Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 31:1713ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΠΑΡΑΜΥΘΗΤΙΚΗ ΑΣΘΕΝΟΥΝΤΙ. Πάτερ, εὐλόγησον. Ὁ βίος τῶν ἀνθρώπων βραχὺς, καὶ ὀλιγοχρόνιος τῆς ἐπιμόχθου ζωῆς ἡ φαιδρότης, ἱστὸς ἀράχνης, εὐδιάλυτος ἡ δόξα, ἡ φαντασία τοῦ βίου ὄναρ, ἀλλὰ μακαριωτάτη τῶν δικαίων ἡ ἄνεσις. Ἀπέραντός ἐστιν ἡ ἐν οὐρανοῖς ἀνάπαυσις, ἀμαράντου φιλοτίμου τὰ δῶρα, εἰκότως. Οὗ γὰρ ἀναλλοίωτος ἡ φύσις, τούτου καὶ ἄπαυστος ἡ δόσις. Διὸ πρόσκαιρος μὲν αὐτῶν ἐνθάδε ἡ πάλη· ἀί̈διος δὲ ἡ μετὰ τῶν ἄθλων ἐκεῖσε νίκη. Ἱδροῦμεν γὰρ ὡς ἐν παλαίστρᾳ τῷ βίῳ, ταῖς θλίψεσι παλαίοντες, καὶ πολλοὺς ἀνταγωνιστὰς ἔχει ἡ φύσις. Αἱ ἡδοναὶ τὸ στεῤῥὸν ὑπεκλύουσιν, αἱ τρυφαὶ τὸ ἀνδρεῖον μεταλλάττουσιν, αἱ ἀθυμίαι τὸν τόνον ἐκνευρίζουσιν, αἱ συκοφαντίαι τὰς ὕβρεις καταχέουσιν, αἱ κολακεῖαι τὰς ἐπιβουλὰς προσπλάττουσιν, οἱ φόβοι εἰς ἀπόγνωσιν σκελίζουσι, καὶ ἐν τοιαύτῃ ζάλῃ χειμάζεται ἀπαύστως ἡ φύσις. Οὐδὲ γὰρ μόνον τὰ λυπηρὰ τοῦ βίου φορτικὰ, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ δοκοῦντα ἡδέα τῇ μεταβολῇ ἀνιᾷ, καὶ σχεδὸν θλίψεων καὶ δακρύων μεστὸν ὁδεύομεν βίον, καὶ εἰ θέλεις γνῶναι, μάθε τὰ λυπηρὰ τοῦ βίου. Ἐσπάρη ὁ ἄνθρωπος ἐν τῇ μήτρᾳ, ἀλλὰ θλῖψις τῇ σπορᾷ ἡγήσατο.
ἐποιήσατε. Ἡ γὰρ εἰς τοὺς ἁγίους προθυμία εἰς Χριστόν ἐστιν εὐσέβεια, καὶ ὁ πρὸς τὸν πτωχὸν πρόθυμος ὑπηρέτης (51) εὑρίσκεται Χριστοῦ κοινω- νός· οὐ μόνον, εἰ μεταδοίη τι μέγα ἔχων (52), ἀλλ' εἰ καὶ μικρὸν κεκτημένος, τοῦτο προσάγοι, καὶ εἰ ποτήριον ψυχρόν μόνον ποτίσεις τὸν μαθητὴν εἰς ὄνομα μαθητοῦ. Ἡ γὰρ τῶν μαθητῶν ἔνδεια κατὰ τὸν κόσμον ἀληθινοῦ σοι πλούτου πρόφασις (55), πλούσιε. Διὰ γὰρ τούτων εὑρίσκῃ Χριστοῦ συνεργός στρατιώτας τρέφεις Χριστοῦ, καὶ τρέφεις ἑκὼν, οὐκ ἀναγκαζόμενος (54). Ο γὰρ οὐράνιος βασιλεὺς οὐκ ἐπαναγκάζει, οὐδὲ ἀπαιτεῖ τελέσματα (55), ἀλλὰ δέχεται τοὺς προθυμουμένους, ἵνα διδόντες λάβωσι, καὶ τιμήσαντες τιμηθῶσι, καὶ κοινωνήσαντες τῶν προσκαίρων (56), εἰς κοινωνίαν τῶν αἰωνίων κληθῶσι. Ταῦτα ἡμῖν ἐν παντὶ καιρῷ διὰ μνήμης ἔστω, καὶ πρὸ ὀφθαλμῶν τῆς ψυχῆς, ἵνα μὴ παραλίπωμεν τὸν ἐμπεσόντα καιρόν, μηδὲ ὑπερθέμενοι τὸν παρ όντα, ἕτερον ἀναμείνωμεν, μήποτε ἐν τῷ μένειν (57) καὶ ἀναβάλλεσθαι τῷ τέλει καταληφθῶμεν. Δῴη δὲ ὁ Κύριος ἐγκάρπους ἡμᾶς καὶ γρηγοροῦντας καὶ τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ μεμνημένους εἰς τὴν ἀπάν τησιν αὐτοῦ τὴν ἔνδοξον ἑτοίμους καὶ ἀνεμποδίστους εὑρεθῆναι, ἐν αὐτῷ τῷ Χριστῷ καὶ Θεῷ ἡμῶν, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα, κράτος, τιμὴ, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰών νων. Αμήν. λειτουργίας ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ (58) ΟΜΙΛΙΑ ΠΑΡΑΜΥΘΗΤΙΚΗ ΑΣΘΕΝΟΥΝΤΙ (59) Πάτερ, εὐλόγησον. - Ὁ (60) βίος τῶν ἀνθρώπων βραχὺς, καὶ ὀλιγοχρό- νιος τῆς ἐπιμόχθου ζωῆς ἡ φαιδρότης, ἱστὸς (61) ἁρά- χνης, εὐδιάλυτος ἡ δόξα, ἡ φαντασία τοῦ βίου όναρ, ἀλλὰ μακαριωτάτη τῶν δικαίων ἡ ἄνεσις. Απέραν τός ἐστιν ἡ ἐν οὐρανοῖς ἀνάπαυσις, ἁμαράντου φιλο τίμου (62) τὰ δῶρα, εἰκότως. Οὗ γὰρ ἀναλλοίωτος ἡ φύσις, τούτου καὶ ἄπαυστος ἡ δόσις. Διὸ πρόσκαι ρος μὲν αὐτῶν (65) ἐνθάδε ή πάλη· ἀΐδιος δὲ ἡ μετὰ τῶν ἄθλων (64) ἐκεῖσε νίκη. Ιδροῦμεν γὰρ ὡς ἐν παλαίστρα τῷ βίῳ, ταῖς θλίψεσι παλαίοντες, καὶ πολλοὺς ἀνταγωνιστὰς ἔχει ἡ φύσις. Αἱ ἡδοναὶ τὸ στεῤῥὸν ὑπεκλύουσιν (65), αἱ τρυφαὶ τὸ ἀνδρεῖον μετ- ἐπιδεικτικῶς ὅτι ὁ βίος πολ- λῶν πόνων γέμει, καὶ ὅτι πορισμός μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας. τίμως, ἡμῶν. μετὰ τοὺς ἄθλους, CONSOLATIO AD ÆGROTUM. A non exigit, nec imponit, sed libenter offerentes sus- cipit, ut dantes accipiant et colentes colantur, et peritura communicantes æternorum efficiantur par - ticipes. Quæ rros per omnia memoria teneamus, et ante oculos animæ, ne oblatam negligamus oc- casionem, et tempus præsens dimittentes aliud exspectemus, ne morantes semper et de die in diem differentes mors improviso opprimat. Concedat Do- minus ut fructibus bonis pleni, et vigiles, et man- datorum memores, in adventum ejus illustrem pa- rati inveniamur et expediti, in ipso Christo et Dico nostro, quocum Patri et sancto Spiritui gloria, imperium, honos, nunc et semper, et in sæcula sa culorum. Amen. redundat. tatum, in quibus diuioribus hujusmodi imperabantur. sæ- Utitur hoc vocabulo Basilius in Epist. quæ legitur in Animadv. Hoeschelii ad Chrysost. contra Jud., p. 515. EJUSDEM HOMILIA CONSOLATORIA AD ÆGROTUM. B septima ejusdem codicis. Est vero hæc oratio im- primis scripta. quidem quodammodo potest: majorem tamen par- tem orationis consumpsit docendo, (“O) Cuin priori parte hujus orationis conferri lebet Aschines Socrat. Dialeg. 111, § 7, p. 128, seqq. edit. Fischeri. run regulain. Benedic, Pater, Pauci dies hominum, brevis ærumnosæ vitæ splendor, tela arane, instabilis opinio, imago vitæe somnium, sed beatissima justorum requies. Pax est in cœlis perpetua dono largitoris æterni, nec mirum. Cui enim immutabilis natura, huic et con- tinua largitio. Quapropter temporale nobis hic cer- tamen : æterna vero cum præmiis illic victoria. Desudamus enim ut in palæstra, in hac vita, miseriis oppressi, et cum multis homini colluctandum. Volu- plates fortem emolliunt, deliciæ virilem effeminant, socordia nervos frangit, calumniatores contumelias serunt, adulatores insidias fingunt, netus in de- h. e. studiose et liberaliter præmiis bonos allicit. certamine diceretur, legeretur post certamina. currit : habet tamen Philo, p. 197; Heliodor., p. 184; Apollon. Alexandr., Gramm. lib. i, cap. 10, et lib. iii, c. 10. (51) Υπηρέτης. "Ηγουν εὐεργέτης. (52) Ἔχων. Εχων h. 1. ex Græcismo eleganter (53) Πρόφασις. "Ηγουν πορισμός. (54) Οὐκ ἀναγκαζόμενος. Respicit morem civi- (55) Τελέσματα. "Ηγουν τέλη, φόρους, εἰσφοράς. (56) Τῶν προσκαίρων. Τοῖς πένησι. (57) Ἐν τῷ μένειν. "Ηγουν ἐν τῷ μέλλειν. (58) Τοῦ αὐτοῦ. Hæc est oratio quadragesima D (59) Παραμυθητικὴ ἀσθενοῦντι. Hic index ferri (81) Ιστός. Sic leni spiritu contra grammatico- (62) Φιλοτίμου. Φιλότιμος h. 1. de Deo, qui φιλο- (63) Αὐτῶν. Αut δικαίων intelligitur, aut pro (64) Μετὰ τῶν ἄθλων. Cum præmiis, nam si de (65) Ὑπεκλύουσιν. Hoc compositum rarius oc-
Κατεβλήθη τὸ σπέρμα εἰς τὴν τῆς φύσεως αὔλακα· εἰ μόνον ἐνθυμηθῶμεν, ἐρυθριῶμεν τὰ προοίμια τῆς γενέσεως. Ἠλλοιώθη τὸ καταβληθὲν εἰς αἷμα, ἐπαχύνθη τὸ αἷμα εἰς σάρκα, ἐμορφώθη ἡ σὰρξ τῷ χρόνῳ, ἐψυχώθη τὸ μορφωθὲν ὑπὲρ λόγον, ἐτράφη ὁ ψυχωθεὶς τοῖς κατὰ φύσιν, σκιρτᾷ τὸ ἔμβρυον στενοχωρούμενον, δυσχεραίνει πρὸς τὸ τῆς φύσεως δεσμωτήριον· ἀλλ’ ἦλθε μόλις ὁ χρόνος τοῦ τόκου, ἐλύθη τῶν ὠδίνων τὰ κλεῖθρα, ἀνεῴχθησαν αἱ τῆς φύσεως θύραι, ἀπέλυσεν ἡ μήτρα, ὃν κατεῖχεν· ἐξωλίσθησεν εἰς τὸν βίον ὁ τῆς θλίψεως πύκτης, ἀνέπνευσε τὸν ἀέρα ἡ τῆς κτίσεως γλῶσσα, καὶ τί μετὰ τοῦτο; Πρώτη φωνὴ, ἔκλαυσεν. Ἀρκεῖ ἀπὸ τῶν προοιμίων γνῶναι τὸν βίον. Ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὸ βρέφος, καὶ οὐκ ἐγέλασεν· ἀλλ’ εὐθὺς πεσὸν, τῶν πόνων ἀντελάβετο καὶ κλαίει. Ἔγνω γὰρ, ὅτι εἰς τὴν τῶν θλίψεων ἐναυάγησε θάλασσαν. Ἐτράφη μετὰ δακρύων, ἀπεγαλακτίσθη μὴ βουλόμενον, εἰς παῖδας τελεῖ, καὶ δέδοικε γονέας ἢ οἰκέτας. Μειρακίσκος ἐγένετο, καὶ παιδαγωγοῖς παρεδόθη εἰς λόγους. Ἴδε φόβος ἄνεσιν οὐκ ἔχων.
