ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Λόγος διακριτικὸς, καὶ εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ τοῖς ἀποταξαμένοις καὶ σωθῆναι θελουμένοις ὅτι ὁ καιρὸς συνεσταλμένος ἐστὶ λοιπόν· καὶ οὐ δύο ναταί τις φροντίσαι τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς, ἕως οὗ φρον τίζει τὰ τοῦ σώματος. Ὥσπερ γὰρ οὐ δύναταί τις προσέχειν ἐν ἑνὶ ὀφθαλμῷ εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ἐν ἑνὶ ἐπὶ τὴν γῆν· οὕτως οὐ δύναται ἄνθρωπος φροντίσαι τὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ τοῦ σώματος. Ωσπερ οὐ δύναται πηγὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὁπῆς ἐξενεγκεῖν ὕδωρ γλυκύ καὶ πικρὸν, οὕτως οὐ δύναται ἄνθρωπος καὶ Θεῷ ἀρέσκειν, καὶ σαρκὸς ἐπιθυμίας ἐπιτελεῖν. Ὥσπερ οὐ δύναται ἄκανθα καρπὸν ἐλαίου προβάλλεσθαι, οὕτως οὐ δύνα ται ἄνθρωπος καὶ τὰ οὐράνια ζητεῖν, καὶ τὰ ἐπίγεια ποθεῖν, καθώς φησιν ὁ Κύριος· Οὐ δύνασθε καὶ Θεῷ ἀρέσκειν, καὶ σαρκὸς ἐπιθυμίας ἐπιτελεῖν. "Οθεν καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀκούσας ταῦτα, καὶ ἐκκόψας αὐτ τοῦ πάντα τὰ τῆς σαρκὸς φρονήματα, φησί· « Δι' ὃν πάντα ζημιοῦμαι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, » καὶ αὐτῷ συμβασιλεύσω. « Ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπά- σματα, τούτοις ἀρκεσθησώμεθα. Οἱ γὰρ βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν, καὶ παγίδα δια βόλου, καὶ ἐπιθυμίας ἀτόπους. » Β τούτου, ἵνα δυνηθῇς σωθῆναι, ἀλλὰ ἄσκησον δικαιοσύ νην, καὶ ἀλήθειαν, καὶ ἀγάπην, καὶ φόβον Κυρίου, καὶ πραότητα, ὑπακοὴν, καὶ ἐγκράτειαν, καὶ ἀμνησι κακίαν. Μίσησον λόγους κοσμικούς, ἵνα καρδία σου ὄψηται τὸν καλόν. Αγάπησον τὸ συνεχῶς προσεύ χεσθαι, ἵνα φωτισθῇ σου ἡ καρδία. Διάδος ύστερου- μένοις ὀφθαλμῷ πλουσίῳ, ἵνα μὴ καταισχυνθῇς ἔμ- προσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ· μίσησον τὴν ἐπι- θυμίαν ἐν τοῖς βρώμασιν, ἵνα μὴ ὁ ᾿Αμαλήκ τῶν παθῶν κυκλώσῃ σε. Γοργεύου ἐν ταῖς προσευχαῖς, ἵνα μὴ καταφάγῃ σε τὸ θηρίον. Φεῦγε τὸν οἶνον, ἵνα μὴ στερηθῇς τῆς εὐφροσύνης τοῦ Θεοῦ. ᾿Αγάπησον SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT. MONITUM Hoc item opusculum Roma nobis missum est, de quo hæc notat qui exscripsit. Mss. codex Græcus num 653, membranaceus et in-12, eleganti manu exaratus, videtur habere cccc annos et est bibliothece Vaticana. Inter alia continet, p. 130, sequentem tractatum attribulum sancto Athanasio. At est ignoti cujusdam et Athanasio longe inferioris scriptoris opus, ut primo aspectu advertet eruditus lector. SANCTI PATRIS NOSTRI ATHANASII MAGNI PATRIARCHE ALEXANDRIÆ Sermo discretionis plenus in Dei mandata, pro iis qui sæculo renuntiarunt et qui salutem consequi volunt. Philipp. 111, mus, quia tempus breve est : nec potest quisquanı suam curare animam, donec curat quæ corpus spectant. Quemadmodum enim non potest quisquam uno oculo in cœlum respicere, et alio in terram; ita non potest homo de Deo simul et de corpore curare. Sicut non potest fons ex eodem foramine emittere aquam dulcem et amaram, sic non potest homo et Deo placere, et carnis concupiscentiam perficere. Sicut non potest spina oleæ fructumi ferre, ita non potest homo et calestia quærere, et terrena concupiscere, ut ait Dominus: Non potestis et Deo placere et carnis concupiscentiam perficere. Unde et apostolus Paulus hæc cum audisset, et omines carnis affectus in se abscidisset, ait : Pro- pter quem omnia detrimentum feci, ut Christum lu- crifaciam s, ac cum illo regnare possim. Cum cibo autem potimur et vestitu, his contenti simus. Nam qui divites esse volunt, incidunt in tentatio- nen, et in laqueum diaboli, ac in absurdas concu- piscentias 1.) C 19*. ' rei animum adhibeas, ut salutein consequi possis, sed justitiam exerce, et veritatem, amorem et timo- rem Domini, mansuetudinem, obedientiam, tempe- rantiam, injuriarum oblivionem. Odio habeto mun- dana verba, ut cor tuum videat bonum. Ama fre- quentem orationem, ut illuminetur cor tuum. Da pauperibus divite oculo, ut ue confundare ante tri- bunal Christi. Aversare ciborum cupidinem, ne Amalec ille passionum te circumdet. Vigil et celer esto in orationibus, ne te fera devoret. Vinum aver sare, ne priveris gaudio Dei. Ama fideles, ut per eos eleemosynam largiaris. Dilige sanctos, ut corum 1. Αγαπητοί, φροντίσωμεν τῆς σωτηρίας ἡμῶν, Α 2. Σὺ δὲ, ὦ ἀδελφέ, μὴ προσέχῃς τι τοῦ κόσμου 8. 19 I Timoth. vi, 8, 9. 1. Dilecti, de salute nostra sollicitudinem gera- 2. Tu autem, o frater, ne cuipiam hujus mundi

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Λόγος διακριτικὸς, καὶ εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ τοῖς ἀποταξαμένοις καὶ σωθῆναι θελουμένοις ὅτι ὁ καιρὸς συνεσταλμένος ἐστὶ λοιπόν· καὶ οὐ δύο ναταί τις φροντίσαι τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς, ἕως οὗ φρον τίζει τὰ τοῦ σώματος. Ὥσπερ γὰρ οὐ δύναταί τις προσέχειν ἐν ἑνὶ ὀφθαλμῷ εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ἐν ἑνὶ ἐπὶ τὴν γῆν· οὕτως οὐ δύναται ἄνθρωπος φροντίσαι τὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ τοῦ σώματος. Ωσπερ οὐ δύναται πηγὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὁπῆς ἐξενεγκεῖν ὕδωρ γλυκύ καὶ πικρὸν, οὕτως οὐ δύναται ἄνθρωπος καὶ Θεῷ ἀρέσκειν, καὶ σαρκὸς ἐπιθυμίας ἐπιτελεῖν. Ὥσπερ οὐ δύναται ἄκανθα καρπὸν ἐλαίου προβάλλεσθαι, οὕτως οὐ δύνα ται ἄνθρωπος καὶ τὰ οὐράνια ζητεῖν, καὶ τὰ ἐπίγεια ποθεῖν, καθώς φησιν ὁ Κύριος· Οὐ δύνασθε καὶ Θεῷ ἀρέσκειν, καὶ σαρκὸς ἐπιθυμίας ἐπιτελεῖν. "Οθεν καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀκούσας ταῦτα, καὶ ἐκκόψας αὐτ τοῦ πάντα τὰ τῆς σαρκὸς φρονήματα, φησί· « Δι' ὃν πάντα ζημιοῦμαι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, » καὶ αὐτῷ συμβασιλεύσω. « Ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπά- σματα, τούτοις ἀρκεσθησώμεθα. Οἱ γὰρ βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν, καὶ παγίδα δια βόλου, καὶ ἐπιθυμίας ἀτόπους. » Β τούτου, ἵνα δυνηθῇς σωθῆναι, ἀλλὰ ἄσκησον δικαιοσύ νην, καὶ ἀλήθειαν, καὶ ἀγάπην, καὶ φόβον Κυρίου, καὶ πραότητα, ὑπακοὴν, καὶ ἐγκράτειαν, καὶ ἀμνησι κακίαν. Μίσησον λόγους κοσμικούς, ἵνα καρδία σου ὄψηται τὸν καλόν. Αγάπησον τὸ συνεχῶς προσεύ χεσθαι, ἵνα φωτισθῇ σου ἡ καρδία. Διάδος ύστερου- μένοις ὀφθαλμῷ πλουσίῳ, ἵνα μὴ καταισχυνθῇς ἔμ- προσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ· μίσησον τὴν ἐπι- θυμίαν ἐν τοῖς βρώμασιν, ἵνα μὴ ὁ ᾿Αμαλήκ τῶν παθῶν κυκλώσῃ σε. Γοργεύου ἐν ταῖς προσευχαῖς, ἵνα μὴ καταφάγῃ σε τὸ θηρίον. Φεῦγε τὸν οἶνον, ἵνα μὴ στερηθῇς τῆς εὐφροσύνης τοῦ Θεοῦ. ᾿Αγάπησον SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT. MONITUM Hoc item opusculum Roma nobis missum est, de quo hæc notat qui exscripsit. Mss. codex Græcus num 653, membranaceus et in-12, eleganti manu exaratus, videtur habere cccc annos et est bibliothece Vaticana. Inter alia continet, p. 130, sequentem tractatum attribulum sancto Athanasio. At est ignoti cujusdam et Athanasio longe inferioris scriptoris opus, ut primo aspectu advertet eruditus lector. SANCTI PATRIS NOSTRI ATHANASII MAGNI PATRIARCHE ALEXANDRIÆ Sermo discretionis plenus in Dei mandata, pro iis qui sæculo renuntiarunt et qui salutem consequi volunt. Philipp. 111, mus, quia tempus breve est : nec potest quisquanı suam curare animam, donec curat quæ corpus spectant. Quemadmodum enim non potest quisquam uno oculo in cœlum respicere, et alio in terram; ita non potest homo de Deo simul et de corpore curare. Sicut non potest fons ex eodem foramine emittere aquam dulcem et amaram, sic non potest homo et Deo placere, et carnis concupiscentiam perficere. Sicut non potest spina oleæ fructumi ferre, ita non potest homo et calestia quærere, et terrena concupiscere, ut ait Dominus: Non potestis et Deo placere et carnis concupiscentiam perficere. Unde et apostolus Paulus hæc cum audisset, et omines carnis affectus in se abscidisset, ait : Pro- pter quem omnia detrimentum feci, ut Christum lu- crifaciam s, ac cum illo regnare possim. Cum cibo autem potimur et vestitu, his contenti simus. Nam qui divites esse volunt, incidunt in tentatio- nen, et in laqueum diaboli, ac in absurdas concu- piscentias 1.) C 19*. ' rei animum adhibeas, ut salutein consequi possis, sed justitiam exerce, et veritatem, amorem et timo- rem Domini, mansuetudinem, obedientiam, tempe- rantiam, injuriarum oblivionem. Odio habeto mun- dana verba, ut cor tuum videat bonum. Ama fre- quentem orationem, ut illuminetur cor tuum. Da pauperibus divite oculo, ut ue confundare ante tri- bunal Christi. Aversare ciborum cupidinem, ne Amalec ille passionum te circumdet. Vigil et celer esto in orationibus, ne te fera devoret. Vinum aver sare, ne priveris gaudio Dei. Ama fideles, ut per eos eleemosynam largiaris. Dilige sanctos, ut corum 1. Αγαπητοί, φροντίσωμεν τῆς σωτηρίας ἡμῶν, Α 2. Σὺ δὲ, ὦ ἀδελφέ, μὴ προσέχῃς τι τοῦ κόσμου 8. 19 I Timoth. vi, 8, 9. 1. Dilecti, de salute nostra sollicitudinem gera- 2. Tu autem, o frater, ne cuipiam hujus mundi

