1277 EVAGRII PONTICI SENTENTIÆ AD FRATRES. 1273 Deus malorum nullo modo est auctor, utpote na- A tua ad mirifica Dei opera perpetuo tanquam por- Bura bonus. Animæ! puræ ac divinæ ad deprehendendum dia - bolum mire perspicaces sunt, quantumvis alioqui callidus inprimis, atque ad impetendum versutus Bil. Nulla omnino re Deus perinde conciliatur, ut corporea afflictatione. Sagax atque ingeniosus est, quisquis premitur. Ait quidam sanctorum Patrum, quod qui duram et asperam monachorum vitam suscipere nequeunt, alia ratione salutem consequi possunt. Quandoqui-. dem si Dei ope freti firmissimam erga monachos fidem habeant, eosque cohortentur atque consolen- tur, omniaque quæ opus sunt, ipsis subministrent, saluti suæ optime consuluerint. Noctem insomnem in opere transige, ut mox in anima tua consolationem invenias. In lectione tranquillo animo persta : quo mens recta manu ducatur. Diurni somni, corporis molestiam, vel animæ anxietatem, vel inertiam, vel imperitiam indicant. Quævis anima per spiritus gratiam ac propriam industriam et diligentiam hæc inter se copulare at- que connectere potest : nimirum sermonem cum mente, actionem cum contemplatione, virtutem cum doctrina, et fidem cum cognitione ab omni oblivione libera et quidem ita, ut nullum ex iis altero vel minus vel majus sit, sed omnis tum excessus, tam defectus circumcidatur, atque ipsa, ut brevi per- stringam, unitatem suam vere decuplet. Nam tuần ipsa Deo vero et bono et duntaxat uni copulabitur. Octo sunt cogitationes, ex quibus vitium oritur : Biis nempe qui solitariam vitam consectantur, cogi, tatio acediæ, inanis gloriæ, superbiæ, avaritiæ, tristitiæ; iis autem qui sub aliorum imperio degunt, gulæ, iræ et fornicationis. EVAGRII MONACHI SENTENTIÆ Ad eos qui in cœnobiis et xenodochiis habitant fratres. Ilæredes Dei, audite sermones Dei, cohæredes C mum tuam, et ad ipsum ne pigeat te introire, sed autem Christi, percipite eloquia Christi, ut detis ea cordibus filioruin vestrorum; verba autem sapien- tum doceatis eos. Pater bonus erudit filios suos; pater autem nequam disperdet eos. Fides, initium charitatis; finis autem dilectionis, scientia Dei. Timor Domini custodiet (71) animam; continentia autem bona confortat illam. Sufferentia viri gene- rat spem; spes autem bona glorificabit eum. Qui servituti subjicit carnes suas, impassibilis erit; qui autem nutrit eas, dolebit super illas. Spiritus fornicationis in corporibus intemperantium; spiri- tus autem pudicitiæ in animis abstinentium. Seces- sio cum charitate purificat cor; separatio autem cum odio conturbat illud. Melior millesimus in charitate, quam solus cum odio in abditis et spe- luncis. Qui alligat memoriam malitiæ in animam suam, similis est ei qui abscondit ignem in paleis. Ne dederis escas multas corpori tuo, et non videbis in somnis phantasias malas; sicut enim exstinguit flammam aqua; sic phantasmata turpia exstinguit esuries. Vir iracundus terrebitur; mansuetus au- tem intrepidus erit. Ventus validus fugat nubes; înemoria autem malitiæ sensum a scientia. Qui orat pro inimicis, hic immemor est malitiæ; qui autem parcit linguæ, non contristabit proximum suum. Si exacerbaverit te frater tuus, induc eum in do- manduca cum eo panem tuum; hoc enim faciens, eripies animam tuam, et non erit tibi offendiculum in tempore orationis. Sicut charitas gaudet pau- pertate, sic odium delectatur divitiis. Non potietur dives scientia, et camelus non introibit in foramen acus; sed nihil horum impossibile est apud Domi- num. Qui diligit pecuniam, non videbit scientiam; et qui congregat illam, contenebrabitur. In taber- naculis humilium commorabitur Dominus; in do- mibus autem superborum multiplicabitur maledi- ctum. Inhonorat Deum qui transgreditur legem ejus; qui autem custodit eam, glorificat factorem suum. Sl æmularis Christum, beatus efficieris ; morte autem ejus morietur anima tua, et non contrahes D a carne tua malitiam, sed erit processus tuus sicut ortus stellæ, et resurrectio tua, tanquam sol fulge- bit. Væ iniquo in die mortis, et injustus peribit in tempore malo. Quemadinodum enim evolavil cor- vus e nido suo, sic immunda anima e corpore suo. Animas justorum deducent angeli, animas autem malorum suscipient dæmones. Quocunque ingressa fuerit malitia, Ibi et igno- rantia; corda autem justorum implebuntur scientia. Immisericors monachus inops erit; enutriens all- tein pauperes hæreditabit thesauros. Melior est paupertas cum scientia, quam divitiæ cum ignoran - (71) Forte custodit.

1279 PATRES ÆGYPTI SÆCULI IV. 1280 tia. Ornamentum capitis corona; ornamentum au- A non parturies cogitationes eorum. Sicut enim aurum tem cordis scientia Dei. Posside scientiam, et non argentum ; et sapientiam super divitias multas. Justi hæreditabunt Dominum ; sancti autem nutrientur ab eo. Qui miseretur pauperibus, exterminat iram; et qui nutrit eos, implebitur bonis. In corde mansueto requiescit sapientia; sedes autem impassibilitatis, anima bene operans. Fabricatores malorum perci- pient mercedem malam; fabricatoribus autem bo- norum dabitur merces bona. Qui ponit laqueum, comprehenditur in eo; et qui occultat illum, dispe- riet ab eo. Melior est sæcularis mausuetus, quam monachus furiosus et iracundus. Scientiam disper- dit iracundia; longanimis autem congregal eam." Sicut ventus auster vehemens est in pelagus, sic furor in corde viri. Qui orat frequenter effugiet ten- tationes; negligentis autem cor conturbabunt cogi- tationes. Non te delectet vinum et te non illiciat caro. Ne enutrias carnes corporis tui, et cogitationes turpes deficient a te. Ne dicas : Hodie festus dies, et bibamus vinum; et crastino Pentecoste, el man- ducabo carnem eo quod non est festivitas apud monachos in terra ad replendum ventrem suum. Pascha Christi transitus a malitia est; Pentecoste autem ejus, resurrectio animæ. Pentecoste Domini, suscitatio charitatis; qui autem odit fratrem suum, cadit in ruina magna. Festivitas Dei oblivio malo- · rum; retinentem autem malitiam apprehendit lu- ctus. Festivitas Dei scientia vera; qui autem inten- dit false scientiæ, morietur turpiter. Melius est je- junium cum mundo corde, quam epulatio in im- munditia animæ. Qui disperdit cogitationes malas de corde suo, similis est ei qui allidit parvulos ad petram. C et argentum probat ignis, sic cor monachi tentatio. Aufer a te superbiam et vanam gloriam, et jactan- tiam longe facito a te. Qui enim expetita privatur gloria contristabitur; qui vero adeptus est, fiet su- perbus. Ne dederis superbiam cordi tuo, et ne di. xeris in conspectu Domini: Potens sum; ut non Do- minus derelinquat animam tuam, et maligni dæ- mones humilient illam. Tunc enim de aere con- turbabunt te inimici, noctes autem terribiles susci- pient te. Conversationem monachi custodit scientia; qui autem ab ea discedit, incidit in latrones. De petra spiritali manat fluvius; anima autem bene agens bibit ex eo. Vas electionis anima munda; immunda B autem replebitur amaritudine. Absque lacte non enutrietur infans; et sine impassibilitate non exal- tabitur cor. Charitatem antecedit impassibilitas; scientiam autem præcedit dilectio. Scientiæ adjicie- tur sapientia; impassibilitatem vero general pru- dentia. Timor Domini generat sapientiam; lides autem Christi donat timorem Dei. Sagitta candens incendit animam; vir autem operator boni exstin- guit eam. Clamorem et blasphemiam aversatur scientia, sermones autem dolosos fugit sapientia. Suave est mel, et dulcis favus; scientia autem Dei dulcior ambobus. Audi, monache, sermones patris tui, et ne irritas facias eruditiones ejus. Cum mi- serit te, obaudi ei, et quantum ad mentem comi- tere cum eo : hoc enim modo effugies cogitationes malas, et maligni dæmones non prævalebunt adver- sum te. Si crediderit tibi pecuniam, non dispergas illam; et si superoperatus fueris, non detineas apud te. Malus dispensator contribulabit animas fratrum; et memor malitiæ non miserebitur eorum. Qui disperdit substantiam monasterii, fraudat Deum; et qui negligit eam, non erit impunitus. Iniquus dispensator distribuit male; justus autem ut dignum est dispensabit. Qui male loquitur de fratre suo exterminabitur; negligens autem egen- tem non videbit lumen. Melior est sæcularis in in- firmitate serviens fratri, quam anachoretes qui non miseretur proximo suo. Insipiens monachus negli- git instrumenta artis suæ; sapiens autem curam habebit illorum. Ne dixeris: Hodie maneo, el