773 SPURIA. προθύμως ὑποφέροντες - διὰ τὴν ἀκήρατον καὶ μακαρίαν ἐν οὐρανοῖς ἐλπίδα. Εκαστος οὖν στηκέτω τῷ ἰδίῳ ἔρ- γῳ, καὶ ἐλπίδι τονούσθω· ὁ γεωργὸς τῆς πνευματικῆς ἀρούρας ἔμβαλε τῆς διδασκαλίας τὸ ἄροτρον εἰς τὸ δε κτὸν τῆς διανοίας χωρίον· εἶτα μετὰ τῶν προκαταβλη- θέντων τῶν αἱρετικῶν σπερμάτων, τὸ βλάστημα ἔξελε τῶν Ἰουδαϊκῶν καὶ Ἑλληνικῶν συφισμάτων, ἵνα ἐκκαθά μας τὴν ψυχὴν, ἐπισπείρῃς τὰ τῆς πίστεως ἅγια σπέρ ματα, τὰ τῆς ἐλπίδος ἀγαλλιάματα, τὰ τῆς ἀγάπης γλυκάσματα. Οὐ γὰρ μόνον τῷ Ἱερεμία ἔδωκεν ἐξουσίαν τοῦ κατασκάπτειν τὰ χείρονα, καὶ καταφυτεύειν τὰ κρείττονα, ἀλλὰ καὶ σοὶ ἐν τῷ λέγειν· Ἰδοὺ δέδωκα τοὺς λόγους μου εἰς τὸ στόμα σου· ἰδοὺ κατέστησά σε σήμερον ἐπὶ ἔθνη καὶ βασιλείας, ἐκριζοῦν καὶ κατασκάπτειν καὶ ἀπολλύειν, καὶ ἀνοικοδομεῖν καὶ καταφυτεύειν. Ἐκρίζου τοίνυν τὰ ἄγρια τῆς λαγνείας κινήματα, καὶ καταφύτευε τὰ ἅγια τῆς ἁγνείας μιμή. ματα κατασκαπτε τοῦ πονηροῦ φυτείαν, καὶ καταφύτευε τὴν τοῦ Χριστοῦ πολιτείαν· ἀπόλλυς τὰ φευκτὰ τῶν δι- δαγμάτων, στηλίτευε δὲ τὰ σπουδαῖα τῶν νοημάτων. Ο οἰκοδόμος, κατάσπα τὰ κακῶς οἰκοδομηθέντα ὑπὸ τῆς τοῦ διαβόλου μηχανῆς ἐν ταῖς τῶν ἀνθρώπων ψυχαῖς ἐνδάλο ματα, καὶ οἰκοδόμει ναὸν τοῦ Θεοῦ, τιθεὶς θεμέλιον Υἱὸν Χριστὸν τὸν ἀκρογωνιαῖον, ἐφ᾿ ὃν οἰκοδομεῖται τὰ τῆς δικαιοσύνης καλλιεργήματα. Ταῦτα πράττων, και θλί Εῃ, ὑπόμενε· κἂν διώχῃ, μὴ ἀπόκαμνε καν λιμώττης, μὴ ἀπόφευγε· ἀλλὰ πάντα ὑπόμενε προθύμως διὰ τὴν ἐλπιζομένην ἐν τρυφῇ τοῦ παραδείσου ἀνάκτησιν. Οδοιπόρος εἶ κατὰ τὸν λέγοντα, Κατάρτισαι τὰ διαβής ματά μου ἐν ταῖς τρίβοις σου, ἵνα μὴ σαλευθῶσι τὰ διαβήματά μου· φεύγε τὴν πλατείαν καὶ εὐρύχωρον ὁδὸν τὴν ἀπάγουσαν εἰς τὴν ἀπώλειαν· λάμβανε την βακτηρίαν τοῦ Πνεύματος δύο πράξεις ἐπιτελοῦσαν, τὸν τε ἐγκαθήμενον ἐν τῇ ὁδῷ σκολιόν δράκοντα ἀποκτείνου- σαν, καὶ σέ ποτε ἐν τοῖς πειρασμοῖς ἐκλυόμενον καὶ καταπίπτοντα διαβαστάζουσαν. Φέρε τὸν πειρασμὸν προσφερόμενον· κἂν διψῇς, ἐπὶ τὴν ἀθάνατον πηγὴν τὸν Χριστὸν ἀνάτρεχε· κἂν πεινῇς, τὸν ἄρτον τὸν ζῶντα ἐπι- ζήτει, ἵνα μὴ ἀποκάμῃς, μηδὲ ἐνδῷς χαυνούμενος ταῖς ἡδοναί, ἀλλ' ἐνδυναμοῦ ἀποβλέπων τὸ τέλος τῆς ὁδοῦ, ἐλπίζων τὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν ἰσάγγελον ζωήν. Ο ἰατρὸς τῶν ψυχῶν ἔκτεμε τῇ μαχαίρα του Πνεύματος τὰ οἰδαίνοντα καὶ ἡλκωμένα πάθη της υπερ- ηφανίας, ἀπόπλυνε τὸν βόρβορον τῶν ἡδονῶν τῷ ὕδατι της διδασκαλίας- θεράπευε τὰς ἐκ τῆς [860) ἁμαρτίας ἐπιτεθείσας πληγὰς ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀνθρώπων, οίνῳ καὶ ἐλαίῳ χρώμενος κατὰ τὸν Κύριον· οἴνω στύφε πρὸς τὸ μηκέτι χαυνούμενον ἐνδιδόναι ταῖς ἐπιθυμίαις, ἐλαίῳ δὲ λύσον τους πόνους τῆς ψυχῆς, καὶ τῶν προημαρτη μένων πταισμάτων τὴν συγχώρησιν ταχεῖαν αὐτοῖς ὑπὸ ισχνούμενος. Μὴ πρὸς τὰ χρηματικὰ κέρδη ἀποβλέπων παρίδης τὸν πένητα, μηδὲ πάλιν διὰ τὸν κατάπτυστον πλούτον παρίδῃς τὸν πλούσιον, ἀλλὰ πένητα καὶ πλούσ στον ὁμοῦ παρακαλεῖ σωφρονείν. Μηδένα ἀπέλπιζε, μη- δὲ τὸν ἄγαν ἁμαρτωλὸν, ἵνα μὴ τέλεον εἰς τὸν βυθὸν τῆς ἁμαρτίας αὐτοὺς ρίψωμεν, ἀλλὰ δ δου χεῖρα τῷ πεπτω Savil. conj. φορτία προθύμως ὑποφέρειν δεῖ. κάτι λέγων· Οὐκ ἦλθεν ὁ Κύριος σῶσαι δικαίους, ἁμαρτωλούς· ἵνα πρόθυμοι γενόμενοι, εκκλίναντες - τοῦ κακοῦ ποιήσωσι τὸ ἀγαθὸν καὶ σωθῶσι. Πά πρᾶττε διὰ τὴν τῶν ἀσθενούντων υγίειαν, τρεφόμενη ἐλπίδι τῶν σωζομένων, καὶ τῇ παρὰ Θεῷ ἐλπίζο ἀγαλλιάσει. Ὡς ἀθλητὴς, νομίμως ἄθλησον· Οὐδεὶς στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. Οὐκ ἔσ: ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἐ χάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτες τοῦ σκότους τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς γηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. Τοὺς ἀσκητικούς πότες στέργε, τοὺς διαβολικούς βρόχους φεῦγε. Ιδε Παλές καὶ τρέχοντα καὶ πυκτεύοντα καὶ παλαίοντα. (ίτι τρέχω, φησίν, ἵνα καταλάβω· οὕτω πυκτεύω, οὐχ ὡ ἀέρα δέρων· ἀλλ' ὑποπιάζω μου τὸ σῶμα, μήλα ἐγὼ ὁ κηρύξας, αὐτὸς ἀδόκιμος ἔσωμαι. Τρέχε τα νυν ἵνα καταλάβῃς, πύκτευς καὶ πάλαιε, ἵνα νικήσ τὸν ἐχθρόν· ἀλείφου τῷ τῆς εὐσεβείας ἐλαίῳ· ἔχεις τα λαίσματα καταλειφθέντα σοι ὑπὸ τῶν ἁγίων πατέρων λάμβανε τὴν ἀνεξικακίαν τοῦ Μωϋσέως, τοῦ Ἰωσὴφ τη σωφροσύνην, τοῦ Δαυΐδ τὴν πραότητα, τοῦ Ἠλία την παρθενίαν, τοῦ Ελισσαίου τὴν νηστείαν, τοῦ Ἡσαΐ τὴν ἀκτημοσύνην, Παύλου καὶ Πέτρου τὴν πίστιν, Χρ. στοῦ τὴν ἀγάπην, ἵνα ἐν πᾶσι καλῶς ἀγωνισάμενος, της νίκης τὰ βραβεῖα ἐκ χειρὸς Θεοῦ ὑποδέξῃ. Ποιμὴν εἴ τῶν λογικών προβάτων τοῦ Χριστοῦ; Τὰ πρόβατα μάνδρες, τὰ πεπλανημένα επίστρεφε, τὰ συντετριμμένα ἐπίδευε, τὰ λυκόδηκτα ἰω, τοὺς λύκους ἀπόστρεφε, τοὺς κύνα; τοὺς ὑπὲρ τοῦ ποιμνίου· οὐ γὰρ ὑπνοῦντας, ἀλλ' ὑλι κτοῦντας καὶ λαθροφοροῦντας εἰς τοῦ Δεσπότου τὸ πιο μνιον· τούτους ἀπέλαυνε. Τὴν ἐκ τῆς Μαρίας ἀειθαλή βλαστήσασαν χλόην ὑποδείκνυε, τὴν ἀθάνατον πηγὴν τοῦ βαπτίσματος σήμαινε, τὸ ἐσπιλωμένον πρόβατον τῷ ὕδατι τῶν δακρύων ἀπόσμηχε· πάντα πόνον καὶ κάματον ὑπόμενε, ἵνα, φανερωθέντος τοῦ ἀρχιποιμένος Χριστοῦ, δέξῃ τὸν ἀμαράντινον τῆς δόξης στέφανον. Πρόβατον εἰ ; Πείθου τῷ ποιμένι σου, την μάνδραν μὴ φεύγε, την πίστιν δὲ στέργε, τὴν ῥάβδον τοῦ ποιμένος μὴ ἐκκλίνη οὐ γὰρ πατάσσει σε, ἵνα ἀποκτείνῃ, ἀλλ᾽ ἵνα ἀπὸ τῆς πλάνης σε επιστρέψῃ. Τὸ ἐκ τῆς Ἰεσσαὶ ῥάβδου βλαστή σαν ἄνθος νέμου αδιακρίτως, τὴν ἐκ τῆς ἀκροτόμου πέτ τρας κοχλαδὸν βλαστάνουσαν πηγὴν ἀθάνατον ποτίζου. ἵν᾽ ἐντεῦθεν εἰς τὴν μάνδραν τῆς τρυφῆς· μὴ συναγε πλοῦτον, μᾶλλον δὲ τὸν πλοῦτον μὴ ἀγάπα· χρημάτων φροντίδα φεύγε, τὰ δίγματα μὴ συνεχε· τὰ χρήματα μὴ σύναγε, δι' ὧν φύεται τὰ ἐγκλήματα, ἀλλὰ σπείρε πλού σίως τὴν τροφὴν τοῖς πένησιν, ἐλπίζων λάβρον καὶ τέ πειρον τὸ δράγμα θερίσαι τῆς ψυχῆς. Ὁ πένης μή ὀλιγοψύχει, μὴ ἀπολέγου τὴν ζωήν, μὴ βλασφημήσης, ἀλλ᾽ εὐχαρίστει, ὑπόμεινον τὸ ὀλιγοχρόνιον τῆς πενίας ἴστριον, ἐπίβλεπε εἰς τὸν γνώμονά σου Λάζαρον, καὶ ἐλ- πίδι ἐνδυναμοῦ· τεύξῃ γὰρ καὶ αὐτὸς τῶν ᾿Αβραμιαίων τῆς ἀναπαύσεως κόλπων· ἔνθα καὶ αὐτοὺς ἡμᾶς ὁ πάντων Δεσπότης Θεὸς ἀξιώσεις ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ ἁγίῳ Πνευματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [861] Περὶ ἀγάπης. Λόγος μὲν οὐδεὶς περὶ ἀγάπης κατ' ἀξίαν εἰπεῖν ἱκα- νας, διὰ τὸ μὴ εἶναι αὐτὴν ἐπίγειον, ἀλλ᾽ ἐπουράνιον. Οἶμαι δὲ καὶ τὴν τῶν ἀγγέλων γλῶτταν ἀπορεῖν πρὸς τὴν ταύτης ἀκριβεστάτην ζήτησιν, ἐπειδήπερ ἐξ αὐτῆς τῆς τοῦ Θεοῦ μεγαλονοίας ἀπαύστως προέρχεται. 