EUSEBI CÆSARIENSIS OPP. PARS IV. DOGMATICA. max a contumacibus, in multo tempore capillos ▲ in terra habens captivos et ungues, et in omnibus sordida. Et quod est maximæ admirationis, ille erat sanctus in sanctis habitans, sedens ad dexteram Patris, mun dus a mundo procedens, lumen verum, sol justitiæ; ille qui ab angelis adorabatur, passus est ut ab ho minibus illuderetur. Et ego quidem miror nos et sponsam, quia non stopuimus illius qui advenit gra tiam, et illius qui misit donum, et non statim, non insania quadam, sed religiosa mente et servido de siderio spoliati, corpus et animam, ut ita dicam, re tribuimus Deo pro omnibus quæ nobis retribuit. Quid autem et ei possumus retribuere? Moriemur pro ipso, sed ipse primus pro nobis mortuus est. Et nos quidem si moriamur, naturaliter suscipimus mortem; ille autem contra naturam patiens fuit ad mortem. Et nos quidem si fuerimus mortui, lucra bimur nosmetipsos: ille autem mortuus est non ad utilitatem propriam, sed ut nos lucraretur. Et DOS morimur ad spem vitæ: ille autem vita est vivens. Et nos iu martyrio patimur, ut non cum mundo con demnemur, fugientes per mortem gehennam, et in hæreditate accipientes regna cœlorum. Nos ad mer cedem; ille propter charitatem. Si quis autem con silio assentit meo, sit quidem merces ab ipso, non sit autem nobis cursus ad mercedem: non enim quia promittit ideo debet et diligi, sed quia talis ha betur, et talis est Filius: non quippe diligatur ob ea quæ donat, sed propter naturam sui et ante dona tiones. Siquidem et hoc lumen seusibile, non quia pascit oculos amatur, sed quia clarissimum habetur. Nonnunquam enim et fontes videntes perspicuos et puros, et si non admittit tempus bibendi, tamen miramur pulchritudinem, etiam non adveniente usu. Et ad cœlum respicientes delectamur, non quia manducamus. Si igitur opera ejus ita sunt bona, et ante gustum et escam delectant cum videntur, et coafectari faciunt; ipse qui vere supra omnem pul chritudinem habetur, et vere est bonus, non ex mercede habeat dilectionem, sed ex natura ainorem. Ego sane nonnunquam in cogitatu isto adveni; ve nite et vos ad suspicionem bonam: sæpe enim a sanctis Evangeliis et vere divinis de Domino Jesu audiens, auditum ad visum converti: videham enim admirationem novam Dei, Filium Deum in terra corpus habentem: et putans adesse spectacului ex Scripturis pene et porrecta manu apprehendi fw briam vestimenti ejus, ne forte et a peccatis libera rer. Non igitur fraudemus nosmetipsos a visione Dei unigeniti, qui pro nobis ad nos venit: nam etsi in corpore advenit, tamen non latuit Deus nube cir cumamictus. Si enim et apud nos animæ status da tur að visum per oculos, per faciem, per maxillas; qualem putas esse illain faciem, qualem illam divi nam constitutionem, illum tranquillum oculum, il lam honestam linguam et motum? Unum est quod confert ejus adventus, ut suscipiatur talis habitus * Joan. xiii, 15. mortalibus. Quia ergo non est idonea nu stra natura verbis assumi ad tantum Dei Filium Denm, qui ut non solum verbis edoceret, sed et ope ribus informaret, venit visibilis, ut et dam videtur, ostenderet invisibilem. Et mihi quidem ipse sit testis sermonis. Cum enim lavaret Dominus pedes servo rum, magister discipulorum, et excusante Petro di cebat formans eos et dicens: Hæc ego ideo facio, ut et vos edoceamini invicem eadem facere”. Sicut igitur in illo actu dictum est quod mandatum est, quia ideo facit nt ostenderet totum; ita audi quia venit formare ad deitatem homines. Miserabiles au tem sunt qui non inspiciunt; beati vero oculi eorum qui vident. Videtur enim et nunc Dominus: si quis ením håbet ocalos videt: nunquam enim ille disce dit, sicut ipse dicit: Ecce ego vobiscum sume, usqu ad consummationem sæculi”. Adest Dominus si ka bes oculos, et antequam audias vides. Si autem non vides a temetipso, movere cum eo qui ostendit, et videbis. Si autem et cum ostensum tibi fuerit non vides, lamentare cæcitatem tuam debebis. Sicat enim non potest oculus sine lumine videre, ita non polest nec mens sine Deo vivere: celerius quippe salvabitur piscis sine aqua, quam anima sine Chri sto. Quid ergo? Num non vivunt gentiles, et Judæi, et hæretici? Permitte, inquit, mortuos sepelire suoS mortuos **. Venit Deus apportans hominibus, quod nullus hominum adduxit: non eniin erat servorum magna donare, sed servorum erat Regis adventum annuntiare: donare autem ipsius erat Regis; ideo et præcursores dicebant: Veniet. Ipse autem qui le quebatur adveniens donavit: per Moysen enim data est lex, sed nihil factum est; gratia autem et veritas non data est, sed facta est, et correxit. Sicat enim mulier illa quæ fontem sanguinis contra nª turam habebat, fatigata est medelas hominum susti nens; profuit autem ei nihil, sed tantummodo con sumebatur et corpore et facultatibus: ita secundum formam istam humana natura accipiens medelam prophetis et sacerdotibus et a lege ipsa, non est CH rata; sed is qui sine lege erat subingressus est, ut abundaret peccatum. Quia igitur non erat hominis corrigere hominum passiones et vitia, Deus accepit infirme hoc ipsum quod jam erat emortuum, et sub ingressa est vita, ut præsentia virtutis repercute retur vírus serpentis, Quis non movebit ad deside rium Christi? Siquidem Christi Pater. Illi enim de cet talis et tanta largitio: Nemo enim, inquit, potesi venire ad me, nisi Pater meus attraxerit eum qui est in cœlis”. Non quia vim facit Deus, sed quia domat homines mortales, pro quibus mortem immortalis gustavit. Nolite in vacuum gratiam ponere, non in somno Evangelium: sed evigilantes computate quid factum est, quid natum est, quid donatum. Dens Filium suum misit: qui non obedit ei, habes juli cium. Misit, inquam, Filium suum Deus, justitiam ad iniquos, eum qui sine peccato ad peccatores, abo * Matth. xxviii, 20. "Matth. vii, 22. " Joan. vi, 44.