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Λόγος διακριτικὸς, καὶ εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ τοῖς ἀποταξαμένοις καὶ σωθῆναι θελουμένοις ὅτι ὁ καιρὸς συνεσταλμένος ἐστὶ λοιπόν· καὶ οὐ δύο ναταί τις φροντίσαι τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς, ἕως οὗ φρον τίζει τὰ τοῦ σώματος. Ὥσπερ γὰρ οὐ δύναταί τις προσέχειν ἐν ἑνὶ ὀφθαλμῷ εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ἐν ἑνὶ ἐπὶ τὴν γῆν· οὕτως οὐ δύναται ἄνθρωπος φροντίσαι τὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ τοῦ σώματος. Ωσπερ οὐ δύναται πηγὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὁπῆς ἐξενεγκεῖν ὕδωρ γλυκύ καὶ πικρὸν, οὕτως οὐ δύναται ἄνθρωπος καὶ Θεῷ ἀρέσκειν, καὶ σαρκὸς ἐπιθυμίας ἐπιτελεῖν. Ὥσπερ οὐ δύναται ἄκανθα καρπὸν ἐλαίου προβάλλεσθαι, οὕτως οὐ δύνα ται ἄνθρωπος καὶ τὰ οὐράνια ζητεῖν, καὶ τὰ ἐπίγεια ποθεῖν, καθώς φησιν ὁ Κύριος· Οὐ δύνασθε καὶ Θεῷ ἀρέσκειν, καὶ σαρκὸς ἐπιθυμίας ἐπιτελεῖν. "Οθεν καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀκούσας ταῦτα, καὶ ἐκκόψας αὐτ τοῦ πάντα τὰ τῆς σαρκὸς φρονήματα, φησί· « Δι' ὃν πάντα ζημιοῦμαι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, » καὶ αὐτῷ συμβασιλεύσω. « Ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπά- σματα, τούτοις ἀρκεσθησώμεθα. Οἱ γὰρ βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν, καὶ παγίδα δια βόλου, καὶ ἐπιθυμίας ἀτόπους. » Β τούτου, ἵνα δυνηθῇς σωθῆναι, ἀλλὰ ἄσκησον δικαιοσύ νην, καὶ ἀλήθειαν, καὶ ἀγάπην, καὶ φόβον Κυρίου, καὶ πραότητα, ὑπακοὴν, καὶ ἐγκράτειαν, καὶ ἀμνησι κακίαν. Μίσησον λόγους κοσμικούς, ἵνα καρδία σου ὄψηται τὸν καλόν. Αγάπησον τὸ συνεχῶς προσεύ χεσθαι, ἵνα φωτισθῇ σου ἡ καρδία. Διάδος ύστερου- μένοις ὀφθαλμῷ πλουσίῳ, ἵνα μὴ καταισχυνθῇς ἔμ- προσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ· μίσησον τὴν ἐπι- θυμίαν ἐν τοῖς βρώμασιν, ἵνα μὴ ὁ ᾿Αμαλήκ τῶν παθῶν κυκλώσῃ σε. Γοργεύου ἐν ταῖς προσευχαῖς, ἵνα μὴ καταφάγῃ σε τὸ θηρίον. Φεῦγε τὸν οἶνον, ἵνα μὴ στερηθῇς τῆς εὐφροσύνης τοῦ Θεοῦ. ᾿Αγάπησον SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT. MONITUM Hoc item opusculum Roma nobis missum est, de quo hæc notat qui exscripsit. Mss. codex Græcus num 653, membranaceus et in-12, eleganti manu exaratus, videtur habere cccc annos et est bibliothece Vaticana. Inter alia continet, p. 130, sequentem tractatum attribulum sancto Athanasio. At est ignoti cujusdam et Athanasio longe inferioris scriptoris opus, ut primo aspectu advertet eruditus lector. SANCTI PATRIS NOSTRI ATHANASII MAGNI PATRIARCHE ALEXANDRIÆ Sermo discretionis plenus in Dei mandata, pro iis qui sæculo renuntiarunt et qui salutem consequi volunt. Philipp. 111, mus, quia tempus breve est : nec potest quisquanı suam curare animam, donec curat quæ corpus spectant. Quemadmodum enim non potest quisquam uno oculo in cœlum respicere, et alio in terram; ita non potest homo de Deo simul et de corpore curare. Sicut non potest fons ex eodem foramine emittere aquam dulcem et amaram, sic non potest homo et Deo placere, et carnis concupiscentiam perficere. Sicut non potest spina oleæ fructumi ferre, ita non potest homo et calestia quærere, et terrena concupiscere, ut ait Dominus: Non potestis et Deo placere et carnis concupiscentiam perficere. Unde et apostolus Paulus hæc cum audisset, et omines carnis affectus in se abscidisset, ait : Pro- pter quem omnia detrimentum feci, ut Christum lu- crifaciam s, ac cum illo regnare possim. Cum cibo autem potimur et vestitu, his contenti simus. Nam qui divites esse volunt, incidunt in tentatio- nen, et in laqueum diaboli, ac in absurdas concu- piscentias 1.) C 19*. ' rei animum adhibeas, ut salutein consequi possis, sed justitiam exerce, et veritatem, amorem et timo- rem Domini, mansuetudinem, obedientiam, tempe- rantiam, injuriarum oblivionem. Odio habeto mun- dana verba, ut cor tuum videat bonum. Ama fre- quentem orationem, ut illuminetur cor tuum. Da pauperibus divite oculo, ut ue confundare ante tri- bunal Christi. Aversare ciborum cupidinem, ne Amalec ille passionum te circumdet. Vigil et celer esto in orationibus, ne te fera devoret. Vinum aver sare, ne priveris gaudio Dei. Ama fideles, ut per eos eleemosynam largiaris. Dilige sanctos, ut corum 1. Αγαπητοί, φροντίσωμεν τῆς σωτηρίας ἡμῶν, Α 2. Σὺ δὲ, ὦ ἀδελφέ, μὴ προσέχῃς τι τοῦ κόσμου 8. 19 I Timoth. vi, 8, 9. 1. Dilecti, de salute nostra sollicitudinem gera- 2. Tu autem, o frater, ne cuipiam hujus mundi

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Λόγος διακριτικὸς, καὶ εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ τοῖς ἀποταξαμένοις καὶ σωθῆναι θελουμένοις ὅτι ὁ καιρὸς συνεσταλμένος ἐστὶ λοιπόν· καὶ οὐ δύο ναταί τις φροντίσαι τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς, ἕως οὗ φρον τίζει τὰ τοῦ σώματος. Ὥσπερ γὰρ οὐ δύναταί τις προσέχειν ἐν ἑνὶ ὀφθαλμῷ εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ἐν ἑνὶ ἐπὶ τὴν γῆν· οὕτως οὐ δύναται ἄνθρωπος φροντίσαι τὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ τοῦ σώματος. Ωσπερ οὐ δύναται πηγὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὁπῆς ἐξενεγκεῖν ὕδωρ γλυκύ καὶ πικρὸν, οὕτως οὐ δύναται ἄνθρωπος καὶ Θεῷ ἀρέσκειν, καὶ σαρκὸς ἐπιθυμίας ἐπιτελεῖν. Ὥσπερ οὐ δύναται ἄκανθα καρπὸν ἐλαίου προβάλλεσθαι, οὕτως οὐ δύνα ται ἄνθρωπος καὶ τὰ οὐράνια ζητεῖν, καὶ τὰ ἐπίγεια ποθεῖν, καθώς φησιν ὁ Κύριος· Οὐ δύνασθε καὶ Θεῷ ἀρέσκειν, καὶ σαρκὸς ἐπιθυμίας ἐπιτελεῖν. "Οθεν καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀκούσας ταῦτα, καὶ ἐκκόψας αὐτ τοῦ πάντα τὰ τῆς σαρκὸς φρονήματα, φησί· « Δι' ὃν πάντα ζημιοῦμαι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω, » καὶ αὐτῷ συμβασιλεύσω. « Ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπά- σματα, τούτοις ἀρκεσθησώμεθα. Οἱ γὰρ βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν, καὶ παγίδα δια βόλου, καὶ ἐπιθυμίας ἀτόπους. » Β τούτου, ἵνα δυνηθῇς σωθῆναι, ἀλλὰ ἄσκησον δικαιοσύ νην, καὶ ἀλήθειαν, καὶ ἀγάπην, καὶ φόβον Κυρίου, καὶ πραότητα, ὑπακοὴν, καὶ ἐγκράτειαν, καὶ ἀμνησι κακίαν. Μίσησον λόγους κοσμικούς, ἵνα καρδία σου ὄψηται τὸν καλόν. Αγάπησον τὸ συνεχῶς προσεύ χεσθαι, ἵνα φωτισθῇ σου ἡ καρδία. Διάδος ύστερου- μένοις ὀφθαλμῷ πλουσίῳ, ἵνα μὴ καταισχυνθῇς ἔμ- προσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ· μίσησον τὴν ἐπι- θυμίαν ἐν τοῖς βρώμασιν, ἵνα μὴ ὁ ᾿Αμαλήκ τῶν παθῶν κυκλώσῃ σε. Γοργεύου ἐν ταῖς προσευχαῖς, ἵνα μὴ καταφάγῃ σε τὸ θηρίον. Φεῦγε τὸν οἶνον, ἵνα μὴ στερηθῇς τῆς εὐφροσύνης τοῦ Θεοῦ. ᾿Αγάπησον SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT. MONITUM Hoc item opusculum Roma nobis missum est, de quo hæc notat qui exscripsit. Mss. codex Græcus num 653, membranaceus et in-12, eleganti manu exaratus, videtur habere cccc annos et est bibliothece Vaticana. Inter alia continet, p. 130, sequentem tractatum attribulum sancto Athanasio. At est ignoti cujusdam et Athanasio longe inferioris scriptoris opus, ut primo aspectu advertet eruditus lector. SANCTI PATRIS NOSTRI ATHANASII MAGNI PATRIARCHE ALEXANDRIÆ Sermo discretionis plenus in Dei mandata, pro iis qui sæculo renuntiarunt et qui salutem consequi volunt. Philipp. 111, mus, quia tempus breve est : nec potest quisquanı suam curare animam, donec curat quæ corpus spectant. Quemadmodum enim non potest quisquam uno oculo in cœlum respicere, et alio in terram; ita non potest homo de Deo simul et de corpore curare. Sicut non potest fons ex eodem foramine emittere aquam dulcem et amaram, sic non potest homo et Deo placere, et carnis concupiscentiam perficere. Sicut non potest spina oleæ fructumi ferre, ita non potest homo et calestia quærere, et terrena concupiscere, ut ait Dominus: Non potestis et Deo placere et carnis concupiscentiam perficere. Unde et apostolus Paulus hæc cum audisset, et omines carnis affectus in se abscidisset, ait : Pro- pter quem omnia detrimentum feci, ut Christum lu- crifaciam s, ac cum illo regnare possim. Cum cibo autem potimur et vestitu, his contenti simus. Nam qui divites esse volunt, incidunt in tentatio- nen, et in laqueum diaboli, ac in absurdas concu- piscentias 1.) C 19*. ' rei animum adhibeas, ut salutein consequi possis, sed justitiam exerce, et veritatem, amorem et timo- rem Domini, mansuetudinem, obedientiam, tempe- rantiam, injuriarum oblivionem. Odio habeto mun- dana verba, ut cor tuum videat bonum. Ama fre- quentem orationem, ut illuminetur cor tuum. Da pauperibus divite oculo, ut ue confundare ante tri- bunal Christi. Aversare ciborum cupidinem, ne Amalec ille passionum te circumdet. Vigil et celer esto in orationibus, ne te fera devoret. Vinum aver sare, ne priveris gaudio Dei. Ama fideles, ut per eos eleemosynam largiaris. Dilige sanctos, ut corum 1. Αγαπητοί, φροντίσωμεν τῆς σωτηρίας ἡμῶν, Α 2. Σὺ δὲ, ὦ ἀδελφέ, μὴ προσέχῃς τι τοῦ κόσμου 8. 19 I Timoth. vi, 8, 9. 1. Dilecti, de salute nostra sollicitudinem gera- 2. Tu autem, o frater, ne cuipiam hujus mundi

