PG 24Eusebius of Caesarea
On the Incorporeality of God the Father
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1149–1150page 1 of 6

DE EO QUOD DEUS PATER INCORPORALIS EST. unusquisque sibi. Et quæ putamus nobis esse ma- pratum; et assistentes pratis, videamus son nuue gna, et bona, et necessaria quæque sunt nobis; illi naturæ omnia sunt otiosa: et quæcunque ex anima libus nobis sunt utilia, illis sunt non necessaria. Tauros enim ad culturam non habent opus, neque equos ad bellum: non indigent igue ad luminaria, neque ea quæ per ignem ad curam. Non aqua est eis necessaria, non ex mari, non ex terra: non illa quæ ex imbribus apportatur. Non somnum ad refe ctionem necessarium habent, non escas ad salutem. Forte autem quidem et mirantur audientes, qui mente ad angelorum choros non pervenerunt. Qui bus enim beatitudo est si manducent et bibant, et muptiis utantur, et possessiones habeant, et thesau– ros recondant, et judiciariis dignitatibus perfruan flores exeuntes, neque coloribus varios, neque in odoribus diversos; sed videamus illic cœlo superius locum, per angelos autem splendentem. Multitudo enim illic non tanta quanta est stellarum. Si enim et multæ sunt stellæ, sed in magnitudinibus et cor poribus constitute, locis indigent, et ex magnitu dine cœli multitudo mensuratur earuni. Tantæ enimu sunt, quantas capit et cœlum. Angeli autem non ind igent loco, sed liberi a locis viventes sunt, et in alterutrum agentes. Non in confusiore quippe, nec exsultatione corporea, sed semper in lumine sunt: ipsi lumen tale, quales et sunt. Apud illos enim non nox ad refectionem habetur, non dies ad exsurrectionein. Semper enim habent lumen, et lu tur; his etiam ea quæ supra ista sunt, minora pu- men non hoc quod apud nos est. Hoc eniin sensi tantur. Sed non contaminemus sanctum illum an gelorum chorum; non sit ibi femina, ubi successio necessaria non est. Non quia creaturam accuso unumquodque enim officium in sua natura jacet; bene translatum autem a 'suis locis, et regionibus et natura ad quam constituta est, revocat ad se le gis divinæ virtutem. Quomodo enim decoți în mari sunt piscium greges? quomodo decoræ sunt illo rum in meatibus fluminum exsultationes? quomodo mitent in exitus fontium? Si autem volueris istos, ut dans beneficium, ex aquis ad puritatem aeris edu cere, ad perditionem piscium beneficium fiet tuum. Ergo piscis quidem sit ubi est; quidam enim in mari sunt positi; et sint ubi eis est datum: alii in Aluminibus et in fontibus natant, quia non indigent anis beneficiis ad interemptionem. Quid ergo? quia bona est aqua piscibus, deponamus illic exsultantes et homines. Secundum istum igitur sermonem, sint masculus et femina utiles apud nos et necessarii, hominum autem naturam contra naturam non de ponamus. Si enim ascendere non potest natura pi scium supra naturam, quomodo non magis timebi mus, si angelorum naturam verbo ausi fuerimus deponere, quæ non descendit? Alias autem et nibil amplius fiet a nobis, nisi ut blasphememus. Nec enim etsi voluerimus vim facere illi naturæ, perur gebitur: sed illi quidem manent liberi ab isto ha bitu corporali. Neque enim masculus neque ſemina apud eos est, et non de terra. Et hoc', forte enim audisti mirabile illud Apostoli dictum, quia et apud quos natura statuit masculum esse et feminam, apud istos ipsos fides, et per fidem conjunctio in venitur. In Christo enim, inquit, non est masculus, neque femina ". Si igitur ubi ex natura est ma sculas et femina, in Christo efficitur neque mascu lus neque feinina, sed imitatio angelorum: cur non magis suscipimus gratiam ut assumamur, aut ut naturam angelorum deponamus ad nostram? Sed nos erigamus nosmetipsos, et ad superiora cogi jatum perducamus nostrum, ad angelorum scilicet # Gal. 111, 28. Ms. ipsum solem inferius. bilitatibus mensuratum est, illud autem aliud ali quid. Nihil sane nos prohibet in iisdem ipsis compa rationibus volutari, quia et piscibus lumen habetur non tantum quantum et apud nos. Commistum enim illud est lumen, quod apud pisces habetur aquis; et ideo non ita sicut apud nos permanet purum, sed lumen et illic est: perlucet enim et ibi per aquas, sed non est ita purum ut nobis. Et si quis aliquando vi mersit in aquas, et in aquis suos ape ruit oculos, vidit quippe quod apud nos est lumen; videt, inquam, hoc clarum in aquis caliginosum. Utamur