EUSERI CÆSARIENSIS OPP. PARS IV. DOGMATICA. opi com agnoscere: ubi enim declivis fuerit anima, ▲ diabolus non cum nocet tune solum et majus illue, ut ita dicam, et efficitur quod desiderat. Sicul cuire so que ab igne caleffunt, efficiuntur, ut ita di cam, ignis; et quæ odoratis juneta fuerint, efficiun tur, odorata; et quæ contrariis, contraria: ita et anima ubi declivis exstiterit, ad hoc deducitur et natura. Tingitur enim alacritatibus, et similis mo tionibus efficitur suis, et dignitatem utpote naturæ non salvans, in malis efficitur mala. Si autem ad en que supra se sunt respexerit, sursum effects, constituitur ad ea que et desideravit: multorum enim conversatio non hominuın, sed pecorum est. Nihil enim aliud cogitant, nisi ut manducent, aut bibant, aut rapiant, aut fraudantur; in his enim et vivunt, si tamen et vitam istam oportet jam dici non sufficientes enim malis his quæ a foris sunt, jam et carnem suam contaminare student; sắc gau dent enim in malis, ut inimici sibi; et cum debe rent lugere, quia non bene vivunt, lætantur in ma lis et tristantur in bonis: duplicem utpote cæcita tem habentes, et quod malorum non intelligunt malitiam, et quod bonorum non assumunt fruitio nem; concurrunt enim adversum se, et sibi contra ria operantur. Plurimi enim nonnunquam proce dunt imti, quia ventrem replerunt suum, et mente exierunt sua: et beatum diem dicunt in quo non vixerunt. Vita enim hominum ista est ut ra tione utantur, quia et rationabiles habeatur. Com autem obrutus fuerit sensus, transiit sine causa dies, et non debet computari in vita, in quo sensus non respexit ad superna. Utinam autem neque ad vitam, neque ad malam videret Aliud est enim otiosum esso a malo et bono, et esse tanquam dor mientem sut mortuum; et aliud bont quidein mori, male autem vivere. Et neque natura hominis sua det eos, neque Scriptura: et errant; neque præsen tia, neque futura suadent. Quædam enim reprehen sionem præbent, quædam autem propter spem sur sum adducunt. Videmus enim et morientes; vide mus et sepultos et non sepultos, et eos qui deflent, et dolent, et lamentantur: vere ita sumus ut non vi dentes eos. Ita enim putamus vitam esse eam, quæ non est vita: nam et manducantes lædimur, et ile rum desideramus. Qui libidinibus corpus maculant et animæ nocent, nou recedunt a noxa; sed et ac- Et certe iucurrunt nobis et adveniunt nonnunquam cedunt, ut aucupes malorum, multum vigilantes per noctem male: aut enim ambitionibus inquie tentur, aut a concupiscentiis illiciuntur, aut a co gitationibus malls excitantur. Si autem et oportet cogitatus vocari, et meditata per noctem festinant procedero, ut ea quæ per noctem cogitarunt admit tant tanquam ignorantes: quia qui facit malum, amplius habet malum, quam is qui a se patitur malum. Sicut enim ignis alia quidem comburit, in semetipso autem ardorem incendii primus habet, ita et malitia primum possidentes nocet. Denique el sed quia proposuit nocere, habet malitiam et ante quam efficiat. Et maligno sufficit malitia sua. quidem et agrotans, etiamsi non castigetur, tamen habet malum languorem: ita et qui languet anima etiamsi non missus fuerit in gehennam, tamen pre curət sibi malum. Quis autem et exhortatur? Tan tum est enim malum malum, cujus tentamenta go besnam parant. Et cum hæc ita sint, nes tamen ul isimici proprii, ita videmur vivere. Ille enim hita tur, quia mentitus latuit; alius gaudet, quia prove nit ei decipere. Et avaritia lucrum putata est em sit damnum; et libido voluptas, cum sit luctus his qui sapiunt bene. Et conversa sunt nobis omnis, quia circumscriptus a nobis est cogitatus. Et certe cogit et contendit sensus, ut non ejiciatur a posses sione sua. Nam etsi unusquisque' nostrum obruitur a psssionibus vitiorum, tamen ad