ἐποιήσατε. Ἡ γὰρ εἰς τοὺς ἁγίους προθυμία εἰς Χριστόν ἐστιν εὐσέβεια, καὶ ὁ πρὸς τὸν πτωχὸν πρόθυμος ὑπηρέτης (51) εὑρίσκεται Χριστοῦ κοινω- νός· οὐ μόνον, εἰ μεταδοίη τι μέγα ἔχων (52), ἀλλ' εἰ καὶ μικρὸν κεκτημένος, τοῦτο προσάγοι, καὶ εἰ ποτήριον ψυχρόν μόνον ποτίσεις τὸν μαθητὴν εἰς ὄνομα μαθητοῦ. Ἡ γὰρ τῶν μαθητῶν ἔνδεια κατὰ τὸν κόσμον ἀληθινοῦ σοι πλούτου πρόφασις (55), πλούσιε. Διὰ γὰρ τούτων εὑρίσκῃ Χριστοῦ συνεργός στρατιώτας τρέφεις Χριστοῦ, καὶ τρέφεις ἑκὼν, οὐκ ἀναγκαζόμενος (54). Ο γὰρ οὐράνιος βασιλεὺς οὐκ ἐπαναγκάζει, οὐδὲ ἀπαιτεῖ τελέσματα (55), ἀλλὰ δέχεται τοὺς προθυμουμένους, ἵνα διδόντες λάβωσι, καὶ τιμήσαντες τιμηθῶσι, καὶ κοινωνήσαντες τῶν προσκαίρων (56), εἰς κοινωνίαν τῶν αἰωνίων κληθῶσι. Ταῦτα ἡμῖν ἐν παντὶ καιρῷ διὰ μνήμης ἔστω, καὶ πρὸ ὀφθαλμῶν τῆς ψυχῆς, ἵνα μὴ παραλίπωμεν τὸν ἐμπεσόντα καιρόν, μηδὲ ὑπερθέμενοι τὸν παρ όντα, ἕτερον ἀναμείνωμεν, μήποτε ἐν τῷ μένειν (57) καὶ ἀναβάλλεσθαι τῷ τέλει καταληφθῶμεν. Δῴη δὲ ὁ Κύριος ἐγκάρπους ἡμᾶς καὶ γρηγοροῦντας καὶ τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ μεμνημένους εἰς τὴν ἀπάν τησιν αὐτοῦ τὴν ἔνδοξον ἑτοίμους καὶ ἀνεμποδίστους εὑρεθῆναι, ἐν αὐτῷ τῷ Χριστῷ καὶ Θεῷ ἡμῶν, μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα, κράτος, τιμὴ, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰών νων. Αμήν. λειτουργίας ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ (58) ΟΜΙΛΙΑ ΠΑΡΑΜΥΘΗΤΙΚΗ ΑΣΘΕΝΟΥΝΤΙ (59) Πάτερ, εὐλόγησον. - Ὁ (60) βίος τῶν ἀνθρώπων βραχὺς, καὶ ὀλιγοχρό- νιος τῆς ἐπιμόχθου ζωῆς ἡ φαιδρότης, ἱστὸς (61) ἁρά- χνης, εὐδιάλυτος ἡ δόξα, ἡ φαντασία τοῦ βίου όναρ, ἀλλὰ μακαριωτάτη τῶν δικαίων ἡ ἄνεσις. Απέραν τός ἐστιν ἡ ἐν οὐρανοῖς ἀνάπαυσις, ἁμαράντου φιλο τίμου (62) τὰ δῶρα, εἰκότως. Οὗ γὰρ ἀναλλοίωτος ἡ φύσις, τούτου καὶ ἄπαυστος ἡ δόσις. Διὸ πρόσκαι ρος μὲν αὐτῶν (65) ἐνθάδε ή πάλη· ἀΐδιος δὲ ἡ μετὰ τῶν ἄθλων (64) ἐκεῖσε νίκη. Ιδροῦμεν γὰρ ὡς ἐν παλαίστρα τῷ βίῳ, ταῖς θλίψεσι παλαίοντες, καὶ πολλοὺς ἀνταγωνιστὰς ἔχει ἡ φύσις. Αἱ ἡδοναὶ τὸ στεῤῥὸν ὑπεκλύουσιν (65), αἱ τρυφαὶ τὸ ἀνδρεῖον μετ- ἐπιδεικτικῶς ὅτι ὁ βίος πολ- λῶν πόνων γέμει, καὶ ὅτι πορισμός μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας. τίμως, ἡμῶν. μετὰ τοὺς ἄθλους, CONSOLATIO AD ÆGROTUM. A non exigit, nec imponit, sed libenter offerentes sus- cipit, ut dantes accipiant et colentes colantur, et peritura communicantes æternorum efficiantur par - ticipes. Quæ rros per omnia memoria teneamus, et ante oculos animæ, ne oblatam negligamus oc- casionem, et tempus præsens dimittentes aliud exspectemus, ne morantes semper et de die in diem differentes mors improviso opprimat. Concedat Do- minus ut fructibus bonis pleni, et vigiles, et man- datorum memores, in adventum ejus illustrem pa- rati inveniamur et expediti, in ipso Christo et Dico nostro, quocum Patri et sancto Spiritui gloria, imperium, honos, nunc et semper, et in sæcula sa culorum. Amen. redundat. tatum, in quibus diuioribus hujusmodi imperabantur. sæ- Utitur hoc vocabulo Basilius in Epist. quæ legitur in Animadv. Hoeschelii ad Chrysost. contra Jud., p. 515. EJUSDEM HOMILIA CONSOLATORIA AD ÆGROTUM. B septima ejusdem codicis. Est vero hæc oratio im- primis scripta. quidem quodammodo potest: majorem tamen par- tem orationis consumpsit docendo, (“O) Cuin priori parte hujus orationis conferri lebet Aschines Socrat. Dialeg. 111, § 7, p. 128, seqq. edit. Fischeri. run regulain. Benedic, Pater, Pauci dies hominum, brevis ærumnosæ vitæ splendor, tela arane, instabilis opinio, imago vitæe somnium, sed beatissima justorum requies. Pax est in cœlis perpetua dono largitoris æterni, nec mirum. Cui enim immutabilis natura, huic et con- tinua largitio. Quapropter temporale nobis hic cer- tamen : æterna vero cum præmiis illic victoria. Desudamus enim ut in palæstra, in hac vita, miseriis oppressi, et cum multis homini colluctandum. Volu- plates fortem emolliunt, deliciæ virilem effeminant, socordia nervos frangit, calumniatores contumelias serunt, adulatores insidias fingunt, netus in de- h. e. studiose et liberaliter præmiis bonos allicit. certamine diceretur, legeretur post certamina. currit : habet tamen Philo, p. 197; Heliodor., p. 184; Apollon. Alexandr., Gramm. lib. i, cap. 10, et lib. iii, c. 10. (51) Υπηρέτης. "Ηγουν εὐεργέτης. (52) Ἔχων. Εχων h. 1. ex Græcismo eleganter (53) Πρόφασις. "Ηγουν πορισμός. (54) Οὐκ ἀναγκαζόμενος. Respicit morem civi- (55) Τελέσματα. "Ηγουν τέλη, φόρους, εἰσφοράς. (56) Τῶν προσκαίρων. Τοῖς πένησι. (57) Ἐν τῷ μένειν. "Ηγουν ἐν τῷ μέλλειν. (58) Τοῦ αὐτοῦ. Hæc est oratio quadragesima D (59) Παραμυθητικὴ ἀσθενοῦντι. Hic index ferri (81) Ιστός. Sic leni spiritu contra grammatico- (62) Φιλοτίμου. Φιλότιμος h. 1. de Deo, qui φιλο- (63) Αὐτῶν. Αut δικαίων intelligitur, aut pro (64) Μετὰ τῶν ἄθλων. Cum præmiis, nam si de (65) Ὑπεκλύουσιν. Hoc compositum rarius oc-
PG 31:1715Ἐῤῥᾳθύμησεν, ἐμαστίχθη, ἠγρύπνησεν, ἀλλ’ ἐξέμαθε, προέκοψε κατάκρας, ἀπηρτίσθη ἐν λόγοις, ἐπεδείξατο εὐδοκίμησιν, διὰ πάσης ἰδέας λόγων ἀστράπτει, νομικῆς πεπλήρωται πείρας, εἰς ἄνδρας προέβη τῷ χρόνῳ, στρατείᾳ ἑαυτὸν ἐπέδωκεν. Ἀρχὴ πάλιν μειζόνων θλίψεων. Φοβεῖται ἄρχοντας, ὑφορᾶται ἐπιβουλὰς, προσήλωται τῷ κέρδει, ἐρευνᾷ, λυσσᾷ περὶ τὸ κέρδος, ἀγρυπνεῖ, ἐν ταῖς δίκαις ζῇ, ἐν λογοθεσίοις ἀποδημεῖ, μὴ ἑλκόμενος, ἀκολουθεῖ γὰρ ἄκων, κάμνει ὑπὲρ δύναμιν, ἐν ταῖς νυξὶ φροντίζει, ἐν ἡμέρᾳ παρέστηκεν, ὡς δοῦλος. Ἡ γὰρ χρεία τὴν ἐλευθερίαν ἐπώλησεν. Εἶτα μετὰ ταῦτα πολλάκις καμὼν καὶ ἀρέσας, τιμῶν ἠξιώθη, πρὸς ὕψος ἀρχῆς ἀνήχθη, ἐπιστατεῖ ἔθνεσι, στρατοπέδοις κελεύει, ὡς ὕπατος φιλοτιμεῖται, ἐσώρευσε πλοῦτον· ἀλλὰ συνέδραμε τοῖς καμάτοις ὁ χρόνος, καὶ συνέφθασε τῷ ἀξιώματι τὸ γῆρας, καὶ πρὶν ἢ ἀπολαῦσαι τοῦ πλούτου, ἀπῆλθεν ἁρπασθεὶς τοῦ βίου, καὶ ἐν αὐτῷ τῷ λιμένι ὑπέμεινε τὸ ναυάγιον. Συνακολουθεῖ γὰρ ταῖς ματαίαις ἐλπίσι καταγελῶν τῶν βροτῶν ὁ θάνατος.
σιν, αἱ συκοφαντίαι τὰς ὕβρεις καταχέουσιν, αἱ κα λακεῖαι τὰς ἐπιβουλὰς προσπλάττουσιν, οἱ φόβοι εἰς ἀπόγνωσιν σκελίζουσι (67), καὶ ἐν τοιαύτῃ ζάλη χειμάζεται ἀπαύστως ἡ φύσις. Οὐδὲ γὰρ μόνον τα λυπηρὰ τοῦ βίου φορτικά, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ δοκοῦντα ἡδέα τῇ μεταβολῇ ἀνιᾷ, καὶ σχεδόν θλίψεων και δακρύων μεστὸν ὁδεύομεν βίον (68), καὶ εἰ θέλεις γνῶναι, μάθε τὰ λυπηρὰ τοῦ βίου. Ἐσπάρη ὁ ἄν θρωπος ἐν τῇ μήτρᾳ, ἀλλὰ θλίψις (69) τῇ σπορά ἡγήσατο. Κατεβλήθη τὸ σπέρμα εἰς τὴν τῆς φύσεως αὔλακα· εἰ μόνον ἐνθυμηθῶμεν, ἐρυθριῶμεν τὰ προοίμια τῆς γενέσεως. Ἠλλοιώθη τὸ καταβληθὲν εἰς αἷμα, ἐπαχύνθη τὸ αἷμα εἰς σάρκα, ἐμορφώθη ἡ σὰρξ τῷ χρόνῳ, ἐψυχώθη τὸ μορφωθὲν ὑπὲρ λόγον, ἐτράφη ὁ ψυχωθεὶς τοῖς κατὰ φύσιν, σκιρτᾷ τὸ Εμβρυον στενοχωρούμενον, δυσχεραίνει πρὸς τὸ τῆς φύσεως δεσμωτήριον· ἀλλ᾽ ἦλθε μόλις ὁ χρόνος του τόκου, ἐλύθη τῶν ὠδίνων τὰ κλεῖθρα, ανεώχθησαν οἱ τῆς φύσεως θύραι, ἀπέλυσεν ἡ μήτρα, ἂν κατεῖχεν· ἐξωλίσθησεν εἰς τὸν βίον ὁ τῆς θλίψεως τύκτης, ἀνέπνευσε τὸν ἀέρα ἡ τῆς κτίσεως γλῶσσα, καὶ τί μετὰ τοῦτο; Πρώτη φωνή, ἔκλαυσεν. ᾿Αρκεῖ ἀπὸ τῶν προοιμίων γνῶναι τὸν βίον. Ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὸ βρέφος, καὶ οὐκ ἐγέλασεν· ἀλλ᾽ εὐθὺς πεσόν, τῶν πόνων ἀντελάβετο καὶ κλαίει. Ἔγνω γὰρ, ὅτι εἰς τὴν τῶν θλίψεων ἐναυάγησε (70) θάλασσαν. Ετράφη μετὰ δακρύων, ἀπε γαλακτίσθη μὴ βουλόμενον, εἰς παῖδας τελεῖ (71), καὶ δέδοικε γονέας ἢ οἰκέτας. Με: ρακίσκος ἐγένετο, καὶ παιδαγωγοῖς παρεδόθη εἰς λόγους (72). "Ιδε φόβος ἄνεσιν οὐκ ἔχων. Εῤῥηθύν μησεν, ἐμαστίχθη, Αγρύπνησεν, ἀλλ᾽ ἐξέμαθε, προέκοψε κατάκρας, ἀπηρτίσθη ἐν λόγοις, ἐπεδεί ξατο εὐδοκίμησιν, διὰ πάσης ἰδέας λόγων ἀστράπτει, νομικῆς πεπλήρωται πείρας, εἰς ἄνδρας προέβη το χρόνῳ, στρατεία ἑαυτὸν ἐπέδωκεν. ᾿Αρχὴ πάλιν μετ ξόνων θλίψεων. Φοβεῖται ἄρχοντας, ὑφορᾶται ἐπι βουλὰς, προσήλωται τῷ κέρδει, ἐρευνα, λυσσι περὶ τὸ κέρδος, ἀγρυπνεῖ, ἐν ταῖς δίκαις ζῇ, ἐν λο γοθεσίοις ἀποδημεῖ, μὴ ἑλκόμενος (75), ἀκολουθεῖ γὰρ ἄκων, κάμνει ὑπὲρ δύναμιν, ἐν ταῖς καί φροντίζει, ἐν ἡμέρᾳ παρέστηκεν, ὡς δοῦλος. Η γὰρ χρεία τὴν ἐλευθερίαν ἐπώλησεν. Εἶτα μετά ταῦτα πολλάκις καμὼν καὶ ἀρέσας, τιμῶν ἠξιώθη, Δ αλλάττουσιν (66), αἱ ἀθυμίαι τὸν τόνον ἐκνευρίζουν Αl- πρὸς ὕψος ἀρχῆς ἀνήχθη, ἐπιστατεῖ ἔθνεσι, στρα γρ. μαλάττουσιν, ὑποσκελίζω, ριστρώδης καταφορὰ καὶ ἐπιθυμία. αργή, εἰ ἐνεργητικά Οπόταν δὲ εἰς τὴν ἑπταετίαν άφ ίκηται. κ. τ. λ. Τροφώνιος καὶ ᾿Αγαμήδης, ποιήσαντες ἐν Δελφοῖς ναόν, ήταν παρὰ Ἀπόλλωνος τὸν μισθόν. Ὁ δὲ αὐτοῖς ἔφη δίκ σειν τῇ ἑβδόμῃ ἡμέρᾳ· καὶ ταύτῃ ἀπέθανον. Ἔτι ἃ καὶ Κλέοβις καὶ Βίτων, Κυδίππης τῆς μητρὸς αὐτῶν εὐξαμένης τῇ Ἥρα δοῦναι τοῖς παισὶν ὅπερ ἂν εἴη κάλλιστον, ὅτι ἑαυτοὺς ὑποζεύξαντες τὴν μητέρα εἰς τὸ ἱερὸν ἀνήγαγον, τὸν βίον παραχρήμα κατέστρεψαν. Εἰς οὓς καὶ τοιόνδε τις ἐπίγραμμα πεποίηκεν Οἱ δὲ Βίτων Κλέοβις τ' ἐνὶ σώμασιν οικείοισι Ζεύγλην ζευξάμενοι μητέρα ἣν ἀγέτην Ηρας εἰς ἱερὸν, λαοὶ δέ μιν εζήλωσαν Ούνεκ' ἐτίμησαν μητέρα τὴν σφετέρην. Αὐτοῦ δ᾽ εὐνηθέντε λίπον βίον ἐν νεότητι, Ὡς τόδ' ἄριστον ἐὰν καὶ μακαριστότατον, os APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. B sperationem abit, et tali procella continuo jactatur homo. Tædio enim sunt non miseriæ tantum vitæ, sed propter lugendam varietatem ea quoque, quæ jucunda videntur; et vitam transimus prope ærum- nis et lacrymis plenam. Quod si scire libuerit, disce miserias vitæ, Seminatus est homo in utero, sed pressura seminationi præfuit. Descendit semen in destinatam sibi semitam; quæ exordia genera- tionis si vel leviter consideremus, erubeamus opor- tet. Susceptum semen vertitur in sanguinem, san- guis addensatur in carnem, caro paulatim formatur, formata modo incomprehensibili animatur, anima- ta convenientibus sibi alitur, exsilit fœtus