Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
PG 28:1023Τοῦ [αὐτοῦ] Ἀθανασίου, ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας, εἰς τό· «πορεύεσθε εἰς τὴν κατέναντι κώμην καὶ εὑρήσετε ὄνον δεδεμένην καὶ πῶλον μετ’ αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι.» Πάλιν ἡμᾶς εὐεργετῶν ὁ κύριος καὶ τὴν οἰκείαν ἑαυτοῦ εἰς ἡμᾶς ἐκτείνων χάριν ὁμοῦ καὶ διὰ τῆς ἑαυτοῦ διδασκαλίας τὰς ἡμετέρας διεγείρει ψυχάς. τοῖς γὰρ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ μοχθήσασι καὶ περισπασθεῖσιν ἐν τοῖς αὐτοῦ πράγμασιν ὁ θεὸς τὸν αἰῶνα τοῦτον ἐν καρδίᾳ δέδωκεν, ὅπως γνόντες γνώσονται οἱ ἄνθρωποι, ὅτι οὐ τοὺς αἰῶνας διαμένουσιν, ἀλλὰ τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζονται. ἵνα οὖν καὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος πρόνοιαν ποιήσωνται, ἔμφυτον ἡμῖν μάθησιν διὰ τοῦ αὐτεξουσίου ἐχαρίσατο. πάντες οὖν οἱ ἄνθρωποι σοφοί τε καὶ ἄφρονες, ἄρχοντες καὶ ἰδιῶται, πλούσιοι καὶ πένητες, ἴσασιν, ὅτι θάνατος πάντας διαδέξεται. τοῦτο γάρ ἐστι τὸ τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζεσθαι, τουτέστιν ἕκαστον τὸ ἑαυτοῦ τέλος πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν. πολλοὶ δὲ καὶ τοῦτο εἰδότες, ὅτι θάνατος αὐτοὺς διαδέξεται, οἴονται μετὰ τοῦτον τὸν αἰῶνα ἔσεσθαι ὡς οὐχ ὑπάρξαντες. οἷοι ἦσαν οἱ εἰπόντες· «ὀλίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος ἡμῶν καὶ οὐκ ἔστιν ἀναποδισμὸς τῆς τελευτῆς ἡμῶν.
σίας χορηγόν θάνατον πίστει κατανοούμενον, οὐ πολυ- πραγμονούμενον· θάνατον οὐ καθ᾽ ὁμοιότητα τοῦ θανάτου γενόμενον, ἀλλ᾽ αὐτοῦ τοῦ θανάτου θάνατον εὑρισκόμενον. Εἰ μὴ γὰρ ὁ Κύριος τὸν ἐκούσιον θά να τον κατεδέξατο, οὐκ ἂν ὁ διάβολος θάνατον ὑπέ μεινε. Διὸ καὶ ὁ Παῦλος βοῶν ἔλεγε· « Κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νίκος. Ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; Ποῦ σου, ᾅδη, τὸ νίκος; » ἀλλ' ἐνταῦθα τὸν λόγον σφραγίσαντες, τῷ Θεῷ εὐχαριστήσωμεν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ' τρεῖς ὑποστάσεις κηρύττοντες, μίαν θεότητα ὁμολογοῦντες, ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου εις τό· Πορεύεσθε εἰς τὴν κατέναντι κώμην, καὶ εὑρήσετε έναν δεδεμένην, καὶ πῶλον μετ' αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι. - ἑαυτοῦ εἰς ἡμᾶς ἐκτείνων χάριν, ὁμοῦ καὶ διὰ τῆς ἑαυτοῦ διδασκαλίας τὰς ἡμετέρας διεγείρει ψυχάς. Τοῖς γὰρ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ μοχθήσασι, καὶ περισπα σθεῖσιν ἐν τοῖς αὐτοῦ πράγμασιν, ὁ Θεὸς τὸν αἰῶνα τοῦτον ἐν καρδίᾳ δέδωκεν, ὅπως γνόντες γνώσονται οἱ ἄνθρωποι, ὅτι οὐ τοὺς αἰῶνας διαμενοῦσιν, ἀλλὰ τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζονται. Ινα οὖν καὶ τοῦ μέλ λοντος αἰῶνος πρόνοιαν ποιήσωνται, ἔμφυτον ἡμῖν μάθησιν διὰ τοῦ αὐτεξουσίου ἐχαρίσατο. Πάντες οὖν οἱ ἄνθρωποι, σοφοί τε καὶ ἄφρονες, ἄρχοντες καὶ ἰδιῶται, πλούσιοι καὶ πένητες ἴσασιν, ὅτι θάνατος πάντας διαδέξεται. Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζεσθαι· τοῦτό ἐστιν ἕκαστον τὸ ἑαυτοῦ τέλος πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν. Πολλοὶ δὲ, καὶ τοῦτο εἰδότες,. ὅτι θάνατος αὐτοὺς διαδέξεται, οἴονται μετὰ τοῦτον τὸν αἰῶνα ἔσεσθαι ὡς οὐχ ὑπάρξαντες· οἷοι ἦταν οἱ εἰπόντες· ο Ολίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἀναποδισμὸς τῆς τελευτῆς ἡμῶν. Δείτε S. ATHANASIUS. SPURIA - ligendam, non curiosius examinandam : mortem A non ad mortis consuetudinem contingentem, sel quæ ipsius mortis mors esse deprehendatur. Nisi enim Dominus voluntarie mortem suscepisset, ne- quaquam diabolus mortem pertulisset. Quamobrem exclamat Paulus hisce verbis: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, stimulus tuus ? Ubi est, inferne, victoria tua ?, Verum hic sermonem ob- signantes nostrum, gratias Deo aganus : cui gloria et imperium in sæcula sæculorum. Amen. » I Cor. xv, 54. IN DUAS SEQUENTES HOMILIAS ADMONITIO: Duas sequentes homilias ejusdem esse scriptoris arguit cum styli genus tum ordo atque series orationis : quare consequenter ponuntur in Regio codice 205. Athanasii porro eas esse credidit vir eruditus Hol- steinius, licet in iis Athanasianum nihil compareat. Frigidum quippe est orationis genus, quod nikit nervorum nihil salis obtineat: nec magnum sese prodit in ejus structura hujusce scriptoris judicium. Eliamsi porro aliunde non liqueret esse has homilias Athanasio abjudicandas, coarguunt sane isthæc suò finem secunda homilia verba : fuisse illas post Nestorianam vulgatam hæresin descriptas. Licet enim Grostásɛwv quandoque meminerit Athanasius, nunquam tamen ait tres hypostases in confesso apud omnes esse: imo in synodali epistola Alexandrina, nihil interesse inquit, si vel una solum vel tres hypostases esse dicantur, dum recta servctur sententia, S. P. N. ATHANASII lu illud Evangelii secundum Matthæum : Ite in castellum quod contra vos est, et invenietis asinam alli- gaiam et pullum cum ea : solventes, adducite mihi s. 1. Iteratis nos beneficiis donans Deus, B suamque in nos gratiam effundens, simul doctrina sua animas nostras excitat. lis enim qui hujus sæ- culi malis premuntur, ejusque negotiis distrahun- tur, hoc Deus sæculum cordi imprimit, ut cogno- scant homines, se non sæcula exspectare, sed hoc duntaxat sæculum in phantasia habere. Ut itaque de futuro sæculo prospiciant, innatam nobis per liberum arbitrium doctrinam largitus est. Omnes igitur homines, sapientes et insipientes, principes et privati, divites et pauperes, compertum habent mortem omnes excepturam. Illud enim est, hoc sæculum in phantasia habere; hoc autem est, unumquemque finem suum ob oculos ponere. Ple- rique gnari obventuram sibi mortem, putant se post hoc sæculum fore quasi nunquam exstitis- sent: quales erant qui aiebant : • Exigua et tri- stis est vita nostra, nec est regressus finis nostri. Venite ergo, inquiunt, et fruamur bonis quæ sunt ; • Matth xxi. 9. 1. Πάλιν ἡμᾶς εὐεργετῶν ὁ Κύριος, καὶ τὴν οἰκείαν
