Σφίγξον την ζεύγλην (26) περὶ τὸν τράχηλόν σου Β θλιβέτω αὐτὸς τὸν σὸν αὐχένα· λέπτυνον αὐτὸν τῷ πόνῳ τῶν ἀρετῶν, ἐν νηστείαις, ἐν ἀγρυπνίαις, ἐν ὑποταγῇ, ἐν ἡσυχίᾳ, ἐν ψαλμῳδίαις, ἐν προσευχαῖς, ἐν δάκρυσιν, ἐν χειρεργίῳ, ἐν ὑπομονῇ πάσης θλί ψεως επερχομένης σοι ἔκ τε δαιμόνων καὶ ἀνθρώ πων λογισμὸς ὑψηλόφρων, ἵνα μή που, πρὸς ταῖς θύραις τῆς ἐξόδου γυμνὸς ἀρετῶν καταληφθείς, ἔξω τῶν πυλῶν τῆς βασιλείας εὑρεθῇς. Μή σε βαθμὸς κλήρου ἐπαιρέτω, ἀλλὰ μᾶλλον ταπεινούτω. Προκοπὴ γὰρ ψυχῆς, προκοπή ταπεινώσεως· ὑστέρησις δὲ καὶ ἀτι- μία, ἐξ ὑψηλοφροσύνης τίκτεται. Ὅσον ἐγγίζειν σε τῶν ἱερατικῶν βαθμῶν τοῖς μείζοσι συμβαίη, τοσοῦ τον ταπείνου σεαυτόν, δεδοικώς τὸ ὑπόδειγμα τῶν υἱῶν 'Ααρών. Επίγνωσις θεοσεβείας, ἐπίγνωσις τα πεινώσεως καὶ πραότητος. Ταπείνωσις, Χριστοῦ με μησις (27)· ἔπαρσις δὲ καὶ παρρησία καὶ ἀναίδεια, τοῦ διαβόλου μίμημα. Γίνου μιμητής Χριστοῦ, καὶ μὴ ἀντιχρίστου· Θεοῦ, καὶ μὴ ἀντιθέου· Δεσπότου, καὶ μὴ δραπέτου· ἐλεήμονος, καὶ μὴ ἀνηλεοῦς· φιλ ανθρώπου, καὶ μὴ μισανθρώπου· τῶν τοῦ νυμφῶ νος, καὶ μὴ τῶν τοῦ σκότους. Μὴ σπεύσῃς κελεύ σαι (28) ἀδελφότητι, ἵνα μὴ ἐπιθήσεις αλλοτρίους φόρτους ἁμαρτημάτων ἐπὶ τῷ τραχήλῳ. Εκάστης ἡμέρας έργασίαν ἐπισκεπτόμενος, σύμβαλε τῇ πρὸ αὐτῆς, καὶ σπεῦδε πρὸς τὴν βελτίωσιν. Πρόκοπτε ταῖς ἀρεταῖς, ἵνα ἐγγὺς γένῃ τῶν ἀγγέλων. Εγχρό- νιζε τῇ κέλλῃ οὐχ ἡμέρας οὐδὲ μῆνας, ἀλλὰ πολλῶν ἐτῶν περιόδους ἀνυμνῶν σου τὸν Δεσπότην ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ, μιμούμενος τὰ χερουβίμ. "Αν οὕτως ἄρξῃ, οὕτω δὲ καὶ τελέσῃς, την τεθλιμμένην ὁδεύσας ὁδὸν ἐν τῷ βραχεῖ σου χρόνῳ τῆς ἀσκήσεως, Θεοῦ χάριτι εἰσελεύσῃ εἰς τὸν παράδεισον ἐν φαιδρότητι λαμπάδος (29) τῆς ψυχῆς, Χριστῷ συναγαλλόμενος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. τῷ ζυγῷ τοῦ Χριστοῦ, σφίγξον τὰ ζεῦγλα. τῶν ἀρετῶν. διαβόλου γίνου. καλέσαι ἀδελφότητα, ΤΟΥ ΑΥ̓ΤΟΥ ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΑΣΚΗΣΕΩΣ, πῶς δεῖ κοσμεῖσθαι τὸν μοναχόν. κτῆσθαι· σώματος ἐρημίαν (50), καὶ κοσμιότητα σχήματος, φωνὴν σύμμετρον, καὶ λόγον εὔτακτον· τροφὴν καὶ ποτὸν ἀθόρυβον· καὶ μετὰ ἡσυχίας ἐσθί- ειν· ἐπὶ πρεσβυτέρων σιωπάν, ἐπὶ σοφωτέρων ἀκροᾶσθαι· πρὸς τοὺς ἴσους ἀγάπην ἔχειν, πρὸς τοὺς ἐλάττους ἀγαπητικὴν συμβουλίαν, ἀπὸ τῶν κελεῦσαι ἀδελφότητι, ἵνα μὴ ἐπιθῇς. ἐπισκεπτόμενος, σύμβαλλε. αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἠρεμίαν, ἀθόρυβον καὶ μετὰ εὐσταθείας ἐπί. S. BASILII MAGNI Christi præcepta servant. Igitur si vis rapere Dei A regnum, efficiare violentus, cervicem tuam jugo servitutis Christi submitte. Jugum ejus constringe circa collum tuum, id tuam cervicem premat, fac idem reddas tenue ac leve per laborem virtutis, in jejuniis, in vigiliis, in obedientia, in silentio, in psalmodiis, in precationibus, in lacrymis, in ma- nuum opere, in toleranda afflictione omni, quæ tibi tum ex damonibus, tum ex hominibus accedit. perba aliqua cogitatio, ut de laboribus remittas, ne forte si ad exitus fores nudus virtutibus depre- hensus fueris, extra regni portas inveniare. Ne ef- ferat te cleri gradus: sed potius humiliet. Nam anima profectus, humilitatis profectus est: defe- ctus vero et ignominia ex animni elatione gignitur. Quanto ad majores sacerdotii gradus appropin- quare te contigerit, tantum humilia te ipse, filio- rum Aaron veritus exemplum. Cognitio pietatis, cognitio est humilitatis atque mansuetudinis. Hu- militas æmulatio est Christi: elatio autem et au⚫ dacia atque impudentia æmulatio est diaboli. Chri- stum æmulare, non antichristum Deum, non Dei adversarium Dominum, non servum : miseri- cordem, non