loci an- gustiis compressus, indigne fert naturæ carcerem; sed venit tandem dies partus, solvuntur uteri claus- tra, patet exitus, dimittit vulva quem tenuerat. In vitam illapsus est ærumnarum athleta, auram haurit es nati, at quid postea? Prima vox, lacrynne. Ab istis principiis, de omni vita pronunties licet. lapsus est in terram infans, et non risit, sed vix allapsus statim dolore amicitur et lacrymamur. Sentiebat enim se in ærumnarum mare projectum esse. At ubi cum lacrymis creverit, et lactem invi- tus hauserit, fit ex infante puer, et parentes exti- muit et familiares. Adolescentiam adeptus pæda- gogis traditur in disciplinam. En finis timori nul- lus. Pigritiæ indulsit, plagis casus est, vigilias suscepit: at doctrinam consecutus est, mire pro- fecit, disciplinas exhausit, promeruit famanı, omni eloquentiæ genere fulget, plenam habet legum scientiam, labentibus annis virorum ad ordinem accessit, militiæ se tradidit. Principium hic rursus majorum malorum. Reformidat magistratus, insi- dias suspicatur, lucro inservit, quærit, furit lucri causa, vigilat,litibus vivit implicatus, per rationa- rios codices peregrinatur, non vi tractus, sed li- bens famulatur, laborat supra vires, noctu curis conficitur, diu operi instat ut servus. Prodidit enim libertatem utilitatis amor. Deinde cum multa tulerit et subierit, bonores adeptus est, ad summum provectus est imperium, gentibus imperat, exer- citibus prafcitur, maxima laude foret, opibus abundat; at laboranti simul effluxit tempus, se- nectus dignitatibus obviavit; antequam divitlis frueretur, recedit raptus fato, et in ipso portu D manu quod vehementer placet. plex pro composito quod frequentius occurrit. gratia hujus loci in delectu verborum, quæ et èy- sunt. Æschines l. : Lireat hic obiter quædam adjicere ad Absch. Dial. II. § 10, ex Arsenii Monembasia archiepiscopi Violeto ('Iwria), cujus libelli codex. C nis. servatur in Bibl. Sanct. Synodi Mosquensi num. X, in fol. Ibi ergo anonymus sic : (66) Μεταλλάττουσιν. Hic in margine ab eadem (67) Σκελίζουσι. Ήγουν ὀλισθαίνειν ποιοῦσι. Sim- (63) Οδεύομεν βίον. Vitam transimus. (69) 'Αλλὰ θλίψις. Η τῶν γονέων εἰς συνουσίαν (70) Εναυάγησε. Eleganter. Εst vero omnis (71) Εἰς παῖδας τελεῖ. Ex infante fit puer. (72) Εἰς λόγους. In disciplinam, ad erudiendum. (75) Μὴ εἰκόμενος. Malim μὴ ἑλόμενος.
Τοιοῦτος ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος, ἄστατος θάλασσα, ἀὴρ ἀνώμαλος, ὄναρ ἀβέβαιον, ῥεῦμα παρατρέχον, καπνὸς διαχεόμενος, σκιὰ μεταπηδῶσα, πέλαγος ὑπὸ κυμάτων ἐνοχλούμενον· καὶ ἡ μὲν ζάλη φοβερὰ, ὁ δὲ πλοῦς ἐπισφαλὴς, οἱ δὲ ἐπιβάται νυστάζομεν. Φοβερὰ γὰρ καὶ ἀγρία ἡ τοῦ βίου θάλασσα, μάταιαι αἱ ἐλπίδες, ὡς καταιγίδες σπιλάζουσαι. Αἱ θλίψεις ὡς κύματα ὠρύονται, αἱ ἐπιβουλαὶ ὡς ὕφαλοι κρύπτονται πέτραι, οἱ ἐχθροὶ ὡς κύνες περικεχήνασιν, οἱ ἅρπαγες ὡς πειραταὶ ἐφεδρεύουσι, τὸ γῆρας ὡς χειμὼν ἐπέρχεται, ὁ θάνατος ὡς ναυάγιον ἐφίσταται. Εἶδες τὴν ζάλην, κυβέρνησόν σου τὸν χειμῶνα, βλέπε πῶς πλέεις, μὴ ὑπέραντλον ποιήσῃς τὸ σαυτοῦ σκάφος, ἢ τῷ ἐξ ἀδικίας πλούτῳ, ἢ τῷ ἐκ παθῶν φόρτῳ· διὰ τοῦτο ὁ μακάριος Παῦλος ἀρτίως βοᾷ· Ἔστι πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια. Πλοῦτος οὐράνιος, θησαυρὸς μυστηρίων, σοφίας πέλαγος, γνῶσις ἀληθείας, προσκύνησις τῆς ἀκτίστου Τριάδος, ἔσοπτρον τοῦ παρθενικοῦ μυστηρίου, πίστις ἀπολυπραγμόνητος, ὁμολογία ἔρευναν φεύγουσα, κήρυγμα ὅσιον, διὰ γλώσσης προσφερόμενον, δι’ ἀκοῆς εἰσδυόμενον, ἐν ψυχῇ ῥιζούμενον, καὶ Τριάδος ἔλλαμψιν χαριζόμενον.
σιν, αἱ συκοφαντίαι τὰς ὕβρεις καταχέουσιν, αἱ κα λακεῖαι τὰς ἐπιβουλὰς προσπλάττουσιν, οἱ φόβοι εἰς ἀπόγνωσιν σκελίζουσι (67), καὶ ἐν τοιαύτῃ ζάλη χειμάζεται ἀπαύστως ἡ φύσις. Οὐδὲ γὰρ μόνον τα λυπηρὰ τοῦ βίου φορτικά, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ δοκοῦντα ἡδέα τῇ μεταβολῇ ἀνιᾷ, καὶ σχεδόν θλίψεων και δακρύων μεστὸν ὁδεύομεν βίον (68), καὶ εἰ θέλεις γνῶναι, μάθε τὰ λυπηρὰ τοῦ βίου. Ἐσπάρη ὁ ἄν θρωπος ἐν τῇ μήτρᾳ, ἀλλὰ θλίψις (69) τῇ σπορά ἡγήσατο. Κατεβλήθη τὸ σπέρμα εἰς τὴν τῆς φύσεως αὔλακα· εἰ μόνον ἐνθυμηθῶμεν, ἐρυθριῶμεν τὰ προοίμια τῆς γενέσεως. Ἠλλοιώθη τὸ καταβληθὲν εἰς αἷμα, ἐπαχύνθη τὸ αἷμα εἰς σάρκα, ἐμορφώθη ἡ σὰρξ τῷ χρόνῳ, ἐψυχώθη τὸ μορφωθὲν ὑπὲρ λόγον, ἐτράφη ὁ ψυχωθεὶς τοῖς κατὰ φύσιν, σκιρτᾷ τὸ Εμβρυον στενοχωρούμενον, δυσχεραίνει πρὸς τὸ τῆς φύσεως δεσμωτήριον· ἀλλ᾽ ἦλθε μόλις ὁ χρόνος του τόκου, ἐλύθη τῶν ὠδίνων τὰ κλεῖθρα, ανεώχθησαν οἱ τῆς φύσεως θύραι, ἀπέλυσεν ἡ μήτρα, ἂν κατεῖχεν· ἐξωλίσθησεν εἰς τὸν βίον ὁ τῆς θλίψεως τύκτης, ἀνέπνευσε τὸν ἀέρα ἡ τῆς κτίσεως γλῶσσα, καὶ τί μετὰ τοῦτο; Πρώτη φωνή, ἔκλαυσεν. ᾿Αρκεῖ ἀπὸ τῶν προοιμίων γνῶναι τὸν βίον. Ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὸ βρέφος, καὶ οὐκ ἐγέλασεν· ἀλλ᾽ εὐθὺς πεσόν, τῶν πόνων ἀντελάβετο καὶ κλαίει. Ἔγνω γὰρ, ὅτι εἰς τὴν τῶν θλίψεων ἐναυάγησε (70) θάλασσαν. Ετράφη μετὰ δακρύων, ἀπε γαλακτίσθη μὴ βουλόμενον, εἰς παῖδας τελεῖ (71), καὶ δέδοικε γονέας ἢ οἰκέτας. Με: ρακίσκος ἐγένετο, καὶ παιδαγωγοῖς παρεδόθη εἰς λόγους (72). "Ιδε φόβος ἄνεσιν οὐκ ἔχων. Εῤῥηθύν μησεν, ἐμαστίχθη, Αγρύπνησεν, ἀλλ᾽ ἐξέμαθε, προέκοψε κατάκρας, ἀπηρτίσθη ἐν λόγοις, ἐπεδεί ξατο εὐδοκίμησιν, διὰ πάσης ἰδέας λόγων ἀστράπτει, νομικῆς πεπλήρωται πείρας, εἰς ἄνδρας προέβη το χρόνῳ, στρατεία ἑαυτὸν ἐπέδωκεν. ᾿Αρχὴ πάλιν μετ ξόνων θλίψεων. Φοβεῖται ἄρχοντας, ὑφορᾶται ἐπι βουλὰς, προσήλωται τῷ κέρδει, ἐρευνα, λυσσι περὶ τὸ κέρδος, ἀγρυπνεῖ, ἐν ταῖς δίκαις ζῇ, ἐν λο γοθεσίοις ἀποδημεῖ, μὴ ἑλκόμενος (75), ἀκολουθεῖ γὰρ ἄκων, κάμνει ὑπὲρ δύναμιν, ἐν ταῖς καί φροντίζει, ἐν ἡμέρᾳ παρέστηκεν, ὡς δοῦλος. Η γὰρ χρεία τὴν ἐλευθερίαν ἐπώλησεν. Εἶτα μετά ταῦτα πολλάκις καμὼν καὶ ἀρέσας, τιμῶν ἠξιώθη, Δ αλλάττουσιν (66), αἱ ἀθυμίαι τὸν τόνον ἐκνευρίζουν Αl- πρὸς ὕψος ἀρχῆς ἀνήχθη, ἐπιστατεῖ ἔθνεσι, στρα γρ. μαλάττουσιν, ὑποσκελίζω, ριστρώδης καταφορὰ καὶ ἐπιθυμία. αργή, εἰ ἐνεργητικά Οπόταν δὲ εἰς τὴν ἑπταετίαν άφ ίκηται. κ. τ. λ. Τροφώνιος καὶ ᾿Αγαμήδης, ποιήσαντες ἐν Δελφοῖς ναόν, ήταν παρὰ Ἀπόλλωνος τὸν μισθόν. Ὁ δὲ αὐτοῖς ἔφη δίκ σειν τῇ ἑβδόμῃ ἡμέρᾳ· καὶ ταύτῃ ἀπέθανον. Ἔτι ἃ καὶ Κλέοβις καὶ Βίτων, Κυδίππης τῆς μητρὸς αὐτῶν εὐξαμένης τῇ Ἥρα δοῦναι τοῖς παισὶν ὅπερ ἂν εἴη κάλλιστον, ὅτι ἑαυτοὺς ὑποζεύξαντες τὴν μητέρα εἰς τὸ ἱερὸν ἀνήγαγον, τὸν βίον παραχρήμα κατέστρεψαν. Εἰς οὓς καὶ τοιόνδε τις ἐπίγραμμα πεποίηκεν Οἱ δὲ Βίτων Κλέοβις τ' ἐνὶ σώμασιν οικείοισι Ζεύγλην ζευξάμενοι μητέρα ἣν ἀγέτην Ηρας εἰς ἱερὸν, λαοὶ δέ μιν εζήλωσαν Ούνεκ' ἐτίμησαν μητέρα τὴν σφετέρην. Αὐτοῦ δ᾽ εὐνηθέντε λίπον βίον ἐν νεότητι, Ὡς τόδ' ἄριστον ἐὰν καὶ μακαριστότατον, os APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. B sperationem abit, et tali procella continuo jactatur homo. Tædio enim sunt non miseriæ tantum vitæ, sed propter lugendam varietatem ea quoque, quæ jucunda videntur; et vitam transimus prope ærum- nis et lacrymis plenam. Quod si scire libuerit, disce miserias vitæ, Seminatus est homo in utero, sed pressura seminationi præfuit. Descendit semen in destinatam sibi semitam; quæ exordia genera- tionis si vel leviter consideremus, erubeamus opor- tet. Susceptum semen vertitur in sanguinem, san- guis addensatur in carnem, caro paulatim formatur, formata modo incomprehensibili animatur, anima- ta convenientibus sibi alitur, exsilit fœtus loci an- gustiis compressus, indigne fert naturæ carcerem; sed venit tandem dies partus, solvuntur uteri claus- tra, patet exitus, dimittit vulva quem tenuerat. In vitam illapsus est ærumnarum athleta, auram haurit es nati, at quid postea? Prima vox, lacrynne. Ab istis principiis, de omni vita pronunties licet. lapsus est in terram infans, et non risit, sed vix allapsus statim dolore amicitur et lacrymamur. Sentiebat enim se in ærumnarum mare projectum esse. At ubi cum lacrymis creverit, et lactem invi- tus hauserit, fit ex infante puer, et parentes exti- muit et familiares. Adolescentiam adeptus pæda- gogis traditur in disciplinam. En finis timori nul- lus. Pigritiæ indulsit, plagis casus est, vigilias suscepit: at doctrinam consecutus est, mire pro- fecit, disciplinas exhausit, promeruit famanı, omni eloquentiæ genere fulget, plenam habet legum scientiam, labentibus annis virorum ad ordinem accessit, militiæ se tradidit. Principium hic rursus majorum malorum. Reformidat magistratus, insi- dias suspicatur, lucro inservit, quærit, furit lucri causa, vigilat,litibus vivit implicatus, per rationa- rios codices peregrinatur, non vi tractus, sed li- bens famulatur, laborat supra vires, noctu curis conficitur, diu operi instat ut servus. Prodidit enim libertatem utilitatis amor. Deinde cum multa tulerit et subierit, bonores adeptus est, ad summum provectus est imperium, gentibus imperat, exer- citibus prafcitur, maxima laude foret, opibus abundat; at laboranti simul effluxit tempus, se- nectus dignitatibus obviavit; antequam divitlis frueretur, recedit raptus fato, et in ipso portu D manu quod vehementer placet. plex pro composito quod frequentius occurrit. gratia hujus loci in delectu verborum, quæ et èy- sunt. Æschines l. : Lireat hic obiter quædam adjicere ad Absch. Dial. II. § 10, ex Arsenii Monembasia archiepiscopi Violeto ('Iwria), cujus libelli codex. C nis. servatur in Bibl. Sanct. Synodi Mosquensi num. X, in fol. Ibi ergo anonymus sic : (66) Μεταλλάττουσιν. Hic in margine ab eadem (67) Σκελίζουσι. Ήγουν ὀλισθαίνειν ποιοῦσι. Sim- (63) Οδεύομεν βίον. Vitam transimus. (69) 'Αλλὰ θλίψις. Η τῶν γονέων εἰς συνουσίαν (70) Εναυάγησε. Eleganter. Εst vero omnis (71) Εἰς παῖδας τελεῖ. Ex infante fit puer. (72) Εἰς λόγους. In disciplinam, ad erudiendum. (75) Μὴ εἰκόμενος. Malim μὴ ἑλόμενος.
