Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
Monitum ad Locos communes (editorial preface
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 91:719〔Editorial preface, from the Migne page scan (OCR)〕
MONITUM AD SANCTI MAXIMI SERMONES PER ELECTA Ex sacris profanisque auctoribus collecta. ! Produxit Gesnerus medicus semel et iterum cum Antonio Melissa; secundaque editione etiam cum Joanne Stohæo, qui eodem ipso scriptionis genere, in eo locupletissimus, usus esset. In priori editione, parum certe medice, quasi lectoris laborem levaturus, sententias Maximi, quæ eædem essent atque sententiæ Melissæ sub iisdem titulis, omnes obelisco no- tasse ait, seu expunxisse; quod certe plagio mihi simile; cum præsertim Maximus Antonio senior, et qui illi præiverit ac palam est, quod is Joan. Damascenum, Photium patriarcham, Theophylactum, homines sic recentes, affatim citat; quorum nihil Maximus. Debuit ergo Maximo sui laboris laus plena constare, non ejus niagna pars, per summam injuriam in eum transferri, qui illius furtis profecisset. Alia certe ineunda via ejus levandi laboris, ut scilicet amborum communes sententias esse nota aliqua indicaretur: vel si cujus expungendæ, illius potius expungendæ, qui nulla alia sua industria parasset, sed ex superiori digesta, nulla illius laude, exscripsisset; quod Græcis nimis familiare. Quanta vero hinc Maximo ablata, ipse primum nonus sermo monstrat, a quo incipit ms. Maximi codex, mihi humanissime a cl. V. ipsoque erudito D. de Ballesdens sacerdote suppeditatus, si quid inde in rem littera- riam a me posset produci, cum oblitteratis initio fineque ibri, neuter certus esset, eam Maximi lucubrationem illo contineri. Factum illo partim satis meis votis, ne una Gesneri fide sic sublesta, Maximi opus hoc vulgarem, ad quod aliud nihil subsidii esset, ac quo sua Maximo reponerem. Nam Gesnerus altera sua editione, et qua e regione Græca Latinis con juncta in Stobæo repræsentat, sic miscet omnia, ut quid cujusque sit, Maximi an Antonii, nemo plane intelligat. Ribitti, quam laudat, Versio, ipsa distincte habens, quæ essent Maximi, sua obscuritate sic pene evanuit, ut nec nancisci licuerit. Mihi certe ea parte Theseus (non qua sibi venditat Gesnerus) ut ab ejus ipsius confusionis labyrintho me ipse expedirem, non ut magnum aliquid ex ejus versione reddendis Maximi sententiis juvarer. Causatur Gesnerus nec suam nec Ribitti versionem admodum elegantes esse, quod fere pendente prelo reddi- derit, quodque ipsi auctores haud raro non multum elegantes sint. Mihi, quidquid sit de aucto- rum elegantia (quam sic antiquis theologis, philosophis, oratoribus, litteratorum, et hoyratur ¿vôpŵv omni censui, nescio quo gustu abdicet, et an sano satis capite, nihil ipse theologus 'summumque grammaticus Germanus repó¾§oç medicus) magis arcessenda