dientem ad contumaces, gloriosum ad ignobiles, enim imaginem videt; per imaginem, principalem eum qui ad dexteram Patris ad eos qui in terra ja cebant, Filium ad servos, judicem condemnandum pro his qui erant condemnati. Quis non accenda tur? Quis non stupeat? Quis non e flamma ista vi scera accendat sua? Si non sumus lapidei, et ante sermones non movent, deflere nos convenit, quia putantes nos vivere, mortui sumus. Quibus Jesus non placet Deus, hos putas quid delectabit? Si au tem pulchritudo in carne emortua, et lapides pre tiosi, et margaritæ claritas, movet alacritatem ho minis; cum Deus Filius fuerit visus, a quo et bona ista sunt facta, quomodo non vere veniet passio illa in bomine, de qua dictum est: Diliges Dominum Deum tuum ex omni anima tua, et ex omni virtute txa, et ex omni potentia tuu, et mente el sensu lX0** Apparente enim Domino Jesu, non derelinquitur pars aliqua dilectionis ulli, quia non dividitur cha ritas ad Deum et ad homines, et ad emortua quæ in terra sunt: sed sicut antequam appareat sol, et lucernis fruimur, et stellas patimur, et luna dele ctamur; cum autem sol fuerit visus, quædam qui dem non parent, quædam autem et occultantur, omines autem convertunt facies suas ad solem; et cum multa sint bona, omnia enim bona valde: cuin autem apparuerit is per quem ista bona, bona; nihil eorum quod bonum est jam videbitur bonum. Si quis vidit effigiem audit, si quis non videtur et ut videat, et consentiat his quæ dicuntur: amores enim clara pulchritudini contendunt; quantum enim bonam est quod diligitur, tanta et mensura est cha ritatis. Si enim oculi fuerint in facie boni, tanta motio efficitur, quantum et oculi fuerint moti: ei autem aliud aliquid in oculis, duplicatur amor: si tota facies fuerit bona, totius vultus charitas mens' ratur: si autem et alia membra fuerint bona, addi ta pulchritudine, crescit et desiderium. Jesus autem totus est bonus, et vere bonus, boui enim Patris progenies est bona; cujus pulchritudinem clamat cœlum per suam speciositatem. Istum collaudat et solis splendor, istum prædicat luna et incipiens, el plena, et deficiens. Stellarum autem chori istum co ronant, sed non opera in istum, aut ab operibus gloria ejus, sed ex sui natura. Mare istum Aluctibus præfert, terra eum fructibus coronat et floribus, cho ros autem ei el animalia dum exsultant, faciunt. Cum autem audis quia glorificatur Filius ab omnibus, noli oblivisci Patris quem glorificat Filius. Sed de in enarrabili et non nata natura Patris in memoria ve nire timor est. Quia ergo ille timorabilis est propter bonitatem et supereminentem benignitatem, et quia nos non possumus ad illum nec mente respicere; ima ginem ejus considerantes miramur indicibilem illam virtutem Patris: et ideo eum qui ad nos venit con sideromus, et habebimus fructum. Dicit enim et ipse: Si quis me videt, videt et Patrem ": qui 17 Joan. xiv, 9. » Deut. VI, Ei. Forte, si. agnoscit. Filius igitur ad nos venit, non tamen nos ad ipsum; vel nunc autem nos ad ipsum simus Deus vocat; et his qui nou adveniunt, sufficit pœna quia non obediant. Vocat Deus. Ad quæ? Ad ea quæ decent Deum. Et certe Abraham vocavit Deus, et præcepit unigenitum Filium suum offerre sibi. Et videtur perniciosum hoc esse, forte tibi, non la men Abrahæ; Abraham enim lucrum duxit: vide bantur enim jurgari viscera et religiositas. Sed adbuc apud nos jurgari possunt; Abraham autem ne quidem dubitatio fuit, nec cogitatus, nec dila tio: sed lætabatur Abraham, quia victurus erat filius ejus oblatus: amor est enim religiositas, in qua et charitas mensuratur, et affectus impletur si enim charitas non fuerit otiosa, omnia erunt etiamsi coaffectatus fueris; propter timorem enim si obedieris, perfectus non eris; propter commi nationem autem gehennæ, mali servi malum pro positum habebis: propter autem regna cœlorum voluntas est mercenarii. Quæ autem decora est via? stupere bonum, mirari immensum, amare Deum. Si enim scis, non potes non diligere; si vi disti, non potes non coaffectari. Nihil enim ex omnibus quæ sunt, neque omnia simul, tantuın illiciunt, quantum delectat unus omnium Dominus. Ita illicit et Pater si fuerit visus: tantum enim si apparuerit, nihil jam quis sustinebit. Videbitur autem ab his qui mundo sunt corde; si enim mun dum fuerit cor, effulget inde lumen, et videbitur quod effulget, et statim martyres, confessores, san ctimonium, virginitas, natura mortua, membra crucifixa desiderium enim fervet in animis, et conjungitur ad desideratum: cum enim aduna verit quis bonorum conventus, cœli magnitud nem, et ea quæ in ipso sunt est pulchritudo, solis prædictam claritatem, et aliorum omnium quæ illic sunt bona; nec non et ea quæ in terra germinant, florent, expanduntur, procedunt, nascuntur; et ea quæ in aere volant, et in aquis natant: cum hæc omnia adunaverit ut componens in unum, ne qui dem gutta ut ad illam pulchritudinem erunt, ut desiderium stupore magis sit, et charitas, et admi ratio, ut talis jam homo desideret novam quam dam constitutionem sui invisibilem Geri: affectus enim ad invisibilem invisibilis habetur, et solitu dinem quærit. Qui autem ad istam constitutioneni occurrerit, nescit quia et cœlum et terram non vi det, nec novit in quo in terra est loco: maris au tem ne quidem menor est, et Alumina despicit solem non videt, lunam non considerat, stellarum menor non est; despicit autem et angelorum cho roa: unus enim ille non permittit dividi visionem ad multa. Qui enim in tali constitutione habetur, nescit quia et carnem habet, et quod est maximum, nec animæ suæ memor est: totus enim evacuatus
in illum est quem desiderat, et universa ei sunt & tur. Vere beata et Petra, in qua sumus et positı emortua, et fil¡ vivit soli. Et hoc est illud insigne beati et maris fluctus qui vestigia Domini osculati quod ait &postolus: Vivo ego, jam non ago, sed sunt: et pisces qui præcepto educti sunt. Beatus vivit in me Christus ". Desiderio enim totus devo- et ille piscis qui dedit pro Domino censum. Beata ratus et a semetipso discedens, illius autem affe- et terra et mare: utraque enim passus Domini etus; bona quidem morte est mortuus, bonam au- susceperunt. Beatns et Zacchæus qui cucurrit ad tem vitam commutavit ut dicat: Vivo jam non ego. Acum, et vocatus ad domum est. Et peccatrix illa Si quis unanimis et ipsius linguæ est Paulo, audiet mulier, quæ bona importunitate ingressa est Paulum dicentem: Vivo, jam non ego. Sed quæ tua cumbentibus: contaminata enim introivit, et est vita, o Paule? Sed vivit, inquit, in me Christus. data exivit. Ergo omnes beati ex adventu Christi, In quo vivit Christus, Christum indutus est: istius- et mortui qui jam non mortui, et cæci jam non modi homo qui Christo indutus est, non tunicam, cæci, et claudi salientes, et muti laudantes, et ille sed sicut ferrum igne totus per totum incanduit, qui sedebat ad pedes, qui ante a legione impulsue sotus per totum illuminatus est, nullus ei jam re- currebat. Beati qui in uuptiis biberunt vinum ex lictus est non motus, non affectio. Sed nos qui præcepto. Quid ergo omnes beati, aut quidam e Christi sensum habemus, non pigebit nos dicere, miserabiles? Judas enim qui utinam natus mon quia talis homo Christus est factus. Quemadmodum esset putas quia apud semetipsum non dixit autem, sicut dictum est, miscetur affectus deside Utinam non venisset, ut ego non condemuarer! ranti, et oculus lumen suscipiens efficitur lumi- Putas et Judæi si voluissent fuissent beati, et nosus: et ferrum; sæpius enim repetuntur bona; primi? Quid ergo? Quia noluerunt Judæi: Num ante ignem quidem ferrum erat, in igne autem incredulitas eorum