PG 31:1717Ἔστι πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας. Οὐδὲν γὰρ αὐταρκείας πλουσιώτερον, βίος ἀπέριττος, ἀνάπαυσις ἀφρόντιστος, πλοῦτος ἀνεπιβούλευτος, χρεία μετὰ ἀνέσεως, βάρος ἄνευ θλίψεως, ζωὴ ἀνενδεὴς, ἀπόλαυσις ἀνύβριστος. Οἱ αὐτάρκειαν ἀσκοῦντες φεύγουσι τὴν τοῦ πλούτου ζάλην. Πάντα γὰρ φοβεῖται ὁ πλούσιος· τὰς ἡμέρας, ὡς δικαστηρίων καιρούς· τὰς ἑσπέρας, ὡς λῃστῶν εὐκαιρίας· τὰς νύκτας, ὡς φροντίδων μάστιγας· τοὺς ὄρθρους, ὡς κολάκων ἐφόδους. Καὶ οὐ μόνον καιρὸν, ἀλλὰ καὶ τόπον δέδοικε. Φρίττει λῃστῶν διορυγὰς, κλεπτῶν ἐπιβουλὰς, βιαστῶν συκοφαντίας, τῶν βιασθέντων τὰς κατηγορίας, τῶν δυνατωτέρων τὰς διαρπαγὰς, τῶν οἰκετῶν τὰς κακουργίας, τῶν δηλατόρων τὰς περιεργίας, τῶν ἀναπραττόντων τὴν ἀγνωμοσύνην, τῶν γειτόνων τὰς ἐνθυμήσεις, τῶν τοίχων τὴν σαθρότητα, τῶν οἰκιῶν τὰς καταπτώσεις, τῶν βαρβάρων τὰς ἐφόδους, τῶν πολιτῶν τοὺς δόλους, τῶν δικαζόντων τὰς ἀποφάσεις, τὸ μετὰ τὸ σχεῖν ἀπολέσαι, τὴν μετὰ τὴν κτῆσιν ἀφαίρεσιν. Ἄνθρωπε, εἰ τοσοῦτος ὁ χειμὼν τῆς κτήσεως, ποῦ τὸ ἔαρ τῆς ἀπολαύσεως; Ἔστι πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας.
Β τοπέδοις κελεύει, ὡς ὕπατος φιλοτιμεῖται, ἐσώρευσε πλοῦτον· ἀλλὰ συνέδραμε τοῖς καμάτοις ὁ χρόνος, καὶ συνέφθασε τῷ ἀξιώματι τὸ γῆρας, καὶ πρὶν ἢ ἀπολαῦσαι τοῦ πλούτου, ἀπῆλθεν ἁρπασθεὶς τοῦ βίου, καὶ ἐν αὐτῷ τῷ λιμένι ὑπέμεινε τὸ ναυάγιον. Συνακολουθεῖ γὰρ (74) ταῖς ματαίαις έλω πίσι καταγελῶν τῶν βροτῶν ὁ θάνατος. Τοιοῦτος ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος, άστατος θάλασσα, ἀὴρ ἀνώματ λος, ὄναρ αβέβαιον, ῥεῦμα παρατρέχον, καπνός διαχεόμενος, σκιὰ μεταπηδῶσα, πέλαγος ὑπὸ κυρά των ἐνοχλούμενον· καὶ ἡ μὲν ζάλη φοβερά, ὁ δὲ πλοῦς ἐπισφαλής, οἱ δὲ ἐπιβάται νυστάζομεν. Φοβε- ρὰ γὰρ καὶ ἀγρία ἡ τοῦ βίου θάλασσα, μάταιαι αἱ ἐλπίδες, ὡς καταιγίδες σπιλάζουσας (75). Αἱ θλίψεις ὡς κύματα ωρύονται, αἱ ἐπιβουλαί ὡς ἔφαλοι κρύπτονται πέτραι, οἱ ἐχθροὶ ὡς κύνες περικεχή- νασιν (76), οἱ ἅρπαγες ὡς πειραταὶ ἐφεδρεύουσι, τὸ γῆρας ὡς χειμὼν ἐπέρχεται (77), ὁ θάνατος ὡς ναυάγιον ἐφίσταται. Εἶδες τὴν ζάλην, κυβέρνησόν σου τὸν χειμῶνα, βλέπε πῶς πλέεις, μὴ ὑπέραν τλον (78) ποιήσῃς τὸ σαυτοῦ. σκάφος, ἢ τῷ ἐξ ἀδι κίας πλούτῳ. ἢ τῷ ἐκ παθῶν φόρτῳ· διὰ τοῦτο ὁ μακάριος Παῦλος ἀρτίως (79) βοᾷ · Ἔστι πορισμός μέγας ἡ εὐσέβεια. Πλοῦτος οὐράνιος, θησαυρός μυστηρίων, σοφίας πέλαγος, γνῶσις ἀληθείας, προσκύνησις τῆς ἀκτίστου Τριάδος, ἔσοπτρον τοῦ παρθενικοῦ μυστηρίου, πίστις απολυπραγμόνητος, Ομολογία Έρευναν φεύγουσα, κήρυγμα ὅσιον, διὰ γλώσσης προσφερόμενον, δι' ἀκοῆς εἰσδυόμενον, ἐν ψυχῇ ῥιζούμενον, καὶ Τριάδος ἔλλαμψιν χαριζόμε νον. "Εστι πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐτα αρκείας. Οὐδὲν γὰρ αὐταρκείας πλουσιώτερον, βίος ἀπέριττος, ἀνάπαυσις ἀφρόντιστος, πλοῦτος ἀνεπι- βούλευτος, χρεία μετὰ ἀνέσεως, βάρος ἄνευ θλί ψεως, ζωὴ ἀνενδεής, ἀπόλαυσις ἀνύβριστος. Οι αὐτάρκειαν ἀσκοῦντες φεύγουσι τὴν τοῦ πλούτου ζάλην. Πάντα γὰρ φοβεῖται ὁ πλούσιος· τὰς ἡμέρας, ὡς δικαστηρίων καιρούς· τὰς ἑσπέρας, ὡς λῃστῶν εὐκαιρίας· τὰς νύκτας, ὡς φροντίδων μάστιγας· τοὺς ὄρθρους, ὡς κολάκων ἐφόδους. Καὶ οὐ μόνον καιρὸν, ἀλλὰ καὶ τόπον δέδοικε. Φρίττει λῃστῶν διορυγάς, κλεπτῶν ἐπιβουλάς, βιαστῶν συκοφαντίας, τῶν βιασθέντων (80) τὰς κατηγορίας, τῶν δυνατω τέρων τὰς διαρπαγὰς, τῶν οἰκετῶν τὰς κακουργίας, τῶν δηλατόρων τὰς περιεργίας (81), τῶν ἀναπρατ- τόντων (82) τὴν ἀγνωμοσύνην, τῶν γειτόνων τὰς ἐνθυμήσεις, τῶν τοίχων τὴν σαθρότητα, τῶν οἰκιῶν τὰς καταπτώσεις, τῶν βαρβάρων τὰς ἐφόδους, τῶν πολιτῶν τοὺς δόλους, τῶν δικαζόντων τὰς ἀποφάσεις, » | ση., σημείωσαι. Εt υπερενθουσιῶν ενεργεία ἐπέπεσεν, ἐπ- έσκηψεν, πικρία, ἀπανθρωπία. CONSOLATIO AD ÆGROTUM. B evertitur navis. Spes vanas comes sequitur mors, D fastum. Nihil intulimus in mundum ; nudi ex uiero Tim. vi, 6. so ibid. 7. i. e. est profecto dignus hic locus, qui attente legatur. Equidem certe hæc relegi. quam procella allidunt et affligunt petris. multo est inferius. Malim C et homines ludibrio habet. Hæc est hominum vita, mare turbidum, instabilis aer, somnium incon- stans, præceps amnis, fumus evanescens, recedens umbra, pelagus fluctibus agitatus; procella profe- cto horrenda, navigium vero fragile, et nautæ nos dormimus. Terribilis enim et atrox vitæ pelagus, vanæ spes, ut procella, nos petris affligunt; pres- sura, tanquam fluctus, mugiunt; insidiæ, tan- quam scopuli, latent; inimici, tanquam canes, in- hiant ; mors, tanquam naufragium, instat. Cognoscis tempestatem, dirige procellam, considera quomodo navigas, ne cymbam graviori onere obruas, aut iniquis divitiis, aut cupiditatum operibus ; quapro- pter clamat beatus Paulus congruenter : Est quasius magnus pietas s. Donum cœleste, thesaurus myste - riorum, sapientiæ oceanus, fides quieta, confessio ab omni sollicita disquisitione abhorrens, sancta prædicatio, per linguam prolata, per aures admissa, animæ inserta, Trinitatis illuminationem afferens. Est quæstus magnus pietas cum sufficientia. Nihil enim sufficientia ditius, vita per omnia abundans, pax tranquilla, bonum nemini invisum, utilitas per- petua, pondus sine pressura, dies sine indigentia, hetitia sine arrogantia. Qui sufficientiam exercent, effugiunt divitiarum tempestatem. Nam omnia per- timet dives : dies, quia litium tempus; vesperti- num, quia opportunum latronibus; noctes, quia cu- ris sollicitæ; auroram, quia adulatoribus celebra- tur. Nec tempora tantum, sed et loca metuit. Hor ret latronum impetus, furum insidias, malignorum calumnias, læsorum crimina, potentium rapinas, fa- mulorum nequitiam, delatorum astutiam, exacto- rum insaniam, vicinorum consilia, murorum ve- tustatem, domorum ruinas, barbarorum incursus, civium dolos, judicum sententias, jacturam bono- rum quæ habuerit, possessorum amnissionem. Homo, dic mihi, si tanta hiems divitiarum, ubi ver læli- tiæ? Est quæstus magnus pietas cum sufficientia. Non praesenti vita circumscribitur, inquit. Eterna enim possessio, nam sumptibus impendendis non compa ratur. Dic, Paule, Nihil intulimus in hunc mundum s. Sufficit hæc parilis nascentium nuditas ad redarguen- dum, qui ex vitæ conditionibus inæqualibus oritur, matris sumus egressi. Nihil habens vitamingressus es,avare : non aurum, ex terra enim eruitur; non argen tum, quod tecumnon seminatum est; non vestimenta, nam hæc adartem textoriam spectant; nondonius, quas aut aliud quid tale, tanquam tempestas in- gruit. in fingendis criminibus. dicitur etiam (74) Συνακολουθεῖ γάρ. Hic in margine codicis (75) Ὡς καταιγίδες σπιλάζουσαι. Quæ nos tan- (76) Περικεχήκασιν. Rictu aperto minantur. (77) Επέρχεται. Hoc vero vocabulum reliquis (78) Ὑπέραντλον. Υπέρευ. (79) Αρτίως. Ευστόχως, εὐεπηβόλως, ευκαίρως. (80) Τῶν βιασθέντων. Υπ' αὐτοῦ. (81) Τὰς περιεργίας. Delatorum malignam curar (82) Αναπραττόντων. Exactorum. De his alibi
Οὐ τῷ παρόντι συγκατακλείεται βίῳ, φησίν. Ἀθάνατος γάρ ἐστιν ἡ κτῆσις, πλούτῳ δαπανωμένῳ γὰρ οὐχ ἁλίσκεται. Εἰπὲ, ὦ Παῦλε, Οὐδὲν εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον. Ἀρκεῖ ἡ ἰσοτιμία τῆς εἰςόδου διῶξαι τὴν ἀνωμαλίαν τοῦ τύφου τῆς πολιτείας. Οὐδὲν εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον· γυμνοὶ τῆς μητρῴας γαστρὸς ἐξήλθομεν. Οὐδὲν εἰσῆλθες ἔχων, πλεονέκτα· οὐ χρυσόν· ἐκ γῆς γὰρ μεταλλεύεται· οὐκ ἄργυρον· οὐ γὰρ συνεσπάρη· οὐκ ἐσθῆτα· τέχνης γὰρ ὑφαντικῆς ἐπίνοια· οὐ κτήματα, ἅπερ ἐφιλέργησε πλοῦτος, καὶ ᾠκοδόμησαν χεῖρες· οὐκ ἀξίωμα, εἰ μὴ μόνον τὸ κατ’ εἰκόνα· οὐ δυναστείαν, ἣν φθείρει χρόνος, καὶ θερίζει θάνατος. Γυμνὸς εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθες, εἴθε καὶ γυμνὸς ἁμαρτημάτων ἐξέλθοις τοῦ βίου Οὐδὲν εἰςηνέγκαμεν εἰς τὸν βίον, ἀλλ’ οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Καὶ οὐδὲν, ὦ Παῦλε, τῶν τοῦ βίου ἐκφέρομεν; Τῶν τοῦ βίου οὐδὲν, εἰ μὴ μόνον ἀρετὰς, εἰ ἐπράξαμεν. Ἐκφέρομεν σωφροσύνην, εἰ ἠνθήσαμεν. Ἐκφέρομεν ἐλεημοσύνην, εἰ ἐπλουτήσαμεν. Αὗται ψυχῇς συνήγοροι, βίου ἄγκιστρα.
