Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 64:192. Τοῦ αὐτοῦ, ὅτι θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος, καὶ εἰς τὸ, «Ὅτε ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἀφύπνωσεν.» Οἱ πελάγιοι πλωτῆρες, ἐπειδὰν εὐθυβόλῳ πνεύματι καταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀνύωσι, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις γινόμενοι, ἀντίμιμον τῆς γαλήνης τὴν ὄψιν ῥυθμίζουσιν· ἐπειδὰν δὲ τῆς γαλήνης ἡ εὐδία παραμείνασα τοὺς ναύτας ἐκλύσῃ, καὶ τοὺς μὲν καθεύδειν, τοὺς δὲ καὶ παιδίοις ἐμπιστεύειν τὰ τῆς ὁλκάδος πηδάλια παρασκευάσῃ, καὶ τοῦ μὲν κυβερνήτου ἀμεριμνοῦντος, τῶν δὲ ναυτῶν τὸν πόνον τῆς τέχνης τῇ εὐδίᾳ λυσάντων, ἄφνω δὲ λαίλαπος τραχυτάτου κατασπιλάσαντος, ἐπὶ τὸ πέλαγος ἀδοκήτως ἐκδράμωσιν οἱ ἄνεμοι, καὶ ἄρξηται ἡ θάλασσα ἐξαγριαινομένη μορμύρειν, καὶ ἡ τῶν κυμάτων πληθὺς ἐμποδίζειν τῇ νηὶ̈, καὶ αἱ τῶν πολυπλόκων σχοινίων διατάσεις αἱ ἀμφὶ τὸν ἱστὸν ἠρτημέναι τῇ τῶν ἀνέμων βιαίᾳ ἐμβολῇ μαστιζόμεναι συρίζωσιν· τότε δὴ, ἀγαπητοὶ, θροῦς μὲν ζαλώδης καὶ κλαυθμυρώδης ὑπὸ τῶν ἐπιβατῶν γίνεται, βύθινον θάνατον παρὰ τὸν φυσικὸν προσδοκώντων.
19 SPURIA QUEDAM. ώς θος ἀθρόον εἰς χαρὰν μετεβάλλετο. Ἰδοὺ καὶ τήμερον ὄχλῳ περισφιγγόμενος ἐκλάμπει τὸ κράσπεδον, καὶ τῷ 5μβρῳ τῆς πίστεως τὴν φύσιν κατέκλυσε. Τί γὰρ ἡμῖν ἀρτίως ὁ εὐαγγελιστὴς εισηγήσατο, τα κέρδη τῆς πιο δ στεως εἰσφέρων πολύτροπα; "Ην γάρ τις ἀρχισυνάγων γος, τῶν Μωϋσέως νόμων θεραπευτής, καὶ τοῦ λαοῦ παιδευτής, τὴν δὲ κλῆσιν Ιάειρος. Τούτῳ μίαν χάριν ἡ φύσις δέδωκε, μονογενή θυγατέρα, εἰς τὴν ὄχλος σχόλητο ἀναγκαῖος, ὡς ἔθος υπάρχει γενέτη φιλόπαιδι. 'Αλλ', ὡς ἔοικεν, ἐλάνθανεν, οὐκ εἰς διαδοχὴν, ἀλλ᾽ εἰς πρόωρον ταφὴν ταύτης ἐπιμελούμενος. Νόσημα γὰρ αὐτῇ τι χα λεπὸν ἐπελθὸν, γείτονα μὲν ταύτην τοῦ θανάτου ποιεῖ, τὸν δὲ πατέρα τῆς ἐπ' αὐτῇ χρηστῆς ἐξέκοψεν ἐλπίδος. Αλλ' οὐκ ἐνίκησε τὴν πίστιν τὸ πάθος· εὐθὺς γὰρ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα χωρεῖ ὁ Ἰάειρος, καὶ παρακαλεῖ φθάσαι τὸ δωμάτιον. Προφθάνει δὲ τὸν καλοῦντα τῇ προθυμία δ Κύριος · Εγερθεὶς γὰρ, ἠκολούθησεν αὐτῷ. Αλλ' · ὅρα, πιστέ, οἷα παρὰ γυναικὸς δικαία καινοτομεῖται βία, οἷα σοφὴ οἰκονομεῖται κλοπή, οἷα παρὰ θήλεος ἐπινοεί ται ἀκίνδυνος ἁρπαγή, δεῖ γὰρ αὐτῷ πρὸς τὴν κίνησιν ἐπειγομένῳ καὶ τὴν ὁδὸν ἐκείνην ἀνύειν συντόμως. Γυ- τὴ, φησὶν, αἱμοῤῥοοῦσα δέκα δύο ἔτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν ήψατο του κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Ἐὰν μόνον ἄψωμαι, σωθής σομαι. Οὗτος γὰρ, φησίν, ὁ ἰατρὸς ἐξ οὐρανοῦ παραγέ- γονεν· οὐκ ἐπιτάττει φαρμάκων πολυδαπάνων ὕλην οὐ κατατέμνει σιδήρῳ, οὐκ ἐπάγει τὰς ὀδύνας· οἶδε τὰ τοῦ θήλεος· ἐκ παρθένου γὰρ μητρὸς ὡς ἠθέλησεν ἐπ εδήμησεν· οὐ μολύνεται τὰ λανθάνοντα διερευνώμενος πάθη· αὐτός ἐστι τῶν κρυφίων επόπτης. Γυνή είμι, καὶ περιφέρω πάθος αἰσχρὸν καὶ κρυπτόν· ἔχω γὰρ αι μάτων ἀκένωτα ῥεῖθρα, καὶ κρήνας ἀνελλιπεῖς ὀχετῶν ἀκαθάρτων. Χρήζω τοίνυν πηγῆς, ἥτις ἐστὶν αὐτὸς, ἵνα μου λάθρα καθαρίσῃ τὴν ἀσχήμονα φύσιν · νόμος γὰρ τὴν τοιαύτην οὐ προσίεται νόσον. Όχλος με τὴν ἀθλίαν ὡς μυσαρὰν ἀπωθεῖται· ἀλλ' ὁ παρών Ιατρός, τῆς φύσ σεως ὢν δημιουργός, ὃς ἀνέπλασεν ἐκ πλευρᾶς, ἀπαλ λάξαι φθορᾶς οὐκ ἂν παραιτήσηται· λόγῳ γὰρ μόνῳ κελεύει, καὶ τὸ πάθος οὐ μένει · ταράττεται τῷ Πνεύ ματι, [212] καὶ τὸν ᾄδην τοὺς νεκροὺς ἀναπράττει· ἐξ ὀλίγων ἄρτων ἐμπιπλᾷ χιλιάδας, νίπτεται δάκρυσι καὶ πηγάζει τὴν ἄφεσιν. Αλλ' οὐδεὶς τοῦτο θαῤῥεῖ, εἰ μὴ μόνη πίστις ἀδίστακτος· ταύτην οὖν παραλαβοῦσα χειρό αγωγὸν κατὰ ψυχήν πρότειμι λαθοῦσα, καὶ σιγῇ λῃσ στεύω τὴν θεραπείαν ἀφῇ· κἂν μὲν λάθω, κέρδος το πᾶν, οἶδα γὰρ ὅτι σωθήσομαι· εἰ δὲ μὴ λαθοῦσα εἰς μέσον κληθείην, οὐκ ἂν ἐγκληθείην διὰ θεραπείαν τολ μήσασα, οὐδὲ ἀναπραχθήσομαι ἅπερ ἡ πίστις ἐσύλησεν· ἀμεταμέλητα γὰρ ὡς Θεοῦ ὑπάρχει πάντα τὰ ταύτης χαρίσματα· ὁ γὰρ εἰπὼν τῇ θαλάσσῃ. Σιώπα, περίμενε σο, καὶ τὴν ἐμὴν ἀφανῆ ἀναστομώσει πηγήν. Δεύρο τοίνυν, ἡ πίστις, το μέλλον κυβέρνησον, καὶ τῷ κύματι τῶν ὄχλων συντόμως διάκοψον, ἵνα μου τὸ σαθρὸν σκά- φος τοῦ σώματος εἰς τὸν γαληνὸν ἐκεῖνον προσορμίσω λιμένα· δύναται γὰρ ἡ ῥανὶς τῆς αὐτοῦ βοηθείας τὸν ἐν ἐμοὶ τῶν αἱμάτων ἀκαμάτως ἀποπνίξαι βυθόν· οὕτω δὲ ταῦτα βουλευσαμένη καλῶς τοῖς ἀτολμήτοις ἐπιτολ μα, καὶ οὔτε χρόνον δέδιεν, οὐ πενίαν λογίζεται, οὐ πλῆθος ἀριθμεῖ· πάντα δὲ ταῦτα διὰ τῆς πίστεως, μᾶλο λον δὲ μετὰ τῆς πίστεως ὑπερπηδήσασα, λάθρα του Δε σποτικοῦ χιτῶνος ἀψαμένη, τῆς ἰάσεως τὸ κέρδος εὐ καίρως ἐσύλησε, τὴν πρὸς αὐτὸν ἔνωσιν ἀπαλλαγὴν εἶ και του πάθους πιστεύσασα· ὄντως ἀπαλλαγήν· ἰάθη γὰρ Εὐθέως ἀπὸ τῆς μάστιγος. Δώδεκα γὰρ ἔτη τῇ • 20 ή νότῳ πυκτεύουσα καθ' ἡμέραν καὶ κατ᾽ ἔτος, τὴν ζωὴν ὑπέκλεπτε, σφαττομένη πάντοτε, καὶ τέως μὴ θνήσκου- σα· πρῶτος γὰρ ἐνιαυτὸς, καί τινων ὀδυνῶν καὶ πόνων εἰς αἴσθησιν ἤρχετο · δεύτερον ἔτος ἦν, καὶ πόλεως τῆς ἀφανοῦς ταύτης εθορύβει τὰ κρύφια - τρίτος παρῆν ἐνιαυτὸς, καὶ τῇ τῶν νεύρων καὶ φλεβῶν ὀγκώσει συν είχετο· τέταρτον ὑπῆρχεν ἔτος, καὶ πηγή τις ἐξ αὐτῆς αἱμάτων προήρχετο· πέμπτος ἐνιαυτὸς, καὶ πανταχόθεν ἰατροὶ συνέτρεχον, μέλη παραγυμνοῦντες ἃ μὴ θέμις. ὁρᾶσθαι τοῖς ἄῤῥεσιν· ἔκτον ἔτος ἡνύετο, καὶ εἰς πλέον τὸ δεινὸν ἐπετείνετο · ἑβδομος ἐνιαυτὸς, καὶ πλούτου τοσούτου κενουμένου ἡ τῶν αἱμάτων φθορὰ ἀνεξάντλη τος ἔμενεν· ἔγδοον ἔτος ἐπέστη, καὶ τὴν ἦταν ὡμολό γουν οἱ ἰατρεύοντες· ἔννατος ἦν ἐνιαυτὸς, καὶ ταύτην παντελῶς ἀπεγνωσμένην καταλείποντες ἀπῄεσαν· δέ κατον ἔτος ήγγισεν, καὶ ἦν ἡ γυνὴ οὐσίας καὶ ὑγείας καθάπαξ ἀπερίστατος· ἐνδέκατος ἐνιαυτὸς, καὶ βοηθὸς οὐδεὶς τῇ κατωδύνῳ παρίστατο· δωδέκατον ἔτος ήρι θμεῖτο, καὶ παρὴν ὁ τῶν ψυχῶν ἰατρὸς ἐν τῇ ἐσχάτη ὥρᾳ, ἀφῇ καὶ λόγῳ καὶ πίστει τὰς νόσους ιώμενος. Τούτῳ συντυχοῦσα, καὶ τὸ μέλλον πιστεύσασα, ἔλαβεν ὅπερ ἤθελεν· ἀλλ' ἔτρεμεν εἰδυῖα ἔτιπερ οὐκ ἔλαθεν. Τι γάρ φησιν ὁ Σωτήρ; Τίς ὁ ἀψάμενός μου ; ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. Οὐκ εἶπε, Τίς ἡ αψαμένη μου; ἵνα μή πως οἱ παρόντες εἰς ἀμφίβολον ζήτησιν γυναίου ἑαυτοὺς ἀπασχολήσωσιν· ἀλλ' εἶπε, Τίς ὁ ἁψάμενός μου, ἐν μετεώρῳ καταλείπων τὴν φωνὴν, ἵνα ἕκαστος ἀκούων, ἀνδρὸς εἶναι νομίσῃ τὴν τοιαύτην επιχείρησιν· Τίς ὁ ἀψάμενός μου; ἐγὼ γὰρ δύναμιν ἔγνων ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. [213] Τί λέγεις, ὦ Δε σποτα; εἰς τὸ συλᾶσθαι τὰ τὰ παραγέγονας; εἰς ἁρπαγὴν θέλων τοῖς πιστοῖς τὴν βασιλείαν προέθηκας ; καὶ πῶς ἐρωτᾷς ὅ οἶδας, καὶ ζητεῖς ὁ οὐκ ἀγνοεῖς; Εἰ μὴ θέλων ἐκ- λάπης τὴν ἐξελθοῦσαν δύναμιν, ὤφειλες ἐπισχεῖν· εἰ δὲ βου ληθεὶς ἐσυλήθης, τί δυσχεραίνεις διδοὺς ἀπερ ἡ πίστις παρὰ σου λαμβάνειν βιάζεται; Εχαρίσω μὴ αἰτηθεὶς, καὶ μετὰ τὸ δοῦναι ἐγκαλεῖς ; ἀοράτως ἐθεράπευσας, καὶ μετὰ τὴν ἴασιν δικαστήριον συγκροτείς; Ναί, φησίν· οἶδα τήν με συλήσασαν, οὐκ ἀγνοῶ τὴν εὐδοκίμως ληστεύσασαν, βούλομαι δὲ ταύτην εἰς μέσον ἐλθεῖν, ἵνα γένηται κήρυξ ἧς ἐπέτυχε χάριτος. Παρ' αὐτῆς γὰρ οὕτως ἡδέως συληθεὶς, τὴν αὐτῆς δωρεὰν ἐπὶ πάντων κυρῶσαι προήρημαι· Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Εχε, φησίν, ὅπερ έκλεψας εὐφυῶς - κράτει, γύναι, ὅπερ ήρπασας ἀφανῶς· κτή σαι κτῆσιν γνησίαν, ἣν σοι παρέσχεν ἡ πίστις· ἀντὶ γὰρ δούλης θυγάτηρ, ἀντὶ μεμιαμμένης ἠλειμμένη σήμερον ὠνομάσθης. Ισθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγος σου. Ορᾷς, ἀγαπητέ, πόσα δύναται πίστις, πῶς ἐν μια ροπή θαύματα ήνυσεν; σιωπῇ τὴν τρέμουσαν παραθαρσύνουσα, τὸν ἰατρὸν ἐκδυσωπήσασα. Οὕτως ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία, τὴν αἱμόρρουν ζηλώσασα, καὶ πίστει τῷ Δεσπότη σιωπή προσπελάσασα, τὴν μυ σαρὰν τῶν νομικῶν αἱμάτων ανεστόμωσε πηγὴν, καὶ θυγάτηρ κληθεῖσα πολλῶν ὑπάρχει μήτηρ, μάρτυρα κεκτημένη τὸν πάλαι βοήσαντα · Οτι πολλὰ τὰ τέ- κνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα· λέγω δὴ τῆς συναγωγής, ἧς ἀνὴρ ὁ νόμος, ἀρχισυν ἀγωγος, Δεσπότην σήμερον εἰς τὴν ἔγερσιν καλῶν τῆς τελευτησάσης παιδός. Ἀλλὰ τῆς ὥρας ὠθούσης τοῦ κατ' αὐτὴν θαύματος χρεώστην ἐπαγγέλλομαι, τὸν πλουτοδότην Κύριον προσκαθιστῶν ὑμῖν ἔγγυον · ᾧ δόξα πρέπει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Γ'. Τοῦ αὐτοῦ, ὅτι θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος, καὶ εἰς τὸ, ε Οτε ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητ τῶν αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἀφύπνωσεν. » Οἱ πελάγιοι πλωτῆρες, ἐπειδὰν εὐθυβόλῳ πνεύ- ματι καταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀνύωσι, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις γινόμενοι, ἀντίμιμον τῆς γαλήνης τὴν ἅψιν ῥυθμίζουσιν· ἐπειδὰν δὲ τῆς γαλήνης ἡ εὐδία παραμείνασα τοὺς ναύτας ἐκλύσῃ, καὶ τοὺς μὲν καθο εύδειν, τοὺς δὲ καὶ παιδίοις ἐμπιστεύειν τὰ τῆς ὁλο κάδος πηδάλια παρασκευάσῃ, καὶ τοῦ μὲν κυβερνή του ἀμεριμνοῦντος, τῶν δὲ ναυτῶν τὸν πόνον τῆς τέ χνης τῇ εἰδίᾳ λυσάντων, ἄφνω δὲ λαίλαπος τραχυτά του κατασπιλάσαντος, ἐπὶ τὸ πέλαγος αδοκήτως ἐκ. δράμωσιν οἱ ἄνεμοι, καὶ ἄρξηται ἡ θάλασσα ἐξ- αγριαινομένη μορμύρειν, καὶ ἡ τῶν κυμάτων πληθὺς ἐμποδίζειν τῇ νηϊ, καὶ αἱ τῶν πολυπλόκων σχοι- νίων διατάσεις αἱ ἀμφὶ τὸν ἱστὸν ἠρτημέναι τῇ τῶν ἀνέμων βιαίᾳ ἐμβολῇ μαστιζόμεναι συρίζωσινα· τότε δὴ, ἀγαπητοί, θροῦς μὲν ζαλώδης καὶ [214] κλαυθμυρώδης ὑπὸ τῶν ἐπιβατών γίνεται, βύθινον θάνατον παρά τὸν φυσικὸν προσδοκώντων. Εστι δὲ ἰδεῖν τοὺς ναύ- τας ὑπὸ τῆς ἔξωθεν αὐτοὺς περιεχούσης ζάλης χει- μαζομένους, πλέον δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἔνδοθεν ὀλοφύρο * Ita conjectum, pro vulg. : · τῇ νηί, καὶ τῶν π. σχ. δια- τάσεις αἳ ἀμφὶ τὸ ἱστόν.... συρίζουσιν. Digitized by ... Google
Ἔστι δὲ ἰδεῖν τοὺς ναύτας ὑπὸ τῆς ἔξωθεν αὐτοὺς περιεχούσης ζάλης χειμαζομένους, πλέον δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἔνδοθεν ὀλοφυρομένων κραυγῆς ἐκνευριζομένους, ὡς καὶ τὸν μὲν κυβερνήτην ὑπότρομον γεγονότα ἀπὸ τῆς δειλίας μηκέτι δύνασθαι χρῆσθαι τῇ κυβερνητικῇ χειρὶ πρὸς τὴν τῆς νηὸς εὐθυπλοί̈αν, πάντας δὲ ὁμοῦ τῆς ἐν ἀνθρώποις ζωῆς μετὰ φωνῆς ἀπεκδέχεσθαι. Τοιοῦτόν τι συμβέβηκε τοῖς μαθηταῖς τοῦ Κυρίου· μετάβαλε γάρ μοι τῷ λόγῳ ἐπὶ τὸ Εὐαγγέλιον. Ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητῶν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ διήρχετο τὴν θάλασσαν εὐμαρῶς. Καὶ ἕως μὲν αὐτοῖς ὁ Δεσπότης Χριστὸς ἐγρηγόρει, πᾶς ἐναντίος ἄνεμος ἐφιμοῦτο, ἡπλοῦτο δὲ αὐτοῖς καὶ ἡ θάλασσα ὡς ἤπειρος, οὐδὲν κῦμα τῇ χριστοφόρῳ νηὶ̈ προσεφίστατο· ὅτε δὲ οἰκονομικῶς ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ πλοίῳ ἐκάθευδε κατὰ τὴν τοῦ σώματος φύσιν, καὶ οὐ κατὰ τὴν τῆς θεότητος ἀξίαν (ἄϋπνον γὰρ τὸ ὄμμα τῆς θεότητος)· τότε οἱ ἄνεμοι θεωρήσαντες τὸν ἑαυτῶν παιδευτὴν καὶ ταξίαρχον ὑπνώσαντα, καθάπερ ἵπποι ἡνιόχου καθεύδοντος κατολιγωρήσαντες, λάβρῳ φυσήματι ἄγριον χειμῶνα συρίζοντες κατὰ τῆς ἀποστολικῆς ὁλκάδος ἐφέροντο.