fidem Dei evacuabit? absit”. lanis magis quam ferrum est factus. Audite deside- Qui enim venit ad faciendum bene, venit siquidem rantium verba ne forte et vos moveamini ad desi- et lumen oritur, non ut occidamus aliquem: ille derium. Dicit iste ebrius non vino, sed quem ine- enim malus est, qui bono atitur niale. Nam et briavit Christus desiderio: Mihi autem absit glo- ferrum datum est ad culture medelam: si quis riari nisi in crace Christi": in quibus illi confun- autem ferro usus occiderit, non est culpandus qui dunmr, alii gloriantur: qui enim ebrius est nescit donavit. Siquidem et ignis ad curas, ad luminaria, trrideri, sed irridet irridentes, est enim totus in ad excoctiones datus est nobis: si quis autem vino. Si ergo qui in vino est non irridetur; putas ad incendendam proximi domum fuerit usus, ille qui in Christo est scit quid est confusio? non enim malus est qui utitur male. Neque aqua mala quia Ita tangit vinum hominem, quantum tangit virtus: præforantur quidam: si enim ipsam quæ ad usam beque ita tangit ignis ea quæ in ipsum mcarre- plurimum et ad refectionem data est, bonam qui rint, quantum illuminat Filius eos qui se fuerint dem, male ad interficiendum utuntur, ipsi potius induti. Quis putas habet Christum qui prædicatur, perniciosi sunt, quam opificium. Et lapis ad con at noscat ea quæ dicuntur? cuin enim non fuerit structionem est datus, Cain autem eo ad interfection conscientia intus quæ sermoni testetur, otiosa ejus nem fratris est usus: tantum enim mali sunt qui sunt qui loquitur verba habebuntur, et efficietur, qui mali, quia bonum ad malum convertunt. Jesus pax loquitur, barbarus iis qui non audiunt. Cum autem est, et venit pacificare quæ in cœlo sunt et is præveniens anima recondiderit sibi, et finita fuerit terra. Si hæc vera sunt, sicut vera; quid faciemas desiderio; forte et irascitur ad dicentem, quia non bis quæ lecta sunt hodie? Dicit enim ipse Salvator tauta interpretatur quanta ipsam movent. Sed con- in Evangelio: Nolite putare quia veni mittere pa redite quicunque ita proposuistis; ininterpreta- cem in terramª. Nunquid nix calefacere potest, bilis´enim est qui desideratur. Ego sane beatam aut ignis dare frigorem? Nunquid pax potest mon dico illam, quæ digna judicata est Deum portare mittere pacem? Quomodo ergo ipse pax dicit in utero. Ego et præsepium illud diligo, in quo Nolite putare quia veni pacem mittere in terram? vitæ positum est medicamen. Et magos beatos dico de qua sane dictum est, et de quo, quia venit pa ob immutationem artis. Beata et Rachael, et jam cificare quæ in cœlo sunt et in terra ‘. Siquidem el non ploret, quia ejus ſ¡¡¡ martyres exstiterunt alibi dicit Evangelium: Venit, non uti judicet raun Christi. Simeon antem ille et Anna ideo gratias dum, sed ut mundus salvus fiat per ipsum *. agebant, quia digni judicati sunt videre quem de- credit salvatur: qui autem non credit judicatus est. siderabant multi quidem, viderunt autem non Et iterum: Non veni nisi ad oves perditas domKS omnes. Joannes autem ille qui in pectore recubuit Israel •: et certe magis perierunt. Quid ergo ista Domini, inde hauriens nobis loquitur: In principio contraria sunt? Num ut dividantur, veritas non erat Verbum '. Petrus vero qui a Patre dignus consentiel sibi? Si igitur veritas discesserit si judicatus revelationem accipere, et videre cum bi perdet et naturam; mendacii enim natura quem non videbat, et noscere eum qui occultaba- in dissensione est, veritatis autem natura consensio Qui 98 Gal. 11, 20.” Gal. vi, 14. ↑ Joan. ), 4. * Rom. ni, 5. ª Mauh.», 34. * Coloss. 1, 20. * Jean. Matth. xv. 24. nr, 17. Ms., dissenseril sibi.
odore: et in fructibus est varietas, et magnitudi nis, et coloris, et gustus, et tactus: et vinum ex vite est omne, sed gustus diversi: et oleæ fructus varificantur. Sed horum omnium varietas, et anima lium, et eorum qui ex ipsa sunt specie: equus enim equo velocior, et non tantum, quantum homo ho mini: nullus enim equus currit retrorsum: ho mines autem quidam sunt religiosi, quidam sacri legi, alii pudici, alii luxuriosi, alii diripiunt aliena, alii spargunt sua, alii stuprantur non suas mu lieres, alii ne quidem suas contingunt. Non enim tanta diversitas est terræ, quanta varietas anima rum: ille enim martyr exsistit, alius persequitur; et natura quidem ipsa est, voluntas autein ad versa Inde est ut ille quidem ad Ecclesiam currat manicans, alius ad lapides offendat exsur gens ad inmen. Inde est ut ille lætetar quod est pudicus, alius gaudeat quod in libidinibus voluta tur. Inde est út ille in foro vendat et distrahatur, alius ad Ecclesiam veniens semetipsum lucretur. Inde est ut ille aliena colat, alius sibi parcat. Inde est ut ille lapides ædifices, alius virtutės superpo nat. Inde est ut ille corpus detergat, alius animam perdat. Ista est non pax, sed dissensio; quia alíus aliter sentit, et alius aliter sapit. Nec enim cum ortum hoc sensibile fuerit lumen, omnes similiter suscipiunt. Sed illi quidem qui sanos habent ocu los, et occurrunt, et attendunt, et fruuntur: qui autem infirmantur oculis, corrigunt se, et vitant, “est. Quomodo ergo ista sibi consentient? Jesus pax in rosis habetur diversitas, in colore scilicet et est, et ipse dicit: Nolite putare quia pacem veni mitters in terram. Dictum autem de eo est.: Venit pacificare ea quæ in cœlis sunt et in terra. Quo modo ergo non venit pacem in terram mittere, qui ideo venit, ut et ea quæ in cœlis et in terra sunt pacificaret, et ad oves perditas domus Israel venit, et invantæ sunt pereuntes? Non est missus judi care, et invenitur condemnare. Si quis desiderat ea quæ sunt Domini edoceri, projiciat omnia ex corde sno, et mundo oculo mentis intendat. Propo situm quidem Dei qui misit Filium suum tale erat, at salvarentur homines. Obedientia autem ejus qui missus est ea, ut pax esset in cœlis et in terra. Unde ergo non pax? Ab infirmitate quippe eorum, qui non potuerunt suscipere splendorem luminis veri. Ipse enim pacem prædicat, et ideo hortatur hoc Paulus apostolus, et dicit: Ipse est enim paz nostra'. Eorum scilicet qui credunt et suscipiunt, pax est. Quomodo ergo non pacein mittit in ter ram? Filia credidit, pater increduius remansit. Quæ communicatio est fideli ad infidelem *? pacis enim prædicatio divisionem operatur. Filius fidelis, pater incredulus ex necessitate lis est; et quæ prædi catur pax, operata est divisionem, et bonam divisio nem; in pace autem salvati sumus. Ut non autem ego illius interpreter; nihil enim est quod non ejus debeamus audire: ipse dicit: Ne putetis quia veni pacem mittere in terram. Et adhuc vehementius addit: Non veni pacem mittere, sed gladium*. Quem admodum non pacem, et quemadmodum gladium? Vent enim incidere hominem adversus patrem snum "; accipio enim filium ejus, et non dele etatur pater. Adverte autem et ipsorum efficientiam sermonum; quia enim dixit gladium incidere, ad dit: Nolite putare quia veni pacem millere in terram. Non suscipit terra. Non veni pacem mittere: ite rum audi in terram: Ego enim, inquit, pacem præ dico, sed terra non suscipit. Non ergo seminantis propositum: ipse enim sustinuit ut facerent uvam, fecerunt autem spinas. Neque is in causa est, qui benefecit vineæ: Veni enim, inquit, incidere homi nem adversus patrem suum, et nurum adversus so crum suam. Isti þsermones rebus ipsie firmantur. Quanti enim ex his qui hic nunc convenerunt, habent eorum quæ dicuntur experimentum? Est enim pater increpans filios ob credulitatem, et filii mo mentes patres ad fidem, et filiæ docentes matres. Si enim et ex ipsa natura omnes, sed non ex eo dem proposito. Denique et ex conspersione una pollinis, quædam quidem quæ in fermento sunt dissolvuntur, quædam autem quæ fermentata sunt continentur: et carnes aliter tenentur quæ salem habent, aliter quæ sine sale corrumpuntur. Nam etsi ipsa natura sit carnis, non tamen ipsa permistio. Aliud vinum est sine aqua, et aliud cum aqua. Et gulorum ad permistiones diversitas habetur; et Ephes. 