781 SPURIA. κράββατόν σου, καὶ ύπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Δρί μυξον Ιουδαίους, θάμβησον δαίμονας, κάπνισον ἀντι- λέγοντας, πληροφόρησον τους προστρέχοντας, λύσον τὴν τοῦ σαββάτου ἀργίαν, ἀντὶ δικολόγου τὴν κλίνην φύ λαττε. Ταῦτα ἀκούσας ὁ παράλυτος, καὶ τὸ πάθα παραχρῆμα ἀποθέμενος τῷ τοῦ Κυρίου λόγῳ, τὸ πρόσω ταγμα ἐπλήρου, καὶ τὴν κλίνην ἐβάσταζε· καὶ τοὺς Ἰουδαίους κωλύσαι θέλοντας διὰ τὸ σάββατον, καὶ λέ- γοντας· Οὐκ ἔξεστί σοι ἆραι τὸν κράββατον, ὅτι σάββατον ἐστιν, ἀπεσόβει, ὡς πρόσταγμα πληρῶν τοῦ κελεύοντος, λέγων πρὸς αὐτούς· Ο ποιήσας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν· Δρον τὸν κράββατόν σου καὶ πε- ριπάτει. Τῶν δὲ ἀνόμων Ἰουδαίων αἰτιωμένων τὸν Κύ . Εἰς τὸ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγέλιον, εἰς τὴν δραχμήν, Πάλιν οἱ κόλποι Χριστοῦ ἀπαυστον νάμα τῆς ἀγάπης μέλιμα βλαστάνουσι· πάλιν ἡ τοῦ Χριστοῦ λαμπαδούχος σοφία άψασα λύχνον, καὶ ἐπὶ τὴν λυχνίαν τοῦ σταυροῦ ἐπιθεῖσα, πᾶσαν τὴν οἰκουμένην δαδουχεί πρὸς εὐσέ Γειαν. Τούτῳ τῷ λύχνω χρησαμένη ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία, τὴν μίαν τῶν δραχμῶν ἀπολωλυίαν ζητήσασα, καὶ εὐ ραμένη, ταῖς ἐννέα δραχμαῖς τῶν ἀγγέλων συνέζευξε. Τίς δὲ ἂν εἴη ἡ γυνὴ ἡ ἔχουσα τάς δέκα δραχμάς, ἀνα- γκαῖον, ἀγαπητοί, εἰπεῖν. Αὕτη ἐστὶν ἡ τοῦ Θεοῦ ση- φία, ἔχουσα τὰς δέκα δραχμάς. Ποίας; Ψήφισον· ἀγ γέλους, ἀρχαγγέλους. Αρχάς, Εξουσίας, Δυνάμεις, Θρό- νους, Κυριότητας, Χερουβίμ, Σεραφίμ, καὶ Ἀδὰμ τὸν πρωτόπλαστον. Ταύτην την δραχμὴν τοῦ Ἀδὰμ ὑπὸ τῆς του διαβόλου κακίας ἐκβοσκηθεῖσαν, καὶ εἰς τόνδε τὸν βυθὸν τοῦ βίου καθελκυσθεῖσαν, καὶ ταῖς πολυφθόγγοις ἡδοναῖς τῶν ἁμαρτημάτων χωσθεῖσαν, ἐλθοῦσα ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία ἀνεύρατο. Πῶς εύρατο. ἀγαπητοί; Ἦλθεν ἐξ οὐρανῶν, λαμβάνει τὸν ὀστράκινον λύχνον του σώμα- τος, ἄπτει τῷ φωτὶ τῆς θεότητος, ἐπιτίθησι τῇ λυχνίᾳ τοῦ σταυρού, ζητεῖ τὴν δραχμήν, εἰς τὴν αὐλὴν καὶ τῶν ἀγγέλων νομὴν ἐμάνδρευσεν αυτήν. Αλλ' ἴσως ἐροῦσί τινες τῶν ἐνθάδε ἐστώτων, οἵτινες μετὰ τὸ βάπτισμα μαρ- τον, λέγοντες· Τί πρὸς ἡμᾶς, εἰ ᾿Ἀδὰμ ἐσώθη ; πως ἡμεῖς ἐλεηθῶμεν ; πως σωθῶμεν, ὅτι μετὰ τὸ βάπτισμα νομήσαμεν; Πρὸς οὓς λέγομεν· Οἱ τοιοῦτοι, μὴ φο- δεῖσθε, μὴ θροεῖσθε, μή ταράσσεσθε, μὴ ἀθυμεῖτε· οὐ γὰς περὶ μὲν τοῦ ᾿Αδὰμ ἐμέλησε τῷ Θεῷ, ὑμῶν δὲ κατα ἐφρόνησεν· ἀλλ' ἐκείνῳ μὲν εἰ ἐγένετο γυνή έχουσα δραχμὰς δέκα, σοὶ δὲ γίνεται πατὴρ εὔσπλαγχνος, ἔχων δύο υἱοὺς, καὶ τὸν πεπλανημένον πάλιν ἐναγκαλιζόμε νος. Τοῖς γὰρ πᾶσι τὰ πάντα, γέγονεν, ἵνα τοὺς πάντας κερδήσῃ. Αρτίως ἠκούσαμεν τοῦ Εὐαγγελίου λέγοντος· Ανθρωπός τις εἶχε δύο υἱούς· καὶ προσελθὼν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρὶ εἶπε· Πάτερ, δός μοι τὴν οὐσίαν. Ο δὲ διείλεν αὐτοῖς τὸν βίον. Καὶ οὐ μετὰ πολλὰς ἡμέρας συναγαγών ἅπαντα ὁ νεώτε ρος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν· κἀκεῖ ανήλωσε τὸν βίον αὐτοῦ, ζῶν ἀσώτως. Δαπανήσαν. τος δὲ αὐτοῦ πάντα, ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὸς κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην· καὶ προσῆλθεν ἐνὶ τῶν πολι- τῶν, καὶ πέμπει αὐτὸν ὁ πολίτης εἰς ἀγροὺς βό- σκειν χοίρους. Καὶ ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι· καὶ οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ. Εἰς ἑαυτὸν δὲ γενόμενος ἔφη· Πόσοι νῦν μίσθιοι παρὰ τῷ πατρί μου ἄρτων περισ- σεύουσιν, ἐγὼ δὲ ὧδε λιμῷ ἀπόλλυμαι; Αναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου· καὶ ἐρῶ αὐτῷ· Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ἐνώπιόν σου, καὶ οὐκ ὅτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίη- σόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Τούτου δὲ τὸν νοῦν οὐκ ἔξω δεῖ περιζητεῖν, ἀλλ' ἐν ἡμῖν αὐτοῖς. Διὰ γὰρ ἡμᾶς εἰρηνται αἱ παραβολαί, και δι' ἡμᾶς ἀναγι- νώσκονται, ἵνα μηδεὶς ἑαυτὸν ἀπελπίσῃ, κάν σφόδρα ἁμαρτωλός τυγχάνῃ· ἀλλὰ προσέλθῃ τῷ Θεῷ μετανοῦν καὶ ζητῶν παρ' αὐτοῦ ἱλασμόν, μάλιστα εἴ τις ὑμῶν διὰ τῆς πίστεως τῆς εἰς τὸν Κύριον γέγονε τοῦ Θεοῦ υἱός. "Οσον γὰρ ἐδέξαντο αὐτὸν, φησίν, ἔδωκες αυτ τοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι. Εἴ τις οὖν ὑμῶν διὰ τῆς εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστεως γέγονεν αὐτοῦ υἱὸς, καὶ ἐμακρύνθη απ' αὐτοῦ, οὐ τόπῳ, ἀλλὰ τρόπῳ· εἴ τινος ήψατο ὁ λιμός, οὐ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, ἀλλὰ τοῦ ἐπουρανίου (Αρτον γάρ, φησίν, οὐρανῶν ἔδωκεν αὐτοῖς· ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος)· καταλ: πέτω τας μοχλώτα; ήδονας χοίροις εοικυίας, και μηκ- 789 ριον, καὶ ἐρωτώντων, τίς ἐστιν ὁ ἱασάμενος, καὶ προ- στάξας αὐτῷ ἆραι τὸν κράββατον, καὶ δίκην κυνῶν ὑλα κτούντων κατὰ τοῦ τεθεραπευκότος, ἐνέμεινεν ὁ ἰαθεὶς τοτυοικῶς ἀγωνισάμενος κατὰ τῶν μιαιφόνων. Εύ ρίσκει αὐτὸν μετὰ ταῦτα πάλιν ὁ Κύριος, καὶ λέγει αὐτῷ : Ιδε, ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ενώ μὴ χειρόν τί σοι γένηται. Ορᾶς. ἀγαπητέ, ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας τοσοῦτον χρόνον τῇ ἀσθενείᾳ κατείχε το; Επι- στρέψωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς, ὅπως καὶ τῆς προσκαίρου ταύτης κολάσεως ῥυσθώμεν, καὶ τῆς αἰωνίου γεέννης ἐκφύγωμεν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. d [833] καὶ εἰς τὸ, ο Ανθρωπός τις είχε δύο υιούς. » ἔτι ἐπιθυμείτω κεράτια ἐσθίειν. Τί ἐστι τὰ κεράτια ; Ξύλου καρπός. Τὰ κεράτια τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπείκασται ὥσπερ γὰρ τὰ κεράτια παρὰ τὴν ἀρχὴν τῆς γεύσεως γλυκαίνει. [859] μετὰ δὲ τὴν γεύσιν τραχύνει τὸν φά ρυγγα· οὕτω καὶ ἡ ἁμαρτία ἐν μὲν τῇ ἀρχῇ τῆς γεύ σεώς ἐστι γλυκεῖα, μετὰ δὲ τὴν γεύσιν τραχεῖα. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ σοφοῦ Σολομῶντος · Μὴ πρόσεχε φαύλῃ γυναικί. Μέλι γὰρ ἀποστάζει ἀπὸ χειλέων γυναικὸς πόρνης, ἢ πρὸς καιρὸν λι- παίνει σὺν φάρυγγα, ὕστερον δὲ πικρότερον χολῆς εὑρίσκεται, καὶ ἠκονημένον μάλλον μαχαίρας δια στόμου. Ε' τινος ἥψατο λιμὸς τοῦ ἄρτου τοῦ οὐρανίου, προσελθέτω, ζητείτω. Πᾶς γὰρ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ ὁ αἰτῶν λαμβάνει, καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται. Κρούσον τῆς μετανοίας τὴν θύραν τοῖς ἀλαλήτοις σου στεναγμοῖς· μὴ φοβηθῇς αὐτήν, οὐκ ἔστι σου ξένη ἡ θύρα· ὑπὲρ σοῦ ἀπέθανε. Κἂν εἴπῃς ἐν σεαυτῷ· Τίς ἐστιν; ἀποκρίνεται σοι Χριστὸς καὶ λέγει· Εγώ είμε ἡ θύρα των προβάτων. Εἰπὲ καὶ σύ· Ημαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου. Εἴ τις τὸ οὐράνιον βάπτισμα λαβὼν ἥμαρτεν, εἰς οὐρανὸν ἥμαρτεν. Ὁ γὰρ πρὸ τοῦ βαπτίσματος ἁμαρτάνων, ἐν γῇ ἁμαρτάνει - Γὴ γὰρ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ, τῷ Ἀδὰμ ἐῤῥέθη. Εἴ τις δὲ Χριστὸν ἐνεδύσατο ἐν τῷ βαπτίσματι, οὐκ ἔτι γῆ τυγχάνει, ἀλλ' οὐρανός· υἱὸς γὰρ ὁ χοϊκός, τοιοῦ τοι καὶ οἱ χυικοί· καὶ οἶος ὁ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι. Ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτί σθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Εἴ τις οὖν ἡμαρτε μετά τὸ βάπτισμα, εἰς οὐρανὸν ἥμαρτε. Διὸ προσερχέσθω καὶ λεγέτω· Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐραντη καὶ ἐνώπιόν σου, οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Διὰ τί; λέγε τὴν αἰτίαν. Τὴν τῷ αἵματι Ἰησοῦ καρδίαν μου έβραντισμένην, ευδοειδῶς ἀνθοῦσαν, ταῖς ήδοναῖς ἐβορβόρωσα· Οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθήναι υἱός σου. Σε παρώξυνα, τὸ Πνεῦμά σου τὸ ἅγιον παρα επίκρανα, τὴν ἐξαστράπτουσαν στολὴν τῆς πίστεως τη ἁμαρτίᾳ ἐσπίλωσα· Οὐκ ὅτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Τὴν ἐλευθερωθεῖσαν μου ψυχὴν τῷ βαπτί σματι, καὶ χιονωθεῖσαν τῷ φωτίσματι, σκοτίσας τῇ ἁμαρτία, ἐδούλωσα· Οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. Δὶ τοῦ σώματός μου αἰσθήσεις τῇ κραιπάλῃ μεθυσθεί. σαι, καθάπερ παράφοροι θεραπαινίδες, τὴν ἑαυτῶν δέ σποιναν ψυχὴν τῇ ἀκολασίᾳ προέδωκαν· νυνὶ δὲ διὰ τῆς νηστείας ταύτας παιδεύσας, τὴν ψυχήν μου σωφρονέσω· Ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Οίδα λοιπόν τὴν πλάνην τοῦ Ἐχθροῦ, οἶδα αὐτοῦ τὰ σκελίσματα, οἶδα τὴν τῆς γαστριμαργίας αὐτοῦ βελοστασίαν, φεύγω κραιπάλην, δι' ἧς λύει τους τόνους τῆς σωφροσύνης, διώκω τὴν νηστείαν τὴν τὸ νήφειν μοι παρέχουσαν· Ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Εργάσομαι κἀγὼ εἰς τὴν ἀμπελῶνα σου· περιτεμῶ κἀγὼ τῇ δρε πάνῃ τοῦ Πνεύματος τῆς ἐνδοθέν μου κειμένης αμπέ που λογικῆς τα περιττά κλήματα, μᾶλλον δὲ ἐγκλήματα ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Γεωργήσω κἀγὼ τὸν βότρυν τῆς ἀγάπης γλυκύτατον· ὑπερείσω κἀγὼ καθαπερ χάρακας τῇ ψυχῇ μου τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου, ἵνα μὴ εἰς τὴν συρομένη ὑπὸ ὄψεως συλαγω γεται· Ποιησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Εἰς οὐρανοὺς αὐτὴν βλέπειν κατεργάσομαι - Ελικας φιλαδελ φίας αὐτὴν ἐκτείνειν παρασκευάσω, ἵνα τοὺς εἰς τὴν συρομένους πένητας εναγκαλιζομένη διαβαστάξη Ποιη σόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Δός μοι πάλιν, πάτερ, τὸ ἄροτρον τοῦ σταυροῦ ἐπὶ τῶν ὤμων· γεωρ

781 SPURIA. κράββατόν σου, καὶ ύπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Δρί μυξον Ιουδαίους, θάμβησον δαίμονας, κάπνισον ἀντι- λέγοντας, πληροφόρησον τους προστρέχοντας, λύσον τὴν τοῦ σαββάτου ἀργίαν, ἀντὶ δικολόγου τὴν κλίνην φύ λαττε. Ταῦτα ἀκούσας ὁ παράλυτος, καὶ τὸ πάθα παραχρῆμα ἀποθέμενος τῷ τοῦ Κυρίου λόγῳ, τὸ πρόσω ταγμα ἐπλήρου, καὶ τὴν κλίνην ἐβάσταζε· καὶ τοὺς Ἰουδαίους κωλύσαι θέλοντας διὰ τὸ σάββατον, καὶ λέ- γοντας· Οὐκ ἔξεστί σοι ἆραι τὸν κράββατον, ὅτι σάββατον ἐστιν, ἀπεσόβει, ὡς πρόσταγμα πληρῶν τοῦ κελεύοντος, λέγων πρὸς αὐτούς· Ο ποιήσας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν· Δρον τὸν κράββατόν σου καὶ πε- ριπάτει. Τῶν δὲ ἀνόμων Ἰουδαίων αἰτιωμένων τὸν Κύ . Εἰς τὸ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγέλιον, εἰς τὴν δραχμήν, Πάλιν οἱ κόλποι Χριστοῦ ἀπαυστον νάμα τῆς ἀγάπης μέλιμα βλαστάνουσι· πάλιν ἡ τοῦ Χριστοῦ λαμπαδούχος σοφία άψασα λύχνον, καὶ ἐπὶ τὴν λυχνίαν τοῦ σταυροῦ ἐπιθεῖσα, πᾶσαν τὴν οἰκουμένην δαδουχεί πρὸς εὐσέ Γειαν. Τούτῳ τῷ λύχνω χρησαμένη ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία, τὴν μίαν τῶν δραχμῶν ἀπολωλυίαν ζητήσασα, καὶ εὐ ραμένη, ταῖς ἐννέα δραχμαῖς τῶν ἀγγέλων συνέζευξε. Τίς δὲ ἂν εἴη ἡ γυνὴ ἡ ἔχουσα τάς δέκα δραχμάς, ἀνα- γκαῖον, ἀγαπητοί, εἰπεῖν. Αὕτη ἐστὶν ἡ τοῦ Θεοῦ ση- φία, ἔχουσα τὰς δέκα δραχμάς. Ποίας; Ψήφισον· ἀγ γέλους, ἀρχαγγέλους. Αρχάς, Εξουσίας, Δυνάμεις, Θρό- νους, Κυριότητας, Χερουβίμ, Σεραφίμ, καὶ Ἀδὰμ τὸν πρωτόπλαστον. Ταύτην την δραχμὴν τοῦ Ἀδὰμ ὑπὸ τῆς του διαβόλου κακίας ἐκβοσκηθεῖσαν, καὶ εἰς τόνδε τὸν βυθὸν τοῦ βίου καθελκυσθεῖσαν, καὶ ταῖς πολυφθόγγοις ἡδοναῖς τῶν ἁμαρτημάτων χωσθεῖσαν, ἐλθοῦσα ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία ἀνεύρατο. Πῶς εύρατο. ἀγαπητοί; Ἦλθεν ἐξ οὐρανῶν, λαμβάνει τὸν ὀστράκινον λύχνον του σώμα- τος, ἄπτει τῷ φωτὶ τῆς θεότητος, ἐπιτίθησι τῇ λυχνίᾳ τοῦ σταυρού, ζητεῖ τὴν δραχμήν, εἰς τὴν αὐλὴν καὶ τῶν ἀγγέλων νομὴν ἐμάνδρευσεν αυτήν. Αλλ' ἴσως ἐροῦσί τινες τῶν ἐνθάδε ἐστώτων, οἵτινες μετὰ τὸ βάπτισμα μαρ- τον, λέγοντες· Τί πρὸς ἡμᾶς, εἰ ᾿Ἀδὰμ ἐσώθη ; πως ἡμεῖς ἐλεηθῶμεν ; πως σωθῶμεν, ὅτι μετὰ τὸ βάπτισμα