19 SPURIA QUEDAM. ώς θος ἀθρόον εἰς χαρὰν μετεβάλλετο. Ἰδοὺ καὶ τήμερον ὄχλῳ περισφιγγόμενος ἐκλάμπει τὸ κράσπεδον, καὶ τῷ 5μβρῳ τῆς πίστεως τὴν φύσιν κατέκλυσε. Τί γὰρ ἡμῖν ἀρτίως ὁ εὐαγγελιστὴς εισηγήσατο, τα κέρδη τῆς πιο δ στεως εἰσφέρων πολύτροπα; "Ην γάρ τις ἀρχισυνάγων γος, τῶν Μωϋσέως νόμων θεραπευτής, καὶ τοῦ λαοῦ παιδευτής, τὴν δὲ κλῆσιν Ιάειρος. Τούτῳ μίαν χάριν ἡ φύσις δέδωκε, μονογενή θυγατέρα, εἰς τὴν ὄχλος σχόλητο ἀναγκαῖος, ὡς ἔθος υπάρχει γενέτη φιλόπαιδι. 'Αλλ', ὡς ἔοικεν, ἐλάνθανεν, οὐκ εἰς διαδοχὴν, ἀλλ᾽ εἰς πρόωρον ταφὴν ταύτης ἐπιμελούμενος. Νόσημα γὰρ αὐτῇ τι χα λεπὸν ἐπελθὸν, γείτονα μὲν ταύτην τοῦ θανάτου ποιεῖ, τὸν δὲ πατέρα τῆς ἐπ' αὐτῇ χρηστῆς ἐξέκοψεν ἐλπίδος. Αλλ' οὐκ ἐνίκησε τὴν πίστιν τὸ πάθος· εὐθὺς γὰρ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα χωρεῖ ὁ Ἰάειρος, καὶ παρακαλεῖ φθάσαι τὸ δωμάτιον. Προφθάνει δὲ τὸν καλοῦντα τῇ προθυμία δ Κύριος · Εγερθεὶς γὰρ, ἠκολούθησεν αὐτῷ. Αλλ' · ὅρα, πιστέ, οἷα παρὰ γυναικὸς δικαία καινοτομεῖται βία, οἷα σοφὴ οἰκονομεῖται κλοπή, οἷα παρὰ θήλεος ἐπινοεί ται ἀκίνδυνος ἁρπαγή, δεῖ γὰρ αὐτῷ πρὸς τὴν κίνησιν ἐπειγομένῳ καὶ τὴν ὁδὸν ἐκείνην ἀνύειν συντόμως. Γυ- τὴ, φησὶν, αἱμοῤῥοοῦσα δέκα δύο ἔτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν ήψατο του κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Ἐὰν μόνον ἄψωμαι, σωθής σομαι. Οὗτος γὰρ, φησίν, ὁ ἰατρὸς ἐξ οὐρανοῦ παραγέ- γονεν· οὐκ ἐπιτάττει φαρμάκων πολυδαπάνων ὕλην οὐ κατατέμνει σιδήρῳ, οὐκ ἐπάγει τὰς ὀδύνας· οἶδε τὰ τοῦ θήλεος· ἐκ παρθένου γὰρ μητρὸς ὡς ἠθέλησεν ἐπ εδήμησεν· οὐ μολύνεται τὰ λανθάνοντα διερευνώμενος πάθη· αὐτός ἐστι τῶν κρυφίων επόπτης. Γυνή είμι, καὶ περιφέρω πάθος αἰσχρὸν καὶ κρυπτόν· ἔχω γὰρ αι μάτων ἀκένωτα ῥεῖθρα, καὶ κρήνας ἀνελλιπεῖς ὀχετῶν ἀκαθάρτων. Χρήζω τοίνυν πηγῆς, ἥτις ἐστὶν αὐτὸς, ἵνα μου λάθρα καθαρίσῃ τὴν ἀσχήμονα φύσιν · νόμος γὰρ τὴν τοιαύτην οὐ προσίεται νόσον. Όχλος με τὴν ἀθλίαν ὡς μυσαρὰν ἀπωθεῖται· ἀλλ' ὁ παρών Ιατρός, τῆς φύσ σεως ὢν δημιουργός, ὃς ἀνέπλασεν ἐκ πλευρᾶς, ἀπαλ λάξαι φθορᾶς οὐκ ἂν παραιτήσηται· λόγῳ γὰρ μόνῳ κελεύει, καὶ τὸ πάθος οὐ μένει · ταράττεται τῷ Πνεύ ματι, [212] καὶ τὸν ᾄδην τοὺς νεκροὺς ἀναπράττει· ἐξ ὀλίγων ἄρτων ἐμπιπλᾷ χιλιάδας, νίπτεται δάκρυσι καὶ πηγάζει τὴν ἄφεσιν. Αλλ' οὐδεὶς τοῦτο θαῤῥεῖ, εἰ μὴ μόνη πίστις ἀδίστακτος· ταύτην οὖν παραλαβοῦσα χειρό αγωγὸν κατὰ ψυχήν πρότειμι λαθοῦσα, καὶ σιγῇ λῃσ στεύω τὴν θεραπείαν ἀφῇ· κἂν μὲν λάθω, κέρδος το πᾶν, οἶδα γὰρ ὅτι σωθήσομαι· εἰ δὲ μὴ λαθοῦσα εἰς μέσον κληθείην, οὐκ ἂν ἐγκληθείην διὰ θεραπείαν τολ μήσασα, οὐδὲ ἀναπραχθήσομαι ἅπερ ἡ πίστις ἐσύλησεν· ἀμεταμέλητα γὰρ ὡς Θεοῦ ὑπάρχει πάντα τὰ ταύτης χαρίσματα· ὁ γὰρ εἰπὼν τῇ θαλάσσῃ. Σιώπα, περίμενε σο, καὶ τὴν ἐμὴν ἀφανῆ ἀναστομώσει πηγήν. Δεύρο τοίνυν, ἡ πίστις, το μέλλον κυβέρνησον, καὶ τῷ κύματι τῶν ὄχλων συντόμως διάκοψον, ἵνα μου τὸ σαθρὸν σκά- φος τοῦ σώματος εἰς τὸν γαληνὸν ἐκεῖνον προσορμίσω λιμένα· δύναται γὰρ ἡ ῥανὶς τῆς αὐτοῦ βοηθείας τὸν ἐν ἐμοὶ τῶν αἱμάτων ἀκαμάτως ἀποπνίξαι βυθόν· οὕτω δὲ ταῦτα βουλευσαμένη καλῶς τοῖς ἀτολμήτοις ἐπιτολ μα, καὶ οὔτε χρόνον δέδιεν, οὐ πενίαν λογίζεται, οὐ πλῆθος ἀριθμεῖ· πάντα δὲ ταῦτα διὰ τῆς πίστεως, μᾶλο λον δὲ μετὰ τῆς πίστεως ὑπερπηδήσασα, λάθρα του Δε σποτικοῦ χιτῶνος ἀψαμένη, τῆς ἰάσεως τὸ κέρδος εὐ καίρως ἐσύλησε, τὴν πρὸς αὐτὸν ἔνωσιν ἀπαλλαγὴν εἶ και του πάθους πιστεύσασα· ὄντως ἀπαλλαγήν· ἰάθη γὰρ Εὐθέως ἀπὸ τῆς μάστιγος. Δώδεκα γὰρ ἔτη τῇ • 20 ή νότῳ πυκτεύουσα καθ' ἡμέραν καὶ κατ᾽ ἔτος, τὴν ζωὴν ὑπέκλεπτε, σφαττομένη πάντοτε, καὶ τέως μὴ θνήσκου- σα· πρῶτος γὰρ ἐνιαυτὸς, καί τινων ὀδυνῶν καὶ πόνων εἰς αἴσθησιν ἤρχετο · δεύτερον ἔτος ἦν, καὶ πόλεως τῆς ἀφανοῦς ταύτης εθορύβει τὰ κρύφια - τρίτος παρῆν ἐνιαυτὸς, καὶ τῇ τῶν νεύρων καὶ φλεβῶν ὀγκώσει συν είχετο· τέταρτον ὑπῆρχεν ἔτος, καὶ πηγή τις ἐξ αὐτῆς αἱμάτων προήρχετο· πέμπτος ἐνιαυτὸς, καὶ πανταχόθεν ἰατροὶ συνέτρεχον, μέλη παραγυμνοῦντες ἃ μὴ θέμις. ὁρᾶσθαι τοῖς ἄῤῥεσιν· ἔκτον ἔτος ἡνύετο, καὶ εἰς πλέον τὸ δεινὸν ἐπετείνετο · ἑβδομος ἐνιαυτὸς, καὶ πλούτου τοσούτου κενουμένου ἡ τῶν αἱμάτων φθορὰ ἀνεξάντλη τος ἔμενεν· ἔγδοον ἔτος ἐπέστη, καὶ τὴν ἦταν ὡμολό γουν οἱ ἰατρεύοντες· ἔννατος ἦν ἐνιαυτὸς, καὶ ταύτην παντελῶς ἀπεγνωσμένην καταλείποντες ἀπῄεσαν· δέ κατον ἔτος ήγγισεν, καὶ ἦν ἡ γυνὴ οὐσίας καὶ ὑγείας καθάπαξ ἀπερίστατος· ἐνδέκατος ἐνιαυτὸς, καὶ βοηθὸς οὐδεὶς τῇ κατωδύνῳ παρίστατο· δωδέκατον ἔτος ήρι θμεῖτο, καὶ παρὴν ὁ τῶν ψυχῶν ἰατρὸς ἐν τῇ ἐσχάτη ὥρᾳ, ἀφῇ καὶ λόγῳ καὶ πίστει τὰς νόσους ιώμενος. Τούτῳ συντυχοῦσα, καὶ τὸ μέλλον πιστεύσασα, ἔλαβεν ὅπερ ἤθελεν· ἀλλ' ἔτρεμεν εἰδυῖα ἔτιπερ οὐκ ἔλαθεν. Τι γάρ φησιν ὁ Σωτήρ; Τίς ὁ ἀψάμενός μου ; ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. Οὐκ εἶπε, Τίς ἡ αψαμένη μου; ἵνα μή πως οἱ παρόντες εἰς ἀμφίβολον ζήτησιν γυναίου ἑαυτοὺς ἀπασχολήσωσιν· ἀλλ' εἶπε, Τίς ὁ ἁψάμενός μου, ἐν μετεώρῳ καταλείπων τὴν φωνὴν, ἵνα ἕκαστος ἀκούων, ἀνδρὸς εἶναι νομίσῃ τὴν τοιαύτην επιχείρησιν· Τίς ὁ ἀψάμενός μου; ἐγὼ γὰρ δύναμιν ἔγνων ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. [213] Τί λέγεις, ὦ Δε σποτα; εἰς τὸ συλᾶσθαι τὰ τὰ παραγέγονας; εἰς ἁρπαγὴν θέλων τοῖς πιστοῖς τὴν βασιλείαν προέθηκας ; καὶ πῶς ἐρωτᾷς ὅ οἶδας, καὶ ζητεῖς ὁ οὐκ ἀγνοεῖς; Εἰ μὴ θέλων ἐκ- λάπης τὴν ἐξελθοῦσαν δύναμιν, ὤφειλες ἐπισχεῖν· εἰ δὲ βου ληθεὶς ἐσυλήθης, τί δυσχεραίνεις διδοὺς ἀπερ ἡ πίστις παρὰ σου λαμβάνειν βιάζεται; Εχαρίσω μὴ αἰτηθεὶς, καὶ μετὰ τὸ δοῦναι ἐγκαλεῖς ; ἀοράτως ἐθεράπευσας, καὶ μετὰ τὴν ἴασιν δικαστήριον συγκροτείς; Ναί, φησίν· οἶδα τήν με συλήσασαν, οὐκ ἀγνοῶ τὴν εὐδοκίμως ληστεύσασαν, βούλομαι δὲ ταύτην εἰς μέσον ἐλθεῖν, ἵνα γένηται κήρυξ ἧς ἐπέτυχε χάριτος. Παρ' αὐτῆς γὰρ οὕτως ἡδέως συληθεὶς, τὴν αὐτῆς δωρεὰν ἐπὶ πάντων κυρῶσαι προήρημαι· Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Εχε, φησίν, ὅπερ έκλεψας εὐφυῶς - κράτει, γύναι, ὅπερ ήρπασας ἀφανῶς· κτή σαι κτῆσιν γνησίαν, ἣν σοι παρέσχεν ἡ πίστις· ἀντὶ γὰρ δούλης θυγάτηρ, ἀντὶ μεμιαμμένης ἠλειμμένη σήμερον ὠνομάσθης. Ισθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγος σου. Ορᾷς, ἀγαπητέ, πόσα δύναται πίστις, πῶς ἐν μια ροπή θαύματα ήνυσεν; σιωπῇ τὴν τρέμουσαν παραθαρσύνουσα, τὸν ἰατρὸν ἐκδυσωπήσασα. Οὕτως ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία, τὴν αἱμόρρουν ζηλώσασα, καὶ πίστει τῷ Δεσπότη σιωπή προσπελάσασα, τὴν μυ σαρὰν τῶν νομικῶν αἱμάτων ανεστόμωσε πηγὴν, καὶ θυγάτηρ κληθεῖσα πολλῶν ὑπάρχει μήτηρ, μάρτυρα κεκτημένη τὸν πάλαι βοήσαντα · Οτι πολλὰ τὰ τέ- κνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα· λέγω δὴ τῆς συναγωγής, ἧς ἀνὴρ ὁ νόμος, ἀρχισυν ἀγωγος, Δεσπότην σήμερον εἰς τὴν ἔγερσιν καλῶν τῆς τελευτησάσης παιδός. Ἀλλὰ τῆς ὥρας ὠθούσης τοῦ κατ' αὐτὴν θαύματος χρεώστην ἐπαγγέλλομαι, τὸν πλουτοδότην Κύριον προσκαθιστῶν ὑμῖν ἔγγυον · ᾧ δόξα πρέπει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Γ'. Τοῦ αὐτοῦ, ὅτι θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος, καὶ εἰς τὸ, ε Οτε ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητ τῶν αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἀφύπνωσεν. » Οἱ πελάγιοι πλωτῆρες, ἐπειδὰν εὐθυβόλῳ πνεύ- ματι καταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀνύωσι, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις γινόμενοι, ἀντίμιμον τῆς γαλήνης τὴν ἅψιν ῥυθμίζουσιν· ἐπειδὰν δὲ τῆς γαλήνης ἡ εὐδία παραμείνασα τοὺς ναύτας ἐκλύσῃ, καὶ τοὺς μὲν καθο εύδειν, τοὺς δὲ καὶ παιδίοις ἐμπιστεύειν τὰ τῆς ὁλο κάδος πηδάλια παρασκευάσῃ, καὶ τοῦ μὲν κυβερνή του ἀμεριμνοῦντος, τῶν δὲ ναυτῶν τὸν πόνον τῆς τέ χνης τῇ εἰδίᾳ λυσάντων, ἄφνω δὲ λαίλαπος τραχυτά του κατασπιλάσαντος, ἐπὶ τὸ πέλαγος αδοκήτως ἐκ. δράμωσιν οἱ ἄνεμοι, καὶ ἄρξηται ἡ θάλασσα ἐξ- αγριαινομένη μορμύρειν, καὶ ἡ τῶν κυμάτων πληθὺς ἐμποδίζειν τῇ νηϊ, καὶ αἱ τῶν πολυπλόκων σχοι- νίων διατάσεις αἱ ἀμφὶ τὸν ἱστὸν ἠρτημέναι τῇ τῶν ἀνέμων βιαίᾳ ἐμβολῇ μαστιζόμεναι συρίζωσινα· τότε δὴ, ἀγαπητοί, θροῦς μὲν ζαλώδης καὶ [214] κλαυθμυρώδης ὑπὸ τῶν ἐπιβατών γίνεται, βύθινον θάνατον παρά τὸν φυσικὸν προσδοκώντων. Εστι δὲ ἰδεῖν τοὺς ναύ- τας ὑπὸ τῆς ἔξωθεν αὐτοὺς περιεχούσης ζάλης χει- μαζομένους, πλέον δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἔνδοθεν ὀλοφύρο * Ita conjectum, pro vulg. : · τῇ νηί, καὶ τῶν π. σχ. δια- τάσεις αἳ ἀμφὶ τὸ ἱστόν.... συρίζουσιν. Digitized by ... Google
Γενομένης δὲ ζάλης ἀνείκαστον θάνατον ἀποπνεούσης, καὶ τῆς θαλάσσης κοχλαδὸν ἀναζεούσης, καὶ τὸν θυμὸν τῶν κυμάτων τῇ ὁροθέτιδι ψάμμῳ ἐπιφριζούσης, θεωρήσαντες οἱ μαθηταὶ τὸν πολυθρύλλητον χειμῶνα, τὸν πολυύμνητον προμαχεῶνα Χριστὸν παρεκάλουν· τί λέγοντες; Ἐπιστάτα, σῶσον ἡμᾶς, ἀπολλύμεθα. Ἐκάθευδεν ὁ Κύριος οἰκονομικῶς ἐν τῷ πλοίῳ, οὐκ ἀγνοῶν τὸ μέλλον γίνεσθαι, οὐκ ἀδυνατῶν γαλήνην βραβεῦσαι· εἰδὼς δὲ μέλλουσαν ταράσσεσθαι τὴν θάλασσαν, κατὰ δύο αἰτίας ἐκάθευδεν· ἵνα καὶ τὸ σαθρὸν τῆς ὀλιγοπιστίας τῶν μαθητῶν ἐν τῷ χειμῶνι διελέγξῃ, καὶ τὸ δυνατὸν τῆς θεότητος αὐτοῖς ἐνδείξηται. Ἦν οὖν ἰδεῖν, ἀγαπητοὶ, διαγρηγορήσαντος τοῦ Δεσπότου σωματικῶς, πάντα ὀξύτερον ἑαυτοῦ γενόμενον, καὶ τὸν ἄνεμον πρὸς τὸ ἴδιον σπήλαιον ὑποφεύγοντα, τήν τε θάλασσαν μηκέτι ἀπειλοῦσαν τῇ ἀποστολικῇ ὁλκάδι, ἀλλὰ τὰ κύματα πρὸς τὴν προσκύνησιν ἐπιστρέφοντα.