PG 28:1024δεῦτε οὖν,» φησί, «καὶ ἀπολαύσωμεν τῶν ὄντων ἀγαθῶν· οἴνου πολυτελοῦς καὶ μύρων ἐμπλησθῶμεν.» τούτους δὲ καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος διατίθησι λέγοντας· «φάγωμεν καὶ πίωμεν, αὔριον γὰρ ἀποθνῄσκομεν.» εἰ τοσοῦτον οὖν ἴσχυσαν γνῶναι οἱ ἄθλιοι, ὅτι «ὀλίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος» αὐτῶν, πῶς τὸν τῶν ἀγαθῶν ποιητὴν τάχιον οὐχ εὗρον; μόνον οὖν σοφοῦ ἐστι γνῶναι τὰς αἰτίας τῶν γενομένων. οἶδε γὰρ ὁ σοφὸς καὶ πῶς ἐγένοντο καὶ οὗ χάριν ἐγένοντο. οἶδεν ὅτι τῶν πάντων ὁ θεὸς ποιητής ἐστιν. ἤκουσε γὰρ τοῦ ἀποστόλου λέγοντος· «εἴτε ἐσθίετε εἴτε πίνετε εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν θεοῦ ποιεῖτε.» οἱ δὲ τῷ βίῳ τούτῳ χρησάμενοι ὡς [ἐν ἡμέραις] νεότητος σπουδαίως καὶ τῇ ἑαυτῶν κακίᾳ καταδαπανηθέντες, ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους οὐκ ἔγνωσαν τὰ ποιήματα τοῦ θεοῦ. εἰ γὰρ ἦσαν ἀκριβώσαντες περὶ τούτων τὸν νοῦν πάντως ἂν καὶ τὸν τούτων δημιουργὸν θεὸν τάχιον ἐπεγίνωσκον. «ἐκ γὰρ μεγέθους καὶ καλλονῆς κτισμάτων ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖται.» ὁδῷ οὖν κέχρηται ἀγούσῃ τοὺς ἀνθρώπους ἐκ τῶν κτισμάτων ἐπὶ τὸν τῶν ἁπάντων κτίστην καὶ δημιουργόν.
σίας χορηγόν θάνατον πίστει κατανοούμενον, οὐ πολυ- πραγμονούμενον· θάνατον οὐ καθ᾽ ὁμοιότητα τοῦ θανάτου γενόμενον, ἀλλ᾽ αὐτοῦ τοῦ θανάτου θάνατον εὑρισκόμενον. Εἰ μὴ γὰρ ὁ Κύριος τὸν ἐκούσιον θά να τον κατεδέξατο, οὐκ ἂν ὁ διάβολος θάνατον ὑπέ μεινε. Διὸ καὶ ὁ Παῦλος βοῶν ἔλεγε· « Κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νίκος. Ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; Ποῦ σου, ᾅδη, τὸ νίκος; » ἀλλ' ἐνταῦθα τὸν λόγον σφραγίσαντες, τῷ Θεῷ εὐχαριστήσωμεν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ' τρεῖς ὑποστάσεις κηρύττοντες, μίαν θεότητα ὁμολογοῦντες, ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου εις τό· Πορεύεσθε εἰς τὴν κατέναντι κώμην, καὶ εὑρήσετε έναν δεδεμένην, καὶ πῶλον μετ' αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι. - ἑαυτοῦ εἰς ἡμᾶς ἐκτείνων χάριν, ὁμοῦ καὶ διὰ τῆς ἑαυτοῦ διδασκαλίας τὰς ἡμετέρας διεγείρει ψυχάς. Τοῖς γὰρ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ μοχθήσασι, καὶ περισπα σθεῖσιν ἐν τοῖς αὐτοῦ πράγμασιν, ὁ Θεὸς τὸν αἰῶνα τοῦτον ἐν καρδίᾳ δέδωκεν, ὅπως γνόντες γνώσονται οἱ ἄνθρωποι, ὅτι οὐ τοὺς αἰῶνας διαμενοῦσιν, ἀλλὰ τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζονται. Ινα οὖν καὶ τοῦ μέλ λοντος αἰῶνος πρόνοιαν ποιήσωνται, ἔμφυτον ἡμῖν μάθησιν διὰ τοῦ αὐτεξουσίου ἐχαρίσατο. Πάντες οὖν οἱ ἄνθρωποι, σοφοί τε καὶ ἄφρονες, ἄρχοντες καὶ ἰδιῶται, πλούσιοι καὶ πένητες ἴσασιν, ὅτι θάνατος πάντας διαδέξεται. Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζεσθαι· τοῦτό ἐστιν ἕκαστον τὸ ἑαυτοῦ τέλος πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν. Πολλοὶ δὲ, καὶ τοῦτο εἰδότες,. ὅτι θάνατος αὐτοὺς διαδέξεται, οἴονται μετὰ τοῦτον τὸν αἰῶνα ἔσεσθαι ὡς οὐχ ὑπάρξαντες· οἷοι ἦταν οἱ εἰπόντες· ο Ολίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἀναποδισμὸς τῆς τελευτῆς ἡμῶν. Δείτε S. ATHANASIUS. SPURIA - ligendam, non curiosius examinandam : mortem A non ad mortis consuetudinem contingentem, sel quæ ipsius mortis mors esse deprehendatur. Nisi enim Dominus voluntarie mortem suscepisset, ne- quaquam diabolus mortem pertulisset. Quamobrem exclamat Paulus hisce verbis: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, stimulus tuus ? Ubi est, inferne, victoria tua ?, Verum hic sermonem ob- signantes nostrum, gratias Deo aganus : cui gloria et imperium in sæcula sæculorum. Amen. » I Cor. xv, 54. IN DUAS SEQUENTES HOMILIAS ADMONITIO: Duas sequentes homilias ejusdem esse scriptoris arguit cum styli genus tum ordo atque series orationis : quare consequenter ponuntur in Regio codice 205. Athanasii porro eas esse credidit vir eruditus Hol- steinius, licet in iis Athanasianum nihil compareat. Frigidum quippe est orationis genus, quod nikit nervorum nihil salis obtineat: nec magnum sese prodit in ejus structura hujusce scriptoris judicium. Eliamsi porro aliunde non liqueret esse has homilias Athanasio abjudicandas, coarguunt sane isthæc suò finem secunda homilia verba : fuisse illas post Nestorianam vulgatam hæresin descriptas. Licet enim Grostásɛwv quandoque meminerit Athanasius, nunquam tamen ait tres hypostases in confesso apud omnes esse: imo in synodali epistola Alexandrina, nihil interesse inquit, si vel una solum vel tres hypostases esse dicantur, dum recta servctur sententia, S. P. N. ATHANASII lu illud Evangelii secundum Matthæum : Ite in castellum quod contra vos est, et invenietis asinam alli- gaiam et pullum cum ea : solventes, adducite mihi s. 1. Iteratis nos beneficiis donans Deus, B suamque in nos gratiam effundens, simul doctrina sua animas nostras excitat. lis enim qui hujus sæ- culi malis premuntur, ejusque negotiis distrahun- tur, hoc Deus sæculum cordi imprimit, ut cogno- scant homines, se non sæcula exspectare, sed hoc duntaxat sæculum in phantasia habere. Ut itaque de futuro sæculo prospiciant, innatam nobis per liberum arbitrium doctrinam largitus est. Omnes igitur homines, sapientes et insipientes, principes et privati, divites et pauperes, compertum habent mortem omnes excepturam. Illud enim est, hoc sæculum in phantasia habere; hoc autem est, unumquemque finem suum ob oculos ponere. Ple- rique gnari obventuram sibi mortem, putant se post hoc sæculum fore quasi nunquam exstitis- sent: quales erant qui aiebant : • Exigua et tri- stis est vita nostra, nec est regressus finis nostri. Venite ergo, inquiunt, et fruamur bonis quæ sunt ; • Matth xxi. 9. 1. Πάλιν ἡμᾶς εὐεργετῶν ὁ Κύριος, καὶ τὴν οἰκείαν