11, 14. I Cor. v, 15. Matth. x, 35. Adversa. An diversa? et fugiunt. Nam et latronibus onerosum est lu men, et furibus non dilectum, et adulteris odio sum. Denique et ea quæ repunt fugiunt; ortum est enim lamen; et qui sont ebrii non libenter acci piunt, quia urget eos lumen exsurgere. Sunt sane et quædam animalia versipelliones et belluæ, et quæ cunque istius generis habentur, quæ in totum noa sustinent luminis radios. Sunt autem et homincm multi versipelliones, et versipellionibus pejores, vi peræ magis quam homines, amari, invidi, malitiosi, quos omnes fugat lumen cum fuerit ortam. Iterum autem sermo recurrit ad ipsum certamen, bis quæ heri sunt dicta. Iterum enim propositus est Domi nus Jesus, et proposita sunt alia multa. Pater liti gans, mater contradicens, soror increpans, frater exprobrans, servi exsurgentes, ancillæ exaggerantes. Unusquisque enim suam voluntatem ante salutem Aliorum præponens, trabit ad suum propositum ignorans proditionem. Certamina ergo pro Christo. nobis aunt: Christus tantum lucrum est: ille enim venit ad Ecclesiam, alius distrahit et emit oblitus Christi: ille audit Christum per Evangelia loquen tem, alius et adest pedibus, et mente foras vagatur. Ille patri donat perditionem suam, alius matri con sentit ut non Deo quod convenit restituat. Ad mul tos igitur convenit jurgari, ut multæ efficiantur co ronæ. Ad diabolum quippe et milites ejus: multi 10 ibid. 53.
i autem sunt et isti. Urgetur sane et pater, et mater, dit: mortuus enim est. Timet autem ne quis malam et fratres, et cognati, et amici, et servi, et ancillæ; vitam vivat: mortui enim sumus. Nain et qui IDOT ex multis enim tristitia est, ideo ut et tauta habes- tais sepultis mensas apponunt et escas, delirant. Si tur lætitia, et addantur nuptiæ, et promissiones igitur mensas apponere mortuis deliramentum est, et comminari mortuis irrizio est: et certe adveniaut opum mortales, sed nec mortuæ: quæ enim pan quam vixerunt, ne quidem mortua vocentur, sed et minæ, acuantur gladii, et exercitus, et leges, et alia pejori nuncupatione. Sed in his omnibus, inquit civitatibus appareat Jesu Christi Domini virtus, et Apostolus, supervincimus propter eum qui nos su amor et flamma. Audite igitur qui Domini Jesu perdilexit ". Et si quis Apostoli imitator est; qui participes mysteriorum esus: audite Christum, cul cuim imitatur eum, imitatur Christum; transit ab tores ejus. Quid dicit lumen verum? quid loquitur imitatione ad principalem. Jurgentur omnia ut via? quid clámat janua? quid vociferatur vita? Qui coronemur; in omnibus sit jurgiuın ad pulchritu- diligit, inquit, patrem aut matrem super me, non est dinem, ad possessiones, ad divitias, ad cognatos, me dignus ". Et non sufficit hoc. Iterum enim dicit ad patrem, ad matrem, ad fratres, ad servos; et Et qui non accipit crucem suam, el sequitur me, XON vicini Impugnatores exsistant: sufficit enim chari- est me dignus ¹ª. Ista est vocatio eorum qui mili las unius ut superet omnia. Ego autem et misera tare desiderant Christo. Si quis igitur paratus esi biles puto, qui non sunt experti istinsmodi turbe- cruciligi, veniat: si quis alacer est ad mortem, si las propter Dominum Jesum. Illis autem congratu quis potest ad gladium, si quis ad flammam, si quis lor qui habent in mente et conscientia sua dicere. ad ignem, si quis ad exercitus, si quis ad concupi Ecce Dominum tui propter inimicus est mihi scentias, si quis ad libidines, si quis ad iram, pater meus, expugnatrix mater, frater insistit, servi quis ad indignationem, si quis ad opes et divitias, contristant, ancillæ jurgantur, et nullus horum el possessiuues, et ædificia, et mercaturas, et ad mihi at inimicus est propter tuam dilectionem. Si- principatus et potestates, ad visibiles et invisibiles quidem et in bellis milites quantas plagas ob amo inimicos, ad spiritus nequam, ad carnem, ad cogi rem regis accipiunt? nonnunquam enim et gauden tatum animæ, ad nocturnas ambitiones, ad molus tes ostendunt et sanguinum fluxus, et plagarum meridianos, ad juventutis fervorem, ad impetum cicatrices, per quæ experimenta fulgent amores qui ad farnem et sitim, ad homines, ad languores, ad ad regem sunt habiti. Et certe quærat unusquisque, sanitates, ad divitias. Per hæc enim omnia vincitur et pigeat unumquemque, ut alius acceptus sit. Ille desiderium magis autem desiderium neque vinci quidem ita proposuit, alius aliter alacer fuit. Ut tur, neque deflectitur, sed per ista omnia vincit, dinumerem singula, quid enim et habeo dinume- et iterum abundans in prædicatione est. Non enim rare propter eum? Quis enim me exosum habuit tacet Verbum, Verbum Deus; non tamen vox Ver propter Christum? Quis me castigavit propter eum? bum, quia nec Joannes qui vocatus est vox, VỚI Quis me pater abdicavit? Quæ mater adversa me erat, sed Joannes. Quid autem dicit qui venit sal est? Quis frater adversum me exsurrexit? O mi- vare? Qui invenit animam suam, perdet cam ". Forte serabilitas eorum qui non habent ista! Alius autem obscurum tibi videtur quod dictum est: quia enim dives et spissus in opibus, lætus est mente, quia a nou babes sacramentum, neque omnes omnia intel civitatibus et nationibus decantatur, quia theatrum ligimus, neque omnes ab omnibus movemur, ideo est factus et angelis et hominibus. Dignus- enim est putas obscura:Qui invenit animam suam, perdet sam", qui desideratur, et quia increpatur et oditur, quia hoc est, qui vult invenire perdet. Quomodo? Quæ inimici hominis domesticí ejus, et quia abscisus est inventio est, et quæ amissio? De ipsa eademque ani ab eo pater, et nou consentit mater, quia noctibus ma qui martyrium patitur, tollit hominibus, Deo expugnatur, et per dies coronatur, mihi et meis vi- autem invenit. Qui perdiderit animam suam propier sceribus et ossis bella quæ pro Christo sunt. Et me, inveniet eam 1. Interpretatione non indiget unde mihi hoc supra dignitatem est meam, at vel sermo; qui desiderat jam audivit. Ego autem com injuriam pro Christo sustineam? Cruci autem figi patior postræ naturæ, qui its sumus egeni, ut now et inverso capite, Petri magis est quam aliorum ho- possimus invicem nostro debito dare aliquid. Quid minum. Ebrietate opus est et fervore, ebrietate non autem et possumus retribuere Christo Domino? a vino, sed ea quæ ob amorem est Christi. Qui enim Animain quam creavit, corpus quod figuravit, pu amant, nihil vident nisi eum quem diligunt. Nesciunt dicitiain per quam beneficium tribuit, martyrium quia est alius in terra-: ubi enim thesaurus fuerit per quod sanctificat, justitiam per quamı honorat. mentis, îllic et anima habetur; alia autem mortua Quæ videmur ei reddere, magis accipimus. Adveniat sunt ei. Și increpas, nonne eum qui audit? Si castigas, igitur flamma ad medullas, penetret ignis ad viscera, nonne eum qui sentit? Qui Christi enim sunt, crucifixi et accendatur anima ad martyrium, ad confessionem, habentur. Quid sine causa laboras? mortuus si tor- ad pudicitiam, ad justitiam, ad misericordiam, ad queatur non sentit, etiam si increpaveris non au- jejunia; ut et diabolus superetur, et dæmones de “Rom. viii, 37. 12. Matth. x, 37. * ibid. 38. 1* ibid. 39. 18 ibid. Ecce Dominum tui propter, etc. Videtur verti debuisse Ecce, Domine, propter te, elc., quod est Græce nxa ooj.