Β τοπέδοις κελεύει, ὡς ὕπατος φιλοτιμεῖται, ἐσώρευσε πλοῦτον· ἀλλὰ συνέδραμε τοῖς καμάτοις ὁ χρόνος, καὶ συνέφθασε τῷ ἀξιώματι τὸ γῆρας, καὶ πρὶν ἢ ἀπολαῦσαι τοῦ πλούτου, ἀπῆλθεν ἁρπασθεὶς τοῦ βίου, καὶ ἐν αὐτῷ τῷ λιμένι ὑπέμεινε τὸ ναυάγιον. Συνακολουθεῖ γὰρ (74) ταῖς ματαίαις έλω πίσι καταγελῶν τῶν βροτῶν ὁ θάνατος. Τοιοῦτος ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος, άστατος θάλασσα, ἀὴρ ἀνώματ λος, ὄναρ αβέβαιον, ῥεῦμα παρατρέχον, καπνός διαχεόμενος, σκιὰ μεταπηδῶσα, πέλαγος ὑπὸ κυρά των ἐνοχλούμενον· καὶ ἡ μὲν ζάλη φοβερά, ὁ δὲ πλοῦς ἐπισφαλής, οἱ δὲ ἐπιβάται νυστάζομεν. Φοβε- ρὰ γὰρ καὶ ἀγρία ἡ τοῦ βίου θάλασσα, μάταιαι αἱ ἐλπίδες, ὡς καταιγίδες σπιλάζουσας (75). Αἱ θλίψεις ὡς κύματα ωρύονται, αἱ ἐπιβουλαί ὡς ἔφαλοι κρύπτονται πέτραι, οἱ ἐχθροὶ ὡς κύνες περικεχή- νασιν (76), οἱ ἅρπαγες ὡς πειραταὶ ἐφεδρεύουσι, τὸ γῆρας ὡς χειμὼν ἐπέρχεται (77), ὁ θάνατος ὡς ναυάγιον ἐφίσταται. Εἶδες τὴν ζάλην, κυβέρνησόν σου τὸν χειμῶνα, βλέπε πῶς πλέεις, μὴ ὑπέραν τλον (78) ποιήσῃς τὸ σαυτοῦ. σκάφος, ἢ τῷ ἐξ ἀδι κίας πλούτῳ. ἢ τῷ ἐκ παθῶν φόρτῳ· διὰ τοῦτο ὁ μακάριος Παῦλος ἀρτίως (79) βοᾷ · Ἔστι πορισμός μέγας ἡ εὐσέβεια. Πλοῦτος οὐράνιος, θησαυρός μυστηρίων, σοφίας πέλαγος, γνῶσις ἀληθείας, προσκύνησις τῆς ἀκτίστου Τριάδος, ἔσοπτρον τοῦ παρθενικοῦ μυστηρίου, πίστις απολυπραγμόνητος, Ομολογία Έρευναν φεύγουσα, κήρυγμα ὅσιον, διὰ γλώσσης προσφερόμενον, δι' ἀκοῆς εἰσδυόμενον, ἐν ψυχῇ ῥιζούμενον, καὶ Τριάδος ἔλλαμψιν χαριζόμε νον. "Εστι πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐτα αρκείας. Οὐδὲν γὰρ αὐταρκείας πλουσιώτερον, βίος ἀπέριττος, ἀνάπαυσις ἀφρόντιστος, πλοῦτος ἀνεπι- βούλευτος, χρεία μετὰ ἀνέσεως, βάρος ἄνευ θλί ψεως, ζωὴ ἀνενδεής, ἀπόλαυσις ἀνύβριστος. Οι αὐτάρκειαν ἀσκοῦντες φεύγουσι τὴν τοῦ πλούτου ζάλην. Πάντα γὰρ φοβεῖται ὁ πλούσιος· τὰς ἡμέρας, ὡς δικαστηρίων καιρούς· τὰς ἑσπέρας, ὡς λῃστῶν εὐκαιρίας· τὰς νύκτας, ὡς φροντίδων μάστιγας· τοὺς ὄρθρους, ὡς κολάκων ἐφόδους. Καὶ οὐ μόνον καιρὸν, ἀλλὰ καὶ τόπον δέδοικε. Φρίττει λῃστῶν διορυγάς, κλεπτῶν ἐπιβουλάς, βιαστῶν συκοφαντίας, τῶν βιασθέντων (80) τὰς κατηγορίας, τῶν δυνατω τέρων τὰς διαρπαγὰς, τῶν οἰκετῶν τὰς κακουργίας, τῶν δηλατόρων τὰς περιεργίας (81), τῶν ἀναπρατ- τόντων (82) τὴν ἀγνωμοσύνην, τῶν γειτόνων τὰς ἐνθυμήσεις, τῶν τοίχων τὴν σαθρότητα, τῶν οἰκιῶν τὰς καταπτώσεις, τῶν βαρβάρων τὰς ἐφόδους, τῶν πολιτῶν τοὺς δόλους, τῶν δικαζόντων τὰς ἀποφάσεις, » | ση., σημείωσαι. Εt υπερενθουσιῶν ενεργεία ἐπέπεσεν, ἐπ- έσκηψεν, πικρία, ἀπανθρωπία. CONSOLATIO AD ÆGROTUM. B evertitur navis. Spes vanas comes sequitur mors, D fastum. Nihil intulimus in mundum ; nudi ex uiero Tim. vi, 6. so ibid. 7. i. e. est profecto dignus hic locus, qui attente legatur. Equidem certe hæc relegi. quam procella allidunt et affligunt petris. multo est inferius. Malim C et homines ludibrio habet. Hæc est hominum vita, mare turbidum, instabilis aer, somnium incon- stans, præceps amnis, fumus evanescens, recedens umbra, pelagus fluctibus agitatus; procella profe- cto horrenda, navigium vero fragile, et nautæ nos dormimus. Terribilis enim et atrox vitæ pelagus, vanæ spes, ut procella, nos petris affligunt; pres- sura, tanquam fluctus, mugiunt; insidiæ, tan- quam scopuli, latent; inimici, tanquam canes, in- hiant ; mors, tanquam naufragium, instat. Cognoscis tempestatem, dirige procellam, considera quomodo navigas, ne cymbam graviori onere obruas, aut iniquis divitiis, aut cupiditatum operibus ; quapro- pter clamat beatus Paulus congruenter : Est quasius magnus pietas s. Donum cœleste, thesaurus myste - riorum, sapientiæ oceanus, fides quieta, confessio ab omni sollicita disquisitione abhorrens, sancta prædicatio, per linguam prolata, per aures admissa, animæ inserta, Trinitatis illuminationem afferens. Est quæstus magnus pietas cum sufficientia. Nihil enim sufficientia ditius, vita per omnia abundans, pax tranquilla, bonum nemini invisum, utilitas per- petua, pondus sine pressura, dies sine indigentia, hetitia sine arrogantia. Qui sufficientiam exercent, effugiunt divitiarum tempestatem. Nam omnia per- timet dives : dies, quia litium tempus; vesperti- num, quia opportunum latronibus; noctes, quia cu- ris sollicitæ; auroram, quia adulatoribus celebra- tur. Nec tempora tantum, sed et loca metuit. Hor ret latronum impetus, furum insidias, malignorum calumnias, læsorum crimina, potentium rapinas, fa- mulorum nequitiam, delatorum astutiam, exacto- rum insaniam, vicinorum consilia, murorum ve- tustatem, domorum ruinas, barbarorum incursus, civium dolos, judicum sententias, jacturam bono- rum quæ habuerit, possessorum amnissionem. Homo, dic mihi, si tanta hiems divitiarum, ubi ver læli- tiæ? Est quæstus magnus pietas cum sufficientia. Non praesenti vita circumscribitur, inquit. Eterna enim possessio, nam sumptibus impendendis non compa ratur. Dic, Paule, Nihil intulimus in hunc mundum s. Sufficit hæc parilis nascentium nuditas ad redarguen- dum, qui ex vitæ conditionibus inæqualibus oritur, matris sumus egressi. Nihil habens vitamingressus es,avare : non aurum, ex terra enim eruitur; non argen tum, quod tecumnon seminatum est; non vestimenta, nam hæc adartem textoriam spectant; nondonius, quas aut aliud quid tale, tanquam tempestas in- gruit. in fingendis criminibus. dicitur etiam (74) Συνακολουθεῖ γάρ. Hic in margine codicis (75) Ὡς καταιγίδες σπιλάζουσαι. Quæ nos tan- (76) Περικεχήκασιν. Rictu aperto minantur. (77) Επέρχεται. Hoc vero vocabulum reliquis (78) Ὑπέραντλον. Υπέρευ. (79) Αρτίως. Ευστόχως, εὐεπηβόλως, ευκαίρως. (80) Τῶν βιασθέντων. Υπ' αὐτοῦ. (81) Τὰς περιεργίας. Delatorum malignam curar (82) Αναπραττόντων. Exactorum. De his alibi
PG 31:1719Ἐνταῦθα πλοῦτος ἀπομένει, ἁρπάζεται χρυσὸς, μερίζεται ἄργυρος, πιπράσκεται κτήματα, ληθαργεῖται δόξα, παύεται δυναστεία, σβέννυται φόβος. Τῇ γὰρ σκηνῇ τοῦ βίου συνδιαλύεται τὸ σχῆμα. Τί οὖν, Ἔχοντες διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα. Φεύγω τὸ περιττὸν, ὡς ἄχρηστον, καὶ ζητῶ τὸ ἀναγκαῖον, ὡς ἀκατηγόρητον. Ἕστηκεν ἐκεῖ γυμνὸς ὁ πλούσιος, εἰ μὲν ἔχει ἀρετὰς, κἀκεῖ πλούσιος· εἰ δὲ τούτων γυμνὸς, πένης αἰώνιος. Οὐδὲν γὰρ τῆς ἐναρέτου πενίας πλουσιώτερον. Πέτρος πένης· ἀλλ’ ἐσκύλευσε θάνατον. Ἰωάννης πένης· ἀλλὰ χωλοῦ ἀνώρθωσε πόδας. Φίλιππος πένης· ἀλλ’ εἶδεν ἐν τῷ Υἱῷ τὸν Πατέρα. Ματθαῖος πένης· ἀπεδύσατο γὰρ μετὰ τῆς ἁρπαγῆς τὸν πλοῦτον. Θωμᾶς πένης· ἀλλ’ ὤρυξε θησαυρὸν ἀνελλιπῆ τὴν πλευρὰν τοῦ Δεσπότου. Παῦλος πένης· ἀλλὰ τοῦ παραδείσου γέγονε κληρονόμος. Ὁ Δεσπότης κατὰ σάρκα πένης· θεότητι γὰρ πλούσιος ἄμετρος. Ἰδοὺ γὰρ σήμερον ἐξέχεε τὸν τῆς ἰάσεως πλοῦτον, τὴν πενθερὰν Πέτρου νόσου ἀπήλλαξε, τῇ ἁφῇ τὸν πυρετὸν ἐφυγάδευσεν. Ἤγειρε, μὴ περιοδεύσας, τὴν κάμνουσαν· ὕλη οὐκ ἐφαίνετο, καὶ ἴασις ἐσχεδιάζετο. Πόνους πλουσίους ἀνάλωσε, καὶ οὐδεὶς ὁ ἐλεῶν.