autem et alia comparatione. Præsens enim istius horæ constitutio testimonium sermoni imper tiet. Hoc quod apud nos parum est lumen: quia enim nubes adveniens constitit super nos, aquis ut pote plena; non permisit autem tale ad nos lumen ve nire, quale heri et pridem habebamus in oculis. Aeris enim tristitia pervisa ostendit quanta immutatio eidem ipsi lumini ab interjectis nubibus perficitur, ut apud nos. Si autem præcepto Dei evacuatis aquis fugatæ fuerint nubes, et natura ejus est, iterum nobis advenit Jumen, non aliud quippe factum, sed liberatum a nu bium permistione, istam quam videtis constitutionem præbentem. Ergo et in mari, et in aquis erat aliud lumen; non alterum quippe natura, sed sub intro ductione aliorum caliginosum. Ita et apud nos ex conventu nubium et aquarum hoc factum est, quod videtis per nubes. Secundum istum igitur sermo nein, et per aerem penetrans lumen non est tale quale a sole emittitur. Si enim maxine eo quod perspicuus aer habetur, latet permistio: sed si quis voluerit cogitatu evolare, et velut in aquis nubium se mergere, et nubes transire, et aeris permistio nem transcendere, pervidebit purissimum lumen. Sicut enim hoc quod apud nos est lumen, regioni bus et spatiis et offensionibus semper minuitur: ita rediens, et ab aquis lumen abstergens, et a nubi bus te separans, et a perinistione aeris liberans, transcendens autem et istius luminis puritatem, relinquis et ipsum solum inferius Transiens

col. 1151–1152page 2 of 6

EUSEBII CÆSARIENSIS OPP. PARS IV. DOGMATICA. quippe et cœlum superius, occurres lumini: non contendens exhibere de inenarrabili Deo loquitur, illi qui a sole est, nec illi cui successio nox est, ne- lumen habitans inaccessibile "; inaccessibile nomi que illi qui a parietibus prohibetur, nec illi cui of- nans, id dicit quod suscipi mon potest. Lumen igi fendunt umbræ, neque illi qui permisceatur aeri et tur angelis illud est, cujus neque gustus neque com aquis, sive per nubes sive per mare, sed lumini paratio apud nos invenitur. Regio antem ejus sapra puro. Pɩ ne putes mé nunc angelos dicere lumen: dorsum est cœli, possessio vero et divitiæ ipsis est enim et super hoc clarum lumen clarins. Ia isto non enim lecto et medicina et mensa, et ea quæ igitur lumine sempiterno, in isto qui non in suc- apud nos magna putantur, sempiterna illa Indiget cessionibus babetur, qui non aliquando quidem est, et sancta natura: illis enim somnus non est, non aliquando autem non est: in isto qui cœlo superius dolor, non labor. Quid ergo? Num otiosa coram est, et non.s cœlo istic: cui sol nou est genitor, natura est? Habent opus dignum suæ substantiæ Don luna mater, non cœlum a stellis, non lucerna Deum laudant non vocibus neque clamore. Que rum splendores, sed lumen illud. Ta enim sine snle modo ergo dicit Scriptura voces, et, si permiserit lumen videre non potes, nec ea quæ infra solem tempus, contingemus audientes, et ista interim sa habentur, et ea quæ quæruntur ut teneantur manu. tem natura agnoscatur. Si sutem et aliter appara Non eorum qui quærunt quid gustent, aut odore verit Scriptura dicens, agnita natura agnoscetur et assument; non eorum qui auribus edocentur, et quibus Scriptura alloquitur. Denique et orator oculis vident, sient in aquis. Illic enim alia conver- parvis aut non loquitur, aut sic loquitur ut parvi satio est, et alia in terra, et în aere non eadem, et possunt audire; et Scriptura divina bominibus ul cœlum aliam habet constitutionem. Ita maneant humane loquatur, aut silentio honoretur. Non ex İsta istic, illa autem quæ inde sunt sint alia, non his igitur ex quibus condescendens Scriptura loqui borum congeneres. Si enim clarior stella magis tur nobis, debemus verbo deducere et naturas, et quam lucernæ lumen est, non te seducat, quia lo- vim facere nobismetipsis, et ut pisces exsilire e œrns quidem illuminare videtur, et unaquæque to- mari. Erunt enim nobis jactationes, non ad perdi tam domum: stellæ sutem tantæ noctem non aufe- tionem ut piscibus: sed quomodo ea dicam, ego runt unam. Si quis enim voluerit scire lucernæ imbe- quidem non porsum. Decet autem opportune repe cillitatem ad stellarum lumina, abstrahe lucernam ab tere non Domini vocem, qui piscatores a mari et oculo: non quantum distat cœlum terra, quia non stagnis et fluviis abstrahens, ait: "Venite, faciam est hoc tibi possibile; tamen