immisericordem : humanum, inhumanum eos qui sunt thalami nuptialis, non eos qui tenebrarum. Ne ambias fratribus imperare, ne alienorum peccatorum onera collo tuo imponas. Expende cujusque diei opus, idque cum opere dici præteriti confer, et ita demum melior fieri stude. Profice in virtutibus, ut prope accedas ad angelos. Permane in cella non per dies, non per menses, sed per multorum annorum circuitus, laudans Do- minum tuum noctu diuque, Cherubim exemplo at- que imitatione. Si sic inceperis, sicque desieris, tum demum arcto itinere per breve exercitationis tuæ tempus confecto, in paradisum cum Dei auxi- lio ingrediere, in splendore lampadis animæ, cum Christo gaudens in sæcula sæculorum. Amen. non C SERMO EJUSDEM DE ASCETICA DISCIPLINA, quomodo monachum ornari oporteat. possidere. Rursus eum oportet corporis solitudi- D nem, habitus modestiam, vocem moderatam, ser- monem ordinatum habere, de cibo et potu tran- quillum esse et quietum, silentio comedere, coram senioribus tacere, audire coram sapientio- ribus, æquales amare, consilium charitate condi- utraque editio Nec ita multo post editio Ven. et tres mss. Deest articulus in editione Parisiensi. Reg. prinus cogere et vocare fraternitatem. At Reg. primus et tertius ac editio Ven. in margine Care gestias præesse fraternitali. Ibidem Reg. primus Subinde duo mss. Reg. secundus et editio Ven. corporis solitudinem. Aliquanto post editi et Reg. secundus Alii duo mss. ut in contextu. 10. Ne tibi temporis progressu persuadeat su- 10. Μή σε πεισάτω τῷ χρόνῳ ἐνδοῦναι τοῖς πόνοις 1. Oportet monachum in primis nihil in vita (26) Sic Regii primus et tertius. Alius codex et (27) Regii primus et tertius Χριστοῦ μίμημα.... (28) Editio Paris. et editio Ven. in contextu et 4. Δεῖ τὸν μοναχὸν πρὸ πάντων ἀκτήμονα βίον κε (25) Antiqui duo libri φαιδρότητι λαμπάδος. Μον (50) Editio utraque et Reg. secundus σώματος

Σφίγξον την ζεύγλην (26) περὶ τὸν τράχηλόν σου Β θλιβέτω αὐτὸς τὸν σὸν αὐχένα· λέπτυνον αὐτὸν τῷ πόνῳ τῶν ἀρετῶν, ἐν νηστείαις, ἐν ἀγρυπνίαις, ἐν ὑποταγῇ, ἐν ἡσυχίᾳ, ἐν ψαλμῳδίαις, ἐν προσευχαῖς, ἐν δάκρυσιν, ἐν χειρεργίῳ, ἐν ὑπομονῇ πάσης θλί ψεως επερχομένης σοι ἔκ τε δαιμόνων καὶ ἀνθρώ πων λογισμὸς ὑψηλόφρων, ἵνα μή που, πρὸς ταῖς θύραις τῆς ἐξόδου γυμνὸς ἀρετῶν καταληφθείς, ἔξω τῶν πυλῶν τῆς βασιλείας εὑρεθῇς. Μή σε βαθμὸς κλήρου ἐπαιρέτω, ἀλλὰ μᾶλλον ταπεινούτω. Προκοπὴ γὰρ ψυχῆς, προκοπή ταπεινώσεως· ὑστέρησις δὲ καὶ ἀτι- μία, ἐξ ὑψηλοφροσύνης τίκτεται. Ὅσον ἐγγίζειν σε τῶν ἱερατικῶν βαθμῶν τοῖς μείζοσι συμβαίη, τοσοῦ τον ταπείνου σεαυτόν, δεδοικώς τὸ ὑπόδειγμα τῶν υἱῶν 'Ααρών. Επίγνωσις θεοσεβείας, ἐπίγνωσις τα πεινώσεως καὶ πραότητος. Ταπείνωσις, Χριστοῦ με μησις (27)· ἔπαρσις δὲ καὶ παρρησία καὶ ἀναίδεια, τοῦ διαβόλου μίμημα. Γίνου μιμητής Χριστοῦ, καὶ μὴ ἀντιχρίστου· Θεοῦ, καὶ μὴ ἀντιθέου· Δεσπότου, καὶ μὴ δραπέτου· ἐλεήμονος, καὶ μὴ ἀνηλεοῦς· φιλ ανθρώπου, καὶ μὴ μισανθρώπου· τῶν τοῦ νυμφῶ νος, καὶ μὴ τῶν τοῦ σκότους. Μὴ σπεύσῃς κελεύ σαι (28) ἀδελφότητι, ἵνα μὴ ἐπιθήσεις αλλοτρίους φόρτους ἁμαρτημάτων ἐπὶ τῷ τραχήλῳ. Εκάστης ἡμέρας έργασίαν ἐπισκεπτόμενος, σύμβαλε τῇ πρὸ αὐτῆς, καὶ σπεῦδε πρὸς τὴν βελτίωσιν. Πρόκοπτε ταῖς ἀρεταῖς, ἵνα ἐγγὺς γένῃ τῶν ἀγγέλων. Εγχρό- νιζε τῇ κέλλῃ οὐχ ἡμέρας οὐδὲ μῆνας, ἀλλὰ πολλῶν ἐτῶν περιόδους ἀνυμνῶν σου τὸν Δεσπότην ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ, μιμούμενος τὰ χερουβίμ. "Αν οὕτως ἄρξῃ, οὕτω δὲ καὶ τελέσῃς, την τεθλιμμένην ὁδεύσας ὁδὸν ἐν τῷ βραχεῖ σου χρόνῳ τῆς ἀσκήσεως, Θεοῦ χάριτι εἰσελεύσῃ εἰς τὸν παράδεισον ἐν φαιδρότητι λαμπάδος (29) τῆς