Α τὸ μετὰ τὸ σχεῖν ἀπολέσαι, τὴν μετὰ τὴν κτῆσιν ἀφαίρεσιν. Ανθρωπε, εἰ τοσοῦτος ὁ χειμὼν τῆς κτήσεως, ποῦ τὸ ἔαρ τῆς ἀπολαύσεως; Εστι περι- σμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας. Οὐ τῷ παρόντι συγκατακλείεται βίῳ, φησίν. ᾿Αθάνατος γάρ ἐστιν ἡ κτῆσις, πλούτῳ δαπανωμένῳ (85) γάρ οὐχ ἁλίσκεται. Εἰπὲ, ὦ Παῦλε, Οὐδὲν εἰσηνέγ καμεν εἰς τὸν κόσμον. Αρκεῖ ἡ ἰσοτιμία τῆς εἰσ όδου (84) διῶξαι (85) τὴν ἀνωμαλίαν τοῦ τύφου τῆς πολιτείας. Οὐδὲν εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον· γυμνοί τῆς μητρώας γαστρὸς ἐξήλθομεν. Οὐδὲν εἰσῆλθες ἔχων, πλεονέκτα· οὐ χρυσόν· ἐκ γῆς γὰρ μεταλλεύεται· οὐκ ἄργυρον· οὐ γὰρ συνεσπάρη· οὐκ ἐσθῆτα· τέχνης γὰρ ὑφαντικῆς ἐπίνοια· οὐ κτήμα τα, ἅπερ ἐφιλέργησε πλοῦτος, καὶ ᾠκοδόμησαν χεί ρες· οὐκ ἀξίωμα, εἰ μὴ μόνον τὸ κατ' εἰκόνα (86) • οὐ δυναστείαν, ἣν φθείρει χρόνος, καὶ θερίζει θά- νατος. Γυμνὸς εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθες, είθε και για μνὸς ἁμαρτημάτων ἐξέλθοις τοῦ βίου ! Οὐδὲν εἰσ ηνέγκαμεν εἰς τὸν βίον, ἀλλ' οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Καὶ οὐδὲν, ὦ Παῦλε, τῶν τοῦ βίου ἐκφέρομεν; Τῶν τοῦ βίου οὐδὲν, εἰ μὴ μόνον ἀρετάς, εἰ ἐπράξαμεν. Ἐκφέρομεν σωφροσύνην (87), εἰ Ανθή σαμεν (88). Εκφέρομεν ελεημοσύνην, εἰ ἐπλευτή σαμεν (89). Αὗται ψυχῆς συνήγοροι (90), βίου άγ κιστρα (91). Ένταῦθα πλοῦτος ἀπομένει, ἁρπάζεται χρυσός, μερίζεται (92) άργυρος, πιπράσκεται κτή ματα, ληθαργείται (93) δόξα, παύεται δυναστεία, σβέννυται φόβος (94). Τῇ γὰρ σκηνῇ τοῦ βίου συν διαλύεται (95) τὸ σχῆμα (96). Τί οὖν, Ἔχοντες διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησό μεθα. Φεύγω τὸ περιττόν, ὡς ἄχρηστον, καὶ ζητῶ τὸ ἀναγκαῖον, ὡς ἀκατηγόρητον. Ἔστηκεν ἐκεῖ γυμνὸς ὁ πλούσιος, εἰ μὲν ἔχει ἀρετὰς, κἀκεῖ πλού σιος· εἰ δὲ τούτων γυμνός, πένης αἰώνιος. Οὐδὲν γὰρ τῆς ἐναρέτου πενίας πλουσιώτερον. Πέτρος πέο νης· ἀλλ' ἐσκύλευσε (97) θάνατον. Ἰωάννης πένης" ἀλλὰ χωλοῦ ἀνώρθωσε πόδας. Φίλιππος πένης· ἀλλ' εἶδεν ἐν τῷ Υἱῷ τὸν Πατέρα. Ματθαῖος πένης· ἀπὸ εδύσατο γὰρ μετὰ τῆς ἁρπαγῆς τὸν πλοῦτον. Θωμάς πένης· ἀλλ᾽ ὤρυξε θησαυρὸν ἀνελλιπῆ τὴν πλευρὰν τοῦ Δεσπότου. Παῦλος πένης· ἀλλὰ τοῦ παραδείσου πιν, Πάντα αἰσχρὰ ἐδίωκεν ήσκήσαμεν εὐεργεσίαις. συνοδοιπόροι. βίου αἰωνίου ἄγκιστρα, αἷς (ἀρεταῖς) βίος αἰώνιος ἁλίσκεται καὶ ἀγκιστρεύεται. έπαθλα, πλεονεκτήματα, λείμματα, ἐφόδια. ταπεινῶν πρὸς ἡμᾶς. λεύειν θάνατον APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. B elaboraverunt divitiæ, et manus ædifcaverunt ; non dignitates, nisi forte quæ ad Dei imaginem; non po- testatem, quam tempus destruit et metit mors. Nudus in mundum venisti, utinam et a peccatis nudus de vita recedas! Nihil intulimus in vitam, haud dubium quod nec auferre quid possumus. Quid, Paule, nihil de vita auferemus? Nihil profecto, nisi virtutes, quas gesserimus. Aufereinus sapien- tiam si illa floruerimus. Auferemus eleemosynas, si illis abundaverimus. Istæ animam commendant, vítam quasi hamo capiunt. Hic manent divityæ, au- rum rapitur, metitur argentum, alienantur prædia, obraitur fama, cessat potestas, exstinguitur me- tus. Nam dissoluta vitæ scena, dissolvitur simulet scenæ apparatus. Quid igitur? Habentes alimenta, et quibus legamur, contenti simus s. Redundantia eſſfugio, tanquam inutilia; et quæro necessarium, tanquam crimini nulli obnoxium. Ibi nudus appa- rebitdives; quod si virtutes habuerit, dives quoque ibi : quod si vero in his nudus, erit in æternum pau- per. Nihil enim probata paupertate ditius. Petrus pauper s ; sed morti prædam eripuit. Joannes pant- per; at claudi pedes restituit. Philippus pauper ; conspexit tamen in Filio Patrem ”. Matthæus pau- per; nam cum rapina divitias exuerat ". Thomas pauper; at manus in thesaurum summum misit, in latus Dominis. Paulus pauper ; sed in paradi- sum raptus ests. Dominus pauper secundum car- nem, divinitate vero ditissimus. Ecce enim hodie profudit divitias sanationis, socrum Petri a morbo liberavit, tactu fugavit febrem. Laborantem exci- tavit, nulla exploratione facta, nullo apparente re- medio 7. Multa fuerat perpessa, at nemo illius mi- sertus erat. Hic astat solus rerum omnium mo- derator, et sedata est corporis tempestas. Observa prodigium. Tres eadem ratione curavit, viros duos et feminam : Lazarum, filium viduæ et filiam Jairi, et quare, exaudi. Mirus est hic sermo. Ut probet iosum esse et legis et gratiæ dominum, hac de causa similem in utrisque observat imaginem. Ita enim ibi tres statuerat populo duces: Moysem et Aaron et Mariam. Audi eum per prophetas cla- C **Luc. v, 27, 28. ** Joan. xx 27. " || • Tim. vi, 7. ibid. 8. *** Act. 11, 6. • Joan. Cor. 311, 4. * Luc. 1, 38, 39. 9. que vanæ et fuxa sunt, comparatur. in Agesilao, cap. 3, § 1, ad quem locuin vide Bachium, et Fischerun in Præf. ad Anacr., p. 14, 15. videtur. Plures certe virtutes memorare poterat. cuimus. Nisi legendum est. Non inepte tamen, ut videtur, conjicere quis possit tor ergo, h. e.; Alias po- tuisset dicere, Sopitur, obruitur. respicit ad Act. 111, 6, ubi etiam de Joanne. Exv- tamen convenientius dicitur de Chr- sto, de Elia et Elisæo, qui mortuos in vitam revo- carunt. (83) Πλούτῳ δαπανωμένῳ. Nec enim divitiis, D quadam obscuritatis reprehensione dixit. Interpre (84) Τῆς εἰσόδου. Εἰς τὸν βίον. (85) Διώξαι. Ήγουν ἐκδιώξαι. Sic plane Xenoph. (86) Κατ' εικόνα. Θεοῦ. (87) Σωφροσύνην. In hac parte oratio non plena (88) Εἰ ἠνθήσαμεν. Si in juventute eam exer- (89) Εἰ ἐπλουτήσαμεν. Ταῖς εἰς τοὺς πτωχοὺς (90) Συνήγοροι. Συνήγοροι utique ferri potest. (91) Βίου άγκιστρα. Hoc vere durius, nec sine (92) Μερίζεται. "Ηγουν διαμερίζεται. (93) Ληθαργείται. Eleganter, pro καταπαύεται. (94) Φόβος. Ὁ τῶν ὑπηκόων καὶ ἀρχομένων καὶ (95) Συνδιαλύεται. Συγκαταστρέφεται. (96) Τὸ σχῆμα. Τὸ ἀξίωμα. (97) Ἐσκύλευσε. Spoliis exuit mortem. Ni fallor,
Ἐνταῦθα δὲ μόνον ἐπέστη ὁ τῆς φύσεως ἰατρὸς, ἐλύθη τοῦ σώματος ὁ χειμών. Καὶ βλέπε μοι τὸ θαυμαστόν. Τρεῖς ἐν ταυτῷ ἐθεράπευσε, δύο ἄνδρας καὶ μίαν γυναῖκα, τὸν Λάζαρον, τὸν τῆς χήρας υἱὸν, τὴν θυγατέρα Ἰαείρου, καὶ διὰ τί ἄκουε· ἀπόῤῥητος γὰρ ὁ λόγος. Ἵνα δείξῃ, ὅτι αὐτός ἐστι νόμου καὶ χάριτος Δεσπότης, διὰ τοῦτο τὴν ὁμοίαν ἐν ἑτέροις σώζει εἰκόνα. Ὥσπερ γὰρ ἐκεῖ τρεῖς ἐπέστησε τῷ λαῷ δημαγωγοὺς, τὸν Μωσέα, τὸν Ἀαρὼν καὶ τὴν Μαριάμ. Ἄκουε αὐτοῦ ἐν προφήταις βοῶντος· Λαός μου, τί ἐποίησά σοι, ἢ τί ἠδίκησά σε, ἀποκρίθητί μοι, διότι ἀπέστειλα πρὸ προσώπου σου τὸν Μωσῆν καὶ τὸν Ἀαρὼν καὶ τὴν Μαριάμ; Τὸν Μωσέα εἰς πρόσωπον τοῦ νόμου· τὸν Ἀρὼν εἰς πρόσωπον τῶν προφητῶν, καὶ τὴν Μαριὰμ εἰς πρόσωπον τῆς Ἐκκλησίας, ἢν ἐπήρωσε τῶν εἰδώλων ἡ ἀκαθαρσία, καὶ ἰάσατο ἡ τοῦ σαρκωθέντος φιλανθρωπία.