cras exibo, quia non in sapientia cogitasti de hoc ipse. Circuitor monachus meditabitur sermones falsos; proprium autem ludificabitur patrem. Qui exornat vestimenta sua, et implet ventrem suum, hic pascit cogitationes turpes, et cum sanctis concilium non habebit. Si introiveris in vicum, non proximaveris mulieribus, et non moratus fueris sermoch.ari cam eis : quemadmodum enim si quis glutat hamum, sic abstrahetur anima tua. Longanimus monachus impassibilitate gaudebit; qui autem exacerbat fra- tres suos, odibilis erit. Mansuetum monachum difi- git Dominus; turbulentum autem repellit a se. Pi- ger monachus murmurabit; et sommiculosus dolo- rem capitis fingit. Si contristatus fuerit frater tues, Monachus somniculosus incidit in mala; qui autem vigilat, sicut passer volabit. Ne dederis te in vigiliis narrationibus supervacuis, et non abjicias sermones spiritales, quoniam Dominus inspicit cor tuum, et nop te statuit innocentem ab omni malo. Somnus multus incrassat cor; vigiliæ autem bonæ acuunt mentem. Somnus multus superducit tentationes; qui autem vigilat, effugit eas. Sicut ignis liquefacit ceram, sic vigiliæ honæ cogitationes malas. Melior est vir dormiens, quam monachus vigilans in ser- monibus vanis. Somnium angelorum lætificat cor; D somnium autem dæmonum conturbat illud. Pœni- tentia et humilitas erexerunt animam; eleemosy na autem et mansuetudo confirmaverunt eam. Memento semper patris tui, nec obliviscaris judicium æter- num, et non erit delictum in anima tua. Si spiritus acediæ ascenderit super te, ne relinquas domum tuam, et non declines in tempore tristitiæ: sicut enim quis confricat argentum, sic splendidum fiet cor tuum, si perse veraveris. Spiritus tædii abigit lacrymas; spiritus autem tristitiæ contribulat ora- tionem. Cupiens divitias sollicitus eris multum ; et amplectens illas lugebis amarissime. Non remoretur scorpius in sinu tuo; sic nec cogitatio mala in corde tuo. Occidere geuimina serpentum ne parcas, et

1279 PATRES ÆGYPTI SÆCULI IV. 1280 tia. Ornamentum capitis corona; ornamentum au- A non parturies cogitationes eorum. Sicut enim aurum tem cordis scientia Dei. Posside scientiam, et non argentum ; et sapientiam super divitias multas. Justi hæreditabunt Dominum ; sancti autem nutrientur ab eo. Qui miseretur pauperibus, exterminat iram; et qui nutrit eos, implebitur bonis. In corde mansueto requiescit sapientia; sedes autem impassibilitatis, anima bene operans. Fabricatores malorum perci- pient mercedem malam; fabricatoribus autem bo- norum dabitur merces bona. Qui ponit laqueum, comprehenditur in eo; et qui occultat illum, dispe- riet ab eo. Melior est sæcularis mausuetus, quam monachus furiosus et iracundus. Scientiam disper- dit iracundia; longanimis autem congregal eam." Sicut ventus auster vehemens est in pelagus, sic furor in corde viri. Qui orat frequenter effugiet ten- tationes; negligentis autem cor conturbabunt cogi- tationes. Non te delectet vinum et te non illiciat caro. Ne enutrias carnes corporis tui, et cogitationes turpes deficient a te. Ne dicas : Hodie festus dies, et bibamus vinum; et crastino Pentecoste, el man- ducabo carnem eo quod non est festivitas apud monachos in terra ad replendum ventrem suum. Pascha Christi transitus a malitia est; Pentecoste autem ejus, resurrectio animæ. Pentecoste Domini, suscitatio charitatis; qui autem odit fratrem suum, cadit in ruina magna. Festivitas Dei oblivio malo- · rum; retinentem autem malitiam apprehendit lu- ctus. Festivitas Dei scientia vera; qui autem inten- dit false scientiæ, morietur turpiter. Melius est je- junium cum mundo corde, quam epulatio in im- munditia animæ. Qui disperdit cogitationes malas de corde suo, similis est ei qui allidit parvulos ad petram. C et argentum probat ignis, sic cor monachi tentatio. Aufer a te superbiam et vanam gloriam, et jactan- tiam longe facito a te. Qui enim expetita privatur gloria contristabitur; qui vero adeptus est, fiet su- perbus. Ne dederis superbiam cordi tuo, et ne di. xeris in conspectu Domini: Potens sum; ut non Do- minus derelinquat animam tuam, et maligni dæ- mones humilient illam. Tunc enim de aere con- turbabunt te inimici, noctes autem terribiles susci- pient te. Conversationem monachi custodit scientia; qui autem ab ea discedit, incidit in latrones. De petra spiritali manat fluvius; anima autem bene agens bibit ex eo. Vas electionis anima munda; immunda B autem replebitur amaritudine. Absque lacte non enutrietur infans; et sine impassibilitate non exal- tabitur cor. Charitatem antecedit impassibilitas; scientiam autem præcedit dilectio. Scientiæ adjicie- tur sapientia; impassibilitatem vero general pru- dentia. Timor Domini generat sapientiam; lides autem Christi donat timorem Dei. Sagitta candens incendit animam; vir autem operator boni exstin- guit eam. Clamorem et blasphemiam aversatur scientia, sermones autem dolosos fugit sapientia. Suave est mel, et dulcis favus; scientia autem Dei dulcior ambobus. Audi, monache, sermones patris tui, et ne irritas facias eruditiones ejus. Cum mi- serit te, obaudi ei, et quantum ad mentem comi- tere cum eo : hoc enim modo effugies cogitationes malas, et maligni dæmones non prævalebunt adver- sum te. Si crediderit tibi pecuniam, non dispergas illam; et si superoperatus fueris, non detineas apud te. Malus dispensator contribulabit animas fratrum; et memor malitiæ non miserebitur eorum. Qui disperdit substantiam monasterii, fraudat Deum; et qui negligit eam, non erit impunitus. Iniquus dispensator distribuit male; justus autem ut dignum est dispensabit. Qui male loquitur de fratre suo exterminabitur; negligens autem egen- tem non videbit lumen. Melior est sæcularis in in- firmitate serviens fratri, quam anachoretes qui non miseretur proximo suo. Insipiens monachus negli- git instrumenta artis suæ; sapiens autem curam habebit illorum. Ne dixeris: Hodie maneo, el cras exibo, quia non in sapientia cogitasti de hoc ipse. Circuitor monachus meditabitur sermones falsos; proprium autem ludificabitur patrem. Qui exornat vestimenta sua, et implet ventrem suum, hic pascit cogitationes turpes, et cum sanctis concilium non habebit. Si introiveris in vicum, non proximaveris mulieribus, et non moratus fueris sermoch.ari cam eis : quemadmodum enim si quis glutat hamum, sic abstrahetur anima tua. Longanimus monachus impassibilitate gaudebit; qui autem exacerbat fra- tres suos, odibilis erit. Mansuetum monachum difi- git Dominus; turbulentum autem repellit a se. Pi- ger monachus murmurabit; et sommiculosus dolo- rem capitis fingit. Si contristatus fuerit frater tues, Monachus somniculosus incidit in mala; qui autem vigilat, sicut passer volabit. Ne dederis te in vigiliis narrationibus supervacuis, et non abjicias sermones spiritales, quoniam Dominus inspicit cor tuum, et nop te statuit innocentem ab omni malo. Somnus multus incrassat cor; vigiliæ autem bonæ acuunt mentem. Somnus multus superducit tentationes; qui autem vigilat, effugit eas. Sicut ignis liquefacit ceram, sic vigiliæ honæ cogitationes malas. Melior est vir dormiens, quam monachus vigilans in ser- monibus vanis. Somnium angelorum lætificat cor; D somnium autem dæmonum conturbat illud. Pœni- tentia et humilitas erexerunt animam; eleemosy na autem et mansuetudo confirmaverunt eam. Memento semper patris tui, nec obliviscaris judicium æter- num, et non erit delictum in anima tua. Si spiritus acediæ ascenderit super te, ne relinquas domum tuam, et non declines in tempore tristitiæ: sicut enim quis confricat argentum, sic splendidum fiet cor tuum, si perse veraveris. Spiritus tædii abigit lacrymas; spiritus autem tristitiæ contribulat ora- tionem. Cupiens divitias sollicitus eris multum ; et amplectens illas lugebis amarissime. Non remoretur scorpius in sinu tuo; sic nec cogitatio mala in corde tuo. Occidere geuimina serpentum ne parcas, et