ψυχῆς, Χριστῷ συναγαλλόμενος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. τῷ ζυγῷ τοῦ Χριστοῦ, σφίγξον τὰ ζεῦγλα. τῶν ἀρετῶν. διαβόλου γίνου. καλέσαι ἀδελφότητα, ΤΟΥ ΑΥ̓ΤΟΥ ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΑΣΚΗΣΕΩΣ, πῶς δεῖ κοσμεῖσθαι τὸν μοναχόν. κτῆσθαι· σώματος ἐρημίαν (50), καὶ κοσμιότητα σχήματος, φωνὴν σύμμετρον, καὶ λόγον εὔτακτον· τροφὴν καὶ ποτὸν ἀθόρυβον· καὶ μετὰ ἡσυχίας ἐσθί- ειν· ἐπὶ πρεσβυτέρων σιωπάν, ἐπὶ σοφωτέρων ἀκροᾶσθαι· πρὸς τοὺς ἴσους ἀγάπην ἔχειν, πρὸς τοὺς ἐλάττους ἀγαπητικὴν συμβουλίαν, ἀπὸ τῶν κελεῦσαι ἀδελφότητι, ἵνα μὴ ἐπιθῇς. ἐπισκεπτόμενος, σύμβαλλε. αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἠρεμίαν, ἀθόρυβον καὶ μετὰ εὐσταθείας ἐπί. S. BASILII MAGNI Christi præcepta servant. Igitur si vis rapere Dei A regnum, efficiare violentus, cervicem tuam jugo servitutis Christi submitte. Jugum ejus constringe circa collum tuum, id tuam cervicem premat, fac idem reddas tenue ac leve per laborem virtutis, in jejuniis, in vigiliis, in obedientia, in silentio, in psalmodiis, in precationibus, in lacrymis, in ma- nuum opere, in toleranda afflictione omni, quæ tibi tum ex damonibus, tum ex hominibus accedit. perba aliqua cogitatio, ut de laboribus remittas, ne forte si ad exitus fores nudus virtutibus depre- hensus fueris, extra regni portas inveniare. Ne ef- ferat te cleri gradus: sed potius humiliet. Nam anima profectus, humilitatis profectus est: defe- ctus vero et ignominia ex animni elatione gignitur. Quanto ad majores sacerdotii gradus appropin- quare te contigerit, tantum humilia te ipse, filio- rum Aaron veritus exemplum. Cognitio pietatis, cognitio est humilitatis atque mansuetudinis. Hu- militas æmulatio est Christi: elatio autem et au⚫ dacia atque impudentia æmulatio est diaboli. Chri- stum æmulare, non antichristum Deum, non Dei adversarium Dominum, non servum : miseri- cordem, non immisericordem : humanum, inhumanum eos qui sunt thalami nuptialis, non eos qui tenebrarum. Ne ambias fratribus imperare, ne alienorum peccatorum onera collo tuo imponas. Expende cujusque diei opus, idque cum opere dici præteriti confer, et ita demum melior fieri stude. Profice in virtutibus, ut prope accedas ad angelos. Permane in cella non per dies, non per menses, sed per multorum annorum circuitus, laudans Do- minum tuum noctu diuque, Cherubim exemplo at- que imitatione. Si sic inceperis, sicque desieris, tum demum arcto itinere per breve exercitationis tuæ tempus confecto, in paradisum cum Dei auxi- lio ingrediere, in splendore lampadis animæ, cum Christo gaudens in sæcula sæculorum. Amen. non C SERMO EJUSDEM DE ASCETICA DISCIPLINA, quomodo monachum ornari oporteat. possidere. Rursus eum oportet corporis solitudi- D nem, habitus modestiam, vocem moderatam, ser- monem ordinatum habere, de cibo et potu tran- quillum esse et quietum, silentio comedere, coram senioribus tacere, audire coram sapientio- ribus, æquales amare, consilium charitate condi- utraque editio Nec ita multo post editio Ven. et tres mss. Deest articulus in editione Parisiensi. Reg. prinus cogere et vocare fraternitatem. At Reg. primus et tertius ac editio Ven. in margine Care gestias præesse fraternitali. Ibidem Reg. primus Subinde duo mss. Reg. secundus et editio Ven. corporis solitudinem. Aliquanto post editi et Reg. secundus Alii duo mss. ut in contextu. 10. Ne tibi temporis progressu persuadeat su- 10. Μή σε πεισάτω τῷ χρόνῳ ἐνδοῦναι τοῖς πόνοις 1. Oportet monachum in primis nihil in vita (26) Sic Regii primus et tertius. Alius codex et (27) Regii primus et tertius Χριστοῦ μίμημα.... (28) Editio Paris. et editio Ven. in contextu et 4. Δεῖ τὸν μοναχὸν πρὸ πάντων ἀκτήμονα βίον κε (25) Antiqui duo libri φαιδρότητι λαμπάδος. Μον (50) Editio utraque et Reg. secundus σώματος