19 SPURIA QUEDAM. ώς θος ἀθρόον εἰς χαρὰν μετεβάλλετο. Ἰδοὺ καὶ τήμερον ὄχλῳ περισφιγγόμενος ἐκλάμπει τὸ κράσπεδον, καὶ τῷ 5μβρῳ τῆς πίστεως τὴν φύσιν κατέκλυσε. Τί γὰρ ἡμῖν ἀρτίως ὁ εὐαγγελιστὴς εισηγήσατο, τα κέρδη τῆς πιο δ στεως εἰσφέρων πολύτροπα; "Ην γάρ τις ἀρχισυνάγων γος, τῶν Μωϋσέως νόμων θεραπευτής, καὶ τοῦ λαοῦ παιδευτής, τὴν δὲ κλῆσιν Ιάειρος. Τούτῳ μίαν χάριν ἡ φύσις δέδωκε, μονογενή θυγατέρα, εἰς τὴν ὄχλος σχόλητο ἀναγκαῖος, ὡς ἔθος υπάρχει γενέτη φιλόπαιδι. 'Αλλ', ὡς ἔοικεν, ἐλάνθανεν, οὐκ εἰς διαδοχὴν, ἀλλ᾽ εἰς πρόωρον ταφὴν ταύτης ἐπιμελούμενος. Νόσημα γὰρ αὐτῇ τι χα λεπὸν ἐπελθὸν, γείτονα μὲν ταύτην τοῦ θανάτου ποιεῖ, τὸν δὲ πατέρα τῆς ἐπ' αὐτῇ χρηστῆς ἐξέκοψεν ἐλπίδος. Αλλ' οὐκ ἐνίκησε τὴν πίστιν τὸ πάθος· εὐθὺς γὰρ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα χωρεῖ ὁ Ἰάειρος, καὶ παρακαλεῖ φθάσαι τὸ δωμάτιον. Προφθάνει δὲ τὸν καλοῦντα τῇ προθυμία δ Κύριος · Εγερθεὶς γὰρ, ἠκολούθησεν αὐτῷ. Αλλ' · ὅρα, πιστέ, οἷα παρὰ γυναικὸς δικαία καινοτομεῖται βία, οἷα σοφὴ οἰκονομεῖται κλοπή, οἷα παρὰ θήλεος ἐπινοεί ται ἀκίνδυνος ἁρπαγή, δεῖ γὰρ αὐτῷ πρὸς τὴν κίνησιν ἐπειγομένῳ καὶ τὴν ὁδὸν ἐκείνην ἀνύειν συντόμως. Γυ- τὴ, φησὶν, αἱμοῤῥοοῦσα δέκα δύο ἔτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν ήψατο του κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Ἐὰν μόνον ἄψωμαι, σωθής σομαι. Οὗτος γὰρ, φησίν, ὁ ἰατρὸς ἐξ οὐρανοῦ παραγέ- γονεν· οὐκ ἐπιτάττει φαρμάκων πολυδαπάνων ὕλην οὐ κατατέμνει σιδήρῳ, οὐκ ἐπάγει τὰς ὀδύνας· οἶδε τὰ τοῦ θήλεος· ἐκ παρθένου γὰρ μητρὸς ὡς ἠθέλησεν ἐπ εδήμησεν· οὐ μολύνεται τὰ λανθάνοντα διερευνώμενος πάθη· αὐτός ἐστι τῶν κρυφίων επόπτης. Γυνή είμι, καὶ περιφέρω πάθος αἰσχρὸν καὶ κρυπτόν· ἔχω γὰρ αι μάτων ἀκένωτα ῥεῖθρα, καὶ κρήνας ἀνελλιπεῖς ὀχετῶν ἀκαθάρτων. Χρήζω τοίνυν πηγῆς, ἥτις ἐστὶν αὐτὸς, ἵνα μου λάθρα καθαρίσῃ τὴν ἀσχήμονα φύσιν · νόμος γὰρ τὴν τοιαύτην οὐ προσίεται νόσον. Όχλος με τὴν ἀθλίαν ὡς μυσαρὰν ἀπωθεῖται· ἀλλ' ὁ παρών Ιατρός, τῆς φύσ σεως ὢν δημιουργός, ὃς ἀνέπλασεν ἐκ πλευρᾶς, ἀπαλ λάξαι φθορᾶς οὐκ ἂν παραιτήσηται· λόγῳ γὰρ μόνῳ κελεύει, καὶ τὸ πάθος οὐ μένει · ταράττεται τῷ Πνεύ ματι, [212] καὶ τὸν ᾄδην τοὺς νεκροὺς ἀναπράττει· ἐξ ὀλίγων ἄρτων ἐμπιπλᾷ χιλιάδας, νίπτεται δάκρυσι καὶ πηγάζει τὴν ἄφεσιν. Αλλ' οὐδεὶς τοῦτο θαῤῥεῖ, εἰ μὴ μόνη πίστις ἀδίστακτος· ταύτην οὖν παραλαβοῦσα χειρό αγωγὸν κατὰ ψυχήν πρότειμι λαθοῦσα, καὶ σιγῇ λῃσ στεύω τὴν θεραπείαν ἀφῇ· κἂν μὲν λάθω, κέρδος το πᾶν, οἶδα γὰρ ὅτι σωθήσομαι· εἰ δὲ μὴ λαθοῦσα εἰς μέσον κληθείην, οὐκ ἂν ἐγκληθείην διὰ θεραπείαν τολ μήσασα, οὐδὲ ἀναπραχθήσομαι ἅπερ ἡ πίστις ἐσύλησεν· ἀμεταμέλητα γὰρ ὡς Θεοῦ ὑπάρχει πάντα τὰ ταύτης χαρίσματα· ὁ γὰρ εἰπὼν τῇ θαλάσσῃ. Σιώπα, περίμενε σο, καὶ τὴν ἐμὴν ἀφανῆ ἀναστομώσει πηγήν. Δεύρο τοίνυν, ἡ πίστις, το μέλλον κυβέρνησον, καὶ τῷ κύματι τῶν ὄχλων συντόμως διάκοψον, ἵνα μου τὸ σαθρὸν σκά- φος τοῦ σώματος εἰς τὸν γαληνὸν ἐκεῖνον προσορμίσω λιμένα· δύναται γὰρ ἡ ῥανὶς τῆς αὐτοῦ βοηθείας τὸν ἐν ἐμοὶ τῶν αἱμάτων ἀκαμάτως ἀποπνίξαι βυθόν· οὕτω δὲ ταῦτα βουλευσαμένη καλῶς τοῖς ἀτολμήτοις ἐπιτολ μα, καὶ οὔτε χρόνον δέδιεν, οὐ πενίαν λογίζεται, οὐ πλῆθος ἀριθμεῖ· πάντα δὲ ταῦτα διὰ τῆς πίστεως, μᾶλο λον δὲ μετὰ τῆς πίστεως ὑπερπηδήσασα, λάθρα του Δε σποτικοῦ χιτῶνος ἀψαμένη, τῆς ἰάσεως τὸ κέρδος εὐ καίρως ἐσύλησε, τὴν πρὸς αὐτὸν ἔνωσιν ἀπαλλαγὴν εἶ και του πάθους πιστεύσασα· ὄντως ἀπαλλαγήν· ἰάθη γὰρ Εὐθέως ἀπὸ τῆς μάστιγος. Δώδεκα γὰρ ἔτη τῇ • 20 ή νότῳ πυκτεύουσα καθ' ἡμέραν καὶ κατ᾽ ἔτος, τὴν ζωὴν ὑπέκλεπτε, σφαττομένη πάντοτε, καὶ τέως μὴ θνήσκου- σα· πρῶτος γὰρ ἐνιαυτὸς, καί τινων ὀδυνῶν καὶ πόνων εἰς αἴσθησιν ἤρχετο · δεύτερον ἔτος ἦν, καὶ πόλεως τῆς ἀφανοῦς ταύτης εθορύβει τὰ κρύφια - τρίτος παρῆν ἐνιαυτὸς, καὶ τῇ τῶν νεύρων καὶ φλεβῶν ὀγκώσει συν είχετο· τέταρτον ὑπῆρχεν ἔτος, καὶ πηγή τις ἐξ αὐτῆς αἱμάτων προήρχετο· πέμπτος ἐνιαυτὸς, καὶ πανταχόθεν ἰατροὶ συνέτρεχον, μέλη παραγυμνοῦντες ἃ μὴ θέμις. ὁρᾶσθαι τοῖς ἄῤῥεσιν· ἔκτον ἔτος ἡνύετο, καὶ εἰς πλέον τὸ δεινὸν ἐπετείνετο · ἑβδομος ἐνιαυτὸς, καὶ πλούτου τοσούτου κενουμένου ἡ τῶν αἱμάτων φθορὰ ἀνεξάντλη τος ἔμενεν· ἔγδοον ἔτος ἐπέστη, καὶ τὴν ἦταν ὡμολό γουν οἱ ἰατρεύοντες· ἔννατος ἦν ἐνιαυτὸς, καὶ ταύτην παντελῶς ἀπεγνωσμένην καταλείποντες ἀπῄεσαν· δέ κατον ἔτος ήγγισεν, καὶ ἦν ἡ γυνὴ οὐσίας καὶ ὑγείας καθάπαξ ἀπερίστατος· ἐνδέκατος ἐνιαυτὸς, καὶ βοηθὸς οὐδεὶς τῇ κατωδύνῳ παρίστατο· δωδέκατον ἔτος ήρι θμεῖτο, καὶ παρὴν ὁ τῶν ψυχῶν ἰατρὸς ἐν τῇ ἐσχάτη ὥρᾳ, ἀφῇ καὶ λόγῳ καὶ πίστει τὰς νόσους ιώμενος. Τούτῳ συντυχοῦσα, καὶ τὸ μέλλον πιστεύσασα, ἔλαβεν ὅπερ ἤθελεν· ἀλλ' ἔτρεμεν εἰδυῖα ἔτιπερ οὐκ ἔλαθεν. Τι γάρ φησιν ὁ Σωτήρ; Τίς ὁ ἀψάμενός μου ; ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. Οὐκ εἶπε, Τίς ἡ αψαμένη μου; ἵνα μή πως οἱ παρόντες εἰς ἀμφίβολον ζήτησιν γυναίου ἑαυτοὺς ἀπασχολήσωσιν· ἀλλ' εἶπε, Τίς ὁ ἁψάμενός μου, ἐν μετεώρῳ καταλείπων τὴν φωνὴν, ἵνα ἕκαστος ἀκούων, ἀνδρὸς εἶναι νομίσῃ τὴν τοιαύτην επιχείρησιν· Τίς ὁ ἀψάμενός μου; ἐγὼ γὰρ δύναμιν ἔγνων ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. [213] Τί λέγεις, ὦ Δε σποτα; εἰς τὸ συλᾶσθαι τὰ τὰ παραγέγονας; εἰς ἁρπαγὴν θέλων τοῖς πιστοῖς τὴν βασιλείαν προέθηκας ; καὶ πῶς ἐρωτᾷς ὅ οἶδας, καὶ ζητεῖς ὁ οὐκ ἀγνοεῖς; Εἰ μὴ θέλων ἐκ- λάπης τὴν ἐξελθοῦσαν δύναμιν, ὤφειλες ἐπισχεῖν· εἰ δὲ βου ληθεὶς ἐσυλήθης, τί δυσχεραίνεις διδοὺς ἀπερ ἡ πίστις παρὰ σου λαμβάνειν βιάζεται; Εχαρίσω μὴ αἰτηθεὶς, καὶ μετὰ τὸ δοῦναι ἐγκαλεῖς ; ἀοράτως ἐθεράπευσας, καὶ μετὰ τὴν ἴασιν δικαστήριον συγκροτείς; Ναί, φησίν· οἶδα τήν με συλήσασαν, οὐκ ἀγνοῶ τὴν εὐδοκίμως ληστεύσασαν, βούλομαι δὲ ταύτην εἰς μέσον ἐλθεῖν, ἵνα γένηται κήρυξ ἧς ἐπέτυχε χάριτος. Παρ' αὐτῆς γὰρ οὕτως ἡδέως συληθεὶς, τὴν αὐτῆς δωρεὰν ἐπὶ πάντων κυρῶσαι προήρημαι· Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Εχε, φησίν, ὅπερ έκλεψας εὐφυῶς - κράτει, γύναι, ὅπερ ήρπασας ἀφανῶς· κτή σαι κτῆσιν γνησίαν, ἣν σοι παρέσχεν ἡ πίστις· ἀντὶ γὰρ δούλης θυγάτηρ, ἀντὶ μεμιαμμένης ἠλειμμένη σήμερον ὠνομάσθης. Ισθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγος σου. Ορᾷς, ἀγαπητέ, πόσα δύναται πίστις, πῶς ἐν μια ροπή θαύματα ήνυσεν; σιωπῇ τὴν τρέμουσαν παραθαρσύνουσα, τὸν ἰατρὸν ἐκδυσωπήσασα. Οὕτως ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία, τὴν αἱμόρρουν ζηλώσασα, καὶ πίστει τῷ Δεσπότη σιωπή προσπελάσασα, τὴν μυ σαρὰν τῶν νομικῶν αἱμάτων ανεστόμωσε πηγὴν, καὶ θυγάτηρ κληθεῖσα πολλῶν ὑπάρχει μήτηρ, μάρτυρα κεκτημένη τὸν πάλαι βοήσαντα · Οτι πολλὰ τὰ τέ- κνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα· λέγω δὴ τῆς συναγωγής, ἧς ἀνὴρ ὁ νόμος, ἀρχισυν ἀγωγος, Δεσπότην σήμερον εἰς τὴν ἔγερσιν καλῶν τῆς τελευτησάσης παιδός. Ἀλλὰ τῆς ὥρας ὠθούσης τοῦ κατ' αὐτὴν θαύματος χρεώστην ἐπαγγέλλομαι, τὸν πλουτοδότην Κύριον προσκαθιστῶν ὑμῖν ἔγγυον · ᾧ δόξα πρέπει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Γ'. Τοῦ αὐτοῦ, ὅτι θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος, καὶ εἰς τὸ, ε Οτε ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητ τῶν αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἀφύπνωσεν. » Οἱ πελάγιοι πλωτῆρες, ἐπειδὰν εὐθυβόλῳ πνεύ- ματι καταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀνύωσι, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις γινόμενοι, ἀντίμιμον τῆς γαλήνης τὴν ἅψιν ῥυθμίζουσιν· ἐπειδὰν δὲ τῆς γαλήνης ἡ εὐδία παραμείνασα τοὺς ναύτας ἐκλύσῃ, καὶ τοὺς μὲν καθο εύδειν, τοὺς δὲ καὶ παιδίοις ἐμπιστεύειν τὰ τῆς ὁλο κάδος πηδάλια παρασκευάσῃ, καὶ τοῦ μὲν κυβερνή του ἀμεριμνοῦντος, τῶν δὲ ναυτῶν τὸν πόνον τῆς τέ χνης τῇ εἰδίᾳ λυσάντων, ἄφνω δὲ λαίλαπος τραχυτά του κατασπιλάσαντος, ἐπὶ τὸ πέλαγος αδοκήτως ἐκ. δράμωσιν οἱ ἄνεμοι, καὶ ἄρξηται ἡ θάλασσα ἐξ- αγριαινομένη μορμύρειν, καὶ ἡ τῶν κυμάτων πληθὺς ἐμποδίζειν τῇ νηϊ, καὶ αἱ τῶν πολυπλόκων σχοι- νίων διατάσεις αἱ ἀμφὶ τὸν ἱστὸν ἠρτημέναι τῇ τῶν ἀνέμων βιαίᾳ ἐμβολῇ μαστιζόμεναι συρίζωσινα· τότε δὴ, ἀγαπητοί, θροῦς μὲν ζαλώδης καὶ [214] κλαυθμυρώδης ὑπὸ τῶν ἐπιβατών γίνεται, βύθινον θάνατον παρά τὸν φυσικὸν προσδοκώντων. Εστι δὲ ἰδεῖν τοὺς ναύ- τας ὑπὸ τῆς ἔξωθεν αὐτοὺς περιεχούσης ζάλης χει- μαζομένους, πλέον δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἔνδοθεν ὀλοφύρο * Ita conjectum, pro vulg. : · τῇ νηί, καὶ τῶν π. σχ. δια- τάσεις αἳ ἀμφὶ τὸ ἱστόν.... συρίζουσιν. Digitized by ... Google
Τοιαύτη ἐστὶν καὶ ἡ τοῦ βίου φορὰ, μηδέποτε μένειν ἐν ταυτότητι τὰ πράγματα, ἀλλὰ ποτὲ μὲν γαληνιᾷν εἰρήνῃ καὶ εὐθηνίᾳ τροφῶν ἀνενδεεῖ, ποτὲ δὲ ταράσσεσθαι ὥσπερ τὴν θάλασσαν, τοῦτο μὲν βαρβάρων καταδρομαῖς, τοῦτο δὲ τυράννων ἐπιβουλαῖς καὶ πραγμάτων πλοκαῖς, καὶ πολλοῖς ἄλλοις κλόνοις καὶ ἀκαταστασίαις. Καὶ γὰρ ἡ εἰρημένη ἱστορία περὶ τῆς ἀποστολικῆς ὁλκάδος τοῦτον ἔχει τὸν νοῦν· οὐκ ἦν γὰρ ὑπὸ τοῦ Κυρίου γινόμενον, ὃ οὐκ ἦν μυστηρίου ἐχόμενον. Θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος, πλοίῳ ἡ ἀνθρωπίνη ὑπόστασις, φέρουσα καθάπερ ἐπιβάτας καὶ κυβερνήτην τοὺς λογισμοὺς καὶ τὸν νοῦν. Ἐὰν οὖν τοῦτο τὸ πλοῖον, τουτέστιν ἡ ἀνθρωπίνη ὑπόστασις, ἐν τούτῳ τῷ βίῳ χειμαζομένη ὑπὸ τῆς τοῦ διαβόλου κακίας, καὶ ἀπὸ τῶν ἐναντίων δαιμόνων τῶν τὰ κύματα τῶν ἐπιθυμιῶν ἐξεγειρόντων, καὶ τὸν ἁλμυρὸν ἀφρὸν τῶν ἡδονῶν πρὸς τὸν ἔνδοθεν νοῦν ἐπιῤῥιπτόντων καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις τὸν κυβερνήτην νοῦν σειόντων, καὶ πρὸς τὴν ἁμαρτίαν βυθιζόντων ὅτι δὲ ἕκαστος τῶν ἀνθρώπων ταῖς πολυφλόγοις ἡδοναῖς σειόμενος πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἐβυθίζετο, μαρτυρεῖ μου τῷ λόγῳ Δαυὶ̈δ ὁ προφήτης.