1279 PATRES ÆGYPTI SÆCULI IV. 1280 tia. Ornamentum capitis corona; ornamentum au- A non parturies cogitationes eorum. Sicut enim aurum tem cordis scientia Dei. Posside scientiam, et non argentum ; et sapientiam super divitias multas. Justi hæreditabunt Dominum ; sancti autem nutrientur ab eo. Qui miseretur pauperibus, exterminat iram; et qui nutrit eos, implebitur bonis. In corde mansueto requiescit sapientia; sedes autem impassibilitatis, anima bene operans. Fabricatores malorum perci- pient mercedem malam; fabricatoribus autem bo- norum dabitur merces bona. Qui ponit laqueum, comprehenditur in eo; et qui occultat illum, dispe- riet ab eo. Melior est sæcularis mausuetus, quam monachus furiosus et iracundus. Scientiam disper- dit iracundia; longanimis autem congregal eam." Sicut ventus auster vehemens est in pelagus, sic furor in corde viri. Qui orat frequenter effugiet ten- tationes; negligentis autem cor conturbabunt cogi- tationes. Non te delectet vinum et te non illiciat caro. Ne enutrias carnes corporis tui, et cogitationes turpes deficient a te. Ne dicas : Hodie festus dies, et bibamus vinum; et crastino Pentecoste, el man- ducabo carnem eo quod non est festivitas apud monachos in terra ad replendum ventrem suum. Pascha Christi transitus a malitia est; Pentecoste autem ejus, resurrectio animæ. Pentecoste Domini, suscitatio charitatis; qui autem odit fratrem suum, cadit in ruina magna. Festivitas Dei oblivio malo- · rum; retinentem autem malitiam apprehendit lu- ctus. Festivitas Dei scientia vera; qui autem inten- dit false scientiæ, morietur turpiter. Melius est je- junium cum mundo corde, quam epulatio in im- munditia animæ. Qui disperdit cogitationes malas de corde suo, similis est ei qui allidit parvulos ad petram. C et argentum probat ignis, sic cor monachi tentatio. Aufer a te superbiam et vanam gloriam, et jactan- tiam longe facito a te. Qui enim expetita privatur gloria contristabitur; qui vero adeptus est, fiet su- perbus. Ne dederis superbiam cordi tuo, et ne di. xeris in conspectu Domini: Potens sum; ut non Do- minus derelinquat animam tuam, et maligni dæ- mones humilient illam. Tunc enim de aere con- turbabunt te inimici, noctes autem terribiles susci- pient te. Conversationem monachi custodit scientia; qui autem ab ea discedit, incidit in latrones. De petra spiritali manat fluvius; anima autem bene agens bibit ex eo. Vas electionis anima munda; immunda B autem replebitur amaritudine. Absque lacte non enutrietur infans; et sine impassibilitate non exal- tabitur cor. Charitatem antecedit impassibilitas; scientiam autem præcedit dilectio. Scientiæ adjicie- tur sapientia; impassibilitatem vero general pru- dentia. Timor Domini generat sapientiam; lides autem Christi donat timorem Dei. Sagitta candens incendit animam; vir autem operator boni exstin- guit eam. Clamorem et blasphemiam aversatur scientia, sermones autem dolosos fugit sapientia. Suave est mel, et dulcis favus; scientia autem Dei dulcior ambobus. Audi, monache, sermones patris tui, et ne irritas facias eruditiones ejus. Cum mi- serit te, obaudi ei, et quantum ad mentem comi- tere cum eo : hoc enim modo effugies cogitationes malas, et maligni dæmones non prævalebunt adver- sum te. Si crediderit tibi pecuniam, non dispergas illam; et si superoperatus fueris, non detineas apud te. Malus dispensator contribulabit animas fratrum; et memor malitiæ non miserebitur eorum. Qui disperdit substantiam monasterii, fraudat Deum; et qui negligit eam, non erit impunitus. Iniquus dispensator distribuit male; justus autem ut dignum est dispensabit. Qui male loquitur de fratre suo exterminabitur; negligens autem egen- tem non videbit lumen. Melior est sæcularis in in- firmitate serviens fratri, quam anachoretes qui non miseretur proximo suo. Insipiens monachus negli- git instrumenta artis suæ; sapiens autem curam habebit illorum. Ne dixeris: Hodie maneo, el cras exibo, quia non in sapientia cogitasti de hoc ipse. Circuitor monachus meditabitur sermones falsos; proprium autem ludificabitur patrem. Qui exornat vestimenta sua, et implet ventrem suum, hic pascit cogitationes turpes, et cum sanctis concilium non habebit. Si introiveris in vicum, non proximaveris mulieribus, et non moratus fueris sermoch.ari cam eis : quemadmodum enim si quis glutat hamum, sic abstrahetur anima tua. Longanimus monachus impassibilitate gaudebit; qui autem exacerbat fra- tres suos, odibilis erit. Mansuetum monachum difi- git Dominus; turbulentum autem repellit a se. Pi- ger monachus murmurabit; et sommiculosus dolo- rem capitis fingit. Si contristatus fuerit frater tues, Monachus somniculosus incidit in mala; qui autem vigilat, sicut passer volabit. Ne dederis te in vigiliis narrationibus supervacuis, et non abjicias sermones spiritales, quoniam Dominus inspicit cor tuum, et nop te statuit innocentem ab omni malo. Somnus multus incrassat cor; vigiliæ autem bonæ acuunt mentem. Somnus multus superducit tentationes; qui autem vigilat, effugit eas. Sicut ignis liquefacit ceram, sic vigiliæ honæ cogitationes malas. Melior est vir dormiens, quam monachus vigilans in ser- monibus vanis. Somnium angelorum lætificat cor; D somnium autem dæmonum conturbat illud. Pœni- tentia et humilitas erexerunt animam; eleemosy na autem et mansuetudo confirmaverunt eam. Memento semper patris tui, nec obliviscaris judicium æter- num, et non erit delictum in anima tua. Si spiritus acediæ ascenderit super te, ne relinquas domum tuam, et non declines in tempore tristitiæ: sicut enim quis confricat argentum, sic splendidum fiet cor tuum, si perse veraveris. Spiritus tædii abigit lacrymas; spiritus autem tristitiæ contribulat ora- tionem. Cupiens divitias sollicitus eris multum ; et amplectens illas lugebis amarissime. Non remoretur scorpius in sinu tuo; sic nec cogitatio mala in corde tuo. Occidere geuimina serpentum ne parcas, et

1279 PATRES ÆGYPTI SÆCULI IV. 1280 tia. Ornamentum capitis corona; ornamentum au- A non parturies cogitationes eorum. Sicut enim aurum tem cordis scientia Dei. Posside scientiam, et non argentum ; et sapientiam super divitias multas. Justi hæreditabunt Dominum ; sancti autem nutrientur ab eo. Qui miseretur pauperibus, exterminat iram; et qui nutrit eos, implebitur bonis. In corde mansueto requiescit sapientia; sedes autem impassibilitatis, anima bene operans. Fabricatores malorum perci- pient mercedem malam; fabricatoribus autem bo- norum dabitur merces bona. Qui ponit laqueum, comprehenditur in eo; et qui occultat illum, dispe- riet ab eo. Melior est sæcularis mausuetus, quam monachus furiosus et iracundus. Scientiam disper- dit iracundia; longanimis autem congregal eam." Sicut ventus auster vehemens est in pelagus, sic furor in corde viri. Qui orat frequenter effugiet ten- tationes; negligentis autem cor conturbabunt cogi- tationes. Non te delectet vinum et te non illiciat caro. Ne enutrias carnes corporis tui, et cogitationes turpes deficient a te. Ne dicas : Hodie festus dies, et bibamus vinum; et crastino Pentecoste, el man- ducabo carnem eo quod non est festivitas apud monachos in terra ad replendum ventrem suum. Pascha Christi transitus a malitia est; Pentecoste autem ejus, resurrectio animæ. Pentecoste Domini, suscitatio charitatis; qui autem odit fratrem suum, cadit in ruina magna. Festivitas Dei oblivio malo- · rum; retinentem autem malitiam apprehendit lu- ctus. Festivitas Dei scientia vera; qui autem inten- dit false scientiæ, morietur turpiter. Melius est je- junium cum mundo corde, quam epulatio in im- munditia animæ. Qui disperdit cogitationes malas de corde suo, similis est ei qui allidit parvulos ad petram. C et argentum probat ignis, sic cor monachi tentatio. Aufer a te superbiam et vanam gloriam, et jactan- tiam longe facito a te. Qui enim expetita privatur gloria contristabitur; qui vero adeptus est, fiet su- perbus. Ne dederis superbiam cordi tuo, et ne di. xeris in conspectu Domini: Potens sum; ut non Do- minus derelinquat animam tuam, et maligni dæ- mones humilient illam. Tunc enim de aere con- turbabunt te inimici, noctes autem terribiles susci- pient te. Conversationem monachi custodit scientia; qui autem ab ea discedit, incidit in latrones. De petra spiritali manat fluvius; anima autem bene agens bibit ex eo. Vas electionis anima munda; immunda B autem replebitur amaritudine. Absque lacte non enutrietur infans; et sine impassibilitate non exal- tabitur cor. Charitatem antecedit impassibilitas; scientiam autem præcedit dilectio. Scientiæ adjicie- tur sapientia; impassibilitatem vero general pru- dentia. Timor Domini generat sapientiam; lides autem Christi donat timorem Dei. Sagitta candens incendit animam; vir autem operator boni exstin- guit eam. Clamorem et blasphemiam aversatur scientia, sermones autem dolosos fugit sapientia. Suave est mel, et dulcis favus; scientia autem Dei dulcior ambobus. Audi, monache, sermones patris tui, et ne irritas facias eruditiones