Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
Diverse Homilies, Homily IHomiliæ Diversæ · Homilia Prima
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 77:1072ΟΜΙΛΙΑ ΙΔ Περὶ ἐξόδου ψυχῆς, καὶ περὶ τῆς δευτέρας παρουσίας. Φοβοῦμαι τὸν θάνατον, ὅτι πικρός μοί ἐστι. Φοβοῦμαι τὴν γέενναν, ὅτι ἀτελεύτητός ἐστι. Φοβοῦμαι τὸν τάρταρον, ὅτι οὐ μετέχει θέρμης. Φοβοῦμαι τὸ σκότος, ὅτι οὐ μετέχει φωτός. Φοβοῦμαι τὸν σκώληκα τὸν ἰοβόλον, ὅτι ἀτελεύτητός ἐστι. Φοβοῦμαι τοὺς ἀγγέλους τοὺς ἐπὶ τῆς κρίσεως, ὅτι ἀνελεήμονές εἰσι. Φοβοῦμαι ἐννοῶν τῆς ἡμέρας ἐκείνης τὸ φοβερὸν καὶ ἀδέκαστον δικαστήριον, τὸ βῆμα τὸ φρικῶδες, τὸν δικαστὴν τὸν ἀδέκαστον. Φοβοῦμαι τὸν ποταμὸν τοῦ πυρὸς, τὸν πρὸ τοῦ βήματος ἐκείνου συρόμενον, καὶ σφοδροτάτῃ κατακλάζοντα τῇ φλογὶ, τὰς ἠκονημένας ῥομφαίας. Φοβοῦμαι τὰς ἀποτόμους τιμωρίας. Φοβοῦμαι τὴν κόλασιν τὴν οὐκ ἔχουσαν τέλος. Φοβοῦμαι τὸν ζόφον τὸν ἀφεγγῆ. Φοβοῦμαι τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. Φοβοῦμαι τὰ δεσμὰ τὰ ἄλυτα, τὸν βρυγμὸν τῶν ὀδόντων, τὸν κλαυθμὸν τὸν ἀπαραμύθητον. Φοβοῦμαι τοὺς ἀφύκτους ἐλέγχους· οὐδὲν γὰρ κατηγόρων δεῖται ὁ δικαστὴς ἐκεῖνος, οὔτε μαρτύρων, οὔτε ἀποδείξεων, οὔτε ἐλέγχων· ἀλλ’ ὅσα ἐπράξαμεν, καὶ ἐλαλήσαμεν, καὶ ἐβουλευσάμεθα, φέρει εἰς μέσον πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τῶν πεπλημμεληκότων.
Homily IIHomilia II
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Τότε οὐδεὶς ὁ παριστάμενος, καὶ ἐξαρπάζων τῆς τιμωρίας, οὐ πατὴρ, οὐ μήτηρ, οὐχ υἱὸς, οὐχὶ θυγάτηρ, οὐκ ἄλλος τις τῶν συγγενῶν, οὐ γείτων, οὐ φίλος, οὐ συνήγορος, οὐ χρημάτων δόσις, οὐ πλούτου περιουσία, οὐ δυναστείας ὄγκος· ἀλλὰ ταῦτα πάντα ὥσπερ κόνις εἰς σποδὸν ἐλήλαται, καὶ μόνος κρινόμενος ἀπὸ τῶν αὐτῷ πεπραγμένων, τὴν ἐλευθεροῦσαν, ἢ τὴν καταδικάζουσαν ὑπομένει ψῆφον. Οἴμοι οἴμοι τῆς συνειδήσεως ἐλεγχούσης με, καὶ τῆς γραφῆς βοώσης, καὶ διδασκούσης με· ὦ ψυχὴ, τῶν μιασμάτων, καὶ παρὰ σοὶ ἐβδελυγμένων ἔργων Οἴμοι, ὅτι τὸν ναὸν τοῦ σώματος ἔφθειρα, καὶ τὸ ἅγιόν σου Πνεῦμα ἐλύπησα ὦ Θεὲ, ἀληθινά σου τὰ ἔργα, καὶ δικαία ἡ κρίσις σου, καὶ εὐθεῖαι αἱ ὁδοί σου, καὶ ἀνεξιχνίαστα τὰ κρίματά σου. Διὰ πρόσκαιρον ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν, ἀθάνατα βασανίζομαι· δι’ ἡδονὴν σαρκὸς, τῷ πυρὶ παραδίδομαι. Δικαία ἡ κρίσις τοῦ Θεοῦ· ἐκαλούμην, καὶ οὐχ ὑπήκουον· ἐδιδασκόμην, καὶ οὐ προσεῖχον· διεμαρτύραντό μοι, ἐγὼ δὲ κατεγέλων·
Homily IVHomilia IV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 77:1073ἀναγινώσκων καὶ ἐπιγινώσκων, οὐκ ἀπιστεύων, ἀλλ’ ἐν ἀμελείᾳ, καὶ ῥᾳθυμίᾳ, καὶ ἀκηδίᾳ, καὶ ἐν περισπασμοῖς, καὶ ταραχαῖς, καὶ ζάλαις τρυφῶν καὶ σπαταλῶν, καὶ σκιρτῶν ἀγαλλόμενος, καὶ εὐφραινόμενος ἐδαπάνησά μου τὰ ἔτη, καὶ τοὺς μῆνας, καὶ τὰς ἡμέρας εἰς τὰ πρόσκαιρα, καὶ φθαρτὰ, καὶ γήϊνα κοπιῶν, καὶ μοχθῶν, καὶ ἀγωνιζόμενος· μὴ εἰς νοῦν λαμβάνων, ἢ λογιζόμενος, οἷον φόβον καὶ τρόμον, καὶ ἀγῶνα, καὶ ἀνάγκην ἔχει ἰδεῖν ἡ ψυχὴ, ὅτε τοῦ σώματος χωρίζεται. Παραγίνονται γὰρ ἐφ’ ἡμᾶς στρατιαὶ καὶ δυνάμεις οὐράνιοι· καὶ τῶν ἐναντίων δυνάμεων, οἱ τοῦ σκότους ἄρχοντες, οἱ κοσμοκράτορες τῆς πονηρίας, οἱ τελωνάρχαι, καὶ λογοθέται, καὶ πρακτοψηφισταὶ τοῦ ἀέρος· καὶ σὺν αὐτοῖς ὁ ἀνθρωποκτόνος διάβολος, ὁ ἐν κακίᾳ δυνάστης, οὗ ἡ γλῶσσα, ὡσεὶ ξυρὸν ἠκονημένον· περὶ οὗ φησιν ὁ προφήτης·
Homily VHomilia V
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
«Τὰ βέλη τοῦ δυνατοῦ ἠκονημένα σὺν τοῖς ἄνθραξι τοῖς ἐρημικοῖς·» καὶ ἐνεδρεύει ὡς λέων ἐν τῇ μάνδρᾳ αὐτοῦ, ὁ δράκων ὁ μέγας, ὁ ἀποστάτης, ὁ ᾅδης, ὁ πλατύνων στόμα αὐτοῦ, ὁ ἄρχων τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους, ὁ ἔχων τοῦ θανάτου τὸ κράτος καὶ τρόπῳ τινὶ δίκην, κατέχων τὴν ψυχὴν, ἐπιφέρων καὶ ψηφίζων πάντα τὰ ἐμοὶ πεπραγμένα ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ, τὰ ἐν γνώσει, καὶ ἐν ἀγνοίᾳ, ἀνομήματα καὶ ἁμαρτήματα, ἀπὸ τῆς νεότητος, ἕως τῆς ἡμέρας τοῦ τέλους, ἧς κατελήφθην, ἐξερευνῶν λοιπόν. Ὁποῖον φόβον καὶ τρόμον δοκεῖς τὴν ψυχὴν ἔχειν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, θεωροῦσαν τοὺς φοβεροὺς, καὶ ἀγρίους, καὶ ἀπηνεῖς, καὶ ἀνηλεεῖς καὶ ἀτιθάσσους δαίμονας, ὡς Αἰθίοπας ζοφώδεις παρισταμένους, ὧν καὶ αὐτὴ ἡ ἰδέα μόνη χαλεπωτέρα ὑπάρχει πάσης κολάσεως, οὕστινας ὁρῶσα ἡ ψυχὴ θορυβεῖται, θροεῖται, ὀδυνᾶται, ταράσσεται, καὶ συστέλλεται, πρὸς τοὺς τοῦ Θεοῦ ἀγγέλους προςφεύγουσα; Κατέχεται οὖν ἡ ψυχὴ ὑπὸ τῶν ἁγίων ἀγγέλων, διὰ τοῦ ἀέρος παρερχομένη, καὶ ὑψουμένη, εὑρίσκει τε τελώνια φυλάττοντα τὴν ἄνοδον, καὶ κρατοῦντα, καὶ διακωλύοντα τὰς ἀναβαινούσας ψυχάς.
Ἕκαστον τὸ τελώνιον τὰς οἰκείας ἁμαρτίας προσφέρει αὐτῶν· τὸ μὲν τῆς καταλαλιᾶς, ὅσα διὰ στόματος καὶ γλώττης ἀπὸ ψεύδους, καὶ ὅρκου, καὶ ἐπιορκίας, ἀργολογίας τε καὶ φλυαρίας, καὶ ματαιολογίας καὶ γαστριμαργικὰς παραχρήσεις, ἀσωτοποσίας τε οἴνου, καὶ ἀμέτρους γέλωτας, καὶ ἀπρεπεῖς, καὶ φιλημάτων ἀσέμνων καὶ ἀπρεπῶν, καὶ ᾀσμάτων πορνικῶν· οἱ δὲ ἅγιοι ἄγγελοι οἱ τὴν ψυχὴν ὁδηγοῦντες, προσφέρουσι καὶ αὐτοὶ, ὅσα διὰ στόματος καὶ γλώςσης ἐλαλήσαμεν ἀγαθὰ, προσευχὰς, εὐχαριστίας, ψαλμοὺς, ᾠδὰς, ὕμνους, καὶ ᾄσματα πνευματικὰ, ἀναγνώσεις τῶν Γραφῶν, καὶ ὅσα διὰ στόματος καὶ γλώσσης ἀγαθὰ τῷ Θεῷ προεπέμψαμεν. Δεύτερον τελώνιον, ὅρασις ὀμμάτων, καὶ ὅσα ἀπὸ ἀπρεποῦς θέας, καὶ περιέργου, καὶ ἀχαλινώτου ὁράσεως, καὶ νευμάτων δολίων. Τρίτον τελώνιον, τῆς ἀκοῆς, καὶ ὅσα διὰ τῆς τοιαύτης αἰσθήσεως, τὰ ἀκάθαρτα πνεύματα δέχονται. Τέταρτον τελώνιον, ἡ ὄσφρησις ὀσμῆς τε εὐώδους ἀλειμμάτων, καὶ ἡδονικῆς ὀσφρήσεως, ἅπερ γυναιξὶ θυμελικαῖς, καὶ ἑταίραις πρέπουσι. Πέμπτον τελώνιον, ὅσα δι’ ἁφῆς χειρῶν πονηρὰ καὶ χαλεπὰ ἐπράχθησαν·
Homily VIHomilia VI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 77:1076καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κακίας τελώνια, φθόνου τε καὶ ζήλου, κενοδοξίας τε καὶ ὑπερηφανίας, πικρίας καὶ ὀργῆς, ὀξυχολίας τε καὶ θυμοῦ, πορνείας, καὶ μοιχείας, καὶ μαλακίας, φόνου τε καὶ φαρμακείας, καὶ τῶν λοιπῶν θεοστυγῶν καὶ μιαρῶν πράξεων· ὧν ἐν τῇ παρούσῃ ὥρᾳ οὐκ ἔνι λεπτομερῶς διηγήσασθαι· ἀλλ’ ἐν ἑτέρῳ καιρῷ ταμιευέσθω· καὶ ἁπλῶς οὕτως καθεξῆς ἕκαστον πάθος ψυχῆς, καὶ πᾶν ἁμάρτημα ἰδίους τελώνας ἔχει, καὶ φορολόγους. Ψυχὴ οὖν ἡ ταῦτα καὶ μείζονα, καὶ πλείονα τούτων θεωροῦσα, ὁποῖον φόβον, καὶ τρόμον, καὶ κλόνον δοκεῖς ἔχειν, ἕως ὅτου ἡ ἀπόφασις ἔλθῃ, καὶ ἡ ἐλευθερία αὐτῆς γένηται; Ἐκείνη ἐστὶν ἡ ὥρα ἐπόδυνος, καὶ ἐπικίνδυνος, καὶ πολυστένακτος, καὶ ἀπαραμύθητος, ἕως ἂν ἴδῃ τί τὸ ἀποβησόμενον. Αἱ γὰρ θεῖαι δυνάμεις ἵστανται, καὶ πρόσωπον τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων· καὶ αὗται τὰς καλὰς αὐτῆς ἐπιφέρουσι πράξεις, διά τε λόγων. καὶ ἔργων, καὶ λογισμῶν, καὶ ἐννοιῶν· κατανοεῖ ἡ ψυχὴ μέσον ἱσταμένη ἐν φόβῳ καὶ τρόμῳ, ἕως οὗ ἐκ τῶν πράξεων, καὶ τῶν ἔργων, καὶ λόγων αὐτῆς, ἡ κατακριθεῖσα δεσμευθῇ, ἢ δικαιωθεῖσα ἐλευθερωθῇ (τῶν ἰδίων γὰρ ἁμαρτημάτων ἕκαστος ταῖς σειραῖς σφίγγεται)·
όσφρησις όσμῆς τε ευώδους ἀλειμμάτων, καὶ ἡδωνι τῆς ὀσφρήσεως, ἅπερ γυναιξὶ θυμελικαῖς, καὶ ἑτα! ραις πρέπουσι. Πέμπτον τελώνιον, ὅσα δι᾿ ἀφῆς χειρῶν πονηρὰ καὶ χαλεπὰ ἐπράχθησαν· καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κακίας τελώνια, φθόνου τε καὶ ζήλου, κενοδοξίας τε καὶ ὑπερηφανίας, πικρίας καὶ ὀργῆς, ὀξυχολίας τε καὶ θυμοῦ, πορνείας, καὶ μοιχείας, καὶ μαλακίας, φόνου τε καὶ φαρμακείας, καὶ τῶν λοιπῶν θεοστυγῶν καὶ μικρῶν πράξεων· ὧν ἐν τῇ παρούσῃ ὥρᾳ οὐκ ἔνι λεπτομερῶς διηγήσασθαι· ἀλλ' ἐν ἑτέρῳ καιρῷ ταμιευέσθω· καὶ ἁπλῶς οὕτως καθεξῆς ἔκα στον πάθος ψυχῆς, καὶ πᾶν ἁμάρτημα ἰδίους τελώ νας ἔχει, καὶ φορολόγους. Ψυχή οὖν ἡ ταῦτα καὶ μείζονα, καὶ πλείονα τούτων θεωροῦσα, ὁποῖον φόβον, καὶ τρόμον, καὶ κλόνον δοκεῖς ἔχειν, ἕως ὅτου ἡ ἀπό φασις ἔλθῃ, καὶ ἡ ἐλευθερία αὐτῆς γένηται; Ἐκείνη ἐστὶν ἡ ὥρα ἐπόδυνος, καὶ ἐπικίνδυνος, καὶ πολυ στένακτος, καὶ ἀπαραμύθητος, ἕως ἂν ἴδῃ τί τὸ ἀποβησόμενον. Αἱ γὰρ θεῖαι δυνάμεις ίστανται, καὶ πρόσωπον τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων· καὶ αὗται τὰς καλὰς αὐτῆς ἐπιφέρουσι πράξεις, διά τε λόγων, καὶ ἔργων, καὶ λογισμῶν, καὶ ἐννοιῶν· κατανοεῖ ἡ ψυχὴ μέσον ἱσταμένη εν φόβῳ καὶ τρόμῳ, ἕως οὗ ἐκ τῶν πράξεων, καὶ τῶν ἔργων, καὶ λόγων αὐτῆς, ἡ κατακριθεῖσα δεσμευθῇ, ἢ δικαιωθεῖσα ἐλευθερωθῇ (τῶν ἰδίων γὰρ ἁμαρτημάτων ἕκαστος ταῖς σειρας σφίγγεται)· καὶ ἐὰν ἡ ἀξία, εὐσεβῶς ζήσασα, καὶ θεαρέστως βιώσασα, παραλαμβάνουσιν αὐτὴν ἄγγε λοι· καὶ λοιπὸν ἀμέριμνος οὖσα, πορεύεται ἔχουσα συνοδοιπόρους τὰς ἁγίας δυνάμεις, κατὰ τὸ γεγραμ μένον· ὡς εὐφραινομένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί.» Τότε πληροῦται τὸ εἰρημένον· ο 'Απέδρα οδύνη, λύπη, καὶ στεναγμός.» Τότε ἀπαλλαγεῖσα τῶν πονηρῶν καὶ σαπρῶν καὶ φοβερών πνευμάτων εκεί νων, πορεύεται εἰς ἐκείνην τὴν ἀνεκλάλητον χαράν. Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ ἐν ἀμελείᾳ καὶ ἀσωτίᾳ ζήσασα, ἀκούει τὴν δεινοτάτην εκείνην φωνήν. Αρθήτω ὁ ἀσεβής, ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου.» Τότε αὐτὴν καταλαμβάνουσιν ἡμέραι ὀργῆς, καὶ θλίψεως, καὶ ἀνάγκης, καὶ στενοχωρίας, ἡμέρα σκότους καὶ γνώ φου· τότε ἀφέντες αὐτὴν οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ ἄγγελοι, παραλαμβάνουσιν αὐτὴν οἱ Αἰθίοπες ἐκεῖνοι δαίμονες, καὶ τύπτοντες αὐτὴν ἀνηλεῶς κατάγουσιν εἰς τὴν γῆν καὶ διχάσαντες αὐτήν, ρίπτουσιν αὐτὴν δεδεμένην μ δεσμοῖς ἀλύτοις, εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ ζοφεράν, εἰς τὰ κατώτερα μέρη, ἐν τοῖς καταχθονίοις δεσμωτη ρίοις, καὶ φυλακαῖς τοῦ ᾅδου· ἔνθα τυγχάνουσιν ἀπο κεκλεισμέναι αἱ ψυχαὶ τῶν ἁμαρτωλῶν, τῶν ἀπ' αἰῶνας κεκοιμημένων, καθώς φησιν ὁ Ἰακώβ· εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ ζοφεράν, εἰς γῆν σκότους αἰωνίου οὐκ ἐπίφεγγος, οὐδὲ ζωὴ βροτῶν, ἀλλ᾽ ὀδύνη αἰώνιος, καὶ λύπη ἀτελεύτητος, καὶ κλαυθμὸς ἄπαυστος, καὶ βρυγμὸς ὀδόντων ἀσίγητος, καὶ στεναγμοὶ ἀκοίμητοι ἐκεῖ οὐαὶ διαπαντός, ἐκεῖ οἴμοι, οίμοι! ἐκεῖ κράζουσι, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ βοηθῶν· βοῶσι, καὶ οὐδείς ἐστιν ὁ ῥυ μενος· οὐκ ἔστι διηγήσασθαι τὴν ἀνάγκην ἐκείνην οὐκ ἔστιν εἰπεῖν διὰ γλώττης τὰς ἐδύνας τῶν ἐκεῖσε ΣΧΑΥ, 10. ΣΑΥΙ, 10. odoriferorum unguentorum, et suavium odorum, te est quæ mimas et impudicas decent mulieres. Quintum est eorum quæ manuum tactu perverse et improbe facta sunt, et catera vitiorum tabernæ, invidia, amulationis, inanis gloriæ et superbia, acerbita tis et iræ, iracundiæ et furoris, scortationis et adulterii et moilitiæ, homicidii et veneficii, cæte rorumque impiorum et perversorum factorum, quæ in præsentia minutation persequi non licet, sed in aliud tempus differantur. Breviter eodem modo deinceps suos quilibet animi morbus et peccatum publicanos habet, et tributi quæstores. Animum igi tur qui hac, et his majora, pluraque cernit, quanto putas in metu et terrore ac trepidatione esse, donec sententia feratur, et ejus libertas adveniat? Illa est hora doloris, periculi gemitusque plena, atque in consolabilis, donec videat quid futurum sit. Nam et divinæ potestates et impurorum facies spirituum astal: quorum bi prave, illi recte facta, proferunt, sive quid verbis, sive opere, aut cogitatione atque mente factum est: cum interim medius:astans ani mus, hæc trepide et pavide considerat, donec ex suis actionibus, factisque et dictis aut condemnatus vinciatur, aut absolutus liberetur. Nam suorum quisque peccatorum catenis constringitur. Quod si dignus fuerit, pie et ad Dei voluntatem traducta vita, assumunt eum angeli, et deinceps securus pergit, comites habens sanctas potestates, ut habet scriptum illud: Lætorum omnium habitatio apud Tunc comprobatur dictum illud Aufugit dolor, mueror, et gemitus • Tune pravis, improbis et horrendis illis spiriti bus liberatus, vadit in illud ineffabile gaudium. Sin autem inventus fuerit dissolute et luxu riose vixisse, audit gravissimam illam vocem: «Tol latur impius, ne Domini gloriam videat. 6, Tunc eum invadunt dies iræ afflictionis, angoris, et angustiæ dies tenebrarum, et caliginis. Tunc a sanctis Dei angelis derelictum prehendunt Æthiopes illi dæmo les, et eum crudeliter verberantes deferunt ad ter ram, eaque diffissa infractis colligatum vinculis præ cipitant in tenebricosam et caliginosam terram, ad infima loca, in subterraneos orci carceres, atque custodias, ubi conclusi sunt nocentum animæ, quæ jam diu obdormiverunt, ut ait Jacobus: in terram tenebricosam atque tetram: terram caliginis æter næ, ubi lux nulla, neque mortalium vita est, sed dolor sempiternas, mcror infinitus, fetus perenuis, dentium stridor perpetuus, et nunquam sopiendi gemitus. Illic væ, væ perpetuo, illic chea, illic vo ciferantur, nec est qui succurrat: clamant, nec ullus est qui liberet, non potest illa rerum angustia expli cari: non possunt lingua dici dolores illic jacentium et conclusarum animarum. Non posset ullum ho minis os metum illum terroremque declarare: nulla hominis labia satis magnam vim habent ad dicendum illorum statum atque ploratum. Gemunt continen Isa. Isa. 51° Psal. Lxxxv1, 7.