festas, cum Spiritu sancto, et nunc, et semper, el per omnia sæcula sæculoruin. Amen. struantur, et homio pro Christo salvetur; et sem þer gratias agat Deo Patri per unigenitum ejus Fi lium, per quem est ei gloria, honor, imperium, ma Quod dico vobis in aure, supra tecta prædicate, ea et clamare præcepit; non timens quippe; boe enim ignorantium hominum est dignitatem Domini Jesu, sed dispensans, ut ipse quidem taceat in tem pore, loquatur autem in tempore. Neque enim per omnia tacuit Dominus; ne putarentur aliena aliqua a se discere discipuli; neque semper locutus est, ne putaretur quod de se ipse testatur. Quid enim erat necesse et Joanne præcursore? Ego, inquit, non ab homine accipio (estimonium meum, sed ka beo testimonium majus a Joanne “. Non enini quæro, inquit, quemadmodum ego suadear, sed quomodo vos non sitis religiosi; siquidem non lucerna de bet testari de sole, sed sol firmare lucernam. Et ne quis miretur, putas obscuriores effici lucernas ex adventu solis? Non enim quod putamus hoc et pro venit, sed hoc quod non intuemur superat: lumen enim minus a majori lumine, non minus dulcibus immissum minuit dulcedinem eorum: neque cum stellæ non parent, tanquam obscuratæ a lumine non videntur; sed in pelago luminis positæ, discretio nem non præbent. Non indigebat igitur sol justitia lucerna ad testimonium; dicit enim Joannes: Ego a le debeo baptizari; sed indigebat quidem ille qui lucerna erat ardens: lucerna immissum habet lu men; non tamen ab intus efficientiam sicut sol ". Vos, inquit, modice voluistis gloriari in lumine lu cernæ, vobis lucerna est utilis: illi autem ita erant cæci, at ne quidem lucernæ viderent viam, neque in lumine ambularent recte ": Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; hoc est, absconsa quæ dicuntur clamate: Et quod in aure audistis, prædi cate in tectis; assumite constantiæ fiduciam. Assu mamus et nos constantiam. Sed quid est quod in sequitur? Timemus ad insequentem suspicionem. Sed ait Dominus, Nolite timere ". Non igitur ti meamus cum interficimur: ipse enim Dominus di cit: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ". Divisit timorem; et ho minibus quidem dedit potestatem adversum corpus, Verba hæc quæ lecta sunt, Domini martyres pro- ipse quidem opportune tacet, discipulis autem loqui duxerunt ad passionem; per hos enim sermones Hammam in corum præcordiis accenderunt. Per istam doctrinam erexit eos, ut contemnerent præ sentia, exspectarent autem futura. Per istain eradi tionem armavit eos ad mortem. Utitur autem et hoc ordine servans officium: præcedit autem passionem martyrum constantia: qui enim non prædicat, nec tenebitur; qui non cum fiducia fuerit locutus, nec tristabit, sed præcedit constantia passionem. Cum enim anima de adventu Dei sat habuerit, aderit enim Deus in anima, quæ dum capiet oinnia, nom potest desiderium tacere suum, sed sentit quod ha bet, quodque non habet, qui sese fraudaverunt a bœo. Ille autem qui amator Dei est constitutus, el humanitatem servat, statim propter Deum quidem lætatur, propter humanitatem autem non tacet: ho mines autem beneficium non ferentes, ignorant quis Inhabitat in loquente, non ferunt sane nec con stantiam. Sed sicut Judæi Stephano primo inter ho mines martyre Christi loquente obstruxerunt aures suas, no ingrederetur Deus; ita et nonnulli homi mum: quia enim constantia antecedit passionem, unde deberet istine et incipit Dominus, qui produ eit martyres ad passionem. Dicit enim: Quod dico vobis in jenebris, in lumine dicite, el quod in aure audistis, in tectis prædicute “. Assumite, inquit, constantiam, exeant verba vestra usque ad terminos terræ: ne taceatis id de quo ipsi certi estis effecti molite abscondere talentum; mittite pecunias in mensis: exigam enim mea ad salutem illorum qui fuerint operati. Sed dicet quis: si bonum est in lu mine dicere, cur ipse in tenebris est locutus? et si bonum est supra tecta prædicare, cur ipse in aure locutus est? Si enim ipse de semetipso dicere frau….. is utique quæ jam dixere Judæi, Tu de temel ipso testificaris, et testimonium tuum non est verum ". Ne igitur ipse videretur bouorem) sibi vendicare et non veritatis causa loqui, et ne prævenirent sta tutam a Patre passionem Judæi qui omnia sunt ausi; ** Matth. x, 27.» Joan. viii, 13. " Joan. v, 34, 36. " Matth. m, 44.” Joan. v, 35,” Matth. x, 27. as ibid. 28. Ms. fraus esset utique.