19 SPURIA QUEDAM. ώς θος ἀθρόον εἰς χαρὰν μετεβάλλετο. Ἰδοὺ καὶ τήμερον ὄχλῳ περισφιγγόμενος ἐκλάμπει τὸ κράσπεδον, καὶ τῷ 5μβρῳ τῆς πίστεως τὴν φύσιν κατέκλυσε. Τί γὰρ ἡμῖν ἀρτίως ὁ εὐαγγελιστὴς εισηγήσατο, τα κέρδη τῆς πιο δ στεως εἰσφέρων πολύτροπα; "Ην γάρ τις ἀρχισυνάγων γος, τῶν Μωϋσέως νόμων θεραπευτής, καὶ τοῦ λαοῦ παιδευτής, τὴν δὲ κλῆσιν Ιάειρος. Τούτῳ μίαν χάριν ἡ φύσις δέδωκε, μονογενή θυγατέρα, εἰς τὴν ὄχλος σχόλητο ἀναγκαῖος, ὡς ἔθος υπάρχει γενέτη φιλόπαιδι. 'Αλλ', ὡς ἔοικεν, ἐλάνθανεν, οὐκ εἰς διαδοχὴν, ἀλλ᾽ εἰς πρόωρον ταφὴν ταύτης ἐπιμελούμενος. Νόσημα γὰρ αὐτῇ τι χα λεπὸν ἐπελθὸν, γείτονα μὲν ταύτην τοῦ θανάτου ποιεῖ, τὸν δὲ πατέρα τῆς ἐπ' αὐτῇ χρηστῆς ἐξέκοψεν ἐλπίδος. Αλλ' οὐκ ἐνίκησε τὴν πίστιν τὸ πάθος· εὐθὺς γὰρ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα χωρεῖ ὁ Ἰάειρος, καὶ παρακαλεῖ φθάσαι τὸ δωμάτιον. Προφθάνει δὲ τὸν καλοῦντα τῇ προθυμία δ Κύριος · Εγερθεὶς γὰρ, ἠκολούθησεν αὐτῷ. Αλλ' · ὅρα, πιστέ, οἷα παρὰ γυναικὸς δικαία καινοτομεῖται βία, οἷα σοφὴ οἰκονομεῖται κλοπή, οἷα παρὰ θήλεος ἐπινοεί ται ἀκίνδυνος ἁρπαγή, δεῖ γὰρ αὐτῷ πρὸς τὴν κίνησιν ἐπειγομένῳ καὶ τὴν ὁδὸν ἐκείνην ἀνύειν συντόμως. Γυ- τὴ, φησὶν, αἱμοῤῥοοῦσα δέκα δύο ἔτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν ήψατο του κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Ἐὰν μόνον ἄψωμαι, σωθής σομαι. Οὗτος γὰρ, φησίν, ὁ ἰατρὸς ἐξ οὐρανοῦ παραγέ- γονεν· οὐκ ἐπιτάττει φαρμάκων πολυδαπάνων ὕλην οὐ κατατέμνει σιδήρῳ, οὐκ ἐπάγει τὰς ὀδύνας· οἶδε τὰ τοῦ θήλεος· ἐκ παρθένου γὰρ μητρὸς ὡς ἠθέλησεν ἐπ εδήμησεν· οὐ μολύνεται τὰ λανθάνοντα διερευνώμενος πάθη· αὐτός ἐστι τῶν κρυφίων επόπτης. Γυνή είμι, καὶ περιφέρω πάθος αἰσχρὸν καὶ κρυπτόν· ἔχω γὰρ αι μάτων ἀκένωτα ῥεῖθρα, καὶ κρήνας ἀνελλιπεῖς ὀχετῶν ἀκαθάρτων. Χρήζω τοίνυν πηγῆς, ἥτις ἐστὶν αὐτὸς, ἵνα μου λάθρα καθαρίσῃ τὴν ἀσχήμονα φύσιν · νόμος γὰρ τὴν τοιαύτην οὐ προσίεται νόσον. Όχλος με τὴν ἀθλίαν ὡς μυσαρὰν ἀπωθεῖται· ἀλλ' ὁ παρών Ιατρός, τῆς φύσ σεως ὢν δημιουργός, ὃς ἀνέπλασεν ἐκ πλευρᾶς, ἀπαλ λάξαι φθορᾶς οὐκ ἂν παραιτήσηται· λόγῳ γὰρ μόνῳ κελεύει, καὶ τὸ πάθος οὐ μένει · ταράττεται τῷ Πνεύ ματι, [212] καὶ τὸν ᾄδην τοὺς νεκροὺς ἀναπράττει· ἐξ ὀλίγων ἄρτων ἐμπιπλᾷ χιλιάδας, νίπτεται δάκρυσι καὶ πηγάζει τὴν ἄφεσιν. Αλλ' οὐδεὶς τοῦτο θαῤῥεῖ, εἰ μὴ μόνη πίστις ἀδίστακτος· ταύτην οὖν παραλαβοῦσα χειρό αγωγὸν κατὰ ψυχήν πρότειμι λαθοῦσα, καὶ σιγῇ λῃσ στεύω τὴν θεραπείαν ἀφῇ· κἂν μὲν λάθω, κέρδος το πᾶν, οἶδα γὰρ ὅτι σωθήσομαι· εἰ δὲ μὴ λαθοῦσα εἰς μέσον κληθείην, οὐκ ἂν ἐγκληθείην διὰ θεραπείαν τολ μήσασα, οὐδὲ ἀναπραχθήσομαι ἅπερ ἡ πίστις ἐσύλησεν· ἀμεταμέλητα γὰρ ὡς Θεοῦ ὑπάρχει πάντα τὰ ταύτης χαρίσματα· ὁ γὰρ εἰπὼν τῇ θαλάσσῃ. Σιώπα, περίμενε σο, καὶ τὴν ἐμὴν ἀφανῆ ἀναστομώσει πηγήν. Δεύρο τοίνυν, ἡ πίστις, το μέλλον κυβέρνησον, καὶ τῷ κύματι τῶν ὄχλων συντόμως διάκοψον, ἵνα μου τὸ σαθρὸν σκά- φος τοῦ σώματος εἰς τὸν γαληνὸν ἐκεῖνον προσορμίσω λιμένα· δύναται γὰρ ἡ ῥανὶς τῆς αὐτοῦ βοηθείας τὸν ἐν ἐμοὶ τῶν αἱμάτων ἀκαμάτως ἀποπνίξαι βυθόν· οὕτω δὲ ταῦτα βουλευσαμένη καλῶς τοῖς ἀτολμήτοις ἐπιτολ μα, καὶ οὔτε χρόνον δέδιεν, οὐ πενίαν λογίζεται, οὐ πλῆθος ἀριθμεῖ· πάντα δὲ ταῦτα διὰ τῆς πίστεως, μᾶλο λον δὲ μετὰ τῆς πίστεως ὑπερπηδήσασα, λάθρα του Δε σποτικοῦ χιτῶνος ἀψαμένη, τῆς ἰάσεως τὸ κέρδος εὐ καίρως ἐσύλησε, τὴν πρὸς αὐτὸν ἔνωσιν ἀπαλλαγὴν εἶ και του πάθους πιστεύσασα· ὄντως ἀπαλλαγήν· ἰάθη γὰρ Εὐθέως ἀπὸ τῆς μάστιγος. Δώδεκα γὰρ ἔτη τῇ • 20 ή νότῳ πυκτεύουσα καθ' ἡμέραν καὶ κατ᾽ ἔτος, τὴν ζωὴν ὑπέκλεπτε, σφαττομένη πάντοτε, καὶ τέως μὴ θνήσκου- σα· πρῶτος γὰρ ἐνιαυτὸς, καί τινων ὀδυνῶν καὶ πόνων εἰς αἴσθησιν ἤρχετο · δεύτερον ἔτος ἦν, καὶ πόλεως τῆς ἀφανοῦς ταύτης εθορύβει τὰ κρύφια - τρίτος παρῆν ἐνιαυτὸς, καὶ τῇ τῶν νεύρων καὶ φλεβῶν ὀγκώσει συν είχετο· τέταρτον ὑπῆρχεν ἔτος, καὶ πηγή τις ἐξ αὐτῆς αἱμάτων προήρχετο· πέμπτος ἐνιαυτὸς, καὶ πανταχόθεν ἰατροὶ συνέτρεχον, μέλη παραγυμνοῦντες ἃ μὴ θέμις. ὁρᾶσθαι τοῖς ἄῤῥεσιν· ἔκτον ἔτος ἡνύετο, καὶ εἰς πλέον τὸ δεινὸν ἐπετείνετο · ἑβδομος ἐνιαυτὸς, καὶ πλούτου τοσούτου κενουμένου ἡ τῶν αἱμάτων φθορὰ ἀνεξάντλη τος ἔμενεν· ἔγδοον ἔτος ἐπέστη, καὶ τὴν ἦταν ὡμολό γουν οἱ ἰατρεύοντες· ἔννατος ἦν ἐνιαυτὸς, καὶ ταύτην παντελῶς ἀπεγνωσμένην καταλείποντες ἀπῄεσαν· δέ κατον ἔτος ήγγισεν, καὶ ἦν ἡ γυνὴ οὐσίας καὶ ὑγείας καθάπαξ ἀπερίστατος· ἐνδέκατος ἐνιαυτὸς, καὶ βοηθὸς οὐδεὶς τῇ κατωδύνῳ παρίστατο· δωδέκατον ἔτος ήρι θμεῖτο, καὶ παρὴν ὁ τῶν ψυχῶν ἰατρὸς ἐν τῇ ἐσχάτη ὥρᾳ, ἀφῇ καὶ λόγῳ καὶ πίστει τὰς νόσους ιώμενος. Τούτῳ συντυχοῦσα, καὶ τὸ μέλλον πιστεύσασα, ἔλαβεν ὅπερ ἤθελεν· ἀλλ' ἔτρεμεν εἰδυῖα ἔτιπερ οὐκ ἔλαθεν. Τι γάρ φησιν ὁ Σωτήρ; Τίς ὁ ἀψάμενός μου ; ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. Οὐκ εἶπε, Τίς ἡ αψαμένη μου; ἵνα μή πως οἱ παρόντες εἰς ἀμφίβολον ζήτησιν γυναίου ἑαυτοὺς ἀπασχολήσωσιν· ἀλλ' εἶπε, Τίς ὁ ἁψάμενός μου, ἐν μετεώρῳ καταλείπων τὴν φωνὴν, ἵνα ἕκαστος ἀκούων, ἀνδρὸς εἶναι νομίσῃ τὴν τοιαύτην επιχείρησιν· Τίς ὁ ἀψάμενός μου; ἐγὼ γὰρ δύναμιν ἔγνων ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. [213] Τί λέγεις, ὦ Δε σποτα; εἰς τὸ συλᾶσθαι τὰ τὰ παραγέγονας; εἰς ἁρπαγὴν θέλων τοῖς πιστοῖς τὴν βασιλείαν προέθηκας ; καὶ πῶς ἐρωτᾷς ὅ οἶδας, καὶ ζητεῖς ὁ οὐκ ἀγνοεῖς; Εἰ μὴ θέλων ἐκ- λάπης τὴν ἐξελθοῦσαν δύναμιν, ὤφειλες ἐπισχεῖν· εἰ δὲ βου ληθεὶς ἐσυλήθης, τί δυσχεραίνεις διδοὺς ἀπερ ἡ πίστις παρὰ σου λαμβάνειν βιάζεται; Εχαρίσω μὴ αἰτηθεὶς, καὶ μετὰ τὸ δοῦναι ἐγκαλεῖς ; ἀοράτως ἐθεράπευσας, καὶ μετὰ τὴν ἴασιν δικαστήριον συγκροτείς; Ναί, φησίν· οἶδα τήν με συλήσασαν, οὐκ ἀγνοῶ τὴν εὐδοκίμως ληστεύσασαν, βούλομαι δὲ ταύτην εἰς μέσον ἐλθεῖν, ἵνα γένηται κήρυξ ἧς ἐπέτυχε χάριτος. Παρ' αὐτῆς γὰρ οὕτως ἡδέως συληθεὶς, τὴν αὐτῆς δωρεὰν ἐπὶ πάντων κυρῶσαι προήρημαι· Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Εχε, φησίν, ὅπερ έκλεψας εὐφυῶς - κράτει, γύναι, ὅπερ ήρπασας ἀφανῶς· κτή σαι κτῆσιν γνησίαν, ἣν σοι παρέσχεν ἡ πίστις· ἀντὶ γὰρ δούλης θυγάτηρ, ἀντὶ μεμιαμμένης ἠλειμμένη σήμερον ὠνομάσθης. Ισθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγος σου. Ορᾷς, ἀγαπητέ, πόσα δύναται πίστις, πῶς ἐν μια ροπή θαύματα ήνυσεν; σιωπῇ τὴν τρέμουσαν παραθαρσύνουσα, τὸν ἰατρὸν ἐκδυσωπήσασα. Οὕτως ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία, τὴν αἱμόρρουν ζηλώσασα, καὶ πίστει τῷ Δεσπότη σιωπή προσπελάσασα, τὴν μυ σαρὰν τῶν νομικῶν αἱμάτων ανεστόμωσε πηγὴν, καὶ θυγάτηρ κληθεῖσα πολλῶν ὑπάρχει μήτηρ, μάρτυρα κεκτημένη τὸν πάλαι βοήσαντα · Οτι πολλὰ τὰ τέ- κνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα· λέγω δὴ τῆς συναγωγής, ἧς ἀνὴρ ὁ νόμος, ἀρχισυν ἀγωγος, Δεσπότην σήμερον εἰς τὴν ἔγερσιν καλῶν τῆς τελευτησάσης παιδός. Ἀλλὰ τῆς ὥρας ὠθούσης τοῦ κατ' αὐτὴν θαύματος χρεώστην ἐπαγγέλλομαι, τὸν πλουτοδότην Κύριον προσκαθιστῶν ὑμῖν ἔγγυον · ᾧ δόξα πρέπει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Γ'. Τοῦ αὐτοῦ, ὅτι θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος, καὶ εἰς τὸ, ε Οτε ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητ τῶν αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἀφύπνωσεν. » Οἱ πελάγιοι πλωτῆρες, ἐπειδὰν εὐθυβόλῳ πνεύ- ματι καταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀνύωσι, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις γινόμενοι, ἀντίμιμον τῆς γαλήνης τὴν ἅψιν ῥυθμίζουσιν· ἐπειδὰν δὲ τῆς γαλήνης ἡ εὐδία παραμείνασα τοὺς ναύτας ἐκλύσῃ, καὶ τοὺς μὲν καθο εύδειν, τοὺς δὲ καὶ παιδίοις ἐμπιστεύειν τὰ τῆς ὁλο κάδος πηδάλια παρασκευάσῃ, καὶ τοῦ μὲν κυβερνή του ἀμεριμνοῦντος, τῶν δὲ ναυτῶν τὸν πόνον τῆς τέ χνης τῇ εἰδίᾳ λυσάντων, ἄφνω δὲ λαίλαπος τραχυτά του κατασπιλάσαντος, ἐπὶ τὸ πέλαγος αδοκήτως ἐκ. δράμωσιν οἱ ἄνεμοι, καὶ ἄρξηται ἡ θάλασσα ἐξ- αγριαινομένη μορμύρειν, καὶ ἡ τῶν κυμάτων πληθὺς ἐμποδίζειν τῇ νηϊ, καὶ αἱ τῶν πολυπλόκων σχοι- νίων διατάσεις αἱ ἀμφὶ τὸν ἱστὸν ἠρτημέναι τῇ τῶν ἀνέμων βιαίᾳ ἐμβολῇ μαστιζόμεναι συρίζωσινα· τότε δὴ, ἀγαπητοί, θροῦς μὲν ζαλώδης καὶ [214] κλαυθμυρώδης ὑπὸ τῶν ἐπιβατών γίνεται, βύθινον θάνατον παρά τὸν φυσικὸν προσδοκώντων. Εστι δὲ ἰδεῖν τοὺς ναύ- τας ὑπὸ τῆς ἔξωθεν αὐτοὺς περιεχούσης ζάλης χει- μαζομένους, πλέον δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἔνδοθεν ὀλοφύρο * Ita conjectum, pro vulg. : · τῇ νηί, καὶ τῶν π. σχ. δια- τάσεις αἳ ἀμφὶ τὸ ἱστόν.... συρίζουσιν. Digitized by ... Google
PG 64:20Ὅτε γὰρ περὶ τὴν σωφροσύνην ἐναυάγησεν, ἀνεβόα λέγων· Ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με. Οὐ γὰρ τοῦτο κατὰ ἱστορίαν εὑροῦμέν που γεγραμμένον τῷ Δαυί̈δ· ποῦ γὰρ Δαυὶ̈δ ἔπλευσεν; ἢ εἰς ποῖον πέλαγος ἀπελθὼν ἐβυθίσθη; ἀλλ’ οὐδαμοῦ. Τί οὖν ἐστιν ὃ λέγει, ἢ πάντως, ἐν τῷ βίῳ τούτῳ ὥσπερ ἐν θαλάσσῃ ὑπάρχων, καὶ σεισθεὶς ταῖς ἡδοναῖς καθάπερ κύμασι, καὶ τοὺς ἁρμοὺς τῶν λογισμῶν λυθεὶς, λάβρον τὸ κῦμα τῆς ἐπιθυμίας ἔνδοθεν δεξάμενος, τοῦ ἀνδρὸς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου γυναῖκα ἐκλυθεὶς, ναυάγιον σωφροσύνης ὑπέμεινεν. Διὸ ἔλεγεν· Ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέ με. Εἶτα πάλιν μετανοήσας καὶ οἱονεὶ ἀνανήψας ἐκ τοῦ βάθους τῆς ἁμαρτίας, πάλιν κρατῶν τοῦ πηδαλίου τῆς σωφροσύνης, καὶ τὸν ἑαυτοῦ βίον ἐν σωφροσύνῃ ῥυθμίζων, ηὔχετο τῷ Θεῷ λέγων· Μή με πάλιν καταποντισάτω καταιγὶς ὕδατος, μηδὲ καταπιέτω με βυθός. Τοιοῦτόν τι καὶ ὁ Ἀπόστολος μυστικῶς αἰνιττόμενος λέγει τὴν ἀνθρωπότητα, Τρίτον ἐναυάγησα. Τί γάρ φησιν; Τρὶς ἐναυάγησα; νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα.