φαύλων καὶ σαρκικῶν καὶ φιλοπραγμόνων ἀναχω- Α ρεῖν, πλείονα νοεῖν, ὀλίγα δὲ (51) φθέγγεσθαι· μὴ θρασύνεσθαι λόγῳ, μηδὲ περιττεύειν ὁμιλίας, μὴ πρόχειρον γίνεσθαι περὶ γέλωτα, αἰδοῖ κοσμεῖσθαι, κάτω τὸ βλέμμα ἔχειν, ἄνω δὲ τὴν ψυχήν· μὴ ἀν- τιλέγειν ἀντιλογίαις, εὐπειθῆ εἶναι· κοπιᾷν ταῖς χερσί, μνημονεύειν τῶν ἐσχάτων πάντοτε, τῇ ἐλπίδι χαίρειν, τῇ θλίψει ὑπομένειν, ἀδιαλείπτως προσεύ- χεσθαι, ἐν παντὶ εὐχαριστεῖν, πρὸς πάντας ταπεινὸν εἶναι, μισεῖν τὴν ὑπερηφανίαν, νήφειν καὶ τηρεῖν τὴν καρδίαν ἀπὸ λογισμῶν πονηρῶν, θησαυρίζειν ἐν οὐρανῷ δι' ἐντολῶν, ἑαυτὸν ἀνακρίνειν περὶ τῶν λογισμῶν τῶν καθημερινῶν καὶ πράξεων, μὴ ἐμπλέ- κεσθαι ταῖς τοῦ βίου πραγματείαις καὶ περιττολ- ογίαις (32)· μὴ περιεργάζεσθαι τὸν τῶν ῥᾳθύμων βίον, ἀλλὰ ζηλοῦν τὸν τῶν ἁγίων Πατέρων· συγχαί ρειν τοῖς κατορθοῦσιν ἀρετὴν, καὶ μὴ φθονεῖν· συμπάσχειν τοῖς πάσχουσι, καὶ συνδακρύειν, καὶ σφόδρα τούτους πενθεῖν, μὴ μέντοι κατακρίνειν· μὴ ὀνειδίζειν τὸν ἀποστρέφοντα ἀπὸ ἁμαρτίας, μη- δέποτε δικαιοῖν ἑαυτόν· πρὸ πάντων ἁμαρτωλὸν ἐν- ώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἑαυτὸν ὁμολογεῖν, νουθε σεῖν τοὺς ἀτάκτους· παραμυθεῖσθαι τοὺς ὀλιγοψύ χους· ὑπηρετεῖν τοῖς ἀρρώστοις, πόδας ἁγίων νίπτειν ξενοδοχίας και φιλαδελφίας ἐπιμελεῖσθαι· μετὰ τῶν οἰκείων τῆς πίστεως εἰρηνεύειν· αἱρετικὸν ἄνθρωπον ἀποστρέφεσθαι· τὰ ἐνδιάθετα βιβλία ἀναγινώσκειν· ἀποκρύφοις ὅλως μὴ ἐντυγχάνειν· περὶ Πατρὸς καὶ Υιοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος μή συζητεῖν, ἀλλὰ ἄκτι στον καὶ ὁμοούσιον Τριάδα μετὰ παῤῥησίας λέγειν καὶ φρονεῖν (35), καὶ τοῖς ἐπερωτῶσι λέγειν, ὅτι Βαπτίζεσθαι δεῖ, ὡς παρελάβομεν· πιστεύειν δὲ, ὡς βεβαπτίσμεθα (54)· δοξάζειν δὲ, ὡς πεπιστεύκαμεν. Ἐν ἔργοις καὶ λόγοις καλοῖς ἀναστρέφεσθαι, μή ἐμνύειν τὸ σύνολον, μὴ διδόναι τὸ ἀργύριον ἐπὶ τόκω, μὴ σίτον καὶ οἶνον καὶ ἔλαιον ἐπὶ πλεονα- σμῷ (35)· ἀπὸ κραιπάλης, καὶ μέθης, καὶ μερι μνῶν βιωτικῶν ἀπέχεσθαι· μετὰ δόλου μὴ ὁμιλεῖν, μηδὲ ὅλως φθέγγεσθαι κατά τινος· μὴ καταλαλεῖν, μηδὲ ὅλως ἡδέως ἀκούειν καταλαλιᾶς· μὴ ταχέως πιστεύειν κατά τινος· μή τυραννεῖσθαι ὑπὸ θυμοῦ, μὴ κρατεῖσθαι ὑπὸ ἀθυμίας, μὴ εἰκῇ ὀργίζεσθαι τῷ πλησίον, μὴ κρατεῖν μῆνιν κατά τινος, μὴ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόναι· μᾶλλον λοιδορεῖσθαι ἡ λοιδο- ρεῖν, τύπτεσθαι ἢ τύπτειν, ἀδικεῖσθαι ἢ ἀδικεῖν, ν ἀποστερεῖσθαι ἢ ἀποστερεῖν. ταῖς τοῦ βίου περιττολογίαις. ἀλλὰ ζηλοῦν μόνον των, ἀλλὰ ζηλοῦν τὸν τῶν, παῤῥησίας σέβειν καὶ φρονεῖν, σε ως βεβαπτίσμεθα, bapείται ὡς βαπτιζόμεθα, καὶ λόγοις ἀγαθοῖς. τὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον ἐπὶ πλεονασμόν, πλεονασμόν πλεονασμῷ, μὴ σῖτον καὶ οἶνον μισεῖν τὸν οἶνον. SERMO DE ASCETICA DISCIPLINA, ETC. B tum inferioribus dare, a malis carnalibusque ac negotiorum amatoribus secedere, plura cogitare, et pauca loqui,. temerarium non esse in sermone, neque plus æquo colloqui, non facilem esse ad risun, verecundia cohoneslari : oculos deorsum, animam sursum habere: non contradicere con- tradictionibus, obedientem esse, manibus laborare, novissimnorum assidue meminisse, ape gaudere, afflictionem sufferre, indesinenter orare, in omni- bus gratias agere : humilem esse erga omnes, odisse arrogantiam, sobrium esse, corque a pra- vis cogitationibus purum servare, mandatis ex- sequcndis thesauros in calo recondere, suas ipsius quotidianas cogitationes