Ταῦτα μὲν προσεθήκαμεν τῷ λόγῳ, ἐπειδήπερ πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθησαν καὶ ὅτι «φθόνῳ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον» ὅτι «σειραῖς τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος ἐσφίγγετο.» «ἐβασίλευσε» γὰρ «ὁ θάνατος ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μωϋσέως καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως Ἀδάμ.» ἀλλ’ ἐπεδήμησεν ὁ κύριος καὶ σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ χριστὸς λυτρούμενος τοὺς αἰχμαλώτους καὶ ζῳοποιῶν τοὺς τεθανατωμένους. ἀμέλει καὶ ὁ θεσπέσιος ἀπόστολος τοῦτο ἐπιστάμενος ἔγραφε λέγων· «εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι οἱ πολλοὶ ἀπέθανον, πολλῷ μᾶλλον τῷ τοῦ ἑνὸς δικαιώματι εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωῆς.» ἐπεδήμησε τοιγαροῦν πρὸς ἡμᾶς ὁ ζῶν καὶ ἐνεργὴς τοῦ θεοῦ λόγος, ἡ εἰκὼν ἡ ἀπαράλλακτος, ὁ υἱὸς ὁ μονογενής, «δι’ οὗ γεγόνασιν οἱ αἰῶνες, φέρων τε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, καθαρισμὸν τῶν ἁμαρτιῶν ποιησάμενος.» διὸ ἀποστέλλει δύο μαθητὰς εἰς τὴν κατέναντι κώμην λέγων πρὸς αὐτούς· «πορεύθητε εἰς τὴν κώμην τὴν κατέναντι ὑμῶν, καὶ εὐθέως εὑρήσετε ὄνον δεδεμένην καὶ πῶλον μετ’ αὐτῆς·
σίας χορηγόν θάνατον πίστει κατανοούμενον, οὐ πολυ- πραγμονούμενον· θάνατον οὐ καθ᾽ ὁμοιότητα τοῦ θανάτου γενόμενον, ἀλλ᾽ αὐτοῦ τοῦ θανάτου θάνατον εὑρισκόμενον. Εἰ μὴ γὰρ ὁ Κύριος τὸν ἐκούσιον θά να τον κατεδέξατο, οὐκ ἂν ὁ διάβολος θάνατον ὑπέ μεινε. Διὸ καὶ ὁ Παῦλος βοῶν ἔλεγε· « Κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νίκος. Ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; Ποῦ σου, ᾅδη, τὸ νίκος; » ἀλλ' ἐνταῦθα τὸν λόγον σφραγίσαντες, τῷ Θεῷ εὐχαριστήσωμεν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ' τρεῖς ὑποστάσεις κηρύττοντες, μίαν θεότητα ὁμολογοῦντες, ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου εις τό· Πορεύεσθε εἰς τὴν κατέναντι κώμην, καὶ εὑρήσετε έναν δεδεμένην, καὶ πῶλον μετ' αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι. - ἑαυτοῦ εἰς ἡμᾶς ἐκτείνων χάριν, ὁμοῦ καὶ διὰ τῆς ἑαυτοῦ διδασκαλίας τὰς ἡμετέρας διεγείρει ψυχάς. Τοῖς γὰρ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ μοχθήσασι, καὶ περισπα σθεῖσιν ἐν τοῖς αὐτοῦ πράγμασιν, ὁ Θεὸς τὸν αἰῶνα τοῦτον ἐν καρδίᾳ δέδωκεν, ὅπως γνόντες γνώσονται οἱ ἄνθρωποι, ὅτι οὐ τοὺς αἰῶνας διαμενοῦσιν, ἀλλὰ τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζονται. Ινα οὖν καὶ τοῦ μέλ λοντος αἰῶνος πρόνοιαν ποιήσωνται, ἔμφυτον ἡμῖν μάθησιν διὰ τοῦ αὐτεξουσίου ἐχαρίσατο. Πάντες οὖν οἱ ἄνθρωποι, σοφοί τε καὶ ἄφρονες, ἄρχοντες καὶ ἰδιῶται, πλούσιοι καὶ πένητες ἴσασιν, ὅτι θάνατος πάντας διαδέξεται. Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸν αἰῶνα τοῦτον φαντάζεσθαι· τοῦτό ἐστιν ἕκαστον τὸ ἑαυτοῦ τέλος πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχειν. Πολλοὶ δὲ, καὶ τοῦτο εἰδότες,. ὅτι θάνατος αὐτοὺς διαδέξεται, οἴονται μετὰ τοῦτον τὸν αἰῶνα ἔσεσθαι ὡς οὐχ ὑπάρξαντες· οἷοι ἦταν οἱ εἰπόντες· ο Ολίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἀναποδισμὸς τῆς τελευτῆς ἡμῶν. Δείτε S. ATHANASIUS. SPURIA - ligendam, non curiosius examinandam : mortem A non ad mortis consuetudinem contingentem, sel quæ ipsius mortis mors esse deprehendatur. Nisi enim Dominus voluntarie mortem suscepisset, ne- quaquam diabolus mortem pertulisset. Quamobrem exclamat Paulus hisce verbis: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, stimulus tuus ? Ubi est, inferne, victoria tua ?, Verum hic sermonem ob- signantes nostrum, gratias Deo aganus : cui gloria et imperium in sæcula sæculorum. Amen. » I Cor. xv, 54. IN DUAS SEQUENTES HOMILIAS ADMONITIO: Duas sequentes homilias ejusdem esse scriptoris arguit cum styli genus tum ordo atque series orationis : quare consequenter ponuntur in Regio codice 205. Athanasii porro eas esse credidit vir eruditus Hol- steinius, licet in iis Athanasianum nihil compareat. Frigidum quippe est orationis genus, quod nikit nervorum nihil salis obtineat: nec magnum sese prodit in ejus structura hujusce scriptoris judicium. Eliamsi porro aliunde non liqueret esse has homilias Athanasio abjudicandas, coarguunt sane isthæc suò finem secunda homilia verba : fuisse illas post Nestorianam vulgatam hæresin descriptas. Licet enim Grostásɛwv quandoque meminerit Athanasius, nunquam tamen ait tres hypostases in confesso apud omnes esse: imo in synodali epistola Alexandrina, nihil interesse inquit, si vel una solum vel tres hypostases esse dicantur, dum recta servctur sententia, S. P. N. ATHANASII lu illud Evangelii secundum Matthæum : Ite in castellum quod contra vos est, et invenietis asinam alli- gaiam et pullum cum ea : solventes, adducite mihi s. 1. Iteratis nos beneficiis donans Deus, B suamque in nos gratiam effundens, simul doctrina sua animas nostras excitat. lis enim qui hujus sæ- culi malis premuntur, ejusque negotiis distrahun- tur, hoc Deus sæculum cordi imprimit, ut cogno- scant homines, se non sæcula exspectare, sed hoc duntaxat sæculum in phantasia habere. Ut itaque de futuro sæculo prospiciant, innatam nobis per liberum arbitrium doctrinam largitus est. Omnes igitur homines, sapientes et insipientes, principes et privati, divites et pauperes, compertum habent mortem omnes excepturam. Illud enim est, hoc sæculum in phantasia habere; hoc autem est, unumquemque finem suum ob oculos ponere. Ple- rique gnari obventuram sibi mortem, putant se post hoc sæculum fore quasi nunquam exstitis- sent: quales erant qui aiebant : • Exigua et tri- stis est vita nostra, nec est regressus finis nostri. Venite ergo, inquiunt, et fruamur bonis quæ sunt ; • Matth xxi. 9. 1. Πάλιν ἡμᾶς εὐεργετῶν ὁ Κύριος, καὶ τὴν οἰκείαν