Homily VIIHomilia VII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
καὶ ἐὰν ᾖ ἀξία, εὐσεβῶς ζήσασα, καὶ θεαρέστως βιώσασα, παραλαμβάνουσιν αὐτὴν ἄγγελοι· καὶ λοιπὸν ἀμέριμνος οὖσα, πορεύεται ἔχουσα συνοδοιπόρους τὰς ἁγίας δυνάμεις, κατὰ τὸ γεγραμμένον· «Ὡς εὐφραινομένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί.» Τότε πληροῦται τὸ εἰρημένον· «Ἀπέδρα ὀδύνη, λύπη, καὶ στεναγμός.» Τότε ἀπαλλαγεῖσα τῶν πονηρῶν καὶ σαπρῶν καὶ φοβερῶν πνευμάτων ἐκείνων, πορεύεται εἰς ἐκείνην τὴν ἀνεκλάλητον χαράν. Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ ἐν ἀμελείᾳ καὶ ἀσωτίᾳ ζήσασα, ἀκούει τὴν δεινοτάτην ἐκείνην φωνήν· «Ἀρθήτω ὁ ἀσεβὴς, ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου.» Τότε αὐτὴν καταλαμβάνουσιν ἡμέραι ὀργῆς, καὶ θλίψεως, καὶ ἀνάγκης, καὶ στενοχωρίας, ἡμέρα σκότους καὶ γνόφου· τότε ἀφέντες αὐτὴν οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ ἄγγελοι, παραλαμβάνουσιν αὐτὴν οἱ Αἰθίοπες ἐκεῖνοι δαίμονες, καὶ τύπτοντες αὐτὴν ἀνηλεῶς κατάγουσιν εἰς τὴν γῆν· καὶ διχάσαντες αὐτὴν, ῥίπτουσιν αὐτὴν δεδεμένην δεσμοῖς ἀλύτοις, εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ ζοφερὰν, εἰς τὰ κατώτερα μέρη, ἐν τοῖς καταχθονίοις δεσμωτηρίοις, καὶ φυλακαῖς τοῦ ᾅδου· ἔνθα τυγχάνουσιν ἀποκεκλεισμέναι αἱ ψυχαὶ τῶν ἁμαρτωλῶν, τῶν ἀπ’ αἰῶνος κεκοιμημένων, καθώς φησιν ὁ Ἰακώβ·
όσφρησις όσμῆς τε ευώδους ἀλειμμάτων, καὶ ἡδωνι τῆς ὀσφρήσεως, ἅπερ γυναιξὶ θυμελικαῖς, καὶ ἑτα! ραις πρέπουσι. Πέμπτον τελώνιον, ὅσα δι᾿ ἀφῆς χειρῶν πονηρὰ καὶ χαλεπὰ ἐπράχθησαν· καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κακίας τελώνια, φθόνου τε καὶ ζήλου, κενοδοξίας τε καὶ ὑπερηφανίας, πικρίας καὶ ὀργῆς, ὀξυχολίας τε καὶ θυμοῦ, πορνείας, καὶ μοιχείας, καὶ μαλακίας, φόνου τε καὶ φαρμακείας, καὶ τῶν λοιπῶν θεοστυγῶν καὶ μικρῶν πράξεων· ὧν ἐν τῇ παρούσῃ ὥρᾳ οὐκ ἔνι λεπτομερῶς διηγήσασθαι· ἀλλ' ἐν ἑτέρῳ καιρῷ ταμιευέσθω· καὶ ἁπλῶς οὕτως καθεξῆς ἔκα στον πάθος ψυχῆς, καὶ πᾶν ἁμάρτημα ἰδίους τελώ νας ἔχει, καὶ φορολόγους. Ψυχή οὖν ἡ ταῦτα καὶ μείζονα, καὶ πλείονα τούτων θεωροῦσα, ὁποῖον φόβον, καὶ τρόμον, καὶ κλόνον δοκεῖς ἔχειν, ἕως ὅτου ἡ ἀπό φασις ἔλθῃ, καὶ ἡ ἐλευθερία αὐτῆς γένηται; Ἐκείνη ἐστὶν ἡ ὥρα ἐπόδυνος, καὶ ἐπικίνδυνος, καὶ πολυ στένακτος, καὶ ἀπαραμύθητος, ἕως ἂν ἴδῃ τί τὸ ἀποβησόμενον. Αἱ γὰρ θεῖαι δυνάμεις ίστανται, καὶ πρόσωπον τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων· καὶ αὗται τὰς καλὰς αὐτῆς ἐπιφέρουσι πράξεις, διά τε λόγων, καὶ ἔργων, καὶ λογισμῶν, καὶ ἐννοιῶν· κατανοεῖ ἡ ψυχὴ μέσον ἱσταμένη εν φόβῳ καὶ τρόμῳ, ἕως οὗ ἐκ τῶν πράξεων, καὶ τῶν ἔργων, καὶ λόγων αὐτῆς, ἡ κατακριθεῖσα δεσμευθῇ, ἢ δικαιωθεῖσα ἐλευθερωθῇ (τῶν ἰδίων γὰρ ἁμαρτημάτων ἕκαστος ταῖς σειρας σφίγγεται)· καὶ ἐὰν ἡ ἀξία, εὐσεβῶς ζήσασα, καὶ θεαρέστως βιώσασα, παραλαμβάνουσιν αὐτὴν ἄγγε λοι· καὶ λοιπὸν ἀμέριμνος οὖσα, πορεύεται ἔχουσα συνοδοιπόρους τὰς ἁγίας δυνάμεις, κατὰ τὸ γεγραμ μένον· ὡς εὐφραινομένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί.» Τότε πληροῦται τὸ εἰρημένον· ο 'Απέδρα οδύνη, λύπη, καὶ στεναγμός.» Τότε ἀπαλλαγεῖσα τῶν πονηρῶν καὶ σαπρῶν καὶ φοβερών πνευμάτων εκεί νων, πορεύεται εἰς ἐκείνην τὴν ἀνεκλάλητον χαράν. Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ ἐν ἀμελείᾳ καὶ ἀσωτίᾳ ζήσασα, ἀκούει τὴν δεινοτάτην εκείνην φωνήν. Αρθήτω ὁ ἀσεβής, ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου.» Τότε αὐτὴν καταλαμβάνουσιν ἡμέραι ὀργῆς, καὶ θλίψεως, καὶ ἀνάγκης, καὶ στενοχωρίας, ἡμέρα σκότους καὶ γνώ φου· τότε ἀφέντες αὐτὴν οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ ἄγγελοι, παραλαμβάνουσιν αὐτὴν οἱ Αἰθίοπες ἐκεῖνοι δαίμονες, καὶ τύπτοντες αὐτὴν ἀνηλεῶς κατάγουσιν εἰς τὴν γῆν καὶ διχάσαντες αὐτήν, ρίπτουσιν αὐτὴν δεδεμένην μ δεσμοῖς ἀλύτοις, εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ ζοφεράν, εἰς τὰ κατώτερα μέρη, ἐν τοῖς καταχθονίοις δεσμωτη ρίοις, καὶ φυλακαῖς τοῦ ᾅδου· ἔνθα τυγχάνουσιν ἀπο κεκλεισμέναι αἱ ψυχαὶ τῶν ἁμαρτωλῶν, τῶν ἀπ' αἰῶνας κεκοιμημένων, καθώς φησιν ὁ Ἰακώβ· εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ ζοφεράν, εἰς γῆν σκότους αἰωνίου οὐκ ἐπίφεγγος, οὐδὲ ζωὴ βροτῶν, ἀλλ᾽ ὀδύνη αἰώνιος, καὶ λύπη ἀτελεύτητος, καὶ κλαυθμὸς ἄπαυστος, καὶ βρυγμὸς ὀδόντων ἀσίγητος, καὶ στεναγμοὶ ἀκοίμητοι ἐκεῖ οὐαὶ διαπαντός, ἐκεῖ οἴμοι, οίμοι! ἐκεῖ κράζουσι, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ βοηθῶν· βοῶσι, καὶ οὐδείς ἐστιν ὁ ῥυ μενος· οὐκ ἔστι διηγήσασθαι τὴν ἀνάγκην ἐκείνην οὐκ ἔστιν εἰπεῖν διὰ γλώττης τὰς ἐδύνας τῶν ἐκεῖσε ΣΧΑΥ, 10. ΣΑΥΙ, 10. odoriferorum unguentorum, et suavium odorum, te est quæ mimas et impudicas decent mulieres. Quintum est eorum quæ manuum tactu perverse et improbe facta sunt, et catera vitiorum tabernæ, invidia, amulationis, inanis gloriæ et superbia, acerbita tis et iræ, iracundiæ et furoris, scortationis et adulterii et moilitiæ, homicidii et veneficii, cæte rorumque impiorum et perversorum factorum, quæ in præsentia minutation persequi non licet, sed in aliud tempus differantur. Breviter eodem modo deinceps suos quilibet animi morbus et peccatum publicanos habet, et tributi quæstores. Animum igi tur qui hac, et his majora, pluraque cernit, quanto putas in metu et terrore ac trepidatione esse, donec sententia feratur, et ejus libertas adveniat? Illa est hora doloris, periculi gemitusque plena, atque in consolabilis, donec videat quid futurum sit. Nam et divinæ potestates et impurorum facies spirituum astal: quorum bi prave, illi recte facta, proferunt, sive quid verbis, sive opere, aut cogitatione atque mente factum est: cum interim medius:astans ani mus, hæc trepide et pavide considerat, donec ex suis actionibus, factisque et dictis aut condemnatus vinciatur, aut absolutus liberetur. Nam suorum quisque peccatorum catenis constringitur. Quod si dignus fuerit, pie et ad Dei voluntatem traducta vita, assumunt eum angeli, et deinceps securus pergit, comites habens sanctas potestates, ut habet scriptum illud: Lætorum omnium habitatio apud Tunc comprobatur dictum illud Aufugit dolor, mueror, et gemitus • Tune pravis, improbis et horrendis illis spiriti bus liberatus, vadit in illud ineffabile gaudium. Sin autem inventus fuerit dissolute et luxu riose vixisse, audit gravissimam illam vocem: «Tol latur impius, ne Domini gloriam videat. 6, Tunc eum invadunt dies iræ afflictionis, angoris, et angustiæ dies tenebrarum, et caliginis. Tunc a sanctis Dei angelis derelictum prehendunt Æthiopes illi dæmo les, et eum crudeliter verberantes deferunt ad ter ram, eaque diffissa infractis colligatum vinculis præ cipitant in tenebricosam et caliginosam terram, ad infima loca, in subterraneos orci carceres, atque custodias, ubi conclusi sunt nocentum animæ, quæ jam diu obdormiverunt, ut ait Jacobus: in terram tenebricosam atque tetram: terram caliginis æter næ, ubi lux nulla, neque mortalium vita est, sed dolor sempiternas, mcror infinitus, fetus perenuis, dentium stridor perpetuus, et nunquam sopiendi gemitus. Illic væ, væ perpetuo, illic chea, illic vo ciferantur, nec est qui succurrat: clamant, nec ullus est qui liberet, non potest illa rerum angustia expli cari: non possunt lingua dici dolores illic jacentium et conclusarum animarum. Non posset ullum ho minis os metum illum terroremque declarare: nulla hominis labia satis magnam vim habent ad dicendum illorum statum atque ploratum. Gemunt continen Isa. Isa. 51° Psal. Lxxxv1, 7.
Homily VIII, Homily IXHomilia VIII · Homilia IX
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ ζοφερὰν, εἰς γῆν σκότους αἰωνίου οὐκ ἐπίφεγγος, οὐδὲ ζωὴ βροτῶν, ἀλλ’ ὀδύνη αἰώνιος, καὶ λύπη ἀτελεύτητος, καὶ κλαυθμὸς ἄπαυστος, καὶ βρυγμὸς ὀδόντων ἀσίγητος, καὶ στεναγμοὶ ἀκοίμητοι· ἐκεῖ οὐαὶ διαπαντὸς, ἐκεῖ οἴμοι, οἴμοι ἐκεῖ κράζουσι, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ βοηθῶν· βοῶσι, καὶ οὐδείς ἐστιν ὁ ῥυόμενος· οὐκ ἔστι διηγήσασθαι τὴν ἀνάγκην ἐκείνην· οὐκ ἔστιν εἰπεῖν διὰ γλώττης τὰς ὀδύνας τῶν ἐκεῖσε κατακειμένων καὶ ἀποκεκλεισμένων ψυχῶν ἀδυνατεῖ πᾶν στόμα ἀνθρώπου φανερῶσαι τὸν φόβον καὶ τὸν τρόμον ἐκεῖνον· οὐκ ἕνι χείλη ἀνθρώπου ἰσχύοντα εἰπεῖν τὴν περίστασιν, καὶ τὸν κλαυθμὸν αὐτῶν· στενάζουσι διηνεκῶς καὶ ἀπαύστως, ἀλλ’ οὐδεὶς ὁ ἐλεῶν· κράζουσιν ἐκ βάθους, ἀλλ’ οὐδεὶς ὁ εἰσακούων· ἀποδύρονται, ἀλλ’ οὐδεὶς ὁ ῥυόμενος· ἀνακαλοῦνται, καὶ κόπτονται, ἀλλ’ οὐδεὶς ὁ σπλαγχνιζόμενος. Τότε ποῦ ἡ καύχησις τοῦ κόσμου τούτου; ποῦ ἡ κενοδοξία; ποῦ ἡ τρυφή; ποῦ ἡ ἀπόλαυσις; ποῦ ἡ σπατάλη; ποῦ ἡ φαντασία; ποῦ ἡ ἀνάπαυσις; ποῦ ὁ κόσμος; ποῦ τὰ χρήματα; ποῦ ἡ εὐγένεια; ποῦ τότε ἡ τερπνότης; ποῦ ἡ ἀνδρεία τῆς σαρκός; ποῦ τὸ κάλλος τῶν γυναικῶν τὸ ψευδὲς καὶ ἀνωφελές;
όσφρησις όσμῆς τε ευώδους ἀλειμμάτων, καὶ ἡδωνι τῆς ὀσφρήσεως, ἅπερ γυναιξὶ θυμελικαῖς, καὶ ἑτα! ραις πρέπουσι. Πέμπτον τελώνιον, ὅσα δι᾿ ἀφῆς χειρῶν πονηρὰ καὶ χαλεπὰ ἐπράχθησαν· καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κακίας τελώνια, φθόνου τε καὶ ζήλου, κενοδοξίας τε καὶ ὑπερηφανίας, πικρίας καὶ ὀργῆς, ὀξυχολίας τε καὶ θυμοῦ, πορνείας, καὶ μοιχείας, καὶ μαλακίας, φόνου τε καὶ φαρμακείας, καὶ τῶν λοιπῶν θεοστυγῶν καὶ μικρῶν πράξεων· ὧν ἐν τῇ παρούσῃ ὥρᾳ οὐκ ἔνι λεπτομερῶς διηγήσασθαι· ἀλλ' ἐν ἑτέρῳ καιρῷ ταμιευέσθω· καὶ ἁπλῶς οὕτως καθεξῆς ἔκα στον πάθος ψυχῆς, καὶ πᾶν ἁμάρτημα ἰδίους τελώ νας ἔχει, καὶ φορολόγους. Ψυχή οὖν ἡ ταῦτα καὶ μείζονα, καὶ πλείονα τούτων θεωροῦσα, ὁποῖον φόβον, καὶ τρόμον, καὶ κλόνον δοκεῖς ἔχειν, ἕως ὅτου ἡ ἀπό φασις ἔλθῃ, καὶ ἡ ἐλευθερία αὐτῆς γένηται; Ἐκείνη ἐστὶν ἡ ὥρα ἐπόδυνος, καὶ ἐπικίνδυνος, καὶ πολυ στένακτος, καὶ ἀπαραμύθητος, ἕως ἂν ἴδῃ τί τὸ ἀποβησόμενον. Αἱ γὰρ θεῖαι δυνάμεις ίστανται, καὶ πρόσωπον τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων· καὶ αὗται τὰς καλὰς αὐτῆς ἐπιφέρουσι πράξεις, διά τε λόγων, καὶ ἔργων, καὶ λογισμῶν, καὶ ἐννοιῶν· κατανοεῖ ἡ ψυχὴ μέσον ἱσταμένη εν φόβῳ καὶ τρόμῳ, ἕως οὗ ἐκ τῶν πράξεων, καὶ τῶν ἔργων, καὶ λόγων αὐτῆς, ἡ κατακριθεῖσα δεσμευθῇ, ἢ δικαιωθεῖσα ἐλευθερωθῇ (τῶν ἰδίων γὰρ ἁμαρτημάτων ἕκαστος ταῖς σειρας σφίγγεται)· καὶ ἐὰν ἡ ἀξία, εὐσεβῶς ζήσασα, καὶ θεαρέστως βιώσασα, παραλαμβάνουσιν αὐτὴν ἄγγε λοι· καὶ λοιπὸν ἀμέριμνος οὖσα, πορεύεται ἔχουσα συνοδοιπόρους τὰς ἁγίας δυνάμεις, κατὰ τὸ γεγραμ μένον· ὡς εὐφραινομένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί.» Τότε πληροῦται τὸ εἰρημένον· ο 'Απέδρα οδύνη, λύπη, καὶ στεναγμός.» Τότε ἀπαλλαγεῖσα τῶν πονηρῶν καὶ σαπρῶν καὶ φοβερών πνευμάτων εκεί νων, πορεύεται εἰς ἐκείνην τὴν ἀνεκλάλητον χαράν. Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ ἐν ἀμελείᾳ καὶ ἀσωτίᾳ ζήσασα, ἀκούει τὴν δεινοτάτην εκείνην φωνήν. Αρθήτω ὁ ἀσεβής, ἵνα μὴ ἴδῃ τὴν δόξαν Κυρίου.» Τότε αὐτὴν καταλαμβάνουσιν ἡμέραι ὀργῆς, καὶ θλίψεως, καὶ ἀνάγκης, καὶ στενοχωρίας, ἡμέρα σκότους καὶ γνώ φου· τότε ἀφέντες αὐτὴν οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ ἄγγελοι, παραλαμβάνουσιν αὐτὴν οἱ Αἰθίοπες ἐκεῖνοι δαίμονες, καὶ τύπτοντες αὐτὴν ἀνηλεῶς κατάγουσιν εἰς τὴν γῆν καὶ διχάσαντες αὐτήν, ρίπτουσιν αὐτὴν δεδεμένην μ δεσμοῖς ἀλύτοις, εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ ζοφεράν, εἰς τὰ κατώτερα μέρη, ἐν τοῖς καταχθονίοις δεσμωτη ρίοις, καὶ φυλακαῖς τοῦ ᾅδου· ἔνθα τυγχάνουσιν ἀπο κεκλεισμέναι αἱ ψυχαὶ τῶν ἁμαρτωλῶν, τῶν ἀπ' αἰῶνας κεκοιμημένων, καθώς φησιν ὁ Ἰακώβ· εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ ζοφεράν, εἰς γῆν σκότους αἰωνίου οὐκ ἐπίφεγγος, οὐδὲ ζωὴ βροτῶν, ἀλλ᾽ ὀδύνη αἰώνιος, καὶ λύπη ἀτελεύτητος, καὶ κλαυθμὸς ἄπαυστος, καὶ βρυγμὸς ὀδόντων ἀσίγητος, καὶ στεναγμοὶ ἀκοίμητοι ἐκεῖ οὐαὶ διαπαντός, ἐκεῖ οἴμοι, οίμοι! ἐκεῖ κράζουσι, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ βοηθῶν· βοῶσι, καὶ οὐδείς ἐστιν ὁ ῥυ μενος· οὐκ ἔστι διηγήσασθαι τὴν ἀνάγκην ἐκείνην οὐκ ἔστιν εἰπεῖν διὰ γλώττης τὰς ἐδύνας τῶν ἐκεῖσε ΣΧΑΥ, 10. ΣΑΥΙ, 10. odoriferorum unguentorum, et suavium odorum, te est quæ mimas et impudicas decent mulieres. Quintum est eorum quæ manuum tactu perverse et improbe facta sunt, et catera vitiorum tabernæ, invidia, amulationis, inanis gloriæ et superbia, acerbita tis et iræ, iracundiæ et furoris, scortationis et adulterii et moilitiæ, homicidii et veneficii, cæte rorumque impiorum et perversorum factorum, quæ in præsentia minutation persequi non licet, sed in aliud tempus differantur. Breviter eodem modo deinceps suos quilibet animi morbus et peccatum publicanos habet, et tributi quæstores. Animum igi tur qui hac, et his majora, pluraque cernit, quanto putas in metu et terrore ac trepidatione esse, donec sententia feratur, et ejus libertas adveniat? Illa est hora doloris, periculi gemitusque plena, atque in consolabilis, donec videat quid futurum sit. Nam et divinæ potestates et impurorum facies spirituum astal: quorum bi prave, illi recte facta, proferunt, sive quid verbis, sive opere, aut cogitatione atque mente factum est: cum interim medius:astans ani mus, hæc trepide et pavide considerat, donec ex suis actionibus, factisque et dictis aut condemnatus vinciatur, aut absolutus liberetur. Nam suorum quisque peccatorum catenis constringitur. Quod si dignus fuerit, pie et ad Dei voluntatem traducta vita, assumunt eum angeli, et deinceps securus pergit, comites habens sanctas potestates, ut habet scriptum illud: Lætorum omnium habitatio apud Tunc comprobatur dictum illud Aufugit dolor, mueror, et gemitus • Tune pravis, improbis et horrendis illis spiriti bus liberatus, vadit in illud ineffabile gaudium. Sin autem inventus fuerit dissolute et luxu riose vixisse, audit gravissimam illam vocem: «Tol latur impius, ne Domini gloriam videat. 6, Tunc eum invadunt dies iræ afflictionis, angoris, et angustiæ dies tenebrarum, et caliginis. Tunc a sanctis Dei angelis derelictum prehendunt Æthiopes illi dæmo les, et eum crudeliter verberantes deferunt ad ter ram, eaque diffissa infractis colligatum vinculis præ cipitant in tenebricosam et caliginosam terram, ad infima loca, in subterraneos orci carceres, atque custodias, ubi conclusi sunt nocentum animæ, quæ jam diu obdormiverunt, ut ait Jacobus: in terram tenebricosam atque tetram: terram caliginis æter næ, ubi lux nulla, neque mortalium vita est, sed dolor sempiternas, mcror infinitus, fetus perenuis, dentium stridor perpetuus, et nunquam sopiendi gemitus. Illic væ, væ perpetuo, illic chea, illic vo ciferantur, nec est qui succurrat: clamant, nec ullus est qui liberet, non potest illa rerum angustia expli cari: non possunt lingua dici dolores illic jacentium et conclusarum animarum. Non posset ullum ho minis os metum illum terroremque declarare: nulla hominis labia satis magnam vim habent ad dicendum illorum statum atque ploratum. Gemunt continen Isa. Isa. 51° Psal. Lxxxv1, 7.