actionesque examinare, vitæ negotiis vanisque sermonibus non implicari : non curiosius inquirere in socordium vitam, sed vitam sanctorum Patrum imitari: cum his qui ex- colunt virtutem gaudere, non ipsis invidere: eos qui patiuntur commiserari, atque una cum ip- sis lacrymari; hos valde lugere, neque tamen eos condemnare; a peccato resipiscentem probris non insectari, seipsum nunquam justificare : ante om- nia coram Deo et hominibus sese peccatorem con- fiteri, inordinatos admonere ; eos qui sunt pusilli animi, consolari : ſamulari infirmis, pedes sancto- rum lavare, hospitalitati et fraterno amori dili- genter vacare, in pace esse cum domesticis fidei, aversari hominem hæreticum, genuinos et veraces libros legere, apocryphos ne attingere quidem om. C nino : de Patre et Filio et Spiritu sancto non dis- ceptare, sed Trinitatem increatam et consubstan - tialem libere profiteri et sentire, atque perconta- toribus dicere : Oportet baptizari nos ita, ut tra- ditum accepimus: credere autem sicut baptizati sumus : glorificare vero, quemadmodum credidi- mus. In operibus et sermonibus bonis occupari, omnino non jurare, non dare fenori pecuniam, non frumentum, non vinum, non oleum ad quaestum majorem faciendum : a crapula et ebrietate ac sæculi curis abstinere: dolose et fraudulenter cum aliquo non agere, neque onnino adversus quen:- quam loqui : non detrahere, neque ullo modo ob- trectationes libenter auscultare: nihil statim con- tra quemquam credere: non iræ tyrannide op- primi, non vinci a cupiditatibus, non temere ira- sci proximo, iram non tenere contra quemquam, vexari, quam vexare : percuti, quam percutere : D malum pro malo non reddere : maledictis polius injuriam pati, quam facere: spoliari, quanı spoliare. tis desiderabatur. pliciter Mox utraque editio et codex Combef. sed æmulari solum sanctos Patres. Regii primus et ter- tius melius. Alii duo mss. libere colere et sentire. credere autem sicut PATROL. GR. XXXI. sumus. Alii duo mass. uli baptiza- mur. Mox veteres duo libri et ita quoque legitur in Reg. tertio, nisi quod pro ha- bet odisse vinum et oleum majori copia sumptum. Fortasse hæc scriptura aliquibus placere poterit sed qui paulo magis in hoc studiorum ge- nere versati sunt, facile intelligent eam inde ortam esse, quod librarii ex inepte fe cerint . (31) Antiqui duo libri ὀλίγα δέ. Vocula δέ in edi- (52) Sic utraque editio. At nostri tres miss. sim- (33) Sic utraque editio et codex Combefisianus. (34) Utraque editio et Reg. secundus πιστεύειν (35) Reg. primus διδόναι ἀργύριον ἐπὶ τόκῳ, μισεῖν

φαύλων καὶ σαρκικῶν καὶ φιλοπραγμόνων ἀναχω- Α ρεῖν, πλείονα νοεῖν, ὀλίγα δὲ (51) φθέγγεσθαι· μὴ θρασύνεσθαι λόγῳ, μηδὲ περιττεύειν ὁμιλίας, μὴ πρόχειρον γίνεσθαι περὶ γέλωτα, αἰδοῖ κοσμεῖσθαι, κάτω τὸ βλέμμα ἔχειν, ἄνω δὲ τὴν ψυχήν· μὴ ἀν- τιλέγειν ἀντιλογίαις, εὐπειθῆ εἶναι· κοπιᾷν ταῖς χερσί, μνημονεύειν τῶν ἐσχάτων πάντοτε, τῇ ἐλπίδι χαίρειν, τῇ θλίψει ὑπομένειν, ἀδιαλείπτως προσεύ- χεσθαι, ἐν παντὶ εὐχαριστεῖν, πρὸς πάντας ταπεινὸν εἶναι, μισεῖν τὴν ὑπερηφανίαν, νήφειν καὶ τηρεῖν τὴν καρδίαν ἀπὸ λογισμῶν πονηρῶν, θησαυρίζειν ἐν οὐρανῷ δι' ἐντολῶν, ἑαυτὸν ἀνακρίνειν περὶ τῶν λογισμῶν τῶν καθημερινῶν καὶ πράξεων, μὴ ἐμπλέ- κεσθαι ταῖς τοῦ βίου πραγματείαις καὶ περιττολ- ογίαις (32)· μὴ περιεργάζεσθαι τὸν τῶν ῥᾳθύμων βίον, ἀλλὰ ζηλοῦν τὸν τῶν ἁγίων Πατέρων· συγχαί ρειν τοῖς κατορθοῦσιν ἀρετὴν, καὶ μὴ φθονεῖν· συμπάσχειν τοῖς πάσχουσι, καὶ συνδακρύειν, καὶ σφόδρα τούτους πενθεῖν, μὴ μέντοι κατακρίνειν· μὴ ὀνειδίζειν τὸν ἀποστρέφοντα ἀπὸ ἁμαρτίας, μη- δέποτε