νομήσαμεν; Πρὸς οὓς λέγομεν· Οἱ τοιοῦτοι, μὴ φο- δεῖσθε, μὴ θροεῖσθε, μή ταράσσεσθε, μὴ ἀθυμεῖτε· οὐ γὰς περὶ μὲν τοῦ ᾿Αδὰμ ἐμέλησε τῷ Θεῷ, ὑμῶν δὲ κατα ἐφρόνησεν· ἀλλ' ἐκείνῳ μὲν εἰ ἐγένετο γυνή έχουσα δραχμὰς δέκα, σοὶ δὲ γίνεται πατὴρ εὔσπλαγχνος, ἔχων δύο υἱοὺς, καὶ τὸν πεπλανημένον πάλιν ἐναγκαλιζόμε νος. Τοῖς γὰρ πᾶσι τὰ πάντα, γέγονεν, ἵνα τοὺς πάντας κερδήσῃ. Αρτίως ἠκούσαμεν τοῦ Εὐαγγελίου λέγοντος· Ανθρωπός τις εἶχε δύο υἱούς· καὶ προσελθὼν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρὶ εἶπε· Πάτερ, δός μοι τὴν οὐσίαν. Ο δὲ διείλεν αὐτοῖς τὸν βίον. Καὶ οὐ μετὰ πολλὰς ἡμέρας συναγαγών ἅπαντα ὁ νεώτε ρος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν· κἀκεῖ ανήλωσε τὸν βίον αὐτοῦ, ζῶν ἀσώτως. Δαπανήσαν. τος δὲ αὐτοῦ πάντα, ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὸς κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην· καὶ προσῆλθεν ἐνὶ τῶν πολι- τῶν, καὶ πέμπει αὐτὸν ὁ πολίτης εἰς ἀγροὺς βό- σκειν χοίρους. Καὶ ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι· καὶ οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ. Εἰς ἑαυτὸν δὲ γενόμενος ἔφη· Πόσοι νῦν μίσθιοι παρὰ τῷ πατρί μου ἄρτων περισ- σεύουσιν, ἐγὼ δὲ ὧδε λιμῷ ἀπόλλυμαι; Αναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου· καὶ ἐρῶ αὐτῷ· Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ἐνώπιόν σου, καὶ οὐκ ὅτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίη- σόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Τούτου δὲ τὸν νοῦν οὐκ ἔξω δεῖ περιζητεῖν, ἀλλ' ἐν ἡμῖν αὐτοῖς. Διὰ γὰρ ἡμᾶς εἰρηνται αἱ παραβολαί, και δι' ἡμᾶς ἀναγι- νώσκονται, ἵνα μηδεὶς ἑαυτὸν ἀπελπίσῃ, κάν σφόδρα ἁμαρτωλός τυγχάνῃ· ἀλλὰ προσέλθῃ τῷ Θεῷ μετανοῦν καὶ ζητῶν παρ' αὐτοῦ ἱλασμόν, μάλιστα εἴ τις ὑμῶν διὰ τῆς πίστεως τῆς εἰς τὸν Κύριον γέγονε τοῦ Θεοῦ υἱός. "Οσον γὰρ ἐδέξαντο αὐτὸν, φησίν, ἔδωκες αυτ τοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι. Εἴ τις οὖν ὑμῶν διὰ τῆς εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστεως γέγονεν αὐτοῦ υἱὸς, καὶ ἐμακρύνθη απ' αὐτοῦ, οὐ τόπῳ, ἀλλὰ τρόπῳ· εἴ τινος ήψατο ὁ λιμός, οὐ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, ἀλλὰ τοῦ ἐπουρανίου (Αρτον γάρ, φησίν, οὐρανῶν ἔδωκεν αὐτοῖς· ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος)· καταλ: πέτω τας μοχλώτα; ήδονας χοίροις εοικυίας, και μηκ- 789 ριον, καὶ ἐρωτώντων, τίς ἐστιν ὁ ἱασάμενος, καὶ προ- στάξας αὐτῷ ἆραι τὸν κράββατον, καὶ δίκην κυνῶν ὑλα κτούντων κατὰ τοῦ τεθεραπευκότος, ἐνέμεινεν ὁ ἰαθεὶς τοτυοικῶς ἀγωνισάμενος κατὰ τῶν μιαιφόνων. Εύ ρίσκει αὐτὸν μετὰ ταῦτα πάλιν ὁ Κύριος, καὶ λέγει αὐτῷ : Ιδε, ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ενώ μὴ χειρόν τί σοι γένηται. Ορᾶς. ἀγαπητέ, ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας τοσοῦτον χρόνον τῇ ἀσθενείᾳ κατείχε το; Επι- στρέψωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς, ὅπως καὶ τῆς προσκαίρου ταύτης κολάσεως ῥυσθώμεν, καὶ τῆς αἰωνίου γεέννης ἐκφύγωμεν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. d [833] καὶ εἰς τὸ, ο Ανθρωπός τις είχε δύο υιούς. » ἔτι ἐπιθυμείτω κεράτια ἐσθίειν. Τί ἐστι τὰ κεράτια ; Ξύλου καρπός. Τὰ κεράτια τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπείκασται ὥσπερ γὰρ τὰ κεράτια παρὰ τὴν ἀρχὴν τῆς γεύσεως γλυκαίνει. [859] μετὰ δὲ τὴν γεύσιν τραχύνει τὸν φά ρυγγα· οὕτω καὶ ἡ ἁμαρτία ἐν μὲν τῇ ἀρχῇ τῆς γεύ σεώς ἐστι γλυκεῖα, μετὰ δὲ τὴν γεύσιν τραχεῖα. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ σοφοῦ Σολομῶντος · Μὴ πρόσεχε φαύλῃ γυναικί. Μέλι γὰρ ἀποστάζει ἀπὸ χειλέων γυναικὸς πόρνης, ἢ πρὸς καιρὸν λι- παίνει σὺν φάρυγγα, ὕστερον δὲ πικρότερον χολῆς εὑρίσκεται, καὶ ἠκονημένον μάλλον μαχαίρας δια στόμου. Ε' τινος ἥψατο λιμὸς τοῦ ἄρτου τοῦ οὐρανίου, προσελθέτω, ζητείτω. Πᾶς γὰρ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ ὁ αἰτῶν λαμβάνει, καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται. Κρούσον τῆς μετανοίας τὴν θύραν τοῖς ἀλαλήτοις σου στεναγμοῖς· μὴ φοβηθῇς αὐτήν, οὐκ ἔστι σου ξένη ἡ θύρα· ὑπὲρ σοῦ ἀπέθανε. Κἂν εἴπῃς ἐν σεαυτῷ· Τίς ἐστιν; ἀποκρίνεται σοι Χριστὸς καὶ λέγει· Εγώ είμε ἡ θύρα των προβάτων. Εἰπὲ καὶ σύ· Ημαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου. Εἴ τις τὸ οὐράνιον βάπτισμα λαβὼν ἥμαρτεν, εἰς οὐρανὸν ἥμαρτεν. Ὁ γὰρ πρὸ τοῦ βαπτίσματος ἁμαρτάνων, ἐν γῇ ἁμαρτάνει - Γὴ γὰρ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ, τῷ Ἀδὰμ ἐῤῥέθη. Εἴ τις δὲ Χριστὸν ἐνεδύσατο ἐν τῷ βαπτίσματι, οὐκ ἔτι γῆ τυγχάνει, ἀλλ' οὐρανός· υἱὸς γὰρ ὁ χοϊκός, τοιοῦ τοι καὶ οἱ χυικοί· καὶ οἶος ὁ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι. Ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτί σθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Εἴ τις οὖν ἡμαρτε μετά τὸ βάπτισμα, εἰς οὐρανὸν ἥμαρτε. Διὸ προσερχέσθω καὶ λεγέτω· Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐραντη καὶ ἐνώπιόν σου, οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Διὰ τί; λέγε τὴν αἰτίαν. Τὴν τῷ αἵματι Ἰησοῦ καρδίαν μου έβραντισμένην, ευδοειδῶς ἀνθοῦσαν, ταῖς ήδοναῖς ἐβορβόρωσα· Οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθήναι υἱός σου. Σε παρώξυνα, τὸ Πνεῦμά σου τὸ ἅγιον παρα επίκρανα, τὴν ἐξαστράπτουσαν στολὴν τῆς πίστεως τη ἁμαρτίᾳ ἐσπίλωσα· Οὐκ ὅτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Τὴν ἐλευθερωθεῖσαν μου ψυχὴν τῷ βαπτί σματι, καὶ χιονωθεῖσαν τῷ φωτίσματι, σκοτίσας τῇ ἁμαρτία, ἐδούλωσα· Οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. Δὶ τοῦ σώματός μου αἰσθήσεις τῇ κραιπάλῃ μεθυσθεί. σαι, καθάπερ παράφοροι