Homily XHomilia X
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 77:1077ποῦ τότε ἡ παῤῥησία ἡ ἀναιδὴς καὶ ἀναίσχυντος; ποῦ τότε ὁ καλλωπισμὸς τῶν ἱματίων; ποῦ ἡ ἡδονὴ τῆς ἁμαρτίας ἡ ἀκάθαρτος καὶ σιφνή; ποῦ ὁ τὴν βδελυρὰν τῶν ἀνέρων κοίτην, ἡδονὴν ἡγούμενος; ποῦ οἱ τὰ μύρα καὶ τὰ ἀλείμματα ἀλειφόμενοι καὶ καπνιζόμενοι; ποῦ οἱ μετὰ τυμπάνων καὶ κιθάρας τὸν οἶνον πίνοντες; ποῦ τότε ἡ καταφρόνησις τῶν ἐν ἀφοβίᾳ ζώντων; ποῦ ἡ φιλαργυρία, καὶ ἡ φιλοχρηματία, καὶ ἡ ἐξ αὐτῶν ἀσπλαγχνία; ποῦ τότε ἡ ἀπάνθρωπος ὑπερηφανία ἡ πάντα βδελυσσομένη, καὶ ἑαυτὴν λογιζομένη εἶναί τι; ποῦ τότε ἡ κενὴ καὶ ματαία τῶν ἀνθρώπων δόξα; ποῦ ἡ λαγνεία καὶ ἡ ἀκολασία; ποῦ ἡ δυναστεία, καὶ ἡ τυραννίς; ποῦ τότε βασιλεύς; ποῦ ἄρχων; ποῦ ἡγούμενος; ποῦ οἱ ἐπ’ ἐξουσιῶν; ποῦ οἱ γαυριῶντες ἐπὶ πλήθει πλούτου, καὶ πτωχοὺς μὴ ἐλεοῦντες, καὶ τοῦ Θεοῦ καταφρονοῦντες; ποῦ τὰ θέατρα, καὶ τὰ κυνήγια; ποῦ τότε οἱ μετεωριζόμενοι, καὶ μετριάζοντες, καὶ ἀμερίμνως βιοῦντες; ποῦ τὰ μαλακὰ ἐνδύματα, καὶ αἱ στρωμναὶ αἱ μαλακαὶ, καὶ ἁπαλαί; ποῦ αἱ ὑψηλαὶ οἰκοδομαὶ, καὶ τὸ εὗρος τῶν στοῶν; ποῦ οἱ ἐν ἀφοβίᾳ ζήσαντες;
δὲ ταῦτα, καὶ τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν ἀτελεύτητον κόσ λασιν, ὅταν εἰσάγωνται εἰς τὸ βῆμα τὸ φοβερὸν, οἷα αἰσχύνη αὐτοὺς λήψεται ἐνώπιον τοῦ δικαίου κριτού, μὴ ἔχοντας λόγον ἀπολογίας! Οἷα ἐντροπὴ λήψεται αὐ τοὺς ἀφυριζομένους ἐξ ευωνύμων τοῦ βασιλέως! Οἷον σκότος ἐπιπέσει ἐπ᾿ αὐτοὺς, ὅταν λαλήσῃ πρὸς αὐτ τοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξη ”. › αὐτούς· ὅταν εἴπῃ πρὸς αὐτούς· «Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἦτοι μασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. Οίμοι! οἴμοι! οταν θλίψιν, καὶ ὀδύνην, καὶ στενοχω ρίαν, καὶ φόβον, καὶ τρόμον δέξεται τὰ πνεύματα αὐτ τῶν, ὅταν γένηται κραυγή πασῶν τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων, λεγόντων Αποστραφήτωσαν οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸν ᾄδην! οὐαὶ, οὐα!! οἷον μέλος ἀλαλάξουσι θρη ! " νοῦντες, καὶ πενθοῦντες, καὶ ὀλολύζοντες, κοπτόμενοι, απαγόμενοι κολασθῆναι πικρῶς εἰς ἀτελευτήτους αἰῶνας! Οἴμοι, οἶμαι! οἷός ἐστιν ὁ τόπος, ὅπου ἐστὶν ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων, ὁ καλούμε νος Τάρταρος, ἂν καὶ αὐτὸς ὁ διάβολος φρίττει! οὐαὶ, οὐσὶ! οἷα ἐστὶν ἡ γέεννα τοῦ πυρὸς τοῦ ἀσβέστου, καίοντος καὶ μὴ φωτίζοντος! οίμοι, οίμοι! οἷός ἐστιν ὁ ἀκοίμητος καὶ ἰοβόλος σκώληξ! οὐαὶ, οὐαί! οἷον δεινόν ἐστιν τὸ σκότος ἐκεῖνο τὸ ἐξώτερον, καὶ ἀεὶ μένον οἴμοι, οίμοι! οἷοί εἰσιν οἱ ἄγγελοι ἐκεῖνοι, οἱ ἐπὶ τῶν κολάσεων ἄσπλαγχνοι καὶ ἀνελεήμονες! ονειδίζουσι γὰρ, καὶ ἐπιπλήττουσι δεινῶς. Τότε οἱ κολαζόμενοι κράζουσιν ἐκτενῶς, καὶ ὁ σώζων οὐκ ἔστιν· κεκρά ξονται γὰρ πρὸς Κύριον, καὶ οὐκ εἰσακούσεται αὐτ τούς τότε γνώσονται, ὅτι μάταια αὐτοῖς ἀπῄει πάν τα τὰ βίου· καὶ ἃ ἐδόκουν ἐνταῦθα χρηστὰ εἶναι, καὶ χαρμονῆς πλήρη, χολῆς καὶ τοῦ πικροῦ πικρότερα εὑρεθήσονται. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι ἐκ δεξιῶν ἵστανται, κἀκεῖνοι θλίβονται· ὅταν οἱ ἁμαρτωλοὶ πενθῶσι, καὶ οἱ δίκαιοι χαίρωσιν· ὅταν οἱ δίκαιοι ἑορτάζουσι, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ὀδύρονται· ὅταν οἱ δίκαιοι ἐν γαλήνῃ, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐν χειμώνι καὶ συμφορᾷ. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι δοξάζονται, κἀκεῖνοι καταδικάζονται· οὐαὶ τοῖς ἁμαρ τωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι κορέννυνται παντὸς ἀγαθοῦ, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ὑστερούμενοι στενάζουσιν. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι δοξάζονται, κἀκεῖνοι ὀνειδίζονται. Οἱ δίκαιοι ἐν ἁγιασμῷ, οἱ δὲ ἁμαρτωλοί ἐν ἐμπρησμῷ· οἱ δίκαιοι ἐγκωμιάζονται, οἱ δὲ ἁμαρ τωλοὶ ταλανίζονται· οἱ δίκαιοι ἐν μοναῖς ἁγίων, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν ἐξορίᾳ αἰωνίᾳ· οἱ δίκαιοι ἀκούσονται τὸ, «Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονο μήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ κατα βολῆς κόσμου.» Οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἀκούσουσι τὸν «Πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ.» Οἱ δίκαιοι εἰς παράδεισον, οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον· οἱ δίκαιοι τρυφῶσιν, οἱ ἁμαρτω λοὶ τρύχονται. Οἱ δίκαιοι χορεύουσιν, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ δεσμοῦνται. Οἱ δίκαιοι ᾄδουσιν, οἱ ἁμαρτωλοὶ θρη νοῦσιν. Οἱ δίκαιοι τὸ τρισάγιον, οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ τρισ άθλιον. Οἱ δίκαιοι τὸ ᾆσμα, οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ χάσμα. cum ad illud horrendum tribunal sistentur, quanto pudore afficientur coram justo illo judice, causam dicere non valentes? Quantus eos pudor invadet ad regis sinistram rejectos? Quæ tenebræ eis incident, cum loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos, cum eis dicet: Discedite a me, vos exsecrabiles, in ignem æternum, diabolo ejusque angelis paratum Heu! heu! quanta af flictio, dolor, angor, metus, tremor instat eorum animis, cum fiet clamor omnium cœlestium potesta-» tum, dicentium Discedant improbi in orcum. Eheu! quem cantum edent lamentantes, plorantes, ejulan tes atque plangentes, cum adducentur acriter in sempiterna sacula cruciandi! Ehed! qualis est locus ubi fletus et stridor dentium, qui Tartarus appella-, tur,quem vel ipse diabolus horret? Heu heu! qualis est gehenna ignis inexstincti, urentis neque lucen tis? heu! heu! qualis est. nunquam dormiens vene natus vermis? heu! heu! quam tetræ sunt profundæ illæ semperque manentes tenebræt heu! heu mihi! quales sunt illi angeli in cruciatibus immites atque immisericordes! Exprobrant enim, graviterque in crepant. Tunc qui torquentur longum clamant, nec est qui succurrat elamabunt enim ad Dominum, nec eos exaudiet. Tunc cognoscent omnia sibi, quæ sunt in vita, ad nihilum redacta esse: et quæ hic bona esse gaudiique plena videbantur, ea felle, amaroque veneno amariora reperientur. Væ sonti bus, cum insontes ad dexteram stabunt, et illi vexa buntur: cum sontes flebunt, et insontes gaudelunt cum insontes lætitiam agitabunt, et sontes lamenta buntur cum insontes in tranquillitate, et sontes in tempestate ac calamitate versabuntur: væ sonti bus, cum insontes gloria aficientur, et illi conden nabuntur: væ sontibus cum insontes omni bono sa tiabuntur, et sontes eo carentes ingemiscent. Væ sontibus, cum insontes gloria, et illi ignominia affi cientur. Insontes in sanctitate, sontes in flammis. Insontes laudibus efferentur, sontes miseri ferientur. Insontes in sanctorum mansionibus, sontes in exsilio sempiterno. Insontes audient: «Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis ab orbe condito regnum., Sontes autem audient illud: Facessite a me, detestabiles, in ignem æternum, diabolo ejusque angelis destinatum.» Isontes in paradisumn, sontes in ignem inexstinctum: insontes deliciabun tur, sontes afflictabuntur. Insontes saltabunt, sontes vincientur. Insontes cantabunt, sontes lugebant. In sontes ter sanctum, sontes ter miserum. Insontes cantum, sontes voraginem. Insontes in sinum Abra hami, sontes in Belialis torrentes. Insontes in re quietem, sontes in supplicium. Insontes rore, sontes flamma conspergentur. Insontes delectabuntur, son tes marore consenescent. Insontes extollentur, son tes tabescent. Insontes efferentur, sontes deprimen tur. Insontes fovebuntur, sontes denigrabuntur. Insontes bonis saturabuntur, sontes divexabuntur. Matth. xxv, 41.
Τότε ἰδόντες, θαυμάσουσι καὶ φρίξουσι, καὶ καταπλαγέντες ὀλολύξουσι, ταραχθέντες σαλευθῶσι· τρόμος αὐτοὺς ἐπιλάβοι, καὶ ὠδῖνες ὡσεὶ τικτούσης, ἐν πνεύματι βιαίῳ συντριβήσονται ἀφανιζόμενοι. Ποῦ τότε ἡ σοφία τῶν σοφῶν; ποῦ τῶν ῥητόρων ἡ εὐγλωττία, καὶ τὰ μάταια αὐτῶν πανουργεύματα; Οὐαὶ, οὐαί ἐταράχθησαν, ἐσαλεύθησαν ὡς ὁ μεθύων, καὶ πᾶσα ἡ σοφία αὐτῶν κατεπόθη. Ποῦ σοφός; ποῦ γραμματεύς; ποῦ συζητητὴς τοῦ αἰῶνος τούτου; Ὦ ἀδελφοὶ, ἀναλογίσασθε ποταποὺς δεῖ ὑπάρχειν ἡμᾶς διδόντας λόγον καθ’ ἒν ὧν ἐπράξαμεν, εἴτε μεγάλων εἴτε μικρῶν· μέχρι γὰρ τοῦ ἀργοῦ λόγου, ἀπολογίαν δώσομεν τῷ δικαίῳ κριτῇ. Ποταποὺς δεῖ ἡμᾶς εἶναι ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ; Ἐὰν δὲ εὕρωμεν χάριν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, οἵα χαρὰ δέχηται ἡμᾶς ἀφοριζομένους ἐκ δεξιῶν τοῦ Βασιλέως Ποταποὺς δεῖ εἶναι ἡμᾶς εἰς τὴν χαρὰν ἐκείνην τὴν ἀνεκλάλητον, ὅτ’ ἂν εἴπῃ ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων, τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ μετὰ ἱλαρότητος·
δὲ ταῦτα, καὶ τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν ἀτελεύτητον κόσ λασιν, ὅταν εἰσάγωνται εἰς τὸ βῆμα τὸ φοβερὸν, οἷα αἰσχύνη αὐτοὺς λήψεται ἐνώπιον τοῦ δικαίου κριτού, μὴ ἔχοντας λόγον ἀπολογίας! Οἷα ἐντροπὴ λήψεται αὐ τοὺς ἀφυριζομένους ἐξ ευωνύμων τοῦ βασιλέως! Οἷον σκότος ἐπιπέσει ἐπ᾿ αὐτοὺς, ὅταν λαλήσῃ πρὸς αὐτ τοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξη ”. › αὐτούς· ὅταν εἴπῃ πρὸς αὐτούς· «Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἦτοι μασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. Οίμοι! οἴμοι! οταν θλίψιν, καὶ ὀδύνην, καὶ στενοχω ρίαν, καὶ φόβον, καὶ τρόμον δέξεται τὰ πνεύματα αὐτ τῶν, ὅταν γένηται κραυγή πασῶν τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων, λεγόντων Αποστραφήτωσαν οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸν ᾄδην! οὐαὶ, οὐα!! οἷον μέλος ἀλαλάξουσι θρη ! " νοῦντες, καὶ πενθοῦντες, καὶ ὀλολύζοντες, κοπτόμενοι, απαγόμενοι κολασθῆναι πικρῶς εἰς ἀτελευτήτους αἰῶνας! Οἴμοι, οἶμαι! οἷός ἐστιν ὁ τόπος, ὅπου ἐστὶν ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων, ὁ καλούμε νος Τάρταρος, ἂν καὶ αὐτὸς ὁ διάβολος φρίττει! οὐαὶ, οὐσὶ! οἷα ἐστὶν ἡ γέεννα τοῦ πυρὸς τοῦ ἀσβέστου, καίοντος καὶ μὴ φωτίζοντος! οίμοι, οίμοι! οἷός ἐστιν ὁ ἀκοίμητος καὶ ἰοβόλος σκώληξ! οὐαὶ, οὐαί! οἷον δεινόν ἐστιν τὸ σκότος ἐκεῖνο τὸ ἐξώτερον, καὶ ἀεὶ μένον οἴμοι, οίμοι! οἷοί εἰσιν οἱ ἄγγελοι ἐκεῖνοι, οἱ ἐπὶ τῶν κολάσεων ἄσπλαγχνοι καὶ ἀνελεήμονες! ονειδίζουσι γὰρ, καὶ ἐπιπλήττουσι δεινῶς. Τότε οἱ κολαζόμενοι κράζουσιν ἐκτενῶς, καὶ ὁ σώζων οὐκ ἔστιν· κεκρά ξονται γὰρ πρὸς Κύριον, καὶ οὐκ εἰσακούσεται αὐτ τούς τότε γνώσονται, ὅτι μάταια αὐτοῖς ἀπῄει πάν τα τὰ βίου· καὶ ἃ ἐδόκουν ἐνταῦθα χρηστὰ εἶναι, καὶ χαρμονῆς πλήρη, χολῆς καὶ τοῦ πικροῦ πικρότερα εὑρεθήσονται. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι ἐκ δεξιῶν ἵστανται, κἀκεῖνοι θλίβονται· ὅταν οἱ ἁμαρτωλοὶ πενθῶσι, καὶ οἱ δίκαιοι χαίρωσιν· ὅταν οἱ δίκαιοι ἑορτάζουσι, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ὀδύρονται· ὅταν οἱ δίκαιοι ἐν γαλήνῃ, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐν χειμώνι καὶ συμφορᾷ. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι δοξάζονται, κἀκεῖνοι καταδικάζονται· οὐαὶ τοῖς ἁμαρ τωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι κορέννυνται παντὸς ἀγαθοῦ, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ὑστερούμενοι στενάζουσιν. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι δοξάζονται, κἀκεῖνοι ὀνειδίζονται. Οἱ δίκαιοι ἐν ἁγιασμῷ, οἱ δὲ ἁμαρτωλοί ἐν ἐμπρησμῷ· οἱ δίκαιοι ἐγκωμιάζονται, οἱ δὲ ἁμαρ τωλοὶ ταλανίζονται· οἱ δίκαιοι ἐν μοναῖς ἁγίων, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν ἐξορίᾳ αἰωνίᾳ· οἱ δίκαιοι ἀκούσονται τὸ, «Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονο μήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ κατα βολῆς κόσμου.» Οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἀκούσουσι τὸν «Πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ.» Οἱ δίκαιοι εἰς παράδεισον, οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον· οἱ δίκαιοι τρυφῶσιν, οἱ ἁμαρτω λοὶ τρύχονται. Οἱ δίκαιοι χορεύουσιν, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ δεσμοῦνται. Οἱ δίκαιοι ᾄδουσιν, οἱ ἁμαρτωλοὶ θρη νοῦσιν. Οἱ δίκαιοι τὸ τρισάγιον, οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ τρισ άθλιον. Οἱ δίκαιοι τὸ ᾆσμα, οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ χάσμα. cum ad illud horrendum tribunal sistentur, quanto pudore afficientur coram justo illo judice, causam dicere non valentes? Quantus eos pudor invadet ad regis sinistram rejectos? Quæ tenebræ eis incident, cum loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos, cum eis dicet: Discedite a me, vos exsecrabiles, in ignem æternum, diabolo ejusque angelis paratum Heu! heu! quanta af flictio, dolor, angor, metus, tremor instat eorum animis, cum fiet clamor omnium cœlestium potesta-» tum, dicentium Discedant improbi in orcum. Eheu! quem cantum edent lamentantes, plorantes, ejulan tes atque plangentes, cum adducentur acriter in sempiterna sacula cruciandi! Ehed! qualis est locus ubi fletus et stridor dentium, qui Tartarus appella-, tur,quem vel ipse diabolus horret? Heu heu! qualis est gehenna ignis inexstincti, urentis neque lucen tis? heu! heu! qualis est. nunquam dormiens vene natus vermis? heu! heu! quam tetræ sunt profundæ illæ semperque manentes tenebræt heu! heu mihi! quales sunt illi angeli in cruciatibus immites atque immisericordes! Exprobrant enim, graviterque in crepant. Tunc qui torquentur longum clamant, nec est qui succurrat elamabunt enim ad Dominum, nec eos exaudiet. Tunc cognoscent omnia sibi, quæ sunt in vita, ad nihilum redacta esse: et quæ hic bona esse gaudiique plena videbantur, ea felle, amaroque veneno amariora reperientur. Væ sonti bus, cum insontes ad dexteram stabunt, et illi vexa buntur: cum sontes flebunt, et insontes gaudelunt cum insontes lætitiam agitabunt, et sontes lamenta buntur cum insontes in tranquillitate, et sontes in tempestate ac calamitate versabuntur: væ sonti bus, cum insontes gloria aficientur, et illi conden nabuntur: væ sontibus cum insontes omni bono sa tiabuntur, et sontes eo carentes ingemiscent. Væ sontibus, cum insontes gloria, et illi ignominia affi cientur. Insontes in sanctitate, sontes in flammis. Insontes laudibus efferentur, sontes miseri ferientur. Insontes in sanctorum mansionibus, sontes in exsilio sempiterno. Insontes audient: «Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis ab orbe condito regnum., Sontes autem audient illud: Facessite a me, detestabiles, in ignem æternum, diabolo ejusque angelis destinatum.» Isontes in paradisumn, sontes in ignem inexstinctum: insontes deliciabun tur, sontes afflictabuntur. Insontes saltabunt, sontes vincientur. Insontes cantabunt, sontes lugebant. In sontes ter sanctum, sontes ter miserum. Insontes cantum, sontes voraginem. Insontes in sinum Abra hami, sontes in Belialis torrentes. Insontes in re quietem, sontes in supplicium. Insontes rore, sontes flamma conspergentur. Insontes delectabuntur, son tes marore consenescent. Insontes extollentur, son tes tabescent. Insontes efferentur, sontes deprimen tur. Insontes fovebuntur, sontes denigrabuntur. Insontes bonis saturabuntur, sontes divexabuntur. Matth. xxv, 41.
«Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου.» Τότε κατακληρονομήσομεν ἐκεῖνα τὰ ἀγαθὰ, «Ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε, καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε, καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν.» Τότε λοιπὸν ἀμέριμνοί ἐσμεν, μηκέτι πτοούμενοι μηδεμίαν πτόησιν. Ἀναλογισώμεθα δὲ ταῦτα, καὶ τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν ἀτελεύτητον κόλασιν, ὅταν εἰσάγωνται εἰς τὸ βῆμα τὸ φοβερὸν, οἴα αἰσχύνη αὐτοὺς λήψεται ἐνώπιον τοῦ δικαίου κριτοῦ, μὴ ἔχοντας λόγον ἀπολογίας Οἵα ἐντροπὴ λήψεται αὐτοὺς ἀφοριζομένους ἐξ εὐωνύμων τοῦ βασιλέως Οἷον σκότος ἐπιπέσει ἐπ’ αὐτοὺς, ὅταν λαλήσῃ πρὸς αὐτοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξῃ αὐτούς· ὅταν εἴπῃ πρὸς αὐτούς· «Πορεύεσθε ἀπ’ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ.» Οἴμοι οἴμοι οἵαν θλῖψιν, καὶ ὀδύνην, καὶ στενοχωρίαν, καὶ φόβον, καὶ τρόμον δέξεται τὰ πνεύματα αὐτῶν, ὅταν γένηται κραυγὴ πασῶν τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων, λεγόντων·
δὲ ταῦτα, καὶ τὴν τῶν ἁμαρτωλῶν ἀτελεύτητον κόσ λασιν, ὅταν εἰσάγωνται εἰς τὸ βῆμα τὸ φοβερὸν, οἷα αἰσχύνη αὐτοὺς λήψεται ἐνώπιον τοῦ δικαίου κριτού, μὴ ἔχοντας λόγον ἀπολογίας! Οἷα ἐντροπὴ λήψεται αὐ τοὺς ἀφυριζομένους ἐξ ευωνύμων τοῦ βασιλέως! Οἷον σκότος ἐπιπέσει ἐπ᾿ αὐτοὺς, ὅταν λαλήσῃ πρὸς αὐτ τοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξη ”. › αὐτούς· ὅταν εἴπῃ πρὸς αὐτούς· «Πορεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἦτοι μασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. Οίμοι! οἴμοι! οταν θλίψιν, καὶ ὀδύνην, καὶ στενοχω ρίαν, καὶ φόβον, καὶ τρόμον δέξεται τὰ πνεύματα αὐτ τῶν, ὅταν γένηται κραυγή πασῶν τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων, λεγόντων Αποστραφήτωσαν οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸν ᾄδην! οὐαὶ, οὐα!! οἷον μέλος ἀλαλάξουσι θρη ! " νοῦντες, καὶ πενθοῦντες, καὶ ὀλολύζοντες, κοπτόμενοι, απαγόμενοι κολασθῆναι πικρῶς εἰς ἀτελευτήτους αἰῶνας! Οἴμοι, οἶμαι! οἷός ἐστιν ὁ τόπος, ὅπου ἐστὶν ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων, ὁ καλούμε νος Τάρταρος, ἂν καὶ αὐτὸς ὁ διάβολος φρίττει! οὐαὶ, οὐσὶ! οἷα ἐστὶν ἡ γέεννα τοῦ πυρὸς τοῦ ἀσβέστου, καίοντος καὶ μὴ φωτίζοντος! οίμοι, οίμοι! οἷός ἐστιν ὁ ἀκοίμητος καὶ ἰοβόλος σκώληξ! οὐαὶ, οὐαί! οἷον δεινόν ἐστιν τὸ σκότος ἐκεῖνο τὸ ἐξώτερον, καὶ ἀεὶ μένον οἴμοι, οίμοι! οἷοί εἰσιν οἱ ἄγγελοι ἐκεῖνοι, οἱ ἐπὶ τῶν κολάσεων ἄσπλαγχνοι καὶ ἀνελεήμονες! ονειδίζουσι γὰρ, καὶ ἐπιπλήττουσι δεινῶς. Τότε οἱ κολαζόμενοι κράζουσιν ἐκτενῶς, καὶ ὁ σώζων οὐκ ἔστιν· κεκρά ξονται γὰρ πρὸς Κύριον, καὶ οὐκ εἰσακούσεται αὐτ τούς τότε γνώσονται, ὅτι μάταια αὐτοῖς ἀπῄει πάν τα τὰ βίου· καὶ ἃ ἐδόκουν ἐνταῦθα χρηστὰ εἶναι, καὶ χαρμονῆς πλήρη, χολῆς καὶ τοῦ πικροῦ πικρότερα εὑρεθήσονται. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι ἐκ δεξιῶν ἵστανται, κἀκεῖνοι θλίβονται· ὅταν οἱ ἁμαρτωλοὶ πενθῶσι, καὶ οἱ δίκαιοι χαίρωσιν· ὅταν οἱ δίκαιοι ἑορτάζουσι, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ὀδύρονται· ὅταν οἱ δίκαιοι ἐν γαλήνῃ, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐν χειμώνι καὶ συμφορᾷ. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι δοξάζονται, κἀκεῖνοι καταδικάζονται· οὐαὶ τοῖς ἁμαρ τωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι κορέννυνται παντὸς ἀγαθοῦ, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ὑστερούμενοι στενάζουσιν. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς! ὅταν οἱ δίκαιοι δοξάζονται, κἀκεῖνοι ὀνειδίζονται. Οἱ δίκαιοι ἐν ἁγιασμῷ, οἱ δὲ ἁμαρτωλοί ἐν ἐμπρησμῷ· οἱ δίκαιοι ἐγκωμιάζονται, οἱ δὲ ἁμαρ τωλοὶ ταλανίζονται· οἱ δίκαιοι ἐν μοναῖς ἁγίων, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν ἐξορίᾳ αἰωνίᾳ· οἱ δίκαιοι ἀκούσονται τὸ, «Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονο μήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ κατα βολῆς κόσμου.» Οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἀκούσουσι τὸν «Πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ.» Οἱ δίκαιοι εἰς παράδεισον, οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον· οἱ δίκαιοι τρυφῶσιν, οἱ ἁμαρτω λοὶ τρύχονται. Οἱ δίκαιοι χορεύουσιν, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ δεσμοῦνται. Οἱ δίκαιοι ᾄδουσιν, οἱ ἁμαρτωλοὶ θρη νοῦσιν. Οἱ δίκαιοι τὸ τρισάγιον, οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ τρισ άθλιον. Οἱ δίκαιοι τὸ ᾆσμα, οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ χάσμα. cum ad illud horrendum tribunal sistentur, quanto pudore afficientur coram justo illo judice, causam dicere non valentes? Quantus eos pudor invadet ad regis sinistram rejectos? Quæ tenebræ eis incident, cum loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos, cum eis dicet: Discedite a me, vos exsecrabiles, in ignem æternum, diabolo ejusque angelis paratum Heu! heu! quanta af flictio, dolor, angor, metus, tremor instat eorum animis, cum fiet clamor omnium cœlestium potesta-» tum, dicentium Discedant improbi in orcum. Eheu! quem cantum edent lamentantes, plorantes, ejulan tes atque plangentes, cum adducentur acriter in sempiterna sacula cruciandi! Ehed! qualis est locus ubi fletus et stridor dentium, qui Tartarus appella-, tur,quem vel ipse diabolus horret? Heu heu! qualis est gehenna ignis inexstincti, urentis neque lucen tis? heu! heu! qualis est. nunquam dormiens vene natus vermis? heu! heu! quam tetræ sunt profundæ illæ semperque manentes tenebræt heu! heu mihi! quales sunt illi angeli in cruciatibus immites atque immisericordes! Exprobrant enim, graviterque in crepant. Tunc qui torquentur longum clamant, nec est qui succurrat elamabunt enim ad Dominum, nec eos exaudiet. Tunc cognoscent omnia sibi, quæ sunt in vita, ad nihilum redacta esse: et quæ hic bona esse gaudiique plena videbantur, ea felle, amaroque veneno amariora reperientur. Væ sonti bus, cum insontes ad dexteram stabunt, et illi vexa buntur: cum sontes flebunt, et insontes gaudelunt cum insontes lætitiam agitabunt, et sontes lamenta buntur cum insontes in tranquillitate, et sontes in tempestate ac calamitate versabuntur: væ sonti bus, cum insontes gloria aficientur, et illi conden nabuntur: væ sontibus cum insontes omni bono sa tiabuntur, et sontes eo carentes ingemiscent. Væ sontibus, cum insontes gloria, et illi ignominia affi cientur. Insontes in sanctitate, sontes in flammis. Insontes laudibus efferentur, sontes miseri ferientur. Insontes in sanctorum mansionibus, sontes in exsilio sempiterno. Insontes audient: «Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis ab orbe condito regnum., Sontes autem audient illud: Facessite a me, detestabiles, in ignem æternum, diabolo ejusque angelis destinatum.» Isontes in paradisumn, sontes in ignem inexstinctum: insontes deliciabun tur, sontes afflictabuntur. Insontes saltabunt, sontes vincientur. Insontes cantabunt, sontes lugebant. In sontes ter sanctum, sontes ter miserum. Insontes cantum, sontes voraginem. Insontes in sinum Abra hami, sontes in Belialis torrentes. Insontes in re quietem, sontes in supplicium. Insontes rore, sontes flamma conspergentur. Insontes delectabuntur, son tes marore consenescent. Insontes extollentur, son tes tabescent. Insontes efferentur, sontes deprimen tur. Insontes fovebuntur, sontes denigrabuntur. Insontes bonis saturabuntur, sontes divexabuntur. Matth. xxv, 41.
Homily XIHomilia XI
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 77:1080Ἀποστραφήτωσαν οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸν ᾅδην οὐαὶ, οὐαί οἷον μέλος ἀλαλάξουσι θρηνοῦντες, καὶ πενθοῦντες, καὶ ὀλολύζοντες, κοπτόμενοι, ἀπαγόμενοι κολασθῆναι πικρῶς εἰς ἀτελευτήτους αἰῶνας Οἴμοι, οἴμοι οἷός ἐστιν ὁ τόπος, ὅπου ἐστὶν ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων, ὁ καλούμενος Τάρταρος, ὃν καὶ αὐτὸς ὁ διάβολος φρίττει οὐαὶ, οὐαὶ οἵα ἐστὶν ἡ γέεννα τοῦ πυρὸς τοῦ ἀσβέστου, καίοντος καὶ μὴ φωτίζοντος οἴμοι, οἴμοι οἷός ἐστιν ὁ ἀκοίμητος καὶ ἰοβόλος σκώληξ οὐαὶ, οὐαί οἷον δεινόν ἐστιν τὸ σκότος ἐκεῖνο τὸ ἐξώτερον, καὶ ἀεὶ μένον οἴμοι, οἴμοι οἶοί εἰσιν οἱ ἄγγελοι ἐκεῖνοι, οἱ ἐπὶ τῶν κολάσεων ἄσπλαγχνοι καὶ ἀνελεήμονες ὀνειδίζουσι γὰρ, καὶ ἐπιπλήττουσι δεινῶς. Τότε οἱ κολαζόμενοι κράζουσιν ἐκτενῶς, καὶ ὁ σώζων οὐκ ἔστιν· κεκράξονται γὰρ πρὸς Κύριον, καὶ οὐκ εἰσακούσεται αὐτούς· τότε γνώσονται, ὅτι μάταια αὐτοῖς ἀπῄει πάντα τὰ βίου· καὶ ἂ ἐδόκουν ἐνταῦθα χρηστὰ εἶναι, καὶ χαρμονῆς πλήρη, χολῆς καὶ ἰοῦ πικροῦ πικρότερα εὑρεθήσονται. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅταν οἱ δίκαιοι ἐκ δεξιῶν ἵστανται, κἀκεῖνοι θλίβονται· ὅταν οἱ ἁμαρτωλοὶ πενθῶσι, καὶ οἱ δίκαιοι χαίρωσιν·
ὅταν οἱ δίκαιοι ἑορτάζουσι, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ὀδύρονται· ὅταν οἱ δίκαιοι ἐν γαλήνῃ, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐν χειμῶνι καὶ συμφορᾷ. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅταν οἱ δίκαιοι δοξάζονται, κἀκεῖνοι καταδικάζονται· οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅταν οἱ δίκαιοι κορέννυνται παντὸς ἀγαθοῦ, καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ὑστερούμενοι στενάζουσιν. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅταν οἱ δίκαιοι δοξάζονται, κἀκεῖνοι ὀνειδίζονται. Οἱ δίκαιοι ἐν ἁγιασμῷ, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν ἐμπρησμῷ· οἱ δίκαιοι ἐγκωμιάζονται, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ταλανίζονται· οἱ δίκαιοι ἐν μοναῖς ἁγίων, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν ἐξορίᾳ αἰωνίᾳ· οἱ δίκαιοι ἀκούσονται τὸ, «Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου.» Οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἀκούσουσι τὸ, «Πορεύεσθε ἀπ’ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ.» Οἱ δίκαιοι εἰς παράδεισον, οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον· οἱ δίκαιοι τρυφῶσιν, οἱ ἁμαρτωλοὶ τρύχονται. Οἱ δίκαιοι χορεύουσιν, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ δεσμοῦνται. Οἱ δίκαιοι ᾄδουσιν, οἱ ἁμαρτωλοὶ θρηνοῦσιν. Οἱ δίκαιοι τὸ τρισάγιον, οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ τριςάθλιον.
Homily XIIHomilia XII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Οἱ δίκαιοι τὸ ᾆσμα, οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ χάσμα. Οἱ δίκαιοι εἰς κόλπους Ἀβραὰμ, οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς βράσματα Βελιάρ. Οἱ δίκαιοι εἰς ἀνάπαυσιν, οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς κατάκρισιν. Οἱ δίκαιοι δροσίζονται, οἱ ἁμαρτωλοὶ φλογίζονται. Οἱ δίκαιοι εὐφραίνονται, οἱ ἁμαρτωλοὶ τῇ λύπῃ ξηραίνονται. Οἱ δίκαιοι μεγαλύνονται, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ τήκονται. Οἱ δίκαιοι ὑψοῦνται, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ταπεινοῦνται. Οἱ δίκαιοι θάλπονται, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ μελαίνονται. Οἱ δίκαιοι τῶν ἀγαθῶν κορέννυνται, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ κλονίζονται. Τοὺς δικαίους θρέψει θέα Θεοῦ, τοὺς ἁμαρτωλοὺς λυπήσῃ θέα πυρός. Οἱ δίκαιοι σκεῦος ἐκλογῆς, οἱ ἁμαρτωλοὶ σκεῦος γεέννης. Οἱ δίκαιοι χρυσὸς πεπυρωμένος, καὶ ἄργυρος δόκιμος καὶ λίθοι τίμιοι· οἱ ἁμαρτωλοὶ ξύλα, καλάμη, χόρτος, πυρὸς ὑπέκκαυμα. Οἱ δίκαιοι σῖτος βασιλείας, οἱ ἁμαρτωλοὶ, ἄχυρα ἀπωλείας. Οἱ δίκαιοι σπόρος ἐκλεκτὸς, οἱ ἁμαρτωλοὶ ζιζάνια πυρός. Οἱ δίκαιοι ἅλας θεῖον, οἱ ἁμαρτωλοὶ βρῶμος καὶ δυσωδία. Οἱ δίκαιοι ναοὶ Θεοῦ ἀμίαντοι· οἱ ἁμαρτωλοὶ, ναοὶ δαιμόνων μεμιασμένοι. Οἱ δίκαιοι ἐν τῷ νυμφῶνι, οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς χάος ἀπέραντον. Οἱ δίκαιοι ἐν φωτοφανείαις, οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐν ζόφῳ θυέλλης.
PG 77:1081Οἱ δίκαιοι μετὰ ἀγγέλων, οἱ ἁμαρτωλοὶ μετὰ δαιμόνων. Οἱ δίκαιοι σὺν ἀγγέλοις χορεύουσιν, οἱ ἁμαρτωλοὶ μετὰ δαιμόνων θρηνοῦσιν. Οἱ δίκαιοι μέσον τοῦ φωτὸς, οἱ ἁμαρτωλοὶ μέσον τοῦ σκότους. Οἱ δίκαιοι ὑπὸ τοῦ Παρακλήτου παρακαλοῦνται, οἱ ἁμαρτωλοὶ σὺν τοῖς δαίμοσι τιμωροῦνται. Οἱ δίκαιοι παρίστανται τῷ θρόνῳ τῷ Δεσποτικῷ, οἱ ἁμαρτωλοὶ παρίστανται τῷ ζόφῳ τῷ τιμωρητικῷ. Οἱ δίκαιοι διαπαντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ, οἱ ἁμαρτωλοὶ διαπαντὸς ἵστανται κατὰ πρόσωπον τοῦ διαβόλου. Οἱ δίκαιοι μυοῦνται ἀγγέλοις, οἱ ἁμαρτωλοὶ μυοῦνται δαιμονίοις. Οἱ δίκαιοι ἱκεσίαν προσφέρουσιν, οἱ ἁμαρτωλοὶ θρῆνον ἄπαυστον. Οἱ δίκαιοι ἄνω, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ κάτω. Οἱ δίκαιοι ἐν οὐρανῷ, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν τῇ ἀβύσσῳ. Οἱ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον, οἱ ἁμαρτωλοὶ εἰς θάνατον ἀπωλείας. Οἱ δίκαιοι ἐν χειρὶ Θεοῦ, οἱ ἁμαρτωλοὶ ἐν τόπῳ διαβόλου. Οἱ δίκαιοι μετὰ τοῦ Θεοῦ, οἱ ἁμαρτωλοὶ μετὰ τοῦ Σατανᾶ. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅτε ἀφορίζονται ἀπὸ τῶν δικαίων. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅτε γυμνοῦνται αἱ πράξεις αὐτῶν, καὶ αἱ βουλαὶ τῶν καρδιῶν φανεροῦνται.
Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅτε οἱ συδυασμοὶ τοῦ νοὸς ἐλέγχονται, καὶ αἱ συγκαταθέσεις τῶν πονηρῶν λογισμῶν ζυγοστατοῦνται, καὶ ταλαντεύεται ἡ διάνοια. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅτε μισοῦνται ὑπὸ τῶν ἁγίων ἀγγέλων, καὶ βδελύσσονται ὑπὸ τῶν ἁγίων μαρτύρων. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς ὅτε ἐκβάλλονται ἐκ τοῦ νυμφῶνος· οὐαὶ τὴν τότε μεταμέλειαν οὐαὶ τὴν τότε θλίψιν οὐαὶ τὴν τότε ἀνάγκην οὐαὶ τὴν τότε καταιγίδα Δεινὸν, τὸ χωρισθῆναι ἀπὸ τῶν ἁγίων· ἀργαλεώτερον, τὸ χωρισθῆναι ἀπὸ τοῦ Θεοῦ· ἄτιμον, τὸ δεθῆναι χεῖρας καὶ πόδας, καὶ εἰς τὸ πῦρ βληθῆναι· θλιβερὸν, τὸ ἐκπεμφθῆναι εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· γνοφερὸν, τὸ τρύζειν τοὺς ὀδόντας καὶ τήκεσθαι· βαρὺ, τὸ ἀπαύστως κολάζεσθαι. Πονηρὸν, τὸ φλογίζεσθαι τὴν γλῶσσαν· ἀσυμπαθὲς, τὸ αἰτεῖν ῥανίδα ὕδατος, καὶ μὴ λαμβάνειν. Πικρὸν, τὸ ἐν πυρὶ εἶναι, καὶ βοᾷν, καὶ μὴ βοηθεῖσθαι.
Homily XIIIHomilia XIII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
Ἀπαράβατος ὁ φάρυγξ, καὶ ἀμέτρητον τὸ χάος, ἄφυκτος ὁ ἀποκλεισθεὶς, ἀναπόδραστος ὁ κατεχόμενος, ἀνυπέρβατον τὸ τεῖχος τῆς φυλακῆς, ἄσπλαγχνοι οἱ τηρηταὶ, σκοτεινὸν τὸ δεσμωτήριον, ἄλυτα τὰ δεσμὰ, ἀνάσπαστοι αἱ ἁλύσεις, ἄγριοι, καὶ ἀτίθασσοι οἱ ὑπηρέται τῆς φλογὸς ἐκείνης, βαρεῖαι αἱ κασίδες αἱ τιμωρητικαὶ ἐκεῖναι, στεῤῥοὶ οἱ ὄνυχες καὶ ἄθραυστοι, σκληρὰ τὰ βούνευρα, θολώδεις καὶ καχλάζουσαι αἱ πίσσαι, δυςῶδες τὸ θεάφιον, ἀνθρακώδεις αἱ κλίναι αἱ ἐκεῖναι, ἄσβεστος ἡ πυρὰ, κνισσώδης καὶ βρωμώδης ὁ σκώληξ· ἀσυγχώρητον τὸ κριτήριον, ἀπροσωπόληπτος ὁ δικαστὴς, ἀπροφάσιστος ἡ ἀπολογία· κατεστιγμένα τὰ πρόσωπα τὰ τῶν δυναστῶν, πενιχροὶ οἱ δυνάσται, πτωχοὶ οἱ βασιλεῖς· ἰδιῶται οἱ σοφοὶ, μωροὶ καὶ ἄδεκτοι οἱ ῥήτορες· ἄφρονες οἱ πλούσιοι, ἀνήκοα τὰ κολακεύματα τῶν πλαστογράφων· φανεραὶ αἱ καμπύλαι τῶν ῥᾳδιούργων, τηλαυγεῖς αἱ τροχιαὶ τῶν πλεονεκτῶν· βρωμώδης τῶν φιλαργύρων ἡ ὀσμὴ, φανερὰ τῶν ὑποκριτῶν ἡ ὑπουλότης, λινόπληγοι, οἱ ἐπιθέται· πάντα γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα ἐνώπιον αὐτῶν. Οὐαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς βέβηλοι, καὶ ἐναγεῖς, καὶ ἀκάθαρτοί εἰσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.
PG 77:1084Πῶς μεμίανται αὐτῶν αἱ ψυχαί Πῶς βρωμοῦσιν αὐτῶν τὰ σώματα ἐκ τῆς λαγνείας καὶ ἀκολασίας Πῶς ἐμόλυναν τὰ σώματα, καὶ ἐμίαναν τὴν ψυχὴν, μὴ φυλάξαντες τὴν στολὴν τοῦ ἁγίου βαπτίσματος Πῶς ἀναισχύντως καὶ ἀνερυθριάστως τῇ κραιπάλῃ καὶ τῇ μέθῃ, τῆς ἀσωτίας τὴν ὀζοθήκην τῆς κοιλίας, τὸν ἀσκὸν τῆς γαστρὸς, τῇ αὐταρκείᾳ καὶ ἐγκρατείᾳ μὴ στοιχήσαντες, ἀλλὰ τὸν πλοῦτον αὐτῶν αὐτὴν ἐμπιστεύσαντες, τρυφηλῶς εἰς τὰς ἡδονὰς ὡς χοῖροι τῷ βορβόρῳ ἐγκυλινδούμενοι, τὰς ἡμέρας καὶ τὰ ἔτη αὐτῶν ἐδαπάνησαν·
μετεωριζόμενοι ἐν λογισμοῖς ῥυπαροῖς, καὶ φαύλαις ἐννοίαις, καὶ ἀργολογίαις, καὶ θυμελικοῖς ᾄσμασι Πῶς ἠλλοιώθησαν τὴν καρδίαν αὐτῶν τῇ πωρώσει, εἰς νοῦν μὴ λαβόντες τὴν σύνταξιν τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὴν ἀπόταξιν τοῦ διαβόλου Πῶς ἐξετράπησαν τῆς εὐθείας ὁδοῦ, ἐν τῷ σκότει τῆς ἀγνοίας βαδίσαντες, καὶ τῷ ὕπνῳ τῆς ῥᾳθυμίας ἐκδόντες, εἰς πέταυρον τῆς γεέννης ἑαυτοὺς ποντίσαντες Πῶς ἀπηλλοτριώθησαν τοῦ φωτὸς τῶν ἀρετῶν, ἀγαπήσαντες τὸ σκότος τῆς ἁμαρτίας, διὰ τὸ βαδίσαι αὐτοὺς τῇ πλατείᾳ καὶ εὐρυχώρῳ ὁδῷ τῆς τριβακῆς κακίας Πῶς ἐπελάθοντο τῆς τοῦ Κυρίου, καὶ Θεοῦ, καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιδημίας, καὶ τῶν πολλῶν καὶ ἀνεξιχνιάστων αὐτοῦ εὐεργεσιῶν, καθαρισθέντες μὲν δι’ ὕδατος τοῦ θείου βαπτίσματος καὶ Πνεύματος ἁγίου, καὶ στολισθέντες τῷ μύρῳ τῆς ἀγαλλιάσεως διὰ δὲ μικρὰν ἡδονὴν, μισητὴν καὶ συχαντὴν, ἀθετήσαντες τὰς τοιαύτας καὶ τηλικαύτας δωρεὰς, ἐδουλώθησαν πνεύματι πορνείας καὶ μοιχείας.
Οὐαὶ τοῖς καταλείψασι τὴν υἱοθεσίαν, καὶ ἀκολουθήσασι ταῖς τοῦ κόσμου ἡδοναῖς Οὐαὶ τοῖς ἑπομένοις ταῖς τοῦ κόσμου συντυχίαις Οὐαὶ τοῖς ἀγαπῶσι τὸ σκότος τῆς ἁμαρτίας Οὐαὶ τοῖς καταλιποῦσι τὸ φῶς τῆς ἀληθείας Οὐαὶ τοῖς περιπατοῦσιν ἐν νυκτὶ τῆς ἁμαρτίας Οὐαὶ τοῖς καταλιμπάνουσι τὴν ἡμέραν τῆς θεογνωσίας Οὐαὶ τοῖς ἐμπεπλησμένοις τῇ κακῇ συνηθείᾳ τοῦ γέλωτος Οὐαὶ τοῖς καλλωπιζομένοις πρὸς τὸ τρῶσαι ψυχὰς εἰς συνουσίαν καὶ λαγνείαν ἀκολασίας ἀκαθάρτου ἀληθῶς ἄγκιστρόν ἐστι τοῦ διαβόλου, οὐ καλλωπισμός· τοῖς οὖν ποθοῦσι, καὶ ζητοῦσι, καὶ θέλουσι σωθῆναι, μισητός ἐστιν. Οὐαὶ τοῖς διαβάλλουσιν εἶς τῷ ἑνί Οὐαὶ τοῖς παρακροαταῖς, καὶ συμβαλλομάχοις, καὶ ταραχοποιοῖς Οὐαὶ τοῖς ὀμνύουσι διὰ φιληδονίαν. Οὐαὶ τοῖς ἐπιόρκοις οὐαὶ τοῖς γαστριμάργοις, ὧν θεὸς, ἡ κοιλία Οὐαὶ τοῖς μεθύουσιν Μακάριος δὲ ὁ ἐνταῦθα ἑαυτὸν εὐτελίζων, καὶ ταπεινῶν διὰ τὸν Θεὸν, καὶ ἐξουθενῶν καὶ κατακρίνων ὁ τοιοῦτος ὑπὸ Θεοῦ ὑψίστου ὑψοῦται, καὶ ὑπὸ ἀγγέλων ἐπαινεῖται, καὶ ἐν τῇ κρίσει ἐξ εὐωνύμων οὐχ ἵσταται.
Homily XIVHomilia XIV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 77:1085Μακάριος ἄνθρωπος ὁ καρτερῶν ἐν προσευχαῖς, καὶ ὑπομένων ἐν νηστείαις, καὶ χαίρων ἐν ἀγρυπνίαις, καὶ ἀντιπαλαίων, καὶ ἀποσοβῶν τὸν ὕπνον, κάμπτων τε τὰ γόνατα εἰς δοξολογίαν Θεοῦ, κρούων τὸ στῆθος, τύπτων τὸ πρόσωπον, ὑψῶν τὰς χεῖρας εἰς τὸν ἀέρα, αἴρων τὸ ὄμμα εἰς οὐρανὸν πρὸς Κύριον, ἐννοῶν τὸν ἐπὶ θρόνου δόξης καθήμενον, καὶ καρδίας ἐτάζοντα, καὶ νεφροὺς ἐμβατεύοντα Ὁ γὰρ τοιοῦτος ἀπολαύει τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν, υἱὸς, καὶ ἀδελφὸς, καὶ φίλος, καὶ κληρονόμος Θεοῦ γίνεται. Τούτου λάμψει τὸ πρόσωπον ὡς ὁ ἥλιος ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως, ἐν ᾗ ἡ τῶν οὐρανῶν βασιλεία. Ὁ δὲ ἀγαπῶν τὴν ἀλήθειαν, φίλος Θεοῦ εὑρίσκεται· ὁ δὲ ψεύδη ἐνδελεχίζων, φίλος δαιμόνων γίνεται. Ὁ μισῶν τὸν δόλον, λυτροῦται τῆς ἀρᾶς. Ὁ ὑπομένων τοὺς πειρασμοὺς, ὡς ὁμολογητὴς στεφανοῦται ἐνώπιον τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ. Ὁ γογγύζων, καὶ δυσπετῶν ἐν ταῖς συμπιπτούσαις συμφοραῖς, καὶ ταῖς συμβαινούσαις θλίψεσιν ἀκηδιῶν τε καὶ βλασφημῶν, οὗτος πεπλάνηται, καὶ φρένας κωφὰς ἔχει. Ὁ πρᾶος, καὶ ἐπιεικὴς, καὶ ταπεινόφρων, ὑπὸ Θεοῦ ἐπαινεῖται, μακαρίζεται ὑπὸ τῶν ἀγγέλων, καὶ ἐγκωμιάζεται ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων.
Α μετά Βηθανίας σκιρτήσωμεν, μετὰ Λαζάρου τῶν νεκρῶν ἔργων ἀναστῶμεν· μετὰ τῶν ἐν Σιών χρο ρεύσωμεν· μετὰ τῶν ἀναβλεψάντων τυφλῶν κράξω- μεν· μετὰ νηπίων καὶ γερόντων αἰνέσωμεν· μετὰ μαθητών κηρύξωμεν· ἐλαιῶν κλάδους δι' ἐλεημοσύν νης ἐν τῇ τοῦ βίου ὁδῷ καλῶς ὑποστρώσωμεν κατὰ τοὺς παῖδας· περικόψωμεν τῆς πολυύλου ἡμῶν υπάρξεως τὸν ὄγκον· καὶ ἐλεημοσύνῃ ἑαυτοὺς ὑπο- στρώσωμεν, ἐν τῇ ὁδῷ τῇ λεγούση, « Εγώ εἰμι ἡ ὁδός·, ὅπως καὶ ἡμεῖς δι' αὐτῆς εύρωμεν ἔλεος παρ' αὐτῆς καὶ σὺν αὐτῇ εἰς τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ. εἰς τὸ ἱερὸν τὸ μέγα συνεισέλθωμεν, καὶ οἱ προ άγοντες, καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες· οἱ προάγοντες μὲν ἐν τῇ τρίτῃ ὥρᾳ, καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες οἱ περὶ τὴν ἑνδεκάτην. Καὶ οἱ προάγοντες διὰ πράξεων, καὶ οἱ Β΄ ἀκολουθοῦντες διὰ προθέσεως, ἅπαντες σὺν Χριστῷ οἱ αὐτοὶ ἀκολουθοῦντες, καὶ ἀκολουθήσαντες συμβασιλεύοντες αὐτῷ, καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἀπολαύον τες, δόξαν καὶ μεγαλωσύνην ἀναπέμψωσιν, ἅμα τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς σύμπαντας αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΟΜΙΛΙΑ ΙΔ'. Περὶ ἐξόδου ψυχῆς, καὶ περὶ τῆς δευτέρας παρ- ουσίας. Φοβοῦμαι τὸν θάνατον, ὅτι πικρός μοι ἐστι. Φ βοῦμαι τὴν γέενναν, ὅτι ἀτελεύτητός ἐστι. Φοβοῦμαι τὸν τάρταρον, ὅτι οὐ μετέχει θέρμης. Φοβοῦμαι τὸ σκότος, ὅτι οὐ μετέχει φωτός. Φοβοῦμαι τὸν σκώ- ληκα τὸν ἰοβόλον, ὅτι ἀτελεύτητός ἐστι. Φοβοῦμαι τοὺς ἀγγέλους τοὺς ἐπὶ τῆς κρίσεως, ὅτι ἀνελεήμονες εἰσι. Φοβοῦμαι ἐννοῶν τῆς ἡμέρας ἐκείνης τὸ φοβε ρὸν καὶ ἀδέκαστον δικαστήριον, τὸ βῆμα τὸ φρικώ δες, τὸν δικαστὴν τὸν ἀδέκαστον. Φοβοῦμαι τὸν που ταμὸν τοῦ πυρὸς τὸν πρὸ τοῦ βήματος ἐκείνου συ ρόμενον, καὶ σφοδροτάτῃ κατακλάζοντα τῇ φλογι, τὰς ἡκονημένας ῥομφαίας. Φοβοῦμαι τὰς ἀποτόμους τιμωρίας. Φοβοῦμαι τὴν κόλασιν τὴν οὐκ ἔχουσαν τέλος. Φοβοῦμαι τὸν ζόφον τὸν ἀφεγγῆ. Φοβοῦμαι τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. Φοβοῦμαι τὰ δεσμὰ τὰ ἄλυτα, τὸν βρυγμὸν τῶν ὀδόντων, τὸν κλαυθμὸν τὸν ἀπαρα μύθητον. Φοβοῦμαι τοὺς ἀφύκτους ἐλέγχους· οὐδὲν γὰρ κατηγόρων δεῖται ὁ δικαστὴς ἐκεῖνος, οὔτε μαρ- τύρων, οὔτε ἀποδείξεων, οὔτε ἐλέγχων· ἀλλ' ὅσα ἐπράξαμεν, καὶ ἐλαλήσαμεν, καὶ ἐβουλευσάμεθα, φέρει εἰς μέσον πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τῶν πεπλημμελη- κότων. Τότε οὐδεὶς ὁ παριστάμενος, καὶ ἐξαρπάζων τῆς τιμωρίας, οὐ πατὴρ, οὐ μήτηρ, οὐχ υἱὸς, οὐχὶ θυγάτηρ, οὐκ ἄλλος τις τῶν συγγενῶν, οὐ γείτων, οὐ φίλος, οὐ συνήγορος, οὐ χρημάτων δόσις, οὐ πλού του περιουσία, οὐ δυναστείας ὄγκος· ἀλλὰ ταῦτα πάντα ὥσπερ κόνις εἰς σποδὸν ἐλήλαται, καὶ μόνος κρινόμενος ἀπὸ τῶν αὐτῷ πεπραγμένων, τὴν ἐλευ- θεροῦσαν, ἢ τὴν καταδικάζουσαν ὑπομένει ψῆφον. Οίμοι! οἴμοι ! τῆς συνειδήσεως έλεγχούσης με, καὶ τῆς γραφῆς βοώσης, καὶ διδασκούσης με· ὦ ψυχή, τῶν μιασμάτων, καὶ παρὰ σοὶ ἐβδελυγμένων ἔργων Οίμοι, ὅτι τὸν ναὸν τοῦ σώματος ἔφθειρα, καὶ τὸ ἅγιόν σου Πνεῦμα ἐλύπησα ! ὦ Θεέ, ἀληθινά σου τὰ ἔργα, καὶ δικαία ή κρίσις σου, καὶ εὐθεῖαι αἱ ὁδοί : S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. discipulis prædicemus; ramos olivarum per miseri- cordiam in vitæ itinere, puerorum exemplo, rite ster- namus, amputemus crassæ nostræ naturæ massam, et misericordiæ nos substernamus in via, quæ dicit : • Ego sum via to : : ut et nos per ipsam invenia- mus misericordiam ab ipsa et cum ipsa in superna Jerusalem in templum illud magnum simul in- tremus, et qui præcedimus, et qui sequimur. Qui præcedunt quidem in tertia hora, et qui sequuntur, circa undecimam. Et, qui præcedunt, per actiones, et qui sequuntur, per voluntatem, omnes cum Chri- sto iidem, et qui sequuntur et qui secuti sunt, cum ipso regnantes, et sempiternis bonis fruentes, glo- riam et majestatem spirent una cum Patre, et san- ctissimo et vivifico Spiritu, nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. HOMILIA XIV. De exitu animi, et de secundo adventu. C Metuo mortem, quoniam acerba mihi est. Metuo gebennam, quoniam æterna est. Metuo Tartarum, quoniam nihil habet caloris. Metuo tenebras, quo- niam nihil habent lucis. Metuo vermem veneniferum, quoniam æternus est. Metuo angelos judicio præfi- ciendos, quoniam sunt immisericordes. Metuo, cum cogito illius diei terribile et muneribus inexpugna- bile consilium, tribunal horribile, judicem incorru- ptum. Metuo flumen ignis ante tribunal illud fluens, vebementissimaque flamma ebullientem, et acutos enses. Metuo severissimas poenas. Metuo supplicium finem non habens. Metuo tetram illam caliginem. Metuo profundas tenebras. Metuo infracta vincula, stridorem dentium, fletuni inconsolabilem. Metuo inevitabiles reprobationes. Nihil enim accusatoribus eget judex ille, neque testibus, neque demonstra- tionibus, neque reprobationibus. Sed quæcunque fe- cimus, diximus, decrevimus, ea in medium affert ob oculos nocentum. Tum nullus est qui adsit, et po- nis eripiat : non pater, non mater, non filius, non filia, non alius quispiam cognatorum, non vicinus, non amicus, non defensor, non pecuniarum largitio, non divitiarum abundantia, non potentiæ fastus : quin hæc omnia cineris ritu in pulverem abeunt, solusque reus ex suis factis absolventem, aut con- D demnantem sustinet sententiam. Heu mihi, heu mihi quem conscientia redarguit, et scripta cla- mantia docent! O anime, cui tot nefaria foedaque pa- trata sunt facinora.eu ! mihi qui corporis templum corrupi, et sancto tuo Spiritui dolorem feci ! O Deus, vera sunt opera tua, et justum judicium, et recta viæ, et obscurissima consilia! propter brevem pec- cati fruitionem in æternum torqueor. Propter cor- poris voluptatem igni trador. Justum est Dei judi- cium : vocabar, et non obtemperabam ; docebar, se Joan. XIV, 6.