19 SPURIA QUEDAM. ώς θος ἀθρόον εἰς χαρὰν μετεβάλλετο. Ἰδοὺ καὶ τήμερον ὄχλῳ περισφιγγόμενος ἐκλάμπει τὸ κράσπεδον, καὶ τῷ 5μβρῳ τῆς πίστεως τὴν φύσιν κατέκλυσε. Τί γὰρ ἡμῖν ἀρτίως ὁ εὐαγγελιστὴς εισηγήσατο, τα κέρδη τῆς πιο δ στεως εἰσφέρων πολύτροπα; "Ην γάρ τις ἀρχισυνάγων γος, τῶν Μωϋσέως νόμων θεραπευτής, καὶ τοῦ λαοῦ παιδευτής, τὴν δὲ κλῆσιν Ιάειρος. Τούτῳ μίαν χάριν ἡ φύσις δέδωκε, μονογενή θυγατέρα, εἰς τὴν ὄχλος σχόλητο ἀναγκαῖος, ὡς ἔθος υπάρχει γενέτη φιλόπαιδι. 'Αλλ', ὡς ἔοικεν, ἐλάνθανεν, οὐκ εἰς διαδοχὴν, ἀλλ᾽ εἰς πρόωρον ταφὴν ταύτης ἐπιμελούμενος. Νόσημα γὰρ αὐτῇ τι χα λεπὸν ἐπελθὸν, γείτονα μὲν ταύτην τοῦ θανάτου ποιεῖ, τὸν δὲ πατέρα τῆς ἐπ' αὐτῇ χρηστῆς ἐξέκοψεν ἐλπίδος. Αλλ' οὐκ ἐνίκησε τὴν πίστιν τὸ πάθος· εὐθὺς γὰρ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα χωρεῖ ὁ Ἰάειρος, καὶ παρακαλεῖ φθάσαι τὸ δωμάτιον. Προφθάνει δὲ τὸν καλοῦντα τῇ προθυμία δ Κύριος · Εγερθεὶς γὰρ, ἠκολούθησεν αὐτῷ. Αλλ' · ὅρα, πιστέ, οἷα παρὰ γυναικὸς δικαία καινοτομεῖται βία, οἷα σοφὴ οἰκονομεῖται κλοπή, οἷα παρὰ θήλεος ἐπινοεί ται ἀκίνδυνος ἁρπαγή, δεῖ γὰρ αὐτῷ πρὸς τὴν κίνησιν ἐπειγομένῳ καὶ τὴν ὁδὸν ἐκείνην ἀνύειν συντόμως. Γυ- τὴ, φησὶν, αἱμοῤῥοοῦσα δέκα δύο ἔτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν ήψατο του κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Ἐὰν μόνον ἄψωμαι, σωθής σομαι. Οὗτος γὰρ, φησίν, ὁ ἰατρὸς ἐξ οὐρανοῦ παραγέ- γονεν· οὐκ ἐπιτάττει φαρμάκων πολυδαπάνων ὕλην οὐ κατατέμνει σιδήρῳ, οὐκ ἐπάγει τὰς ὀδύνας· οἶδε τὰ τοῦ θήλεος· ἐκ παρθένου γὰρ μητρὸς ὡς ἠθέλησεν ἐπ εδήμησεν· οὐ μολύνεται τὰ λανθάνοντα διερευνώμενος πάθη· αὐτός ἐστι τῶν κρυφίων επόπτης. Γυνή είμι, καὶ περιφέρω πάθος αἰσχρὸν καὶ κρυπτόν· ἔχω γὰρ αι μάτων ἀκένωτα ῥεῖθρα, καὶ κρήνας ἀνελλιπεῖς ὀχετῶν ἀκαθάρτων. Χρήζω τοίνυν πηγῆς, ἥτις ἐστὶν αὐτὸς, ἵνα μου λάθρα καθαρίσῃ τὴν ἀσχήμονα φύσιν · νόμος γὰρ τὴν τοιαύτην οὐ προσίεται νόσον. Όχλος με τὴν ἀθλίαν ὡς μυσαρὰν ἀπωθεῖται· ἀλλ' ὁ παρών Ιατρός, τῆς φύσ σεως ὢν δημιουργός, ὃς ἀνέπλασεν ἐκ πλευρᾶς, ἀπαλ λάξαι φθορᾶς οὐκ ἂν παραιτήσηται· λόγῳ γὰρ μόνῳ κελεύει, καὶ τὸ πάθος οὐ μένει · ταράττεται τῷ Πνεύ ματι, [212] καὶ τὸν ᾄδην τοὺς νεκροὺς ἀναπράττει· ἐξ ὀλίγων ἄρτων ἐμπιπλᾷ χιλιάδας, νίπτεται δάκρυσι καὶ πηγάζει τὴν ἄφεσιν. Αλλ' οὐδεὶς τοῦτο θαῤῥεῖ, εἰ μὴ μόνη πίστις ἀδίστακτος· ταύτην οὖν παραλαβοῦσα χειρό αγωγὸν κατὰ ψυχήν πρότειμι λαθοῦσα, καὶ σιγῇ λῃσ στεύω τὴν θεραπείαν ἀφῇ· κἂν μὲν λάθω, κέρδος το πᾶν, οἶδα γὰρ ὅτι σωθήσομαι· εἰ δὲ μὴ λαθοῦσα εἰς μέσον κληθείην, οὐκ ἂν ἐγκληθείην διὰ θεραπείαν τολ μήσασα, οὐδὲ ἀναπραχθήσομαι ἅπερ ἡ πίστις ἐσύλησεν· ἀμεταμέλητα γὰρ ὡς Θεοῦ ὑπάρχει πάντα τὰ ταύτης χαρίσματα· ὁ γὰρ εἰπὼν τῇ θαλάσσῃ. Σιώπα, περίμενε σο, καὶ τὴν ἐμὴν ἀφανῆ ἀναστομώσει πηγήν. Δεύρο τοίνυν, ἡ πίστις, το μέλλον κυβέρνησον, καὶ τῷ κύματι τῶν ὄχλων συντόμως διάκοψον, ἵνα μου τὸ σαθρὸν σκά- φος τοῦ σώματος εἰς τὸν γαληνὸν ἐκεῖνον προσορμίσω λιμένα· δύναται γὰρ ἡ ῥανὶς τῆς αὐτοῦ βοηθείας τὸν ἐν ἐμοὶ τῶν αἱμάτων ἀκαμάτως ἀποπνίξαι βυθόν· οὕτω δὲ ταῦτα βουλευσαμένη καλῶς τοῖς ἀτολμήτοις ἐπιτολ μα, καὶ οὔτε χρόνον δέδιεν, οὐ πενίαν λογίζεται, οὐ πλῆθος ἀριθμεῖ· πάντα δὲ ταῦτα διὰ τῆς πίστεως, μᾶλο λον δὲ μετὰ τῆς πίστεως ὑπερπηδήσασα, λάθρα του Δε σποτικοῦ χιτῶνος ἀψαμένη, τῆς ἰάσεως τὸ κέρδος εὐ καίρως ἐσύλησε, τὴν πρὸς αὐτὸν ἔνωσιν ἀπαλλαγὴν εἶ και του πάθους πιστεύσασα· ὄντως ἀπαλλαγήν· ἰάθη γὰρ Εὐθέως ἀπὸ τῆς μάστιγος. Δώδεκα γὰρ ἔτη τῇ • 20 ή νότῳ πυκτεύουσα καθ' ἡμέραν καὶ κατ᾽ ἔτος, τὴν ζωὴν ὑπέκλεπτε, σφαττομένη πάντοτε, καὶ τέως μὴ θνήσκου- σα· πρῶτος γὰρ ἐνιαυτὸς, καί τινων ὀδυνῶν καὶ πόνων εἰς αἴσθησιν ἤρχετο · δεύτερον ἔτος ἦν, καὶ πόλεως τῆς ἀφανοῦς ταύτης εθορύβει τὰ κρύφια - τρίτος παρῆν ἐνιαυτὸς, καὶ τῇ τῶν νεύρων καὶ φλεβῶν ὀγκώσει συν είχετο· τέταρτον ὑπῆρχεν ἔτος, καὶ πηγή τις ἐξ αὐτῆς αἱμάτων προήρχετο· πέμπτος ἐνιαυτὸς, καὶ πανταχόθεν ἰατροὶ συνέτρεχον, μέλη παραγυμνοῦντες ἃ μὴ θέμις. ὁρᾶσθαι τοῖς ἄῤῥεσιν· ἔκτον ἔτος ἡνύετο, καὶ εἰς πλέον τὸ δεινὸν ἐπετείνετο · ἑβδομος ἐνιαυτὸς, καὶ πλούτου τοσούτου κενουμένου ἡ τῶν αἱμάτων φθορὰ ἀνεξάντλη τος ἔμενεν· ἔγδοον ἔτος ἐπέστη, καὶ τὴν ἦταν ὡμολό γουν οἱ ἰατρεύοντες· ἔννατος ἦν ἐνιαυτὸς, καὶ ταύτην παντελῶς ἀπεγνωσμένην καταλείποντες ἀπῄεσαν· δέ κατον ἔτος ήγγισεν, καὶ ἦν ἡ γυνὴ οὐσίας καὶ ὑγείας καθάπαξ ἀπερίστατος· ἐνδέκατος ἐνιαυτὸς, καὶ βοηθὸς οὐδεὶς τῇ κατωδύνῳ παρίστατο· δωδέκατον ἔτος ήρι θμεῖτο, καὶ παρὴν ὁ τῶν ψυχῶν ἰατρὸς ἐν τῇ ἐσχάτη ὥρᾳ, ἀφῇ καὶ λόγῳ καὶ πίστει τὰς νόσους ιώμενος. Τούτῳ συντυχοῦσα, καὶ τὸ μέλλον πιστεύσασα, ἔλαβεν ὅπερ ἤθελεν· ἀλλ' ἔτρεμεν εἰδυῖα ἔτιπερ οὐκ ἔλαθεν. Τι γάρ φησιν ὁ Σωτήρ; Τίς ὁ ἀψάμενός μου ; ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. Οὐκ εἶπε, Τίς ἡ αψαμένη μου; ἵνα μή πως οἱ παρόντες εἰς ἀμφίβολον ζήτησιν γυναίου ἑαυτοὺς ἀπασχολήσωσιν· ἀλλ' εἶπε, Τίς ὁ ἁψάμενός μου, ἐν μετεώρῳ καταλείπων τὴν φωνὴν, ἵνα ἕκαστος ἀκούων, ἀνδρὸς εἶναι νομίσῃ τὴν τοιαύτην επιχείρησιν· Τίς ὁ ἀψάμενός μου; ἐγὼ γὰρ δύναμιν ἔγνων ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. [213] Τί λέγεις, ὦ Δε σποτα; εἰς τὸ συλᾶσθαι τὰ τὰ παραγέγονας; εἰς ἁρπαγὴν θέλων τοῖς πιστοῖς τὴν βασιλείαν προέθηκας ; καὶ πῶς ἐρωτᾷς ὅ οἶδας, καὶ ζητεῖς ὁ οὐκ ἀγνοεῖς; Εἰ μὴ θέλων ἐκ- λάπης τὴν ἐξελθοῦσαν δύναμιν, ὤφειλες ἐπισχεῖν· εἰ δὲ βου ληθεὶς ἐσυλήθης, τί δυσχεραίνεις διδοὺς ἀπερ ἡ πίστις παρὰ σου λαμβάνειν βιάζεται; Εχαρίσω μὴ αἰτηθεὶς, καὶ μετὰ τὸ δοῦναι ἐγκαλεῖς ; ἀοράτως ἐθεράπευσας, καὶ μετὰ τὴν ἴασιν δικαστήριον συγκροτείς; Ναί, φησίν· οἶδα τήν με συλήσασαν, οὐκ ἀγνοῶ τὴν εὐδοκίμως ληστεύσασαν, βούλομαι δὲ ταύτην εἰς μέσον ἐλθεῖν, ἵνα γένηται κήρυξ ἧς ἐπέτυχε χάριτος. Παρ' αὐτῆς γὰρ οὕτως ἡδέως συληθεὶς, τὴν αὐτῆς δωρεὰν ἐπὶ πάντων κυρῶσαι προήρημαι· Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Εχε, φησίν, ὅπερ έκλεψας εὐφυῶς - κράτει, γύναι, ὅπερ ήρπασας ἀφανῶς· κτή σαι κτῆσιν γνησίαν, ἣν σοι παρέσχεν ἡ πίστις· ἀντὶ γὰρ δούλης θυγάτηρ, ἀντὶ μεμιαμμένης ἠλειμμένη σήμερον ὠνομάσθης. Ισθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγος σου. Ορᾷς, ἀγαπητέ, πόσα δύναται πίστις, πῶς ἐν μια ροπή θαύματα ήνυσεν; σιωπῇ τὴν τρέμουσαν παραθαρσύνουσα, τὸν ἰατρὸν ἐκδυσωπήσασα. Οὕτως ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία, τὴν αἱμόρρουν ζηλώσασα, καὶ πίστει τῷ Δεσπότη σιωπή προσπελάσασα, τὴν μυ σαρὰν τῶν νομικῶν αἱμάτων ανεστόμωσε πηγὴν, καὶ θυγάτηρ κληθεῖσα πολλῶν ὑπάρχει μήτηρ, μάρτυρα κεκτημένη τὸν πάλαι βοήσαντα · Οτι πολλὰ τὰ τέ- κνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα· λέγω δὴ τῆς συναγωγής, ἧς ἀνὴρ ὁ νόμος, ἀρχισυν ἀγωγος, Δεσπότην σήμερον εἰς τὴν ἔγερσιν καλῶν τῆς τελευτησάσης παιδός. Ἀλλὰ τῆς ὥρας ὠθούσης τοῦ κατ' αὐτὴν θαύματος χρεώστην ἐπαγγέλλομαι, τὸν πλουτοδότην Κύριον προσκαθιστῶν ὑμῖν ἔγγυον · ᾧ δόξα πρέπει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Γ'. Τοῦ αὐτοῦ, ὅτι θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος, καὶ εἰς τὸ, ε Οτε ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητ τῶν αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἀφύπνωσεν. » Οἱ πελάγιοι πλωτῆρες, ἐπειδὰν εὐθυβόλῳ πνεύ- ματι καταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀνύωσι, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις γινόμενοι, ἀντίμιμον τῆς γαλήνης τὴν ἅψιν ῥυθμίζουσιν· ἐπειδὰν δὲ τῆς γαλήνης ἡ εὐδία παραμείνασα τοὺς ναύτας ἐκλύσῃ, καὶ τοὺς μὲν καθο εύδειν, τοὺς δὲ καὶ παιδίοις ἐμπιστεύειν τὰ τῆς ὁλο κάδος πηδάλια παρασκευάσῃ, καὶ τοῦ μὲν κυβερνή του ἀμεριμνοῦντος, τῶν δὲ ναυτῶν τὸν πόνον τῆς τέ χνης τῇ εἰδίᾳ λυσάντων, ἄφνω δὲ λαίλαπος τραχυτά του κατασπιλάσαντος, ἐπὶ τὸ πέλαγος αδοκήτως ἐκ. δράμωσιν οἱ ἄνεμοι, καὶ ἄρξηται ἡ θάλασσα ἐξ- αγριαινομένη μορμύρειν, καὶ ἡ τῶν κυμάτων πληθὺς ἐμποδίζειν τῇ νηϊ, καὶ αἱ τῶν πολυπλόκων σχοι- νίων διατάσεις αἱ ἀμφὶ τὸν ἱστὸν ἠρτημέναι τῇ τῶν ἀνέμων βιαίᾳ ἐμβολῇ μαστιζόμεναι συρίζωσινα· τότε δὴ, ἀγαπητοί, θροῦς μὲν ζαλώδης καὶ [214] κλαυθμυρώδης ὑπὸ τῶν ἐπιβατών γίνεται, βύθινον θάνατον παρά τὸν φυσικὸν προσδοκώντων. Εστι δὲ ἰδεῖν τοὺς ναύ- τας ὑπὸ τῆς ἔξωθεν αὐτοὺς περιεχούσης ζάλης χει- μαζομένους, πλέον δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἔνδοθεν ὀλοφύρο * Ita conjectum, pro vulg. : · τῇ νηί, καὶ τῶν π. σχ. δια- τάσεις αἳ ἀμφὶ τὸ ἱστόν.... συρίζουσιν. Digitized by ... Google
Τρίτον γὰρ ἐναυάγησεν ἡ ἀνθρωπότης, ἅπαξ ἐν τῷ παραδείσῳ διὰ τῆς παραβάσεως, δεύτερον πάλιν ἐν τῷ κατακλυσμῷ Νῶε, τρίτον μετὰ τὸ δέξασθαι τὸν νόμον πρὸς τὴν εἰδωλολατρείαν ἐξέπεσεν ὁ λαὸς, ἕως οὗ ἐλθὼν ὁ τῶν ψυχῶν ἡμῶν κυβερνήτης Χριστὸς, στήσας τὸ ἱστίον τοῦ σταυροῦ ἐν μέσῃ τῇ γῇ, ἀχείμαστον ἡμῖν τὸν εἰς οὐρανόπολιν πλοῦν οἰκονόμησεν. Νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα. Νύκτα λέγει τὴν πρὸ τῆς τοῦ Σωτῆρος παρουσίας ἐν τῇ σκοτεινῇ πλάνῃ διατριβήν· ἡμέραν δὲ λέγει τὴν μετὰ Χριστοῦ παρουσίαν ἐν τῷ φωτεινῷ βαπτίσματι διαγωγήν. Πάσης οὖν τῆς ἀνθρωπότητος, καθὼς ἔφαμεν ὑπὸ τῆς τοῦ διαβόλου κακίας χειμαζομένης, θεωρήσας ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, ἐλθὼν εἰς τόνδε τὸν βίον, εἰσέρχεται εἰς τὴν κοιλίαν τοῦ πλοίου τῆς Παρθένου Μαρίας· οὗ τὴν εἰκόνα ἐν Ἰωνᾷ τῷ προφήτῃ γεγονυῖαν εὕραμεν. Πέμπεται γὰρ Ἰωνᾶς εἰς Νινευὶ̈, ἔρχεται ὁ Χριστὸς εἰς τόνδε τὸν βίον· ἀπέρχεται ὁ Ἰωνᾶς εἰς τὸ πλοῖον, καὶ εἰς τὴν κοίλην τοῦ πλοίου καθεύδει, καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ἐν ἐννέα μησὶν ἐν τῇ κοιλίᾳ τῆς Παρθένου Μαρίας σχεδὸν ἐκάθευδε σιωπῶν τοῖς ἀνθρώποις.