quantum potes lucer- vos piscatores hominum. Decet enim, inquit, bomi nam ab oculo separa, Intueberis quia spatiis minui- Cnes piscamini. Et non tacuit, ne suspicio feret per tur, et caliginatur, et infirmior arguitur lucerna- ditionis, sed homines, inquit, piscamini ad salutem. rum lumen. Si autem esset aliqua adinventio, ut Erigamus igitur nosmetipsos, exsiliamus e mari et non solum unius lucerna, sed omnium lucernarum a terra in qua stamus, et incidatur a nobis aer, et flammam, et omnium quæ accenduntur; si esset scindatur nobis et cœlum. Cogitatus enim non deli machina quædam, ut omnem istam flammam quis netur, et pennis desiderii cœlo superius accede posset colligere, et in cœlo constituere, ubi stella mus, corpus istic ad congeneres relinquentes, parvissima est posita, nec prorsus agnita fuisset podes in terra, quia ad cœluin non currunt, el ma Canıma, ubi posita baberetur. Cur ergo omnes nus istic ubi possunt et tangere, et aures hie au stellæ non pellunt noctem? quia multis spatiis a no- diant voces, et odoratio ubi habet necessitatem, et bis distant, tamen non quamlibet permistionem gustus apud eos qui.pascuntur, et visio cum visibi luminis in nocte transmittunt. Si quis autem vo- libus maneat. Cogitatus autem veste so spolians, luerit intueri, et comparare nubibus noctem, pervi- corporis istius pondus deponat, et suas pennas mo debit quia nubes, licet non per omnia, tamen splen- veat, et quæcunque deducuntur abscidat, et qua dorem stellarum prohibent. Et cum hoc ita sit, in- sunt gravia et detinere tentant, deponat; et sit in spiciet quid operantur stellæ, et quantum splendo- dorsibus cœli, et illic factus cui angelis et ange rem mittunt in nocte: et tamen stellæ omnes cum universis lucernis habent quidem affinitatem, quia Juminosa qualitercunque atraque surt. Sed non so Jam a lucernis stellæ differunt, sed et stella stellæ differt in claritate ". Stellis autem simul omnibus adunatis, splendor lunæ præfulget; et istam lunam omnibus stellis addentes, vincuntur eorum fulgores a radiis, solis. Sicut enim stellæ quidem lucernas, luna autem stellas, et sol universa hæc luminaria, el ipsius noctis superat tenebras: ita et sol cum omnibus quæ prædicta sunt vincitur a lumine quod coelo superius habetur. Et quomodo eadem Paulus 87 | Cor. xv, 41. ** 1 Tim. vi, 16. ** Matth. iv, 19. lorum decies millibus, et archangelorum millibus in alia vita et constitutione et conversatione posi ins, obliviscatur omnia quæ dimisit, nec alienetur illic. Non alienabitur autem si hic putans se esse, voluerit sæpius eorum quæ hic sunt ignobilitatem videre, et motionem, et instabilitatem, et defluxio nein, et defectionem, et diminutionem: quia ob scurabitur et non stabit; quia et quando videtur promovere, per multos casus venis ad incremen tum. Cum hæc omnia contempserit, illa autem de sideraverit; et hinc jam ista quidem despiciet, illa autem considerabit, et evolans pervidebit. Factus

col. 1153–1154page 3 of 6

DE EO QUOD DEUS PATER INCORPORALIS EST. igitur eum bis ad ea quæ desiderat, sciet quæ est ▲ quia transcendimus naturam: spiritalis igitur qui dignitas cogitatus. Cum angelis homines cœlo supe rius terrenique machina quis erit dux, quis sursum adducet, sed non concedet natura. Descendit Deus Dei Filius inde, et descendens, quia incredibile erat homines illic ascendere, assumpsit hoc incredibile, hoc est nostrum corpus, e summo descendens non ad confusionem, sed ad salutem ejus qui assunio– batur. Si igitur Deus non assumpsit, qui non credis si cœlum concedit his, quod adducit sursum is qui de cœlo descendit, sed nondum ea quæ futura sunt, sed interim ea quæ potest cogitatus, siquidem est et admiratio, quia in corporę constitutus, et circa corpus potest deponere: non ut non moriatur, sed ut eam quæ vere vita est vivat. Forte sutem et quidam audientes nunc istos sermones, cum sermo mbus accensi illud quidem quod erant deposue runt, quod autem non erant effecti noscuntur: sie ut ferrum quoddam in igne fucatum, negat quidem nigrum, negat album colorem, et totus efficitur ignis et calore et incendio; ita forte quidam germo nibus istis accensi, corpus quidem et corporis gra vedinem, et vitia, et promotiones incidentes pro jecerunt, ipsi sutem sermonibus istis evolantes de sursum nos respiciunt; si tamèn illic effecti patium tur respicere istic, et