'Αρα οὖν ἐπειδήπερ οὔτε ἀνθρώπων γλῶσσα ἱκανὴ πρὸς τὴν ταύτης ἀκριβεστάτην ἐξήγησιν, ἀποκνήσομεν καὶ ἡμεῖς; ᾿Αλλὰ μηδαμῶς· ἐπειδὴ παρὰ Θεῷ καὶ τῶν πολυαργύ ρων παμμεγέθεις προσφοραὶ εὐπρόσδεκτοι· ἀλλὰ καὶ τῶν ἀνυποκρίτων μετά γνώμης ἱλαράς, καν σφόδρα βραχύτατα τυγχάνωσιν, ὡς καὶ τῆς χώρας ἐκείνης της βαλούσης τὰ δύο λεπτὰ εἰς τὸ γαζοφυλάκιον προεκρίθη ἡ προσφορὰ τῶν τὸν πολὺν χρυσὸν θεμένων. Καὶ ἡμεῖς τὴν ἐλπίδα ἐπὶ τὸν Κύριον θέμενοι ἀρωγὸν καὶ διορθω τὴν τῶν λεγομένων, προθύμω καρδία τα δύο δηνάρια τῆς ἀγάπης εἰς τὸ γαζοφυλάκιον της διανοίας ὑμῶν βα λώμεθα. Ταῦτα γὰρ οἶμαι ἐκεῖνα τὰ δύο δηνάρια της δύο ἐντολὰς, ἐν αἷς ὁ νόμος όλος κρέμαται καὶ οἱ προ - φῆται. Εἴρηται γὰρ παρὰ Κυρίου ἐν Εὐαγγελίοις, Αγα- πήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐν ὅλῃ καρδίᾳ σου, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν. Εν ταύταις ταῖς δυσὶν ἐντολαῖς ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται. Αγάπη πρὸς Θεὸν, καὶ ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον, δύο ἐντολαὶ ε λήλων ἐχόμεναι· ὁ ἔχων μίαν τούτων, τὴν δὲ ἄλλην οὐκ ἔχων, οὗτος οὐδὲ ἣν δοκεῖ ἔχειν κέκτηται. Ὡς γὰρ ψυχή ἄνευ σώματος οὐ καλεῖται ἄνθρωπος, οὐδ᾽ αὖ πάλιν σώμα ἄνευ ψυχῆς· οὕτως οὐδὲ ἀγάπη πρὸς Θεὸν, ἐὰν μὴ ἔχῃ ἀκόλουθον καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον ἀγάπην, οὐ τυγχάνει ἀγάπη· οὐδ' αὖ πάλιν ἡ πρὸς τὸν πλησίον ἀγά πη, ἐὰν μὴ ἔχῃ τὴν πρὸς τὸν Θεόν, οὐ καλεῖται ἀγάπη. Διὸ σπάνιόν ἐστιν εὑρεῖν τελείαν ἀγάπην. Ελληνες ταύ την ἀγνοοῦσι, κἂν δοκῶσιν εἰς ἀλλήλους ἔχειν ἀγάπην τὸν Θεὸν δὲ ἀγνοοῦντες, ταύτης ξένοι τυγχάνουσι. Ιαν- δαῖοι, κἂν πρὸς ἀλλήλους ἔχωσιν ἀγάπην, μιμήσαντες τὸν Κύριον τοῦ νόμου λέγοντος, Αγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης καρδίας σου, αὐτοὶ ἀντὶ τῆς

773 SPURIA. προθύμως ὑποφέροντες - διὰ τὴν ἀκήρατον καὶ μακαρίαν ἐν οὐρανοῖς ἐλπίδα. Εκαστος οὖν στηκέτω τῷ ἰδίῳ ἔρ- γῳ, καὶ ἐλπίδι τονούσθω· ὁ γεωργὸς τῆς πνευματικῆς ἀρούρας ἔμβαλε τῆς διδασκαλίας τὸ ἄροτρον εἰς τὸ δε κτὸν τῆς διανοίας χωρίον· εἶτα μετὰ τῶν προκαταβλη- θέντων τῶν αἱρετικῶν σπερμάτων, τὸ βλάστημα ἔξελε τῶν Ἰουδαϊκῶν καὶ Ἑλληνικῶν συφισμάτων, ἵνα ἐκκαθά μας τὴν ψυχὴν, ἐπισπείρῃς τὰ τῆς πίστεως ἅγια σπέρ ματα, τὰ τῆς ἐλπίδος ἀγαλλιάματα, τὰ τῆς ἀγάπης γλυκάσματα. Οὐ γὰρ μόνον τῷ Ἱερεμία ἔδωκεν ἐξουσίαν τοῦ κατασκάπτειν τὰ χείρονα, καὶ καταφυτεύειν τὰ κρείττονα, ἀλλὰ καὶ σοὶ ἐν τῷ λέγειν· Ἰδοὺ δέδωκα τοὺς λόγους μου εἰς τὸ στόμα σου· ἰδοὺ κατέστησά σε σήμερον ἐπὶ ἔθνη καὶ βασιλείας, ἐκριζοῦν καὶ κατασκάπτειν καὶ ἀπολλύειν, καὶ ἀνοικοδομεῖν καὶ καταφυτεύειν. Ἐκρίζου τοίνυν τὰ ἄγρια τῆς λαγνείας κινήματα, καὶ καταφύτευε τὰ ἅγια τῆς ἁγνείας μιμή. ματα κατασκαπτε τοῦ πονηροῦ φυτείαν, καὶ καταφύτευε τὴν τοῦ Χριστοῦ πολιτείαν· ἀπόλλυς τὰ φευκτὰ τῶν δι- δαγμάτων, στηλίτευε δὲ τὰ σπουδαῖα τῶν νοημάτων. Ο οἰκοδόμος, κατάσπα τὰ κακῶς οἰκοδομηθέντα ὑπὸ τῆς τοῦ διαβόλου μηχανῆς ἐν ταῖς τῶν ἀνθρώπων ψυχαῖς ἐνδάλο ματα, καὶ οἰκοδόμει ναὸν τοῦ Θεοῦ, τιθεὶς θεμέλιον Υἱὸν Χριστὸν τὸν ἀκρογωνιαῖον, ἐφ᾿ ὃν οἰκοδομεῖται τὰ τῆς δικαιοσύνης καλλιεργήματα. Ταῦτα πράττων, και θλί Εῃ, ὑπόμενε· κἂν διώχῃ, μὴ ἀπόκαμνε καν λιμώττης, μὴ ἀπόφευγε· ἀλλὰ πάντα ὑπόμενε προθύμως διὰ τὴν ἐλπιζομένην ἐν τρυφῇ τοῦ παραδείσου ἀνάκτησιν. Οδοιπόρος εἶ κατὰ τὸν λέγοντα, Κατάρτισαι τὰ διαβής ματά μου ἐν ταῖς τρίβοις σου, ἵνα μὴ σαλευθῶσι τὰ διαβήματά μου· φεύγε τὴν πλατείαν καὶ εὐρύχωρον ὁδὸν τὴν ἀπάγουσαν εἰς τὴν ἀπώλειαν· λάμβανε την βακτηρίαν τοῦ Πνεύματος δύο πράξεις ἐπιτελοῦσαν, τὸν τε ἐγκαθήμενον ἐν τῇ ὁδῷ σκολιόν δράκοντα ἀποκτείνου- σαν, καὶ σέ ποτε ἐν τοῖς πειρασμοῖς ἐκλυόμενον καὶ καταπίπτοντα διαβαστάζουσαν. Φέρε τὸν πειρασμὸν προσφερόμενον· κἂν διψῇς, ἐπὶ τὴν ἀθάνατον πηγὴν τὸν Χριστὸν ἀνάτρεχε· κἂν