θεραπαινίδες, τὴν ἑαυτῶν δέ σποιναν ψυχὴν τῇ ἀκολασίᾳ προέδωκαν· νυνὶ δὲ διὰ τῆς νηστείας ταύτας παιδεύσας, τὴν ψυχήν μου σωφρονέσω· Ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Οίδα λοιπόν τὴν πλάνην τοῦ Ἐχθροῦ, οἶδα αὐτοῦ τὰ σκελίσματα, οἶδα τὴν τῆς γαστριμαργίας αὐτοῦ βελοστασίαν, φεύγω κραιπάλην, δι' ἧς λύει τους τόνους τῆς σωφροσύνης, διώκω τὴν νηστείαν τὴν τὸ νήφειν μοι παρέχουσαν· Ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Εργάσομαι κἀγὼ εἰς τὴν ἀμπελῶνα σου· περιτεμῶ κἀγὼ τῇ δρε πάνῃ τοῦ Πνεύματος τῆς ἐνδοθέν μου κειμένης αμπέ που λογικῆς τα περιττά κλήματα, μᾶλλον δὲ ἐγκλήματα ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Γεωργήσω κἀγὼ τὸν βότρυν τῆς ἀγάπης γλυκύτατον· ὑπερείσω κἀγὼ καθαπερ χάρακας τῇ ψυχῇ μου τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου, ἵνα μὴ εἰς τὴν συρομένη ὑπὸ ὄψεως συλαγω γεται· Ποιησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Εἰς οὐρανοὺς αὐτὴν βλέπειν κατεργάσομαι - Ελικας φιλαδελ φίας αὐτὴν ἐκτείνειν παρασκευάσω, ἵνα τοὺς εἰς τὴν συρομένους πένητας εναγκαλιζομένη διαβαστάξη Ποιη σόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Δός μοι πάλιν, πάτερ, τὸ ἄροτρον τοῦ σταυροῦ ἐπὶ τῶν ὤμων· γεωρ

781 SPURIA. κράββατόν σου, καὶ ύπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Δρί μυξον Ιουδαίους, θάμβησον δαίμονας, κάπνισον ἀντι- λέγοντας, πληροφόρησον τους προστρέχοντας, λύσον τὴν τοῦ σαββάτου ἀργίαν, ἀντὶ δικολόγου τὴν κλίνην φύ λαττε. Ταῦτα ἀκούσας ὁ παράλυτος, καὶ τὸ πάθα παραχρῆμα ἀποθέμενος τῷ τοῦ Κυρίου λόγῳ, τὸ πρόσω ταγμα ἐπλήρου, καὶ τὴν κλίνην ἐβάσταζε· καὶ τοὺς Ἰουδαίους κωλύσαι θέλοντας διὰ τὸ σάββατον, καὶ λέ- γοντας· Οὐκ ἔξεστί σοι ἆραι τὸν κράββατον, ὅτι σάββατον ἐστιν, ἀπεσόβει, ὡς πρόσταγμα πληρῶν τοῦ κελεύοντος, λέγων πρὸς αὐτούς· Ο ποιήσας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν· Δρον τὸν κράββατόν σου καὶ πε- ριπάτει. Τῶν δὲ ἀνόμων Ἰουδαίων αἰτιωμένων τὸν Κύ . Εἰς τὸ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγέλιον, εἰς τὴν δραχμήν, Πάλιν οἱ κόλποι Χριστοῦ ἀπαυστον νάμα τῆς ἀγάπης μέλιμα βλαστάνουσι· πάλιν ἡ τοῦ Χριστοῦ λαμπαδούχος σοφία άψασα λύχνον, καὶ ἐπὶ τὴν λυχνίαν τοῦ σταυροῦ ἐπιθεῖσα, πᾶσαν τὴν οἰκουμένην δαδουχεί πρὸς εὐσέ Γειαν. Τούτῳ τῷ λύχνω χρησαμένη ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία, τὴν μίαν τῶν δραχμῶν ἀπολωλυίαν ζητήσασα, καὶ εὐ ραμένη, ταῖς ἐννέα δραχμαῖς τῶν ἀγγέλων συνέζευξε. Τίς δὲ ἂν εἴη ἡ γυνὴ ἡ ἔχουσα τάς δέκα δραχμάς, ἀνα- γκαῖον, ἀγαπητοί, εἰπεῖν. Αὕτη ἐστὶν ἡ τοῦ Θεοῦ ση- φία, ἔχουσα τὰς δέκα δραχμάς. Ποίας; Ψήφισον· ἀγ γέλους, ἀρχαγγέλους. Αρχάς, Εξουσίας, Δυνάμεις, Θρό- νους, Κυριότητας, Χερουβίμ, Σεραφίμ, καὶ Ἀδὰμ τὸν πρωτόπλαστον. Ταύτην την δραχμὴν τοῦ Ἀδὰμ ὑπὸ τῆς του διαβόλου κακίας ἐκβοσκηθεῖσαν, καὶ εἰς τόνδε τὸν βυθὸν τοῦ βίου καθελκυσθεῖσαν, καὶ ταῖς πολυφθόγγοις ἡδοναῖς τῶν ἁμαρτημάτων χωσθεῖσαν, ἐλθοῦσα ἡ τοῦ Θεοῦ σοφία ἀνεύρατο. Πῶς εύρατο. ἀγαπητοί; Ἦλθεν ἐξ οὐρανῶν, λαμβάνει τὸν ὀστράκινον λύχνον του σώμα- τος, ἄπτει τῷ φωτὶ τῆς θεότητος, ἐπιτίθησι τῇ λυχνίᾳ τοῦ σταυρού, ζητεῖ τὴν δραχμήν, εἰς τὴν αὐλὴν καὶ τῶν ἀγγέλων νομὴν ἐμάνδρευσεν αυτήν. Αλλ' ἴσως ἐροῦσί τινες τῶν ἐνθάδε ἐστώτων, οἵτινες μετὰ τὸ βάπτισμα μαρ- τον, λέγοντες· Τί πρὸς ἡμᾶς, εἰ ᾿Ἀδὰμ ἐσώθη ; πως ἡμεῖς ἐλεηθῶμεν ; πως σωθῶμεν, ὅτι μετὰ τὸ βάπτισμα νομήσαμεν; Πρὸς οὓς λέγομεν· Οἱ τοιοῦτοι, μὴ φο- δεῖσθε, μὴ θροεῖσθε, μή ταράσσεσθε, μὴ ἀθυμεῖτε· οὐ γὰς περὶ μὲν τοῦ ᾿Αδὰμ ἐμέλησε τῷ Θεῷ, ὑμῶν δὲ κατα ἐφρόνησεν· ἀλλ' ἐκείνῳ μὲν εἰ ἐγένετο γυνή έχουσα δραχμὰς δέκα, σοὶ δὲ γίνεται πατὴρ εὔσπλαγχνος, ἔχων δύο υἱοὺς, καὶ τὸν πεπλανημένον πάλιν ἐναγκαλιζόμε νος. Τοῖς γὰρ πᾶσι τὰ πάντα, γέγονεν, ἵνα τοὺς πάντας κερδήσῃ. Αρτίως ἠκούσαμεν τοῦ Εὐαγγελίου λέγοντος· Ανθρωπός τις εἶχε δύο υἱούς· καὶ προσελθὼν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρὶ εἶπε· Πάτερ, δός μοι τὴν οὐσίαν. Ο δὲ διείλεν αὐτοῖς τὸν βίον. Καὶ οὐ μετὰ πολλὰς ἡμέρας συναγαγών ἅπαντα ὁ νεώτε ρος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν· κἀκεῖ ανήλωσε τὸν βίον αὐτοῦ, ζῶν ἀσώτως. Δαπανήσαν. τος δὲ αὐτοῦ πάντα, ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὸς κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην· καὶ προσῆλθεν ἐνὶ τῶν πολι- τῶν, καὶ πέμπει αὐτὸν ὁ πολίτης εἰς ἀγροὺς βό- σκειν χοίρους. Καὶ ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι· καὶ οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ. Εἰς ἑαυτὸν δὲ γενόμενος ἔφη· Πόσοι νῦν μίσθιοι παρὰ τῷ πατρί μου ἄρτων περισ- σεύουσιν, ἐγὼ δὲ ὧδε λιμῷ ἀπόλλυμαι; Αναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου· καὶ ἐρῶ αὐτῷ· Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν, καὶ ἐνώπιόν σου, καὶ οὐκ ὅτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίη- σόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Τούτου δὲ τὸν νοῦν οὐκ ἔξω δεῖ περιζητεῖν, ἀλλ' ἐν ἡμῖν αὐτοῖς. Διὰ γὰρ ἡμᾶς εἰρηνται αἱ παραβολαί, και δι' ἡμᾶς ἀναγι- νώσκονται, ἵνα μηδεὶς ἑαυτὸν ἀπελπίσῃ, κάν σφόδρα ἁμαρτωλός τυγχάνῃ· ἀλλὰ προσέλθῃ τῷ Θεῷ μετανοῦν καὶ ζητῶν παρ' αὐτοῦ ἱλασμόν, μάλιστα εἴ τις ὑμῶν διὰ τῆς πίστεως τῆς εἰς τὸν Κύριον γέγονε τοῦ Θεοῦ υἱός. "Οσον γὰρ ἐδέξαντο αὐτὸν, φησίν, ἔδωκες αυτ τοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι. Εἴ τις οὖν ὑμῶν διὰ τῆς εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν πίστεως γέγονεν αὐτοῦ υἱὸς, καὶ ἐμακρύνθη απ' αὐτοῦ, οὐ τόπῳ, ἀλλὰ τρόπῳ· εἴ τινος ήψατο ὁ λιμός, οὐ τοῦ κοινοῦ ἄρτου, ἀλλὰ τοῦ ἐπουρανίου (Αρτον γάρ, φησίν, οὐρανῶν ἔδωκεν αὐτοῖς· ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος)· καταλ: πέτω τας μοχλώτα; ήδονας χοίροις εοικυίας, και μηκ- 789 ριον, καὶ ἐρωτώντων, τίς ἐστιν ὁ ἱασάμενος, καὶ προ- στάξας αὐτῷ ἆραι τὸν κράββατον, καὶ δίκην κυνῶν ὑλα κτούντων κατὰ τοῦ τεθεραπευκότος, ἐνέμεινεν ὁ ἰαθεὶς τοτυοικῶς ἀγωνισάμενος κατὰ τῶν μιαιφόνων. Εύ ρίσκει αὐτὸν μετὰ ταῦτα πάλιν ὁ Κύριος, καὶ λέγει αὐτῷ : Ιδε, ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ενώ μὴ χειρόν τί σοι γένηται. Ορᾶς. ἀγαπητέ, ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας τοσοῦτον χρόνον τῇ ἀσθενείᾳ κατείχε το; Επι- στρέψωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς, ὅπως καὶ τῆς προσκαίρου ταύτης κολάσεως ῥυσθώμεν, καὶ τῆς αἰωνίου γεέννης ἐκφύγωμεν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. d [833] καὶ εἰς τὸ, ο Ανθρωπός τις είχε δύο υιούς. » ἔτι ἐπιθυμείτω κεράτια ἐσθίειν. Τί ἐστι τὰ κεράτια ; Ξύλου καρπός. Τὰ κεράτια τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπείκασται ὥσπερ γὰρ τὰ κεράτια παρὰ τὴν ἀρχὴν τῆς γεύσεως γλυκαίνει. [859] μετὰ δὲ τὴν γεύσιν τραχύνει τὸν φά ρυγγα· οὕτω καὶ ἡ ἁμαρτία ἐν μὲν τῇ ἀρχῇ τῆς γεύ σεώς ἐστι γλυκεῖα, μετὰ δὲ τὴν γεύσιν τραχεῖα. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ λεγόμενον ὑπὸ τοῦ σοφοῦ Σολομῶντος · Μὴ πρόσεχε φαύλῃ γυναικί. Μέλι γὰρ ἀποστάζει ἀπὸ χειλέων γυναικὸς πόρνης, ἢ πρὸς καιρὸν λι- παίνει σὺν φάρυγγα, ὕστερον δὲ πικρότερον χολῆς εὑρίσκεται, καὶ ἠκονημένον μάλλον μαχαίρας δια στόμου. Ε' τινος ἥψατο λιμὸς τοῦ ἄρτου τοῦ οὐρανίου, προσελθέτω, ζητείτω. Πᾶς γὰρ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ ὁ αἰτῶν λαμβάνει, καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται. Κρούσον τῆς μετανοίας τὴν θύραν τοῖς ἀλαλήτοις σου στεναγμοῖς· μὴ φοβηθῇς αὐτήν, οὐκ ἔστι σου ξένη ἡ θύρα· ὑπὲρ σοῦ ἀπέθανε. Κἂν εἴπῃς ἐν σεαυτῷ· Τίς ἐστιν; ἀποκρίνεται σοι Χριστὸς καὶ λέγει· Εγώ είμε ἡ θύρα των προβάτων. Εἰπὲ καὶ σύ· Ημαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου. Εἴ τις τὸ οὐράνιον βάπτισμα λαβὼν ἥμαρτεν, εἰς οὐρανὸν ἥμαρτεν. Ὁ γὰρ πρὸ τοῦ βαπτίσματος ἁμαρτάνων, ἐν γῇ ἁμαρτάνει - Γὴ γὰρ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ, τῷ Ἀδὰμ ἐῤῥέθη. Εἴ τις δὲ Χριστὸν ἐνεδύσατο ἐν τῷ βαπτίσματι, οὐκ ἔτι γῆ τυγχάνει, ἀλλ' οὐρανός· υἱὸς γὰρ ὁ χοϊκός, τοιοῦ τοι καὶ οἱ χυικοί· καὶ οἶος ὁ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι. Ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτί σθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Εἴ τις οὖν ἡμαρτε μετά τὸ βάπτισμα, εἰς οὐρανὸν ἥμαρτε. Διὸ προσερχέσθω καὶ λεγέτω· Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐραντη καὶ ἐνώπιόν σου, οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Διὰ τί; λέγε τὴν αἰτίαν. Τὴν τῷ αἵματι Ἰησοῦ καρδίαν μου έβραντισμένην, ευδοειδῶς ἀνθοῦσαν, ταῖς ήδοναῖς ἐβορβόρωσα· Οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθήναι υἱός σου. Σε παρώξυνα, τὸ Πνεῦμά σου τὸ ἅγιον παρα επίκρανα, τὴν ἐξαστράπτουσαν στολὴν τῆς πίστεως τη ἁμαρτίᾳ ἐσπίλωσα· Οὐκ ὅτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Τὴν ἐλευθερωθεῖσαν μου ψυχὴν τῷ βαπτί σματι, καὶ χιονωθεῖσαν τῷ φωτίσματι, σκοτίσας τῇ ἁμαρτία, ἐδούλωσα· Οὐκ ἔτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. Δὶ τοῦ σώματός μου αἰσθήσεις τῇ κραιπάλῃ μεθυσθεί. σαι, καθάπερ παράφοροι θεραπαινίδες, τὴν ἑαυτῶν δέ σποιναν ψυχὴν τῇ ἀκολασίᾳ προέδωκαν· νυνὶ δὲ διὰ τῆς νηστείας ταύτας παιδεύσας, τὴν ψυχήν μου σωφρονέσω· Ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Οίδα λοιπόν τὴν πλάνην τοῦ Ἐχθροῦ, οἶδα αὐτοῦ τὰ σκελίσματα, οἶδα τὴν τῆς γαστριμαργίας αὐτοῦ βελοστασίαν, φεύγω κραιπάλην, δι' ἧς λύει τους τόνους τῆς σωφροσύνης, διώκω τὴν νηστείαν τὴν τὸ νήφειν μοι παρέχουσαν· Ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Εργάσομαι κἀγὼ εἰς τὴν ἀμπελῶνα σου· περιτεμῶ κἀγὼ τῇ δρε πάνῃ τοῦ Πνεύματος τῆς ἐνδοθέν μου κειμένης αμπέ που λογικῆς τα περιττά κλήματα, μᾶλλον δὲ ἐγκλήματα ποίησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Γεωργήσω κἀγὼ τὸν βότρυν τῆς ἀγάπης γλυκύτατον· ὑπερείσω κἀγὼ καθαπερ χάρακας τῇ ψυχῇ μου τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου, ἵνα μὴ εἰς τὴν συρομένη ὑπὸ ὄψεως συλαγω γεται· Ποιησόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Εἰς οὐρανοὺς αὐτὴν βλέπειν κατεργάσομαι - Ελικας φιλαδελ φίας αὐτὴν ἐκτείνειν παρασκευάσω, ἵνα τοὺς εἰς τὴν συρομένους πένητας εναγκαλιζομένη διαβαστάξη Ποιη σόν με ὡς ἕνα των μισθίων σου. Δός μοι πάλιν, πάτερ, τὸ ἄροτρον τοῦ σταυροῦ ἐπὶ τῶν ὤμων· γεωρ

783 QUOD OPORTEAT EUM, ETC. γήσω την αύλακα τῆς ψυχῆς μου, ἐξαρῶ τὰ ἀκανθη- φόρα και βλαδοποιὰ τοῦ Πονηροῦ βλαστήματα, ἐπι- σπερῶ αὐτῇ τὰ οὐράνια σπέρματα. Σοῦ γὰρ ἐπομβροῦν τος ἄνωθεν τὸν ἔλεον, ή αύλαξ τῆς ψυχῆς μου καρπο φορήσει, ἡ μὲν τριάκοντα, ἡ δὲ ἑξήκοντα, ἡ δὲ ἑκατόν· Ποιησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. Μὴ ἀπώσῃς με, πάτερ· οὐ γὰρ παντελώς με Εχθρὸς ἐκνευρίσας, τὴν στολὴν τῆς πίστεως ἀπέδυσεν. Εἰ γὰρ τὸ τῆς σι φροσύνης μου κάλλος ἐσπίλωσεν, ἀλλ᾽ οὖν γε τοῖς εἰδώ- λοις με αὐτοῦ λατρεύειν οὐδέποτε ἔκαμψε· σὲ οὐκ ἠρ- νησάμην, Κύριέ μου. Εἰ καὶ ἥμαρτον ἐν τῇ ἀκμῇ τῆς νεότητός μου, ἀλλ᾽ οὖν γε κνίσσαν εἰδώλων κατεπά τησα, εικόνας δαιμόνων κατέστρεψα, ξόανα εἰδώλων ἐξῄσχυνα, διάβολον ἐνεφύσησα, δαίμοσιν ἐνέπτυσα. Νινί δὲ τοῖς σοῖς ἴχνεσι προσπίπτω, ὁ Κύριός μου, καὶ ὁ Θεός μου Ποίησόν με ὡς ἕνα των μιστίων σου. Ἐὰν οὕτω μετανοήσῃς, ἐὰν οὕτως ἐξομολογήσῃ· ἔτι πόρρω σοῦ ἀπέχοντος προστρέχει ὁ οὐράνιος Πατήρ, [840] πνεύ- ματι ἐπιπίπτων σου