δικαιοῖν ἑαυτόν· πρὸ πάντων ἁμαρτωλὸν ἐν- ώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἑαυτὸν ὁμολογεῖν, νουθε σεῖν τοὺς ἀτάκτους· παραμυθεῖσθαι τοὺς ὀλιγοψύ χους· ὑπηρετεῖν τοῖς ἀρρώστοις, πόδας ἁγίων νίπτειν ξενοδοχίας και φιλαδελφίας ἐπιμελεῖσθαι· μετὰ τῶν οἰκείων τῆς πίστεως εἰρηνεύειν· αἱρετικὸν ἄνθρωπον ἀποστρέφεσθαι· τὰ ἐνδιάθετα βιβλία ἀναγινώσκειν· ἀποκρύφοις ὅλως μὴ ἐντυγχάνειν· περὶ Πατρὸς καὶ Υιοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος μή συζητεῖν, ἀλλὰ ἄκτι στον καὶ ὁμοούσιον Τριάδα μετὰ παῤῥησίας λέγειν καὶ φρονεῖν (35), καὶ τοῖς ἐπερωτῶσι λέγειν, ὅτι Βαπτίζεσθαι δεῖ, ὡς παρελάβομεν· πιστεύειν δὲ, ὡς βεβαπτίσμεθα (54)· δοξάζειν δὲ, ὡς πεπιστεύκαμεν. Ἐν ἔργοις καὶ λόγοις καλοῖς ἀναστρέφεσθαι, μή ἐμνύειν τὸ σύνολον, μὴ διδόναι τὸ ἀργύριον ἐπὶ τόκω, μὴ σίτον καὶ οἶνον καὶ ἔλαιον ἐπὶ πλεονα- σμῷ (35)· ἀπὸ κραιπάλης, καὶ μέθης, καὶ μερι μνῶν βιωτικῶν ἀπέχεσθαι· μετὰ δόλου μὴ ὁμιλεῖν, μηδὲ ὅλως φθέγγεσθαι κατά τινος· μὴ καταλαλεῖν, μηδὲ ὅλως ἡδέως ἀκούειν καταλαλιᾶς· μὴ ταχέως πιστεύειν κατά τινος· μή τυραννεῖσθαι ὑπὸ θυμοῦ, μὴ κρατεῖσθαι ὑπὸ ἀθυμίας, μὴ εἰκῇ ὀργίζεσθαι τῷ πλησίον, μὴ κρατεῖν μῆνιν κατά τινος, μὴ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόναι· μᾶλλον λοιδορεῖσθαι ἡ λοιδο- ρεῖν, τύπτεσθαι ἢ τύπτειν, ἀδικεῖσθαι ἢ ἀδικεῖν, ν ἀποστερεῖσθαι ἢ ἀποστερεῖν. ταῖς τοῦ βίου περιττολογίαις. ἀλλὰ ζηλοῦν μόνον των, ἀλλὰ ζηλοῦν τὸν τῶν, παῤῥησίας σέβειν καὶ φρονεῖν, σε ως βεβαπτίσμεθα, bapείται ὡς βαπτιζόμεθα, καὶ λόγοις ἀγαθοῖς. τὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον ἐπὶ πλεονασμόν, πλεονασμόν πλεονασμῷ, μὴ σῖτον καὶ οἶνον μισεῖν τὸν οἶνον. SERMO DE ASCETICA DISCIPLINA, ETC. B tum inferioribus dare, a malis carnalibusque ac negotiorum amatoribus secedere, plura cogitare, et pauca loqui,. temerarium non esse in sermone, neque plus æquo colloqui, non facilem esse ad risun, verecundia cohoneslari : oculos deorsum, animam sursum habere: non contradicere con- tradictionibus, obedientem esse, manibus laborare, novissimnorum assidue meminisse, ape gaudere, afflictionem sufferre, indesinenter orare, in omni- bus gratias agere : humilem esse erga omnes, odisse arrogantiam, sobrium esse, corque a pra- vis cogitationibus purum servare, mandatis ex- sequcndis thesauros in calo recondere, suas ipsius quotidianas cogitationes actionesque examinare, vitæ negotiis vanisque sermonibus non implicari : non curiosius inquirere in socordium vitam, sed vitam sanctorum Patrum imitari: cum his qui ex- colunt virtutem gaudere, non ipsis invidere: eos qui patiuntur commiserari, atque una cum ip- sis lacrymari; hos valde lugere, neque tamen eos condemnare; a peccato resipiscentem probris non insectari, seipsum nunquam justificare : ante om- nia coram Deo et hominibus sese peccatorem con- fiteri, inordinatos admonere ; eos qui sunt pusilli animi, consolari : ſamulari infirmis, pedes sancto- rum lavare, hospitalitati et fraterno amori dili- genter vacare, in pace esse cum domesticis fidei, aversari hominem hæreticum, genuinos et veraces libros legere, apocryphos ne attingere quidem om. C nino : de Patre et Filio et Spiritu sancto non dis- ceptare, sed Trinitatem increatam et consubstan - tialem libere profiteri et sentire, atque perconta- toribus dicere : Oportet baptizari nos ita, ut tra- ditum accepimus: credere autem sicut baptizati sumus : glorificare vero, quemadmodum credidi- mus. In operibus et sermonibus bonis occupari, omnino non jurare, non dare fenori pecuniam, non frumentum, non vinum, non oleum ad quaestum majorem