ἁγίους, ἵνα ὁ ζῆλος αὐτῶν ἑλκύσῃ σε πρὸς ἀρετήν. Μντ μόνευε τῆς ἐξόδου τῆς ψυχῆς σου, καὶ οὐχ ἁμαρτήσεις πολλὰ πρὸς Θεόν· ἀναμιμνήσκου ἀεὶ τὴν τῶν οὐρα νῶν βασιλείαν, ἵνα ἡ ἐπιθυμία αὐτῆς ἑλκύσῃ σε προς αὐτήν· διαλογίζου τὴν γέενναν τοῦ πυρὸς, καὶ τῶν βασάνων τῶν δεινῶν, ἵνα μισήσῃς τὰ ἔργα τὰ πονηρά. Ετοίμαζε οὖν σεαυτῷ καθ᾿ ἡμέραν ὑπαντῆσαι Χρι στῷ μέλλει γὰρ ἀοράτως ἔρχεσθαι. Καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἀνάκρινε σεαυτὸν ἐκ τῶν ἐντολῶν τοῦ Χρι στοῦ, τί ὑστέρησας, καὶ ἀνοικοδήμει αὐτό. Ἴδωσιν οἱ ἀδελφοί σου τὰ ἔργα σου, καὶ ὁ ζῆλος ὁ κατὰ Θεὸν και ταφάγεται αὐτούς. Ερεύνησον σεαυτὸν καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν, ποῖον πάθος ἐνέκρωσας, καὶ δὸς δόξαν τῷ Θεῷ· αὐτοῦ γὰρ ἐστι τὸ ἔλεος. Μὴ λογίζου ἑαυτὸν ὡς τοὺς πιστοὺς, ἵνα διὰ αὐτῶν ἐλεήσῃς. Πέθησον τους κατορθώσαντα τὸ ἀγαθὸν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ· φησὶ γάρ "Οταν πάντα ποιήσητε, τότε λέγετε, ὅτι Αχρεία δοῦλοί έσμεν, » Μὴ ὑψηλοφρονήσῃς, ὅτι ἀπ' ἄρτι και λὸς εἶ· οὐ γὰρ δύνῃ πιστεῦσαι ἑαυτὸν τοῖς ἐχθροῖς σου. νος τοὺς δαίμονας δῆλον ἑαυτὸν ποιεῖ, ὅτι οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Ο γὰρ φοβούμενος τὸν Θεὸν ἐξ ὅλης αὐτοῦ τῆς καρδίας ἑδραῖός ἐστιν ἐπ' αὐτοῖς. Τὸ μὴ μετρῆσαι ἑαυτὸν, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἔχειν ἄγνωστον, -2- νεροῖ τῷ ἀνθρώπῳ, ὅτι οὐ ζητεῖ ποιῆσαι τὸ ἑαυτοῦ θέλημα, ἀλλὰ τὸ τοῦ Θεοῦ. Ὁ λέγων τὸν λόγον αὐτοῦ ἐπὶ πολλῶν, δῆλον ἑαυτὸν ποιεῖ, ὅτι οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Ο βουλόμενος σωθῆναι σχολάσει τῷ Θεῷ, καὶ καταπατήσει τὰ πάθη. Τὸ φροντίσαι ἐν γνώ σει ἐκδιώκει τὰ πάθη˙ γέγραπται γάρ ο Φροντίς ἐπελεύσεται ἐπ' ἄνδρα σοφόν. » "Ωσπερ ἡ ἀκηδία βοή θειά ἐστι τῶν παθῶν, οὕτω καὶ ἡ μακροθυμία δύ- ναμίς ἐστι τῶν ἀρετῶν. Τὸ μὴ κρίνειν ἄνθρωπον τεί χός ἐστιν· ἀντίτητον· τὸ δὲ ψέξαι ἢ καταλαλῆσαι ἀπ ώλειαν τῇ ψυχῇ κατεργάζεται. Τὸ κρατῆσαι τῆς γλώτ της δηλοποιείται, ὅτι πρακτικός ἐστι μὲν ταῖς ἀρε ταῖς· ἡ δὲ ἀπαιδευσία τῆς γλώσσης σημαίνει, ὅτι οὐ κέκτηται ἀρετὴν ἔνδοθεν. Ἡ ἐν γνώσει ἐλεημοσύνη τίκτει τὸ προορῶν, καὶ ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀγάπην· ἡ δὲ ἀνελεημοσύνη τίκτει τὴν ἀπανθρωπίαν. Μήτηρ ἀρε τῶν ἐστιν ἡ συμπάθεια· πλήρωμα δὲ κακῶν ἡ ἀνυπο ταξία. Η ἀγαθότης τίκτει τὴν ἁγνείαν· ἡ δὲ ὀξυχο λία τίκτει τὰ πάθη. Η σκληροκαρδία τίκτει τὴν ὀργήν ἡ δὲ ἀκηδία τίκτει τὴν ἔνδειαν. Κόρος ύπνου ταραχή παθῶν· σωτηρία δὲ ψυχῆς ἀγρυπνία Έμμετρος. Ὕπνος ἐν κόρῳ πλῆθος φαντασιῶν· ἄνθος δὲ τοῦ νοῦ, ἀγρυπνία ἐν προσευχῇ. Πολὺς ὕπνος παχύνει καρδίαν, ἀγρυπνία δὲ λεπτύνει αὐτήν· ἀγρυπνίαν δὲ λέγω τὴν κατὰ Θεὸν γινομένην ἐν ψαλμοῖς, καὶ ὕμνοις, καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς. Ἀγαθὸς γὰρ ὕπνος ἐν σιωπή τῶν ἀγρυπνούντων ἐν ματαιολογία. ρίζει ἀπὸ Θεοῦ. Τὸ μὴ πλῆξαι ἄνθρωπον τίκτει τα πείνωσις· ἡ δὲ δόξα τῶν ἀνθρώπων τίκτει τὴν ὑπερο S. ATHANASIUS. - SPURIA. te zelus trahat ad virtutem.Memento exitus anims A tua, et non multum peccabis in Deum. Recordare semper regni cœlorum, ut ejus desiderium te trahát ad illud: in animo habeto gehennam ignis, et atrocium cruciatuum, ut odio habeas prava opera. Præpara te igitur quotidie ad occurrendum Christo; venturus quippe ille est invisibiliter. Quotidie te ipsum examinato, ac disquire num quodpiam Chri- sti mandatum neglexeris, atque illud impleto. Vi- deant fratres tui opera tua, et zelus ille qui secun- dum Deum est devorabit eos. Teipsum quotidie examinato, ac perpende quam passionem mortifi- caveris, et da gloriam Deɔ, illius namque est mise- ricordia. Ne reputato te fecisse bonum coram Deo, ait enim : c Cum omnia feceritis, tunc dicite : Servi inutiles sumus ". » Ne superbias quia nunc B bonus es, non potes enim tibi confidere ob inimicos tues. dæmones pertimescit, propalam est non esse timo- rem Dei. Qui enim Deum timet ex toto corde suo, firmus est adversus illos. Qui sese non metitur et respicit, sed ignotum se tenet, hinc compertum habet se non quærere voluntatem implere suam, sed divinam. Qui multis suum profert et manifestat sermonem, hinc commonstrat in ipso non esse Dei timorem. Qui vult salvus fieri, Deo vacet, el pas- siones conculcabit. Cura et sollicitudo in cogitatio - nibus fugat passiones: scriptum enim est : ‹ Cura superveniet in virum sapientem. Ut pigritia auxi- lio est passionibus, sic æquanimitas et tolerantia est virtutum robur. Neminem judicare id murus est prævalidus; vituperare autem et obtrectare, id animam conjicit in perniciem. Linguam suam co- hibere posse, id palam facit virum esse in virtu- tibus exercitatum; lingua autem effrenis com- probat hominem non esse virtute intime præditum. Misericordia quæ in mente et cogitatione exsistit, parit prospiciendi facultatem, ac ducit ad charita- tem; sed animus immisericors parit inhumanita- tem. Mater virtutum est commiseratio; comple- mentum autem malorum est inobsequentia. Bonitas C parit castitatem, iracundia inordinatos affectus. D Cordis durities gignit iram. Pigritia parit indigen- tiam. Somnus nimius tumultum gignit affectuum. Salus autem animæ sunt vigiliæ moderatæ. Somnus nimius turbam excitat phantasiarum: flos autem sunt animæ, vigiliæ cum oratione. Somni diutur- nitas cor hebetat, sed vigilia excitant ipsum. Vigi- lias dico illas quæ secundum Deum aguntur, cum psalmis, hymnis et canticis spiritualibus. lis enim qui vigilias confabulando et garriendo exigunt, præstat cum silentio dormire. Humilitas id efficit ut hominem non reformidemus; gloria autem hominum parit superbiam. Iræ vacui- so Luc. xvu, 10. • 3. Ne confidas tuo ipsius corpori. In eo qui 5. Μὴ θαῤῥήσῃς ἑαυτοῦ τῷ σώματι. Ο φοβούμε 4. Luctus passiones fugat, risus a Deo separat. 4. Τὸ πένθος ἐκδιώκει τὰ πάθη, τὸ δὲ γέλως χω

ἁγίους, ἵνα ὁ ζῆλος αὐτῶν ἑλκύσῃ σε πρὸς ἀρετήν. Μντ μόνευε τῆς ἐξόδου τῆς ψυχῆς σου, καὶ οὐχ ἁμαρτήσεις πολλὰ πρὸς Θεόν· ἀναμιμνήσκου ἀεὶ τὴν τῶν οὐρα νῶν βασιλείαν, ἵνα ἡ ἐπιθυμία αὐτῆς ἑλκύσῃ σε προς αὐτήν· διαλογίζου τὴν γέενναν τοῦ πυρὸς, καὶ τῶν βασάνων τῶν δεινῶν, ἵνα μισήσῃς τὰ ἔργα τὰ πονηρά. Ετοίμαζε οὖν σεαυτῷ καθ᾿ ἡμέραν ὑπαντῆσαι Χρι στῷ μέλλει γὰρ ἀοράτως ἔρχεσθαι. Καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἀνάκρινε σεαυτὸν ἐκ τῶν ἐντολῶν τοῦ Χρι στοῦ, τί ὑστέρησας, καὶ ἀνοικοδήμει αὐτό. Ἴδωσιν οἱ ἀδελφοί σου τὰ ἔργα σου, καὶ ὁ ζῆλος ὁ κατὰ Θεὸν και ταφάγεται αὐτούς. Ερεύνησον σεαυτὸν καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν, ποῖον πάθος ἐνέκρωσας, καὶ δὸς δόξαν τῷ Θεῷ· αὐτοῦ γὰρ ἐστι τὸ ἔλεος. Μὴ λογίζου ἑαυτὸν ὡς τοὺς πιστοὺς, ἵνα διὰ αὐτῶν ἐλεήσῃς. Πέθησον τους κατορθώσαντα τὸ ἀγαθὸν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ· φησὶ γάρ "Οταν πάντα ποιήσητε, τότε λέγετε, ὅτι Αχρεία δοῦλοί έσμεν, » Μὴ ὑψηλοφρονήσῃς, ὅτι ἀπ' ἄρτι και λὸς εἶ· οὐ γὰρ δύνῃ πιστεῦσαι ἑαυτὸν τοῖς ἐχθροῖς σου. νος τοὺς δαίμονας δῆλον ἑαυτὸν ποιεῖ, ὅτι οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Ο γὰρ φοβούμενος τὸν Θεὸν ἐξ ὅλης αὐτοῦ τῆς καρδίας ἑδραῖός ἐστιν ἐπ' αὐτοῖς. Τὸ μὴ μετρῆσαι ἑαυτὸν, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἔχειν ἄγνωστον, -2- νεροῖ τῷ ἀνθρώπῳ, ὅτι οὐ ζητεῖ ποιῆσαι τὸ ἑαυτοῦ θέλημα, ἀλλὰ τὸ τοῦ Θεοῦ. Ὁ λέγων τὸν λόγον αὐτοῦ ἐπὶ πολλῶν, δῆλον ἑαυτὸν ποιεῖ, ὅτι οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἐν αὐτῷ. Ο βουλόμενος σωθῆναι σχολάσει τῷ Θεῷ, καὶ καταπατήσει τὰ πάθη. Τὸ φροντίσαι ἐν γνώ σει ἐκδιώκει τὰ πάθη˙ γέγραπται γάρ ο Φροντίς ἐπελεύσεται ἐπ' ἄνδρα σοφόν. » "Ωσπερ ἡ ἀκηδία βοή θειά ἐστι τῶν παθῶν, οὕτω καὶ ἡ μακροθυμία δύ- ναμίς ἐστι τῶν ἀρετῶν. Τὸ μὴ κρίνειν ἄνθρωπον τεί χός ἐστιν· ἀντίτητον· τὸ δὲ ψέξαι ἢ καταλαλῆσαι ἀπ ώλειαν τῇ ψυχῇ κατεργάζεται. Τὸ κρατῆσαι τῆς γλώτ της δηλοποιείται, ὅτι πρακτικός ἐστι μὲν ταῖς ἀρε ταῖς· ἡ δὲ ἀπαιδευσία τῆς γλώσσης σημαίνει, ὅτι οὐ κέκτηται ἀρετὴν ἔνδοθεν. Ἡ ἐν γνώσει ἐλεημοσύνη τίκτει τὸ προορῶν, καὶ ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀγάπην· ἡ δὲ ἀνελεημοσύνη τίκτει τὴν ἀπανθρωπίαν. Μήτηρ ἀρε τῶν ἐστιν ἡ συμπάθεια· πλήρωμα δὲ κακῶν ἡ ἀνυπο ταξία. Η ἀγαθότης τίκτει τὴν ἁγνείαν· ἡ δὲ ὀξυχο λία τίκτει τὰ πάθη. Η σκληροκαρδία τίκτει τὴν ὀργήν ἡ δὲ ἀκηδία τίκτει τὴν ἔνδειαν. Κόρος ύπνου ταραχή παθῶν· σωτηρία δὲ ψυχῆς ἀγρυπνία Έμμετρος. Ὕπνος ἐν κόρῳ πλῆθος φαντασιῶν· ἄνθος δὲ τοῦ νοῦ, ἀγρυπνία ἐν προσευχῇ. Πολὺς ὕπνος παχύνει καρδίαν, ἀγρυπνία δὲ λεπτύνει αὐτήν· ἀγρυπνίαν δὲ λέγω τὴν κατὰ Θεὸν γινομένην ἐν ψαλμοῖς, καὶ ὕμνοις, καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς. Ἀγαθὸς γὰρ ὕπνος ἐν σιωπή τῶν ἀγρυπνούντων ἐν ματαιολογία. ρίζει ἀπὸ Θεοῦ. Τὸ μὴ πλῆξαι ἄνθρωπον τίκτει τα πείνωσις· ἡ δὲ δόξα τῶν ἀνθρώπων τίκτει τὴν ὑπερο S. ATHANASIUS. - SPURIA. te zelus trahat ad virtutem.Memento exitus anims A tua, et non multum peccabis in Deum. Recordare semper regni cœlorum, ut ejus desiderium te trahát ad illud: in animo habeto gehennam ignis, et atrocium cruciatuum, ut odio habeas prava opera. Præpara te igitur quotidie ad occurrendum Christo; venturus quippe ille est invisibiliter. Quotidie te ipsum examinato, ac disquire num quodpiam Chri- sti mandatum neglexeris, atque illud impleto. Vi- deant fratres tui opera tua, et zelus ille qui secun- dum Deum est devorabit eos. Teipsum quotidie examinato, ac perpende quam passionem mortifi- caveris, et da gloriam Deɔ, illius namque est mise- ricordia. Ne reputato te fecisse bonum coram Deo, ait enim : c Cum omnia feceritis, tunc dicite : Servi inutiles sumus ". » Ne superbias quia nunc B bonus es, non potes enim tibi confidere ob inimicos tues. dæmones pertimescit, propalam est non esse timo- rem Dei. Qui enim Deum timet ex toto corde suo, firmus est adversus illos. Qui sese non metitur et respicit, sed ignotum se tenet, hinc compertum habet se non quærere voluntatem implere suam, sed divinam. Qui multis suum profert et manifestat sermonem, hinc commonstrat in ipso non esse Dei timorem. Qui vult salvus fieri, Deo vacet, el pas- siones conculcabit. Cura et sollicitudo in cogitatio - nibus fugat passiones: scriptum enim est : ‹ Cura superveniet in virum sapientem. Ut pigritia auxi- lio est passionibus, sic æquanimitas et tolerantia est virtutum robur. Neminem judicare id murus est prævalidus; vituperare autem et obtrectare, id animam conjicit in perniciem. Linguam suam co- hibere posse, id palam facit virum esse in virtu- tibus exercitatum; lingua autem effrenis com- probat hominem non esse virtute intime præditum. Misericordia quæ in mente et cogitatione exsistit, parit prospiciendi facultatem, ac ducit ad charita- tem; sed animus immisericors parit inhumanita- tem. Mater virtutum est commiseratio; comple- mentum autem malorum est inobsequentia. Bonitas C parit castitatem, iracundia inordinatos affectus. D Cordis durities gignit iram. Pigritia parit indigen- tiam. Somnus nimius tumultum gignit affectuum. Salus autem animæ sunt vigiliæ moderatæ. Somnus nimius turbam excitat phantasiarum: flos autem sunt animæ, vigiliæ cum oratione. Somni diutur- nitas cor hebetat, sed vigilia excitant ipsum. Vigi- lias dico illas quæ secundum Deum aguntur, cum psalmis, hymnis et canticis spiritualibus. lis enim qui vigilias confabulando et garriendo exigunt, præstat cum silentio dormire. Humilitas id efficit ut hominem non reformidemus; gloria autem hominum parit superbiam. Iræ vacui- so Luc. xvu, 10. • 3. Ne confidas tuo ipsius corpori. In eo qui 5. Μὴ θαῤῥήσῃς ἑαυτοῦ τῷ σώματι. Ο φοβούμε 4. Luctus passiones fugat, risus a Deo separat. 4. Τὸ πένθος ἐκδιώκει τὰ πάθη, τὸ δὲ γέλως χω