Α τὸ μετὰ τὸ σχεῖν ἀπολέσαι, τὴν μετὰ τὴν κτῆσιν ἀφαίρεσιν. Ανθρωπε, εἰ τοσοῦτος ὁ χειμὼν τῆς κτήσεως, ποῦ τὸ ἔαρ τῆς ἀπολαύσεως; Εστι περι- σμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας. Οὐ τῷ παρόντι συγκατακλείεται βίῳ, φησίν. ᾿Αθάνατος γάρ ἐστιν ἡ κτῆσις, πλούτῳ δαπανωμένῳ (85) γάρ οὐχ ἁλίσκεται. Εἰπὲ, ὦ Παῦλε, Οὐδὲν εἰσηνέγ καμεν εἰς τὸν κόσμον. Αρκεῖ ἡ ἰσοτιμία τῆς εἰσ όδου (84) διῶξαι (85) τὴν ἀνωμαλίαν τοῦ τύφου τῆς πολιτείας. Οὐδὲν εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον· γυμνοί τῆς μητρώας γαστρὸς ἐξήλθομεν. Οὐδὲν εἰσῆλθες ἔχων, πλεονέκτα· οὐ χρυσόν· ἐκ γῆς γὰρ μεταλλεύεται· οὐκ ἄργυρον· οὐ γὰρ συνεσπάρη· οὐκ ἐσθῆτα· τέχνης γὰρ ὑφαντικῆς ἐπίνοια· οὐ κτήμα τα, ἅπερ ἐφιλέργησε πλοῦτος, καὶ ᾠκοδόμησαν χεί ρες· οὐκ ἀξίωμα, εἰ μὴ μόνον τὸ κατ' εἰκόνα (86) • οὐ δυναστείαν, ἣν φθείρει χρόνος, καὶ θερίζει θά- νατος. Γυμνὸς εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθες, είθε και για μνὸς ἁμαρτημάτων ἐξέλθοις τοῦ βίου ! Οὐδὲν εἰσ ηνέγκαμεν εἰς τὸν βίον, ἀλλ' οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Καὶ οὐδὲν, ὦ Παῦλε, τῶν τοῦ βίου ἐκφέρομεν; Τῶν τοῦ βίου οὐδὲν, εἰ μὴ μόνον ἀρετάς, εἰ ἐπράξαμεν. Ἐκφέρομεν σωφροσύνην (87), εἰ Ανθή σαμεν (88). Εκφέρομεν ελεημοσύνην, εἰ ἐπλευτή σαμεν (89). Αὗται ψυχῆς συνήγοροι (90), βίου άγ κιστρα (91). Ένταῦθα πλοῦτος ἀπομένει, ἁρπάζεται χρυσός, μερίζεται (92) άργυρος, πιπράσκεται κτή ματα, ληθαργείται (93) δόξα, παύεται δυναστεία, σβέννυται φόβος (94). Τῇ γὰρ σκηνῇ τοῦ βίου συν διαλύεται (95) τὸ σχῆμα (96). Τί οὖν, Ἔχοντες διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησό μεθα. Φεύγω τὸ περιττόν, ὡς ἄχρηστον, καὶ ζητῶ τὸ ἀναγκαῖον, ὡς ἀκατηγόρητον. Ἔστηκεν ἐκεῖ γυμνὸς ὁ πλούσιος, εἰ μὲν ἔχει ἀρετὰς, κἀκεῖ πλού σιος· εἰ δὲ τούτων γυμνός, πένης αἰώνιος. Οὐδὲν γὰρ τῆς ἐναρέτου πενίας πλουσιώτερον. Πέτρος πέο νης· ἀλλ' ἐσκύλευσε (97) θάνατον. Ἰωάννης πένης" ἀλλὰ χωλοῦ ἀνώρθωσε πόδας. Φίλιππος πένης· ἀλλ' εἶδεν ἐν τῷ Υἱῷ τὸν Πατέρα. Ματθαῖος πένης· ἀπὸ εδύσατο γὰρ μετὰ τῆς ἁρπαγῆς τὸν πλοῦτον. Θωμάς πένης· ἀλλ᾽ ὤρυξε θησαυρὸν ἀνελλιπῆ τὴν πλευρὰν τοῦ Δεσπότου. Παῦλος πένης· ἀλλὰ τοῦ παραδείσου πιν, Πάντα αἰσχρὰ ἐδίωκεν ήσκήσαμεν εὐεργεσίαις. συνοδοιπόροι. βίου αἰωνίου ἄγκιστρα, αἷς (ἀρεταῖς) βίος αἰώνιος ἁλίσκεται καὶ ἀγκιστρεύεται. έπαθλα, πλεονεκτήματα, λείμματα, ἐφόδια. ταπεινῶν πρὸς ἡμᾶς. λεύειν θάνατον APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. B elaboraverunt divitiæ, et manus ædifcaverunt ; non dignitates, nisi forte quæ ad Dei imaginem; non po- testatem, quam tempus destruit et metit mors. Nudus in mundum venisti, utinam et a peccatis nudus de vita recedas! Nihil intulimus in vitam, haud dubium quod nec auferre quid possumus. Quid, Paule, nihil de vita auferemus? Nihil profecto, nisi virtutes, quas gesserimus. Aufereinus sapien- tiam si illa floruerimus. Auferemus eleemosynas, si illis abundaverimus. Istæ animam commendant, vítam quasi hamo capiunt. Hic manent divityæ, au- rum rapitur, metitur argentum, alienantur prædia, obraitur fama, cessat potestas, exstinguitur me- tus. Nam dissoluta vitæ scena, dissolvitur simulet scenæ apparatus. Quid igitur? Habentes alimenta, et quibus legamur, contenti simus s. Redundantia eſſfugio, tanquam inutilia; et quæro necessarium, tanquam crimini nulli obnoxium. Ibi nudus appa- rebitdives; quod si virtutes habuerit, dives quoque ibi : quod si vero in his nudus, erit in æternum pau- per. Nihil enim probata paupertate ditius. Petrus pauper s ; sed morti prædam eripuit. Joannes pant- per; at claudi pedes restituit. Philippus pauper ; conspexit tamen in Filio Patrem ”. Matthæus pau- per; nam cum rapina divitias exuerat ". Thomas pauper; at manus in thesaurum summum misit, in latus Dominis. Paulus pauper ; sed in paradi- sum raptus ests. Dominus pauper secundum car- nem, divinitate vero ditissimus. Ecce enim hodie profudit divitias sanationis, socrum Petri a morbo liberavit, tactu fugavit febrem. Laborantem exci- tavit, nulla exploratione facta, nullo apparente re- medio 7. Multa fuerat perpessa, at nemo illius mi- sertus erat. Hic astat solus rerum omnium mo- derator, et sedata est corporis tempestas. Observa prodigium. Tres eadem ratione curavit, viros duos et feminam : Lazarum, filium viduæ et filiam Jairi, et quare, exaudi. Mirus est hic sermo. Ut probet iosum esse et legis et gratiæ dominum, hac de causa similem in utrisque observat imaginem. Ita enim ibi tres statuerat populo duces: Moysem et Aaron et Mariam. Audi eum per prophetas cla- C **Luc. v, 27, 28. ** Joan. xx 27. " || • Tim. vi, 7. ibid. 8. *** Act. 11, 6. • Joan. Cor. 311, 4. * Luc. 1, 38, 39. 9. que vanæ et fuxa sunt, comparatur. in Agesilao, cap. 3, § 1, ad quem locuin vide Bachium, et Fischerun in Præf. ad Anacr., p. 14, 15. videtur. Plures certe virtutes memorare poterat. cuimus. Nisi legendum est. Non inepte tamen, ut videtur, conjicere quis possit tor ergo, h. e.; Alias po- tuisset dicere, Sopitur, obruitur. respicit ad Act. 111, 6, ubi etiam de Joanne. Exv- tamen convenientius dicitur de Chr- sto, de Elia et Elisæo, qui mortuos in vitam revo- carunt. (83) Πλούτῳ δαπανωμένῳ. Nec enim divitiis, D quadam obscuritatis reprehensione dixit. Interpre (84) Τῆς εἰσόδου. Εἰς τὸν βίον. (85) Διώξαι. Ήγουν ἐκδιώξαι. Sic plane Xenoph. (86) Κατ' εικόνα. Θεοῦ. (87) Σωφροσύνην. In hac parte oratio non plena (88) Εἰ ἠνθήσαμεν. Si in juventute eam exer- (89) Εἰ ἐπλουτήσαμεν. Ταῖς εἰς τοὺς πτωχοὺς (90) Συνήγοροι. Συνήγοροι utique ferri potest. (91) Βίου άγκιστρα. Hoc vere durius, nec sine (92) Μερίζεται. "Ηγουν διαμερίζεται. (93) Ληθαργείται. Eleganter, pro καταπαύεται. (94) Φόβος. Ὁ τῶν ὑπηκόων καὶ ἀρχομένων καὶ (95) Συνδιαλύεται. Συγκαταστρέφεται. (96) Τὸ σχῆμα. Τὸ ἀξίωμα. (97) Ἐσκύλευσε. Spoliis exuit mortem. Ni fallor,
PG 31:1720Διὰ τοῦτο ἡ Ἐκκλησία, καθάπερ Μαριὰμ, ἐλευθερωθεῖσα τοῦ νοητοῦ Φαραὼ, τοῦ διαβόλου, καὶ τῆς τῶν δαιμόνων καταδυναστείας, καθάπερ Αἴγυπτον ὁρῶσα ὑπὸ τὸ πέλαγος τῆς κολυμβήθρας τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον πνιγέντα, λαβοῦσα τὸ τύμπανον τῆς εὐχαριστίας, καὶ ἐναρμόσασα τῷ ξύλῳ τοῦ σταυροῦ τὰς χορδὰς τῶν ἀρετῶν, ἀνακρουομένη βοᾷ· Ἄσωμεν τῷ Κυρίῳ· ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται. Ἐξ οὐρανοῦ κατῆλθε, καὶ τοῦ Πατρὸς οὐκ ἐχωρίσθη· ἐν σπηλαίῳ ἐτέχθη, καὶ τὸν θρόνον οὐκ ἐγύμνωσε· ἐν φάτνῃ ἀνεκλίθη, καὶ τοὺς πατρικοὺς κόλπους οὐκ ἐκένωσεν· ἐκ παρθένου σαρκωθεὶς ἐγεννήθη, καὶ ἔμεινεν, ὡς Θεὸς, ἀπάτωρ· κατέβη, καὶ τῶν ἄνω οὐκ ἐχωρίσθη· ἀνέβη, καὶ τῇ Τριάδι προσθήκην οὐκ ἐποίησεν· ἐν μορφῇ δούλου ἐφάνη, καὶ τὸ πρὸς τὸν Πατέρα ἰσότιμον οὐκ ἀπώλεσεν· ἀλλ’ ἔστιν ὁ Λόγος καὶ εἰκὼν, καὶ ἀπαύγασμα, καὶ χαρακτήρ. Λόγος, οὐδέποτε γὰρ τοῦ νοῦ ἀφίσταται· εἰκὼν, οὐ κηρόχυτος σανὶς, ἀλλὰ σφραγὶς ἰσότυπος· ἀπαύγασμα, συναί̈διον γὰρ τὸ φῶς τῷ ἡλίῳ· χαρακτὴρ, ὁ γὰρ ἑωρακὼς τὸν Υἱὸν ἑώρακε τὸν Πατέρα.
Α τὸ μετὰ τὸ σχεῖν ἀπολέσαι, τὴν μετὰ τὴν κτῆσιν ἀφαίρεσιν. Ανθρωπε, εἰ τοσοῦτος ὁ χειμὼν τῆς κτήσεως, ποῦ τὸ ἔαρ τῆς ἀπολαύσεως; Εστι περι- σμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας. Οὐ τῷ παρόντι συγκατακλείεται βίῳ, φησίν. ᾿Αθάνατος γάρ ἐστιν ἡ κτῆσις, πλούτῳ δαπανωμένῳ (85) γάρ οὐχ ἁλίσκεται. Εἰπὲ, ὦ Παῦλε, Οὐδὲν εἰσηνέγ καμεν εἰς τὸν κόσμον. Αρκεῖ ἡ ἰσοτιμία τῆς εἰσ όδου (84) διῶξαι (85) τὴν ἀνωμαλίαν τοῦ τύφου τῆς πολιτείας. Οὐδὲν εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον· γυμνοί τῆς μητρώας γαστρὸς ἐξήλθομεν. Οὐδὲν εἰσῆλθες ἔχων, πλεονέκτα· οὐ χρυσόν· ἐκ γῆς γὰρ μεταλλεύεται· οὐκ ἄργυρον· οὐ γὰρ συνεσπάρη· οὐκ ἐσθῆτα· τέχνης γὰρ ὑφαντικῆς ἐπίνοια· οὐ κτήμα τα, ἅπερ ἐφιλέργησε πλοῦτος, καὶ ᾠκοδόμησαν χεί ρες· οὐκ ἀξίωμα, εἰ μὴ μόνον τὸ κατ' εἰκόνα (86) • οὐ δυναστείαν, ἣν φθείρει χρόνος, καὶ θερίζει θά- νατος. Γυμνὸς εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθες, είθε και για μνὸς ἁμαρτημάτων ἐξέλθοις τοῦ βίου ! Οὐδὲν εἰσ ηνέγκαμεν εἰς τὸν βίον, ἀλλ' οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Καὶ οὐδὲν, ὦ Παῦλε, τῶν τοῦ βίου ἐκφέρομεν; Τῶν τοῦ βίου οὐδὲν, εἰ μὴ μόνον ἀρετάς, εἰ ἐπράξαμεν. Ἐκφέρομεν σωφροσύνην (87), εἰ Ανθή σαμεν (88). Εκφέρομεν ελεημοσύνην, εἰ ἐπλευτή σαμεν (89). Αὗται ψυχῆς συνήγοροι (90), βίου άγ κιστρα (91). Ένταῦθα πλοῦτος ἀπομένει, ἁρπάζεται χρυσός, μερίζεται (92) άργυρος, πιπράσκεται κτή ματα, ληθαργείται (93) δόξα, παύεται δυναστεία, σβέννυται φόβος (94). Τῇ γὰρ σκηνῇ τοῦ βίου συν διαλύεται (95) τὸ σχῆμα (96). Τί οὖν, Ἔχοντες διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησό μεθα. Φεύγω τὸ περιττόν, ὡς ἄχρηστον, καὶ ζητῶ τὸ ἀναγκαῖον, ὡς ἀκατηγόρητον. Ἔστηκεν ἐκεῖ γυμνὸς ὁ πλούσιος, εἰ μὲν ἔχει ἀρετὰς, κἀκεῖ πλού σιος· εἰ δὲ τούτων γυμνός, πένης αἰώνιος. Οὐδὲν γὰρ τῆς ἐναρέτου πενίας πλουσιώτερον. Πέτρος πέο νης· ἀλλ' ἐσκύλευσε (97) θάνατον. Ἰωάννης πένης" ἀλλὰ χωλοῦ ἀνώρθωσε πόδας. Φίλιππος πένης· ἀλλ' εἶδεν ἐν τῷ Υἱῷ τὸν Πατέρα. Ματθαῖος πένης· ἀπὸ εδύσατο γὰρ μετὰ τῆς ἁρπαγῆς τὸν πλοῦτον. Θωμάς πένης· ἀλλ᾽ ὤρυξε θησαυρὸν ἀνελλιπῆ τὴν πλευρὰν τοῦ Δεσπότου. Παῦλος πένης· ἀλλὰ τοῦ παραδείσου πιν, Πάντα αἰσχρὰ ἐδίωκεν ήσκήσαμεν εὐεργεσίαις. συνοδοιπόροι. βίου αἰωνίου ἄγκιστρα, αἷς (ἀρεταῖς) βίος αἰώνιος ἁλίσκεται καὶ ἀγκιστρεύεται. έπαθλα, πλεονεκτήματα, λείμματα, ἐφόδια. ταπεινῶν πρὸς ἡμᾶς. λεύειν θάνατον APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. B elaboraverunt divitiæ, et