alia sensus digni tatem suam vindicans apparet: ut puta, non video mea mala, sed aliena mala irascens consentio la teriori homini, legi utpote Dei. Et quia anima tura magis juncta est bonis, quia odit malòs et lau dat bonos, duplex testimonium habet ad utrumque et malorum et bonorum. Duplex ideo quia edil, etiamsi ipsa non commodum suum amat; et ex hoc ostendit quia non delectatur natura ejus ad inalum. Si igitur anima, ut ostensum est, ad bonum pro clivior est, cur non in suis manet? propter placibi litatem quippe sui: sibi enim placere, tenebræ sun anima; sed quæ apud homines putantur placida, contrariam habent virumem; odium enfim et non placibilitas est. Si enim yere amemus, non contra ria quæ nunc nobis donamus donaremus. Non ebrie tatem quippe, sed jejunium: non theatra, sed ec clesiam: non lapides, sed Deum: non lites, sed pacem: non bomicidium, sed tutelam salutis: non fornicationem, sed pudicitiam. Si enim nosmetipsos amarenius, vere donaremus nobis bona. Quia enim odimus, donamus et procuramus nobis mala. Sed sicut matres, ita et mens habetur. Quæcunque enim matres parcent suis filiis, non mittentes eos ad stu dia; ad utilitatem quippe dum videntur donare, nocent: ita et nos per cæcitatem mentis putantes aliquid nobis donare, decipimus nos et nocemus. Ms. mente exstiterunt sua. Ms. ad małam vitam. Forte legendum est, et vestigia bonorum, et gustamus aliquoties et nos delectationem ex pudicitia. Si autem et voluerimus perseverare in gustu, el comparare, quantum veke mentior est suavitas ex pudicitia, quam ea quæ a li bidine venit. Suavitas enim ex pudicitia sine pœni tentia est, immaculata est, immutabilis, munda, pura, sancta, el nomine et opera et actibus. Ex libidine se tem suave, turpe, absconditum, sine fiducia, conta minatum, turbidum et corpore et anima, cum timore, cum turhéla, cum sanguine, cum tremore suave est Quemadmodum ergo suave? Si quis autem suaviter de ulinam axiem noque aa vitrum, neque ad malum vi veret.

koetari cupit, vare secundum Apostoli vocem ha- num mulieris, et decerpsit de arbore fructum, et bet viam. Suave est enim si liberetur quis a con fusione, a turbela, a suspicione. Isti enim oculus non kaptus est, sed sapientia gandens, et visus et purus et mundus. Ubi autem conscientia fuerit, circumspicit oculus ne quis vidit: sitit cor, pro ptor oa que suspicatur, et in plurimis tu tela est, et non est iste suavitatis gustes. Quid enim suave est in ira? et certe contendimus et iræ adversum nos donare. Quid suave est in in vidia? Tabescunt enim et ossa, et mens, el modulla invidentium. Sed si apparerent passiones cum fierent, non essent passiones. Sicut enim do Jens oculus non videt, et in quantum dolet, tan tam et a visione impeditur: ita et anima quæ pas siones incurrit, non intuctur ignominiam suam siquidem nec ebrius sentit cum irridetur. Evigilate igitur et resipiscite; confundimini quia ab aliis ediscitis. Quicunque enim post passionem percus serunt cor pœnitentes, liberati sunt. Si autem non percusserunt, necdum liberati ab ebrietate sunt. Sed illicimur. visu ad pulchritudinem vykoum. Quid cœlo est melius, quid? Melius est credere Deo di centi: Respicite in altum Deum oculis vestris, et ui dote quis condidit omnia ista “. Quid ita pulchrum in oculo est mulieris, quantum sol habet in fulgori bus suis? Quid ita Moret in fronte mortali, quan tum in omni coelo splendet quod videtur? quia et aliis varietas vestigium illicit ut stellæ. Sed forte si essent in medio, ut ad comparationem dico, ali mouiæ diversæ; et si possibile esset et artium pul chritudines poni, adunarentur autem et omnia ani malia, et proponeretur lectio: statim porci ad stercus currerent, mures ad alia istiusmodi conve nientia sibi et amica: asini autem, et