Ὁ δὲ πικρὸς, καὶ ὀξύθυμος, καὶ ὀξύχολος, κεκατήραται ἀπὸ Θεοῦ· τούτου ἡ βρῶσις, βότρυς πικρίας δαιμόνων· ὁ δὲ οἶνος, θυμὸς δρακόντων, καὶ ἡ πῶσις ἰὸς ἀσπίδος ἀνίατος. Οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ ὁρῶσι τὴν τοῦ Θεοῦ δόξαν· οἱ δὲ ἐῤῥυπωμένοι τὸν νοῦν, ἐνοπτρίζονται τὸν διάβολον. Οἱ τὰ φαῦλα πράξαντες, καὶ τὰ ἄτοπα ἐννοοῦντες, καὶ τὰ κακὰ λογιζόμενοι εἰς τὸν πλησίον, κωλύουσιν αὐτοὺς τῆς θείας κοινωνίας. Οἱ τὸ πρόσωπον φοινικείοις ὑγραίνοντες, καὶ ψιμμυθίῳ τὰς παρειὰς τρίβοντες, καὶ λευκαίνοντες, καὶ δι’ ἐσόπτρων καὶ κατόπτρων στολιζόμενοι, πρὸς τὸ ζωγρῆσαι καὶ σαγηνεῦσαι ψυχὰς εἰς ἀκολασίαν καὶ ἐπιθυμίας ἀτόπους, καὶ ἔρωτας σατανικοὺς, ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως θεοσεβεῖς οὐχ εὑρίσκονται· ἀλλ’ ὡς καταφρονηταὶ τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ κολάζονται. Οἱ περιεργαζόμενοι κάλλος ἀλλότριον, τῆς καλλονῆς τοῦ παραδείσου στερίσκονται. Οἱ ἐπιχαίροντες ἐπὶ πτώσει ἑτέρων, ἑαυτοὺς πτωματίζουσιν. Οἱ ἐπιθυμοῦντες τὰ ἀλλότρια, τὰ ἴδια προδιδοῦσι καὶ ἀπόλονται. Οἱ κενόδοξοι, καὶ ὑπερήφανοι καὶ ἀνθρωπάρεσκοι, μετὰ τοῦ διαβόλου καταδικάζονται. Οἱ ὑποκριταὶ, μετὰ τοῦ Σατανᾶ τιμωροῦνται.
Α μετά Βηθανίας σκιρτήσωμεν, μετὰ Λαζάρου τῶν νεκρῶν ἔργων ἀναστῶμεν· μετὰ τῶν ἐν Σιών χρο ρεύσωμεν· μετὰ τῶν ἀναβλεψάντων τυφλῶν κράξω- μεν· μετὰ νηπίων καὶ γερόντων αἰνέσωμεν· μετὰ μαθητών κηρύξωμεν· ἐλαιῶν κλάδους δι' ἐλεημοσύν νης ἐν τῇ τοῦ βίου ὁδῷ καλῶς ὑποστρώσωμεν κατὰ τοὺς παῖδας· περικόψωμεν τῆς πολυύλου ἡμῶν υπάρξεως τὸν ὄγκον· καὶ ἐλεημοσύνῃ ἑαυτοὺς ὑπο- στρώσωμεν, ἐν τῇ ὁδῷ τῇ λεγούση, « Εγώ εἰμι ἡ ὁδός·, ὅπως καὶ ἡμεῖς δι' αὐτῆς εύρωμεν ἔλεος παρ' αὐτῆς καὶ σὺν αὐτῇ εἰς τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ. εἰς τὸ ἱερὸν τὸ μέγα συνεισέλθωμεν, καὶ οἱ προ άγοντες, καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες· οἱ προάγοντες μὲν ἐν τῇ τρίτῃ ὥρᾳ, καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες οἱ περὶ τὴν ἑνδεκάτην. Καὶ οἱ προάγοντες διὰ πράξεων, καὶ οἱ Β΄ ἀκολουθοῦντες διὰ προθέσεως, ἅπαντες σὺν Χριστῷ οἱ αὐτοὶ ἀκολουθοῦντες, καὶ ἀκολουθήσαντες συμβασιλεύοντες αὐτῷ, καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἀπολαύον τες, δόξαν καὶ μεγαλωσύνην ἀναπέμψωσιν, ἅμα τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς σύμπαντας αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΟΜΙΛΙΑ ΙΔ'. Περὶ ἐξόδου ψυχῆς, καὶ περὶ τῆς δευτέρας παρ- ουσίας. Φοβοῦμαι τὸν θάνατον, ὅτι πικρός μοι ἐστι. Φ βοῦμαι τὴν γέενναν, ὅτι ἀτελεύτητός ἐστι. Φοβοῦμαι τὸν τάρταρον, ὅτι οὐ μετέχει θέρμης. Φοβοῦμαι τὸ σκότος, ὅτι οὐ μετέχει φωτός. Φοβοῦμαι τὸν σκώ- ληκα τὸν ἰοβόλον, ὅτι ἀτελεύτητός ἐστι. Φοβοῦμαι τοὺς ἀγγέλους τοὺς ἐπὶ τῆς κρίσεως, ὅτι ἀνελεήμονες εἰσι. Φοβοῦμαι ἐννοῶν τῆς ἡμέρας ἐκείνης τὸ φοβε ρὸν καὶ ἀδέκαστον δικαστήριον, τὸ βῆμα τὸ φρικώ δες, τὸν δικαστὴν τὸν ἀδέκαστον. Φοβοῦμαι τὸν που ταμὸν τοῦ πυρὸς τὸν πρὸ τοῦ βήματος ἐκείνου συ ρόμενον, καὶ σφοδροτάτῃ κατακλάζοντα τῇ φλογι, τὰς ἡκονημένας ῥομφαίας. Φοβοῦμαι τὰς ἀποτόμους τιμωρίας. Φοβοῦμαι τὴν κόλασιν τὴν οὐκ ἔχουσαν τέλος. Φοβοῦμαι τὸν ζόφον τὸν ἀφεγγῆ. Φοβοῦμαι τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. Φοβοῦμαι τὰ δεσμὰ τὰ ἄλυτα, τὸν βρυγμὸν τῶν ὀδόντων, τὸν κλαυθμὸν τὸν ἀπαρα μύθητον. Φοβοῦμαι τοὺς ἀφύκτους ἐλέγχους· οὐδὲν γὰρ κατηγόρων δεῖται ὁ δικαστὴς ἐκεῖνος, οὔτε μαρ- τύρων, οὔτε ἀποδείξεων, οὔτε ἐλέγχων· ἀλλ' ὅσα ἐπράξαμεν, καὶ ἐλαλήσαμεν, καὶ ἐβουλευσάμεθα, φέρει εἰς μέσον πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τῶν πεπλημμελη- κότων. Τότε οὐδεὶς ὁ παριστάμενος, καὶ ἐξαρπάζων τῆς τιμωρίας, οὐ πατὴρ, οὐ μήτηρ, οὐχ υἱὸς, οὐχὶ θυγάτηρ, οὐκ ἄλλος τις τῶν συγγενῶν, οὐ γείτων, οὐ φίλος, οὐ συνήγορος, οὐ χρημάτων δόσις, οὐ πλού του περιουσία, οὐ δυναστείας ὄγκος· ἀλλὰ ταῦτα πάντα ὥσπερ κόνις εἰς σποδὸν ἐλήλαται, καὶ μόνος κρινόμενος ἀπὸ τῶν αὐτῷ πεπραγμένων, τὴν ἐλευ- θεροῦσαν, ἢ τὴν καταδικάζουσαν ὑπομένει ψῆφον. Οίμοι! οἴμοι ! τῆς συνειδήσεως έλεγχούσης με, καὶ τῆς γραφῆς βοώσης, καὶ διδασκούσης με· ὦ ψυχή, τῶν μιασμάτων, καὶ παρὰ σοὶ ἐβδελυγμένων ἔργων Οίμοι, ὅτι τὸν ναὸν τοῦ σώματος ἔφθειρα, καὶ τὸ ἅγιόν σου Πνεῦμα ἐλύπησα ! ὦ Θεέ, ἀληθινά σου τὰ ἔργα, καὶ δικαία ή κρίσις σου, καὶ εὐθεῖαι αἱ ὁδοί : S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. discipulis prædicemus; ramos olivarum per miseri- cordiam in vitæ itinere, puerorum exemplo, rite ster- namus, amputemus crassæ nostræ naturæ massam, et misericordiæ nos substernamus in via, quæ dicit : • Ego sum via to : : ut et nos per ipsam invenia- mus misericordiam ab ipsa et cum ipsa in superna Jerusalem in templum illud magnum simul in- tremus, et qui præcedimus, et qui sequimur. Qui præcedunt quidem in tertia hora, et qui sequuntur, circa undecimam. Et, qui præcedunt, per actiones, et qui sequuntur, per voluntatem, omnes cum Chri- sto iidem, et qui sequuntur et qui secuti sunt, cum ipso regnantes, et sempiternis bonis fruentes, glo- riam et majestatem spirent una cum Patre, et san- ctissimo et vivifico Spiritu, nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. HOMILIA XIV. De exitu animi, et de secundo adventu. C Metuo mortem, quoniam acerba mihi est. Metuo gebennam, quoniam æterna est. Metuo Tartarum, quoniam nihil habet caloris. Metuo tenebras, quo- niam nihil habent lucis. Metuo vermem veneniferum, quoniam æternus est. Metuo angelos judicio præfi- ciendos, quoniam sunt immisericordes. Metuo, cum cogito illius diei terribile et muneribus inexpugna- bile consilium, tribunal horribile, judicem incorru- ptum. Metuo flumen ignis ante tribunal illud fluens, vebementissimaque flamma ebullientem, et acutos enses. Metuo severissimas poenas. Metuo supplicium finem non habens. Metuo tetram illam caliginem. Metuo profundas tenebras. Metuo infracta vincula, stridorem dentium, fletuni inconsolabilem. Metuo inevitabiles reprobationes. Nihil enim accusatoribus eget judex ille, neque testibus, neque demonstra- tionibus, neque reprobationibus. Sed quæcunque fe- cimus, diximus, decrevimus, ea in medium affert ob oculos nocentum. Tum nullus est qui adsit, et po- nis eripiat : non pater, non mater, non filius, non filia, non alius quispiam cognatorum, non vicinus, non amicus, non defensor, non pecuniarum largitio, non divitiarum abundantia, non potentiæ fastus : quin hæc omnia cineris ritu in pulverem abeunt, solusque reus ex suis factis absolventem, aut con- D demnantem sustinet sententiam. Heu mihi, heu mihi quem conscientia redarguit, et scripta cla- mantia docent! O anime, cui tot nefaria foedaque pa- trata sunt facinora.eu ! mihi qui corporis templum corrupi, et sancto tuo Spiritui dolorem feci ! O Deus, vera sunt opera tua, et justum judicium, et recta viæ, et obscurissima consilia! propter brevem pec- cati fruitionem in æternum torqueor. Propter cor- poris voluptatem igni trador. Justum est Dei judi- cium : vocabar, et non obtemperabam ; docebar, se Joan. XIV, 6.
PG 77:1088Οἱ τὸ σῶμα παρὰ τὸ δέον τρέφοντες, λιμοκτονοῦσι τὴν ψυχήν· οἱ ἐν γνώσει καὶ ἄνευ ἀνάγκης ἁμαρτάνοντες, καὶ μὴ μετανοοῦντες, μετὰ ἀπίστων κολάζονται· οἱ λέγοντες, Ἐν νεότητι ἁμαρτήσωμεν, καὶ ἐν γήρᾳ μετανοήσωμεν, ὑπὸ δαιμόνων ἐμπαίζονται, καὶ χλευάζονται, καὶ ὡς ἑκουσίως ἁμαρτάνοντες, τῆς μετανοίας οὐκ ἀξιοῦνται, ἀλλ’ ἐν νεότητι ὑπὸ τῆς τοῦ θανάτου δρεπάνης θερίζονται· ὡς Ἀμμὼν ὁ τοῦ Ἰσραὴλ βασιλεὺς, ὁ καὶ τὸν Θεὸν παροργίσας διὰ τοὺς πονηροὺς αὐτοῦ λογισμοὺς, καὶ τὰς βεβήλους αὐτοῦ ἐννοίας. Οἱ γὰρ λέγοντες, Σήμερον ἁμαρτήσωμεν, καὶ αὔριον μετανοήσωμεν, οἱ τοιοῦτοι ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν· καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία, καὶ τὴν σήμερον ἀπώλεσαν, τὸ σῶμα φθείραντες καὶ μιάναντες, καὶ τὴν ψυχὴν μολύναντες, καὶ τὸν νοῦν ζοφώσαντες, καὶ τὴν διάνοιαν θολώσαντες, καὶ τὴν συνείδησιν βορβορώσαντες· τὴν δὲ αὔριον ἐκλάπησαν·
θένου κατὰ ἀλήθειαν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, σεσαρκῶσθαι καὶ ἐνανθρωπῆσαι λέγεται. ἀφράστως δ'. Αρκεῖ τοιγαροῦν πρὸς ὀρθὴν καὶ ἀδιάβλητον τῆς πίστεως ἡμῶν ὁμολογίαν, τὸ Θεοτόκον λέγειν καὶ ὁμολογεῖν τὴν ἁγίαν Παρθένον· τόγε μὴν προσε πο ἄγειν ὅτι καὶ ἀνθρωποτόκος, οὐκ ἀναγκαῖον οὔτε ἐπ ωφελές ἕνα γὰρ Θεὸν ἐδιδάχθημεν ὁμολογεῖν καὶ πιστεύειν αὐτὸν, καὶ μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν, καθὼς ὁ Παῦλος· «Εἷς Θεὸς, εἷς καὶ μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων· ὁ ἄνθρωπον μὲν γὰρ γενέσθαι φαμὲν ἀτρέπτως τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον. Καὶ ὅσον μὲν ἧκεν εἰς τὴν τῆς σαρκὸς φύσιν, τέτοκεν ἡ ἁγία Παρθένος τὸ ἑαυτῇ τε καὶ ἡμῖν ὁμοούσιον σῶμα ἀλλ' ἔν γε τῷ Θεοτόκον εἰπεῖν, συνεισάγεται πάντως καὶ ἡ τούτου δήλωσις· οὐ γὰρ θεότητα τέτοκε γυμνὴν ἡ ἁγία Παρ θένος, ἀλλ' ἐνωθέντα σαρκὶ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον· καὶ οὐκ ἂν ἑτέρως νοοῖτο Θεοτόκος, εἰ μὴ κατὰ τοῦτον αὐτ τὸν τὸν τρόπον· ὥστε προειστρέχει πάντως ἡ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὁμολογία· καὶ οὕτως ἔσται λοιπὸν ἀληθὲς, ὅτι Θεοτόκος γέγονεν ἡ ἁγία Παρθένος ἀπο τεκοῦσα παραδόξως ένα Χριστόν, παραπλησίως ἡμῖν μετεσχηκότα σαρκὸς καὶ αἷματος, καὶ ὁμοούσιον αὐτῇ τε καὶ ἡμῖν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, ὡς εἶναι τὴν σάρκα ἐκ τῆς Θεοτόκου Μαρίας· οὐ γὰρ ὁμοιοούσιον, ὡς ἔδοξέ τισι τῶν αἱρετικῶν, ἀλλ' ὁμοούσιον, τουτο ἐστιν ἐκ τῆς ἡμετέρας οὐσίας· φησί γάρ· Σπέρματος ᾿Αβραὰμ ἐπιλαμβάνεται. Τὸ δὲ ὁμοιοούσιον σημαίνει οὐκ ἀληθινὸν ἄνθρωπον, ἀλλ' ὁμοίωμα Υἱοῦ ἀνθρώπου, καθὼς ὁ Δανιήλ φησιν. Ο δὲ ᾿Απόστολος οὐχ ὁμοίωμα ἡμᾶς ἐδίδαξεν, ἀλλά φησιν· ο Άνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦς, ὁ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων ὁμοούσιον δὲ τὸν αὐτὸν τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ θεϊκῶς, καθὼς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν ὡμολόγησαν, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ, καὶ οὐχ ὁμοιοούσιον εἰπόντες. ε'. Περιττὸν οὖν ἄρα καὶ οὐκ ἀναγκαίως, Θεοτό κον λέγοντες, ἐπάγομεν καὶ ἀνθρωποτόκον· ἀρκεῖ γὰρ, ὡς ἔφην, ἡ πρώτη φωνή, τοῦ παντὸς ἡμῶν μυσ στηρίου τὴν ὁμολογίαν ἔχουσα, καὶ πρόφασιν εύρεσι λογίας οὐδεμίαν παρέχουσα τοῖς ἐθέλουσι συκοφαντεῖν τὴν ἀλήθειαν· ἔθος μὲν γὰρ τοῖς αἱρετικοῖς τὰ ὀρθῶς εἰρημένα παρατρέπειν εἰς κίβδηλον νοῦν· ξενιζόμεθα δὲ κατ' οὐδένα τρόπον, ἐννοοῦντες ὅτι πεπλάνηνται, καὶ αὐτὰς τὰς θείας παρερμηνεύοντες, Γραφάς. Ούκο οὖν ἡμᾶς μὲν προσήκει κατά γε τὸν πρέποντά τε καὶ ὀρθῶς ἔχοντα σκοπὸν προσφέρειν τὰς λέξεις· εἰ δὲ νοοῦσι πάλιν οὐκ ὀρθῶς, οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς· ἐκεῖνα ἀκούσονται διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· • Οὐαὶ οἱ λέ γοντες τὸ πονηρὸν καλὸν, καὶ τὸ καλὸν πονηρόν!» Αλλ' οὐδεμία κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος, ἀλλ' οὐδὲ συμφώνησις Χριστοῦ πρὸς Βελίαλ. Βαδιούμεθα γὰρ άνθρωποτόκος, Θεοτόκος ανθρωποτόκος Dei Verbum, idcirco ineffabiliter incarnatum dicitur atque humanatum. fidei nostræ confessionem, dicere et confiteri san ctam Virginem esse Deiparam: addere enim quod sit hominipara neque necessarium est neque utile. Namque unum Deum edocti sumus confiteri ipsum et credere, ut Paulus ait: • Unus Deus, et unus mediator Dei et hominum "8. > Namque hominem factum esse invertibiliter Dei Verbum dicimus. Et quod attinet ad carnis naturam, peperit sancta Virgo sibi et nobis consubstantiale corpus: verumtamen dum Deiparam dicimus, hujus quoque rei significa bio comprehenditur: non enim nudam peperit Di vinitatem sancta Virgo, sed unitum carni Verbum Dei. Neque aliter intelligi posset Deipara, nisi hoc quem dicimus modo. Quare præcurrit omnino hu manitatis confessio. Atque ita verum evadit, quod Deipara facta sit sancta Virgo dum peperit mirabi liter unum Christum, æque ac nos participem car nis et sanguinis, et consubstantialem ei nobisque secundum humanitatem; ita ut caro ex Deipara Maria exstiterit. Non enim est Christus nostræ sub stantiæ similis, ut nonnullis visum est hæreticis, sed consubstantialis, id est de nostra substantia constans. Ait enim Scriptura, semen Abrahæ appre hendisse ".Secus vero substantia similis, non si gnificat verum hominem, sed hominis similitudi nem, sicuti Daniel aiebat 7. Verumtamen Apostolus non similitudinem nos docuit, sed inquit: ‹ Homo Christus Jesus, qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus ";» consubstantialem autem eum dem Deo Patri divinitus, sicuti et patres nostri confessi sunt: consubstantialem, inquam, Patri di centes, non simili substantia praditum. Tim. 11, 5. • Hebr. II, 16. Dan. x, 16. Vocabulum ceu pronuntiatum a religionis magistris, non respuebat Cyrillus in po stremo De incarnatione capitulo a me edito (ita ta Den si conjunctum cum ponatur). Μox initio dialogi a nobis item editi Nestorium audivi tate, cum Deiparam dixerimus, hominiparam add mus. Sufficit enim, ut dixi, prius vocabulum, quod universi mysterii nostri confessionem continet, et nullam cavillationi verborum ansam præbet his qui calumniam veritati struere volunt. Est enim mos hæreticorum, recte dicta ad adulterinum sensum transferendi. Neque id prorsus miramur reputantes, solere ipsos errare in divinis etiam interpretandis Scripturis. Nos itaque decet congrua rectumque sensum habentia proferre vocabula. Quæ si illi prave intelligunt, nil nostra interest. Ipsi audiant dicen tem prophetam: «Væ qui dicitis malum bonum, et bonum malum 7!» Sed nulla est communio lucis cum tenebris, neque Christi consensus cum Be lial ". Gradiamur utique nos recta et sine ullis am Tim. 11, 5, 6. " Isa. v, 20. "II Cor. VI, mus eodem vocabulo abutentem. Hic igitur prudenter Cyrillus id usurpandum non judi cat; multoque vehementius improbat in homilia Ephesi habita opp. T. V, part. 2, p. 382; necnon Gregorius Nyssenus,epist. ad Eusth. et Ambr. 4. Sufficit itaque ad rectam et irreprehensibilem 5. 418 Supervacue igitur eta bsque ulla necessi
Οἱ γὰρ μὴ κλαίοντες διὰ τὸ πτῶμα τῆς πορνείας, καὶ μὴ πενθοῦντες διὰ τὸν βόρβορον τῆς μοιχείας, καὶ μὴ θρηνοῦντες διὰ τὸ πέταυρον τῆς ἀῤῥενοκοιτίας, καὶ μὴ ὀλολύζοντες διὰ τὴν μαλακίαν, οὐ δύνανται ὁλοψύχως μετανοῆσαι περὶ τὰ ἀπελθόντα ἁμαρτήματα, οὔτε διορθώσασθαι τὰ μέλλοντα. Οἱ γὰρ μὴ ζητοῦντες ἅπερ ἀπώλεσαν, καὶ τὰ σωζόμενα οὐκ ἐκτήσαντο. Οἱ μὴ ψηφίζοντες τὴν φυρασίαν τῆς ἐνθήκης, καὶ τὰ κεφάλαια ζημιοῦνται. Οἱ μὴ κοπιῶντες νουνεχῶς, καὶ νήφοντες ἐν εὐχαῖς, αἰχμαλωτίζονται ὑπὸ αἰσχρῶν λογισμῶν· οἱ δὲ αἰχμαλωτισθέντες, δουλεύουσι τῇ κακῇ συνηθείᾳ, ἄκοντες καὶ μὴ βουλόμενοι. Οἱ μὴ ἀγρυπνοῦντες νηφόντως ἐν τῇ ψαλμωδ[ε]ίᾳ, κλέπτονται. Οἱ μὴ γρηγοροῦντες ἐν τῇ ἀκροάσει τῶν θείων Γραφῶν, ἀλλ’ ὕπνῳ τῆς ῥᾳθυμίας ἑαυτοὺς ἐκδόντες, μετὰ τῶν πέντε μωρῶν παρθένων ἀποκλεισθήσονται. Οἱ τὰ ὅπλα τῆς νηστείας ῥίπτοντες, ὑπὸ τῆς γαστριμαργίας σκελίζονται, καὶ ὑπὸ τῆς πορνομοιχοῦς ἀναιροῦνται ἁμαρτίας· οἱ τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολὰς μὴ φυλάξαντες, ὑπὸ δαιμόνων τιτρώσκονται, καὶ ἐν γεέννῃ πυρὸς καταδικάζονται.
