν- τόμως καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, θέσει κατὰ χάριν Θεός. Εἰσὶ δὲ ἕτεραι ἐντολαί τοῦ Χριστοῦ, αἱ ἄφεσιν μὲν προ ξενοῦσαι, οὐ μὴν δὲ καὶ τελειότητος ἀξιοῦται· οἷον η SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A edita opera, duce usum Spiritu sancto, ut lumine lumen comprehendat, credere in Patrem et Filium Hebr. 1, C D et Spiritum sanctum, unam deitatem atque virtu- tém, in tribus hypostasibus creditam et adoratam. Quid credendum sit de Domini incarnatione. Quod ipsum Dei Verbum incircumscriptum, in- corporeum, Patris unigenitum, lumen ex lumine, fons vitæ et immortalitatis, splendor gloriæ, figura substantiæ 18, voluntate Patris, qui ante initium, et ipsi coæternus est, et cooperatione Spiritus sancti, ex virgineo sanguine Deiparæ et semper virginis Mariæ, in propria sua hypostasi carnem sibi ef- finxit animatam et rationalem, atque illam novem mensium tempore ex ipsa efformavit: natusque est Deus hominiformis, id est, Deus et homo, in hy- postasi una duas gestans naturas, sine divisione, ac sine confusione: ac duas voluntates duasque operationes, divinas simul et humanas. Volebat enim ut Deus, et operabatur: volebat item ut homo, et operabatur; sed humana voluntate atque operatione, nec peccato obnoxia. Sine peccato enim assumpta est natura humana : atque ex hac ipsa unione. voluntate ambæ unitæ sunt. Quod optaret divina voluntas, id etiam volebat assumptæ naturæ voluntas. Sed voluntatem dicimus operation nemque naturalem : quale est, quod manducare vellet, bibere, ambulare : et hæc operabatur, hæc volebat. Verum hæc agebat divina concedente na- tura; non ex necessitate, quemadmodum nos; sedl quod defatigaretur, quod in agone esset, quod pe- teret a Patre ut transiret calix, id humanæ erat voluntatis. Imo etiam post resurrectionen atque sessionem ad dexteram Patris, duas naturas confitemur in Christo, voluntate et operandi vi præditas : ubi enim natura rationalis, ibi et vo- luntas et operatio. Naturales autem duas volunta- tes dicimus, sed unicam sententiam, dispensante deitate, subsequente autem humanitate, atque con- cedente ut utraque operaretur. De differentia virtutum. Mandata accepimus a Christo et Deo nostro, quæ exinde divinum operanti præbent auxilium, pra stanique ut absque peccato degamus, et velut an- Beli cum hominibus versemur: penitentiam nempe, humilitatem, luctum assiduum, charitatem erga ipsum ex toto corde, dilectionem proximi, puram orationem, nostrum ipsorum abrenuntiationem ; utque semper mortem pro illo sustinendam præ oculis habeamus, in ejus lumine sine intermissione ambulemus, nos omni creatura inferiores existime- mus, atque assidue ipsi supplicemus. Hæc namque divina jussa, si quis cum fide compleverit, Dei filius eficietur, filius lucis, hæres Dei, coheres auten Christi, conformis imagini ejus, et complantatus ; atque, ut paucis et simpliciter dicamus, adoptione secundum gratiam Deus. Sunt porro alia præcepta Christi, quæ remissionem quidem conciliant, imo vero ad perfectionem nos deducunt; quale est, con-