ejus. Cum mi- serit te, obaudi ei, et quantum ad mentem comi- tere cum eo : hoc enim modo effugies cogitationes malas, et maligni dæmones non prævalebunt adver- sum te. Si crediderit tibi pecuniam, non dispergas illam; et si superoperatus fueris, non detineas apud te. Malus dispensator contribulabit animas fratrum; et memor malitiæ non miserebitur eorum. Qui disperdit substantiam monasterii, fraudat Deum; et qui negligit eam, non erit impunitus. Iniquus dispensator distribuit male; justus autem ut dignum est dispensabit. Qui male loquitur de fratre suo exterminabitur; negligens autem egen- tem non videbit lumen. Melior est sæcularis in in- firmitate serviens fratri, quam anachoretes qui non miseretur proximo suo. Insipiens monachus negli- git instrumenta artis suæ; sapiens autem curam habebit illorum. Ne dixeris: Hodie maneo, el cras exibo, quia non in sapientia cogitasti de hoc ipse. Circuitor monachus meditabitur sermones falsos; proprium autem ludificabitur patrem. Qui exornat vestimenta sua, et implet ventrem suum, hic pascit cogitationes turpes, et cum sanctis concilium non habebit. Si introiveris in vicum, non proximaveris mulieribus, et non moratus fueris sermoch.ari cam eis : quemadmodum enim si quis glutat hamum, sic abstrahetur anima tua. Longanimus monachus impassibilitate gaudebit; qui autem exacerbat fra- tres suos, odibilis erit. Mansuetum monachum difi- git Dominus; turbulentum autem repellit a se. Pi- ger monachus murmurabit; et sommiculosus dolo- rem capitis fingit. Si contristatus fuerit frater tues, Monachus somniculosus incidit in mala; qui autem vigilat, sicut passer volabit. Ne dederis te in vigiliis narrationibus supervacuis, et non abjicias sermones spiritales, quoniam Dominus inspicit cor tuum, et nop te statuit innocentem ab omni malo. Somnus multus incrassat cor; vigiliæ autem bonæ acuunt mentem. Somnus multus superducit tentationes; qui autem vigilat, effugit eas. Sicut ignis liquefacit ceram, sic vigiliæ honæ cogitationes malas. Melior est vir dormiens, quam monachus vigilans in ser- monibus vanis. Somnium angelorum lætificat cor; D somnium autem dæmonum conturbat illud. Pœni- tentia et humilitas erexerunt animam; eleemosy na autem et mansuetudo confirmaverunt eam. Memento semper patris tui, nec obliviscaris judicium æter- num, et non erit delictum in anima tua. Si spiritus acediæ ascenderit super te, ne relinquas domum tuam, et non declines in tempore tristitiæ: sicut enim quis confricat argentum, sic splendidum fiet cor tuum, si perse veraveris. Spiritus tædii abigit lacrymas; spiritus autem tristitiæ contribulat ora- tionem. Cupiens divitias sollicitus eris multum ; et amplectens illas lugebis amarissime. Non remoretur scorpius in sinu tuo; sic nec cogitatio mala in corde tuo. Occidere geuimina serpentum ne parcas, et

1281 EVAGRII PONTICI SENTENTIÆ AD FRATRES. 1282 consoiare illum; et si dolet, condole illi : hoc enim A terra. Qui amat pacem, manducabit favum ejus; faciens lætificabis cor ejus, et thesaurum magnum tibi cumulabis in cœlis. Monachus, qui dissimulat custodire sermones patris, maledicet canis patris sui, et derogabit vitæ filiorum ejus; Dominus au- tem annullabit eum. Qui occasionem quærit, separa- bit se a fratribus; patrem autem suum incusabit. Ne dederis auditum tuum sermonibus qui sont con- tra patrem tuum, et non suscites animam inhono- rantis illum, ut non Dominus irascatur in operibus tuis, et deleat nomen tuum de libro vivorum. D et qui colligit eain, implebitur melle Honora Dominum, et cognosces incorporalia, et servi illi, et ostendet tibi rationes sæculorum. Citra scientiam non exaltabitur cor, et arbor non florebit sine humore. Carnes Christi actuum virtutes ; qui autem manducat eas, efficitur impassibilis. Sanguis Christi consideratio factorum ; et qui bibit illum, illuminabitur ab eo. Pectus Domini scientia Dei; qui autem recubuerit super illud, prædicator erit divi- norum. Plenus scientia, et actor bonorum obviave- runt sibi; medius autem inter utrumque stetit Do- minus. Qui acquisivit dilectionem, acquisivit the- saurum; accepit autem a Domino gratiam magnam. Consilia dæmonum cognoscit sapientia; astutiam autem illorum investigavit prudentia. Non spernas decreta sancta, quæ posuerunt patres tui; fidem autem baptismi tui non derelinquas, et non repellas signaculum spiritale; ut adsit Dominus animæ tuæ, et prolegat te in die malo. Sermones hæreticorum nuntii mortis; qui autem suscipit illos, perdet ani- mam suam. Nunc ergo, fili, audi me, et non acce- das ad ostia virorum iniquorum, neque ambules super laqueos eorum, ut non capiaris. Separa ani- mam tuain a scientia falsa : etenim ego sæpe locu- tus sum ad eos; tenebrosos autem sermones eorum investigavi, et venenum aspidum inveni in eis. Non est prudentia, et non est sapientia in viis eoruni. Omnes qui suscipiunt eos peribant, et qui diligunt eos implebuntur malis. Vidi ego patres dogmatum Qui obedit patri monasterii, diligit semetipsum : qui autem contradicit ei, incidet in mala. Beatus monachus, qui custodit præcepta Domini; et san- ctus, qui servat sermones patrum suorum. Piger monachus multa detrimenta patietur; si autem perstiterit in audacia, et habitum suum adjiciet perdere. Qui custodit linguam suam dirigit vias suas; et qui servat cor suum implebitur scientia. Monachus bilinguis turbat fratres; fidelis autem agit quiete. Qui confidit in sua continentia, hic ea- det; qui autem humiliat se ipsum, exaltabitur. Ne dederis te saturitati ventris, et non implearis somno nocturno : hoc enim modo efficieris mundus, et spi- ritus Domini superveniet in te. Psallentis viri con- quiescet indignatio; et qui longanimis est, interritus erit. Ex mansuetudine generatur scientia; ex ſero- cia autem inscitia. Sicut aqua dat incrementum plantationi, sic humiliatio iracundiæ exaltat cor. Qui investigat convivia, exstinguetur fumen ejus; c anima autem ejus videbit tenebras. Pondera in sta- tera panem tuum, et bibe ad mensuram aquam tuam; et spiritus fornicationis fugiet abs te. Da se- nibus vinum, et ægrotantibus offer escas, eo quod contriverunt carnes juventutis suæ. Non supplantes fratrem tuum, et in ruina ejus ne congratuleris; Dominus enim cognoscit cor tuum, et tradet te in die mortis. Monachus prudens impassibilis erit; imprudens antein exhauriet mala. Oculum nequam excæcabit Dominus; simplicem autem eripiet a le- nebris. Sicut lucifer in cœlo, et sicut palina in pa- radiso; sic in anima mansueta sensus purus. Vir sapiens scrutabitur sermones Dei; insipiens autem irridebit eos. Qui odit scientiam Dei et rejicit considerationem, similis est ei qui lancea pungit cor D agens cognoscit eas. Qui purificat se, conspiciet ; suum. Melior est scientia Trinitatis super scientiam incorporalium, et consideratio ejus super rationes omnium sæculorum. Cani senum mansuetudo; vita autem illorum scientia vera. Juvenis mansuetus multa suffert; pusillanimem autem senem quis sustinebit? Vidi iracundum senem elatum ultra tempus suum : spem tamen non habuit junior, quam ille. Qui scandalizat sæculares, non erit im- punitus; et qui exacerbat eos, inhonorabit nomen suum. Conturbantem Ecclesiam Domini extermina- bit ignis; resistentem autem sacerdoti deglutiet illorum, et in desertis commisi cum illis. Inimici enim Domini obviaverunt mihi, et dæmones in ver- bis concertaverunt adversum me, et non vidi lumen verum in sermonibus eorum. Vir mendax excidet a Deo; seducens autem proximum, incidet in mala. Me- lior est paradisus Dei super hortum olusculorum, et fluvius Domini super fluvium magnum contenebrantem terram. Fidelior aqua cœlestis super aquain Ægy- ptiorum sapientium, haurientium de terra. Sicut enim qui rotas ascendunt, deorsum descendunt; sic qui exaltant verba sua, humiliantur. Sapientia Domini exaltat cor; intellectus autem ejus purificat illud. Rationes providentiæ obscuræ; et vix intel- ligibiles considerationes judicii; vir autem bene naturas intelligibiles; rationes autem incorporalium cognoscet monachus mitis. Qui creaturam dicit Trinitatem, blasphemat Deum; et qui spernit Chri- stum ejus, non cognoscit eum. Considerationes crea- turarum dilatant cor; verba autem prudentiæ et judicii exaltant illud. Scientia incorporalium elevat sensum, et sanctæ Trinitati applicabit eum. Me- mentote ejus, qui dedit vobis in Domino proverbia luculenta, et non obliviscamini animam ejus bumi- lem in tempore orationis.

1281 EVAGRII PONTICI SENTENTIÆ AD FRATRES. 1282 consoiare illum; et si dolet, condole illi : hoc enim A terra. Qui amat pacem, manducabit favum ejus; faciens lætificabis cor ejus, et thesaurum magnum tibi cumulabis in cœlis. Monachus, qui dissimulat custodire sermones patris, maledicet canis patris sui, et derogabit vitæ filiorum ejus; Dominus au- tem annullabit eum. Qui occasionem quærit, separa- bit se a fratribus; patrem autem suum incusabit. Ne dederis auditum tuum sermonibus qui sont con- tra patrem tuum, et non suscites animam inhono- rantis illum, ut non Dominus irascatur in operibus tuis, et deleat nomen tuum de libro vivorum. D et qui colligit eain, implebitur melle Honora Dominum, et cognosces incorporalia, et servi illi, et ostendet tibi rationes sæculorum. Citra scientiam non exaltabitur cor, et arbor non florebit sine humore. Carnes Christi actuum virtutes ; qui autem manducat eas, efficitur impassibilis. Sanguis Christi consideratio factorum ; et qui bibit illum, illuminabitur ab eo. Pectus Domini scientia Dei; qui autem recubuerit super illud, prædicator erit divi- norum. Plenus scientia, et actor bonorum obviave- runt sibi; medius autem inter utrumque stetit Do- minus. Qui acquisivit dilectionem, acquisivit the- saurum; accepit autem a Domino gratiam magnam. Consilia dæmonum cognoscit sapientia; astutiam autem illorum investigavit prudentia. Non spernas decreta sancta, quæ posuerunt patres tui; fidem autem baptismi tui non derelinquas, et non repellas signaculum spiritale; ut adsit Dominus animæ tuæ, et prolegat te in die malo. Sermones hæreticorum nuntii mortis; qui autem suscipit illos, perdet ani- mam suam. Nunc ergo, fili, audi me, et non acce- das ad ostia virorum iniquorum, neque ambules super laqueos eorum, ut non capiaris. Separa ani- mam tuain a scientia falsa : etenim ego sæpe locu- tus sum ad eos; tenebrosos autem sermones eorum investigavi, et venenum aspidum inveni in eis. Non est prudentia, et non est sapientia in viis eoruni. Omnes qui suscipiunt eos peribant, et qui diligunt eos implebuntur malis. Vidi ego patres dogmatum Qui obedit patri monasterii, diligit semetipsum : qui autem contradicit ei, incidet in mala. Beatus monachus, qui custodit præcepta Domini; et san- ctus, qui servat sermones patrum suorum. Piger monachus multa detrimenta patietur; si autem perstiterit in audacia, et habitum suum adjiciet perdere. Qui custodit linguam suam dirigit vias suas; et qui servat cor suum implebitur scientia. Monachus bilinguis turbat fratres; fidelis autem agit quiete. Qui confidit in sua continentia, hic ea- det; qui autem humiliat se ipsum, exaltabitur. Ne dederis te saturitati ventris, et non implearis somno nocturno : hoc enim modo efficieris mundus, et spi- ritus Domini superveniet in te. Psallentis viri con- quiescet indignatio; et qui longanimis est, interritus erit. Ex mansuetudine generatur scientia; ex ſero- cia autem inscitia. Sicut aqua dat incrementum plantationi, sic humiliatio iracundiæ exaltat cor. Qui investigat convivia, exstinguetur fumen ejus; c anima autem ejus videbit tenebras. Pondera in sta- tera panem tuum, et bibe ad mensuram aquam tuam; et spiritus fornicationis fugiet abs te. Da se- nibus vinum, et ægrotantibus offer escas, eo quod contriverunt carnes juventutis suæ. Non supplantes fratrem tuum, et in ruina ejus ne congratuleris; Dominus enim cognoscit cor tuum, et tradet te in die mortis. Monachus prudens impassibilis erit; imprudens antein exhauriet mala. Oculum nequam excæcabit Dominus; simplicem autem eripiet a le- nebris. Sicut lucifer in cœlo, et sicut palina in pa- radiso; sic in anima mansueta sensus purus. Vir sapiens scrutabitur sermones Dei; insipiens autem irridebit eos. Qui odit scientiam Dei et rejicit considerationem, similis est ei qui lancea pungit cor D agens cognoscit eas. Qui purificat se, conspiciet ; suum. Melior est scientia Trinitatis super scientiam incorporalium, et consideratio ejus super rationes omnium sæculorum. Cani senum mansuetudo; vita autem illorum scientia vera. Juvenis mansuetus multa suffert; pusillanimem autem senem quis sustinebit? Vidi iracundum senem elatum ultra tempus suum : spem tamen non habuit junior, quam ille. Qui scandalizat sæculares, non erit im- punitus; et qui exacerbat eos, inhonorabit nomen suum. Conturbantem Ecclesiam Domini extermina- bit ignis; resistentem autem sacerdoti deglutiet illorum, et in desertis commisi cum illis. Inimici enim Domini obviaverunt mihi, et dæmones in ver- bis concertaverunt adversum me, et non vidi lumen verum in sermonibus eorum. Vir mendax excidet a Deo; seducens autem proximum, incidet in mala. Me- lior est paradisus Dei super hortum olusculorum, et fluvius Domini super fluvium magnum contenebrantem terram. Fidelior aqua cœlestis super aquain Ægy- ptiorum sapientium, haurientium de terra. Sicut enim qui rotas ascendunt, deorsum descendunt; sic qui exaltant verba sua, humiliantur. Sapientia Domini exaltat cor; intellectus autem ejus purificat illud. Rationes providentiæ obscuræ; et vix intel- ligibiles considerationes judicii; vir autem bene naturas intelligibiles; rationes autem incorporalium cognoscet monachus mitis. Qui creaturam dicit Trinitatem, blasphemat Deum; et qui spernit Chri- stum ejus, non cognoscit eum. Considerationes crea- turarum dilatant cor; verba autem prudentiæ et judicii exaltant illud. Scientia incorporalium elevat sensum, et sanctæ Trinitati applicabit eum. Me- mentote ejus, qui dedit vobis in Domino proverbia luculenta, et non obliviscamini animam ejus bumi- lem in tempore orationis.