non toti illic constituti pœ nitentur quia ita tarde et non ante hoc. Forte au tem nec pœniteri illis jam vacat, qui ita lætis quæ illic sunt factis noscuntur, non eis est otium in me moriam redigere ea, a quibus liberati videntur. Istiusniodi enim homines illic non sunt homines. Sed sicut domum plenam thymiamate ingressi, et jam sensimus quod sumus, nihilominus tamen re dolemus, ut thymiama facti: ita et qui illic jam facti sunt accensi, veluti a natura egressi: quod autem sapiunt, effecti sunt illic angeli. Quibus enim intellectus ex imitatione æquus angelis habetur aut similis, istis non probibet natura conversationem. Qua enli de causa carnales nos vocat Paulus, nou seducens nostras animas, magis autem subducens. Quis enim mortuus effectus fornicatur aut adulte rat? Dicit enim ipse Apostolus, manifestans opera carnis quæ sunt adulterium, fornicatio Carnis opera ista sunt: quis enim mortuus his in volvitur? Hæc ergo viventes animis cum corporibus cum declives fuerimus ad carnes, caro tantum vo camur; cum autem promoverimus ad animam, ani malis home dicimur: cum autem transcenderimus naturam, spiritalis homo appellamur. Et non jam quia carnalis vocatus est, fraudatus est anima: ne que quia animalis dictus est, jam non habet corpus; siquidem et spiritali homini et corpus inest at bo mini- et anima ut animæ. Si autem et istic consti tuti, quidam quidem caro tautum sumus, quia decli ves fuimus ad terram; alii anima tantum, quia in ter utronique stamus; alii spiritales vocamur Gal. v, 9. Quidem. Forte, quidam. Ms. Munifesta sunt opera, dicitur, angelus appelletur; non quia ita ejus na tura est, sed magis non efficiamur caro. Nec valdo confidamus animæ: oculus enim sine lumine tene brosus est, et cogitatus sine efficientia superna vult videre, sicut oculus in nocte, et desiderat, et illi citur; laborat autem, quia non valet: cum autem advenerit lumen, efficitur oculus. Ita et cogitatos sine operatione Spiritus sancti palpat, contingit, promovet, crescit, putat quia iste lapis forte Deus est, istud aurum forte Deus, et hoc lignum. Dicit enim apud se: Putas mare Deus est? putas terra? putas aer? Unde et creaturæ transtulerunt nomina, ut non his quæ in consuetudine sunt appellantes, sed ea quæ colebant nominantes, convincerentur quia vim faciebant opificiis. Qui autems valde puta verunt se ascendere, sursum pervenientes usque ad stellas, occurrerunt lunæ et viderunt' solem, forte autem el cœlum, et permanserunt illic, et passi sunt vitium scelerataın: sicut qui ad regem festinat, ad regia palatii accedens, magna et clara et regi digna conspiciat; et cuin debeat magis de siderium suum ad eum qui quæritur propalare, sia pens valvas regias, et putans nihil amplius esse regem a suis, resideat ad ea quæ prima occurre rant, fraudatur regis visione et natura. Sed nos mon retineat terra, non præfocet mare; non offen damus in stellis, non obtenebremur a luna, neque Dos caliginet sol; non detineat cœlum: Dominus enim et opifex et creator omnium eorum quæ dicta sunt et non sunt dicta, est ille qui quæritur. Ad Deum igitur, o homo, ad Deum horum omniumı quæ bona et clara sunt. Nihil miserius est quam ut quis in luinine offendat: sed cæcorum hoc vitium est. Non obtenebremur a sole: vides eum orientem el occidentem, et cedentem mensuris. Sed ipse præco est ab oriente usque ad occasum, prædicat eum qui se fecit et dicit, si tamen tu audis, magis autem si vides: Non sum ego Deus, sed ille cujus sum et ego opificium. Me vides, ille invisibilis est. Visibile ad invisibile contraria est natura: nam etsi sum clarus sicut sum, sed clarus qui videor: ille autem invisibilitate transcendit fulgoribus omnia. Non me honorans dehonestes. Non sum ingratus ad Condi torem: sufficiunt mihi beneficia quæ accepi: noli addere quod non suscipio. Creatura sum, et non Creator; opificium et non upifex; factus sum, et non is qui fecit; istinc sum cœlo, et inde oculis vi deor: ille invisibilis est. Ego in loco confirmatus sum: ille liber ab omni est loco. Ego parietem cœli teneo in qua sum et positus: ille autem implet omnia. Ego ex loco ad locum accedo: ille et mihi separavit locum. Vide me, et noli connumerare quæ non connumerantur. Invisibilis et visibilis quomodə connumerantur? Qui in loci et qui sine loco quam habent communionem naturæ? Ego orior ct Loci. Forte, loco vel locis.