τῷ τραχήλῳ τῆς ψυχῆς, τὸ τῆς χάριτός σοι ζυγὸν ἐπιτιθεὶς, καὶ τῇ ζεύγλη τῆς ἁλη- θείας τὸν αὐχένα της καρδίας σου περισφίγγων φιλή- ματι λύει σου τὴν ἔχθραν, καὶ λέγει τοῖς ἑαυτοῦ δού λοις τοῖς ἱερεῦσι· Φέρετε την πρώτην στολήν. Οὐκ εἶπε, φέρετε μίαν στολήν, ἀλλὰ, φέρετε την πρώτην στολὴν, ἵνα δείξῃ τὴν πρώτην τοῦ βαπτίσματος ἀξίαν 784 σοι διδομένην. Φέρετε αὐτῷ τὴν πρώτην στολήν, καὶ ἐνδύσατε αὐτόν· καὶ δότε δακτύλιον, τὸ δεῖγμα τοῦ πλούτου, τὸν τοῦ θησαυροῦ φύλακα, τὸν ἀρραβῶνα τῆς χάριτος, την σφραγίδα τοῦ Πνεύματος. Καὶ ὑποδή ματα εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ· τουτέστι, Τοῖς τοῦ Εὐαγ γελίου λόγοις τὸ ἴχνος τῆς ψυχῆς αὐτοῦ περισφίγξατε· ἵνα μὴ πάλιν ὁ ὄφις τὴν πτέρναν ὑπολείξας, εἰς τὴν προ- τέραν αὐτὸν πλάνην τῆς ἁμαρτίας κατασύρῃ. Καὶ φέ ρετε τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν. Τίς ἐστιν οὗτος, ἢ πάντως Χριστός, μετὰ τὸ βάπτισμα διδόμενος τοῖς ἀξίοις, καθὼς λέγει ὁ Ἀπόστολος· Ἐν ᾧ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς ; Φέρετε, φα- γόντες εὐφρανθῶμεν. Τίς ἄρα ἐν Ιουδαίοις καὶ "Ελλησι πιστεύσει, ὅτι μόσχος ἐσφάγη, καὶ κόσμος. ἐστάθη ; μόσχος Παρθένου δαμάλιδος, τέκνον ἱερὸν ἀνηρό του μήτρας ! ὦ μόσχος ὁ σφαγεὶς καὶ ζῶν, καὶ πάντοτε ὑφ᾽ ἡμῶν ἐστιώμενος, καὶ ἀδαπάνητος μένων ! Διό, ἀγαπης τοὶ, εἰς τὸν εὐσταθῆ καὶ εὐδιον λιμένα τὴν ἄγκυραν του λόγου ἡμῶν χαλάσαντες, παραπέμψωμεν ὑμᾶς τῇ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐμβολῇ, καὶ τῇ εὐρύθμῳ αὐτοῦ γλώσ ση διατεμόντες πέλαγος τῶν θείων Γραφῶν, εἰς οὐρα νιον πόλιν " χειραγωγήσει ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, ἅμα τῷ Πατρὶ, σὺν τῷ ἁγίῳ καὶ προσκυνητῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Οτι χρὴ τὸν ἔχοντα χάριν οίαν δήποτε ἐπιστήμης μεταδιδόναι τῷ χρείαν ἔχοντι καὶ περὶ Πρεσβυτέρου. Ο φιλάνθρωπος Θεὸς οἰκτείρων τὸ γένος ἡμῶν, οὐκ ἀφίησι πάντα ἄνθρωπον ἄνευ τῆς αὐτοῦ χάριτος. Οὐ γὰρ μόνον τοῖς δικαίοις δίδωσι χάριν, ἀλλὰ καὶ ἁμαρτωλοῖς· ἐπειδὴ ἄφθονός ἐστι, καὶ ἀπροσωπόληπτος, καὶ ἀνατέλλει τὸν ἥλιοι αὐτοῦ ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους, καὶ θέλει πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι. Καὶ οὐ παρορᾷ τὸν ἁμαρτωλὸν, ἀλλὰ δίδωσι κἀκείνῳ μικρὰν χάριν, ἵνα λαβὼν τὸ χάρισμα, τιμήσῃ τὸν δεδωκότα, καὶ εὐ- χαριστήσας αὐτῷ, καὶ ἐπιστρέψας ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς που νημᾶς μετανοήσῃ. Ἐὰν δὲ καὶ λαβὼν τὴν χάριν ἐπι- μείνῃ τοῖς αὐτοῖς κακοῖς, τότε λοιπὸν ἀρθήσεται ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἦν ἔλαβε χάριν, καὶ κατακριθήσεται ἐν τῇ γεέννῃ τοῦ πυρὸς, διότι οὐκ ἔγνω τὴν τιμὴν καὶ τὸν τιμήσαντα, καὶ πληρούται ἐπ' αὐτῷ τὸ γεγραμμένον· Ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὧν οὐ συνῆκε παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις, καὶ ὠμοιώθη αὐτοῖς. Ἐγὼ οἶδα ἁμαρτωλοὺς ἀνθρώπους, καὶ ἐπέθηκαν χεῖο ρας ἐπὶ ἀρρώστους, καὶ ἰάπαντα αὐτούς. ᾿Αλλὰ τοῦτο κατὰ τρόπους δύο γίνεται · καὶ οὐ μόνον πρὸς τὸν διδόντα ἐστὶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν λαμβάνοντα. Ἐὰν μὴ πιστεύῃ ὁ λαμβάνων, οὐδὲ παρὰ δικαίου, οὐδὲ παρὰ ἁμαρτωλού λαμβάνει χάριν· ὁ δὲ πιστεύων, καὶ παρὰ ἁμαρτωλοῦ δέχεται τὴν χάριν τῆς ἰάσεως. Εκάστῳ γὰρ κατὰ τὴν πίστιν δίδοται καὶ ἡ χάρις. Καὶ γὰρ ὁ Κύριος τοῖς προσω ερχομένοις ἔλεγε· Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν. Σὺ πίστευε ἐν ὀνόματι Κυρίου ᾧ προσέρχῃ, καὶ μὴ διακριθῇς κατὰ μηδένα τρόπον, καὶ λήψῃ τὴν χάριν ὁ Θεὸς γάρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν. Πολλοὶ πρεσβύτεροι άμαρ- τωλοὶ ὄντες προσφέρουσι τὰ δῶρα, καὶ οὐκ ἀποστρέφει ται αὐτοὺς ὁ Θεὸς, ἀλλὰ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι ἁγιάζει τὰ προκείμενα δώρα· καὶ ὁ μὲν ἄρτος γίνεται σῶμα Κυ ρίου, καὶ τὸ ποτήριον γίνεται αἷμα τίμιον Κυρίου. Καὶ εἰσί τινες ὑπολαμβάνοντες εὐλογόν τι ποιεῖν, οὐ κοινω- νοῦντες παρά τισι πρεσβυτέροις, ὡς συνειδότες τι και κὸν [841] τοῦ πρεσβυτέρου· καὶ οὐκ οἴδασιν ὅτι πλείονα ἁμαρτάνουσι θέλοντές τι καλὸν ποιεῖν. Τίς γὰρ εἴ σὺ ὁ κρίνων τὸν ἄρχοντά σου; οὐκ ἤκουσας τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος. "Αρχοντα τοῦ λαοῦ σου οὐκ ἐρεῖς κακῶς ; καὶ πάλιν· Τις εἶ σὺ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην ; τῷ ἰδίῳ κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει· σταθήσεται δέ· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς στῆσαι αὐτόν. Σὺ ὁ ὑπ' αὐτοῦ διδασκόμενος καὶ χειραγωγούμενος, οὐκ ἔχεις ἐξουσίαν κρίνειν καὶ ἐλέγχειν αὐτόν· καθὼς εἶπε μας- λος ὁ ἀπόστολος· Μὴ πρὸ καιροῦ κρίνετε, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Κύριος, ὃς φωτίσει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους, καὶ φανερώσει τὰς βουλὰς τῶν καρδιῶν· καὶ τότε ὁ ἔπαινος γίνεται ἑκάστῳ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνος ἔχει ἐξουσίαν κρῖναί σε· ὁ δὲ ἐκεῖνον κρίνων, Κύριός έστι. Καὶ πάλιν ὁ Κύριος· Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε. Σὺ τὴν ὀφειλομένην τιμὴν ἀποπλήρωσον τοῦ κανόνος· τὰς ἀπαρχὰς τῶν πρωτογεννημάτων σου, τὰ κεχρεωστημένα τῇ Ἐκκλησία μὴ ἀποστερήσῃς διδίναι. Μὴ πολύπρα γμονήσης ποῦ ἀνηλώθησαν· εἰ δὲ ἐν τούτῳ ἐπιχειρή- σῃς κρίνειν αὐτὸν, ἔγκυψον πρῶτον εἰς τὸ ἀγγεῖόν σου, καὶ δοκίμασον σεαυτὸν, εἰ μηδὲν ἔχεις εἰς τὸ συνειδός σου φαύλον, εἰ οὐ κατακρίνει σε ἡ γνώμη σου. Καὶ οὐ λέγω ὅλων τῶν ἐτῶν ἐρευνῆσαι τὰ ἔργα, ἀλλὰ τῆς μιᾶς ἡμέρας μόνον· στόχαται ἀκριβῶς πως παρῆλθες τὴν ἡμέραν, εἰ οὐ κατηγόρησάς τινος, εἰ οὐκ ἐσκανδαλίσθη σου ὁ ὀφθαλμὸς εἰς οὐδὲν, εἰ οὐ παρεῖδες πένητα, εἰ οὐκ ἐγέλασας ἐπὶ τῷ πλησίον σου, εἰ οὐκ ἔκοψας τινα. Βλέπε εἰ ἐν τούτοις οὐκ ἔβλαψάς σου την ψυχήν. Ει καθαρὸς εἶ ἐκ πάντων τούτων, την καθαρότητά σου ἔχεις· καὶ οὐδὲ οὕτω καλόν ἐστι κατὰ πρεσβυτέρου ἢ καὶ ἑτέρου κατηγορείν. ᾿Αλλ' ἐκεῖνος, φησιν, επόρνευ σεν, ἐγὼ δὲ οὗ. ᾿Αλλὰ σὺ ἔκλεψας τὰ τοῦ πλησίον, καὶ ήρπασας τὰ τοῦ πένητος· ἕκαστος δὲ τῶν ἰδίων ἔργων Ιδέτω τα κακά· μὴ παράβλεπε τὰ σὰ, ὁ ἐρευνῶν τὰ τοῦ πλησίον. Εἰ δέ τις παρακούσῃ τῶν εἰρημένων, καὶ ἐπιβάλλῃ τὴν ἑαυτοῦ γλῶσσαν εἰς κατηγορίαν πρεσβυ- τέρου, ἢ καὶ ἑτέρου τινὸς, τὴν αὐτὴν ἀντιμισθίαν προσ- δοκάτω ὑπομένειν. Εἰ σὺ ταῦτα πράττων, τὰ τοῦ πλη σίον ἐκζητεῖς, ἐρεῖ σοι ὁ Κύριος· Ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου. Περὶ τῶν σῶν ἁμαρτιῶν μερίμνη- σον, καὶ ἐν οὐ προσετάγης κρίνειν, μή κρίνης. Πλήν ἐφείλει καὶ ὁ πρεσβύτερος οὕτω διακεῖσθαι πρὸς τὸν λαόν· Πρὸ πάντων εὔχεσθαι ἐξ ὅλης ψυχῆς ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, προΐστασθαι τῶν ἀδικουμένων έως θανάτου, καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τιθέναι ὑπὲρ τοῦ ποιμνίου ὀφείλει, τοῖς ἐν ἀνάγκῃ βοηθεῖν, τὸν λυπούμενον παραμυθείσθαι, μὴ μνησικακεῖν πρὸ πάντων· μνησίκακος γὰρ πρεσβύτε ρος καθ' ἡμέραν ἁμαρτάνει· μνησικάκου πρεσβυτέρου ψυχὴ οὐδέποτε καθαρὰν προσφέρει τῷ Θεῷ εὐχὴν, τῆς κακίας οὔσης ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Ἐὰν μὴ διαλλαγής τῷ πλησίον σου, καὶ λύσῃς τὴν κακίαν σου, μὴ ἀνέλθης ἐν τῷ · συνθρόνιο μνήσθητι τί σοι παρήγγειλεν ὁ Κύ ριο;, λέγων· Ἐὰν προσφέρῃς τὸ δωρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ἔχει ὁ ἀδελφός σου κατὰ σοῦ τι, ύπαγε, πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δωμόν σου. Μὴ παρακούσης τῆς τοῦ Δεσπότου παραγγελίας, ἵνα μὴ κατακριθῇς, δόλους μὴ μελετήσης, μὴ τὸν μὲν ὑψώσης, τὸν δὲ ταπεινώσῃς· μὴ τὸν πλούσιον διὰ τῆς πρωτοκλισίας τιμήσῃς, τὸν δὲ πένητα τὸν μὴ δυνάμενον προσενεγκεῖν σοι δώρα παρίδης, ἀλλὰ τὴν ἰσότητα προς πάντας φυλάξωμεν. Κατηγορίαν ταχέως μὴ παραδέξη, φλυαρίας μὴ ἀνέχου, ἀπὸ ἀκοῆς μὴ κατακρίνης ποτέ πολλοὶ μετὰ φθόνον καὶ ἔριν κατηγοροῦσιν. Ἐὰν δὲ μετὰ πολλῆς ἀκριβείας εὕρης τὸν ἁμαρτήσαντα, μὴ εὐθέως αὐτὸν ἐπὶ [84] πάντων ἐλέγξῃς, ἵνα μὴ περία σὸν καιρὸν αὐτῷ δῷ; μηδένα αἰδεῖσθαι. Δύο γὰρ κακά ἔχει τὸ ἐλέγχειν ἐπὶ πάντων· οἱ μὲν γὰρ ἐλεγχόμενο:,

783 QUOD OPORTEAT EUM, ETC. γήσω την αύλακα τῆς ψυχῆς μου, ἐξαρῶ τὰ ἀκανθη- φόρα και βλαδοποιὰ τοῦ Πονηροῦ βλαστήματα, ἐπι- σπερῶ αὐτῇ τὰ οὐράνια σπέρματα. Σοῦ γὰρ ἐπομβροῦν τος ἄνωθεν τὸν ἔλεον, ή αύλαξ τῆς ψυχῆς μου καρπο φορήσει, ἡ μὲν τριάκοντα, ἡ δὲ ἑξήκοντα, ἡ δὲ ἑκατόν· Ποιησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. Μὴ ἀπώσῃς με, πάτερ· οὐ γὰρ παντελώς με Εχθρὸς ἐκνευρίσας, τὴν στολὴν τῆς πίστεως ἀπέδυσεν. Εἰ γὰρ τὸ τῆς σι φροσύνης μου κάλλος ἐσπίλωσεν, ἀλλ᾽ οὖν γε τοῖς εἰδώ- λοις με αὐτοῦ λατρεύειν οὐδέποτε ἔκαμψε· σὲ οὐκ ἠρ- νησάμην, Κύριέ μου. Εἰ καὶ ἥμαρτον ἐν τῇ ἀκμῇ τῆς νεότητός μου, ἀλλ᾽ οὖν γε κνίσσαν εἰδώλων κατεπά τησα, εικόνας δαιμόνων κατέστρεψα, ξόανα εἰδώλων ἐξῄσχυνα, διάβολον ἐνεφύσησα, δαίμοσιν ἐνέπτυσα. Νινί δὲ τοῖς σοῖς ἴχνεσι προσπίπτω, ὁ Κύριός μου, καὶ ὁ Θεός μου Ποίησόν με ὡς ἕνα των μιστίων σου. Ἐὰν οὕτω μετανοήσῃς, ἐὰν οὕτως ἐξομολογήσῃ· ἔτι πόρρω σοῦ ἀπέχοντος προστρέχει ὁ οὐράνιος Πατήρ, [840] πνεύ- ματι ἐπιπίπτων σου τῷ τραχήλῳ τῆς ψυχῆς, τὸ τῆς χάριτός σοι ζυγὸν ἐπιτιθεὶς, καὶ τῇ ζεύγλη τῆς ἁλη- θείας τὸν αὐχένα της καρδίας σου περισφίγγων φιλή- ματι λύει σου τὴν ἔχθραν, καὶ λέγει τοῖς ἑαυτοῦ δού λοις τοῖς ἱερεῦσι· Φέρετε την πρώτην στολήν. Οὐκ εἶπε, φέρετε μίαν στολήν, ἀλλὰ, φέρετε την πρώτην στολὴν, ἵνα δείξῃ τὴν πρώτην τοῦ βαπτίσματος ἀξίαν 784 σοι διδομένην. Φέρετε αὐτῷ τὴν πρώτην στολήν, καὶ ἐνδύσατε αὐτόν· καὶ δότε δακτύλιον, τὸ δεῖγμα τοῦ πλούτου, τὸν τοῦ θησαυροῦ φύλακα, τὸν ἀρραβῶνα τῆς χάριτος, την σφραγίδα τοῦ Πνεύματος. Καὶ ὑποδή ματα εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ· τουτέστι, Τοῖς τοῦ Εὐαγ γελίου λόγοις τὸ ἴχνος τῆς ψυχῆς αὐτοῦ περισφίγξατε· ἵνα μὴ πάλιν ὁ ὄφις τὴν πτέρναν ὑπολείξας, εἰς τὴν προ- τέραν αὐτὸν πλάνην τῆς ἁμαρτίας κατασύρῃ. Καὶ φέ ρετε τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν. Τίς ἐστιν οὗτος, ἢ πάντως Χριστός, μετὰ τὸ βάπτισμα διδόμενος τοῖς ἀξίοις, καθὼς λέγει ὁ Ἀπόστολος· Ἐν ᾧ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς ; Φέρετε, φα- γόντες εὐφρανθῶμεν. Τίς ἄρα ἐν Ιουδαίοις καὶ "Ελλησι πιστεύσει, ὅτι μόσχος ἐσφάγη, καὶ κόσμος. ἐστάθη ; μόσχος Παρθένου δαμάλιδος, τέκνον ἱερὸν ἀνηρό του μήτρας ! ὦ μόσχος ὁ σφαγεὶς καὶ ζῶν, καὶ πάντοτε ὑφ᾽ ἡμῶν ἐστιώμενος, καὶ ἀδαπάνητος μένων ! Διό, ἀγαπης τοὶ, εἰς τὸν εὐσταθῆ καὶ εὐδιον λιμένα τὴν ἄγκυραν του λόγου ἡμῶν χαλάσαντες, παραπέμψωμεν ὑμᾶς τῇ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐμβολῇ, καὶ τῇ εὐρύθμῳ αὐτοῦ γλώσ ση διατεμόντες πέλαγος τῶν θείων Γραφῶν, εἰς οὐρα νιον πόλιν " χειραγωγήσει ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, ἅμα τῷ Πατρὶ, σὺν τῷ ἁγίῳ καὶ προσκυνητῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Οτι χρὴ τὸν ἔχοντα χάριν οίαν δήποτε ἐπιστήμης μεταδιδόναι τῷ χρείαν ἔχοντι καὶ περὶ Πρεσβυτέρου. Ο φιλάνθρωπος Θεὸς οἰκτείρων τὸ γένος ἡμῶν, οὐκ ἀφίησι πάντα ἄνθρωπον ἄνευ τῆς αὐτοῦ χάριτος. Οὐ γὰρ μόνον τοῖς δικαίοις δίδωσι χάριν, ἀλλὰ καὶ ἁμαρτωλοῖς· ἐπειδὴ ἄφθονός ἐστι, καὶ ἀπροσωπόληπτος, καὶ ἀνατέλλει τὸν ἥλιοι αὐτοῦ ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους, καὶ θέλει πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι. Καὶ οὐ παρορᾷ τὸν ἁμαρτωλὸν, ἀλλὰ δίδωσι κἀκείνῳ μικρὰν χάριν, ἵνα λαβὼν