alia quæ ita sunt tarda animalia, illa quidem fenum peterent, alia ad ea quæ consuerunt se jungerent. Homo au tem dignitateın bominis salvans ad artes curreret, et ad spectacula artium properaret. Si quis autein esset homo vere et hominis salvans sensum; de spiciens et deridens relinqueret utique sollicitudi nem propositam; respiceret autein sursum ad cœ Jam, et videret quæ in cœlo et superius cœlo ba bentur, non oculis sed mente, et non pateretur deorsum in cœno volutari. Sed quid faciemus? Deus superius cœlo est et ubique. Mortalia autemn circa latus illiciunt, et neque dicentes, neque au dientes excitamur a somno; sed sicut cera aut plumbum infusun auribus nostris obturat sermonis ingressum, et clamamus sine causa: trahunt enim quæ attrahunt non cum vi, siquidem nec pisces a laqueis cum vi trahuntur quandiu et capiuntur neque diabolus vim facit hominibus, sed hortatur. Non enim scriptum est, quia accepit diabolus ma 61 Jan. XL, 26. 4. * ibid. Ms., salit cor propier. Tutela. Forte, turbela. Ms., quid suave est in invidis? vi in ejus ore imposuit; sed scriptum est, quia mu lier sussa protendit manum ad arborem, et aporione suum, immisit fructum. Utinam autem fuisset via! vis enim non proeurat mortem, sed dat ut ignoscatur. Sed quemadmodum scriptum.ess videamus, ut edoceri possimus quantum potest diabolus. Amicitiam finxit, ostendis pulchritudinem, suasit, promisit, ideo quia vim facere non valebat, Et nunc multi suadent sibi, quia trabuntur a qui busdam. Illi enim qui foris sunt, forte autem ali qui et ex his qui intus sunt, putant se a stollis at trahi, malum malo curantes;, et cum deberent suam malitiam confiteri, allad majus malum præcedenti malo supraponunt. Creaturam quippe propriis ma lis contaminantes, aliud autem com superati a con cupiscentiis fuerint, remiserint autem famam cagi tatus sui, putant infirmitate frequenter se vinci, e8 non suo proposito negligenti. Si quis autem vuit naturam agnoscere, non his quæ præscríbit agno scai; quis nec debet accusari regalis nummus ab adultero. Illam fertitudinem naturæ et cogitatum videat, cum concupiscentia hortatur, cum libido rogat, et nox occasionem præbet: quomodo cogi tatus e contra obstruít: quia et in passionibus mar tyrum, manus quidem radunt, oculi autem minan tur, et dentes dum strident terrent, et tyranni, eļ gladii, et ignis, et mille species mortis apponuntur, et cogitatus non flectitur. Sed alius victus est: sed non a victis debent agmina militaria judicari. Ille enim qui victus est, ordinis aciem dimisit; ab his autem qui superant, debent agnosci agmines mil tares. Quia neque a cæcis oculus judicatur, neque a surdis auris, neque ab ægrotantibus natura, noe ab infructuosis arboribus culpa naturæ debet as cribi: quia nec mortai bomines homines sunt, nec in vivis irreligiosi et impii, neque assumpta dele ctatio libidinosis reputatur. Hæc enim est noxa. Et utinam expediret aliquid sermo, ut et iterum fe ret. Quia enim nonnunquam putantur sermones contrarios ob spectationem fructus afferre, sicut Deus Israel culpans dicit: Sustinui ut faceret uvam, fecit autem spinas *; exhortatio quædam efficitur ad docendum, eo quod non fructificant verba. Siquidem et illic dicit Deus: Omnia quæcun que debui facere feci vineæ meæ “. Quia enim con trarios exspectationi attulit fructus, ait, Subducain imbrem ab ea: qtquid enim pluvias ei vineæ in qua non exsurgunt fructus? Et alia, inquit, omnia quæa cunque feci ad fructificationem ejus, quædam qui dem auferam, quædam autem evertam; ut non cu stoditæ spinæ et imbre rigatæ florescant: aut ex negotiis aut ex Scripturis condiscamus religiosita tem. negotiis quidein videamus mortalia ut mor Lectio. Forte electio Grece fuisse videtur, rap poolav, præter exspectationem.