πεινῇς, τὸν ἄρτον τὸν ζῶντα ἐπι- ζήτει, ἵνα μὴ ἀποκάμῃς, μηδὲ ἐνδῷς χαυνούμενος ταῖς ἡδοναί, ἀλλ' ἐνδυναμοῦ ἀποβλέπων τὸ τέλος τῆς ὁδοῦ, ἐλπίζων τὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν ἰσάγγελον ζωήν. Ο ἰατρὸς τῶν ψυχῶν ἔκτεμε τῇ μαχαίρα του Πνεύματος τὰ οἰδαίνοντα καὶ ἡλκωμένα πάθη της υπερ- ηφανίας, ἀπόπλυνε τὸν βόρβορον τῶν ἡδονῶν τῷ ὕδατι της διδασκαλίας- θεράπευε τὰς ἐκ τῆς [860) ἁμαρτίας ἐπιτεθείσας πληγὰς ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀνθρώπων, οίνῳ καὶ ἐλαίῳ χρώμενος κατὰ τὸν Κύριον· οἴνω στύφε πρὸς τὸ μηκέτι χαυνούμενον ἐνδιδόναι ταῖς ἐπιθυμίαις, ἐλαίῳ δὲ λύσον τους πόνους τῆς ψυχῆς, καὶ τῶν προημαρτη μένων πταισμάτων τὴν συγχώρησιν ταχεῖαν αὐτοῖς ὑπὸ ισχνούμενος. Μὴ πρὸς τὰ χρηματικὰ κέρδη ἀποβλέπων παρίδης τὸν πένητα, μηδὲ πάλιν διὰ τὸν κατάπτυστον πλούτον παρίδῃς τὸν πλούσιον, ἀλλὰ πένητα καὶ πλούσ στον ὁμοῦ παρακαλεῖ σωφρονείν. Μηδένα ἀπέλπιζε, μη- δὲ τὸν ἄγαν ἁμαρτωλὸν, ἵνα μὴ τέλεον εἰς τὸν βυθὸν τῆς ἁμαρτίας αὐτοὺς ρίψωμεν, ἀλλὰ δ δου χεῖρα τῷ πεπτω Savil. conj. φορτία προθύμως ὑποφέρειν δεῖ. κάτι λέγων· Οὐκ ἦλθεν ὁ Κύριος σῶσαι δικαίους, ἁμαρτωλούς· ἵνα πρόθυμοι γενόμενοι, εκκλίναντες - τοῦ κακοῦ ποιήσωσι τὸ ἀγαθὸν καὶ σωθῶσι. Πά πρᾶττε διὰ τὴν τῶν ἀσθενούντων υγίειαν, τρεφόμενη ἐλπίδι τῶν σωζομένων, καὶ τῇ παρὰ Θεῷ ἐλπίζο ἀγαλλιάσει. Ὡς ἀθλητὴς, νομίμως ἄθλησον· Οὐδεὶς στεφανοῦται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. Οὐκ ἔσ: ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἐ χάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτες τοῦ σκότους τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς γηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. Τοὺς ἀσκητικούς πότες στέργε, τοὺς διαβολικούς βρόχους φεῦγε. Ιδε Παλές καὶ τρέχοντα καὶ πυκτεύοντα καὶ παλαίοντα. (ίτι τρέχω, φησίν, ἵνα καταλάβω· οὕτω πυκτεύω, οὐχ ὡ ἀέρα δέρων· ἀλλ' ὑποπιάζω μου τὸ σῶμα, μήλα ἐγὼ ὁ κηρύξας, αὐτὸς ἀδόκιμος ἔσωμαι. Τρέχε τα νυν ἵνα καταλάβῃς, πύκτευς καὶ πάλαιε, ἵνα νικήσ τὸν ἐχθρόν· ἀλείφου τῷ τῆς εὐσεβείας ἐλαίῳ· ἔχεις τα λαίσματα καταλειφθέντα σοι ὑπὸ τῶν ἁγίων πατέρων λάμβανε τὴν ἀνεξικακίαν τοῦ Μωϋσέως, τοῦ Ἰωσὴφ τη σωφροσύνην, τοῦ Δαυΐδ τὴν πραότητα, τοῦ Ἠλία την παρθενίαν, τοῦ Ελισσαίου τὴν νηστείαν, τοῦ Ἡσαΐ τὴν ἀκτημοσύνην, Παύλου καὶ Πέτρου τὴν πίστιν, Χρ. στοῦ τὴν ἀγάπην, ἵνα ἐν πᾶσι καλῶς ἀγωνισάμενος, της νίκης τὰ βραβεῖα ἐκ χειρὸς Θεοῦ ὑποδέξῃ. Ποιμὴν εἴ τῶν λογικών προβάτων τοῦ Χριστοῦ; Τὰ πρόβατα μάνδρες, τὰ πεπλανημένα επίστρεφε, τὰ συντετριμμένα ἐπίδευε, τὰ λυκόδηκτα ἰω, τοὺς λύκους ἀπόστρεφε, τοὺς κύνα; τοὺς ὑπὲρ τοῦ ποιμνίου· οὐ γὰρ ὑπνοῦντας, ἀλλ' ὑλι κτοῦντας καὶ λαθροφοροῦντας εἰς τοῦ Δεσπότου τὸ πιο μνιον· τούτους ἀπέλαυνε. Τὴν ἐκ τῆς Μαρίας ἀειθαλή βλαστήσασαν χλόην ὑποδείκνυε, τὴν ἀθάνατον πηγὴν τοῦ βαπτίσματος σήμαινε, τὸ ἐσπιλωμένον πρόβατον τῷ ὕδατι τῶν δακρύων ἀπόσμηχε· πάντα πόνον καὶ κάματον ὑπόμενε, ἵνα, φανερωθέντος τοῦ ἀρχιποιμένος Χριστοῦ, δέξῃ τὸν ἀμαράντινον τῆς δόξης στέφανον. Πρόβατον εἰ ; Πείθου τῷ ποιμένι σου, την μάνδραν μὴ φεύγε, την πίστιν δὲ στέργε, τὴν ῥάβδον τοῦ ποιμένος μὴ ἐκκλίνη οὐ γὰρ πατάσσει σε, ἵνα ἀποκτείνῃ, ἀλλ᾽ ἵνα ἀπὸ τῆς πλάνης σε επιστρέψῃ. Τὸ ἐκ τῆς Ἰεσσαὶ ῥάβδου βλαστή σαν ἄνθος νέμου αδιακρίτως, τὴν ἐκ τῆς ἀκροτόμου πέτ τρας κοχλαδὸν βλαστάνουσαν πηγὴν ἀθάνατον ποτίζου. ἵν᾽ ἐντεῦθεν εἰς τὴν μάνδραν τῆς τρυφῆς· μὴ συναγε πλοῦτον, μᾶλλον δὲ τὸν πλοῦτον μὴ ἀγάπα· χρημάτων φροντίδα φεύγε, τὰ δίγματα μὴ συνεχε· τὰ χρήματα μὴ σύναγε, δι' ὧν φύεται τὰ ἐγκλήματα, ἀλλὰ σπείρε πλού σίως τὴν τροφὴν τοῖς πένησιν, ἐλπίζων λάβρον καὶ τέ πειρον τὸ δράγμα θερίσαι τῆς ψυχῆς. Ὁ πένης μή ὀλιγοψύχει, μὴ ἀπολέγου τὴν ζωήν, μὴ βλασφημήσης, ἀλλ᾽ εὐχαρίστει, ὑπόμεινον τὸ ὀλιγοχρόνιον τῆς πενίας ἴστριον, ἐπίβλεπε εἰς τὸν γνώμονά σου Λάζαρον, καὶ ἐλ- πίδι ἐνδυναμοῦ· τεύξῃ γὰρ καὶ αὐτὸς τῶν ᾿Αβραμιαίων τῆς ἀναπαύσεως κόλπων· ἔνθα καὶ αὐτοὺς ἡμᾶς ὁ πάντων Δεσπότης Θεὸς ἀξιώσεις ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ ἁγίῳ Πνευματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. [861] Περὶ ἀγάπης. Λόγος μὲν οὐδεὶς περὶ ἀγάπης κατ' ἀξίαν εἰπεῖν ἱκα- νας, διὰ τὸ μὴ εἶναι αὐτὴν ἐπίγειον, ἀλλ᾽ ἐπουράνιον. Οἶμαι δὲ καὶ τὴν τῶν ἀγγέλων γλῶτταν ἀπορεῖν πρὸς τὴν ταύτης ἀκριβεστάτην ζήτησιν, ἐπειδήπερ ἐξ αὐτῆς τῆς τοῦ Θεοῦ μεγαλονοίας ἀπαύστως προέρχεται. 'Αρα οὖν ἐπειδήπερ οὔτε ἀνθρώπων γλῶσσα ἱκανὴ πρὸς τὴν ταύτης ἀκριβεστάτην ἐξήγησιν, ἀποκνήσομεν καὶ ἡμεῖς; ᾿Αλλὰ μηδαμῶς· ἐπειδὴ παρὰ Θεῷ καὶ τῶν πολυαργύ ρων παμμεγέθεις προσφοραὶ εὐπρόσδεκτοι· ἀλλὰ καὶ τῶν ἀνυποκρίτων μετά γνώμης ἱλαράς, καν σφόδρα βραχύτατα τυγχάνωσιν, ὡς καὶ τῆς χώρας ἐκείνης της βαλούσης τὰ δύο λεπτὰ εἰς τὸ γαζοφυλάκιον προεκρίθη ἡ προσφορὰ τῶν τὸν πολὺν χρυσὸν θεμένων. Καὶ ἡμεῖς τὴν ἐλπίδα ἐπὶ τὸν Κύριον θέμενοι ἀρωγὸν καὶ διορθω τὴν τῶν λεγομένων, προθύμω καρδία τα δύο δηνάρια τῆς ἀγάπης εἰς τὸ γαζοφυλάκιον της διανοίας ὑμῶν βα λώμεθα. Ταῦτα γὰρ οἶμαι ἐκεῖνα τὰ δύο δηνάρια της δύο ἐντολὰς, ἐν αἷς ὁ νόμος όλος κρέμαται καὶ οἱ προ - φῆται. Εἴρηται γὰρ παρὰ Κυρίου ἐν Εὐαγγελίοις, Αγα- πήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐν ὅλῃ καρδίᾳ σου, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν. Εν ταύταις ταῖς δυσὶν ἐντολαῖς ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται. Αγάπη πρὸς Θεὸν, καὶ ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον, δύο ἐντολαὶ ε λήλων ἐχόμεναι· ὁ ἔχων μίαν τούτων, τὴν δὲ ἄλλην οὐκ ἔχων, οὗτος οὐδὲ ἣν δοκεῖ ἔχειν κέκτηται. Ὡς γὰρ ψυχή ἄνευ σώματος οὐ καλεῖται ἄνθρωπος, οὐδ᾽ αὖ πάλιν σώμα ἄνευ ψυχῆς· οὕτως οὐδὲ ἀγάπη πρὸς Θεὸν, ἐὰν μὴ ἔχῃ ἀκόλουθον καὶ τὴν πρὸς τὸν πλησίον ἀγάπην, οὐ τυγχάνει ἀγάπη· οὐδ' αὖ πάλιν ἡ πρὸς τὸν πλησίον ἀγά πη, ἐὰν μὴ ἔχῃ τὴν πρὸς τὸν Θεόν, οὐ καλεῖται ἀγάπη. Διὸ σπάνιόν ἐστιν εὑρεῖν τελείαν ἀγάπην. Ελληνες ταύ την ἀγνοοῦσι, κἂν δοκῶσιν εἰς ἀλλήλους ἔχειν ἀγάπην τὸν Θεὸν δὲ ἀγνοοῦντες, ταύτης ξένοι τυγχάνουσι. Ιαν- δαῖοι, κἂν πρὸς ἀλλήλους ἔχωσιν ἀγάπην, μιμήσαντες τὸν Κύριον τοῦ νόμου λέγοντος, Αγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης καρδίας σου, αὐτοὶ ἀντὶ τῆς

775 DE CARITAΤΕ. ἀγαπήσεως μῖσος ἐγκολπωσάμενοι, τὸν Κύριον τῆς δό ξῆς ἐσταύρωσαν, καθά φησιν ἐν τῷ προφήτη· Καὶ ἔθεν- το μίσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου. Ταύτην τὴν ἀγά πην οὔτε οἱ λέγοντες τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ κτίσμα ἢ ποίημα κέκτηνται, κἂν ἔχωσιν εἰς ἀλλήλους ἀγάπην. Πῶς γὰρ ὁ ἀγαπῶν τὸν Θεὸν, τοῦτον λέξει κτίστην ἢ ποιητὴν τοῦ Χριστοῦ, καὶ οὐχὶ προγεννήτορα; ἢ πῶς τὸν Υἱὸν λέξει ἀγαπῶν, ὁ φάσκων εἶναι τοῦτον κτίσμα ἢ ποίημα; Καν τὸν Πατέρα λέξῃ ἀγαπᾶν, τὸν Υἱὸν μὴ ἀγαπῶν, ἐστέρη και της προς τον Πατέρα