τὸ χάρισμα, τιμήσῃ τὸν δεδωκότα, καὶ εὐ- χαριστήσας αὐτῷ, καὶ ἐπιστρέψας ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς που νημᾶς μετανοήσῃ. Ἐὰν δὲ καὶ λαβὼν τὴν χάριν ἐπι- μείνῃ τοῖς αὐτοῖς κακοῖς, τότε λοιπὸν ἀρθήσεται ἀπ' αὐτοῦ καὶ ἦν ἔλαβε χάριν, καὶ κατακριθήσεται ἐν τῇ γεέννῃ τοῦ πυρὸς, διότι οὐκ ἔγνω τὴν τιμὴν καὶ τὸν τιμήσαντα, καὶ πληρούται ἐπ' αὐτῷ τὸ γεγραμμένον· Ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὧν οὐ συνῆκε παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις, καὶ ὠμοιώθη αὐτοῖς. Ἐγὼ οἶδα ἁμαρτωλοὺς ἀνθρώπους, καὶ ἐπέθηκαν χεῖο ρας ἐπὶ ἀρρώστους, καὶ ἰάπαντα αὐτούς. ᾿Αλλὰ τοῦτο κατὰ τρόπους δύο γίνεται · καὶ οὐ μόνον πρὸς τὸν διδόντα ἐστὶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν λαμβάνοντα. Ἐὰν μὴ πιστεύῃ ὁ λαμβάνων, οὐδὲ παρὰ δικαίου, οὐδὲ παρὰ ἁμαρτωλού λαμβάνει χάριν· ὁ δὲ πιστεύων, καὶ παρὰ ἁμαρτωλοῦ δέχεται τὴν χάριν τῆς ἰάσεως. Εκάστῳ γὰρ κατὰ τὴν πίστιν δίδοται καὶ ἡ χάρις. Καὶ γὰρ ὁ Κύριος τοῖς προσω ερχομένοις ἔλεγε· Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν. Σὺ πίστευε ἐν ὀνόματι Κυρίου ᾧ προσέρχῃ, καὶ μὴ διακριθῇς κατὰ μηδένα τρόπον, καὶ λήψῃ τὴν χάριν ὁ Θεὸς γάρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν. Πολλοὶ πρεσβύτεροι άμαρ- τωλοὶ ὄντες προσφέρουσι τὰ δῶρα, καὶ οὐκ ἀποστρέφει ται αὐτοὺς ὁ Θεὸς, ἀλλὰ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι ἁγιάζει τὰ προκείμενα δώρα· καὶ ὁ μὲν ἄρτος γίνεται σῶμα Κυ ρίου, καὶ τὸ ποτήριον γίνεται αἷμα τίμιον Κυρίου. Καὶ εἰσί τινες ὑπολαμβάνοντες εὐλογόν τι ποιεῖν, οὐ κοινω- νοῦντες παρά τισι πρεσβυτέροις, ὡς συνειδότες τι και κὸν [841] τοῦ πρεσβυτέρου· καὶ οὐκ οἴδασιν ὅτι πλείονα ἁμαρτάνουσι θέλοντές τι καλὸν ποιεῖν. Τίς γὰρ εἴ σὺ ὁ κρίνων τὸν ἄρχοντά σου; οὐκ ἤκουσας τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος. "Αρχοντα τοῦ λαοῦ σου οὐκ ἐρεῖς κακῶς ; καὶ πάλιν· Τις εἶ σὺ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην ; τῷ ἰδίῳ κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει· σταθήσεται δέ· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς στῆσαι αὐτόν. Σὺ ὁ ὑπ' αὐτοῦ διδασκόμενος καὶ χειραγωγούμενος, οὐκ ἔχεις ἐξουσίαν κρίνειν καὶ ἐλέγχειν αὐτόν· καθὼς εἶπε μας- λος ὁ ἀπόστολος· Μὴ πρὸ καιροῦ κρίνετε, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ Κύριος, ὃς φωτίσει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους, καὶ φανερώσει τὰς βουλὰς τῶν καρδιῶν· καὶ τότε ὁ ἔπαινος γίνεται ἑκάστῳ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνος ἔχει ἐξουσίαν κρῖναί σε· ὁ δὲ ἐκεῖνον κρίνων, Κύριός έστι. Καὶ πάλιν ὁ Κύριος· Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε. Σὺ τὴν ὀφειλομένην τιμὴν ἀποπλήρωσον τοῦ κανόνος· τὰς ἀπαρχὰς τῶν πρωτογεννημάτων σου, τὰ κεχρεωστημένα τῇ Ἐκκλησία μὴ ἀποστερήσῃς διδίναι. Μὴ πολύπρα γμονήσης ποῦ ἀνηλώθησαν· εἰ δὲ ἐν τούτῳ ἐπιχειρή- σῃς κρίνειν αὐτὸν, ἔγκυψον πρῶτον εἰς τὸ ἀγγεῖόν σου, καὶ δοκίμασον σεαυτὸν, εἰ μηδὲν ἔχεις εἰς τὸ συνειδός σου φαύλον, εἰ οὐ κατακρίνει σε ἡ γνώμη σου. Καὶ οὐ λέγω ὅλων τῶν ἐτῶν ἐρευνῆσαι τὰ ἔργα, ἀλλὰ τῆς μιᾶς ἡμέρας μόνον· στόχαται ἀκριβῶς πως παρῆλθες τὴν ἡμέραν, εἰ οὐ κατηγόρησάς τινος, εἰ οὐκ ἐσκανδαλίσθη σου ὁ ὀφθαλμὸς εἰς οὐδὲν, εἰ οὐ παρεῖδες πένητα, εἰ οὐκ ἐγέλασας ἐπὶ τῷ πλησίον σου, εἰ οὐκ ἔκοψας τινα. Βλέπε εἰ ἐν τούτοις οὐκ ἔβλαψάς σου την ψυχήν. Ει καθαρὸς εἶ ἐκ πάντων τούτων, την καθαρότητά σου ἔχεις· καὶ οὐδὲ οὕτω καλόν ἐστι κατὰ πρεσβυτέρου ἢ καὶ ἑτέρου κατηγορείν. ᾿Αλλ' ἐκεῖνος, φησιν, επόρνευ σεν, ἐγὼ δὲ οὗ. ᾿Αλλὰ σὺ ἔκλεψας τὰ τοῦ πλησίον, καὶ ήρπασας τὰ τοῦ πένητος· ἕκαστος δὲ τῶν ἰδίων ἔργων Ιδέτω τα κακά· μὴ παράβλεπε τὰ σὰ, ὁ ἐρευνῶν τὰ τοῦ πλησίον. Εἰ δέ τις παρακούσῃ τῶν εἰρημένων, καὶ ἐπιβάλλῃ τὴν ἑαυτοῦ γλῶσσαν εἰς κατηγορίαν πρεσβυ- τέρου, ἢ καὶ ἑτέρου τινὸς, τὴν αὐτὴν ἀντιμισθίαν προσ- δοκάτω ὑπομένειν. Εἰ σὺ ταῦτα πράττων, τὰ τοῦ πλη σίον ἐκζητεῖς, ἐρεῖ σοι ὁ Κύριος· Ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου. Περὶ τῶν σῶν ἁμαρτιῶν μερίμνη- σον, καὶ ἐν οὐ προσετάγης κρίνειν, μή κρίνης. Πλήν ἐφείλει καὶ ὁ πρεσβύτερος οὕτω διακεῖσθαι πρὸς τὸν λαόν· Πρὸ πάντων εὔχεσθαι ἐξ ὅλης ψυχῆς ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, προΐστασθαι τῶν ἀδικουμένων έως θανάτου, καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τιθέναι ὑπὲρ τοῦ ποιμνίου ὀφείλει, τοῖς ἐν ἀνάγκῃ βοηθεῖν, τὸν λυπούμενον παραμυθείσθαι, μὴ μνησικακεῖν πρὸ πάντων· μνησίκακος γὰρ πρεσβύτε ρος καθ' ἡμέραν ἁμαρτάνει· μνησικάκου πρεσβυτέρου ψυχὴ οὐδέποτε καθαρὰν προσφέρει τῷ Θεῷ εὐχὴν, τῆς κακίας οὔσης ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Ἐὰν μὴ διαλλαγής τῷ πλησίον σου, καὶ λύσῃς τὴν κακίαν σου, μὴ ἀνέλθης ἐν τῷ · συνθρόνιο μνήσθητι τί σοι παρήγγειλεν ὁ Κύ ριο;, λέγων· Ἐὰν προσφέρῃς τὸ δωρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ἔχει ὁ ἀδελφός σου κατὰ σοῦ τι, ύπαγε, πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δωμόν σου. Μὴ παρακούσης τῆς τοῦ Δεσπότου παραγγελίας, ἵνα μὴ κατακριθῇς, δόλους μὴ μελετήσης, μὴ τὸν μὲν ὑψώσης, τὸν δὲ ταπεινώσῃς· μὴ τὸν πλούσιον διὰ τῆς πρωτοκλισίας τιμήσῃς, τὸν δὲ πένητα τὸν μὴ δυνάμενον προσενεγκεῖν σοι δώρα παρίδης, ἀλλὰ τὴν ἰσότητα προς πάντας φυλάξωμεν. Κατηγορίαν ταχέως μὴ παραδέξη, φλυαρίας μὴ ἀνέχου, ἀπὸ ἀκοῆς μὴ κατακρίνης ποτέ πολλοὶ μετὰ φθόνον καὶ ἔριν κατηγοροῦσιν. Ἐὰν δὲ μετὰ πολλῆς ἀκριβείας εὕρης τὸν ἁμαρτήσαντα, μὴ εὐθέως αὐτὸν ἐπὶ [84] πάντων ἐλέγξῃς, ἵνα μὴ περία σὸν καιρὸν αὐτῷ δῷ; μηδένα αἰδεῖσθαι. Δύο γὰρ κακά ἔχει τὸ ἐλέγχειν ἐπὶ πάντων· οἱ μὲν γὰρ ἐλεγχόμενο:,