col. 1155–1156page 4 of 6

stibus quidem se nudant, cœno autem se operiunt, qui lapides portant, qui damnum duplex accipiunt, ut et aurum proferant, et a Deo decidant. Non ees sat sol nec illud in modium proferre, quia putanies eum deificare, in his maxime in quibus indignatur. Adducunt enim ad omnem malignitatem hominem opera, et malitias soli et lunæ, et suas illi ascri peere luxurias. Non iste, inquit, homo adulter est, sed sol. Veniunt enim ad illum locum, et mala bo minum soli ascribunt. Et hominibus quidem nihil ro linquunt mali, non tuxurias luxuriosis; non homi cidia homicidis; non adulterium adulteris; nea mendacia mendacibus; non furta furibus; sed obli ti eorum quæ blasphemabant dicentes deos, et omittentes homines qui delinquunt, cos ques VOCK bant does nunc hominum latrones, homicidas, mendaces, malignos, adulteros, fures pro bomiai accido, quia et possum utraque ad jussa complere: generis enim miseremur nostri. Illis quippe qui vo fle supereminet; non indiget ut oriatur, non im mutat locum, semper in eo ipso quod est manet; semper ipse est qui est; ab illo et calor est, ab illo dantur et cursus mensuræ, ab ilio mensuratum est cœlum. Nam etsi spatio longe sum, tamen calore confiteor naturam: ille invisibilis est. Moum intueris habitum, ille sine habitu est. Tanta mihi sunt et alia, ex quibus aihil ad illum pertinere videtur non tactum incurrit, non loco ambitur, non loca circumdat, non habitus circa ipsum, non compo sitio ad gloriam. Ille natus annato est per il fum et ego et omnia facta sunt. Nolite me conver tere ad blasphemiam, per me blasphemare no lite. Littera sum ad gloriam ejus qui me fecit: cœ lum enim liber est magnus; ego sulem cum afli nibus meis sumus litteræ religiositatis. Legite lu næ virtutem: crescit et minuitur, et semper im mutatur, et annuntiat immutabilem: et in illa ite-bus esse volunt. Sed apud nos homicida st forts rum habitus invenitur, siquidem et illam videt ocu lus, et nunquam in eo ipso quod est manet. No lite nec istam mecum pariter blasphemare. Quid nos calumniamini? modo quidem me dicentes for nicatum esse, modo autem lunam, quia adulterium admisit. Nolite deponere nos contra naturam, ne que iterum extollere supra naturam. Dicitis quia ego mulieri confabulatus sum: quibus operamentis? quibus membris? quo habitu? quemadmodum meam flammam potuit sufferre? quemadmodum splendo res? Si enim tanto spatio meum radium suffer re non potest, in sinibus portare meam conjunctio nem potuit? Nolite ita me turpiter calumniari, noli te ita insipienter extollere: non solum enim Deum ignoratis, sed et opificia ipsius Dei nescitis. Dimitli te me quia ſxus sum, cursum cœli conficio. Nolite me ad terram deponere verbis, neque deducere fa bulis. Non prævarico legem: sursum sum positus; non immuto cursum constitutum mihi; non recedo ab officio; legem datam custodio; agnosco spatia cœli, quæ et jussa percurro. Terram calcare non est naturæ meæ: quando nox facta est importuna, quia ego descendi ad mulieris communicationem? cessate turpiter honorantes, fœde deducentes: nolite ora vestra in bonis versibus malis negotiis aperire. Quid me deducitis? quid me extollitis? Non descendo ad Nonne sororem cooperatricem habuit, ut aliorum mulierem, non ascendo æqualis Deo. Quod autem erat mihi et otium relinquere cursum statutum mi hi? quando interruptus est dies? aut quando non adveni currens ad ornatum, occupatus ad mulierem? Et luna fabulis deturpatur, sed arguit fabulis sua natura. Forte autem nec illud tacebit sol. Si autem ejus non est natura ut loquatur, nos pro eo Joquemur, si tamen pro sole et non pro Deo; non quia Deus indiget adjutorio nostro et defensione, sed homines constituti hominibus compatimur. Vi dentes enim volumus iter ostendere non videntibus; Ms. Lle natus ex innato est. Ms. Si enim in tanto spatio. Fabu!is. Forte fabulus. unum occidit, et forte tristatus aut