manus ædifcaverunt ; non dignitates, nisi forte quæ ad Dei imaginem; non po- testatem, quam tempus destruit et metit mors. Nudus in mundum venisti, utinam et a peccatis nudus de vita recedas! Nihil intulimus in vitam, haud dubium quod nec auferre quid possumus. Quid, Paule, nihil de vita auferemus? Nihil profecto, nisi virtutes, quas gesserimus. Aufereinus sapien- tiam si illa floruerimus. Auferemus eleemosynas, si illis abundaverimus. Istæ animam commendant, vítam quasi hamo capiunt. Hic manent divityæ, au- rum rapitur, metitur argentum, alienantur prædia, obraitur fama, cessat potestas, exstinguitur me- tus. Nam dissoluta vitæ scena, dissolvitur simulet scenæ apparatus. Quid igitur? Habentes alimenta, et quibus legamur, contenti simus s. Redundantia eſſfugio, tanquam inutilia; et quæro necessarium, tanquam crimini nulli obnoxium. Ibi nudus appa- rebitdives; quod si virtutes habuerit, dives quoque ibi : quod si vero in his nudus, erit in æternum pau- per. Nihil enim probata paupertate ditius. Petrus pauper s ; sed morti prædam eripuit. Joannes pant- per; at claudi pedes restituit. Philippus pauper ; conspexit tamen in Filio Patrem ”. Matthæus pau- per; nam cum rapina divitias exuerat ". Thomas pauper; at manus in thesaurum summum misit, in latus Dominis. Paulus pauper ; sed in paradi- sum raptus ests. Dominus pauper secundum car- nem, divinitate vero ditissimus. Ecce enim hodie profudit divitias sanationis, socrum Petri a morbo liberavit, tactu fugavit febrem. Laborantem exci- tavit, nulla exploratione facta, nullo apparente re- medio 7. Multa fuerat perpessa, at nemo illius mi- sertus erat. Hic astat solus rerum omnium mo- derator, et sedata est corporis tempestas. Observa prodigium. Tres eadem ratione curavit, viros duos et feminam : Lazarum, filium viduæ et filiam Jairi, et quare, exaudi. Mirus est hic sermo. Ut probet iosum esse et legis et gratiæ dominum, hac de causa similem in utrisque observat imaginem. Ita enim ibi tres statuerat populo duces: Moysem et Aaron et Mariam. Audi eum per prophetas cla- C **Luc. v, 27, 28. ** Joan. xx 27. " || • Tim. vi, 7. ibid. 8. *** Act. 11, 6. • Joan. Cor. 311, 4. * Luc. 1, 38, 39. 9. que vanæ et fuxa sunt, comparatur. in Agesilao, cap. 3, § 1, ad quem locuin vide Bachium, et Fischerun in Præf. ad Anacr., p. 14, 15. videtur. Plures certe virtutes memorare poterat. cuimus. Nisi legendum est. Non inepte tamen, ut videtur, conjicere quis possit tor ergo, h. e.; Alias po- tuisset dicere, Sopitur, obruitur. respicit ad Act. 111, 6, ubi etiam de Joanne. Exv- tamen convenientius dicitur de Chr- sto, de Elia et Elisæo, qui mortuos in vitam revo- carunt. (83) Πλούτῳ δαπανωμένῳ. Nec enim divitiis, D quadam obscuritatis reprehensione dixit. Interpre (84) Τῆς εἰσόδου. Εἰς τὸν βίον. (85) Διώξαι. Ήγουν ἐκδιώξαι. Sic plane Xenoph. (86) Κατ' εικόνα. Θεοῦ. (87) Σωφροσύνην. In hac parte oratio non plena (88) Εἰ ἠνθήσαμεν. Si in juventute eam exer- (89) Εἰ ἐπλουτήσαμεν. Ταῖς εἰς τοὺς πτωχοὺς (90) Συνήγοροι. Συνήγοροι utique ferri potest. (91) Βίου άγκιστρα. Hoc vere durius, nec sine (92) Μερίζεται. "Ηγουν διαμερίζεται. (93) Ληθαργείται. Eleganter, pro καταπαύεται. (94) Φόβος. Ὁ τῶν ὑπηκόων καὶ ἀρχομένων καὶ (95) Συνδιαλύεται. Συγκαταστρέφεται. (96) Τὸ σχῆμα. Τὸ ἀξίωμα. (97) Ἐσκύλευσε. Spoliis exuit mortem. Ni fallor,
Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ μονογενεῖ αὐτοῦ Υἱῷ καὶ τῷ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Α τὸ μετὰ τὸ σχεῖν ἀπολέσαι, τὴν μετὰ τὴν κτῆσιν ἀφαίρεσιν. Ανθρωπε, εἰ τοσοῦτος ὁ χειμὼν τῆς κτήσεως, ποῦ τὸ ἔαρ τῆς ἀπολαύσεως; Εστι περι- σμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας. Οὐ τῷ παρόντι συγκατακλείεται βίῳ, φησίν. ᾿Αθάνατος γάρ ἐστιν ἡ κτῆσις, πλούτῳ δαπανωμένῳ (85) γάρ οὐχ ἁλίσκεται. Εἰπὲ, ὦ Παῦλε, Οὐδὲν εἰσηνέγ καμεν εἰς τὸν κόσμον. Αρκεῖ ἡ ἰσοτιμία τῆς εἰσ όδου (84) διῶξαι (85) τὴν ἀνωμαλίαν τοῦ τύφου τῆς πολιτείας. Οὐδὲν εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον· γυμνοί τῆς μητρώας γαστρὸς ἐξήλθομεν. Οὐδὲν εἰσῆλθες ἔχων, πλεονέκτα· οὐ χρυσόν· ἐκ γῆς γὰρ μεταλλεύεται· οὐκ ἄργυρον· οὐ γὰρ συνεσπάρη· οὐκ ἐσθῆτα· τέχνης γὰρ ὑφαντικῆς ἐπίνοια· οὐ κτήμα τα, ἅπερ ἐφιλέργησε πλοῦτος, καὶ ᾠκοδόμησαν χεί ρες· οὐκ ἀξίωμα, εἰ μὴ μόνον τὸ κατ' εἰκόνα (86) • οὐ δυναστείαν, ἣν φθείρει χρόνος, καὶ θερίζει θά- νατος. Γυμνὸς εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθες, είθε και για μνὸς ἁμαρτημάτων ἐξέλθοις τοῦ βίου ! Οὐδὲν εἰσ ηνέγκαμεν εἰς τὸν βίον, ἀλλ' οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Καὶ οὐδὲν, ὦ Παῦλε, τῶν τοῦ βίου ἐκφέρομεν; Τῶν τοῦ βίου οὐδὲν, εἰ μὴ μόνον ἀρετάς, εἰ ἐπράξαμεν. Ἐκφέρομεν σωφροσύνην (87), εἰ Ανθή σαμεν (88). Εκφέρομεν ελεημοσύνην, εἰ ἐπλευτή σαμεν (89). Αὗται ψυχῆς συνήγοροι (90), βίου άγ κιστρα (91). Ένταῦθα πλοῦτος ἀπομένει, ἁρπάζεται χρυσός, μερίζεται (92) άργυρος, πιπράσκεται κτή ματα, ληθαργείται (93) δόξα, παύεται δυναστεία, σβέννυται φόβος (94). Τῇ γὰρ σκηνῇ τοῦ βίου συν διαλύεται (95) τὸ σχῆμα (96). Τί οὖν, Ἔχοντες διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησό μεθα. Φεύγω τὸ περιττόν, ὡς ἄχρηστον, καὶ ζητῶ τὸ ἀναγκαῖον, ὡς ἀκατηγόρητον. Ἔστηκεν ἐκεῖ γυμνὸς ὁ πλούσιος, εἰ μὲν ἔχει ἀρετὰς, κἀκεῖ πλού σιος· εἰ δὲ τούτων γυμνός, πένης αἰώνιος. Οὐδὲν γὰρ τῆς ἐναρέτου πενίας πλουσιώτερον. Πέτρος πέο νης· ἀλλ' ἐσκύλευσε (97) θάνατον. Ἰωάννης πένης" ἀλλὰ χωλοῦ ἀνώρθωσε πόδας. Φίλιππος πένης· ἀλλ' εἶδεν ἐν τῷ Υἱῷ τὸν Πατέρα. Ματθαῖος πένης· ἀπὸ εδύσατο γὰρ μετὰ τῆς ἁρπαγῆς τὸν πλοῦτον. Θωμάς πένης· ἀλλ᾽ ὤρυξε θησαυρὸν ἀνελλιπῆ τὴν πλευρὰν τοῦ Δεσπότου. Παῦλος πένης· ἀλλὰ τοῦ παραδείσου πιν, Πάντα αἰσχρὰ ἐδίωκεν ήσκήσαμεν εὐεργεσίαις. συνοδοιπόροι. βίου αἰωνίου ἄγκιστρα, αἷς (ἀρεταῖς) βίος αἰώνιος ἁλίσκεται καὶ ἀγκιστρεύεται. έπαθλα, πλεονεκτήματα, λείμματα, ἐφόδια. ταπεινῶν πρὸς ἡμᾶς. λεύειν θάνατον APPENDIX OPERUM S. BASILII MAGNI. B elaboraverunt divitiæ, et manus ædifcaverunt ; non dignitates, nisi forte quæ ad Dei imaginem; non po- testatem, quam tempus destruit et metit mors. Nudus in mundum venisti, utinam et a peccatis nudus de vita recedas! Nihil intulimus in vitam, haud dubium quod nec auferre quid possumus. Quid, Paule, nihil de vita auferemus? Nihil profecto, nisi virtutes, quas gesserimus. Aufereinus sapien- tiam si illa floruerimus. Auferemus eleemosynas, si illis abundaverimus. Istæ animam commendant, vítam quasi hamo capiunt. Hic manent divityæ, au- rum rapitur, metitur argentum, alienantur prædia, obraitur fama, cessat potestas, exstinguitur me- tus. Nam dissoluta vitæ scena, dissolvitur simulet scenæ apparatus. Quid igitur? Habentes alimenta, et quibus legamur, contenti simus s. Redundantia eſſfugio, tanquam inutilia; et quæro necessarium, tanquam crimini nulli obnoxium. Ibi nudus appa- rebitdives; quod si virtutes habuerit, dives quoque ibi : quod si vero in his nudus, erit in æternum pau- per. Nihil enim probata paupertate ditius. Petrus pauper s ; sed morti prædam eripuit. Joannes pant- per; at claudi pedes restituit. Philippus pauper ; conspexit tamen in Filio Patrem ”. Matthæus pau- per; nam cum rapina divitias exuerat ". Thomas pauper; at manus in thesaurum summum misit, in latus Dominis. Paulus pauper ; sed in paradi- sum raptus ests. Dominus pauper secundum car- nem, divinitate vero ditissimus. Ecce enim hodie profudit divitias sanationis, socrum Petri a morbo liberavit, tactu fugavit febrem. Laborantem exci- tavit, nulla exploratione facta, nullo apparente re- medio 7. Multa fuerat perpessa, at nemo illius mi- sertus erat. Hic astat solus rerum omnium mo- derator, et sedata est corporis tempestas. Observa prodigium. Tres eadem ratione curavit, viros duos et feminam : Lazarum, filium viduæ et filiam Jairi, et quare, exaudi. Mirus est hic sermo. Ut probet iosum esse et legis et gratiæ dominum, hac de causa similem in utrisque observat imaginem. Ita enim ibi tres statuerat populo duces: Moysem et Aaron et Mariam. Audi eum per prophetas cla- C **Luc. v, 27, 28. ** Joan. xx 27. " || • Tim. vi, 7. ibid. 8. *** Act. 11, 6. • Joan. Cor. 311, 4. * Luc. 1, 38, 39. 9. que vanæ et fuxa sunt, comparatur. in Agesilao, cap. 3, § 1, ad quem locuin vide Bachium, et Fischerun in Præf. ad Anacr., p. 14, 15. videtur. Plures certe virtutes memorare poterat. cuimus. Nisi legendum est. Non inepte tamen, ut videtur, conjicere quis possit tor ergo, h. e.; Alias po- tuisset dicere, Sopitur, obruitur. respicit ad Act. 111, 6, ubi etiam de Joanne. Exv- tamen convenientius dicitur de Chr- sto, de Elia et Elisæo, qui mortuos in vitam revo- carunt. (83) Πλούτῳ δαπανωμένῳ. Nec enim divitiis, D quadam obscuritatis reprehensione dixit. Interpre (84) Τῆς εἰσόδου. Εἰς τὸν βίον. (85) Διώξαι. Ήγουν ἐκδιώξαι. Sic plane Xenoph. (86) Κατ' εικόνα. Θεοῦ. (87) Σωφροσύνην. In hac parte oratio non plena (88) Εἰ ἠνθήσαμεν. Si in juventute eam exer- (89) Εἰ ἐπλουτήσαμεν. Ταῖς εἰς τοὺς πτωχοὺς (90) Συνήγοροι. Συνήγοροι utique ferri potest. (91) Βίου άγκιστρα. Hoc vere durius, nec sine (92) Μερίζεται. "Ηγουν διαμερίζεται. (93) Ληθαργείται. Eleganter, pro καταπαύεται. (94) Φόβος. Ὁ τῶν ὑπηκόων καὶ ἀρχομένων καὶ (95) Συνδιαλύεται. Συγκαταστρέφεται. (96) Τὸ σχῆμα. Τὸ ἀξίωμα. (97) Ἐσκύλευσε. Spoliis exuit mortem. Ni fallor,
Continue reading PG 31: De jejunio (homilia 1) →≣ entire volume