Υἱὸν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, τὴν μίαν θεότητά τε καὶ δύναμιν ἐν τρισὶ γνωριζομένην καὶ προσκυνουμένην τοῖς ὑποστάσεσιν. Όπως δεῖ πιστεύειν περὶ τῆς τοῦ Κυρίου έναν- θρωπήσεως. Ὅτι αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ὁ ἀπερίγραπτος, ὁ ἀσώματος, ὁ μονογενής τοῦ Πατρὸς Υἱὸς, τὸ ἐκ τοῦ φωτὸς φῶς, ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς, καὶ τῆς ἀθανασίας, τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης, χαρακτήρ τῆς ὑποστά σεως, τῇ βουλήσει τοῦ προανάρχου καὶ συναϊδίου αὐτοῦ Πατρὸς, καὶ τῇ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύμα τος, ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων τῆς Θεοτόκου, καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, ἐν τῇ οἰκείᾳ αὐτοῦ ὑποστάσει Επηξεν ἑαυτῷ σάρκα εμψυχωμένην, καὶ λογικήν, καὶ ταύτην τῷ ἐννεαμηνιαίῳ χρόνῳ διεπλασμένην ἐξ β αὐτῆς· ἐγεννήθη Θεὸς ἀνθρωπόμορφος, τουτέστι Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ἐν μιᾷ ὑποστάσει δύο φύσεις επιφερό μενος, ἀδιαιρέτως, καὶ ἀσυγχύτως, καὶ δύο θελήσεις, καὶ ἐνεργείας, θεϊκὰς ὁμοῦ καὶ ἀνθρωπικάς· ἤθελε γὰρ ὡς Θεὸς καὶ ἐνήργει, καὶ ἤθελεν ὡς ἄνθρωπος καὶ ἐνήργει· ἀλλὰ φυσικὴν θέλησιν, καὶ ἐνέργειαν, οὐ μὴ ἁμαρτητικήν. Αναμαρτήτως γὰρ προσελήφθη ἡ φύσις ἡ ἀνθρωπική· καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἑνώσεως τῷ θελήματι ἡνώθησαν. Οπερ έβούλετο τὸ θεῖον θέλημα, τοῦτο καὶ τὸ τῆς προσλήψεως. ᾿Αλλὰ θέλημα λέγομεν καὶ ἐνέργειαν τὰ φυσικά· οἷον, ήθελε φα γεῖν, ἤθελε πιεῖν, ἤθελε περιπατῆσαι· καὶ ταῦτα ενήργει, καὶ ἤθελεν. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐποίει τῆς θείας φύσεως παραχωρούσης, οὐ μὴν κατηναγκασμένως, ὥσπερ ἡμεῖς· ἀλλὰ καὶ τὸ κοπιᾷν, καὶ τὸ ἀγωνιάν, καὶ τὸ αἰτεῖν τὸν Πατέρα παρελθεῖν τὸ ποτήριον, καὶ τοῦτο τοῦ φυσικοῦ θελήματος. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς καθέδραν δύο φύσεις ὁμολογοῦμεν ἐπὶ Χριστοῦ, θελητικάς, καὶ ενεργητικάς. "Οπου γὰρ φύσις λογική, ἐκεῖ καὶ θέ λησις καὶ ἐνέργεια. Φυσικὰς δὲ δύο θελήσεις, γνώμην δὲ μίαν· οἰκονομούσης γὰρ τῆς θεότητος, ἑπομένης δὲ τῆς ἀνθρωπότητος, καὶ παραχωρούσης αὐτῇ ἐνερ- γεῖν τὰ ἀμφότερα. Περὶ διαφορᾶς ἀρετῶν, Ἐλάβομεν ἐντολὰς παρὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, τὰς ἀπεντεῦθεν θεουργούσας, καὶ ποιούσας ἡμᾶς ἀναμαρτήτους διάγειν, καὶ ὡς ἀγγέλους ἀναστρέφε- σθαι μετὰ τῶν ἀνθρώπων· οἷον τὴν μετάνοιαν, τὴν ταπεινοφροσύνην καὶ τὸ διηνεκὲς πένθος, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀγάπην τὴν ἐξ ὅλης καρδίας ἐγγινομένην, καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον διάθεσιν, τὴν καθαρὰν προσευ χὴν, καὶ τὴν ἑαυτῶν ἀπάρνησιν, καὶ τὸ δι᾿ ὅλου πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ θάνατον, καὶ ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἀδιαλείπτως πορεύεσθαι, καὶ τὸ ἔχειν ἑαυτὸν ὑπὸ πάσης κτίσεως, καὶ δέεσθαι αὐτοῦ διηνε κῶς. Ταύτας γὰρ τὰς θείας ἐντολὰς ὁ μετὰ πίστεως ἐργαζόμενος, Θεοῦ υἱὸς γίνεται, καὶ υἱὸς φωτὸς καὶ κληρονόμος Θεοῦ, καὶ συγκληρονόμος Χριστοῦ, καὶ σύμμορφος τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ σύμφυτος, καὶ συν- τόμως καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, θέσει κατὰ χάριν Θεός. Εἰσὶ δὲ ἕτεραι ἐντολαί τοῦ Χριστοῦ, αἱ ἄφεσιν μὲν προ ξενοῦσαι, οὐ μὴν δὲ καὶ τελειότητος ἀξιοῦται· οἷον η SYNTAGMA AD QUEMDAM POLITICUM. A edita opera, duce usum Spiritu sancto, ut lumine lumen comprehendat, credere in Patrem et Filium Hebr. 1, C D et Spiritum sanctum, unam deitatem atque virtu- tém, in tribus hypostasibus creditam et adoratam. Quid credendum sit de Domini incarnatione. Quod ipsum Dei Verbum incircumscriptum, in- corporeum, Patris unigenitum, lumen ex lumine, fons vitæ et immortalitatis, splendor gloriæ, figura substantiæ 18, voluntate Patris, qui ante initium, et ipsi coæternus est, et cooperatione Spiritus sancti, ex virgineo sanguine Deiparæ et semper virginis Mariæ, in propria sua hypostasi carnem sibi ef- finxit animatam et rationalem, atque illam novem mensium tempore ex ipsa efformavit: natusque est Deus hominiformis, id est, Deus et homo, in hy- postasi una duas gestans naturas, sine divisione, ac sine confusione: ac duas voluntates duasque operationes, divinas simul et humanas. Volebat enim ut Deus, et operabatur: volebat item ut homo, et operabatur; sed humana voluntate atque operatione, nec peccato obnoxia. Sine peccato enim assumpta est natura humana : atque ex hac ipsa unione. voluntate ambæ unitæ sunt. Quod optaret divina voluntas, id etiam volebat assumptæ naturæ voluntas. Sed voluntatem dicimus operation nemque naturalem : quale est, quod manducare vellet, bibere, ambulare : et hæc operabatur, hæc volebat. Verum hæc agebat divina concedente na- tura; non ex necessitate, quemadmodum nos; sedl quod defatigaretur, quod in agone esset, quod pe- teret a Patre ut transiret calix, id humanæ erat voluntatis. Imo etiam post resurrectionen atque sessionem ad dexteram Patris, duas naturas confitemur in Christo, voluntate et operandi vi præditas : ubi enim natura rationalis, ibi et vo- luntas et operatio. Naturales autem duas volunta- tes dicimus, sed unicam sententiam, dispensante deitate, subsequente autem humanitate, atque con- cedente ut utraque operaretur. De differentia virtutum. Mandata accepimus a Christo et Deo nostro, quæ exinde divinum operanti præbent auxilium, pra stanique ut absque peccato degamus, et velut an- Beli cum hominibus versemur: penitentiam nempe, humilitatem, luctum assiduum, charitatem erga ipsum ex toto corde, dilectionem proximi, puram orationem, nostrum ipsorum abrenuntiationem ; utque semper mortem pro illo sustinendam præ oculis habeamus, in ejus lumine sine intermissione ambulemus, nos omni creatura inferiores existime- mus, atque assidue ipsi supplicemus. Hæc namque divina jussa, si quis cum fide compleverit, Dei filius eficietur, filius lucis, hæres Dei, coheres auten Christi, conformis imagini ejus, et complantatus ; atque, ut paucis et simpliciter dicamus, adoptione secundum gratiam Deus. Sunt porro alia præcepta Christi, quæ remissionem quidem conciliant, imo vero ad perfectionem nos deducunt; quale est, con-