ηφανίαν. Ἡ ἀοργησία τίκτει τὴν πραότητα· ἡ δὲ μνησικακία τίκτει τὴν ἀπώλειαν. Τὸ ἀγαπᾶν τὸν πλατυσμὸν ἐκδιώκει τὰς ἀρετάς· ἡ δὲ στενοχωρία ταπεινοῖ τὰ πάθη. Ἡ ἐπιθυμία τῶν ἑδεσμάτων δι- άγει εἰς τὰ πάθη· ἡ δὲ ἐγκράτεια ἐκδιώκει αὐτά. Κό σμησις σώματος, ψυχῆς καταστροφή· τῆξις δὲ σώμα- τος, ἀνακαινισμός ψυχής. Περιφρόνησις σώματος, σω τηρία ψυχῆς· ἐπιμέλεια δὲ σώματος, παγὶς τῇ ψυχῇ. Τῆξις δὲ σώματος φωτισμός ψυχῆς. Τὸ προσέχειν τὸν νοῦν ἄνω πάντοτε, τίκτει τὴν ἀγάπην τὴν πρὸς Θεόν· ἡ δὲ μέριμνα τοῦ βίου ἐκδιώκει τὰς ἀρετάς. Τὸ φυλά- ξαι τὸ στόμα, διεγείρει τὴν διάνοιαν πρὸς τὸν Θεόν· ἡ δὲ πολυλογία τίκτει τὴν ἀκηδίαν καὶ τὴν μανίαν. Τὸ ποιῆσαι τὸ θέλημα τοῦ πλησίον, σημαίνει ὁ νοῦς (α) βλέπειν τὰς ἀρετάς· τὸ δὲ ποιῆσαι τὸ ἴδιον θέλημα, σημαίνει τὴν ἄγνοιαν. Η μελέτη ἐν φόβῳ, φυ- Β λάσσει τὴν ψυχὴν ἀπὸ παντὸς κακοῦ· τὸ δὲ λαλεῖν τοὺς κοσμικούς λόγους σκοτίζει την ψυχήν. Τὸ ἀγαπᾶν τὴν ὕλην τοῦ κόσμου, χωρίζει ἀπὸ τοῦ Θεοῦ τὸν νοῦν· ἡ δὲ ἀκτημοσύνη παῤῥησίᾳ βλέπει τῷ Θεῷ. Τὸ μὴ ἐξάξαι τοὺς λογισμούς δηλοποιείται, ὅτι ἐκζητεῖ τὴν δόξαν τοῦ κόσμου τούτου τὴν αἰσχρὰν καὶ ματαίαν : τὸ δὲ γνωρίσαι αὐτὰ πνευματικοῖς πατράσιν, ἐκδιώ- κει αὐτά. Ωσπερ ὁ ἱὸς βιβρώσκεται ὁ μοναχὸς ὑπὸ τὴν δόξαν τῶν ἀνθρώπων, ἐὰν ἡ καρδία αὐτοῦ συμ- πεισθῇ αὐτῷ. Ὥσπερ σκώληξ, ἤτοι σμίλαξ, συμπλα- κεὶς τῇ ἀμπέλῳ, ἀφανίζει τὸν καρπὸν αὐτῆς· οὕτως ἀφανίζει κενοδοξία τὸν καρπὸν τοῦ μοναχοῦ, ἐὰν ἡ καρδία αὐτοῦ συμπεισθῇ αὐτῇ. Πρὸ πάντων τῶν ἀρετῶν ἐστιν ἡ ταπεινοφροσύνη· πρὸ δὲ πάντων τῶν παθῶν ἐστιν ἡ γαστριμαργία. Τέλος ἀρετῶν, ἀγάπης οὕτως ἀφανίζει μνησικακία τὴν ψυχὴν τοῦ μοναχοῦ. Τὸ παραῤῥίψαι ἑαυτὸν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, τίκτει τὸ ὑπο φέρειν ύβριν αταράχως· τὸ δὲ μὴ ἐξουθενεῖν ἑαυτὸν, τίκτει τὴν ὑπερηφανίαν. Μὴ ἔσο πεποιθὼς ἐπὶ τῇ σῇ δυνάμει, καὶ ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ παροικήσει σοι. Μὴ Έχε έχθραν μετά τινος, ἐπεὶ ἀπρόσδεκτός ἐστιν ἡ προσ- ευχή σου. Αλήθειαν ἀγάπα· τῆς γὰρ ψευδόμενος ἀθετεῖ τὸν καλόν. Φύλαξον τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ ἡ καρδία σου οὐ μὴ ἴδῃ πονηρόν. Ὁ γὰρ βλέπων γυναῖκα ἐν ἡδονῇ, μοιχείαν ἐπιτελεῖ. Φύλασσε τὴν ἀκοήν σου, ἵνα μὴ ἐπισυνάξῃς σεαυτῷ πάντα πονηρὸν σπόρον. Φεύξου ἀπὸ καταλαλιᾶς τοῦ πονηροτάτου δαίμονος, καὶ εἰρήνευε μετὰ πάντων, ἵνα παῤῥησιάσῃ εὐχόμενος. Μὴ ἐπιποθῇς ἀκοῦσαι βλάβην λύπης παντὸς ἀνθρώπου, ἵνα μὴ ἀνταποδώσεις αὐτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου. Εργά- ζου ἐν τῷ ἐργοχείρῳ σου, ἵνα εὕρῃ πτωχὸς τὸν ἄρτον· ἡ γὰρ ἀργία θάνατός ἐστι τῇ ψυχῇ. Τὸ συνεχῶς προσεύχεσθαι λυτροῦται τὴν ψυχὴν ἀπὸ παντὸς και κοῦ. Τὸ δὲ καταμικραμελῆσαι, οἰκητήριον τῶν δαι- μόνων ἀποκαθίσταται. Καθήμενος ἐν τῷ κελλίῳ σου τῶν ποτε τούτων φρόντιζε συνεχῶς τῆς εὐχῆς, καὶ τῆς μελετῆς, καὶ τοῦ ἐργοχείρου. Καθ' ἑκάστην ἡμέ σαν μνημόνευε, ποῦ εἷς, καὶ τί ἐργάζῃ, καὶ ὅταν * μεταστῇς, ποὺ ἔχεις ἀπελθεῖν, καὶ πρόσεχε σεαυτῷ. Ἐὰν ὁ λογισμός σου' ΰζει σε, ὅτι ἔχει τις κατὰ σοῦ, (α) Ἴσως, τὸν νοῦν. . • λήρωμα δὲ κακῶν, τὸ ἑαυτὸν λογίσασθαι εἶναι δίκαιον. SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT., '1414 parit exitium. Dissolutio pellit virtutes; angustia deprimit passiones. Concupiscentia ciborum in pravos affectus inducit, temperantia ejicit illos. Cultus corporis est animæ pernicies, macies cor- poris est renovatio animæ. Corporis contemptus est salus animæ, cura corporis laqueus animi, macies corporis est illuminatio animæ. Menter sursum semper intendere, id parit charitatem erga Deum; sollicitudo vitæ virtutes eliminat. Oris cu- stodia excitat mentem ad Deum, loquacitas parit socordiam et furorem. Proximi voluntatem implere, id significat mentem ad virtutes spectare: suam vero sequi voluntatem, id indicat ignorantiam. Me- ditatio cum timore custodit mentem ab omni malo; mundana loqui verba, id animam tenebris effundit. Mundi res et negotia diligere, id mentem separat a Deo; paupertas efficit ut cum fiducia Deus re- spiciatur. Cogitationes non aperire, id significat hominem quærere vanam ac turpem mundi gloriamn; spiritualibus autem patribus patefacere, id eas eliminat. Monachus ceu rubigine corroditur hominum gloria, si tamen cor ejus ei morem gerat. Quemadmodum vermis aut smilax vineæ complica- tus ejus fructum enecat, sic vana gloria enecat monachi fructum, si tamen cor ejus ipsi obsequa- tur. Præit omnibus virtutibus humilitas, præit om- nibus passionibus edacitas. Finis virtutum chari- tas, complementum malorum est, sese reputare justum. A tas parit mansuetudinen; injuriarum memoria D ita memoria injuriarum enecat monachi animam. Sese prosternere in conspectu Domini, id efficit ut contumelia toleretur sine perturbatione : sese non despicere, id parit superbiam. Ne tuæ virtuti confidas, tibique aderit Dei auxilium. Ne inimici- tiam cum aliquo babeto; alioquin minime accepta erit oratio tua. Veritatem dilige : * nam si mentiare bonum vilipendis. Custodi oculos tuos, et cor tuum ne videat malum. Qui namque cum voluptate mu- lierem respicit, in fornicationem incidit. Aures serva tuas, ne quodcunque pravum semen tibi colligas. Fuge obtrectationem nequissimum dæmo- nem, pacemque habe cum omnibus, ut in oratione fiduciam habeas. Ne cupias audire quidquam triste et damnosum ex quovis homine : ne ipsi in corde tuo par referas. Operi manuum incumbe, ut men- dicus panem suum apud te reperiat: nam otium mors est animæ. Frequens oratio animam liberat ab omni malo,* nugæ autem, dæmionum domicilium constituunt. Sedens in cellula tua, de his assidue esto sollicitus, nempe de oratione, de meditatione, de opere manuum. Memento quotidie ubinam sis, et quid opereris. Quod si quando opus sit ut aliquo proficiscare, curam tui habe. Si quando tibi sug- gerat cogitatio tua, quemquam esse qui aliquid • 5. Ωσπερ σκώληξ κατεσθίων ξύλον ἀφανίζει αὐτό, C 5. Sicut vermis corrodendo lignum enecat ipsum,

ηφανίαν. Ἡ ἀοργησία τίκτει τὴν πραότητα· ἡ δὲ μνησικακία τίκτει τὴν ἀπώλειαν. Τὸ ἀγαπᾶν τὸν πλατυσμὸν ἐκδιώκει τὰς ἀρετάς· ἡ δὲ στενοχωρία ταπεινοῖ τὰ πάθη. Ἡ ἐπιθυμία τῶν ἑδεσμάτων δι- άγει εἰς τὰ πάθη· ἡ δὲ ἐγκράτεια ἐκδιώκει αὐτά. Κό σμησις σώματος, ψυχῆς καταστροφή· τῆξις δὲ σώμα- τος, ἀνακαινισμός ψυχής. Περιφρόνησις σώματος, σω τηρία ψυχῆς· ἐπιμέλεια δὲ σώματος, παγὶς τῇ ψυχῇ. Τῆξις δὲ σώματος φωτισμός ψυχῆς. Τὸ προσέχειν τὸν νοῦν ἄνω πάντοτε, τίκτει τὴν ἀγάπην τὴν πρὸς Θεόν· ἡ δὲ μέριμνα τοῦ βίου ἐκδιώκει τὰς ἀρετάς. Τὸ φυλά- ξαι τὸ στόμα, διεγείρει τὴν διάνοιαν πρὸς τὸν Θεόν· ἡ δὲ πολυλογία τίκτει τὴν ἀκηδίαν καὶ τὴν μανίαν. Τὸ ποιῆσαι τὸ θέλημα τοῦ πλησίον, σημαίνει ὁ νοῦς (α) βλέπειν τὰς ἀρετάς· τὸ δὲ ποιῆσαι τὸ ἴδιον θέλημα, σημαίνει τὴν ἄγνοιαν. Η μελέτη ἐν φόβῳ, φυ- Β λάσσει τὴν ψυχὴν ἀπὸ παντὸς κακοῦ· τὸ δὲ λαλεῖν τοὺς κοσμικούς λόγους σκοτίζει την ψυχήν. Τὸ ἀγαπᾶν τὴν ὕλην τοῦ κόσμου, χωρίζει ἀπὸ τοῦ Θεοῦ τὸν νοῦν· ἡ δὲ ἀκτημοσύνη παῤῥησίᾳ βλέπει τῷ Θεῷ. Τὸ μὴ ἐξάξαι τοὺς λογισμούς δηλοποιείται, ὅτι ἐκζητεῖ τὴν δόξαν τοῦ κόσμου τούτου τὴν αἰσχρὰν καὶ ματαίαν : τὸ δὲ γνωρίσαι αὐτὰ πνευματικοῖς πατράσιν, ἐκδιώ- κει αὐτά. Ωσπερ ὁ ἱὸς βιβρώσκεται ὁ μοναχὸς ὑπὸ τὴν δόξαν τῶν ἀνθρώπων, ἐὰν ἡ καρδία αὐτοῦ συμ- πεισθῇ αὐτῷ. Ὥσπερ σκώληξ, ἤτοι σμίλαξ, συμπλα- κεὶς τῇ ἀμπέλῳ, ἀφανίζει τὸν καρπὸν αὐτῆς· οὕτως ἀφανίζει κενοδοξία τὸν καρπὸν τοῦ μοναχοῦ, ἐὰν ἡ καρδία αὐτοῦ συμπεισθῇ αὐτῇ. Πρὸ πάντων τῶν ἀρετῶν ἐστιν ἡ ταπεινοφροσύνη· πρὸ δὲ πάντων τῶν παθῶν ἐστιν ἡ γαστριμαργία. Τέλος ἀρετῶν, ἀγάπης οὕτως ἀφανίζει μνησικακία τὴν ψυχὴν τοῦ μοναχοῦ. Τὸ παραῤῥίψαι ἑαυτὸν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, τίκτει τὸ ὑπο φέρειν ύβριν αταράχως· τὸ δὲ μὴ ἐξουθενεῖν ἑαυτὸν, τίκτει τὴν ὑπερηφανίαν. Μὴ ἔσο πεποιθὼς ἐπὶ τῇ σῇ δυνάμει, καὶ ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ παροικήσει σοι. Μὴ Έχε έχθραν μετά τινος, ἐπεὶ ἀπρόσδεκτός ἐστιν ἡ προσ- ευχή σου. Αλήθειαν ἀγάπα· τῆς γὰρ ψευδόμενος ἀθετεῖ τὸν καλόν. Φύλαξον τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ ἡ καρδία σου οὐ μὴ ἴδῃ πονηρόν. Ὁ γὰρ βλέπων γυναῖκα ἐν ἡδονῇ, μοιχείαν ἐπιτελεῖ. Φύλασσε τὴν ἀκοήν σου, ἵνα μὴ ἐπισυνάξῃς σεαυτῷ πάντα πονηρὸν σπόρον. Φεύξου ἀπὸ καταλαλιᾶς τοῦ πονηροτάτου δαίμονος, καὶ εἰρήνευε μετὰ πάντων, ἵνα παῤῥησιάσῃ εὐχόμενος. Μὴ ἐπιποθῇς ἀκοῦσαι βλάβην λύπης παντὸς ἀνθρώπου, ἵνα μὴ ἀνταποδώσεις αὐτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου. Εργά- ζου ἐν τῷ ἐργοχείρῳ σου, ἵνα εὕρῃ πτωχὸς τὸν ἄρτον· ἡ γὰρ ἀργία θάνατός ἐστι τῇ ψυχῇ. Τὸ συνεχῶς προσεύχεσθαι λυτροῦται τὴν ψυχὴν ἀπὸ παντὸς και κοῦ. Τὸ δὲ καταμικραμελῆσαι, οἰκητήριον τῶν δαι- μόνων ἀποκαθίσταται. Καθήμενος ἐν τῷ κελλίῳ σου τῶν ποτε τούτων φρόντιζε συνεχῶς τῆς εὐχῆς, καὶ τῆς μελετῆς, καὶ τοῦ ἐργοχείρου. Καθ' ἑκάστην ἡμέ σαν μνημόνευε, ποῦ εἷς, καὶ τί ἐργάζῃ, καὶ ὅταν * μεταστῇς, ποὺ ἔχεις ἀπελθεῖν, καὶ πρόσεχε σεαυτῷ. Ἐὰν ὁ λογισμός σου' ΰζει σε, ὅτι ἔχει τις κατὰ σοῦ, (α) Ἴσως, τὸν νοῦν. . • λήρωμα δὲ κακῶν, τὸ ἑαυτὸν λογίσασθαι εἶναι δίκαιον. SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT., '1414 parit exitium. Dissolutio pellit virtutes; angustia deprimit passiones. Concupiscentia ciborum in pravos affectus inducit, temperantia ejicit illos. Cultus corporis est animæ pernicies, macies cor- poris