θένου κατὰ ἀλήθειαν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, σεσαρκῶσθαι καὶ ἐνανθρωπῆσαι λέγεται. ἀφράστως δ'. Αρκεῖ τοιγαροῦν πρὸς ὀρθὴν καὶ ἀδιάβλητον τῆς πίστεως ἡμῶν ὁμολογίαν, τὸ Θεοτόκον λέγειν καὶ ὁμολογεῖν τὴν ἁγίαν Παρθένον· τόγε μὴν προσε πο ἄγειν ὅτι καὶ ἀνθρωποτόκος, οὐκ ἀναγκαῖον οὔτε ἐπ ωφελές ἕνα γὰρ Θεὸν ἐδιδάχθημεν ὁμολογεῖν καὶ πιστεύειν αὐτὸν, καὶ μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν, καθὼς ὁ Παῦλος· «Εἷς Θεὸς, εἷς καὶ μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων· ὁ ἄνθρωπον μὲν γὰρ γενέσθαι φαμὲν ἀτρέπτως τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον. Καὶ ὅσον μὲν ἧκεν εἰς τὴν τῆς σαρκὸς φύσιν, τέτοκεν ἡ ἁγία Παρθένος τὸ ἑαυτῇ τε καὶ ἡμῖν ὁμοούσιον σῶμα ἀλλ' ἔν γε τῷ Θεοτόκον εἰπεῖν, συνεισάγεται πάντως καὶ ἡ τούτου δήλωσις· οὐ γὰρ θεότητα τέτοκε γυμνὴν ἡ ἁγία Παρ θένος, ἀλλ' ἐνωθέντα σαρκὶ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον· καὶ οὐκ ἂν ἑτέρως νοοῖτο Θεοτόκος, εἰ μὴ κατὰ τοῦτον αὐτ τὸν τὸν τρόπον· ὥστε προειστρέχει πάντως ἡ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὁμολογία· καὶ οὕτως ἔσται λοιπὸν ἀληθὲς, ὅτι Θεοτόκος γέγονεν ἡ ἁγία Παρθένος ἀπο τεκοῦσα παραδόξως ένα Χριστόν, παραπλησίως ἡμῖν μετεσχηκότα σαρκὸς καὶ αἷματος, καὶ ὁμοούσιον αὐτῇ τε καὶ ἡμῖν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, ὡς εἶναι τὴν σάρκα ἐκ τῆς Θεοτόκου Μαρίας· οὐ γὰρ ὁμοιοούσιον, ὡς ἔδοξέ τισι τῶν αἱρετικῶν, ἀλλ' ὁμοούσιον, τουτο ἐστιν ἐκ τῆς ἡμετέρας οὐσίας· φησί γάρ· Σπέρματος ᾿Αβραὰμ ἐπιλαμβάνεται. Τὸ δὲ ὁμοιοούσιον σημαίνει οὐκ ἀληθινὸν ἄνθρωπον, ἀλλ' ὁμοίωμα Υἱοῦ ἀνθρώπου, καθὼς ὁ Δανιήλ φησιν. Ο δὲ ᾿Απόστολος οὐχ ὁμοίωμα ἡμᾶς ἐδίδαξεν, ἀλλά φησιν· ο Άνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦς, ὁ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων ὁμοούσιον δὲ τὸν αὐτὸν τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ θεϊκῶς, καθὼς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν ὡμολόγησαν, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ, καὶ οὐχ ὁμοιοούσιον εἰπόντες. ε'. Περιττὸν οὖν ἄρα καὶ οὐκ ἀναγκαίως, Θεοτό κον λέγοντες, ἐπάγομεν καὶ ἀνθρωποτόκον· ἀρκεῖ γὰρ, ὡς ἔφην, ἡ πρώτη φωνή, τοῦ παντὸς ἡμῶν μυσ στηρίου τὴν ὁμολογίαν ἔχουσα, καὶ πρόφασιν εύρεσι λογίας οὐδεμίαν παρέχουσα τοῖς ἐθέλουσι συκοφαντεῖν τὴν ἀλήθειαν· ἔθος μὲν γὰρ τοῖς αἱρετικοῖς τὰ ὀρθῶς εἰρημένα παρατρέπειν εἰς κίβδηλον νοῦν· ξενιζόμεθα δὲ κατ' οὐδένα τρόπον, ἐννοοῦντες ὅτι πεπλάνηνται, καὶ αὐτὰς τὰς θείας παρερμηνεύοντες, Γραφάς. Ούκο οὖν ἡμᾶς μὲν προσήκει κατά γε τὸν πρέποντά τε καὶ ὀρθῶς ἔχοντα σκοπὸν προσφέρειν τὰς λέξεις· εἰ δὲ νοοῦσι πάλιν οὐκ ὀρθῶς, οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς· ἐκεῖνα ἀκούσονται διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· • Οὐαὶ οἱ λέ γοντες τὸ πονηρὸν καλὸν, καὶ τὸ καλὸν πονηρόν!» Αλλ' οὐδεμία κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος, ἀλλ' οὐδὲ συμφώνησις Χριστοῦ πρὸς Βελίαλ. Βαδιούμεθα γὰρ άνθρωποτόκος, Θεοτόκος ανθρωποτόκος Dei Verbum, idcirco ineffabiliter incarnatum dicitur atque humanatum. fidei nostræ confessionem, dicere et confiteri san ctam Virginem esse Deiparam: addere enim quod sit hominipara neque necessarium est neque utile. Namque unum Deum edocti sumus confiteri ipsum et credere, ut Paulus ait: • Unus Deus, et unus mediator Dei et hominum "8. > Namque hominem factum esse invertibiliter Dei Verbum dicimus. Et quod attinet ad carnis naturam, peperit sancta Virgo sibi et nobis consubstantiale corpus: verumtamen dum Deiparam dicimus, hujus quoque rei significa bio comprehenditur: non enim nudam peperit Di vinitatem sancta Virgo, sed unitum carni Verbum Dei. Neque aliter intelligi posset Deipara, nisi hoc quem dicimus modo. Quare præcurrit omnino hu manitatis confessio. Atque ita verum evadit, quod Deipara facta sit sancta Virgo dum peperit mirabi liter unum Christum, æque ac nos participem car nis et sanguinis, et consubstantialem ei nobisque secundum humanitatem; ita ut caro ex Deipara Maria exstiterit. Non enim est Christus nostræ sub stantiæ similis, ut nonnullis visum est hæreticis, sed consubstantialis, id est de nostra substantia constans. Ait enim Scriptura, semen Abrahæ appre hendisse ".Secus vero substantia similis, non si gnificat verum hominem, sed hominis similitudi nem, sicuti Daniel aiebat 7. Verumtamen Apostolus non similitudinem nos docuit, sed inquit: ‹ Homo Christus Jesus, qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus ";» consubstantialem autem eum dem Deo Patri divinitus, sicuti et patres nostri confessi sunt: consubstantialem, inquam, Patri di centes, non simili substantia praditum. Tim. 11, 5. • Hebr. II, 16. Dan. x, 16. Vocabulum ceu pronuntiatum a religionis magistris, non respuebat Cyrillus in po stremo De incarnatione capitulo a me edito (ita ta Den si conjunctum cum ponatur). Μox initio dialogi a nobis item editi Nestorium audivi tate, cum Deiparam dixerimus, hominiparam add mus. Sufficit enim, ut dixi, prius vocabulum, quod universi mysterii nostri confessionem continet, et nullam cavillationi verborum ansam præbet his qui calumniam veritati struere volunt. Est enim mos hæreticorum, recte dicta ad adulterinum sensum transferendi. Neque id prorsus miramur reputantes, solere ipsos errare in divinis etiam interpretandis Scripturis. Nos itaque decet congrua rectumque sensum habentia proferre vocabula. Quæ si illi prave intelligunt, nil nostra interest. Ipsi audiant dicen tem prophetam: «Væ qui dicitis malum bonum, et bonum malum 7!» Sed nulla est communio lucis cum tenebris, neque Christi consensus cum Be lial ". Gradiamur utique nos recta et sine ullis am Tim. 11, 5, 6. " Isa. v, 20. "II Cor. VI, mus eodem vocabulo abutentem. Hic igitur prudenter Cyrillus id usurpandum non judi cat; multoque vehementius improbat in homilia Ephesi habita opp. T. V, part. 2, p. 382; necnon Gregorius Nyssenus,epist. ad Eusth. et Ambr. 4. Sufficit itaque ad rectam et irreprehensibilem 5. 418 Supervacue igitur eta bsque ulla necessi
Οἱ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς κοινωνίας ἑαυτοὺς μακρύνοντες, ἐχθροὶ τοῦ Θεοῦ γίνονται, καὶ δαιμόνων φίλοι. Αἰσχυνέσθω πᾶσα αἵρεσις τῶν ἀθέων αἱρετικῶν, καλυπτέσθω τὸ γένος τῶν ἀπίστων, ἀπολέσθω ἡ συναγωγὴ τῶν Ἰουδαίων, ἐμφραττέσθω τὰ ἀκάθαρτα στόματα τῶν ἀρνησιθέων Ἑβραίων, ὅταν ὁ δοκιμάζων τὰς καρδίας, καὶ τοὺς νεφροὺς ἐτάζων, καὶ τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον, διικνούμενος μέχρι μερισμοῦ σαρκὸς, καὶ πνεύματος, ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν, καὶ κριτικὸς ἐνθυμήσεων, καὶ ἐννοιῶν, κάθηται δικάζων. Τότε δὴ, τότε οὐκ ὀλίγους τινὰς ἐκ πολλῶν, ἀλλὰ πάντας ἐκκαλυπτομένους ὄψει, καὶ οὔτε δορὰ τοῦ προβάτου τὸν λύκον δύναται καλύψαι, οὔτε κονίασις τῶν ἔργων τὸν ἔνδον ἀποκρύψαι λογισμόν· οὐκ ἔστι γὰρ κτίσις ἀφανὴς τῷ κρίνοντι, ἀλλὰ πάντα γυμνὰ, καὶ τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ. Οὐκ οὖν πρὸς τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολὰς, σαρκικοῖς ἀντιταξώμεθα πάθεσι· ταπεινώσωμεν λογισμοὺς κενοδόξους, ἐπαναστῶμεν τῷ διαβόλῳ πρὸς μάχην, ὀμματώσωμεν εἰς νῆψιν τὴν διάνοιαν, κοιμήσωμεν λογισμοὺς ἁμαρτίας·
θένου κατὰ ἀλήθειαν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, σεσαρκῶσθαι καὶ ἐνανθρωπῆσαι λέγεται. ἀφράστως δ'. Αρκεῖ τοιγαροῦν πρὸς ὀρθὴν καὶ ἀδιάβλητον τῆς πίστεως ἡμῶν ὁμολογίαν, τὸ Θεοτόκον λέγειν καὶ ὁμολογεῖν τὴν ἁγίαν Παρθένον· τόγε μὴν προσε πο ἄγειν ὅτι καὶ ἀνθρωποτόκος, οὐκ ἀναγκαῖον οὔτε ἐπ ωφελές ἕνα γὰρ Θεὸν ἐδιδάχθημεν ὁμολογεῖν καὶ πιστεύειν αὐτὸν, καὶ μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν, καθὼς ὁ Παῦλος· «Εἷς Θεὸς, εἷς καὶ μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων· ὁ ἄνθρωπον μὲν γὰρ γενέσθαι φαμὲν ἀτρέπτως τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον. Καὶ ὅσον μὲν ἧκεν εἰς τὴν τῆς σαρκὸς φύσιν, τέτοκεν ἡ ἁγία Παρθένος τὸ ἑαυτῇ τε καὶ ἡμῖν ὁμοούσιον σῶμα ἀλλ' ἔν γε τῷ Θεοτόκον εἰπεῖν, συνεισάγεται πάντως καὶ ἡ τούτου δήλωσις· οὐ γὰρ θεότητα τέτοκε γυμνὴν ἡ ἁγία Παρ θένος, ἀλλ' ἐνωθέντα σαρκὶ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον· καὶ οὐκ ἂν ἑτέρως νοοῖτο Θεοτόκος, εἰ μὴ κατὰ τοῦτον αὐτ τὸν τὸν τρόπον· ὥστε προειστρέχει πάντως ἡ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὁμολογία· καὶ οὕτως ἔσται λοιπὸν ἀληθὲς, ὅτι Θεοτόκος γέγονεν ἡ ἁγία Παρθένος ἀπο τεκοῦσα παραδόξως ένα Χριστόν, παραπλησίως ἡμῖν μετεσχηκότα σαρκὸς καὶ αἷματος, καὶ ὁμοούσιον αὐτῇ τε καὶ ἡμῖν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, ὡς εἶναι τὴν σάρκα ἐκ τῆς Θεοτόκου Μαρίας· οὐ γὰρ ὁμοιοούσιον, ὡς ἔδοξέ τισι τῶν αἱρετικῶν, ἀλλ' ὁμοούσιον, τουτο ἐστιν ἐκ τῆς ἡμετέρας οὐσίας· φησί γάρ· Σπέρματος ᾿Αβραὰμ ἐπιλαμβάνεται. Τὸ δὲ ὁμοιοούσιον σημαίνει οὐκ ἀληθινὸν ἄνθρωπον, ἀλλ' ὁμοίωμα Υἱοῦ ἀνθρώπου, καθὼς ὁ Δανιήλ φησιν. Ο δὲ ᾿Απόστολος οὐχ ὁμοίωμα ἡμᾶς ἐδίδαξεν, ἀλλά φησιν· ο Άνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦς, ὁ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων ὁμοούσιον δὲ τὸν αὐτὸν τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ θεϊκῶς, καθὼς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν ὡμολόγησαν, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ, καὶ οὐχ ὁμοιοούσιον εἰπόντες. ε'. Περιττὸν οὖν ἄρα καὶ οὐκ ἀναγκαίως, Θεοτό κον λέγοντες, ἐπάγομεν καὶ ἀνθρωποτόκον· ἀρκεῖ γὰρ, ὡς ἔφην, ἡ πρώτη φωνή, τοῦ παντὸς ἡμῶν μυσ στηρίου τὴν ὁμολογίαν ἔχουσα, καὶ πρόφασιν εύρεσι λογίας οὐδεμίαν παρέχουσα τοῖς ἐθέλουσι συκοφαντεῖν τὴν ἀλήθειαν· ἔθος μὲν γὰρ τοῖς αἱρετικοῖς τὰ ὀρθῶς εἰρημένα παρατρέπειν εἰς κίβδηλον νοῦν· ξενιζόμεθα δὲ κατ' οὐδένα τρόπον, ἐννοοῦντες ὅτι πεπλάνηνται, καὶ αὐτὰς τὰς θείας παρερμηνεύοντες, Γραφάς. Ούκο οὖν ἡμᾶς μὲν προσήκει κατά γε τὸν πρέποντά τε καὶ ὀρθῶς ἔχοντα σκοπὸν προσφέρειν τὰς λέξεις· εἰ δὲ νοοῦσι πάλιν οὐκ ὀρθῶς, οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς· ἐκεῖνα ἀκούσονται διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· • Οὐαὶ οἱ λέ γοντες τὸ πονηρὸν καλὸν, καὶ τὸ καλὸν πονηρόν!» Αλλ' οὐδεμία κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος, ἀλλ' οὐδὲ συμφώνησις Χριστοῦ πρὸς Βελίαλ. Βαδιούμεθα γὰρ άνθρωποτόκος, Θεοτόκος ανθρωποτόκος Dei Verbum, idcirco ineffabiliter incarnatum dicitur atque humanatum. fidei nostræ confessionem, dicere et confiteri san ctam Virginem esse Deiparam: addere enim quod sit hominipara neque necessarium est neque utile. Namque unum Deum edocti sumus confiteri ipsum et credere, ut Paulus ait: • Unus Deus, et unus mediator Dei et hominum "8. > Namque hominem factum esse invertibiliter Dei Verbum dicimus. Et quod attinet ad carnis naturam, peperit sancta Virgo sibi et nobis consubstantiale corpus: verumtamen dum Deiparam dicimus, hujus quoque rei significa bio comprehenditur: non enim nudam peperit Di vinitatem sancta Virgo, sed unitum carni Verbum Dei. Neque aliter intelligi posset Deipara, nisi hoc quem dicimus modo. Quare præcurrit omnino hu manitatis confessio. Atque ita verum evadit, quod Deipara facta sit sancta Virgo dum peperit mirabi liter unum Christum, æque ac nos participem car nis et sanguinis, et consubstantialem ei nobisque secundum humanitatem; ita ut caro ex Deipara Maria exstiterit. Non enim est Christus nostræ sub stantiæ similis, ut nonnullis visum est hæreticis, sed consubstantialis, id est de nostra substantia constans. Ait enim Scriptura, semen Abrahæ appre hendisse ".Secus vero substantia similis, non si gnificat verum hominem, sed hominis similitudi nem, sicuti Daniel aiebat 7. Verumtamen Apostolus non similitudinem nos docuit, sed inquit: ‹ Homo Christus Jesus, qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus ";» consubstantialem autem eum dem Deo Patri divinitus, sicuti et patres nostri confessi sunt: consubstantialem, inquam, Patri di centes, non simili substantia praditum. Tim. 11, 5. • Hebr. II, 16. Dan. x, 16. Vocabulum ceu pronuntiatum a religionis magistris, non respuebat Cyrillus in po stremo De incarnatione capitulo a me edito (ita ta Den si conjunctum cum ponatur). Μox initio dialogi a nobis item editi Nestorium audivi tate, cum Deiparam dixerimus, hominiparam add mus. Sufficit enim, ut dixi, prius vocabulum, quod universi mysterii nostri confessionem continet, et nullam cavillationi verborum ansam præbet his qui calumniam veritati struere volunt. Est enim mos hæreticorum, recte dicta ad adulterinum sensum transferendi. Neque id prorsus miramur reputantes, solere ipsos errare in divinis etiam interpretandis Scripturis. Nos itaque decet congrua rectumque sensum habentia proferre vocabula. Quæ si illi prave intelligunt, nil nostra interest. Ipsi audiant dicen tem prophetam: «Væ qui dicitis malum bonum, et bonum malum 7!» Sed nulla est communio lucis cum tenebris, neque Christi consensus cum Be lial ". Gradiamur utique nos recta et sine ullis am Tim. 11, 5, 6. " Isa. v, 20. "II Cor. VI, mus eodem vocabulo abutentem. Hic igitur prudenter Cyrillus id usurpandum non judi cat; multoque vehementius improbat in homilia Ephesi habita opp. T. V, part. 2, p. 382; necnon Gregorius Nyssenus,epist. ad Eusth. et Ambr. 4. Sufficit itaque ad rectam et irreprehensibilem 5. 418 Supervacue igitur eta bsque ulla necessi
Homily XVHomilia XV
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