αγάπης, ως φησινό. Απόστο λος· μὴ ἔχων Υἱὸν τὸν Πατέρα ἔχει. Ταύτην τὴν ἀγάπην οἱ τὸ Πνεῦμα κτίσμα ή ποίημα λέ γοντες οὐκ ἔχουσι, κἂν δοκῶσι Πατέρα ὁμολογεῖν καὶ ἀγαπᾶν. Εἴ τις γὰρ Πνεῦμα οὐκ ἔχει Χριστοῦ, οὗτος οὐκ ἔστιν αὐτοῦ. Οσοι τοίνυν ὀρθοδόξως φρονοῦσι περὶ Πα- τρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὴν εἰς ἀλλή λους φυλάττουσιν ἀγάπην, οὗτοι κέκτηνται τὸ τέλειον τῆς ἀγάπης. Αγάπη Πατέρα ὁμολογεῖ, Υἱὸν προσκυνεῖ, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον δοξολογεῖ· ἀγάπη την συμφωνίαν τῆς Τριάδος οὐ διαιρεῖ. Ο ἀγάπη, ἀγγέλων σύμβιος, πατέρων σύντροφος, προφητῶν σύσκηνος, μαρτύρων σύναθλος, ἀποστόλων συγχορος, Ἐκκλησίας σύνδεσμος. Αγάπη πόλεμον οὐκ οἶδεν, ἐχθρὸν οὐκ ἔχει, εἰρήνην βραβεύει· ἀγάπη φονικούς θυμούς πραΰνει, λογικοὺς λαοὺς σεμνύνει· ἀγάπη, ἡ ἐν τῷ κόσμῳ μὴ χωροῦσα, καὶ ἐν ταπεινῇ καρδίᾳ κατοικοῦσα· ἀγάπη μέλιτος καὶ γάλακτος γλυκυτέρα, οὐ μόνον ἐν τῷ στόματι τὸ γλυκύ ἔχουσα, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ [862] βάθει τῆς καρδίας, κεκτεί εθαι· ἀγάπη πάντων ἁρμόζει, δι' ἧς συνέστηκε μὲν τὰ ἐπίγεια, αὔξει δὲ τὰ ἐπουράνια· ἀγάπη, δι᾿ ἣν ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτοῦ Υἱὸν ἀπέστειλεν εἰς τὸν κόσμον· Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτού τὸν μονογενῆ ἔδωκεν εἰς τὸν κόσμον ὑπὲρ ἡμῶν· ἀγά τη τὰ ἐκ κινδύνων καὶ κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν ὑπομέ νεῖν ἐδίδαξεν· ἀγάπη μάρτυρας τελειοί, μακαριοί, στε- 776 φανοῖ· ἀγάπη τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν ὁρᾷ, καὶ τὰ ἴδια πᾶσι κοινὰ ἡγεῖται· ἀγάπη τὴν ἔνδειαν τοῦ πλησίον ἰδίαν τίθεται· ἀγάπη κοινὴν τράπεζαν πᾶσιν ἱστᾷ, πλουσίῳ τε καὶ πένητι, σοφῷ τε καὶ ἰδιώτη· ἀγάπη τὴν πεπικρασμένην ψυχὴν γλυκαίνει, την τεθλιμμένην θε ραπεύει, την τεταπεινωμένην ἀναθάλλει· ἀγάπη ἀσβε στον λαμπάδα της παρθενίας περιφέρει, καὶ τοὺς ἰδίους περιεργάζεται ζητοῦσα· ἀγάπη τὰς τῆς βασιλείας θύρας ἀνοίγει, καὶ τὴν παρθενίαν στεφανηφόρον εἰσάγει, καὶ τοὺς ἐν σεμνῷ γάμῳ βιοῦντας εἰσελθεῖν οὐ κωλύει· ἀγά πη τὴν ἐλεημοσύνην φιλεῖ, καὶ τῷ αὐτῆς γεωργῷ στε φάνους χρυσαυγεῖς ἑτοιμάζει· ἀγάπη ὑπερηφανίαν οὐκ οἶδε, ταπεινοὺς δὲ δοξάζει· ἀγάπη κακολογίαν φεύγει, καὶ εὐλογίαν δὲ στέργει· ἀγάπη ἄνδρας καὶ γυναῖκας γάμῳ συναφθέντας ὁμονοεῖν συμβουλεύει, χωρίζεσθαι δὲ ἀπ' ἀλλήλων οὗ ποτε θέλει· ἀγάπη τους πατέρας φι λεῖν τὰ τέκνα προτρέπεται, καὶ τὰ τέκνα δουλεύειν ὡς δεσπόταις τοῖς γονεύσιν· ἀγάπη τους δεσπότας ἐλεήμο νας εἶναι παρακαλεῖ πρὸς τοὺς οἰκέτας, καὶ τοὺς οἰκέ τας ὑπουργεῖν τοῖς δεσπόταις ἀδόλως παραινεῖ· ἀγάπη τὸν φόβον ἔξω τίθεται, καὶ τὴν πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥη- σίαν ενστερνίζεται· Ἡ γὰρ τελεία ἀγάπη, φησίν, ἔξω βάλλει τὸν φόβον· ἀγάπη τὸν στέφανον τοῦτον τῶν πατέρων ἔπλεξεν ἡμῖν, καὶ τὸ στέλεχος τῆς ἐλπίδος γλυκύ καὶ καρποφόρον ἴδρυσεν ἡμῖν, ἀγάπη τὸ ποίμνιον εἰς τὴν μάνδραν τῆς Ἐκκλησίας εἰσάγει, καὶ τὴν χλοηφό ρον τοῦ παραδείσου νέμεται τρυφήν· ἀγάπη τὴν πάντων ἡμῶν ἀκοὴν εἰς μίαν φιληκοίαν δεξαμένη ερρύθμισε, καὶ τὴν ὑμετέραν γλῶσσαν ἐπλάτυνεν· ἀγάπη τὸ σῶμα παιδεύει, τὸ πνεῦμα θερμαίνει, τὴν ψυχὴν λευκαίνει· ἀγάπη τοὺς τῶν ἀσκητῶν πόνους σεμνύνει, καὶ τοὺς τοῦ Υἱοῦ κόλπους τούτοις γελῶντας ἀνοίγει· εἰς οἷς καὶ ἡμᾶς ὁ πάντων Δεσπότης ἀξιώσειε, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶ αἰώνων. Αμήν.

775 DE CARITAΤΕ. ἀγαπήσεως μῖσος ἐγκολπωσάμενοι, τὸν Κύριον τῆς δό ξῆς ἐσταύρωσαν, καθά φησιν ἐν τῷ προφήτη· Καὶ ἔθεν- το μίσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου. Ταύτην τὴν ἀγά πην οὔτε οἱ λέγοντες τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ κτίσμα ἢ ποίημα κέκτηνται, κἂν ἔχωσιν εἰς ἀλλήλους ἀγάπην. Πῶς γὰρ ὁ ἀγαπῶν τὸν Θεὸν, τοῦτον λέξει κτίστην ἢ ποιητὴν τοῦ Χριστοῦ, καὶ οὐχὶ προγεννήτορα; ἢ πῶς τὸν Υἱὸν λέξει ἀγαπῶν, ὁ φάσκων εἶναι τοῦτον κτίσμα ἢ ποίημα; Καν τὸν Πατέρα λέξῃ ἀγαπᾶν, τὸν Υἱὸν μὴ ἀγαπῶν, ἐστέρη και της προς τον Πατέρα αγάπης, ως φησινό. Απόστο λος· μὴ ἔχων Υἱὸν τὸν Πατέρα ἔχει. Ταύτην τὴν ἀγάπην οἱ τὸ Πνεῦμα κτίσμα ή ποίημα λέ γοντες οὐκ ἔχουσι, κἂν δοκῶσι Πατέρα ὁμολογεῖν καὶ ἀγαπᾶν. Εἴ τις γὰρ Πνεῦμα οὐκ ἔχει Χριστοῦ, οὗτος οὐκ ἔστιν αὐτοῦ. Οσοι τοίνυν ὀρθοδόξως φρονοῦσι περὶ Πα- τρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὴν εἰς ἀλλή λους φυλάττουσιν ἀγάπην, οὗτοι κέκτηνται τὸ τέλειον τῆς ἀγάπης. Αγάπη Πατέρα ὁμολογεῖ, Υἱὸν προσκυνεῖ, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον δοξολογεῖ· ἀγάπη την συμφωνίαν τῆς Τριάδος οὐ διαιρεῖ. Ο ἀγάπη, ἀγγέλων σύμβιος, πατέρων σύντροφος, προφητῶν σύσκηνος, μαρτύρων σύναθλος, ἀποστόλων συγχορος, Ἐκκλησίας σύνδεσμος. Αγάπη πόλεμον οὐκ οἶδεν, ἐχθρὸν οὐκ ἔχει, εἰρήνην βραβεύει· ἀγάπη φονικούς θυμούς πραΰνει, λογικοὺς λαοὺς σεμνύνει· ἀγάπη, ἡ ἐν τῷ κόσμῳ μὴ χωροῦσα, καὶ ἐν ταπεινῇ καρδίᾳ κατοικοῦσα· ἀγάπη μέλιτος καὶ γάλακτος γλυκυτέρα, οὐ μόνον ἐν τῷ στόματι τὸ γλυκύ ἔχουσα, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ [862] βάθει τῆς καρδίας, κεκτεί εθαι· ἀγάπη πάντων ἁρμόζει, δι' ἧς συνέστηκε μὲν τὰ ἐπίγεια, αὔξει δὲ τὰ ἐπουράνια· ἀγάπη, δι᾿ ἣν ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτοῦ Υἱὸν ἀπέστειλεν εἰς τὸν κόσμον· Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτού τὸν μονογενῆ ἔδωκεν εἰς τὸν κόσμον ὑπὲρ ἡμῶν· ἀγά τη τὰ ἐκ κινδύνων καὶ κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν ὑπομέ νεῖν ἐδίδαξεν· ἀγάπη μάρτυρας τελειοί, μακαριοί, στε- 776 φανοῖ· ἀγάπη τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν ὁρᾷ, καὶ τὰ ἴδια πᾶσι κοινὰ ἡγεῖται· ἀγάπη τὴν ἔνδειαν τοῦ πλησίον ἰδίαν τίθεται· ἀγάπη κοινὴν τράπεζαν πᾶσιν ἱστᾷ, πλουσίῳ τε καὶ πένητι, σοφῷ τε καὶ ἰδιώτη· ἀγάπη τὴν πεπικρασμένην ψυχὴν γλυκαίνει, την τεθλιμμένην θε ραπεύει, την τεταπεινωμένην ἀναθάλλει· ἀγάπη ἀσβε στον λαμπάδα της παρθενίας περιφέρει, καὶ τοὺς ἰδίους περιεργάζεται ζητοῦσα· ἀγάπη τὰς τῆς βασιλείας θύρας ἀνοίγει, καὶ τὴν παρθενίαν στεφανηφόρον εἰσάγει, καὶ τοὺς ἐν σεμνῷ γάμῳ βιοῦντας εἰσελθεῖν οὐ κωλύει· ἀγά πη τὴν ἐλεημοσύνην φιλεῖ, καὶ τῷ αὐτῆς γεωργῷ στε φάνους χρυσαυγεῖς ἑτοιμάζει· ἀγάπη ὑπερηφανίαν οὐκ οἶδε, ταπεινοὺς δὲ δοξάζει· ἀγάπη κακολογίαν φεύγει, καὶ εὐλογίαν δὲ στέργει· ἀγάπη ἄνδρας καὶ γυναῖκας γάμῳ συναφθέντας ὁμονοεῖν συμβουλεύει, χωρίζεσθαι δὲ ἀπ' ἀλλήλων οὗ ποτε θέλει· ἀγάπη τους πατέρας φι λεῖν τὰ τέκνα προτρέπεται, καὶ τὰ τέκνα δουλεύειν ὡς δεσπόταις τοῖς γονεύσιν· ἀγάπη τους δεσπότας ἐλεήμο νας εἶναι παρακαλεῖ πρὸς τοὺς οἰκέτας, καὶ τοὺς οἰκέ τας ὑπουργεῖν τοῖς δεσπόταις ἀδόλως παραινεῖ· ἀγάπη τὸν φόβον ἔξω τίθεται, καὶ τὴν πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥη- σίαν ενστερνίζεται· Ἡ γὰρ τελεία ἀγάπη, φησίν, ἔξω βάλλει τὸν φόβον· ἀγάπη τὸν στέφανον τοῦτον τῶν πατέρων ἔπλεξεν ἡμῖν, καὶ τὸ στέλεχος τῆς ἐλπίδος γλυκύ καὶ καρποφόρον ἴδρυσεν ἡμῖν, ἀγάπη τὸ ποίμνιον εἰς τὴν μάνδραν τῆς Ἐκκλησίας εἰσάγει, καὶ τὴν χλοηφό ρον τοῦ παραδείσου νέμεται τρυφήν· ἀγάπη τὴν πάντων ἡμῶν ἀκοὴν εἰς μίαν φιληκοίαν δεξαμένη ερρύθμισε, καὶ τὴν ὑμετέραν γλῶσσαν ἐπλάτυνεν· ἀγάπη τὸ σῶμα παιδεύει, τὸ πνεῦμα θερμαίνει, τὴν ψυχὴν λευκαίνει· ἀγάπη τοὺς τῶν ἀσκητῶν πόνους σεμνύνει, καὶ τοὺς τοῦ Υἱοῦ κόλπους τούτοις γελῶντας ἀνοίγει· εἰς οἷς καὶ ἡμᾶς ὁ πάντων Δεσπότης ἀξιώσειε, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶ αἰώνων. Αμήν.