est renovatio animæ. Corporis contemptus est salus animæ, cura corporis laqueus animi, macies corporis est illuminatio animæ. Menter sursum semper intendere, id parit charitatem erga Deum; sollicitudo vitæ virtutes eliminat. Oris cu- stodia excitat mentem ad Deum, loquacitas parit socordiam et furorem. Proximi voluntatem implere, id significat mentem ad virtutes spectare: suam vero sequi voluntatem, id indicat ignorantiam. Me- ditatio cum timore custodit mentem ab omni malo; mundana loqui verba, id animam tenebris effundit. Mundi res et negotia diligere, id mentem separat a Deo; paupertas efficit ut cum fiducia Deus re- spiciatur. Cogitationes non aperire, id significat hominem quærere vanam ac turpem mundi gloriamn; spiritualibus autem patribus patefacere, id eas eliminat. Monachus ceu rubigine corroditur hominum gloria, si tamen cor ejus ei morem gerat. Quemadmodum vermis aut smilax vineæ complica- tus ejus fructum enecat, sic vana gloria enecat monachi fructum, si tamen cor ejus ipsi obsequa- tur. Præit omnibus virtutibus humilitas, præit om- nibus passionibus edacitas. Finis virtutum chari- tas, complementum malorum est, sese reputare justum. A tas parit mansuetudinen; injuriarum memoria D ita memoria injuriarum enecat monachi animam. Sese prosternere in conspectu Domini, id efficit ut contumelia toleretur sine perturbatione : sese non despicere, id parit superbiam. Ne tuæ virtuti confidas, tibique aderit Dei auxilium. Ne inimici- tiam cum aliquo babeto; alioquin minime accepta erit oratio tua. Veritatem dilige : * nam si mentiare bonum vilipendis. Custodi oculos tuos, et cor tuum ne videat malum. Qui namque cum voluptate mu- lierem respicit, in fornicationem incidit. Aures serva tuas, ne quodcunque pravum semen tibi colligas. Fuge obtrectationem nequissimum dæmo- nem, pacemque habe cum omnibus, ut in oratione fiduciam habeas. Ne cupias audire quidquam triste et damnosum ex quovis homine : ne ipsi in corde tuo par referas. Operi manuum incumbe, ut men- dicus panem suum apud te reperiat: nam otium mors est animæ. Frequens oratio animam liberat ab omni malo,* nugæ autem, dæmionum domicilium constituunt. Sedens in cellula tua, de his assidue esto sollicitus, nempe de oratione, de meditatione, de opere manuum. Memento quotidie ubinam sis, et quid opereris. Quod si quando opus sit ut aliquo proficiscare, curam tui habe. Si quando tibi sug- gerat cogitatio tua, quemquam esse qui aliquid • 5. Ωσπερ σκώληξ κατεσθίων ξύλον ἀφανίζει αὐτό, C 5. Sicut vermis corrodendo lignum enecat ipsum,

Α μή καταφρονήσῃς αὐτῷ, ἀλλὰ βάλε αὐτῷ μετά- Β νι, 12.0 (α) περιπτύσσεται. νοιαν. τουργίας σου ἐπιτελεῖν· αὐτὰ γὰρ φέρουσι τὸν φωτι σμὸν ἐν τῇ ψυχῇ. Εἰ ἀγαθὰ ἐποίησας, μὴ κατακαυ χῶ· εἰ δὲ πολλὰ ἐποίησας κακὰ, μὴ ἀμέτρως λυπη θῇς, ἀλλὰ στῆθι, μηκέτι αὐτὰ πράξεις, καὶ σωθήση. Ἐὰν ὀχλήσῃ πορνείας λογισμός, εὐχὴν ἀδιάλειπτον θῦσον τῷ Θεῷ, καὶ ἀναπαύσει σοι. Ἐὰν ὁ ζῆλος καὶ ὁ φθόνος πολεμῇ τὴν καρδίαν σου, μνήσθητο, ὅτι μέλη Χριστοῦ ἐσμεν πάντες, καὶ ὅτι ἡ τιμὴ, καὶ τὸ ὄνει τοῦ πλησίον πάντων ἡμῶν ἐστι, καὶ φεύξεται ἀπὸ σοῦ. Ταῦτα δὲ πάντα συνάγουσα ἡ διάκρισις καὶ ἀναλογιζομένη, τὰς μὲν ἀρετὰς περιπύσεται(α), τὰ δ πονηρὰ ἐκποδών ποιεῖται. Αδύνατον δὲ ἐλθεῖν την διάκρισιν, ἐὰν μὴ πρῶτον τὰς ἀρετὰς αὐτῆς ἐπι τελέσῃς, πρὸ πάντων δὲ τὴν ἡσυχίαν. Ἡ ἡσυχία τίκτει τὴν ἄσκησιν· ἡ ἄσκησις τίκτει την κατάνυξη καὶ τὸν κλαυθμόν· ὁ κλαυθμὸς τίκτει τὸν φόβον· ὁ φόβος τίκτει τὴν ταπείνωσιν ἡ ταπείνωσις τίκτει τὴ προορᾶν τὸ προορᾷν τίκτει τὴν ἀγάπην· ἡ ἀγάπη τίκτει τῇ ψυχῇ τὸ μετὰ ἀγγέλων ὁμιλεῖν. Τότε γινό σκει ὁ ἄνθρωπος λοιπόν, ὅτι μακράν ἐστιν ἀπὸ Θεού. Ο θέλων οὖν, ἀδελφοὶ, ἐλθεῖν ἐπὶ πάσας τὰς ἐντίμους ἀρετὰς ταύτας, ἀμέριμνός τε δεῖ εἶναι ἀπὸ παντὸς πράγματος, καὶ μισῆσαι τὸν κόσμον τοῦτον· καὶ λα- τὸν τότε ἀξιοῦται κτήσασθαι τὰς ἀρετὰς ταύτας παρὰ Κυρίου. καὶ πίνων ἀμέτρως, ἢ ἐμπεριφερόμενος τῷ κόσμῳ τούτῳ, οὐ μὴ ἀξιωθῇ ἐλθεῖν εἰς τὰ μέτρα ταῦτα· εἰ γὰρ κτήματα καὶ ἀμπελῶνα ἔχεις, ἢ οἰκήματα. ή τι τοῦ αἰῶνος τούτου, ἵνα τί καὶ γυναῖκα οὐκ ἔγη μας, τ ἑαυτὸν φρεναπατῶν· ἀγνοῶν, ὅτι τὸν ἐν ἀκανθαις στι: ρόμενον οὐ τελειοφορεῖ; Καὶ ὁ μὴ σχολάσας, θέση γνῶναι οὐ δύναται. Καὶ τοῦτο δὲ παρακαλώ πάντα ἄνθρωπον βουλόμενον δοῦναι μετάνοιαν τῷ Θεῷ, φυ- λάξαι αὐτὸν ἀπὸ πολυοινίας· πολλὰ γὰρ αὐτοῦ τὰ πτώματα. Μὴ προσέχῃς οὖν εἰς πάλην, ἕως οὗ ἧς ἐν τῷ σώματι, μηδὲ πιστεύσῃς ἑαυτῷ. Στῶμεν ον, ἀδελφοί, στῶμεν ἐν φόβῳ Κυρίου, καὶ μὴ ἐκχική σωμεν ἐν τῇ πάλῃ. «Οὐ γάρ ἐστιν ἡμῖν ἡ πάλη προς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξο σίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους του απο νος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν ταῖς ἐπουρανίοις. » Περιβαλλώμεθα τὰ ὅπλα τῶν ἀρετῶν, ὡς ὁπλῖται· διότι ὁ κόπος καὶ ὁ μόχθος, καὶ ἡ στενοχω ρία, καὶ ἡ στενοτεία, καὶ ἡ εὐδία τῶν ἐπιθυμιών α μόνον φυλάττουσιν ἡμᾶς ἀπὸ τῶν βελῶν τοῦ ἐχθροῦ. ἀλλὰ καὶ βασιλείας οὐρανῶν κληρονόμους ἀποκεί ίστησιν. τούτῳ τὸ βραχύ, ἅπερ τύχωμεν βασιλείας οὐρανῶν. Ο γὰρ διδάσκαλος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς οὕτως είν ρηκεν· • Αγωνίζεσθε ἕως ἐλθεῖν διὰ τῆς στενής πύλης, καὶ τεθλιμμένης ὁδοῦ. Γρηγορείτε οὖν ἐτ S. ATHANASIUS. - SPURIA. habeat adversum te, ne despicias eumn, sed incli- nato te ante illum. tua ; ea enim illuminationem afferunt animæ. Si bona egeris ne gloriere; sin multa mala admiseris, ne immoderate doleas, sed statue te nunquam illa commissurum, et salutem consequere. Si tibi mo- lestiam ferat cogitatio fornicationis, orationem sine intermissione Deo offer, et sedabit illam. Si zelus et invidia cor tuum oppugnet, memento nos raembra esse Christi omnes, et sive honorem sive vituperium proximi nos omnes spectare, et a te fugiet invidia. Hæc omnia si colligat discretio, ac secum illa reputet, virtutes quidem sibi conciliat, vitia autem eliminat. Impossibile autem est ut tibi accedat discretio, nisi prius virtutes illius sectatus impleveris; præ omnibus autem animi tranquilli- tatem. Tranquillitas animi parit exercitationem ; exercitatio parit compunctionem et fletum; fletus gignit timorem; timor humilitatem ; bumilitas prospiciendi facultatem ; prospiciendi facultas, amorem; amor id animæ comparat, ut cum angelis versetur. Tunc autem postremo cognoscit homo quod sit a Deo longe remotus. Qui vult igitur, fra- tres, ad pretiosas istas omnes virtutes pervenire, cujusvis negotii cura vacuus sit oportet, odioque mundum hunc habeat. Ac tum demum dignus ba- betur, qui hasce virtutes obtineat a Domino. c moderate edit aut bibit, aut cum hoc mundo abre- Ftus circumfertur, is dignus habitus non fuit qui ad hosce terminos accederet. Nam si predia et vineam habes, aut domicilia, seu quidvis aliud hujusce sæculi, cur non uxorem etiam accepisti ? Cur te ipse seducis ignorans eum qui in spinis se- îminatur, non ad perfectam feracitatem devenire ? Qui porro otiatur, non potest nosse Deum. Moneo etiam quemvis hominum qui penitentiam suam Deo offerre velit, ut sese cohibeat a nimio vini potu : multi namque hac in re sunt lapsus. Ne pugnam igitur consideres et pertimescas, donec es in hoc corpore, neque tibi ipsi confidas. Stemus itaque, fratres, stemus in timore Domini, neque in hac pugna animo deficiamus. ‹ Non enim est nobis pugna cum carne et sanguine, sed cum principali- D bus, cum potestatibus, adversus mundi rectores tenebrarum hujus sæculi, adversus spiritualia ne- quitive in caelestibus ". » Induamus arma virtutum, quasi milites, quia labor, defatigatio, angustia, tranquillitas desideriorum, non modo nos custo- diunt a telis inimici, sed etiam regni cœlorum hæredes nos constituunt. pore, ut regnum calorum consequamur. Magister enim noster Jesus Christus ita dixit: ‹ Decertate donec veniatis per angustam portam ac per arctain viam. Vigilate itaque omni hora, quia nescitis qua Ephes. Forte EDIT PATROL. 6. Ne negligas ministeria singulis horis implere 7. Hoc autem discito, frater, quisquis homo im- 8. Decertemus itaque, fratres, in hoc brevi tem- 6. Βλέπε μὴ καταφρονήσης ἑκάστῇ ὥρᾳ τὰς λει 7. Τοῦτο δὲ μάθε, ἀδελφὲ, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ἐσθίων 8. Αγωνιζώμεθα οὖν, ἀδελφοὶ, ἐν τῷ καιρ

Α μή καταφρονήσῃς αὐτῷ, ἀλλὰ βάλε αὐτῷ μετά- Β νι, 12.0 (α) περιπτύσσεται. νοιαν. τουργίας σου ἐπιτελεῖν· αὐτὰ γὰρ φέρουσι τὸν φωτι σμὸν ἐν τῇ ψυχῇ. Εἰ ἀγαθὰ ἐποίησας, μὴ κατακαυ χῶ· εἰ δὲ πολλὰ ἐποίησας κακὰ, μὴ ἀμέτρως λυπη θῇς, ἀλλὰ στῆθι, μηκέτι αὐτὰ πράξεις, καὶ σωθήση. Ἐὰν ὀχλήσῃ πορνείας λογισμός, εὐχὴν ἀδιάλειπτον θῦσον τῷ Θεῷ, καὶ ἀναπαύσει σοι. Ἐὰν ὁ ζῆλος καὶ ὁ φθόνος πολεμῇ τὴν καρδίαν σου, μνήσθητο, ὅτι μέλη Χριστοῦ ἐσμεν πάντες, καὶ ὅτι ἡ τιμὴ, καὶ τὸ ὄνει τοῦ πλησίον πάντων ἡμῶν ἐστι, καὶ φεύξεται ἀπὸ σοῦ. Ταῦτα δὲ πάντα συνάγουσα ἡ διάκρισις καὶ ἀναλογιζομένη, τὰς μὲν ἀρετὰς περιπύσεται(α), τὰ δ πονηρὰ ἐκποδών ποιεῖται. Αδύνατον δὲ ἐλθεῖν την διάκρισιν, ἐὰν μὴ πρῶτον τὰς ἀρετὰς αὐτῆς ἐπι τελέσῃς, πρὸ πάντων δὲ τὴν ἡσυχίαν. Ἡ ἡσυχία τίκτει τὴν ἄσκησιν· ἡ ἄσκησις τίκτει την κατάνυξη καὶ τὸν κλαυθμόν· ὁ κλαυθμὸς τίκτει τὸν φόβον· ὁ φόβος τίκτει τὴν ταπείνωσιν ἡ ταπείνωσις τίκτει τὴ προορᾶν τὸ προορᾷν τίκτει τὴν ἀγάπην· ἡ ἀγάπη τίκτει τῇ ψυχῇ τὸ μετὰ ἀγγέλων ὁμιλεῖν. Τότε γινό σκει ὁ ἄνθρωπος λοιπόν, ὅτι μακράν ἐστιν ἀπὸ Θεού. Ο θέλων οὖν, ἀδελφοὶ, ἐλθεῖν ἐπὶ πάσας τὰς ἐντίμους ἀρετὰς ταύτας, ἀμέριμνός τε δεῖ εἶναι ἀπὸ παντὸς πράγματος, καὶ μισῆσαι τὸν κόσμον τοῦτον· καὶ λα- τὸν τότε ἀξιοῦται κτήσασθαι τὰς ἀρετὰς ταύτας παρὰ Κυρίου. καὶ πίνων ἀμέτρως, ἢ ἐμπεριφερόμενος τῷ κόσμῳ τούτῳ, οὐ μὴ ἀξιωθῇ ἐλθεῖν εἰς τὰ μέτρα ταῦτα· εἰ γὰρ κτήματα καὶ ἀμπελῶνα ἔχεις, ἢ οἰκήματα. ή τι τοῦ αἰῶνος τούτου, ἵνα τί καὶ γυναῖκα οὐκ ἔγη μας, τ ἑαυτὸν φρεναπατῶν· ἀγνοῶν, ὅτι τὸν ἐν ἀκανθαις στι: ρόμενον οὐ τελειοφορεῖ; Καὶ ὁ μὴ σχολάσας, θέση γνῶναι οὐ δύναται. Καὶ τοῦτο δὲ παρακαλώ πάντα ἄνθρωπον βουλόμενον δοῦναι μετάνοιαν τῷ Θεῷ, φυ- λάξαι αὐτὸν ἀπὸ πολυοινίας· πολλὰ γὰρ αὐτοῦ τὰ πτώματα. Μὴ προσέχῃς οὖν εἰς πάλην, ἕως οὗ ἧς ἐν τῷ σώματι, μηδὲ πιστεύσῃς ἑαυτῷ. Στῶμεν ον, ἀδελφοί, στῶμεν ἐν φόβῳ Κυρίου, καὶ μὴ ἐκχική σωμεν ἐν τῇ πάλῃ. «Οὐ γάρ ἐστιν ἡμῖν ἡ πάλη προς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξο σίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους του απο νος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν ταῖς ἐπουρανίοις. » Περιβαλλώμεθα τὰ ὅπλα τῶν ἀρετῶν, ὡς ὁπλῖται· διότι ὁ κόπος καὶ ὁ μόχθος, καὶ ἡ στενοχω ρία, καὶ ἡ στενοτεία, καὶ ἡ εὐδία τῶν ἐπιθυμιών α μόνον φυλάττουσιν ἡμᾶς ἀπὸ τῶν βελῶν τοῦ ἐχθροῦ. ἀλλὰ καὶ βασιλείας οὐρανῶν κληρονόμους ἀποκεί ίστησιν. τούτῳ τὸ βραχύ, ἅπερ τύχωμεν βασιλείας οὐρανῶν. Ο γὰρ διδάσκαλος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς οὕτως είν ρηκεν· • Αγωνίζεσθε ἕως ἐλθεῖν διὰ τῆς στενής πύλης, καὶ τεθλιμμένης ὁδοῦ. Γρηγορείτε οὖν ἐτ S. ATHANASIUS. - SPURIA. habeat adversum te, ne despicias eumn, sed incli- nato te ante illum. tua ; ea enim illuminationem afferunt animæ. Si bona egeris ne gloriere; sin multa mala admiseris, ne immoderate doleas, sed statue te nunquam illa commissurum, et salutem consequere. Si tibi mo- lestiam ferat cogitatio fornicationis, orationem sine intermissione Deo offer, et sedabit illam. Si zelus et invidia cor tuum oppugnet, memento nos raembra esse Christi omnes, et sive honorem sive vituperium proximi nos omnes spectare, et a te fugiet invidia. Hæc omnia si colligat discretio, ac secum illa reputet, virtutes quidem sibi conciliat, vitia autem eliminat. Impossibile autem est ut tibi accedat discretio, nisi prius virtutes illius sectatus impleveris; præ omnibus autem animi tranquilli- tatem. Tranquillitas animi parit exercitationem ; exercitatio parit compunctionem et fletum; fletus gignit timorem; timor humilitatem ; bumilitas prospiciendi facultatem ; prospiciendi facultas, amorem; amor id animæ comparat, ut cum angelis versetur. Tunc autem postremo cognoscit homo quod sit a Deo longe remotus. Qui vult igitur, fra- tres, ad pretiosas istas omnes virtutes pervenire, cujusvis negotii cura vacuus sit oportet, odioque mundum hunc habeat. Ac tum demum dignus ba- betur, qui hasce virtutes obtineat a Domino. c moderate edit aut bibit, aut cum hoc mundo abre- Ftus circumfertur, is dignus habitus non fuit qui ad hosce terminos accederet. Nam si predia et vineam habes, aut domicilia, seu quidvis aliud hujusce sæculi, cur non uxorem etiam accepisti ? Cur te ipse seducis ignorans eum qui in spinis se- îminatur, non ad perfectam feracitatem devenire ? Qui porro otiatur, non potest nosse Deum. Moneo etiam quemvis hominum qui penitentiam suam Deo offerre velit, ut sese cohibeat a nimio vini potu : multi namque hac in re sunt lapsus. Ne pugnam igitur consideres et pertimescas, donec es in hoc corpore, neque tibi ipsi confidas. Stemus itaque, fratres, stemus in timore Domini, neque in hac pugna animo deficiamus. ‹ Non enim est nobis pugna cum carne et sanguine, sed cum principali- D bus, cum potestatibus, adversus mundi rectores tenebrarum hujus sæculi, adversus spiritualia ne- quitive in caelestibus ". » Induamus arma virtutum, quasi milites, quia labor, defatigatio, angustia, tranquillitas desideriorum, non modo nos custo- diunt a telis inimici, sed etiam regni cœlorum hæredes nos constituunt. pore, ut regnum calorum consequamur. Magister enim noster Jesus Christus ita dixit: ‹ Decertate donec veniatis per angustam portam ac per arctain viam. Vigilate itaque omni hora, quia nescitis qua Ephes. Forte EDIT PATROL. 6. Ne negligas ministeria singulis horis implere 7. Hoc autem discito, frater, quisquis homo im- 8. Decertemus itaque, fratres, in hoc brevi tem- 6. Βλέπε μὴ καταφρονήσης ἑκάστῇ ὥρᾳ τὰς λει 7. Τοῦτο δὲ μάθε, ἀδελφὲ, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ἐσθίων 8. Αγωνιζώμεθα οὖν, ἀδελφοὶ, ἐν τῷ καιρ

πάσῃ ὥρᾳ, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ ὁ Κύριος ἔρ- χεται· μήποτε εἰσέλθῃ ἄφνω, καὶ εύρήσῃ ὑμᾶς καθεύ δοντας. Βλέπετε μή ποτε βαρυνθῶσιν ὑμῶν αἱ καρ- δίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ, καὶ μερίμναις βιωτι καῖς, καὶ ἐπελεύσεται ὑμῖν ἄφνω ἡ ὥρα. Ιδού ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων. Μὴ κτήσητε χρυσόν, μήτε ἄργυρον, μήτε δύο χιτῶνας· μηδὲ δειμάσητε ἀπὸ ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα. Εἶδον γὰρ τὸν Σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πε- σόντα. Ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄψεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύ ναμιν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ οὐ μὴ ἀδικήσωσιν ὑμᾶς. Καὶ οὐκ αὐτοῖς ἀποστόλοις μόνον τοῦτο δέδωκεν ὁ Κύ ριος, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς βουλομένοις σωθῆναι καὶ ˙ ἀκολουθῆσαι τοῖς προστάγμασιν αὐτοῦ. Καὶ βλέπε, ὁ ἀντιλέγων, τὰς μυριάδας τῶν ἁγίων. Ἔδωκε γὰρ Β ἡμῖν τὴν ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι. « Μή φο 6οῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατήρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημο σύνην, καὶ ἔξετε βαλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Ποιησάντων δὲ τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ταύτην τὴν ἐντολὴν, εἴ ρηκε πρὸς αὐτούς· ο Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν. » . Ὁ ο γάρ ι ἀγαπῶν με τὰς ἐντολάς μου τηρήσει· κἀγὼ καὶ ὁ Πατήρ ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ' αὐτῳ ποιησόμεθα. πειρασμούς καὶ τὰ παλαίσματα, εἴρηκεν· Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἕξετε. Αλλά ο θαρσείτε· ἐγὼ νενί- κηκα τὸν κόσμον. Ὑμεῖς δέ ἐστε οἱ δι' ἐμὲ μεμε- νηκότες ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου, κἀγὼ διατίθημι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ Πατήρ μου βασιλείαν, ἵνα ἐσθίητέ τε καὶ πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου. » Ταῦτα δὲ οὐ πᾶσι λέγει, ἀλλὰ τοῖς ὑπομένουσι τοῖς πειρασμοῖς, καὶ ταῖς θλίψεσιν ἐν μακροθυμία. Απερ- χόμενος ἐπὶ τὸ ἅγιον πάθος τοῦ σταυροῦ ὁ Κύριος, οὕτως ἔφη· Ὁ θέλων ἐσθίειν καὶ πίνειν ἐπὶ τῆς τραπέζης μου, συμπορεύσαι μετ᾿ ἐμοῦ ἐπὶ τὸν σταυρόν· τουτέστι νεκρωθήτω καὶ αὐτὸς τῷ κόσμῳ, ὡς ἐγώ, διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν μου πράξεως. Ακούσας δὲ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, καὶ ἐκκόψας αὐτοῦ πάντα τῆς σαρκὸς φρονήματα, ἐτόλμα λέγειν Χριστῷ συσταυροῦμαι. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός. » Καὶ γὰρ ἐφ' ὅσον σαρκικὰ περιπατῶμεν, η νεκροί ἐσμεν ταῖς ἁμαρτίαις. Φησί γάρ·. Οἱ τοῦ Χριστοῦ τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. » Καὶ εἰ συναποθάνομεν, καὶ συζήσομεν. Εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν αὐτῷ· εἰ ἀρνούμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς. Τις οὖν ἐστιν ὁ ἀρνούμενος ἢ ὁ κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκὸς περιπατῶν; Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ἐνυβρίζων τῷ βαπτίσματι. Καὶ τίς ἐστιν ὁ μὴ ἐνυβρίσας ἐξ ἡμῶν τὸ βάπτισμα διὰ τὰ τοῦ πονηροῦ ποικίλα μηχανή ματα; ᾿Αλλὰ διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ, ἣν ἡγά- πησεν ἡμᾶς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἔδω . ν. 24. SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT. pente, et inveniat vos dormientes. Videte nequando graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitæ, ac superveniat vobis derepente hora. Ecce mitto vos sicut oves in medio luporum. Nolite possidere aurum, neque argentum, neque duas tunicas. Neque timeatis ab iis qui occidunt corpus. Videbam enim Satanam, quasi fulgur de colo cadentem. Ecce dedi vobis potestatem cal- candi supra serpentes et scorpiones, et super om- nem virtutem inimici, neque lædent vos. Hoc non solum ipsis apostolis tradidit Dominus, imo vero omnibus qui salutem consequi voluerint, ac ejus exsequi mandata. Vide autem, tu qui his contra- dicis, sanctorum myriadas. Dedit enim nobis po- A hora Dominus venturus sit : ne forte intret dere- testatem filios Dei fieri. Noli timere, pusillus B C D grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum cœlorum. Vendite quæ possidetis et date eleemosynam, et habebitis saccos qui non vete- rascunt, thesaurum non deficientem in caplis 19. Cum autem sancti ejus discipuli boc ejus manda- tum implessent, ait illis : • Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . » Nanr, • qui diligit me, mandata mea servabit; et ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum facie- mus 31.) atque certamina : In mundo, ait, tribulationem: habebitis. Sed • confidite, ego vici mundum s. Vos autem estis qui permansistis propter me in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut comedatis et bibatis super mensam meam *., Hæc autem non omnibus ait, sed iis qui ferunt tentationes et ærumnas cum æquanimitate. Cum accederet ad sanctam passionem crucis, sic ait : Qui vult co- medere et bibere super mensam meam, mecum adeat cruceni, id est, mortuus et ipse sit mundo sicut et ego, scilicet per mandatorum meorum custodiam. Quæ cum audisset Paulus apostolus, omnesque carnis sensus abscidisset, ausus est di- cere : « Cum Christo crucifixus sum. Vivo auten, jam non ego, vivit vero in me Christus ". Etenim quandiu carnaliter ambulamus, mortui sunius propter peccata. Ait enim : c Qui Christi sunt car- nem crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis ¹³.› Si una morimur, una vivemus. Si sustinemus, una cum ipso regnabimus; sin abnegamus, et ipse abnegabit nos. Quis itaque est qui abnegat, nisi qui secundum carnis concupiscentias ambulat ? Ipse namque est qui contumeliam infert bapti- smati. Ecquis ex nobis est qui non contumeliam inferat baptismati, ob varia maligni illius artificia ? Sed propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos Dominus noster Jesus Christus, dedit nobis “ Luc. xii, 32, 33. 2º Joan. xiv, 27. ss ibid. 15, 25. st Galat. 1, 19, 20. Galat. PATROL. GR. XXVIII. ss Joan. xvi, 33. Luc. XXH, 28-30. 9. Ὑποδεικνύων δὲ ἡμᾶς γενναίως ὑποφέρειν τοὺς 9. Docens autem nos tentationes generose ferre