Quæ enim pretiosa sunt, in distractione unum et unum venditur, et ampliore pretio: quæcunque autem frivola aut olera habentur, multa simul assario venundantur. Volens ergo frivolos passeres ostendere, Assario, inquit, uno duo passeres distra huntur. Accepit quod erat minimum, ut hortaretur cos, qui in honore habebantur: Et unus ex ipsis, ait, non cadit in terram sine Patre vestro qui est in cœlis *. Si igitur passeres qui parvo pretio distra hunter, umbræ, ut ita dicam, et nec dum carnes non capiuntur neque accipiuntur, non dixit sine Deo, sed sine Patre vestro, inquit, ut propositio pa ternæ dilectionis protenderet defensionem, et radi caret adhortationem. Ita et in alio loco adhortans sabent enim: Dpo autem conjunxit virtutom, ti- ▲ passor, ut quod minus est, ex pretio ostenderet. more timorem ejiciens, et majori metu quod erat minus repercussit. Si enim, inquit, timere oportet, non hominem; major enim est Deus: sed pornam mortis adversum corpus times: Timete magis, in quit, cum qui potest et animam et corpus perdere in gehennam *: hominibus enim potestas adversum corpus, et hoc semel, est data: Deo autem potestas est et adversum corpus quod figuravit, et adversum animam quam creavit, et perdere non simpliciter, sed in gehenna. Major enim timor est gehennæ, quam mortis. Cur major? quia duplex est perditio, animæ et corporis: simplex autem et corporalis, quæ in morte habetur. Primo enim et si dividatur periculum, et homines quideın corpus, Deus au tem et animam; neque ita æqualis est timor, sed quantum anima honorabilior est, tantum et ma for timor est a timore. Quia enim et corpus, ad versum quod homines habent potestatem, com prehensum est; et hoc in manibus Dei est, et anima quam homines etiamsi vellent occidere non pos sent, et utraque hæc non ad mortens, sed ad geben nam dicuntur abire. Multiplicatus igitur timor est, et multitudine et magnitudine, ideo ergo timer li morem vincit. Sed dices: Quemadmodum possibile est perire animam in gehenna? Si enim perit, for. rumpitur ejus immortalitas. Quemadmodum autem et corpus? Si enim vermes illic et strider dentium habetur; non solum anima immortalis non perit, sed nec corpus; induitur enim immortalitatem et corpus. Si hæc quidem quærunt, intenti esse de bent ad sermonis virtutem, quia quod nune ait per dere, pro eo ut dicat punire, acceptum est; si enim periret, non esset in gehonna. Gehenna enim vi ventium pœna est, non tamen interemptio perdito rum. Quia enim perditionem timebaut qui mortem bominum pertimescebant, ideo ipso timoris sermone utitur Dominus, et dicit: Timets autem eum qui potest et animam et corpus perdere in gehenna”, Neque enim convertitur anima ad mortalitatem; sine pœnitentia enim sunt Dei dona. Neque iterum re surrectionis promissione infringitur, sed sieut per Adam oinnes morimur, ita et per Dominum nostrum Christum omnes resurgimus. Communem enim istam mortem Adam introduxit ob peccatum: erexit au- contemptibilia esse non contemnit, sed habet scien tom is qui assumpsit Adam ad resurrectionem. Ille enim qui de terra est, introduxit mortem; qui an tem desursum venit, introduxit resurrectionem. Et resurrectio quidem communis est omnibus; hære ditas autem eorum qui ex viaticis aliquid profe runt suis. Præcesserat igitur adventus, sed reper cussit eum timor; solutus est timor a timore. Ne-` cessaria autem erat et adhortatio. Quæ adhorta tio? Dicit Dominus: Nonne duo passeres; duo el non multi: et passeres, et non majores aves; uno assario distrahuntur? neque uno assario unus ibid. * ibid. 29. ** ibid. *³ Matth. x, 28. Aut. Forte, ut. frugalitatem, et cupiens superfluas sublevare solli citudines, ait: Si fenum agri quod hodie est, et crastino in clibanum mittitur, Deus ita vestit, quanio magis vos, modicæ fidei "? minimis admonet ess, qai meliori sunt dignitate: ita et nunc quia nullius pretii sunt passeres, quantum ad comparationem hominum; parvo autem pretio, at nullius pretii distrahuntur; cupiens nos admonere dignitatis no stræ, producit constantes fieri debere. Nonne duo, inquit, passeres assario distrahuntur, et unum es ipsis, non duo simul, sed unum ex ipsis, non cadit in terram? Propter volatum alt, pro eo ut diceret, non capietur sine Patre vestro. Si igitur quorum non est Pater, nec minimum proditur sine ipse; multo magis vobis quorum est Pater, præbebit de fensionem. Vestri autem, inquit, et capilli capitis numerali sunt. Timor de anima erat, aut de cor pore? Sed de anima, inquit, nolite timere: non poterunt enim, ait, ne quidem qui voluerint, ocel dere aniınam. Sed de corpore timetis? Nec de ca pillis capitis vestri timere debetis; numerati sunt. Si igitur neque de anima, neque de corpore timere oportet; quantum ad nos spectat, ablatus est ti mor: Vestri enim, inquit, et capilli capitis numerali sunt. Num nostri tantum capilli? Sabulum enim waris Matet scientiam Dei? aut enim semina ſeal, aut pennæ passerum ignorantur? Quantum enim ad sermonem spectat, videtur dicere, quia vestros etiam capillos novit Deus. Alia autem quæ putastur tiam omnium. Nam et illud quod dicitur in Scriptu ris, Omnia ei nota sunt: non frivole quippe, neque cum labore, aut cum dolore, sed inenarrabiliter omnia prævenit scientia. Quid ergo est quod acce pit dicens: Vestri autem et capilli capitis numerati sunt? quia provisor est vestri usque ad capillos. Si igitur animam jam armavit immortalitate, carnem autem ex eo quod provideat et defendat usque ad capillos; quid relinquitur ad timorem? quid ad ti morem· relinquitur, ut hominibus casus, utpote opum, divitiarum, amicorum, parentum, propinquo 17 Matth. vi, 30. * Matth. x, 50.
rum, patriæ ipse affectus? Inde est ut dicat: Qui ▲ ante sibi parcere noluerunt. Quid enim defuit filio diligit patrem aut matrem supra me, non est me di quus”. Tria enim ista sunt quæ circa nos, et in nobis et nostra sunt: quod enim sumus, anima su mus. Si quis autem et semetipsum agnoscit inten tius, et veluti in secundo loco, nos corpus sumus; tria ergo sunt quæ in nobis sunt: quæ autem circa mos, possessiones, amici, parentes et patria. Sed de anima nullus timor est, quia immortalis est. De corpore ablatus est timor, quia et capilli nnmerati sunt. De his autem quæ extra sunt, dicit Dominus Si quis reliquerit propter me et regna cœlorum, pa trem, aut mairem, aut fratres, aut filios, aut não rem, aut cognatos, aut domum, habebit et in hoc mundo centuplum; in futuro autem vitam æler nam». Ergo nulla occasio derelicta est timori. De anima enim timere non debes timorem insensatum, De puteris mortalem dicere immortalem. Sed de corpore times: possunt enim occidere: defendit usque ad capillos qui creavit. Sed amicitiam quæ ris, et patrem, et matrem: esto memor ejus qui àit: Qui diligit patrem aut matrem supṛa me, non est me dignus”. Sed divitias, et quæ his sunt simi lia desideras. Quicunque reliquerit patrem aut ma trem, aut domum, aut quæcunque sunt supra ter ram propter me et regna cœlorum, centuplum ha bebit: sicat hi qui seminant in bonam terram, in isto quidem saeculo centuplum, in futuro autem vi tam æternam. Nolite ergo timere. Si enim unus passer non cadit in