infamis factus, et tremens, et compulsus ob egestatem, aut iram aut inimicitias, sol occidit eum qui interăcitur. Quare? quæ vicinia? quæ cohæreditas? quæ condi visio? quid passus? quid admittens? quid indigens! quid commodi samus? Non sumus cannæ manibes stellarum mota ad litteras. Tus, tua sunt, etiamsi calumnieris solem. Luna autem non operator que calumniaris: ņion te liberal calumnia a peccato acquiris tibi et blasphemiam: in eo enim dum dicis Non ego admitto, sed Dei opificia. Quod enim ego non ego, relinquit illud ei cujus opificiis et blasphe miam addit. Si enim non sunt opera nostra quæ admittimus, sed sol et luna et stellæ per nos ope rantur; ita neque illorum sunt opera: æqualiter enim Deus constituit. Vide quod dicis: Deum no minas quem piget nosse Deum, sed tibi facile est apud quem sunt dicere: Confundor et piger sum contaminare meam linguam, et maxime cœlesti vi sione descendens. Quid ergo, o sapiens? Cygnus deus est qui adversum virgineni calet? Confundan tur qui aliquoties quidem taurum adorant, aliquoties autem tauro deum transfiguratem fingunt. Sed dicite nobis cur immutatus est ut virginem vide ret? Non enim habebat feminas deus secundum vos. connubia furaretur? Non isti sermones sunt nostri, sed vestræ fabulæ scriptæ in libris in simula cris, in parietibus, in saltationibus theatrorum. la dignaris quia dico ea quæ tu legens miraris: irasce ris quia loquor de bis quæ videns tu adoras. Indi gnaris quia dico quæ tu in saltationibus videns et audiens delectaris. Dele ea ex poeticis libris, recode a theatris, et extermina ea a parietibus; confla es, a simulacris recede, et congaudeo. Si autem perma nes in cæcitate, nóli indignari si convinceris; dicite si quid addiði. Si autem apud te sunt scriptæ auro Ms. aliquoties autem in tanro. Ms. sed vestræ fabulæ in libris.

col. 1157–1158page 5 of 6

DE EO QUOD DEUS PATER INCORPORALIS EST. tan et argento et dapidibus et parietibus et theatris; si que terra jurgans naturæ atacritate jurgavit, sed lex in ego in parva hora et hoc pigens loquor, propter mi- communis Domini est posita fines æterni, et serationem autem commoneo: quia quæ vides, o tis sæculis digitus additus non est, fluminibus tantis homo, et oculis et sensu non intueris, ad hæc et fontibus in maris sinibus incurrentibus. Flante irasceris. Si dei sunt, adulteri non sunt; si adulteri, vento pascuntur flatibus naves, ad cœlum usque mon sunt dii. Si autem volunt habere adulteros deos, tolluntur. Et quis nonnunquam pertransiens timuit, mos quidem eis non maledicimus; sint autem ut hi ne ut minatur, ita effusum comprehendat astantem? qui adorantur`ab illis. Primus illorum deus non est Nonnunquam enim et declinavit mare, venit ubi ei satiatus libidine, in cœlo, ut ipsi volunt sæpe cum sua statutum est, legislatorem et statutorem finis ti conjuge agens: sicubi enim cum alia inventus est, meus; et frangens fluctus ad littus, ostendit invisibė– statim a sua zelus accensus est: non enim credebat lem per ea quæ videntur. Ista decet ei cithara, quæ deo dea male de co suspecta. Si enim et a mortali in frontibus hominum barmonias describit, ubi de bus se non continebat, quomodo iste a cœlestibus beant esse oculi, et quid circa ipsos; ubi dentes, et ■t volunt cessavit? Sed concedite linguæ: nunc enim quanti; ubi sures, et quot et ad quid; ubi lingua, aurum est in sinus virginum liquens, ut furetur et ad quid; quis usus est oculorum; ubi ungues, et ■jus virginitatem: forte autem et bene liquescit li- ad quantum; ubi capilli, et ubi non capilli; quid in bido dissoluta,· si taurus deus illorum, qui non est trinsecus, qnid constringere, quid involvere, quid del progenies, fabulæ ex corde agmentum mendax velare, quid jacere, et ad quid utile; quis suscipere matura taurus est; et quid putas vir et taurus por escas et dividere; quantas mensuras debeat habere tans virginem libidinis servus, concupiscentiæ mini cibus, et quantum intus debeat permanere, et quan ster, in collo virgo cum libidine domina? Quam do debeat purgare, et si transierit horam, ostendit enim figuram intermisit, quando quievit ne im noxam. Ista lyra decet Deo composita melodiis membrorum: habet enim nervos et cordas in quibus mutaretur cygnus, taurus, aquila, aurum? aut con tinens factus est nunc? Multis enim jam annis non et os ad ossum est, et viscera ad viscera, et mem est factus aquila, et certe non pauci filii et boni nati bra ad membra, per que deponuntur et aperiuntur sunt in deserto. Putas senuit et concupiscentia ces- manus: per quæ flectuntur, et iterum redeunt pe savit, aut pœnitentiam libidinis habuit, et nunc se des; clauduntur oculi ad refectionem, et iterum re jam continet? Jam enim non rapit puerum. Confan- vocantur ad opus. Et quis poterit dinumerare quan dor et dicere sub qua occasione non suffecerat su tæ istiusmodi semper percutiuntur lyræ, non in uno rer conjux, operatrix, ex qua nati sunt plurimi, tantum homine, nec in hominibus solis, sed et in sod jam nunc non nascuntur. Consenuit autem con- omni animali? omuibus enim mensuræ, ætates, ma jugium, cur jam non pariunt? Sed non suffecit illa, gnitudines, dentium, cornuum, quibusdam et non ablit ad mortales: suffecit non secunda eodem mo sunt cornua. Aliis pili sant, et cujusmodi capilli, re; multiforme enim est malum. Non suffecerant ungues et cujusmodi ungues, pennæ et iterum non mortales: ad masculos convertit libidinem. O poeta, pennæ, et in aquis, et in aere, et in mari, et in fu quos irridebimus? magis autem quos lamentabimus? viis, et in fontibus, et innumerabilia quæ exsur eos qui scripserunt, aut eos qui nunc usque illum gunt, una tamen est harmonia. Cum enim suam ac qui in dextera portat aquilanı, adorantes et respi- cenderit lucernam, cum suum scilicet oraviis cientes, aut colentes sunt? Sed putas quia iste solus fuerit solem, cum a finibus orientis simul ad occa exstitit talis? nonne et citharista ille honestus? pri sum transmiserit lumen; omne movetur animal, mo quidem cur citharistas deos ponamus, quia ista unumquodque ad quod ei natura est. Et mensa qui decet harmonia decora? ista enim est illa in qua dem communis est plena, et aliud animal ad aliam olympias: harmonia autem illa est vera, in qua cœ- properat escam, aliud alibi devitat; el quæ illis uti lum est, et terra est posita, mare adjacet, et aer lia non sunt, aliis convenientia babentur. Eiciunt est compositus, et percutitur consensio. Non enim irrationabilia per istiusmodi harmoniam addu pellit mare terram propter harmoniam: nox cta, quis debeat gustare, et quæ debeat vitare, diei facit vim, non permittunt enim illius harmoniæ. et cum quibus conversari. Ista decens Deo harmo. Dicitis, cœlum consentit his quæ deorsum sunt. Tan- nia est, per quam sol statutus ad cursuin est, et lu tum enim præbuit in eo sol positus, quantum esset na ad crescendum, et stellæ ad spatia. Istam percu utile parari; et tantum accendit, quantum erat con- tit per dies et noctes, siquidem et dormientes auget, veniens; et pergit et redit, ut neque abundans in- at efficientibus otiosus non est. Et Deus quidetr. cendium exureret omnia; neque iterum si transcen- istam sine digitis et labore percutit harmoniam: ille deret, frigorę perirent universa. Sed et communes autem qui fictus et non deus est, accipit virginem. harmoniæ et partibus divisæ, sicut brevi silura ma- O injuriam! Virgo ob pudicitiam fugit: deus autem jora cuidam, aliæ siluri canore consentiens. Istud qui dicitur, ob amorem libidinis insequitur, et non mare magnam et spatiosum, cujus fluctus ecelum comprehendit. Velociores enim pedes fuere virginis pulsant, terræ terminos non transcendunt. Sed ne- pudicitiæ per voluntatem, quam ille qui a libidine Eiciunt. Forte, et sciunt. Quis. Forte quæ, vei quid. non Ms. Oranus. Vox Græca oupavós, Latine scri pła.