19 SPURIA QUEDAM. ώς θος ἀθρόον εἰς χαρὰν μετεβάλλετο. Ἰδοὺ καὶ τήμερον ὄχλῳ περισφιγγόμενος ἐκλάμπει τὸ κράσπεδον, καὶ τῷ 5μβρῳ τῆς πίστεως τὴν φύσιν κατέκλυσε. Τί γὰρ ἡμῖν ἀρτίως ὁ εὐαγγελιστὴς εισηγήσατο, τα κέρδη τῆς πιο δ στεως εἰσφέρων πολύτροπα; "Ην γάρ τις ἀρχισυνάγων γος, τῶν Μωϋσέως νόμων θεραπευτής, καὶ τοῦ λαοῦ παιδευτής, τὴν δὲ κλῆσιν Ιάειρος. Τούτῳ μίαν χάριν ἡ φύσις δέδωκε, μονογενή θυγατέρα, εἰς τὴν ὄχλος σχόλητο ἀναγκαῖος, ὡς ἔθος υπάρχει γενέτη φιλόπαιδι. 'Αλλ', ὡς ἔοικεν, ἐλάνθανεν, οὐκ εἰς διαδοχὴν, ἀλλ᾽ εἰς πρόωρον ταφὴν ταύτης ἐπιμελούμενος. Νόσημα γὰρ αὐτῇ τι χα λεπὸν ἐπελθὸν, γείτονα μὲν ταύτην τοῦ θανάτου ποιεῖ, τὸν δὲ πατέρα τῆς ἐπ' αὐτῇ χρηστῆς ἐξέκοψεν ἐλπίδος. Αλλ' οὐκ ἐνίκησε τὴν πίστιν τὸ πάθος· εὐθὺς γὰρ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα χωρεῖ ὁ Ἰάειρος, καὶ παρακαλεῖ φθάσαι τὸ δωμάτιον. Προφθάνει δὲ τὸν καλοῦντα τῇ προθυμία δ Κύριος · Εγερθεὶς γὰρ, ἠκολούθησεν αὐτῷ. Αλλ' · ὅρα, πιστέ, οἷα παρὰ γυναικὸς δικαία καινοτομεῖται βία, οἷα σοφὴ οἰκονομεῖται κλοπή, οἷα παρὰ θήλεος ἐπινοεί ται ἀκίνδυνος ἁρπαγή, δεῖ γὰρ αὐτῷ πρὸς τὴν κίνησιν ἐπειγομένῳ καὶ τὴν ὁδὸν ἐκείνην ἀνύειν συντόμως. Γυ- τὴ, φησὶν, αἱμοῤῥοοῦσα δέκα δύο ἔτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν ήψατο του κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Ἐὰν μόνον ἄψωμαι, σωθής σομαι. Οὗτος γὰρ, φησίν, ὁ ἰατρὸς ἐξ οὐρανοῦ παραγέ- γονεν· οὐκ ἐπιτάττει φαρμάκων πολυδαπάνων ὕλην οὐ κατατέμνει σιδήρῳ, οὐκ ἐπάγει τὰς ὀδύνας· οἶδε τὰ τοῦ θήλεος· ἐκ παρθένου γὰρ μητρὸς ὡς ἠθέλησεν ἐπ εδήμησεν· οὐ μολύνεται τὰ λανθάνοντα διερευνώμενος πάθη· αὐτός ἐστι τῶν κρυφίων επόπτης. Γυνή είμι, καὶ περιφέρω πάθος αἰσχρὸν καὶ κρυπτόν· ἔχω γὰρ αι μάτων ἀκένωτα ῥεῖθρα, καὶ κρήνας ἀνελλιπεῖς ὀχετῶν ἀκαθάρτων. Χρήζω τοίνυν πηγῆς, ἥτις ἐστὶν αὐτὸς, ἵνα μου λάθρα καθαρίσῃ τὴν ἀσχήμονα φύσιν · νόμος γὰρ τὴν τοιαύτην οὐ προσίεται νόσον. Όχλος με τὴν ἀθλίαν ὡς μυσαρὰν ἀπωθεῖται· ἀλλ' ὁ παρών Ιατρός, τῆς φύσ σεως ὢν δημιουργός, ὃς ἀνέπλασεν ἐκ πλευρᾶς, ἀπαλ λάξαι φθορᾶς οὐκ ἂν παραιτήσηται· λόγῳ γὰρ μόνῳ κελεύει, καὶ τὸ πάθος οὐ μένει · ταράττεται τῷ Πνεύ ματι, [212] καὶ τὸν ᾄδην τοὺς νεκροὺς ἀναπράττει· ἐξ ὀλίγων ἄρτων ἐμπιπλᾷ χιλιάδας, νίπτεται δάκρυσι καὶ πηγάζει τὴν ἄφεσιν. Αλλ' οὐδεὶς τοῦτο θαῤῥεῖ, εἰ μὴ μόνη πίστις ἀδίστακτος· ταύτην οὖν παραλαβοῦσα χειρό αγωγὸν κατὰ ψυχήν πρότειμι λαθοῦσα, καὶ σιγῇ λῃσ στεύω τὴν θεραπείαν ἀφῇ· κἂν μὲν λάθω, κέρδος το πᾶν, οἶδα γὰρ ὅτι σωθήσομαι· εἰ δὲ μὴ λαθοῦσα εἰς μέσον κληθείην, οὐκ ἂν ἐγκληθείην διὰ θεραπείαν τολ μήσασα, οὐδὲ ἀναπραχθήσομαι ἅπερ ἡ πίστις ἐσύλησεν· ἀμεταμέλητα γὰρ ὡς Θεοῦ ὑπάρχει πάντα τὰ ταύτης χαρίσματα· ὁ γὰρ εἰπὼν τῇ θαλάσσῃ. Σιώπα, περίμενε σο, καὶ τὴν ἐμὴν ἀφανῆ ἀναστομώσει πηγήν. Δεύρο τοίνυν, ἡ πίστις, το μέλλον κυβέρνησον, καὶ τῷ κύματι τῶν ὄχλων συντόμως διάκοψον, ἵνα μου τὸ σαθρὸν σκά- φος τοῦ σώματος εἰς τὸν γαληνὸν ἐκεῖνον προσορμίσω λιμένα· δύναται γὰρ ἡ ῥανὶς τῆς αὐτοῦ βοηθείας τὸν ἐν ἐμοὶ τῶν αἱμάτων ἀκαμάτως ἀποπνίξαι βυθόν· οὕτω δὲ ταῦτα βουλευσαμένη καλῶς τοῖς ἀτολμήτοις ἐπιτολ μα, καὶ οὔτε χρόνον δέδιεν, οὐ πενίαν λογίζεται, οὐ πλῆθος ἀριθμεῖ· πάντα δὲ ταῦτα διὰ τῆς πίστεως, μᾶλο λον δὲ μετὰ τῆς πίστεως ὑπερπηδήσασα, λάθρα του Δε σποτικοῦ χιτῶνος ἀψαμένη, τῆς ἰάσεως τὸ κέρδος εὐ καίρως ἐσύλησε, τὴν πρὸς αὐτὸν ἔνωσιν ἀπαλλαγὴν εἶ και του πάθους πιστεύσασα· ὄντως ἀπαλλαγήν· ἰάθη γὰρ Εὐθέως ἀπὸ τῆς μάστιγος. Δώδεκα γὰρ ἔτη τῇ • 20 ή νότῳ πυκτεύουσα καθ' ἡμέραν καὶ κατ᾽ ἔτος, τὴν ζωὴν ὑπέκλεπτε, σφαττομένη πάντοτε, καὶ τέως μὴ θνήσκου- σα· πρῶτος γὰρ ἐνιαυτὸς, καί τινων ὀδυνῶν καὶ πόνων εἰς αἴσθησιν ἤρχετο · δεύτερον ἔτος ἦν, καὶ πόλεως τῆς ἀφανοῦς ταύτης εθορύβει τὰ κρύφια - τρίτος παρῆν ἐνιαυτὸς, καὶ τῇ τῶν νεύρων καὶ φλεβῶν ὀγκώσει συν είχετο· τέταρτον ὑπῆρχεν ἔτος, καὶ πηγή τις ἐξ αὐτῆς αἱμάτων προήρχετο· πέμπτος ἐνιαυτὸς, καὶ πανταχόθεν ἰατροὶ συνέτρεχον, μέλη παραγυμνοῦντες ἃ μὴ θέμις. ὁρᾶσθαι τοῖς ἄῤῥεσιν· ἔκτον ἔτος ἡνύετο, καὶ εἰς πλέον τὸ δεινὸν ἐπετείνετο · ἑβδομος ἐνιαυτὸς, καὶ πλούτου τοσούτου κενουμένου ἡ τῶν αἱμάτων φθορὰ ἀνεξάντλη τος ἔμενεν· ἔγδοον ἔτος ἐπέστη, καὶ τὴν ἦταν ὡμολό γουν οἱ ἰατρεύοντες· ἔννατος ἦν ἐνιαυτὸς, καὶ ταύτην παντελῶς ἀπεγνωσμένην καταλείποντες ἀπῄεσαν· δέ κατον ἔτος ήγγισεν, καὶ ἦν ἡ γυνὴ οὐσίας καὶ ὑγείας καθάπαξ ἀπερίστατος· ἐνδέκατος ἐνιαυτὸς, καὶ βοηθὸς οὐδεὶς τῇ κατωδύνῳ παρίστατο· δωδέκατον ἔτος ήρι θμεῖτο, καὶ παρὴν ὁ τῶν ψυχῶν ἰατρὸς ἐν τῇ ἐσχάτη ὥρᾳ, ἀφῇ καὶ λόγῳ καὶ πίστει τὰς νόσους ιώμενος. Τούτῳ συντυχοῦσα, καὶ τὸ μέλλον πιστεύσασα, ἔλαβεν ὅπερ ἤθελεν· ἀλλ' ἔτρεμεν εἰδυῖα ἔτιπερ οὐκ ἔλαθεν. Τι γάρ φησιν ὁ Σωτήρ; Τίς ὁ ἀψάμενός μου ; ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. Οὐκ εἶπε, Τίς ἡ αψαμένη μου; ἵνα μή πως οἱ παρόντες εἰς ἀμφίβολον ζήτησιν γυναίου ἑαυτοὺς ἀπασχολήσωσιν· ἀλλ' εἶπε, Τίς ὁ ἁψάμενός μου, ἐν μετεώρῳ καταλείπων τὴν φωνὴν, ἵνα ἕκαστος ἀκούων, ἀνδρὸς εἶναι νομίσῃ τὴν τοιαύτην επιχείρησιν· Τίς ὁ ἀψάμενός μου; ἐγὼ γὰρ δύναμιν ἔγνων ἐξελθοῦσαν ἀπ' ἐμοῦ. [213] Τί λέγεις, ὦ Δε σποτα; εἰς τὸ συλᾶσθαι τὰ τὰ παραγέγονας; εἰς ἁρπαγὴν θέλων τοῖς πιστοῖς τὴν βασιλείαν προέθηκας ; καὶ πῶς ἐρωτᾷς ὅ οἶδας, καὶ ζητεῖς ὁ οὐκ ἀγνοεῖς; Εἰ μὴ θέλων ἐκ- λάπης τὴν ἐξελθοῦσαν δύναμιν, ὤφειλες ἐπισχεῖν· εἰ δὲ βου ληθεὶς ἐσυλήθης, τί δυσχεραίνεις διδοὺς ἀπερ ἡ πίστις παρὰ σου λαμβάνειν βιάζεται; Εχαρίσω μὴ αἰτηθεὶς, καὶ μετὰ τὸ δοῦναι ἐγκαλεῖς ; ἀοράτως ἐθεράπευσας, καὶ μετὰ τὴν ἴασιν δικαστήριον συγκροτείς; Ναί, φησίν· οἶδα τήν με συλήσασαν, οὐκ ἀγνοῶ τὴν εὐδοκίμως ληστεύσασαν, βούλομαι δὲ ταύτην εἰς μέσον ἐλθεῖν, ἵνα γένηται κήρυξ ἧς ἐπέτυχε χάριτος. Παρ' αὐτῆς γὰρ οὕτως ἡδέως συληθεὶς, τὴν αὐτῆς δωρεὰν ἐπὶ πάντων κυρῶσαι προήρημαι· Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Εχε, φησίν, ὅπερ έκλεψας εὐφυῶς - κράτει, γύναι, ὅπερ ήρπασας ἀφανῶς· κτή σαι κτῆσιν γνησίαν, ἣν σοι παρέσχεν ἡ πίστις· ἀντὶ γὰρ δούλης θυγάτηρ, ἀντὶ μεμιαμμένης ἠλειμμένη σήμερον ὠνομάσθης. Ισθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγος σου. Ορᾷς, ἀγαπητέ, πόσα δύναται πίστις, πῶς ἐν μια ροπή θαύματα ήνυσεν; σιωπῇ τὴν τρέμουσαν παραθαρσύνουσα, τὸν ἰατρὸν ἐκδυσωπήσασα. Οὕτως ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία, τὴν αἱμόρρουν ζηλώσασα, καὶ πίστει τῷ Δεσπότη σιωπή προσπελάσασα, τὴν μυ σαρὰν τῶν νομικῶν αἱμάτων ανεστόμωσε πηγὴν, καὶ θυγάτηρ κληθεῖσα πολλῶν ὑπάρχει μήτηρ, μάρτυρα κεκτημένη τὸν πάλαι βοήσαντα · Οτι πολλὰ τὰ τέ- κνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα· λέγω δὴ τῆς συναγωγής, ἧς ἀνὴρ ὁ νόμος, ἀρχισυν ἀγωγος, Δεσπότην σήμερον εἰς τὴν ἔγερσιν καλῶν τῆς τελευτησάσης παιδός. Ἀλλὰ τῆς ὥρας ὠθούσης τοῦ κατ' αὐτὴν θαύματος χρεώστην ἐπαγγέλλομαι, τὸν πλουτοδότην Κύριον προσκαθιστῶν ὑμῖν ἔγγυον · ᾧ δόξα πρέπει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Γ'. Τοῦ αὐτοῦ, ὅτι θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος, καὶ εἰς τὸ, ε Οτε ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητ τῶν αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἀφύπνωσεν. » Οἱ πελάγιοι πλωτῆρες, ἐπειδὰν εὐθυβόλῳ πνεύ- ματι καταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀνύωσι, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις γινόμενοι, ἀντίμιμον τῆς γαλήνης τὴν ἅψιν ῥυθμίζουσιν· ἐπειδὰν δὲ τῆς γαλήνης ἡ εὐδία παραμείνασα τοὺς ναύτας ἐκλύσῃ, καὶ τοὺς μὲν καθο εύδειν, τοὺς δὲ καὶ παιδίοις ἐμπιστεύειν τὰ τῆς ὁλο κάδος πηδάλια παρασκευάσῃ, καὶ τοῦ μὲν κυβερνή του ἀμεριμνοῦντος, τῶν δὲ ναυτῶν τὸν πόνον τῆς τέ χνης τῇ εἰδίᾳ λυσάντων, ἄφνω δὲ λαίλαπος τραχυτά του κατασπιλάσαντος, ἐπὶ τὸ πέλαγος αδοκήτως ἐκ. δράμωσιν οἱ ἄνεμοι, καὶ ἄρξηται ἡ θάλασσα ἐξ- αγριαινομένη μορμύρειν, καὶ ἡ τῶν κυμάτων πληθὺς ἐμποδίζειν τῇ νηϊ, καὶ αἱ τῶν πολυπλόκων σχοι- νίων διατάσεις αἱ ἀμφὶ τὸν ἱστὸν ἠρτημέναι τῇ τῶν ἀνέμων βιαίᾳ ἐμβολῇ μαστιζόμεναι συρίζωσινα· τότε δὴ, ἀγαπητοί, θροῦς μὲν ζαλώδης καὶ [214] κλαυθμυρώδης ὑπὸ τῶν ἐπιβατών γίνεται, βύθινον θάνατον παρά τὸν φυσικὸν προσδοκώντων. Εστι δὲ ἰδεῖν τοὺς ναύ- τας ὑπὸ τῆς ἔξωθεν αὐτοὺς περιεχούσης ζάλης χει- μαζομένους, πλέον δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἔνδοθεν ὀλοφύρο * Ita conjectum, pro vulg. : · τῇ νηί, καὶ τῶν π. σχ. δια- τάσεις αἳ ἀμφὶ τὸ ἱστόν.... συρίζουσιν. Digitized by ... Google