terram sine patre vestro qui est in cœlis, multorum autem passerum vos meliores estis; non habet locum timor. Quia igitur intere mit timorem, reperit constantiæ fiduciam cum confessione, et dicit: Omnis quicunque me confes sus fuerit ante komines, isti enim sunt qui perse quantur, confitebor et ego eum ante Patrem meum qui est in cœlis". Et primo quidem intercipit timo rem, secundo autem immittit spem: Quicunque me confessus fuerit ante homines, confitebor et ego eum: puta quia hominibus conveniens est Deum confiteri, Deum homines quomodo convenit confi teri? De hominibus ut non dicat ad eos: Recedite a me, nescio vos ª³; sed ut magis dicat ad eos: Ve nite, benedicti Patris mei ". Intueris abnegationeni Filii de hominibus, et confessionem Dei de homini bas? Num possibile est ei dicere, nescio Patrem? Scit quippe et homines, et hos peccatores ignorat additamentum euin boc solutionem quæstionis præbet; quia enim peccatores ignotl sunt, non quia ignorantur, sed quia non ab eo confitentur: eos enim qui malæ sunt vitæ nescit sciens eos qui sint. Si enim computarentur inter vivos mali, non venisset diluvium sub Noe: et alios quidem connu meravit quos salvat, quos autem nescit, perdit ut purget terram. Non ergo debuit eis parcere, qui ad patientiam Dei? Nonne præconem pœnitentiæ constituit eis Noe per annos centum, quantum au tem ad suam promissionem per cxx? Nonne arca fiebat, ipso opere ad pœnitentiam hortans homines? aut modicum erat vas, quod posset etiam sub tecto fabricari? Nonne tantæ quidem altitudinis, tantæ autém longitudinis et latitudinis secundum mensuram? Fabricabatur autem arca ut tuba maxima, jam diluvium prædicans futurum, et ante diluvium pœnitentiam clamans. Si igitur cxx annis revocati a malitiis non sunt suasi, ipsi vim focerunt ut supra eos diluvium adveniret, qui suaderi nolue rint. Sed Sodomam evertit Deus, quia prius Sode mitæ naturam suam corruperant. Et certe ne qui dem istic despexit Deus, sed passus est Loth ob contentionem pastorum ab Abraham separari. Forte autem et continentiæ sales misit ad Sodo miam Loth”, ut ejus justitia continerentur, ut a sale, et non corrumperentur. Illi autem et sales calcaverunt, et dixerunt ad eum qui insalabat, ila bitare venisti, non tamen et judicium judicare. Et hæc dicentes justum adversum se judicium excita runt, qui non fuere contenti adversus bomines in digna, sed et insanierunt adversus ipsus sanctos angelos, qui venerant vindicare injuriam hominum ab eisdem admissam. Sed neque Noe despexit Deus in diluvio; numerati enim erant ejus capilli: no que Loth apud Sodomam. Alii autem Deum non tamen homines offenderunt, qui immutaverunt ba manam raturam. Non est ergo increpandum Deo, quia nec si tauri occiduntur ad usum, neque quia oves et columbæ; varificatum enim est onine hoc, et abundantia est multa, et alia aliis necessaria sunt, et alia aliter creata sunt. Sicut igitur pro tauris qui occiduntur ad usum non increpatur Deus; et certe tauri nou peccant, neque est irreligiositas in tauris; non solum non est increpandum de per emptione irreligiosorum, sed et mirandum. Debet enim laudari Deus, quia terram aquis abluit a spurcitiis habitantium debet probari, quia per ignem conflavit nostram naturam, ut evocaretur nostra legitima. Ita nescit Deus quos non vult nosse, ita ignoravit eos qui sub Noe; ita nescivit eos qui sub Loth, et eos qui negaverunt eum ante homines, de quibus et dicit: Quicunque me negave rit coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo qui est in cœlis *. Negant autem Christum non solum hi qui in persecutione negant, siquidein nec qui confitentur in persecutionibus, ipsi soli sunt qui conßitentur: sed descendamus ad negotia, el fu giamus irreligiositatem. Qui sunt ergo qui negant Filium, et ubi, et in quibus, advertamus. Cum quis ingreditur civitatem gentilium, et religione expo scente frout! imponere signaculum crucis confusus as Matth. x, ** Matth. x, 37. Matth.xix, 29. at Matth. xv, 37. * Gen. xix, 9. 36 Matth. x, 33. Reperit. Forte, repetil. * Matth. xxv, 12. * ibid. 34.
fuerit; qui ingreditur suam glorificationem et vir- sequi judicii; concupiscentia autem cœnosa turpi tutem crucis in fronte non ostenderit, iste etiam meatu jurgetar, et incipiat suggerere et dicere, sine tormento negabit et sacrificabit. Quis autem Quando erit judicium? quando futurum est? num et alius negabit Christum? Cum aliquis vocatus hoc pertinet ad Deum? Iste reliquit cœlum, et ea fuerit ad cœnam gentilium, et perrexerit: necdum quæ circa me sunt videt? Suggerit enim talia con enim hoc est prohibitum; vinum autem viderit a cupiscentia: qui igitur consentiunt his, negant cœnante in terram effundi et libari, et accenso Deum. Quid autem hi qui perjurant? Non enim blasphemio ab his qui ea quæ sunt Domini ingrate tantum peccant in hominem quem spernunt, quantum manducant, cœperint blasphemare in Deum: ille in Deum quem contemnunt: qui enim juramentum autem ut Herodes propter discumbentes fuerit con- contemnit, Deum negat. Unde et parcens nobis Sal fusus et tacuerit, non ponens ante oculos suos vator, de aliis quidem mandat, quantum et deberet Christum, negat profecto quem non respondens mandare. Ad juramentum veniens ob facilem linguæ confitetur. Et ideo dicit Dominus: Quicunque ne- lapsum, non dixit, Vere jurate, sed in totum ait, Ja gaverit me coram hominibus,uegabo el ego eum ante rare nolite; ne forte lingua assuefacta vere jurare, Patrem meum qui est in cœlis. Negat enim eum om- ob facilem lapsum sui oberrans periclitaretur, et nis quicunque audierit blasphemantes et lacuerit: irreligiositatem incurreret. Certamina igitur quoti negat omnis quicnnque audierit crucem, et depo suerit oculum suum erubescens: qui dicunt, ad quos dicunt a parentibus accepi, tanquam propel lentes a se bonum, et ut in malam hæreditatem Incidentes; qui occurrunt quibusdam venientibus ad Ecclesiam, et trepidant pedibus, quia et mente; qui occultant jejunium tanquam ad opprobrium; qui confunduntur exire ad martyres, quia sudie runt quosdam dicentes sibi, debuerant adjuvare martyres Christi: qui nolunt irrideri ab homini bus, sustinentes utpote illud quod sit propheta Qui habitat in cœlis irridebit eos". Senper perse cutio est, semper invisibile bellum habetur, sem per coronæ, semper abnegatio. Vultis videre cer Lamina religiositatis? Nonnunquam efferbuit quis ira adversum subditum sibi; rememoratus autem Domini, deposuit acerbitatem: pejus enim est fer vori incensæ iræ resistere, quam flammæ ignis quæ a foris habetur. Quia igitur martyr est qui propter Deum ad exteriorem flammam resistit martyr et valde martyr, qui exstinguit interius in cendium invidiæ propter Dominum Jesum; nonnUN quam enim videtur aliquid bonum aut malum, et exsurgit invidia, et nemo videt; latent enim quæ intus sunt. Quia autem testatur Deus adversum iu vidiam ad illum respiciens, sicut Joses (88*) non vidente Domino qui erat in terra, ad invisibi lem 'respexit, et mercedem propositi sumpsit. Ite rum qui refrenat invidiam martyr exsistit, et qui alacritate judicaverit male de fratre loqui, et mea tum usque ad linguam protulerit, os autem