το ομολογειν και εξαγορεύειν τὰ οἰκεῖα ἁμαρτήματα, (α) καταφρονουσα. τὸ μὴ κρίνειν, τὸ μὴ πολυπραγμονεῖν τὰ ἀλλότρια, τὸ ἐλεεῖν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων, τὸ φέρειν γενναίως καὶ μετ' εὐχαριστίας τὰ ἐπερχόμενα λυπηρά, τὸ ὁμολο γεῖν δωρεὰν καὶ χάριτι σώζεσθαι. Εἰ μὲν οὖν τὰς πρώ τας καὶ θεουργούσας ἐντολάς τις εργάζεται, ἀπεν τεῦθεν λαμβάνει τὸν ἀῤῥαβῶνα τοῦ ἁγίου Πνεύματος· εἰ δὲ μὴ, κἂν τὰς δευτέρας μετ' ἐπιμελείας ἐργαζέσθω, ὅπως τύχῃ τῆς τῶν πλημμεληθέντων αὐτῷ συγχωρή - σεως. Εἰ δ᾽ ἀμφοτέρων ἐκπέσῃ, ἀχρεῖος οὗτος ἀνὴρ, καὶ ἄθλιος, καὶ ταλαίπωρος· καὶ προσδοκάτω τὴν ἀπο κειμένην κόλασιν τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. Διάκρισις τῆς τῶν πραγμάτων φύσεως Τῶν πραγμάτων τὰ μέν εἰσι κυρίως καλά, τὰ δὲ κυρίως κακὰ, τὰ δὲ μέσα· καὶ κυρίως μὲν καλά, φρέ νησις, ἀνδρεία, σωφροσύνη, δικαιοσύνη· κυρίως δὲ κακὰ, ἀφροσύνη, δειλία, ἀκολασία, ἀδικία· μέσα δὲ, πλοῦτος, πενία, δόξα, ἀδοξία, υγίεια, νόσος, πολυμε θία, ἀμαθία. Μέσα δὲ λέγονται διὰ τὸ καθ᾿ ἑαυτὰ μήτε κυρίως καλὰ εἶναι, μήτε κυρίως κακά· ἀλλὰ παρὰ τῇ χρήσει τῶν χρωμένων ἢ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο για νόμενα · οἷον ὁ πλοῦτος καλὸς μὲν εἰς ἐλεημοσύνην δι δόμενος, κακὸς δὲ πρὸς ἡδονὰς δαπανώμενος. Ωσα - τως καὶ ἡ πενία καλὴ μὲν καρτερίαν, καὶ εὐχαριστίαν, καὶ ἐλευθερίαν ἡμᾶς διδάσκουσα· κακὴ δὲ βλαστ μίαν, καὶ ἀνελευθερίαν ἐκ τοῦ μὴ καρτερεῖν ἡμᾶς ἀποτίκτουσα. Καλὴ δὲ καὶ ἡ δόξα, ὅταν ταπεινοφρ σύνην ἡμᾶς ἐκδιδάσκῃ, καὶ τῆς μελλούσης δόξης Ε. εσιν· κακὴ δὲ, ὅταν δουλοπρέπειαν, καὶ διὰ φόβον ἐν θρώπινον πάντα ποιεῖν ἀναπείθῃ. Ὡσαύτως καλὴ μὲν καὶ ὑγίεια, ὅταν εἰς εὐαρέστησιν τοῦ Θεοῦ καὶ ἔργα σίαν τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν χρώμεθα· κακὴ δὲ, ὅταν πρὸς ἀκολασίαν καὶ ἀδικίαν. Ομοίως καὶ ἡ νόσος, ὅταν εὐχαριστῶμεν καὶ συνεργῷ ταύτῃ χρώμεθα, καλή κακὴ δὲ, ὅταν πρὸς ἀχαριστίαν, καὶ βλασφημίαν, καὶ ὀργὴν ἡμᾶς συνελαύνῃ. Καλὴ καὶ ἡ πολυμαθία, ὅταν πρὸς διδασκαλίαν καὶ βοήθειαν τοῖς ἀδικουμένο ταύτῃ χρώμεθα· κακὴ δὲ, ὅταν πρὸς κενοδοξίαν, και συνηγορίαν τῆς ἀδικίας. Καλὴ καὶ ἀμαθία, όταν πι ρασκευάζῃ ἡμᾶς ὑποτάσσεσθαι τοῖς εἰδόσι, καὶ παρ αὐτῶν πορίζεσθαι τὴν ὠφέλειαν· κακὴ δὲ, όταν πείθῃ ἡμᾶς τῇ οἰκείᾳ στοιχεῖν ἁμαθίᾳ, καὶ μὴ τοῖς κρείττοσιν ἕπεσθαι. Ὡσαύτως καὶ τὰ λοιπὰ τάντι οἷον εὐγένεια καὶ δυσγένεια, εὐμορφία καὶ ἀμορφία, καλλιφωνία καὶ κακοφωνία, ἰσχὺς καὶ ἀδυναμία, τι χύτης καὶ βραδύτης, τέχνη καὶ ἀτεχνία, καὶ πρὸς διακονίας ἐπιτηδειότης καὶ ἀνεπιτηδειότης. Ταύτα πάντα, ὡς εἴρηται, τῶν μέσων εἰσί· καὶ ὁ καλῶς τούτοις χρώμενος οὐδὲν παρὰ τούτων βλαβήσεται, ὡς ὁ μακάριος Ιώβ. Εἰς ἀμφότερα γὰρ ἐξετασθείς, είν δόκιμος ἀνεφάνη καὶ ἀκαταγώνιστος, καὶ διὰ πάντα εὐηρέστησε τῷ Θεῷ. Ὥστε οὐ δεῖ τὰ πράγματα α τιᾶσθαι· οὐδὲν γὰρ τῶν παρὰ Θεοῦ δοθέντων κακόν, ἀλλὰ παρὰ τὴν ἐσφαλμένην ἡμῶν καὶ ἐθελόδουλοι προαίρεσιν, καὶ τὴν ἐθελοβλέπουσαν περὶ ταῦτα της ψυχῆς ἡμῶν διάκρισιν, ἥτις αὐτεξουσίως πρὸς τὴν π ράχρησιν τούτων ἐξολισθαίνει ἐξ οἰκείας φιληδονίας, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς αὐτοῦ βασιλείας καταριο νῶν (α). S. ATHANASIUS. SPURIA. - fiteri ac pronuntiare propria peccata, non judicare, A non sese negotiis alienis curiose ingerere: elee- mosynam ex propriis bonis erogare, quæ accidunt tristia generose et cum gratiarum actione ferre, confiteri se gratis atque ex gratia salutem consequi. Si itaque prima illa ac Dei auxilio implenda man- data quis compleverit; inde accipit arrhabonam sancti Spiritus ; sin non illa quidem, secunda ta- men accurate servet, ut flagitiorum suorum ve- niam consequatur. Quod si utrisque labatur, inutilis sane est hujusmodi homo, miser, et infelix: exspe- ctelque paratum supplicium diabolo et angelis ejus. B Discretio natura (ac conditionis) operum. Operum alia proprie bona, alia proprie mala sunt, alia media; proprie bona sunt, prudentia, for- titudo, temperantia, justitia; proprie mala, insi- pientia, ignavia, intemperantia, injustitia. Media, divitie, paupertas, gloria, infamia, sanitas, mor- bus, eruditio multa, ignorantia. Media porro di- cuntur, quia per se, nec proprie bona, nec proprie mała sunt : sed secundum usum iis utentium, aut hoc aut alind evadunt. Ita dives qui probus sit in eleemosynas bona impendit ; qui malus ad volupta- tes iis utitur. Similiter paupertas, si bona sit, tole- rantiam, gratiarum actionein et liberalitatem nos docet; si mala, blasphemiam, illiberalitatem, ex eo quod non toleranter agamus, generat. Bona item gloria est, cum nos humilitatem edocet, et futuræ gloriæ desiderium ingerit: mala autem cum servi- lem animum inducit; atque suadet ut ex hominum C timore omnia agantur. Similiter bona est sanitas, cum ea utimur ut Deo placeamus, et mandata ejus operemur; mala autem, cum ea ad intemperan- tiam et injustitiam utimur. Item morbus, si gra- tias agamus, eoque quasi adjutore utamur, bonus est ; malus, si ingrato simus animo, atque ad blas- phemiam et iram nos ille provocet. Bona pariter est multa eruditio, cum ea ad docendum, et ad causam injuria oppressorum dicendam utimur; mala autem, cum ad vanam gloriam, et injuriae patrocinium. Bona etiam ignorantia est, cum id efficit ut doctis subjiciamur, ab iisque utilitatem accipiamus; mala autem cum nobis suaserit ut in propria incedanus ignorantia ; nec nobis præstantiores sequamur. Si- mili modo se habent reliqua omnia, scilicet, & nobilitas, ignobilitas, pulchra forma ac deformitas, celeritas et tarditas, ars et artis imperitia, dexteritas In ministrando et inhabilitas. Hæc omnia, ut di- ctum est, in medio consistunt; ut qui iis recte uta- tur, nihil lædatur ab ipsis, quemadmodum beatus Job. Utroque enim modo exercitatus, præclarus compro- batus est atque inexpugnabilis, ac in omnibus Deo placuit. Non decet itaque rebus ipsis culpam ascri- bere : nihil enim eorum quæ a Deo data sunt, ma- lum ; sed id habent ex seducta nostra atque spon- tanea serva voluntate, atque ex animæ circa eas res judicio ad libidinem suam lato libere namque illa in harumce rerum usu labitur ex propria libi- dine, dum Dei voluntatem ejusque regnum despicit. Lege EDIT. PATROL. D