PG 64:21Τότε μᾶλλον ἐξηγείρετο ὁ διαβολικὸς τῆς κακίας χειμὼν, ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰωνᾶ· ἀλλ’ ὅτε ἐῤῥίφη Ἰωνᾶς εἰς τὸ πέλαγος, τουτέστιν, ὅτε Ἰησοῦς προῆλθεν ἐκ τῆς κοιλίας τῆς Παρθένου εἰς τόνδε τὸν βίον, καὶ πᾶς ἐναντίος ἄνεμος ἐφιμοῦτο, καὶ μέχρις οὗ φθάσῃ τὸ κῆτος εἰς τὸν ᾅδην, πολλὰ σημεῖα καὶ τέρατα ἐπετέλει διανηχόμενος εἰς τόνδε τὸν βίον. Ἦλθεν Ἰωνᾶς εἰς τὸ κῆτος, καὶ αὐτὸς εἰς τὸν ᾅδην ἦλθεν· τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας τὰς αὐτὰς τῷ Ἰωνᾷ ἐν τῷ ᾅδῃ πεποίηκεν. Ἐκρίπτεται Ἰωνᾶς ἐκ τοῦ κήτους εἰς τὴν Νινευὶ̈, καὶ Χριστὸς ἀνίσταται ἐκ νεκρῶν καὶ ἔρχεται εἰς τὸν κόσμον τοῦτον κηρύσσει μετάνοιαν· μετανοοῦσι Νινευῖται, καὶ οἱ τοῦ κόσμου τούτου πολῖται· νηστεύουσι τριάδα ἡμερῶν, καὶ σώζεται τὰ πολυαρίθμητα πλήθη, ὡς καὶ ἐν τῇ Νινευὶ̈ δεκαδύο μυριάδες ἀνθρώπων καὶ κτήνη πολλά. Τοῦ γὰρ Κυρίου κηρύςσοντος τῷ κόσμῳ τούτῳ τὴν μετάνοιαν καὶ τὴν πίστιν, σώζονται αἱ δέκα δύο φυλαὶ τοῦ Ἰσραήλ. Ὅταν γὰρ Τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ, τότε, πᾶς Ἰσραὴλ σωθήσεται. Ὅτι δὲ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ ἦν Ἰωνᾶς αὐτὸς ὁ Κύριος λέγει ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ·
21
SPURIA
μένων κραυγῆς ἐκνευριζομένους, ὡς καὶ τὸν μὲν κυ
βερνήτην υπότρομον γεγονότα ἀπὸ τῆς δειλίας μηχ
ἐτι δύνασθαι χρῆσθαι τῇ κυβερνητικῇ χειρὶ πρὸς
τὴν τῆς νηὸς εὐθυπλοΐαν, πάντας δὲ ὁμοῦ τῆς ἐν ἀν-
θρώποις ζωῆς μετὰ φωνῆς ἀπεκδέχεσθαι. Τοιοῦτόν
τι συμβέβηκε τοῖς μαθηταῖς τοῦ Κυρίου· μετάβαλε
γάρ μοι τῷ λόγῳ ἐπὶ τὸ Εὐαγγέλιον. Ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς
μετὰ τῶν μαθητῶν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ διήρχετο τὴν
θάλασσαν εὐμαρῶς. Καὶ ἕως μὲν αὐτοῖς ὁ Δεσπότης
Χριστὸς ἐγρηγόρει, πᾶς ἐναντίος ἄνεμος ἐφιμοῦτο,
ἡ πλοῦτο δὲ αὐτοῖς καὶ ἡ θάλασσα ὡς ἤπειρος, οὐδὲν
κύμα τῇ χριστοφόρῳ νηί προσεφίστατο· ὅτε δὲ οἶκο·
νομικῶς ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ πλοίῳ ἐκάθευδε κατὰ τὴν
τοῦ σώματος φύσιν, καὶ οὐ κατὰ τὴν τῆς θεότητος
αξίαν αύπων γὰρ τὸ ὄμμα τῆς θεότητος)· τότε οἱ
άνεμο: θεωρήσαντες τὸν ἑαυτῶν παιδευτὴν καὶ τα
ξίαρχον ὑπνώσαντα, καθάπερ ἵπποι ηνιόχου καθεύ
έοντος κατολιγωρήσαντες, λαβρῳ φυσήματι ἄγριον
χειμώνα συρίζοντες κατὰ τῆς ἀποστολικῆς ὁλκάδος
ἐφέροντο. Γενομένης δὲ ζάλης ἀνείκαστον θάνατον
ἀποπνεούσης, καὶ τῆς θαλάσσης κοχλαδὸν ἀναζεού
σης, καὶ τὸν θυμὸν τῶν κυμάτων τῇ ἐροθέτιδι ψάμ
μῳ ἐπιφριζούσης ", θεωρήσαντες οἱ μαθηταὶ τὸν που
Αυθρύλλητον χειμῶνα, τὸν πολυύμνητον προμαχεώ-
να Χριστὸν παρεκάλουν· τί λέγοντες; Επιστάτα,
σῶσον ἡμᾶς, ἀπολλύμεθα. Ἐκάθευδεν ὁ Κύριος οι
κονομικῶς ἐν τῷ πλοίῳ, οὐκ ἀγνοῶν τὸ μέλλον για
νεσθαι, οὐκ ἀδυνατῶν γαλήνην βραβεῦσαι· εἰδὼς δὲ
μέλλουσαν ταράσσεσθαι τὴν θάλασσαν κατὰ δύο αι
τίας ἐκάθευδεν · ἵνα καὶ τὸ σαθρὸν τῆς ὀλιγοπιστίας
τῶν μαθητῶν ἐν τῷ χειμῶνι διελέγξῃ, καὶ τὸ δυνα
τὸν τῆς θεότητος αὐτοῖς ἐνδείξηται. "Ην οὖν ἰδεῖν,
ἀγαπητοί, διαγρηγορήσαντος τοῦ Δεσπότου σωματι
κῶς, πάντα ὀξύτερον ἑαυτοῦ γενόμενον, καὶ τὸν ἄνε
μον πρὸς τὸ ἴδιον σπήλαιον ὑποφεύγοντα, τήν τε
θάλασσαν μηκέτι ἀπειλοῦσαν τῇ ἀποστολικῇ ὁλκάδι,
ἀλλὰ τὰ κύματα πρὸς τὴν προσκύνησιν ἐπιστρέφοντα.
Τοιαύτη ἐστὶν καὶ ἡ τοῦ βίου φορά, μηδέποτε μέ-
γειν ἐν ταυτότητι τὰ πράγματα, ἀλλὰ ποτὲ μὲν γα
ληνιἂν εἰρήνῃ καὶ εὐθηνία τροφῶν ἀνενδεεῖ, ποτὲ δὲ
παράστασθαι ώσπερ τὴν θάλασσαν, τοῦτο μὲν βαρ-
βάρων καταδρομαίς, τοῦτο δὲ τυράννων ἐπιβουλαῖς
καὶ πραγμάτων πλοκαῖς, καὶ πολλοῖς ἄλλοις κλόνοις
καὶ ἀκαταστασίαις. Καὶ γὰρ ἡ εἰρημένη ιστορία
περὶ τῆς ἀποστολικῆς ὁλκάδος τοῦτον ἔχει τὸν νοῦν· οὐκ
ἦν γὰρ ὑπὸ τοῦ Κυρίου γινόμενον, ὃ οὐκ ἦν μυστη-
ρίου ἐχόμενον. Θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος,
πάνω ἡ ἀνθρωπίνη ὑπόστασις, φέρουσα καθάπερ
ἐπιβάτας καὶ κυβερνήτην τοὺς λογισμοὺς καὶ τὸν
νοῦν. Ἐὰν οὖν τοῦτο τὸ πλοῖον, τουτέστιν ἡ ἄνθρω-
πίνη ὑπόστασις, ἐν τούτῳ τῷ βίῳ χειμαζομένη ὑπὸ
τῆς τοῦ διαβόλου κακίας, καὶ ἀπὸ τῶν ἐναντίων δαι-
μόνων τῶν τὰ κύματα τῶν ἐπιθυμιῶν ἐξεγειρόντων,
καὶ τὸν ἀλμυρὸν ἀφρὸν τῶν ἡδονῶν πρὸς τὸν ἔνδοθεν
[215] νοῦν ἐπιρειπτόντων καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις τὸν κυ-
βερνήτην νοῦν σειόντων, καὶ πρὸς τὴν ἁμαρτίαν βυθι-
ζόντων ὅτι δὲ ἔκαστος τῶν ἀνθρώπων ταῖς πολυ-
φλόγοις ἡδοναίς σειόμενος πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἐβυθί
ζετο, μαρτυρεῖ μου τῷ λόγῳ Δαυΐδ ὁ προφήτης. Οτε
γὰρ περὶ τὴν σωφροσύνην έναυάγησεν, ἀνεβόα λέγων·
Ηλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατ
επόντισέ με. Οὐ γὰρ τοῦτο κατὰ ἱστορίαν εὑροῦμέν
που γεγραμμένον τῷ Δαυΐδ· ποὺ γὰρ Δαυτό ἔπλευ
σεν; ἢ εἰς ποῖον πέλαγος ἀπελθὼν ἐβυθίσθη ; ἀλλ' οὐ-
.
....
• Legendum, ni fallor, ἐπαφριζούσης.
Forma neogræca.
Ζ. Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ, ο Ομοία ἐστὶν
Τί μείζον βασιλείας οὐρανῶν, καὶ τί μικρότερον
κόκκου σινάπεως; πῶς τὴν ἀμέτρητον βασιλείαν τῶν
οὐρανῶν τῷ εὐμετρήτῳ καὶ βραχυτάτω κόκκω σινά.
πως, παρείκασεν; Αλλ᾽ ἐὰν ἐννοήσωμεν τίς ἐστιν ἡ
τῶν οὐρανῶν βασιλεία, καὶ τίς ἐστιν ὁ κόκκος τοῦ σι-
νάπεως, εὑρήσομεν πῶς καλῶς καὶ εὐφυῶς ἔκαστον
ἑκάστῳ παρείκασται. Τίς ἐστιν ἡ τῶν οὐρανῶν βασι-
λεία, ἢ πάντως Χριστός ; λέγει γάρ περὶ ἑαυτοῦ· Ιδού
ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἐντὸς ὑμῶν ἐστιν. Τί δὲ μεῖ-
QUÆDAM.
22
δαμοῦ. Τί οὖν ἐστιν ὁ λέγει, ἢ πάντως, ἐν τῷ βίῳ
τούτῳ ὥσπερ ἐν θαλάσσῃ ὑπάρχων, καὶ σεισθεὶς ταῖς
ἡδοναῖς καθάπερ κύμασι, καὶ τοὺς ἁρμούς τῶν λο
γισμῶν λυθείς, λάβρον τὸ κῦμα τῆς ἐαθυμίας Ενδο
θεν δεξάμενος, τοῦ ἀνδρὸς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου γυ-
ναῖκα ἐκλυθείς, ναυάγιον σωφροσύνης ὑπέμεινεν. Διδ
ἔλεγεν · "Ηλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ και
ταις κατεπόντισέ με. Εἶτα πάλιν μετανοήσας καὶ
οἱονεὶ ἀνανήψας ἐκ τοῦ βάθους τῆς ἁμαρτίας, πάλιν
κρατῶν τοῦ πηδαλίου τῆς σω οροσύνης, καὶ τὸν ἑαυ
τοῦ βίου ἐν σωφροσύνῃ ρυθμίζων, ηύχετο τῷ Θεῷ
λέγων· Μή με πάλιν καταποντισάτω καταιγὶς δα-
τος, μηδὲ καταπιέτω με βυθός. Τοιοῦτόν τι καὶ ὁ
Απόστολος μυστικῶς αινιττόμενος λέγει τὴν ἀνθρωπό-
τητα, Τρίτον έναυάγησα. Τί γάρ φησιν; Τρὶς ἐναυά-
γησα; νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα. Τρίτον γὰρ
ἐναυάγησεν ἡ ἀνθρωπότης, ἅπαξ ἐν τῷ παραδείσῳ
διὰ τῆς παραβάσεως, δεύτερον πάλιν ἐν τῷ κατα-
κλυσμῷ Νῶς, τρίτον μετὰ τὸ δέξασθαι τὸν νόμον
πρὸς τὴν εἰδωλολατρείαν ἐξέπεσεν ὁ λαὸς, ἕως οὗ
ἐλθὼν ὁ τῶν ψυχῶν ἡμῶν κυβερνήτης Χριστός, στή
σας τὸ ἱστίον τοῦ σταυροῦ ἐν μέσῃ τῇ γῇ, ἀχείμα.
στον ἡμῖν τὸν εἰς οὐρανόπολιν πλοῦν οἰκονόμησεν α
Νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα. Νύκτα λέγει την
πρὸ τῆς τοῦ Σωτῆρος παρουσίας ἐν τῇ σκοτεινῇ πλά-
νῇ διατριβήν ἡμέραν δὲ λέγει τὴν μετὰ Χριστοῦ παρ·
ουσίαν ἐν τῷ φωτεινῷ βαπτίσματι διαγωγήν. Πα
σης οὖν τῆς ἀνθρωπότητος, καθὼς ἔφαμεν ὑπὸ τῆς
τοῦ διαβόλου κακίας χειμαζομένης, θεωρήσας ὁ τοῦ
Θεοῦ Λόγος, ἐλθὼν εἰς τόνδε τὸν μίον, εἰσέρχεται εἰς
τὴν κοιλίαν τοῦ πλοίου τῆς Παρθένου Μαρίας· οὗ τὴν
εἰκόνα ἐν Ἰωνᾷ τῷ προφήτῃ γεγονυίαν εὕραμεν. Πέμ-
πεται γὰρ Ἰωνᾶς εἰς Νινευί, ἔρχεται ὁ Χριστὸς εἰς
τόνδε τὸν βίον· ἀπέρχεται ὁ Ἰωνᾶς εἰς τὸ πλοῖον, καὶ
εἰς τὴν κοίλην του πλοίου καθεύδει, καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ
Λόγος ἐν ἐννέα μησὶν ἐν τῇ κοιλίᾳ τῆς Παρθένου Μα
μίας σχεδὸν ἐκάθευδε σιωπῶν τοῖς ἀνθρώποις. Τότε
μᾶλλον ἐξηγείρετο ὁ διαβολικὸς τῆς κακίας χειμών,
ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰωνᾶ· ἀλλ' ὅτε ἐῤῥίφη Ἰωνᾶς εἰς τὸ πέ
λαγος, τουτέστιν, ὅτε Ἰησοῦς προῆλθεν ἐκ τῆς κοιλίας
τῆς Παρθένου εἰς τόνδε τὸν βίον, καὶ πᾶς ἐναντίας
ἄνεμος ἐφιμοῦτο, καὶ μέχρις οὗ φθάσῃ τὸ κῆτος εἰς
τὸν ᾄδην, πολλὰ σημεῖα καὶ τέρατα ἐπετέλει διαν
χόμενος εἰς τόνδε τὸν βίον. Ἦλθεν Ἰωνᾶς εἰς τὸ κῆς
τος, καὶ αὐτὸς εἰς τὸν ᾄδην ἦλθεν· τρεῖς ἡμέρας καὶ
τρεῖς νύχτας τὰς αὐτὰς τῷ Ἰωνᾶ ἐν τῷ ᾅδῃ πεποίη
κεν. Ἐκρίπτεται Ἰωνᾶς ἐκ τοῦ κήτους εἰς τὴν Νινευί,
καὶ Χριστὸς ἀνίσταται ἐκ νεκρῶν καὶ [216] ἔρχεται
εἰς τὸν κόσμον τοῦτον κηρύσσει μετάνοιαν μετα
νοοῦσι Νινευίται, καὶ οἱ τοῦ κόσμου τούτου πολίται
νηστεύουσι τριάδα ἡμερῶν, καὶ σώζεται τὰ πολυ-
αρίθμητα πλήθη, ὡς καὶ ἐν τῇ Νινευΐ δεκαδύο μυριάδες
ἀνθρώπων και κτήνη πολλά. Τοῦ γὰρ Κυρίου κηρύσ
σοντος τῷ κόσμῳ τούτῳ τὴν μετάνοιαν καὶ τὴν πίσ
στιν, σώζονται αἱ δέκα δύο φυλαὶ τοῦ Ἰσραήλ. Όταν
γὰρ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ, τότε, πως
Ισραὴλ σωθήσεται. Οτι δὲ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ ἦν Ίω-
νᾶς αὐτὸς ὁ Κύριος λέγει ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ· "Ον τρόπον
Ἰωνᾶς ἐποίησεν ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας
καὶ τρεῖς νύκτας, οὕτως ἔσται καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώ-
που ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς
νύκτας. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας
τῶν αἰώνων. Αμήν.