κτησώμεθα προσευχὴν ἀρέμβαστον, νοῦν νήφοντα, διάνοιαν διεγηγερμένην, συνείδησιν ἀθόλωτον, ἐγκράτειαν ἀτελεύτητον, νηστείαν ἀνυπόκριτον, ἀγάπην ἀπροσωπόληπτον, ἁγνείαν ἀνόθευτον, σωφροσύνην ἀμίαντον, ταπείνωσιν ἀνύπουλον, ψαλμῳδίαν ἄπαυστον, ἀνάγνωσιν ἀκενόδοξον, γουνυκλισίαν ἀνυπερήφανον, δέησιν διηνεκῆ, βίον καθαρὸν, λόγον ἀληθῆ, ξενοδοχίαν ἀγόγγυστον, ὑπομονὴν εὐχάριστον, ἐλεημοσύνην ἀνεξέταστον· τὴν ὀξυχολίαν ἐξοστρακίσωμεν, τὴν ὀργὴν ἐκδιώξωμεν, τὴν ἀκηδίαν ἐξεπώσωμεν, τὸν θυμὸν ἀποκτείνωμεν, τὴν λύπην μαράνωμεν, τὴν φιλαργυρίαν ξηράνωμεν. Μὴ φοβηθῶμεν τὸν κοινὸν θάνατον, τὸν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων θεριστὴν, ἀλλὰ τὸν ὀλοθρευτὴν τῶν ἀνθρώπων· θάνατος γὰρ κυρίως, οὐχὶ ὁ χωρίζων τὴν ψυχὴν ἀπὸ τοῦ σώματος, ἀλλ’ ὁ χωρίζων ψυχὴν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς ζωή ἐστιν· ὁ δὲ τῆς ζωῆς χωριζόμενος, τέθνηκε, τὴν πρόσθεν παῤῥησίαν ὡς τὴν ζωὴν ἀποβαλών· καὶ ἐπειδὴ θάνατος, ὁ διάβολος ὁ τοῦ θανάτου πατὴρ, ἵσταται ὡς ἀντίπαλος ἰσχυρὸς καθοπλιζόμενος, ἵνα ἡμᾶς ἐν ταῖς ἁγίαις ἡμέραις παλαίσῃ καὶ ῥήξῃ, καὶ εἴπῃ·
θένου κατὰ ἀλήθειαν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, σεσαρκῶσθαι καὶ ἐνανθρωπῆσαι λέγεται. ἀφράστως δ'. Αρκεῖ τοιγαροῦν πρὸς ὀρθὴν καὶ ἀδιάβλητον τῆς πίστεως ἡμῶν ὁμολογίαν, τὸ Θεοτόκον λέγειν καὶ ὁμολογεῖν τὴν ἁγίαν Παρθένον· τόγε μὴν προσε πο ἄγειν ὅτι καὶ ἀνθρωποτόκος, οὐκ ἀναγκαῖον οὔτε ἐπ ωφελές ἕνα γὰρ Θεὸν ἐδιδάχθημεν ὁμολογεῖν καὶ πιστεύειν αὐτὸν, καὶ μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν, καθὼς ὁ Παῦλος· «Εἷς Θεὸς, εἷς καὶ μεσίτης Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων· ὁ ἄνθρωπον μὲν γὰρ γενέσθαι φαμὲν ἀτρέπτως τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον. Καὶ ὅσον μὲν ἧκεν εἰς τὴν τῆς σαρκὸς φύσιν, τέτοκεν ἡ ἁγία Παρθένος τὸ ἑαυτῇ τε καὶ ἡμῖν ὁμοούσιον σῶμα ἀλλ' ἔν γε τῷ Θεοτόκον εἰπεῖν, συνεισάγεται πάντως καὶ ἡ τούτου δήλωσις· οὐ γὰρ θεότητα τέτοκε γυμνὴν ἡ ἁγία Παρ θένος, ἀλλ' ἐνωθέντα σαρκὶ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον· καὶ οὐκ ἂν ἑτέρως νοοῖτο Θεοτόκος, εἰ μὴ κατὰ τοῦτον αὐτ τὸν τὸν τρόπον· ὥστε προειστρέχει πάντως ἡ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὁμολογία· καὶ οὕτως ἔσται λοιπὸν ἀληθὲς, ὅτι Θεοτόκος γέγονεν ἡ ἁγία Παρθένος ἀπο τεκοῦσα παραδόξως ένα Χριστόν, παραπλησίως ἡμῖν μετεσχηκότα σαρκὸς καὶ αἷματος, καὶ ὁμοούσιον αὐτῇ τε καὶ ἡμῖν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, ὡς εἶναι τὴν σάρκα ἐκ τῆς Θεοτόκου Μαρίας· οὐ γὰρ ὁμοιοούσιον, ὡς ἔδοξέ τισι τῶν αἱρετικῶν, ἀλλ' ὁμοούσιον, τουτο ἐστιν ἐκ τῆς ἡμετέρας οὐσίας· φησί γάρ· Σπέρματος ᾿Αβραὰμ ἐπιλαμβάνεται. Τὸ δὲ ὁμοιοούσιον σημαίνει οὐκ ἀληθινὸν ἄνθρωπον, ἀλλ' ὁμοίωμα Υἱοῦ ἀνθρώπου, καθὼς ὁ Δανιήλ φησιν. Ο δὲ ᾿Απόστολος οὐχ ὁμοίωμα ἡμᾶς ἐδίδαξεν, ἀλλά φησιν· ο Άνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦς, ὁ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων ὁμοούσιον δὲ τὸν αὐτὸν τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ θεϊκῶς, καθὼς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν ὡμολόγησαν, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ, καὶ οὐχ ὁμοιοούσιον εἰπόντες. ε'. Περιττὸν οὖν ἄρα καὶ οὐκ ἀναγκαίως, Θεοτό κον λέγοντες, ἐπάγομεν καὶ ἀνθρωποτόκον· ἀρκεῖ γὰρ, ὡς ἔφην, ἡ πρώτη φωνή, τοῦ παντὸς ἡμῶν μυσ στηρίου τὴν ὁμολογίαν ἔχουσα, καὶ πρόφασιν εύρεσι λογίας οὐδεμίαν παρέχουσα τοῖς ἐθέλουσι συκοφαντεῖν τὴν ἀλήθειαν· ἔθος μὲν γὰρ τοῖς αἱρετικοῖς τὰ ὀρθῶς εἰρημένα παρατρέπειν εἰς κίβδηλον νοῦν· ξενιζόμεθα δὲ κατ' οὐδένα τρόπον, ἐννοοῦντες ὅτι πεπλάνηνται, καὶ αὐτὰς τὰς θείας παρερμηνεύοντες, Γραφάς. Ούκο οὖν ἡμᾶς μὲν προσήκει κατά γε τὸν πρέποντά τε καὶ ὀρθῶς ἔχοντα σκοπὸν προσφέρειν τὰς λέξεις· εἰ δὲ νοοῦσι πάλιν οὐκ ὀρθῶς, οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς· ἐκεῖνα ἀκούσονται διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· • Οὐαὶ οἱ λέ γοντες τὸ πονηρὸν καλὸν, καὶ τὸ καλὸν πονηρόν!» Αλλ' οὐδεμία κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος, ἀλλ' οὐδὲ συμφώνησις Χριστοῦ πρὸς Βελίαλ. Βαδιούμεθα γὰρ άνθρωποτόκος, Θεοτόκος ανθρωποτόκος Dei Verbum, idcirco ineffabiliter incarnatum dicitur atque humanatum. fidei nostræ confessionem, dicere et confiteri san ctam Virginem esse Deiparam: addere enim quod sit hominipara neque necessarium est neque utile. Namque unum Deum edocti sumus confiteri ipsum et credere, ut Paulus ait: • Unus Deus, et unus mediator Dei et hominum "8. > Namque hominem factum esse invertibiliter Dei Verbum dicimus. Et quod attinet ad carnis naturam, peperit sancta Virgo sibi et nobis consubstantiale corpus: verumtamen dum Deiparam dicimus, hujus quoque rei significa bio comprehenditur: non enim nudam peperit Di vinitatem sancta Virgo, sed unitum carni Verbum Dei. Neque aliter intelligi posset Deipara, nisi hoc quem dicimus modo. Quare præcurrit omnino hu manitatis confessio. Atque ita verum evadit, quod Deipara facta sit sancta Virgo dum peperit mirabi liter unum Christum, æque ac nos participem car nis et sanguinis, et consubstantialem ei nobisque secundum humanitatem; ita ut caro ex Deipara Maria exstiterit. Non enim est Christus nostræ sub stantiæ similis, ut nonnullis visum est hæreticis, sed consubstantialis, id est de nostra substantia constans. Ait enim Scriptura, semen Abrahæ appre hendisse ".Secus vero substantia similis, non si gnificat verum hominem, sed hominis similitudi nem, sicuti Daniel aiebat 7. Verumtamen Apostolus non similitudinem nos docuit, sed inquit: ‹ Homo Christus Jesus, qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus ";» consubstantialem autem eum dem Deo Patri divinitus, sicuti et patres nostri confessi sunt: consubstantialem, inquam, Patri di centes, non simili substantia praditum. Tim. 11, 5. • Hebr. II, 16. Dan. x, 16. Vocabulum ceu pronuntiatum a religionis magistris, non respuebat Cyrillus in po stremo De incarnatione capitulo a me edito (ita ta Den si conjunctum cum ponatur). Μox initio dialogi a nobis item editi Nestorium audivi tate, cum Deiparam dixerimus, hominiparam add mus. Sufficit enim, ut dixi, prius vocabulum, quod universi mysterii nostri confessionem continet, et nullam cavillationi verborum ansam præbet his qui calumniam veritati struere volunt. Est enim mos hæreticorum, recte dicta ad adulterinum sensum transferendi. Neque id prorsus miramur reputantes, solere ipsos errare in divinis etiam interpretandis Scripturis. Nos itaque decet congrua rectumque sensum habentia proferre vocabula. Quæ si illi prave intelligunt, nil nostra interest. Ipsi audiant dicen tem prophetam: «Væ qui dicitis malum bonum, et bonum malum 7!» Sed nulla est communio lucis cum tenebris, neque Christi consensus cum Be lial ". Gradiamur utique nos recta et sine ullis am Tim. 11, 5, 6. " Isa. v, 20. "II Cor. VI, mus eodem vocabulo abutentem. Hic igitur prudenter Cyrillus id usurpandum non judi cat; multoque vehementius improbat in homilia Ephesi habita opp. T. V, part. 2, p. 382; necnon Gregorius Nyssenus,epist. ad Eusth. et Ambr. 4. Sufficit itaque ad rectam et irreprehensibilem 5. 418 Supervacue igitur eta bsque ulla necessi
Homily XVI, Homily XVIIHomilia XVI · Homilia XVII
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 77:1089Ἐνίκησα τοὺς Χριστοῦ στρατιώτας, κάλλος δείξας γυναικῶν, καὶ ἀπὸ τῆς ἀκοῆς ἐκρέμασα αὐτούς· κενοδοξίᾳ καὶ γαστριμαργίᾳ βοθρίσας, ἐδραξάμην αὐτῶν τῆς κόμης τῶν ἀρετῶν, καὶ σκελίσας ταῖς ἐπιθυμίαις, καὶ γαργαλίσας τῇ οἰνοποσίᾳ, ὠθίσας ἔῤῥιψα εἰς βόθρον πορνείας· μὴ οὖν χαροποιήσωμεν τοὺς ἀκαθάρτους δαίμονας, διότι ὁ ἡμέτερος Θεὸς, πάντων ἐστὶ σωτηρία καὶ δαιμόνων ὀλετήρ. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ ἡμεῖς σώματα συμπεπλέγμεθα, καὶ θανάτῳ ὑπεύθυνοί ἐσμεν, ἀγωνισώμεθα γενναίως, ἵνα τοὺς ἀκαθάρτους νικήσωμεν δαίμονας· ἐὰν γὰρ τὸν φόβον ἔχωμεν ἐν τῇ καρδίᾳ, καὶ τὴν μνήμην τοῦ θανάτου ἐν τῇ ψυχῇ περιφέρωμεν, πάντες οἱ δαίμονες καθ’ ἡμῶν ὁπλίζονται· ἀλλ’ ὥσπερ κριοκρούοντες, ὡς τεῖχος ἡμᾶς εὑρήσουσι· διὰ τὸ εἶναι τὸν Κύριον ἡμῶν μεθ’ ἡμῶν· ὅτι αὐτῷ πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς ζωή ἐστιν· ὁ δὲ τῆς ζωῆς χωριζόμενος, τέθνηκε, τὴν πρόσθεν παῤῥησίαν ὡς τὴν ζωὴν ἀποβαλών· καὶ ἐπειδὴ θάνατος, ὁ διάβολος ὁ τοῦ θανάτου πατὴρ, ἵσταται ὡς ἀντίπαλος ἰσχυρὸς καθοπλιζόμενος, ἵνα ἡμᾶς ἐν ταῖς ἁγίαις ἡμέραις παλαίσῃ καὶ ῥήξῃ, καὶ εἴπῃ· Ενίκησα τοὺς Χριστοῦ στρατιώτας, κάλλος δείξας γυναικῶν, καὶ ἀπὸ τῆς ἀκοῆς ἐκρέμασα αὐτούς· κενοδοξίᾳ καὶ γαστριμαρ για βοθρίσας, έδραξάμην αὐτῶν τῆς κόμης τῶν ἀρε τῶν, καὶ σκελίσας ταῖς ἐπιθυμίαις, καὶ γαργαλίσας τῇ οἰνοποσίᾳ, ὠθίσας ἔῤῥιψα εἰς βόθρον πορνείας· μὴ οὖν χαροποιήσωμεν τοὺς ἀκαθάρτους δαίμονας, διότι ὁ ἡμέτερος Θεός, πάντων ἐστὶ σωτηρία καὶ δαιμόνων ὀλετήρ. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ ἡμεῖς σώματα συμπεπλεγμε θα, καὶ θανάτῳ ὑπεύθυνοί εσμεν, ἀγωνισώμεθα γεν ναίως, ἵνα τοὺς ἀκαθάρτους νικήσωμεν δαίμονας ἐὰν γὰρ τὸν φόβον ἔχωμεν ἐν τῇ καρδίᾳ, καὶ τὴν μνήμην τοῦ θανάτου ἐν τῇ ψυχῇ περιφέρωμεν, πάντ τες οἱ δαίμονες καθ᾿ ἡμῶν ὁπλίζονται· ἀλλ᾿ ὥσπερ κριοκρούοντες, ὡς τεῖχος ἡμᾶς εὑρήσουσι· διὰ τὸ εἶναι τὸν Κύριον ἡμῶν μεθ' ἡμῶν· ὅτι αὐτῷ πρέπει δόξα, τιμὴ καὶ κράτος, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ΟΜΙΛΙΑ ΙΕ. Περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου α'. Βαθὺ μὲν καὶ μέγα καὶ ἀξιοθαύμαστον ἀλη θῶς τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον, τριπόθητον δὲ καὶ αὐτοῖς τοῖς ἁγίοις ἀγγέλοις· ἔφη γάρ που τοῦ Σωτῆς ρος ὁ μαθητὴς περὶ τῶν εἰρημένων ὑπὸ τῶν ἁγίων προφητῶν περὶ τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ «νῦν ἀπεκαλύφθη ὑμῖν διὰ τῶν εὐαγγελισαμένων ὑμᾶς ἐν Πνεύματι ἁγίῳ ἀποσταλέντι ἀπ᾿ οὐρανοῦ εἰς ἃ ἐπιθυμοῦσιν ἄγγελοι παρακύψαι.» Καὶ γοῦν ὅσοι παρέκυψαν τὸ μέγα τῆς εὐσεβείας μυστήριον συνέντες, ὅτε γεγένηται κατὰ σάρκα Χριστός, τὰς ὑπὲρ ἡμῶν εὐχαριστίας προσφέροντες ἔλεγον·: Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. › Πῶς γὰρ οὐκ ἔμελλον ἀναπίμπλασθαι ου μηδείας, τὸν τοῦ κόσμου Σωτήρα και λυτρωτὴν ὁρῶντες γεγεννημένον ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου, οι γε καὶ ἑνὸς ἁμαρτωλοῦ μετανοοῦντος ἑορτάζουσι, καθά φησιν ὁ Σωτήρ; Χορεύει τοίνυν δι' ἡμᾶς ἡ τῶν ἁγίων πνευμάτων πληθύς. Καὶ ποία τις ἡ τοῦδε πρό φασις; ἡ ἐνανθρώπησις τοῦ Μονογενούς, ἢ κατὰ σάρκα γέννησις, τὸ τῆς εἰς ἡμᾶς ἡμερότητος πλά τος, τῆς ἀσυγκρίτου φιλανθρωπίας τὸ μέγεθος· ὁ οι ΜΑΙ. Οἱ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς κοινωνίας ἑαυτοὺς μακρύνοντες, ἐχθροὶ τοῦ Θεοῦ γίνονται, καὶ δαιμόνων φίλοι. Αἰσχυνέσθω πᾶσα αἵρεσις τῶν ἀθέων αἱρετικῶν, καλυπτέσθω τὸ γένος τῶν ἀπίστων, ἀπολέσθω ἡ συναγωγὴ τῶν Ἰουδαίων, ἐμφραττέσθω τὰ ἀκάθαρτα στόματα τῶν ἀρνησιθέων Ἑβραίων, ὅταν ὁ δοκιμάζων τὰς καρδίας, καὶ τοὺς νεφροὺς ἐτάζων, καὶ τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον, διικνούμενος μέχρι μερισμοῦ σαρκὸς, καὶ πνεύματος, ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν, καὶ κριτικὸς ἐνθυμήσεων, καὶ ἐννοιῶν, κάθηται δικάζων. Τότε δὴ, τότε οὐκ ὀλίγους τινὰς ἐκ πολλῶν, ἀλλὰ πάντας ἐκκαλυπτομένους ὄψει, καὶ οὔτε δορὰ τοῦ προβάτου τὸν λύκον δύναται καλύψαι, οὔτε κονίασις τῶν ἔργων τὸν ἔνδον ἀποκρύψαι λογισμόν· οὐκ ἔστι γὰρ κτίσις ἀφανὴς τῷ κρίνοντι, ἀλλὰ πάντα γυμνὰ, καὶ τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ. Οὐκ οὖν πρὸς τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολὰς, σαρκικοῖς ἀντιταξώμεθα πάθεσι· ταπεινώσωμεν λογισμοὺς κενοδόξους, ἐπαναστῶμεν τῷ διαβόλῳ πρὸς μάχην, ὀμματώσωμεν εἰς νῆψιν τὴν διάνοιαν, κοιμήσωμεν λογισμοὺς ἁμαρτίας· pore, sed quæ animum a Deo separat. Deus vita est qui a Deo separatur mortuus est, amissa priore li bertate, sicut vila. Et quia mortis pater diabolus instat, sicut robustus quidam hostis armatus, ut nos diebus sacris debellet, atque frangat, dicatque Vici Christi milites, ostensa mulierum pulchritu dine, eosque auribus suspendi, et inani gloria, po pinationibusque demersos, virtutum coma prehen sos, et cupiditatibus irretitos, vinique potione titil latos, præcipites in scortationis foveam deturbari ne, inquam, impuris illis dæmonibus gratificemur, quandoquidem Deus noster omnium salus est. daemonum perditor. Quoniam igitur corporibus im plicati, mortique sumus obnoxii, certemus strenue, ut impuros dæmonas superemus. Nam si metum in corde habemus, et mortis recordationem in animo circumferimus, omnes contra nos armantur dæmo nes: sed hi nos, tanquam arietibus quatientes, muro firmiores invenient: quoniam nobis adest Do minus noster, cui gloria, honos, imperium in omnem convenit æternitatem. Amen. Sequentes Cyrilli homilias sive homiliarum fragmenta primus edidit card. Angelo Mai in Bibliotheca nova Patrum, tomis II et III. Romæ 1844-45, in-4°. De incarnatione Dei Verbi. religionis mysterium, et ipsis quoque sanctis angelis desideratissimum. Aitenim alicubi Servatoris disci pulus, de iis quæ a sanctis prophetis circa omnium nostrum Servatorem Christum dicta fuere: «Quæ nunc nuntiata sunt vobis per eos qui evangelizave runt vobis, Spiritu sancto misso de cœlo, in quem desiderant angeli prospicere. Profecto quotquot in magnum religionis mysterium intelligenter pro spexerunt, cum in carne natus est Christus, gratias pro nobis agentes dicebant: e Gloria in altissimis Deo, et in terra pax, in hominibus bona voluntas 60. a Quidni enim gaudio replerentur, cum mundi Ser " I Petr. 1, 12. Luc. 11, 14. Luc. XV, Ex cod. Vat. 1431, p. B, et Ouob. Vat. 1262. Ilæc S. Cyrilli homilia Latine_tantummodo exstabat hactenus in editione Auberti T. V. part. 2, pag. 416. Nunc Vaticanus demum codex Græcum vatorem ac redemptorem de sancta Virgine natum viderent, qui quidem etiam ob unum peccatorem poenitentem festum agunt, sicut ait Servator Exsultat itaque nostri causa sanctorum spirituum multitudo. Ejus vero rei quænam causa est? Incar natio Unigeniti, nativitas in carne, benignitātis erga nos copia, incomparabilis clementiæ magnitudo. Beatus quidem Isaias ait: • Absorbuit mors pre textum editoribus operum S. Cyrilli ignotum resti tuit, quem nos nova quoque Latinitate donanduma censuimus. 1. Profundum ac magnum vereque admirabile est
Continue reading PG 77: Fragmenta homiliarum et sermonum →≣ entire volume