suum propter Dei timorem non aperuerit, iste Invisibi liter confitetur Deum. Et cui licitum est fraudare et non fraudat; et cui licitum est furari conjugium alienum, et parcit in omnibus his quæ oculus sensibilis non videt, invisibilis autem intuetur, martyria et confessiones habentur. Negant autem re ipsa et opere illi, quos cum tenuerit concupiscen tia, et post hæc venerit Scriptura memoria, quia est Deus qui videt et judicat, et quia est 37 Psal. 11, 4. Joses. Forte, Moses. diana sunt ista, quæ per dies ac nocles sunt nobis pulchritudo enim proposita est mulieris, et effulgens effigies Jesu. Et ille quidem deorsum inspexit et perit; alius autem sursum respexit, et assumptos ubi enim cor, illic et oculus habetur. Propositum est sane et surum et Jesus, et non est quidem pre positio æqualis. Quid autem, quia nec quali utimur, sed decliviores efficimur ad minora, et adeo fraudamur ob ea quæ non vivunt. Ia unoque que igitur istiusmodi actu certamina sunt posita, et certamina domestica, quia ab intus mulier videtur, et pulchritudo ex concupiscentia exarde scit, et nos provocat, et ambitio delectat, el ser mo hortatur, et lis et colluctatio ex rixa effici tur, et non adversus sanguinem quippe et carnem, sed adversum invisibiles inimicos invisibiliter et in bis omnibus certamina sunt et agones. Cum jeju nium et esca proponitur, cum sitis et jejunium, cam pudicitia et libido, cum Ecclesia et theatra, cum dies Domini et dies dæmoniorum, cum affectus ad ho mines et charitas ad Deum. Et in his omnibus qui dam quidem negant, quidam autem confitentur; el unusquisque sibi procurat bonum aut malum, judi cium aut requiem, gehennam aut regna cœlorum. Quid autem hi qui sortiuntur, qui ad vates idolo rum pergunt? Isti occulte sacrificant idolis, et no gant Deum. Quid hi qui credunt quia a stellis eis mala proveniunt, et fatum esse fatentur? Quid hi qui auspicantur, qui dies et voces el passus vitantes custodiunt? Aut non plenæ sunt his omnes maxime mulieres observantes talia? Quis locutus est? quis per nares spiritum protulit? quis motus est? qua avis volavit, et unde, aut quomodo, aut qualiter? quis ululavit? Canes debemus recludere tales, no procedant e domibus. Fieri enim non potest, ut nom aliquid tale occurrat. Vosmetipsos probate, et vide bitis quoties ad istiusmodi certastis auspicia, quo ties mota est concupiscentia, sed et memoria Dei et erat certamen, et contentio, et cursus. Et sicut in palestris alius aliquando superior efficitur alle, et Ms. sicut Joseph non vidente Domino.
aliquando inferior jacet, et in Ipsa colluctatione fre- nia dispendium obumbratum. Ubi est besternus quenter conversio est facta; ita et sensus sæpius cum concupiscentia luctatus est, in lectulis, in foro, in domo, in theatris, in lupanaribus. Et hæc facit quæ et oculis videmus visibiliter: tenult concupi scentia, et pepulit sensum, et occidit cogitatus, et superposuit se concupiscentia. Iterum autem vim faciens sensus correctus est, et superbior factus est, superavit desiderium libidinosum: horum om nium experimentum apud vos est. Scitis enim quo ties ad concupiscentiam, quoties ad libidinem ille cti estis, quoties ad avaritiam, quoties ad fraudem, quoties ad iram, quoties ad indignationem: decli vis enim caro ad ista est vitia, et ipsius carnis mea tus. Vincit autem hæc cogitatus colluctans per spi ritum. Ita nonnunquam videmus pauperem: et mi sericordia quidem flectit, avaritia autem revocat; et volumus agnoscentes cum gener est inisereri id autem quod alienum est non sinit. Ita certamen est maximum in istiusmodi actibus; de Deo enim et de mammona certamen babetur, quia et Dominus ipse dicit: Nemo polest duobus dominis servire **; el opponit mammonam animæ in Deo viventi; non quia commutatione aliqua, sed quia efficitur id quod feri non deberet. Ergo martyres efficiamur Dei, et non parum putemus quod ait: Confitebor et ego sum coram Paire meo qui est in cœlis”. Ista enim quæ hic sunt, nobiscum non pergent; si autem vadunt, „convincatur sermo; verum isthic manent; quæ au tem ex ipsis sunt peccata, nobiscum et ante nos pergunt. Quid ad damna properamus? Venimus in hanc vitam; utamur lumine. Quid autem præbet lumen his qui babent oculos? Discretionem utique negotiorum. Si quid igitur honestum est, cum fe stinatione petatur; non enim ut decipiamus vos, præsidemus; non ut pauperes vos faciamus, mone mus, sed divites potius in regno cœlorum. Non ut dejiciamus corpus vestrum jejuniis, sed ut induamus vos immortalitate; non ut occidamus in martyrio, sed ut non catis in gehennam corpore et anima. Non sumus igitur inimici vestri; non enim ut frau demus vos patribus et amicis hæc loquimur, sed ut non excidatis a Deo Patre, lucremini autem vosmel ipsos: hoc enim solum est lucrum, alia autem om dies, ut sis sollicitus de hodierno? ubi sunt quæ beri in ventrem missa sunt, at iterum præpares multa? Figurə est præsens sæculum, et non veritas umbræ volantes sunt. Quid velocius sole in quo mensuratur vita? Evigilate, justi, et nolite peccare. Peccatum autem efficitur ob ignorantiam Dei. Si enim agnitus fuerit Deus qui omnia intuetur, re percutitur omne peccatum. Deo enim præsente et vidente quis velit furari? Qui autem furatur, prius irreligiositatem admittit, et ita nocet. Si enim co gitasset Cain quia videt Deus, nunquam occidisset Abel, quem et abnegavit fratrem. Si vidissent Eva et Adam Deum, non vidissent arborem. Nunquid poesumus in duas facies simul visum intendere no strum? Sed non suscipit oculus. Non possumus ergo in Deum et in mulierem simul videre: sicut enim nemo potest duobus dominis servire, ita nemo po test duos vultus simul inspicere. Tantum propona tur ante oculos Deus, et omnia in tranquillitate sunt; sed nec labore est opus, sufficit enim qui adest. Qui respicit ad Deum, primam quidem habet adju torium a præsente; posthæc autem et possibilem sibi imitationem et timorem boni; et in tutela est, et non accedit peccatum in isto. Unum ex his opus est, ut credatur quia est Deus, et adest et videt el scrutatur et nihil est quod eum possit latere; et omnia facilia erunt. Si autem subduxeris funda mentum, nihil stabit ex bis quæ superposita sunt. Si quis ergo irreligioso proposito subduxerit Deum, jam ut sine lumine agens unique offerdit. Sed nec, fratres, ad Deum viventem, ad eum qui est, qui fe cit omnīà, qui salvat universa, convertamur; alia enim omnia vanitas vanitatum sunt: sapiens enim erat, qui hæc proclamaverat: Et omnia vanitas, el unum est vʊrum. Non igitur sine causa erogemus nostram vitam: erit enim tempus cum quæremus dies hos, in quibus Deo debuimus vivere. Ipse au tem qui bonus est Deus, omnium vestrum erigat animas ad agnitionem suam; cui est per unigent tum suum Filiam, gloria, honor, imperium, majo stas cum Spiritu sancto, et nunc, et semper, et per omnia sæcula sæculorum. Amen. vati, neque respicere sursum ad Deum possunt quia citatibus enim et libidinibus et concupiscentiis gra- nolunt, neque opera ejus videre, neque ex operibus Multorum hominum vita in terra est posita; oda * Matth. v, 24.» Matth. x, 32. * Eccle. 1, 1. Ms., cognoscentes congenerem misereri.