col. 1159–1160page 6 of 6

dissolutus est. Qui ambulat sensim, qui passus se- à fornicationein insecutam quidem, non compre jungit, iste nunc festiuans non comprehendit virgi hensam autem, adhuc usque accusabilem, et fingunt nem pedes enim a libidine dissoluti, nec mottes in simulacris, et pingunt in parietibus. Sed quid virginis passus comprehendere potuerunt, sed pa- mihi et istis est? Revertere, lingua, et audi psalmum, rum quid et pervenit: talis eorum deus, el bene o anima: Convertere, anima mea, ad quietem tuam comprebendeus est columba ab accipitre musico: Quid mihi est eos qui foris sunt judicare? Sufficit sed terra, inquit, miserts, bumanior tali corum deo eis quia in his volutantur. Cessent de opificiis noB visa, transtulit eam ad laurum. Et forte maluit vir- bene sentire; fruentes enim opificia, male de go lignum ßeri, quam a tali eorum deo corrumpi. opificiis sentiunt, et ipsorum Creatorem injuriis Ille autem qui præter spem a tali venatione decide- petunt. Sint ut volunt, et certe nolo eos esse rat, videns virginem in arborem conversam, neque ut volunt. Noster autem sermo fugiat quantum conversione confusus est, neque transista natura potest illorum fetorem, quia apud ipsos sunt & transtulit et amorem: sed adhuc fervens amore, ad- gments, ſabulæ, simulacra, adulteria, fornicationes, huc ardens concupiscentia, amplectitur arborem, et sanguis, lapides, ligna, dæmones, nuditates, turpi decerpit ex illa quæ jam non erat virgo, folia, et tudines, dicouda et non dicenda occulta. Fugiens confessus victoriam victum suum coronat capul, ti- autem inde, agat gratias ei, qui se liberavit ab tulum utpote in corona libidini suæ constituens. Sed forte quædam poeta facilis et inconsiderate lo quens mentitus de diis est talia, et non est insecutus virginem citharista. Quid adhuc usque in simulacris ex ista arbore coronatur, ut putant quidem ob bo Roram? Si autem honor est fornicationem laudari istiusmodi. Erit enim gratia duplex, quia et li beravit a falsis, et ad vera adduxit. Liberati igitur ab his, et digni judicati estis. Deo non nato Patri per unum unigenitum suum Filium cum Spiritu sancto sit gloria, honor, imperium, majestas, et nunc, et semper, et per omnia sæcula sæculorum. Amen. ITEM DE EO QUOD DEUS PATER INCORPORALIS EST, Quæcunque ex cogitatu debent colligi et requiri ſingual, et non solum in templis et simulacris vel exhiberi, quia incorporalis est Dei natura, et jam si non quantum res ipsa deposcit tamen quantum ad nostram pervenit virtutem, magis an tem quantum imbecillitati gratła donavit, ista per multos præteritos et adunavimus dies, et tractavi mus in commune. Et si quis pervidit aut intellexit aut meminit, nullam jam habet dubitationem de illa natura qua incorporali decretum est: sed forte multa illa sollicitudo quæ per cogitatus processit, ad aliam quamdam suspicionem nonnullos adducel. Dicentes enim qui volunt pervertere recta, quia co gitatus quidem boni et veri, et decori et recti de Deo sunt et habentur; Scripturæ autem his bonis et rectis eogitatibus non consentiunt, sed magis per ea quæ dicta sunt accusant cogitatus quam commen dant. Erat autem propositum non quid dicimus non simpliciter de Deo: quia nec nobis est polestas sicut gentilibus ex corde de Deo loqui, sed qualem eum Scripturæ introducunt, et qualom se ipse inter pretatur, talem oportet suscipi et adorari. Gentiles enim qui omnia ausi sunt, omnia transfigurant el imaginibus depingunt et @gurant, sed et ipsum quem videntur incorporalem dicere Deum, ex corde fin gentes producunt. Unde et is qui apud eos actor putatur, apud alios creditur: quia enim is qui est, agnitus non est ab lisdem, fama autem ad eos in novissimis pervenit temporibus; tamen ex auditione Moysi, quia famam de uno Deo, et ipso Creatore au dierant, qui in multis sæculis opificia intermisso Creatore adoraverunt; alius aliud nuncupatione suggessit de eo quem audierant; ita ut quidam scri bentes præcepti sint ex nomine solo imaginem de scribere, non hominis, inquam, aut alterius cujus cunque status sed simpliciter nuncupationem ex fama, Necesse enim erat istos qui Scriptúram igno rabant, naturæ autem audierant nuncupationem de incognito, aliter autem et alterum aliter ex carde fingere, æstimatione quippe de eo quem ignorabası, et ideo per omnia erraverunt. Inde est ut non solum sibi dissentirent de Doo, sed et adversarentur. Quit dam enim dicit quia providet, alius quod non pro videt, et alius quia usque ad lunam provideat, alias 81 Psal. CXIV, Ms. laudari fornicationem. Ms. Etiam si non quantum res insa aeposcit, Ms. cujusquam status.

Page scan enlarged

Notebook

Full View