1281 EVAGRII PONTICI SENTENTIÆ AD FRATRES. 1282 consoiare illum; et si dolet, condole illi : hoc enim A terra. Qui amat pacem, manducabit favum ejus; faciens lætificabis cor ejus, et thesaurum magnum tibi cumulabis in cœlis. Monachus, qui dissimulat custodire sermones patris, maledicet canis patris sui, et derogabit vitæ filiorum ejus; Dominus au- tem annullabit eum. Qui occasionem quærit, separa- bit se a fratribus; patrem autem suum incusabit. Ne dederis auditum tuum sermonibus qui sont con- tra patrem tuum, et non suscites animam inhono- rantis illum, ut non Dominus irascatur in operibus tuis, et deleat nomen tuum de libro vivorum. D et qui colligit eain, implebitur melle Honora Dominum, et cognosces incorporalia, et servi illi, et ostendet tibi rationes sæculorum. Citra scientiam non exaltabitur cor, et arbor non florebit sine humore. Carnes Christi actuum virtutes ; qui autem manducat eas, efficitur impassibilis. Sanguis Christi consideratio factorum ; et qui bibit illum, illuminabitur ab eo. Pectus Domini scientia Dei; qui autem recubuerit super illud, prædicator erit divi- norum. Plenus scientia, et actor bonorum obviave- runt sibi; medius autem inter utrumque stetit Do- minus. Qui acquisivit dilectionem, acquisivit the- saurum; accepit autem a Domino gratiam magnam. Consilia dæmonum cognoscit sapientia; astutiam autem illorum investigavit prudentia. Non spernas decreta sancta, quæ posuerunt patres tui; fidem autem baptismi tui non derelinquas, et non repellas signaculum spiritale; ut adsit Dominus animæ tuæ, et prolegat te in die malo. Sermones hæreticorum nuntii mortis; qui autem suscipit illos, perdet ani- mam suam. Nunc ergo, fili, audi me, et non acce- das ad ostia virorum iniquorum, neque ambules super laqueos eorum, ut non capiaris. Separa ani- mam tuain a scientia falsa : etenim ego sæpe locu- tus sum ad eos; tenebrosos autem sermones eorum investigavi, et venenum aspidum inveni in eis. Non est prudentia, et non est sapientia in viis eoruni. Omnes qui suscipiunt eos peribant, et qui diligunt eos implebuntur malis. Vidi ego patres dogmatum Qui obedit patri monasterii, diligit semetipsum : qui autem contradicit ei, incidet in mala. Beatus monachus, qui custodit præcepta Domini; et san- ctus, qui servat sermones patrum suorum. Piger monachus multa detrimenta patietur; si autem perstiterit in audacia, et habitum suum adjiciet perdere. Qui custodit linguam suam dirigit vias suas; et qui servat cor suum implebitur scientia. Monachus bilinguis turbat fratres; fidelis autem agit quiete. Qui confidit in sua continentia, hic ea- det; qui autem humiliat se ipsum, exaltabitur. Ne dederis te saturitati ventris, et non implearis somno nocturno : hoc enim modo efficieris mundus, et spi- ritus Domini superveniet in te. Psallentis viri con- quiescet indignatio; et qui longanimis est, interritus erit. Ex mansuetudine generatur scientia; ex ſero- cia autem inscitia. Sicut aqua dat incrementum plantationi, sic humiliatio iracundiæ exaltat cor. Qui investigat convivia, exstinguetur fumen ejus; c anima autem ejus videbit tenebras. Pondera in sta- tera panem tuum, et bibe ad mensuram aquam tuam; et spiritus fornicationis fugiet abs te. Da se- nibus vinum, et ægrotantibus offer escas, eo quod contriverunt carnes juventutis suæ. Non supplantes fratrem tuum, et in ruina ejus ne congratuleris; Dominus enim cognoscit cor tuum, et tradet te in die mortis. Monachus prudens impassibilis erit; imprudens antein exhauriet mala. Oculum nequam excæcabit Dominus; simplicem autem eripiet a le- nebris. Sicut lucifer in cœlo, et sicut palina in pa- radiso; sic in anima mansueta sensus purus. Vir sapiens scrutabitur sermones Dei; insipiens autem irridebit eos. Qui odit scientiam Dei et rejicit considerationem, similis est ei qui lancea pungit cor D agens cognoscit eas. Qui purificat se, conspiciet ; suum. Melior est scientia Trinitatis super scientiam incorporalium, et consideratio ejus super rationes omnium sæculorum. Cani senum mansuetudo; vita autem illorum scientia vera. Juvenis mansuetus multa suffert; pusillanimem autem senem quis sustinebit? Vidi iracundum senem elatum ultra tempus suum : spem tamen non habuit junior, quam ille. Qui scandalizat sæculares, non erit im- punitus; et qui exacerbat eos, inhonorabit nomen suum. Conturbantem Ecclesiam Domini extermina- bit ignis; resistentem autem sacerdoti deglutiet illorum, et in desertis commisi cum illis. Inimici enim Domini obviaverunt mihi, et dæmones in ver- bis concertaverunt adversum me, et non vidi lumen verum in sermonibus eorum. Vir mendax excidet a Deo; seducens autem proximum, incidet in mala. Me- lior est paradisus Dei super hortum olusculorum, et fluvius Domini super fluvium magnum contenebrantem terram. Fidelior aqua cœlestis super aquain Ægy- ptiorum sapientium, haurientium de terra. Sicut enim qui rotas ascendunt, deorsum descendunt; sic qui exaltant verba sua, humiliantur. Sapientia Domini exaltat cor; intellectus autem ejus purificat illud. Rationes providentiæ obscuræ; et vix intel- ligibiles considerationes judicii; vir autem bene naturas intelligibiles; rationes autem incorporalium cognoscet monachus mitis. Qui creaturam dicit Trinitatem, blasphemat Deum; et qui spernit Chri- stum ejus, non cognoscit eum. Considerationes crea- turarum dilatant cor; verba autem prudentiæ et judicii exaltant illud. Scientia incorporalium elevat sensum, et sanctæ Trinitati applicabit eum. Me- mentote ejus, qui dedit vobis in Domino proverbia luculenta, et non obliviscamini animam ejus bumi- lem in tempore orationis.

Ὀκνηρὸς μοναχὸς πολλὰ ζημιωθήσεται, ἐὰν δὲ θαρσύνηται καὶ τὸ σχῆμα αὐτοῦ προσθήσει. Ὁ φυλάσσων γλῶσσαν αὐτοῦ ὀρθοτομεῖ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, καὶ ὁ τηρῶν καρδίαν αὐτοῦ πλησθήσεται γνώσεως. Μοναχὸς δίγλωσσος ταράσσει ἀδελφούς, ὁ δὲ πιστὸς ἡσυχίαν ἄγει. Ὁ πεποιθὼς ἐπὶ ἐγκρατείᾳ αὑτοῦ πεσεῖται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. Μὴ δῷς σεαυτὸν χορτασίᾳ κοιλίας, καὶ μὴ πλησθῇς ὕπνου νυκτερινοῦ. τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ γενήσῃ καθαρὸς καὶ πνεῦμα κυρίου ἐπελεύσεται ἐπί σε. Ψάλλοντος ἡσυχάζει θυμὸς καὶ μακροθυμοῦντος ἀπτόητος ἔσται. Ἐκ πραύ̈τητος τίκτεται γνῶσις, ἐκ δὲ θρασύτητος ἀγνωσία. Ὥσπερ ὕδωρ αὔξει φυτόν, οὕτως ταπείνωσις θυμοῦ καρδίαν ὑψοῖ. Ἰχνεύοντος συμπόσια σβεσθήσεται λαμπτήρ, ἡ δὲ ψυχὴ αὐτοῦ ὄψεται σκότος. Στῆσον ζυγῷ τὸν ἄρτον σου καὶ πίε μέτρῳ τὸ ὕδωρ σου καὶ πνεῦμα πορνείας φεύξεται ἀπό σου. Δὸς γέρουσιν οἶνον καὶ ἀσθενοῦσι πρόσφερε τροφάς, διότι κατέτριψαν σάρκας νεότητος αὐτῶν. Μὴ ὑποσκελίσῃς τὸν ἀδελφόν σου καὶ πτώματι αὐτοῦ μὴ ἐπιχαρῇς. ὁ γὰρ κύριος γινώσκει σὴν καρδίαν καὶ παραδώσει σε ἐν ἡμέρᾳ θανάτου. Μοναχὸς φρόνιμος ἀπαθὴς ἔσται, ὁ δὲ ἄφρων ἐξαντλήσει κακά. Ὀφθαλμὸν πονηρὸν ἐκτυφλοῖ κύριος, τὸν δὲ ἁπλοῦν ῥύσεται ἀπὸ σκότους. Ὥσπερ ἑωσφόρος ἐν οὐρανῷ καὶ ὥσπερ φοίνιξ ἐν παραδείσῳ, οὕτως ἐν ψυχῇ πραείᾳ νοῦς καθαρός. Ἀνὴρ σοφὸς ἐρευνήσει λόγους θεοῦ, ὁ δὲ ἄσοφος καταγελάσεται αὐτῶν. Ὁ μισῶν γνῶσιν θεοῦ καὶ ἀπωθούμενος θεωρίαν αὐτοῦ ὅμοιός ἐστι τῷ λόγχῃ νύσσοντι τὴν καρδίαν αὑτοῦ. Κρείσσων γνῶσις τριάδος ὑπὲρ γνῶσιν ἀσωμάτων καὶ θεωρία αὐτῆς ὑπὲρ λόγους πάντων τῶν αἰώνων. Πολιὰ γερόντων πραύ̈της, ζωὴ δὲ αὐτῶν γνῶσις ἀληθείας. Νέος πραὺ̈ς πολλὰ ὑποφέρει, ὀλιγόψυχον δὲ γέροντα τίς ὑποίσεται; εἶδον ὀργίλον γέροντα ἐπαιρόμενον ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ, ἐλπίδα δὲ μέντοι μᾶλλον ἔσχεν ὁ νέος αὐτοῦ. Ὁ σκανδαλίζων κοσμικοὺς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, καὶ ὁ παροξύνων αὐτοὺς ἀτιμάζει τὸ ὄνομα αὐτοῦ. Ταράσσοντα ἐκκλησίαν κυρίου ἐξαναλώσει πῦρ, ἀνθιστάμενον δὲ ἱερεῖ καταπίεται γῆ. Ὁ ἀγαπῶν μέλισσαν φάγεται κηρίον αὐτῆς καὶ ὁ συνάγων αὐτὴν πλησθήσεται πνεύματος. Τίμα τὸν κύριον καὶ γνώσῃ λόγους ἀσωμάτων, καὶ δούλευε αὐτῷ καὶ δείξει σοι λόγους αἰώνων. Χωρὶς γνώσεως οὐχ ὑψωθήσεται καρδία, καὶ δένδρον οὐκ ἀνθήσει ἄνευ ποτοῦ.