775 DE CARITAΤΕ. ἀγαπήσεως μῖσος ἐγκολπωσάμενοι, τὸν Κύριον τῆς δό ξῆς ἐσταύρωσαν, καθά φησιν ἐν τῷ προφήτη· Καὶ ἔθεν- το μίσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου. Ταύτην τὴν ἀγά πην οὔτε οἱ λέγοντες τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ κτίσμα ἢ ποίημα κέκτηνται, κἂν ἔχωσιν εἰς ἀλλήλους ἀγάπην. Πῶς γὰρ ὁ ἀγαπῶν τὸν Θεὸν, τοῦτον λέξει κτίστην ἢ ποιητὴν τοῦ Χριστοῦ, καὶ οὐχὶ προγεννήτορα; ἢ πῶς τὸν Υἱὸν λέξει ἀγαπῶν, ὁ φάσκων εἶναι τοῦτον κτίσμα ἢ ποίημα; Καν τὸν Πατέρα λέξῃ ἀγαπᾶν, τὸν Υἱὸν μὴ ἀγαπῶν, ἐστέρη και της προς τον Πατέρα αγάπης, ως φησινό. Απόστο λος· μὴ ἔχων Υἱὸν τὸν Πατέρα ἔχει. Ταύτην τὴν ἀγάπην οἱ τὸ Πνεῦμα κτίσμα ή ποίημα λέ γοντες οὐκ ἔχουσι, κἂν δοκῶσι Πατέρα ὁμολογεῖν καὶ ἀγαπᾶν. Εἴ τις γὰρ Πνεῦμα οὐκ ἔχει Χριστοῦ, οὗτος οὐκ ἔστιν αὐτοῦ. Οσοι τοίνυν ὀρθοδόξως φρονοῦσι περὶ Πα- τρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, καὶ τὴν εἰς ἀλλή λους φυλάττουσιν ἀγάπην, οὗτοι κέκτηνται τὸ τέλειον τῆς ἀγάπης. Αγάπη Πατέρα ὁμολογεῖ, Υἱὸν προσκυνεῖ, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον δοξολογεῖ· ἀγάπη την συμφωνίαν τῆς Τριάδος οὐ διαιρεῖ. Ο ἀγάπη, ἀγγέλων σύμβιος, πατέρων σύντροφος, προφητῶν σύσκηνος, μαρτύρων σύναθλος, ἀποστόλων συγχορος, Ἐκκλησίας σύνδεσμος. Αγάπη πόλεμον οὐκ οἶδεν, ἐχθρὸν οὐκ ἔχει, εἰρήνην βραβεύει· ἀγάπη φονικούς θυμούς πραΰνει, λογικοὺς λαοὺς σεμνύνει· ἀγάπη, ἡ ἐν τῷ κόσμῳ μὴ χωροῦσα, καὶ ἐν ταπεινῇ καρδίᾳ κατοικοῦσα· ἀγάπη μέλιτος καὶ γάλακτος γλυκυτέρα, οὐ μόνον ἐν τῷ στόματι τὸ γλυκύ ἔχουσα, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ [862] βάθει τῆς καρδίας, κεκτεί εθαι· ἀγάπη πάντων ἁρμόζει, δι' ἧς συνέστηκε μὲν τὰ ἐπίγεια, αὔξει δὲ τὰ ἐπουράνια· ἀγάπη, δι᾿ ἣν ὁ Θεὸς τὸν ἑαυτοῦ Υἱὸν ἀπέστειλεν εἰς τὸν κόσμον· Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτού τὸν μονογενῆ ἔδωκεν εἰς τὸν κόσμον ὑπὲρ ἡμῶν· ἀγά τη τὰ ἐκ κινδύνων καὶ κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν ὑπομέ νεῖν ἐδίδαξεν· ἀγάπη μάρτυρας τελειοί, μακαριοί, στε- 776 φανοῖ· ἀγάπη τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν ὁρᾷ, καὶ τὰ ἴδια πᾶσι κοινὰ ἡγεῖται· ἀγάπη τὴν ἔνδειαν τοῦ πλησίον ἰδίαν τίθεται· ἀγάπη κοινὴν τράπεζαν πᾶσιν ἱστᾷ, πλουσίῳ τε καὶ πένητι, σοφῷ τε καὶ ἰδιώτη· ἀγάπη τὴν πεπικρασμένην ψυχὴν γλυκαίνει, την τεθλιμμένην θε ραπεύει, την τεταπεινωμένην ἀναθάλλει· ἀγάπη ἀσβε στον λαμπάδα της παρθενίας περιφέρει, καὶ τοὺς ἰδίους περιεργάζεται ζητοῦσα· ἀγάπη τὰς τῆς βασιλείας θύρας ἀνοίγει, καὶ τὴν παρθενίαν στεφανηφόρον εἰσάγει, καὶ τοὺς ἐν σεμνῷ γάμῳ βιοῦντας εἰσελθεῖν οὐ κωλύει· ἀγά πη τὴν ἐλεημοσύνην φιλεῖ, καὶ τῷ αὐτῆς γεωργῷ στε φάνους χρυσαυγεῖς ἑτοιμάζει· ἀγάπη ὑπερηφανίαν οὐκ οἶδε, ταπεινοὺς δὲ δοξάζει· ἀγάπη κακολογίαν φεύγει, καὶ εὐλογίαν δὲ στέργει· ἀγάπη ἄνδρας καὶ γυναῖκας γάμῳ συναφθέντας ὁμονοεῖν συμβουλεύει, χωρίζεσθαι δὲ ἀπ' ἀλλήλων οὗ ποτε θέλει· ἀγάπη τους πατέρας φι λεῖν τὰ τέκνα προτρέπεται, καὶ τὰ τέκνα δουλεύειν ὡς δεσπόταις τοῖς γονεύσιν· ἀγάπη τους δεσπότας ἐλεήμο νας εἶναι παρακαλεῖ πρὸς τοὺς οἰκέτας, καὶ τοὺς οἰκέ τας ὑπουργεῖν τοῖς δεσπόταις ἀδόλως παραινεῖ· ἀγάπη τὸν φόβον ἔξω τίθεται, καὶ τὴν πρὸς τὸν Θεὸν παῤῥη- σίαν ενστερνίζεται· Ἡ γὰρ τελεία ἀγάπη, φησίν, ἔξω βάλλει τὸν φόβον· ἀγάπη τὸν στέφανον τοῦτον τῶν πατέρων ἔπλεξεν ἡμῖν, καὶ τὸ στέλεχος τῆς ἐλπίδος γλυκύ καὶ καρποφόρον ἴδρυσεν ἡμῖν, ἀγάπη τὸ ποίμνιον εἰς τὴν μάνδραν τῆς Ἐκκλησίας εἰσάγει, καὶ τὴν χλοηφό ρον τοῦ παραδείσου νέμεται τρυφήν· ἀγάπη τὴν πάντων ἡμῶν ἀκοὴν εἰς μίαν φιληκοίαν δεξαμένη ερρύθμισε, καὶ τὴν ὑμετέραν γλῶσσαν ἐπλάτυνεν· ἀγάπη τὸ σῶμα παιδεύει, τὸ πνεῦμα θερμαίνει, τὴν ψυχὴν λευκαίνει· ἀγάπη τοὺς τῶν ἀσκητῶν πόνους σεμνύνει, καὶ τοὺς τοῦ Υἱοῦ κόλπους τούτοις γελῶντας ἀνοίγει· εἰς οἷς καὶ ἡμᾶς ὁ πάντων Δεσπότης ἀξιώσειε, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶ αἰώνων. Αμήν.