faciendum : a crapula et ebrietate ac sæculi curis abstinere: dolose et fraudulenter cum aliquo non agere, neque onnino adversus quen:- quam loqui : non detrahere, neque ullo modo ob- trectationes libenter auscultare: nihil statim con- tra quemquam credere: non iræ tyrannide op- primi, non vinci a cupiditatibus, non temere ira- sci proximo, iram non tenere contra quemquam, vexari, quam vexare : percuti, quam percutere : D malum pro malo non reddere : maledictis polius injuriam pati, quam facere: spoliari, quanı spoliare. tis desiderabatur. pliciter Mox utraque editio et codex Combef. sed æmulari solum sanctos Patres. Regii primus et ter- tius melius. Alii duo mss. libere colere et sentire. credere autem sicut PATROL. GR. XXXI. sumus. Alii duo mass. uli baptiza- mur. Mox veteres duo libri et ita quoque legitur in Reg. tertio, nisi quod pro ha- bet odisse vinum et oleum majori copia sumptum. Fortasse hæc scriptura aliquibus placere poterit sed qui paulo magis in hoc studiorum ge- nere versati sunt, facile intelligent eam inde ortam esse, quod librarii ex inepte fe cerint . (31) Antiqui duo libri ὀλίγα δέ. Vocula δέ in edi- (52) Sic utraque editio. At nostri tres miss. sim- (33) Sic utraque editio et codex Combefisianus. (34) Utraque editio et Reg. secundus πιστεύειν (35) Reg. primus διδόναι ἀργύριον ἐπὶ τόκῳ, μισεῖν

εσθαι ἀπὸ συντυχίας γυναικῶν, καὶ ἀπὸ οἰνοποσίας, ὅτι οἶνος καὶ γυναῖκες ἀποστήσουσι συνετούς· καὶ κατορθοῦντα κατὰ τὸ δυνατὸν τὰς τοῦ Κυρίου ἐντολὰς, μὴ ἀκηδιᾷν, ἀλλὰ τὸν μισθὸν καὶ τὸν ἔπαι νον παρ' αὐτοῦ ἐκδέχεσθαι, καὶ τῆς αἰωνίου (37) ζωῆς ποθεῖν τὴν ἀπόλαυσιν, τό τε ῥητὸν τοῦ Δαβὶδ πρ ὀφθαλμῶν ἀεὶ ἔχειν, καὶ λέγειν· Προωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντὸς, ὅτι ἐκ δεξιῶν μού ἐστιν, ἵνα μὴ σαλευθῶ. Καὶ ὡς μὲν υἱὸς ἐξ ὅλης καρδίας, καὶ ἰσχύος, καὶ διανοίας, καὶ τῆς δυ νάμεως ἀγαπᾶν τὸν Θεόν· ὡς δὲ δοῦλος, εὐλαβεῖσθαι καὶ φοβεῖσθαι, καὶ ὑπακούειν αὐτῷ, καὶ (58) μετά φόβου καὶ τρόμου την σωτηρίαν ἑαυτοῦ κατεργάζε σθαι· τῷ πνεύματι ζέειν, ἐνδεδυμένον εἶναι τὴν παν- οπλίαν τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τρέχειν οὐκ ἀδήλως καὶ πυκτεύειν ὡς οὐκ ἀέρα δέροντα, καὶ καταπα λαίειν τοῦ ἐχθροῦ ἐν τῇ ἀσθενείᾳ τῆς σαρκὸς καὶ ἐν τῇ πτωχείᾳ τῆς ψυχῆς (59), καὶ πάντα τὰ διατε- ταγμένα ποιεῖν, καὶ ἀχρεῖον ἑαυτὸν λέγειν· εὐχα ριστεῖν τῷ ἁγίῳ καὶ ἐνδόξῳ καὶ φοβερῷ Θεῷ, καὶ μηδὲν κατ' ἐριθείαν καὶ κενοδοξίαν ποιεῖν, ἀλλὰ διὰ τὸν Θεὸν, καὶ πρὸς τὴν ἑαυτοῦ ἀρέσκειαν (40) · Ότι ὁ Θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων. Μή καυχᾶσθαι τὸ σύνολον, μηδὲ ἐγκώμια ἑαυτοῦ λέγειν, μηδὲ ἄλλου εγκωμιάζοντος ἡδέως ἀκούειν· ἐν κρυπτῷ δὲ πάντα δουλεύειν, καὶ μὴ πρὸς ἐπίδειξιν ἀνθρώ πων ποιεῖν· ἀλλὰ μόνον τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ ἔπαινον ζητεῖν, καὶ τὴν φοβερὰν καὶ ἔνδοξον αὐτοῦ παρου σίαν ἐννοεῖν· τὴν μετάβασιν τὴν ἐντεῦθεν, τὰ ἀπο- κείμενα ἀγαθὰ τοῖς δικαίοις, ὁμοίως τὸ ἡτοιμασμέ νον πῦρ τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. Ἐπὶ πᾶσι δὲ τούτοις τοῦ ἀποστολικοῦ ῥητοῦ μνημονεύειν· “Οτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς την μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. Καὶ σὺν τῷ Δαβὶδ προλέγειν· Τοῖς φυλάσσουσι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἀνταπόδοσις πολλή, μισθὸς πολύς, καὶ στέφανοι δικαιοσύνης, αιώνιοι σκηναί, ζωὴ ἀτε- λεύτητος, χαρὰ ἀνεκλάλητος, μονὴ ἀκατάλυτος παρὰ τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ Υἱῷ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, τῷ ἐν οὐρανοῖς ἀληθινῷ Θεῷ· ἐμφανισμός προσ ώπου πρὸς πρόσωπον· μετὰ ἀγγέλων χορείαι (44), μετὰ Πατέρων, μετὰ πατριαρχῶν, μετὰ προφητῶν, μετὰ ἀποστόλων, καὶ μαρτύρων, καὶ ὁμολογητών, καὶ τῶν ἀπ' αἰῶνος Θεῷ εὐαρεστησάντων, μεθ' ὧν εὑρεθῆναι σπουδάσωμεν χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. 