sus! ubi sensus? ubi cogitatus?” Quid reprehendi sti illa? quid agnovisti in-istis? ubi annotinus cHF sus, ut et perseveres in præsenti anno in cœne le volvens? ubi sunt quæ manducasti ante istum diem, ut festines et bodie? quem fructum libidine accepisti, ut iterum ad ipsam injuriam curras? Si autem nos bortari vestra obedientia vultis, ostendere ipso opere fructus sermonis. Nune autem et vos adhortamini: sed tempus non permittit. Deus autem liberet vos ab omni malitia, et repleat vos suis bonis, ut afferatis fructum in centesimo et sexagesimo et tricezimo numero, per Christum ejus, per quem est Deo Patri gloria, honor, imperium, majestas, cum Spiritu sancie, talia, transeuntia ut transeuntia: non vides hone- visio! ubi sunt oculi? o bonæ adhortationis sea sta aut inhomesta, vel a negotiis et a literis vide. Deus propter misericordiam sui scribit homi nes inobedientes esse non debere. Putas fatigantur quidam esse pudici? Non mirum autem si libidinosi non satiati jam cessant. Si enim his qui bene cur runt labor est, his qui male currunt cur satietas non habetur? Fatigatur quis faciens bene; male autem faciens non satiatur? Eſuus în cursu citur sudans; et malus currens putas non fatigatur in sudore? Non enim tantum exprimit cursus equum, quantum eos qui malitia utuntur. Cessate a mali tiis vestris, et iterum odientes malum jungimini bono. Non prodest malitia malo; malum enim·est, etiamsi sentiamus aut non sentiamus. Magis autem sentientibus simplex est, non sentientibus autem et nunc et semper, et per omnia sæcula sœcule duplex. Respicite in altum oculis vestris, et videle quis constituit omnia ista ". O bonæ adbortationis rum. Amen. Ex Epistola Pauli ad Corinthios secunda, Resurrectionem Domini et regressum ejus ad tutem quantum ad eum qui videbatur. Et xxx totis cælos ipsis oculis videntes apostoli, dubitationem quam ante passionem habebant deposuerunt, et omnem incredulitatem a se pepulerunt. Ipso enim visu sibi satis facientes quia resurrexit et assum plus ad cœlos est Dominus, alii pro aliis effecti no scuntur. Petrus enim pro juramentis et abnegatio nibus, præco mundi effèctus est. Visio enim eum firmissimam petram effecit, ita ut in eum et Eccle sia ædificaretur, et ipse martyr exsisteret Christi. Thomas quoque, qui et post resurrectionem, an tequam experimentum acciperet, dubius erat, quia misit digitos suos in foraminibus clavorum, et si bimet ipsi satis fecit, Dominum eum et Deum con fessus est. Erat enim incredibile Deum advenisse in corpore, et hominem videri cœlestem: erat non credendum, quia ex virgine erat nativitas ejus se cundum carnem. Isti enim conscientiæ satisfactionem sola habebat quæ pepererat virgo. Necdum autem natura testabatur, neque mater habebat aliquid tale semetipsa, neque de his quæ deorsum, sed omnia erant incredibilia. Gratia euim erat inenar rabilis, et indulgentia incredibilis. Alia enim erant quæ videbantur: qui enim videbatur, vere et ho minem ostendebat. Nihil enim differebat ab alio homine quantum ad visum: quia continebat virtu * Isa. XL, 26. papwv, Scripturis. Id est, epuleris. Yox barbara. annis non fecerat signum, ut primo suadoret no bis quia carnem assumpsit, et concederet carni proficere in ætate, et non de se suspicari quod et suspicavere quidam hæretici: et ista dispensatione facta præbebat et hoc incredulitatem. Nibil enim amplius putabatur esse, quam is qui videbatur. Nam et ad baptismum Joannis veniebat: bapti smum autem non erat simplex: poenitentiæ enim erat baptismum, quodque adhuc magis hominem os tendebat, quam eum qui occultabatur in bomine. Erant igitur ista impedimenta Adei, quæ videban tur, quæ fiebant, esca, somnus, provectio ætatis, in terra deambulatio. Si autem vellet et Mater di cere, Quia virgo manens eum enixa sum; unius mulieris contra naturam testimonium minus valé ret, et maxime apud Judæos. His igitur tantis im pedimentis constitutis ad fidem, arduum erat su scipi prædicationem: et maxime quia qui videbatur non erat qui et dicebatur: prædicationem præbebat nihil suscipi debere quæ videbantur: erodere au tem quia in principio erat Verbum, et Verbum eral vivens, et Deus erat Verbum; hæc ad illa quæ inspiciebantur, nullam videbantur babere con sensionem. Quemadmodum ergo id quod incredi bile est efficitur credibile, Ipse dicit Dominus Melius, ostendite.