fides, quæ una pro bum interpretem insigniat, vel si minori eloquentia nec tantis luminibus aliis dicta scriptaque reddere valeat. Tituli auctorumque nomina, quod minio scripta erant, complura legi nequi verunt, cum sententiæ ipsæ atramento scriptæ, parum aut nihil laborarent, in laudato, ips antiquo eruditaque manu exarato codice; ex cujus pene norma, in primis quoque octo tituli ac capitibus, pauca quædam ex Melissa libuit repetere, et quæ magis visa sunt ex Maxim vena, ne ipse in illis, explicato jam furto seu plagio, jejunior abiret. Qui locos, sin omres at bene multos, in fontes reduceret, is vero magnus esset, magnumque aliquid in rem litte rariam conferret. Eam tamen ipse provinciam mihi non impono; cui nescio an R. P. M. Fr Nicolai nostri humeri sufficerent, qui tantus co genere in sancto Thoma videri voluit; i quo tamen res expeditior fuit, nec ipsa prorsus ¿v áồvvátots, cum fere exstent et ad manu sint, quos auctores citavit sanctus Thomas, et quorum usus laboribus; magnam vero parter desiderentur, quorum sententias excerpsit Maximus. S. MAXIMI CONFESSORIS MONITUM AD SANCTI MAXIMI SERMONES PER ELECTA Ex sacris profanisque auctoribus collecta. ! Produxit Gesnerus medicus semel et iterum cum Antonio Melissa; secundaque editione etiam cum Joanne Stohæo, qui eodem ipso scriptionis genere, in eo locupletissimus, usus esset. In priori editione,
PG 91:725Διδύμου. Σχηματίζου τὴν ἀρετὴν, οὐχ ὅπως ἀπατήσῃς, ἀλλ’ ὅπως ὠφελήσῃς. Βασιλείαν Θεοῦ λεκτέον τὴν κατάστασιν τῶν κατὰ τοὺς θείους νόμους τεταγμένως βιούντων. Πᾶσα πρακτικὴ ἀρετὴ ἐν τῷ γίνεσθαι, καὶ οὐκ ἐν τῷ γεγονέναι, τὸ εἶναι ἔχει. Διδύμου. Τότε ἀνύει διδάσκαλος καὶ πιστεύεται λέγων, ὅταν ἀφ’ ὧν πράττει, παιδεύει, κατὰ τὸ, Ὧν ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς ποιεῖν τε καὶ διδάσκειν. Διδύμ. Ἐντυγχάνειν δεῖ ταῖς θείαις Γραφαῖς. Ὥσπερ γὰρ ὁ οἶνος πινόμενος ἀναπαύει λύπην, καὶ μεταβάλλει καρδίαν εἰς εὐφροσύνην· οὕτως ὁ πνευματικὸς οἶνος εἰς χαρὰν μεταβάλλει τὴν ψυχήν. Τὸ εἰδέναι τινὰ ὅτι ἀγνοεῖ, σοφίας ἐστιν· ὡς καὶ τὸ εἰδέναι ὅτι ἠδίκησε, δικαιοσύνης. Τὸν γνωστικὸν οὐδέποτε τὸ πλουτεῖν γήθειν ποιεῖ, οὐδὲ τὸ χρημάτων ἀπορεῖν εἰς ταπείνωσιν ἄγει· τῆς ἀρετῆς καὶ σοφίας αὐτὸν ὑπερυψούσης, καὶ ὑπεράνω αὐτῶν ἵστασθαι παρασκευαζούσης. Διδύμ. Πάντων τῶν λογικῶν ( χ ) ἐπιστάμενος τὸ κρυπτὸν ὁ Δημιουργὸς, προνοεῖται τῶν ὅλων, οὐ μόνον ἐξ ὧν διάκεινται καὶ πράττουσιν, ἀλλὰ καὶ ἐξ ὧν προγινώσκει ἄγων τὴν βελτίωσιν. Διδύμου.
Τέλειον ἰατρὸν λέγομεν, οὐ τὸν θεραπεύοντα πάντας, ἀλλὰ τὸν μηδὲν τῶν εἰς ὠφέλειαν ἡκόντων καὶ θεραπείαν παραλείποντα. Διδύμου. Τὰ μὲν ἀκούσια ἁμαρτήματα καὶ νόμος συγχωρεῖ, καὶ Θεὸς παρορᾷ φιλάνθρωπος ὢν, καὶ οὐκ ἀπηνὴς καὶ τῶν ἑκουσίων. Διδύμου. Τὸ εἰδέναι τινὰ ὅτι ἀγνοεῖ, σοφίας ἐστίν· ὡς καὶ τὸ εἰδέναι ὅτι ἠδίκησε, δικαιοσύνης.
Continue reading PG 91: Loci Communes →≣ entire volume