..
• Verba τοῦ ἀνδρός vel corrupta, vel aliunde illata fuisse
videntur.
d Augmentum in verbis a diphthongis ou vel at incipienti
bus omittere amant recentiores.
ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως.
ζον Χριστοῦ κατὰ τὴν θεότητα; ὡς ἔστι τοῦ προφήτου
ἀκοῦσαι λέγοντος· Οὗτος ὁ Θεὸς ἡμῶν, οὐ λογισθήσε
ται ἕτερος πρὸς αὐτόν. Ἐξεῦρε πᾶσαν ὁδὸν ἐπιστή-
μης, καὶ ἔδωκεν Ἰακὼβ τῷ παιδὶ αὐτοῦ καὶ Ἰσραὴλ
τῷ ἡγαπημένῳ ὑπ' αὐτοῦ. Μετὰ ταῦτα ἐπὶ τῆς γῆς
ὤφθη, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη. Λέγει περὶ
αὐτοῦ καὶ Ἡσαΐας, ὁμογνώμονι φωνῇ χρησάμενος. Τι
γάρ φησιν; Εκοπίασεν Αίγυπτος καὶ αἱ ἐμπορίαι τῶν
Αιθιόπων, καὶ οἱ Σαβαεὶν ἄνδρες υψηλοὶ ἐπὶ σὲ δια-
Digitized by
1
↓
!
Ὃν τρόπον Ἰωνᾶς ἐποίησεν ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας, οὕτως ἔσται καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ, καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
21
SPURIA
μένων κραυγῆς ἐκνευριζομένους, ὡς καὶ τὸν μὲν κυ
βερνήτην υπότρομον γεγονότα ἀπὸ τῆς δειλίας μηχ
ἐτι δύνασθαι χρῆσθαι τῇ κυβερνητικῇ χειρὶ πρὸς
τὴν τῆς νηὸς εὐθυπλοΐαν, πάντας δὲ ὁμοῦ τῆς ἐν ἀν-
θρώποις ζωῆς μετὰ φωνῆς ἀπεκδέχεσθαι. Τοιοῦτόν
τι συμβέβηκε τοῖς μαθηταῖς τοῦ Κυρίου· μετάβαλε
γάρ μοι τῷ λόγῳ ἐπὶ τὸ Εὐαγγέλιον. Ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς
μετὰ τῶν μαθητῶν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ διήρχετο τὴν
θάλασσαν εὐμαρῶς. Καὶ ἕως μὲν αὐτοῖς ὁ Δεσπότης
Χριστὸς ἐγρηγόρει, πᾶς ἐναντίος ἄνεμος ἐφιμοῦτο,
ἡ πλοῦτο δὲ αὐτοῖς καὶ ἡ θάλασσα ὡς ἤπειρος, οὐδὲν
κύμα τῇ χριστοφόρῳ νηί προσεφίστατο· ὅτε δὲ οἶκο·
νομικῶς ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ πλοίῳ ἐκάθευδε κατὰ τὴν
τοῦ σώματος φύσιν, καὶ οὐ κατὰ τὴν τῆς θεότητος
αξίαν αύπων γὰρ τὸ ὄμμα τῆς θεότητος)· τότε οἱ
άνεμο: θεωρήσαντες τὸν ἑαυτῶν παιδευτὴν καὶ τα
ξίαρχον ὑπνώσαντα, καθάπερ ἵπποι ηνιόχου καθεύ
έοντος κατολιγωρήσαντες, λαβρῳ φυσήματι ἄγριον
χειμώνα συρίζοντες κατὰ τῆς ἀποστολικῆς ὁλκάδος
ἐφέροντο. Γενομένης δὲ ζάλης ἀνείκαστον θάνατον
ἀποπνεούσης, καὶ τῆς θαλάσσης κοχλαδὸν ἀναζεού
σης, καὶ τὸν θυμὸν τῶν κυμάτων τῇ ἐροθέτιδι ψάμ
μῳ ἐπιφριζούσης ", θεωρήσαντες οἱ μαθηταὶ τὸν που
Αυθρύλλητον χειμῶνα, τὸν πολυύμνητον προμαχεώ-
να Χριστὸν παρεκάλουν· τί λέγοντες; Επιστάτα,
σῶσον ἡμᾶς, ἀπολλύμεθα. Ἐκάθευδεν ὁ Κύριος οι
κονομικῶς ἐν τῷ πλοίῳ, οὐκ ἀγνοῶν τὸ μέλλον για
νεσθαι, οὐκ ἀδυνατῶν γαλήνην βραβεῦσαι· εἰδὼς δὲ
μέλλουσαν ταράσσεσθαι τὴν θάλασσαν κατὰ δύο αι
τίας ἐκάθευδεν · ἵνα καὶ τὸ σαθρὸν τῆς ὀλιγοπιστίας
τῶν μαθητῶν ἐν τῷ χειμῶνι διελέγξῃ, καὶ τὸ δυνα
τὸν τῆς θεότητος αὐτοῖς ἐνδείξηται. "Ην οὖν ἰδεῖν,
ἀγαπητοί, διαγρηγορήσαντος τοῦ Δεσπότου σωματι
κῶς, πάντα ὀξύτερον ἑαυτοῦ γενόμενον, καὶ τὸν ἄνε
μον πρὸς τὸ ἴδιον σπήλαιον ὑποφεύγοντα, τήν τε
θάλασσαν μηκέτι ἀπειλοῦσαν τῇ ἀποστολικῇ ὁλκάδι,
ἀλλὰ τὰ κύματα πρὸς τὴν προσκύνησιν ἐπιστρέφοντα.
Τοιαύτη ἐστὶν καὶ ἡ τοῦ βίου φορά, μηδέποτε μέ-
γειν ἐν ταυτότητι τὰ πράγματα, ἀλλὰ ποτὲ μὲν γα
ληνιἂν εἰρήνῃ καὶ εὐθηνία τροφῶν ἀνενδεεῖ, ποτὲ δὲ
παράστασθαι ώσπερ τὴν θάλασσαν, τοῦτο μὲν βαρ-
βάρων καταδρομαίς, τοῦτο δὲ τυράννων ἐπιβουλαῖς
καὶ πραγμάτων πλοκαῖς, καὶ πολλοῖς ἄλλοις κλόνοις
καὶ ἀκαταστασίαις. Καὶ γὰρ ἡ εἰρημένη ιστορία
περὶ τῆς ἀποστολικῆς ὁλκάδος τοῦτον ἔχει τὸν νοῦν· οὐκ
ἦν γὰρ ὑπὸ τοῦ Κυρίου γινόμενον, ὃ οὐκ ἦν μυστη-
ρίου ἐχόμενον. Θαλάσσῃ παρείκασται ὁ βίος οὗτος,
πάνω ἡ ἀνθρωπίνη ὑπόστασις, φέρουσα καθάπερ
ἐπιβάτας καὶ κυβερνήτην τοὺς λογισμοὺς καὶ τὸν
νοῦν. Ἐὰν οὖν τοῦτο τὸ πλοῖον, τουτέστιν ἡ ἄνθρω-
πίνη ὑπόστασις, ἐν τούτῳ τῷ βίῳ χειμαζομένη ὑπὸ
τῆς τοῦ διαβόλου κακίας, καὶ ἀπὸ τῶν ἐναντίων δαι-
μόνων τῶν τὰ κύματα τῶν ἐπιθυμιῶν ἐξεγειρόντων,
καὶ τὸν ἀλμυρὸν ἀφρὸν τῶν ἡδονῶν πρὸς τὸν ἔνδοθεν
[215] νοῦν ἐπιρειπτόντων καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις τὸν κυ-
βερνήτην νοῦν σειόντων, καὶ πρὸς τὴν ἁμαρτίαν βυθι-
ζόντων ὅτι δὲ ἔκαστος τῶν ἀνθρώπων ταῖς πολυ-
φλόγοις ἡδοναίς σειόμενος πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἐβυθί
ζετο, μαρτυρεῖ μου τῷ λόγῳ Δαυΐδ ὁ προφήτης. Οτε
γὰρ περὶ τὴν σωφροσύνην έναυάγησεν, ἀνεβόα λέγων·
Ηλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατ
επόντισέ με. Οὐ γὰρ τοῦτο κατὰ ἱστορίαν εὑροῦμέν
που γεγραμμένον τῷ Δαυΐδ· ποὺ γὰρ Δαυτό ἔπλευ
σεν; ἢ εἰς ποῖον πέλαγος ἀπελθὼν ἐβυθίσθη ; ἀλλ' οὐ-
.
....
• Legendum, ni fallor, ἐπαφριζούσης.
Forma neogræca.
Ζ. Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ, ο Ομοία ἐστὶν
Τί μείζον βασιλείας οὐρανῶν, καὶ τί μικρότερον
κόκκου σινάπεως; πῶς τὴν ἀμέτρητον βασιλείαν τῶν
οὐρανῶν τῷ εὐμετρήτῳ καὶ βραχυτάτω κόκκω σινά.
πως, παρείκασεν; Αλλ᾽ ἐὰν ἐννοήσωμεν τίς ἐστιν ἡ
τῶν οὐρανῶν βασιλεία, καὶ τίς ἐστιν ὁ κόκκος τοῦ σι-
νάπεως, εὑρήσομεν πῶς καλῶς καὶ εὐφυῶς ἔκαστον
ἑκάστῳ παρείκασται. Τίς ἐστιν ἡ τῶν οὐρανῶν βασι-
λεία, ἢ πάντως Χριστός ; λέγει γάρ περὶ ἑαυτοῦ· Ιδού
ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἐντὸς ὑμῶν ἐστιν. Τί δὲ μεῖ-
QUÆDAM.
22
δαμοῦ. Τί οὖν ἐστιν ὁ λέγει, ἢ πάντως, ἐν τῷ βίῳ
τούτῳ ὥσπερ ἐν θαλάσσῃ ὑπάρχων, καὶ σεισθεὶς ταῖς
ἡδοναῖς καθάπερ κύμασι, καὶ τοὺς ἁρμούς τῶν λο
γισμῶν λυθείς, λάβρον τὸ κῦμα τῆς ἐαθυμίας Ενδο
θεν δεξάμενος, τοῦ ἀνδρὸς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου γυ-
ναῖκα ἐκλυθείς, ναυάγιον σωφροσύνης ὑπέμεινεν. Διδ
ἔλεγεν · "Ηλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ και
ταις κατεπόντισέ με. Εἶτα πάλιν μετανοήσας καὶ
οἱονεὶ ἀνανήψας ἐκ τοῦ βάθους τῆς ἁμαρτίας, πάλιν
κρατῶν τοῦ πηδαλίου τῆς σω οροσύνης, καὶ τὸν ἑαυ
τοῦ βίου ἐν σωφροσύνῃ ρυθμίζων, ηύχετο τῷ Θεῷ
λέγων· Μή με πάλιν καταποντισάτω καταιγὶς δα-
τος, μηδὲ καταπιέτω με βυθός. Τοιοῦτόν τι καὶ ὁ
Απόστολος μυστικῶς αινιττόμενος λέγει τὴν ἀνθρωπό-
τητα, Τρίτον έναυάγησα. Τί γάρ φησιν; Τρὶς ἐναυά-
γησα; νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα. Τρίτον γὰρ
ἐναυάγησεν ἡ ἀνθρωπότης, ἅπαξ ἐν τῷ παραδείσῳ
διὰ τῆς παραβάσεως, δεύτερον πάλιν ἐν τῷ κατα-
κλυσμῷ Νῶς, τρίτον μετὰ τὸ δέξασθαι τὸν νόμον
πρὸς τὴν εἰδωλολατρείαν ἐξέπεσεν ὁ λαὸς, ἕως οὗ
ἐλθὼν ὁ τῶν ψυχῶν ἡμῶν κυβερνήτης Χριστός, στή
σας τὸ ἱστίον τοῦ σταυροῦ ἐν μέσῃ τῇ γῇ, ἀχείμα.
στον ἡμῖν τὸν εἰς οὐρανόπολιν πλοῦν οἰκονόμησεν α
Νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα. Νύκτα λέγει την
πρὸ τῆς τοῦ Σωτῆρος παρουσίας ἐν τῇ σκοτεινῇ πλά-
νῇ διατριβήν ἡμέραν δὲ λέγει τὴν μετὰ Χριστοῦ παρ·
ουσίαν ἐν τῷ φωτεινῷ βαπτίσματι διαγωγήν. Πα
σης οὖν τῆς ἀνθρωπότητος, καθὼς ἔφαμεν ὑπὸ τῆς
τοῦ διαβόλου κακίας χειμαζομένης, θεωρήσας ὁ τοῦ
Θεοῦ Λόγος, ἐλθὼν εἰς τόνδε τὸν μίον, εἰσέρχεται εἰς
τὴν κοιλίαν τοῦ πλοίου τῆς Παρθένου Μαρίας· οὗ τὴν
εἰκόνα ἐν Ἰωνᾷ τῷ προφήτῃ γεγονυίαν εὕραμεν. Πέμ-
πεται γὰρ Ἰωνᾶς εἰς Νινευί, ἔρχεται ὁ Χριστὸς εἰς
τόνδε τὸν βίον· ἀπέρχεται ὁ Ἰωνᾶς εἰς τὸ πλοῖον, καὶ
εἰς τὴν κοίλην του πλοίου καθεύδει, καὶ ὁ τοῦ Θεοῦ
Λόγος ἐν ἐννέα μησὶν ἐν τῇ κοιλίᾳ τῆς Παρθένου Μα
μίας σχεδὸν ἐκάθευδε σιωπῶν τοῖς ἀνθρώποις. Τότε
μᾶλλον ἐξηγείρετο ὁ διαβολικὸς τῆς κακίας χειμών,
ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰωνᾶ· ἀλλ' ὅτε ἐῤῥίφη Ἰωνᾶς εἰς τὸ πέ
λαγος, τουτέστιν, ὅτε Ἰησοῦς προῆλθεν ἐκ τῆς κοιλίας
τῆς Παρθένου εἰς τόνδε τὸν βίον, καὶ πᾶς ἐναντίας
ἄνεμος ἐφιμοῦτο, καὶ μέχρις οὗ φθάσῃ τὸ κῆτος εἰς
τὸν ᾄδην, πολλὰ σημεῖα καὶ τέρατα ἐπετέλει διαν
χόμενος εἰς τόνδε τὸν βίον. Ἦλθεν Ἰωνᾶς εἰς τὸ κῆς
τος, καὶ αὐτὸς εἰς τὸν ᾄδην ἦλθεν· τρεῖς ἡμέρας καὶ
τρεῖς νύχτας τὰς αὐτὰς τῷ Ἰωνᾶ ἐν τῷ ᾅδῃ πεποίη
κεν. Ἐκρίπτεται Ἰωνᾶς ἐκ τοῦ κήτους εἰς τὴν Νινευί,
καὶ Χριστὸς ἀνίσταται ἐκ νεκρῶν καὶ [216] ἔρχεται
εἰς τὸν κόσμον τοῦτον κηρύσσει μετάνοιαν μετα
νοοῦσι Νινευίται, καὶ οἱ τοῦ κόσμου τούτου πολίται
νηστεύουσι τριάδα ἡμερῶν, καὶ σώζεται τὰ πολυ-
αρίθμητα πλήθη, ὡς καὶ ἐν τῇ Νινευΐ δεκαδύο μυριάδες
ἀνθρώπων και κτήνη πολλά. Τοῦ γὰρ Κυρίου κηρύσ
σοντος τῷ κόσμῳ τούτῳ τὴν μετάνοιαν καὶ τὴν πίσ
στιν, σώζονται αἱ δέκα δύο φυλαὶ τοῦ Ἰσραήλ. Όταν
γὰρ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ, τότε, πως
Ισραὴλ σωθήσεται. Οτι δὲ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ ἦν Ίω-
νᾶς αὐτὸς ὁ Κύριος λέγει ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ· "Ον τρόπον
Ἰωνᾶς ἐποίησεν ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας
καὶ τρεῖς νύκτας, οὕτως ἔσται καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώ-
που ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς
νύκτας. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας
τῶν αἰώνων. Αμήν.
..
• Verba τοῦ ἀνδρός vel corrupta, vel aliunde illata fuisse
videntur.
d Augmentum in verbis a diphthongis ou vel at incipienti
bus omittere amant recentiores.
ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως.
ζον Χριστοῦ κατὰ τὴν θεότητα; ὡς ἔστι τοῦ προφήτου
ἀκοῦσαι λέγοντος· Οὗτος ὁ Θεὸς ἡμῶν, οὐ λογισθήσε
ται ἕτερος πρὸς αὐτόν. Ἐξεῦρε πᾶσαν ὁδὸν ἐπιστή-
μης, καὶ ἔδωκεν Ἰακὼβ τῷ παιδὶ αὐτοῦ καὶ Ἰσραὴλ
τῷ ἡγαπημένῳ ὑπ' αὐτοῦ. Μετὰ ταῦτα ἐπὶ τῆς γῆς
ὤφθη, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη. Λέγει περὶ
αὐτοῦ καὶ Ἡσαΐας, ὁμογνώμονι φωνῇ χρησάμενος. Τι
γάρ φησιν; Εκοπίασεν Αίγυπτος καὶ αἱ ἐμπορίαι τῶν
Αιθιόπων, καὶ οἱ Σαβαεὶν ἄνδρες υψηλοὶ ἐπὶ σὲ δια-
Digitized by
1
↓
!
Continue reading PG 64: Precatio Sp. →≣ entire volume