40. ΧΙΧ, 2. • ἀποστερεῖν. Πρὸ δὲ πάντων. αἰωνίου. ακούειν καί. κὸς, καὶ ἐν τῇ πτωχείᾳ τῆς ψυχῆς, καὶ ἐν τῇ εὐτονίᾳ τῆς ψυχῆς, S. BASILII MAGNI B chum a congressu mulierum, et a vini potu : quo- niam vinum et mulieres ad apostasiam perducent sapientes: atque in Domini præceptis pro vi- rili exsequendis animum non despondere, sed mer- cedem laudemque ab ipso exspectare, et æternæ vitæ possessionem desiderare: illud Davi- dis ob oculos jugiter habere, ac dicere: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dex- tris est mihi, ne commovear . Et ut filius quidem debet ex toto corde, et tota fortitudine, et tota mente ac viribus Deum diligere: ut servus vero, eum revereri ac metuere, ipsi obedire, cum timore ac tremore salutem suam operari³: fervere spi- ritu, indutum esse universam Spiritus sancti ar- maturam, non currere in incertum, pugnare non tanquam qui aerem verberet : superare adver- sarium in corporis infirmitate, et in paupertate ani- mi; omnia imperata facere, seque inutilem fa- teri t : sancto gloriosoque et metuendo Deo gra- tias agere ; nihil per contentionem ac vanan glo- riam eficere ", sed propter Deum, et ad placen- dum ei : Quoniam Deus dissipavil ossa eorum qui hominibus placent 1. Omnino non gloriari, neque suimet ipsius laudes prædicare, neque prædicanti alteri aures libenter præbere: latenter in omni- bus servire nihil ad humanam ostentationem patrare, sad solam quæ a Deo datur laudem quæ- rere : versare animo formidandum et gloriosum ejus adventum, et eum qui hinc feri debet trans- itum, recondita justis bona, ignem paratum dia- bolo et angelis ejus. Sed ante hæc omnia aposto- lici dicti meminisse: Condignas non esse passio- nes hujus temporis ad futuram gloriam, quæ reve- labitur in nobis ". Atque in antecessum cum Da- vide dicere Custodientibus ejus mandata retri- butio multa ", merces ingens, coronæ justitiæ, æterna tabernacula, vita finem nunquam habitura, gaudium inenarrabile, perpetua et inconcussa man- sio apud Patrem et Filium et Spiritum sanctum, qui est Deus verus in coelo, faciei ad faciem pale- factio, choreæ cum angelis, cum Patribus, cum pa- tríarchis, cum prophetis, cum apostolis, cum mar- tyribus et confessoribus, cum iis denique qui Deo ab aeterno placuerunt, quibuscum iuveniri cone- D mur, gratia Domini nostri Jesu Christi, cui gloria et imperium in sæcula sæculorum. Amen. C • Cor. 13, Psal. XVIII, 12. • Eccli, Psal. xv, 8. Luc. x, 27. * Philipp. 11, 12. Philipp. 11, 3. 1. Psal. Lil, 6. 1. Rom. vult, 18. mss. et editio Ven. et in animi pau- pertate : nec aliter legitur in Reg. secundo. Alii duo 26. Luc. xvil, libri veteres et in animi vigore. Vulgatam lectionem præferendam puto. Vi- detur enim mibi Basilius respicere ad illud Domini, Beati pauperes spiritu. Sed vox ultima neque in alio codice, neque in utra- que editione legitur; nec valde admodum dubito, quin melius absit. 2. Καὶ πρό γε πάντων (36) χρή μοναχὸν ἐγκρατεύ- 2. Et certe ante omnia oportet abstinere mona- A (36) Ita Regii primus et tertius. Utraque editio (37) Editio Paris. et Reg. tertius αἰωνίας. Alii duo (53) Antiqui duo libri φοβεῖσθαι αὐτὸν καὶ ὑπο (59) Editio Paris. et editio Ven. in contextu σαρ- (40) Regii primus et tertius ἀρέσκειαν πράττειν. (41) Regii primus et tertius ἀγγέλων χορεία.