Ὀκνηρὸς μοναχὸς πολλὰ ζημιωθήσεται, ἐὰν δὲ θαρσύνηται καὶ τὸ σχῆμα αὐτοῦ προσθήσει. Ὁ φυλάσσων γλῶσσαν αὐτοῦ ὀρθοτομεῖ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, καὶ ὁ τηρῶν καρδίαν αὐτοῦ πλησθήσεται γνώσεως. Μοναχὸς δίγλωσσος ταράσσει ἀδελφούς, ὁ δὲ πιστὸς ἡσυχίαν ἄγει. Ὁ πεποιθὼς ἐπὶ ἐγκρατείᾳ αὑτοῦ πεσεῖται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. Μὴ δῷς σεαυτὸν χορτασίᾳ κοιλίας, καὶ μὴ πλησθῇς ὕπνου νυκτερινοῦ. τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ γενήσῃ καθαρὸς καὶ πνεῦμα κυρίου ἐπελεύσεται ἐπί σε. Ψάλλοντος ἡσυχάζει θυμὸς καὶ μακροθυμοῦντος ἀπτόητος ἔσται. Ἐκ πραύ̈τητος τίκτεται γνῶσις, ἐκ δὲ θρασύτητος ἀγνωσία. Ὥσπερ ὕδωρ αὔξει φυτόν, οὕτως ταπείνωσις θυμοῦ καρδίαν ὑψοῖ. Ἰχνεύοντος συμπόσια σβεσθήσεται λαμπτήρ, ἡ δὲ ψυχὴ αὐτοῦ ὄψεται σκότος. Στῆσον ζυγῷ τὸν ἄρτον σου καὶ πίε μέτρῳ τὸ ὕδωρ σου καὶ πνεῦμα πορνείας φεύξεται ἀπό σου. Δὸς γέρουσιν οἶνον καὶ ἀσθενοῦσι πρόσφερε τροφάς, διότι κατέτριψαν σάρκας νεότητος αὐτῶν. Μὴ ὑποσκελίσῃς τὸν ἀδελφόν σου καὶ πτώματι αὐτοῦ μὴ ἐπιχαρῇς. ὁ γὰρ κύριος γινώσκει σὴν καρδίαν καὶ παραδώσει σε ἐν ἡμέρᾳ θανάτου. Μοναχὸς φρόνιμος ἀπαθὴς ἔσται, ὁ δὲ ἄφρων ἐξαντλήσει κακά. Ὀφθαλμὸν πονηρὸν ἐκτυφλοῖ κύριος, τὸν δὲ ἁπλοῦν ῥύσεται ἀπὸ σκότους. Ὥσπερ ἑωσφόρος ἐν οὐρανῷ καὶ ὥσπερ φοίνιξ ἐν παραδείσῳ, οὕτως ἐν ψυχῇ πραείᾳ νοῦς καθαρός. Ἀνὴρ σοφὸς ἐρευνήσει λόγους θεοῦ, ὁ δὲ ἄσοφος καταγελάσεται αὐτῶν. Ὁ μισῶν γνῶσιν θεοῦ καὶ ἀπωθούμενος θεωρίαν αὐτοῦ ὅμοιός ἐστι τῷ λόγχῃ νύσσοντι τὴν καρδίαν αὑτοῦ. Κρείσσων γνῶσις τριάδος ὑπὲρ γνῶσιν ἀσωμάτων καὶ θεωρία αὐτῆς ὑπὲρ λόγους πάντων τῶν αἰώνων. Πολιὰ γερόντων πραύ̈της, ζωὴ δὲ αὐτῶν γνῶσις ἀληθείας. Νέος πραὺ̈ς πολλὰ ὑποφέρει, ὀλιγόψυχον δὲ γέροντα τίς ὑποίσεται; εἶδον ὀργίλον γέροντα ἐπαιρόμενον ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ, ἐλπίδα δὲ μέντοι μᾶλλον ἔσχεν ὁ νέος αὐτοῦ. Ὁ σκανδαλίζων κοσμικοὺς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, καὶ ὁ παροξύνων αὐτοὺς ἀτιμάζει τὸ ὄνομα αὐτοῦ. Ταράσσοντα ἐκκλησίαν κυρίου ἐξαναλώσει πῦρ, ἀνθιστάμενον δὲ ἱερεῖ καταπίεται γῆ. Ὁ ἀγαπῶν μέλισσαν φάγεται κηρίον αὐτῆς καὶ ὁ συνάγων αὐτὴν πλησθήσεται πνεύματος. Τίμα τὸν κύριον καὶ γνώσῃ λόγους ἀσωμάτων, καὶ δούλευε αὐτῷ καὶ δείξει σοι λόγους αἰώνων. Χωρὶς γνώσεως οὐχ ὑψωθήσεται καρδία, καὶ δένδρον οὐκ ἀνθήσει ἄνευ ποτοῦ.