πάσῃ ὥρᾳ, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ ὁ Κύριος ἔρ- χεται· μήποτε εἰσέλθῃ ἄφνω, καὶ εύρήσῃ ὑμᾶς καθεύ δοντας. Βλέπετε μή ποτε βαρυνθῶσιν ὑμῶν αἱ καρ- δίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ, καὶ μερίμναις βιωτι καῖς, καὶ ἐπελεύσεται ὑμῖν ἄφνω ἡ ὥρα. Ιδού ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων. Μὴ κτήσητε χρυσόν, μήτε ἄργυρον, μήτε δύο χιτῶνας· μηδὲ δειμάσητε ἀπὸ ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα. Εἶδον γὰρ τὸν Σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πε- σόντα. Ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄψεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύ ναμιν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ οὐ μὴ ἀδικήσωσιν ὑμᾶς. Καὶ οὐκ αὐτοῖς ἀποστόλοις μόνον τοῦτο δέδωκεν ὁ Κύ ριος, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς βουλομένοις σωθῆναι καὶ ˙ ἀκολουθῆσαι τοῖς προστάγμασιν αὐτοῦ. Καὶ βλέπε, ὁ ἀντιλέγων, τὰς μυριάδας τῶν ἁγίων. Ἔδωκε γὰρ Β ἡμῖν τὴν ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι. « Μή φο 6οῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατήρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημο σύνην, καὶ ἔξετε βαλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Ποιησάντων δὲ τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ταύτην τὴν ἐντολὴν, εἴ ρηκε πρὸς αὐτούς· ο Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν. » . Ὁ ο γάρ ι ἀγαπῶν με τὰς ἐντολάς μου τηρήσει· κἀγὼ καὶ ὁ Πατήρ ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ' αὐτῳ ποιησόμεθα. πειρασμούς καὶ τὰ παλαίσματα, εἴρηκεν· Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἕξετε. Αλλά ο θαρσείτε· ἐγὼ νενί- κηκα τὸν κόσμον. Ὑμεῖς δέ ἐστε οἱ δι' ἐμὲ μεμε- νηκότες ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου, κἀγὼ διατίθημι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ Πατήρ μου βασιλείαν, ἵνα ἐσθίητέ τε καὶ πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου. » Ταῦτα δὲ οὐ πᾶσι λέγει, ἀλλὰ τοῖς ὑπομένουσι τοῖς πειρασμοῖς, καὶ ταῖς θλίψεσιν ἐν μακροθυμία. Απερ- χόμενος ἐπὶ τὸ ἅγιον πάθος τοῦ σταυροῦ ὁ Κύριος, οὕτως ἔφη· Ὁ θέλων ἐσθίειν καὶ πίνειν ἐπὶ τῆς τραπέζης μου, συμπορεύσαι μετ᾿ ἐμοῦ ἐπὶ τὸν σταυρόν· τουτέστι νεκρωθήτω καὶ αὐτὸς τῷ κόσμῳ, ὡς ἐγώ, διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν μου πράξεως. Ακούσας δὲ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, καὶ ἐκκόψας αὐτοῦ πάντα τῆς σαρκὸς φρονήματα, ἐτόλμα λέγειν Χριστῷ συσταυροῦμαι. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός. » Καὶ γὰρ ἐφ' ὅσον σαρκικὰ περιπατῶμεν, η νεκροί ἐσμεν ταῖς ἁμαρτίαις. Φησί γάρ·. Οἱ τοῦ Χριστοῦ τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. » Καὶ εἰ συναποθάνομεν, καὶ συζήσομεν. Εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν αὐτῷ· εἰ ἀρνούμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς. Τις οὖν ἐστιν ὁ ἀρνούμενος ἢ ὁ κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκὸς περιπατῶν; Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ἐνυβρίζων τῷ βαπτίσματι. Καὶ τίς ἐστιν ὁ μὴ ἐνυβρίσας ἐξ ἡμῶν τὸ βάπτισμα διὰ τὰ τοῦ πονηροῦ ποικίλα μηχανή ματα; ᾿Αλλὰ διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ, ἣν ἡγά- πησεν ἡμᾶς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἔδω . ν. 24. SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT. pente, et inveniat vos dormientes. Videte nequando graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitæ, ac superveniat vobis derepente hora. Ecce mitto vos sicut oves in medio luporum. Nolite possidere aurum, neque argentum, neque duas tunicas. Neque timeatis ab iis qui occidunt corpus. Videbam enim Satanam, quasi fulgur de colo cadentem. Ecce dedi vobis potestatem cal- candi supra serpentes et scorpiones, et super om- nem virtutem inimici, neque lædent vos. Hoc non solum ipsis apostolis tradidit Dominus, imo vero omnibus qui salutem consequi voluerint, ac ejus exsequi mandata. Vide autem, tu qui his contra- dicis, sanctorum myriadas. Dedit enim nobis po- A hora Dominus venturus sit : ne forte intret dere- testatem filios Dei fieri. Noli timere, pusillus B C D grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum cœlorum. Vendite quæ possidetis et date eleemosynam, et habebitis saccos qui non vete- rascunt, thesaurum non deficientem in caplis 19. Cum autem sancti ejus discipuli boc ejus manda- tum implessent, ait illis : • Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . » Nanr, • qui diligit me, mandata mea servabit; et ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum facie- mus 31.) atque certamina : In mundo, ait, tribulationem: habebitis. Sed • confidite, ego vici mundum s. Vos autem estis qui permansistis propter me in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut comedatis et bibatis super mensam meam *., Hæc autem non omnibus ait, sed iis qui ferunt tentationes et ærumnas cum æquanimitate. Cum accederet ad sanctam passionem crucis, sic ait : Qui vult co- medere et bibere super mensam meam, mecum adeat cruceni, id est, mortuus et ipse sit mundo sicut et ego, scilicet per mandatorum meorum custodiam. Quæ cum audisset Paulus apostolus, omnesque carnis sensus abscidisset, ausus est di- cere : « Cum Christo crucifixus sum. Vivo auten, jam non ego, vivit vero in me Christus ". Etenim quandiu carnaliter ambulamus, mortui sunius propter peccata. Ait enim : c Qui Christi sunt car- nem crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis ¹³.› Si una morimur, una vivemus. Si sustinemus, una cum ipso regnabimus; sin abnegamus, et ipse abnegabit nos. Quis itaque est qui abnegat, nisi qui secundum carnis concupiscentias ambulat ? Ipse namque est qui contumeliam infert bapti- smati. Ecquis ex nobis est qui non contumeliam inferat baptismati, ob varia maligni illius artificia ? Sed propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos Dominus noster Jesus Christus, dedit nobis “ Luc. xii, 32, 33. 2º Joan. xiv, 27. ss ibid. 15, 25. st Galat. 1, 19, 20. Galat. PATROL. GR. XXVIII. ss Joan. xvi, 33. Luc. XXH, 28-30. 9. Ὑποδεικνύων δὲ ἡμᾶς γενναίως ὑποφέρειν τοὺς 9. Docens autem nos tentationes generose ferre

πάσῃ ὥρᾳ, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ ὁ Κύριος ἔρ- χεται· μήποτε εἰσέλθῃ ἄφνω, καὶ εύρήσῃ ὑμᾶς καθεύ δοντας. Βλέπετε μή ποτε βαρυνθῶσιν ὑμῶν αἱ καρ- δίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ, καὶ μερίμναις βιωτι καῖς, καὶ ἐπελεύσεται ὑμῖν ἄφνω ἡ ὥρα. Ιδού ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων. Μὴ κτήσητε χρυσόν, μήτε ἄργυρον, μήτε δύο χιτῶνας· μηδὲ δειμάσητε ἀπὸ ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα. Εἶδον γὰρ τὸν Σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πε- σόντα. Ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄψεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύ ναμιν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ οὐ μὴ ἀδικήσωσιν ὑμᾶς. Καὶ οὐκ αὐτοῖς ἀποστόλοις μόνον τοῦτο δέδωκεν ὁ Κύ ριος, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς βουλομένοις σωθῆναι καὶ ˙ ἀκολουθῆσαι τοῖς προστάγμασιν αὐτοῦ. Καὶ βλέπε, ὁ ἀντιλέγων, τὰς μυριάδας τῶν ἁγίων. Ἔδωκε γὰρ Β ἡμῖν τὴν ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι. « Μή φο 6οῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατήρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημο σύνην, καὶ ἔξετε βαλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Ποιησάντων δὲ τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ταύτην τὴν ἐντολὴν, εἴ ρηκε πρὸς αὐτούς· ο Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν. » . Ὁ ο γάρ ι ἀγαπῶν με τὰς ἐντολάς μου τηρήσει· κἀγὼ καὶ ὁ Πατήρ ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ' αὐτῳ ποιησόμεθα. πειρασμούς καὶ τὰ παλαίσματα, εἴρηκεν· Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἕξετε. Αλλά ο θαρσείτε· ἐγὼ νενί- κηκα τὸν κόσμον. Ὑμεῖς δέ ἐστε οἱ δι' ἐμὲ μεμε- νηκότες ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου, κἀγὼ διατίθημι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ Πατήρ μου βασιλείαν, ἵνα ἐσθίητέ τε καὶ πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου. » Ταῦτα δὲ οὐ πᾶσι λέγει, ἀλλὰ τοῖς ὑπομένουσι τοῖς πειρασμοῖς, καὶ ταῖς θλίψεσιν ἐν μακροθυμία. Απερ- χόμενος ἐπὶ τὸ ἅγιον πάθος τοῦ σταυροῦ ὁ Κύριος, οὕτως ἔφη· Ὁ θέλων ἐσθίειν καὶ πίνειν ἐπὶ τῆς τραπέζης μου, συμπορεύσαι μετ᾿ ἐμοῦ ἐπὶ τὸν σταυρόν· τουτέστι νεκρωθήτω καὶ αὐτὸς τῷ κόσμῳ, ὡς ἐγώ, διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν μου πράξεως. Ακούσας δὲ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, καὶ ἐκκόψας αὐτοῦ πάντα τῆς σαρκὸς φρονήματα, ἐτόλμα λέγειν Χριστῷ συσταυροῦμαι. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός. » Καὶ γὰρ ἐφ' ὅσον σαρκικὰ περιπατῶμεν, η νεκροί ἐσμεν ταῖς ἁμαρτίαις. Φησί γάρ·. Οἱ τοῦ Χριστοῦ τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. » Καὶ εἰ συναποθάνομεν, καὶ συζήσομεν. Εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν αὐτῷ· εἰ ἀρνούμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς. Τις οὖν ἐστιν ὁ ἀρνούμενος ἢ ὁ κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκὸς περιπατῶν; Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ἐνυβρίζων τῷ βαπτίσματι. Καὶ τίς ἐστιν ὁ μὴ ἐνυβρίσας ἐξ ἡμῶν τὸ βάπτισμα διὰ τὰ τοῦ πονηροῦ ποικίλα μηχανή ματα; ᾿Αλλὰ διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ, ἣν ἡγά- πησεν ἡμᾶς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἔδω . ν. 24. SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT. pente, et inveniat vos dormientes. Videte nequando graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitæ, ac superveniat vobis derepente hora. Ecce mitto vos sicut oves in medio luporum. Nolite possidere aurum, neque argentum, neque duas tunicas. Neque timeatis ab iis qui occidunt corpus. Videbam enim Satanam, quasi fulgur de colo cadentem. Ecce dedi vobis potestatem cal- candi supra serpentes et scorpiones, et super om- nem virtutem inimici, neque lædent vos. Hoc non solum ipsis apostolis tradidit Dominus, imo vero omnibus qui salutem consequi voluerint, ac ejus exsequi mandata. Vide autem, tu qui his contra- dicis, sanctorum myriadas. Dedit enim nobis po- A hora Dominus venturus sit : ne forte intret dere- testatem filios Dei fieri. Noli timere, pusillus B C D grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum cœlorum. Vendite quæ possidetis et date eleemosynam, et habebitis saccos qui non vete- rascunt, thesaurum non deficientem in caplis 19. Cum autem sancti ejus discipuli boc ejus manda- tum implessent, ait illis : • Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . » Nanr, • qui diligit me, mandata mea servabit; et ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum facie- mus 31.) atque certamina : In mundo, ait, tribulationem: habebitis. Sed • confidite, ego vici mundum s. Vos autem estis qui permansistis propter me in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut comedatis et bibatis super mensam meam *., Hæc autem non omnibus ait, sed iis qui ferunt tentationes et ærumnas cum æquanimitate. Cum accederet ad sanctam passionem crucis, sic ait : Qui vult co- medere et bibere super mensam meam, mecum adeat cruceni, id est, mortuus et ipse sit mundo sicut et ego, scilicet per mandatorum meorum custodiam. Quæ cum audisset Paulus apostolus, omnesque carnis sensus abscidisset, ausus est di- cere : « Cum Christo crucifixus sum. Vivo auten, jam non ego, vivit vero in me Christus ". Etenim quandiu carnaliter ambulamus, mortui sunius propter peccata. Ait enim : c Qui Christi sunt car- nem crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis ¹³.› Si una morimur, una vivemus. Si sustinemus, una cum ipso regnabimus; sin abnegamus, et ipse abnegabit nos. Quis itaque est qui abnegat, nisi qui secundum carnis concupiscentias ambulat ? Ipse namque est qui contumeliam infert bapti- smati. Ecquis ex nobis est qui non contumeliam inferat baptismati, ob varia maligni illius artificia ? Sed propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos Dominus noster Jesus Christus, dedit nobis “ Luc. xii, 32, 33. 2º Joan. xiv, 27. ss ibid. 15, 25. st Galat. 1, 19, 20. Galat. PATROL. GR. XXVIII. ss Joan. xvi, 33. Luc. XXH, 28-30. 9. Ὑποδεικνύων δὲ ἡμᾶς γενναίως ὑποφέρειν τοὺς 9. Docens autem nos tentationes generose ferre

πάσῃ ὥρᾳ, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ὥρᾳ ὁ Κύριος ἔρ- χεται· μήποτε εἰσέλθῃ ἄφνω, καὶ εύρήσῃ ὑμᾶς καθεύ δοντας. Βλέπετε μή ποτε βαρυνθῶσιν ὑμῶν αἱ καρ- δίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ, καὶ μερίμναις βιωτι καῖς, καὶ ἐπελεύσεται ὑμῖν ἄφνω ἡ ὥρα. Ιδού ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων. Μὴ κτήσητε χρυσόν, μήτε ἄργυρον, μήτε δύο χιτῶνας· μηδὲ δειμάσητε ἀπὸ ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα. Εἶδον γὰρ τὸν Σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πε- σόντα. Ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄψεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύ ναμιν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ οὐ μὴ ἀδικήσωσιν ὑμᾶς. Καὶ οὐκ αὐτοῖς ἀποστόλοις μόνον τοῦτο δέδωκεν ὁ Κύ ριος, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς βουλομένοις σωθῆναι καὶ ˙ ἀκολουθῆσαι τοῖς προστάγμασιν αὐτοῦ. Καὶ βλέπε, ὁ ἀντιλέγων, τὰς μυριάδας τῶν ἁγίων. Ἔδωκε γὰρ Β ἡμῖν τὴν ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι. « Μή φο 6οῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατήρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημο σύνην, καὶ ἔξετε βαλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. » Ποιησάντων δὲ τῶν ἁγίων μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ταύτην τὴν ἐντολὴν, εἴ ρηκε πρὸς αὐτούς· ο Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν. » . Ὁ ο γάρ ι ἀγαπῶν με τὰς ἐντολάς μου τηρήσει· κἀγὼ καὶ ὁ Πατήρ ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ' αὐτῳ ποιησόμεθα. πειρασμούς καὶ τὰ παλαίσματα, εἴρηκεν· Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἕξετε. Αλλά ο θαρσείτε· ἐγὼ νενί- κηκα τὸν κόσμον. Ὑμεῖς δέ ἐστε οἱ δι' ἐμὲ μεμε- νηκότες ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου, κἀγὼ διατίθημι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ Πατήρ μου βασιλείαν, ἵνα ἐσθίητέ τε καὶ πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου. » Ταῦτα δὲ οὐ πᾶσι λέγει, ἀλλὰ τοῖς ὑπομένουσι τοῖς πειρασμοῖς, καὶ ταῖς θλίψεσιν ἐν μακροθυμία. Απερ- χόμενος ἐπὶ τὸ ἅγιον πάθος τοῦ σταυροῦ ὁ Κύριος, οὕτως ἔφη· Ὁ θέλων ἐσθίειν καὶ πίνειν ἐπὶ τῆς τραπέζης μου, συμπορεύσαι μετ᾿ ἐμοῦ ἐπὶ τὸν σταυρόν· τουτέστι νεκρωθήτω καὶ αὐτὸς τῷ κόσμῳ, ὡς ἐγώ, διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν μου πράξεως. Ακούσας δὲ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, καὶ ἐκκόψας αὐτοῦ πάντα τῆς σαρκὸς φρονήματα, ἐτόλμα λέγειν Χριστῷ συσταυροῦμαι. Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός. » Καὶ γὰρ ἐφ' ὅσον σαρκικὰ περιπατῶμεν, η νεκροί ἐσμεν ταῖς ἁμαρτίαις. Φησί γάρ·. Οἱ τοῦ Χριστοῦ τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. » Καὶ εἰ συναποθάνομεν, καὶ συζήσομεν. Εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν αὐτῷ· εἰ ἀρνούμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς. Τις οὖν ἐστιν ὁ ἀρνούμενος ἢ ὁ κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκὸς περιπατῶν; Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ἐνυβρίζων τῷ βαπτίσματι. Καὶ τίς ἐστιν ὁ μὴ ἐνυβρίσας ἐξ ἡμῶν τὸ βάπτισμα διὰ τὰ τοῦ πονηροῦ ποικίλα μηχανή ματα; ᾿Αλλὰ διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ, ἣν ἡγά- πησεν ἡμᾶς ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἔδω . ν. 24. SERMO PRO IIS QUI SÆCULO RENUNTIARUNT. pente, et inveniat vos dormientes. Videte nequando graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitæ, ac superveniat vobis derepente hora. Ecce mitto vos sicut oves in medio luporum. Nolite possidere aurum, neque argentum, neque duas tunicas. Neque timeatis ab iis qui occidunt corpus. Videbam enim Satanam, quasi fulgur de colo cadentem. Ecce dedi vobis potestatem cal- candi supra serpentes et scorpiones, et super om- nem virtutem inimici, neque lædent vos. Hoc non solum ipsis apostolis tradidit Dominus, imo vero omnibus qui salutem consequi voluerint, ac ejus exsequi mandata. Vide autem, tu qui his contra- dicis, sanctorum myriadas. Dedit enim nobis po- A hora Dominus venturus sit : ne forte intret dere- testatem filios Dei fieri. Noli timere, pusillus B C D grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum cœlorum. Vendite quæ possidetis et date eleemosynam, et habebitis saccos qui non vete- rascunt, thesaurum non deficientem in caplis 19. Cum autem sancti ejus discipuli boc ejus manda- tum implessent, ait illis : • Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . » Nanr, • qui diligit me, mandata mea servabit; et ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum facie- mus 31.) atque certamina : In mundo, ait, tribulationem: habebitis. Sed • confidite, ego vici mundum s. Vos autem estis qui permansistis propter me in tentationibus meis, et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut comedatis et bibatis super mensam meam *., Hæc autem non omnibus ait, sed iis qui ferunt tentationes et ærumnas cum æquanimitate. Cum accederet ad sanctam passionem crucis, sic ait : Qui vult co- medere et bibere super mensam meam, mecum adeat cruceni, id est, mortuus et ipse sit mundo sicut et ego, scilicet per mandatorum meorum custodiam. Quæ cum audisset Paulus apostolus, omnesque carnis sensus abscidisset, ausus est di- cere : « Cum Christo crucifixus sum. Vivo auten, jam non ego, vivit vero in me Christus ". Etenim quandiu carnaliter ambulamus, mortui sunius propter peccata. Ait enim : c Qui Christi sunt car- nem crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis ¹³.› Si una morimur, una vivemus. Si sustinemus, una cum ipso regnabimus; sin abnegamus, et ipse abnegabit nos. Quis itaque est qui abnegat, nisi qui secundum carnis concupiscentias ambulat ? Ipse namque est qui contumeliam infert bapti- smati. Ecquis ex nobis est qui non contumeliam inferat baptismati, ob varia maligni illius artificia ? Sed propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos Dominus noster Jesus Christus, dedit nobis “ Luc. xii, 32, 33. 2º Joan. xiv, 27. ss ibid. 15, 25. st Galat. 1, 19, 20. Galat. PATROL. GR. XXVIII. ss Joan. xvi, 33. Luc. XXH, 28-30. 9. Ὑποδεικνύων δὲ ἡμᾶς γενναίως ὑποφέρειν τοὺς 9. Docens autem nos tentationes generose ferre