Ὀκνηρὸς μοναχὸς πολλὰ ζημιωθήσεται, ἐὰν δὲ θαρσύνηται καὶ τὸ σχῆμα αὐτοῦ προσθήσει. Ὁ φυλάσσων γλῶσσαν αὐτοῦ ὀρθοτομεῖ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, καὶ ὁ τηρῶν καρδίαν αὐτοῦ πλησθήσεται γνώσεως. Μοναχὸς δίγλωσσος ταράσσει ἀδελφούς, ὁ δὲ πιστὸς ἡσυχίαν ἄγει. Ὁ πεποιθὼς ἐπὶ ἐγκρατείᾳ αὑτοῦ πεσεῖται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. Μὴ δῷς σεαυτὸν χορτασίᾳ κοιλίας, καὶ μὴ πλησθῇς ὕπνου νυκτερινοῦ. τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ γενήσῃ καθαρὸς καὶ πνεῦμα κυρίου ἐπελεύσεται ἐπί σε. Ψάλλοντος ἡσυχάζει θυμὸς καὶ μακροθυμοῦντος ἀπτόητος ἔσται. Ἐκ πραύ̈τητος τίκτεται γνῶσις, ἐκ δὲ θρασύτητος ἀγνωσία. Ὥσπερ ὕδωρ αὔξει φυτόν, οὕτως ταπείνωσις θυμοῦ καρδίαν ὑψοῖ. Ἰχνεύοντος συμπόσια σβεσθήσεται λαμπτήρ, ἡ δὲ ψυχὴ αὐτοῦ ὄψεται σκότος. Στῆσον ζυγῷ τὸν ἄρτον σου καὶ πίε μέτρῳ τὸ ὕδωρ σου καὶ πνεῦμα πορνείας φεύξεται ἀπό σου. Δὸς γέρουσιν οἶνον καὶ ἀσθενοῦσι πρόσφερε τροφάς, διότι κατέτριψαν σάρκας νεότητος αὐτῶν. Μὴ ὑποσκελίσῃς τὸν ἀδελφόν σου καὶ πτώματι αὐτοῦ μὴ ἐπιχαρῇς. ὁ γὰρ κύριος γινώσκει σὴν καρδίαν καὶ παραδώσει σε ἐν ἡμέρᾳ θανάτου. Μοναχὸς φρόνιμος ἀπαθὴς ἔσται, ὁ δὲ ἄφρων ἐξαντλήσει κακά. Ὀφθαλμὸν πονηρὸν ἐκτυφλοῖ κύριος, τὸν δὲ ἁπλοῦν ῥύσεται ἀπὸ σκότους. Ὥσπερ ἑωσφόρος ἐν οὐρανῷ καὶ ὥσπερ φοίνιξ ἐν παραδείσῳ, οὕτως ἐν ψυχῇ πραείᾳ νοῦς καθαρός. Ἀνὴρ σοφὸς ἐρευνήσει λόγους θεοῦ, ὁ δὲ ἄσοφος καταγελάσεται αὐτῶν. Ὁ μισῶν γνῶσιν θεοῦ καὶ ἀπωθούμενος θεωρίαν αὐτοῦ ὅμοιός ἐστι τῷ λόγχῃ νύσσοντι τὴν καρδίαν αὑτοῦ. Κρείσσων γνῶσις τριάδος ὑπὲρ γνῶσιν ἀσωμάτων καὶ θεωρία αὐτῆς ὑπὲρ λόγους πάντων τῶν αἰώνων. Πολιὰ γερόντων πραύ̈της, ζωὴ δὲ αὐτῶν γνῶσις ἀληθείας. Νέος πραὺ̈ς πολλὰ ὑποφέρει, ὀλιγόψυχον δὲ γέροντα τίς ὑποίσεται; εἶδον ὀργίλον γέροντα ἐπαιρόμενον ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ, ἐλπίδα δὲ μέντοι μᾶλλον ἔσχεν ὁ νέος αὐτοῦ. Ὁ σκανδαλίζων κοσμικοὺς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, καὶ ὁ παροξύνων αὐτοὺς ἀτιμάζει τὸ ὄνομα αὐτοῦ. Ταράσσοντα ἐκκλησίαν κυρίου ἐξαναλώσει πῦρ, ἀνθιστάμενον δὲ ἱερεῖ καταπίεται γῆ. Ὁ ἀγαπῶν μέλισσαν φάγεται κηρίον αὐτῆς καὶ ὁ συνάγων αὐτὴν πλησθήσεται πνεύματος. Τίμα τὸν κύριον καὶ γνώσῃ λόγους ἀσωμάτων, καὶ δούλευε αὐτῷ καὶ δείξει σοι λόγους αἰώνων. Χωρὶς γνώσεως οὐχ ὑψωθήσεται καρδία, καὶ δένδρον οὐκ ἀνθήσει ἄνευ ποτοῦ.

Ὀκνηρὸς μοναχὸς πολλὰ ζημιωθήσεται, ἐὰν δὲ θαρσύνηται καὶ τὸ σχῆμα αὐτοῦ προσθήσει. Ὁ φυλάσσων γλῶσσαν αὐτοῦ ὀρθοτομεῖ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, καὶ ὁ τηρῶν καρδίαν αὐτοῦ πλησθήσεται γνώσεως. Μοναχὸς δίγλωσσος ταράσσει ἀδελφούς, ὁ δὲ πιστὸς ἡσυχίαν ἄγει. Ὁ πεποιθὼς ἐπὶ ἐγκρατείᾳ αὑτοῦ πεσεῖται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. Μὴ δῷς σεαυτὸν χορτασίᾳ κοιλίας, καὶ μὴ πλησθῇς ὕπνου νυκτερινοῦ. τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ γενήσῃ καθαρὸς καὶ πνεῦμα κυρίου ἐπελεύσεται ἐπί σε. Ψάλλοντος ἡσυχάζει θυμὸς καὶ μακροθυμοῦντος ἀπτόητος ἔσται. Ἐκ πραύ̈τητος τίκτεται γνῶσις, ἐκ δὲ θρασύτητος ἀγνωσία. Ὥσπερ ὕδωρ αὔξει φυτόν, οὕτως ταπείνωσις θυμοῦ καρδίαν ὑψοῖ. Ἰχνεύοντος συμπόσια σβεσθήσεται λαμπτήρ, ἡ δὲ ψυχὴ αὐτοῦ ὄψεται σκότος. Στῆσον ζυγῷ τὸν ἄρτον σου καὶ πίε μέτρῳ τὸ ὕδωρ σου καὶ πνεῦμα πορνείας φεύξεται ἀπό σου. Δὸς γέρουσιν οἶνον καὶ ἀσθενοῦσι πρόσφερε τροφάς, διότι κατέτριψαν σάρκας νεότητος αὐτῶν. Μὴ ὑποσκελίσῃς τὸν ἀδελφόν σου καὶ πτώματι αὐτοῦ μὴ ἐπιχαρῇς. ὁ γὰρ κύριος γινώσκει σὴν καρδίαν καὶ παραδώσει σε ἐν ἡμέρᾳ θανάτου. Μοναχὸς φρόνιμος ἀπαθὴς ἔσται, ὁ δὲ ἄφρων ἐξαντλήσει κακά. Ὀφθαλμὸν πονηρὸν ἐκτυφλοῖ κύριος, τὸν δὲ ἁπλοῦν ῥύσεται ἀπὸ σκότους. Ὥσπερ ἑωσφόρος ἐν οὐρανῷ καὶ ὥσπερ φοίνιξ ἐν παραδείσῳ, οὕτως ἐν ψυχῇ πραείᾳ νοῦς καθαρός. Ἀνὴρ σοφὸς ἐρευνήσει λόγους θεοῦ, ὁ δὲ ἄσοφος καταγελάσεται αὐτῶν. Ὁ μισῶν γνῶσιν θεοῦ καὶ ἀπωθούμενος θεωρίαν αὐτοῦ ὅμοιός ἐστι τῷ λόγχῃ νύσσοντι τὴν καρδίαν αὑτοῦ. Κρείσσων γνῶσις τριάδος ὑπὲρ γνῶσιν ἀσωμάτων καὶ θεωρία αὐτῆς ὑπὲρ λόγους πάντων τῶν αἰώνων. Πολιὰ γερόντων πραύ̈της, ζωὴ δὲ αὐτῶν γνῶσις ἀληθείας. Νέος πραὺ̈ς πολλὰ ὑποφέρει, ὀλιγόψυχον δὲ γέροντα τίς ὑποίσεται; εἶδον ὀργίλον γέροντα ἐπαιρόμενον ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ, ἐλπίδα δὲ μέντοι μᾶλλον ἔσχεν ὁ νέος αὐτοῦ. Ὁ σκανδαλίζων κοσμικοὺς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, καὶ ὁ παροξύνων αὐτοὺς ἀτιμάζει τὸ ὄνομα αὐτοῦ. Ταράσσοντα ἐκκλησίαν κυρίου ἐξαναλώσει πῦρ, ἀνθιστάμενον δὲ ἱερεῖ καταπίεται γῆ. Ὁ ἀγαπῶν μέλισσαν φάγεται κηρίον αὐτῆς καὶ ὁ συνάγων αὐτὴν πλησθήσεται πνεύματος. Τίμα τὸν κύριον καὶ γνώσῃ λόγους ἀσωμάτων, καὶ δούλευε αὐτῷ καὶ δείξει σοι λόγους αἰώνων. Χωρὶς γνώσεως οὐχ ὑψωθήσεται καρδία, καὶ δένδρον οὐκ ἀνθήσει ἄνευ ποτοῦ.

Γνῶσις ἀσωμάτων ἐπαίρει τὸν νοῦν καὶ τῇ ἁγίᾳ τριάδι παρίστησιν αὐτόν. Μέμνησθε τοῦ δεδωκότος ὑμῖν ἐν κυρίῳ σαφεῖς παροιμίας, καὶ μὴ ἐπιλάθησθε τῆς ταπεινῆς μου ψυχῆς ἐν καιρῷ προσευχῆς.