PG 28:1025λύσαντες ἀγάγετέ μοι.» Ματθαῖος μὲν διαγράφων τὴν ἐκκλησίαν καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς γενόμενα ὄνον καὶ πῶλον ὠνόμασε. Λουκᾶς δὲ τὰ ἀμφότερα εἰς μίαν ἑνότητα ἀνακεφαλαιούμενος πῶλον ὀνομάζει. φησὶ γὰρ οὕτω Λουκᾶς ἐν τῷ καθ’ ἑαυτὸν εὐαγγελίῳ· «ἀπέστειλε δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἰπών· ὑπάγετε εἰς τὴν κατέναντι κώμην, ἐν ᾗ εἰσπορευόμενοι εὑρήσετε πῶλον δεδεμένον, ἐφ’ ὃν οὐδεῖς πώποτε ἀνθρώπων ἐκάθισε· λύσαντες ἀγάγετέ μοι.» εὑρήσεις οὖν τὸν μὲν Ματθαῖον πανταχοῦ δύο ὀνομάζοντα, τὸν δὲ Λουκᾶν εἰς ἓν τὰ δύο ἀνακεφαλαιοῦντα. οἷον καὶ ἐπὶ τῶν τυφλῶν ὁ Ματθαῖος πάλιν δύο ὀνομάζει εἰπών· «καὶ παράγοντι ἐκεῖθεν τῷ Ἰησοῦ ἠκολούθησαν αὐτῷ δύο τυφλοὶ κράζοντες καὶ λέγοντες· ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὸς Δαυίδ.» ὁ δὲ Λουκᾶς τοὺς δύο εἰς ἕνα ἀνακεφαλαιούμενός φησιν· «ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἐγγίζειν αὐτὸν εἰς Ἰεριχὼ τυφλός τις ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν προσαιτῶν. ἀκούσας δὲ ὄχλου διαπορευομένου ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη τοῦτο. ἀπήγγειλαν δὲ αὐτῷ ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος παρέρχεται. καὶ ἐβόησε λέγων·
οὖν, φασί, καὶ ἀπολαύσωμεν τῶν ὄντων ἀγαθῶν· οίσου πολυτελούς καὶ μύρων ἐμπλησθῶμεν. » Τούτους δὲ καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος διατίθησι λέγοντας· ο Φά- γωμεν καὶ πίωμεν· αὔριον γὰρ ἀποθνήσκομεν. » Εἰ τοσοῦτον οὖν ἴσχυσαν γνῶναι οἱ ἄθλιοι, ὅτι ὀλίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος αὐτῶν· πῶς τὸν τῶν ἀγα θῶν ποιητὴν τάχιον οὐχ εὗρον ; μόνον οὖν σοφοῦ ἐστι γνῶναι τὰς αἰτίας τῶν γενομένων· οἶδε γὰρ σαφῶς, καὶ πῶς ἐγένοντο, καὶ οὗ χάριν ἐγένοντο· οἶδεν, ὅτι τῶν πάντων ὁ Θεὸς ποιητής ἐστιν· ἤκουσε γὰρ τοῦ Αποστόλου λέγοντος· . Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. » Οἱ δὲ τῷ βίῳ τούτῳ χρησάμενοι, ὡς ἐν νεότητι σπου δαίως, καὶ τῇ ἑαυτῶν κακίᾳ καταδαπανηθέντες ἀπ' ἀρχῆς μέχρι τέλους, οὐκ ἔγνωσαν τὰ ποιήματα τοῦ Θεοῦ. Εἰ γὰρ ἦσαν ἀκριβώσαντες περὶ τούτων τὸν Β νοῦν, πάντως ἂν καὶ τὸν τούτων δημιουργὸν Θεὸν τάχιον ἐπεγίνωσχον· . Ἐκ γὰρ μεγέθους καὶ καλ λονῆς κτισμάτων ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖται. Η Οδῷ οὖν κέχρηται ἀγούσῃ τοὺς ἀνθρώπους ἐκ τῶν κτισμάτων ἐπὶ τὸν τῶν ἁπάντων κτίστην καὶ δη- μιουργόν. πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθησαν· καὶ ὅτι ο φθόνῳ διαβόλου θάνατος εἰ τῆλθεν εἰς τὸν κόσμον, » καὶ σει- ραῖς τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτημάτων ἕκαστος ἐσφίγγετο. • Ἐβασίλευσε γὰρ ὁ θάνατος ἀπὸ ᾿Αδάμ μέχρι Μω σέως, καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐπὶ τῷ ὁμοιώ ματι τῆς παραβάσεως Αδάμ. ο 'Αλλ' ἐπεδήμησεν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός λυτρούμενος τοὺς αἰχμαλώτους, καὶ ζωοποιῶν τοὺς τεθανατωμένους. Αμέλει καὶ ὁ θεσπέσιος ᾿Απόστολος, τοῦτο ἐπιστάμε νος, έγραφε λέγων· « Εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι οἱ πολλοὶ ἀπέθανον, πολλῷ μᾶλλον τῷ τοῦ ἑνὸς δικαιώ ματι ἡ χάρις εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωής. » Επεδήμησε τοιγαροῦν πρὸς ἡμᾶς ὁ ζῶν καὶ Ενεργὴς τοῦ Θεοῦ Λόγος, καὶ εἰκὼν ἡ ἀπαράλλακτος, δ Υἱὸς ὁ μονογενής, ο δι' οὗ γεγόνασιν οἱ αἰῶνες, φέρων σε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, καθα ρισμὸν τῶν ἁμαρτιῶν ποιησάμενος. » Διὸ ἀποστέλλει δύο μαθητὰς εἰς τὴν κατέναντι κώμην, λέγων πρὸς αὐτούς· « Πορεύθητε εἰς τὴν κώμην την κατα έναντι ὑμῶν, καὶ εὐθέως εὑρήσετε ὄνον δεδε μένην, καὶ πῶλον μετ᾿ αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι. ο Ματθαῖος μὲν διαγράφων τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς γενόμενα, δνον καὶ πῶλον ὠνόμασε Λουκᾶς δὲ τὰ ἀμφότερα εἰς μίαν ενότητα ἀνακεφα λαιούμενος, πώλον ὀνομάζει· φησὶ γὰρ οὕτω Λου κᾶς ἐν τῷ καθ᾿ ἑαυτὸν Εὐαγγελίῳ· « Απέστειλε δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, εἰπών· Ὑπάγετε εἰς τὴν κατα ἐναντι κώμην· ἐν ᾗ εἰσπορευόμενοι εὑρήσετε πῶλον δεδεμένον, ἐφ' ὅν οὐδεὶς πώποτε ἀνθρώπων ἐκάθισε λύσαντες ἀγάγετέ μοι. » Εὑρήσεις οὖν τὸν Ματθαῖον πανταχοῦ δύο ὀνομάζοντα, τὸν δὲ Λουκᾶν εἰς ἓν τὰ δύο ἀνακεφαλαιοῦντα. Οἷον καὶ ἐπὶ τῶν τυφλῶν, ὁ Ματθαῖος δύο πάλιν ὀνομάζει, εἰπών· ι Καὶ παρ ἄγοντι ἐκεῖθεν τῷ Ἰησοῦ ἠκολούθησαν αὐτῷ δύο τυ ν, 14. HOMILIA IN ILLUD : ‹ EUNTES, › ETC. A vino pretioso et unguentis nos impleamus ". » Hos C Sap. 11, 5, 6. • Cor. xv, 52. * Cor. s ibid. 15. Hebr. 1, 3. *Luc. xix, 29, 30. • et beatus Paulus sic loquentes exhibet : Mandu- cemus et bibamus: cras enim moriemur 96., Si ergo miseri illi tantum cognoscere valuerunt, exi- guam scilicet ac tristein esse vitam suam: cur bo- norum auctorem citius non invenere? Solius ita- que sapientis est nosse rerum causas: manifeste novit quippe, quo modo et quo fine res factæ sint : novit Deum, omnium esse factoren: audivit quippe dicentem Apostolum : Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis; omnia in gloriam Dei facite ". Qui vero vita hujus saeculi vivunt, tanquam in juventute celeriter, et malitia propria a principio ad finem usque consumpti, non norunt opificia Dei. Nam si mente sua accurate illa con- siderassent, citius plane eorumn creatorein Deum agnovissent: ‹ Ex magnitudine enim ac specie creaturarum, auctor earum perspicitur ". » Viam ergo ad usum proposuit, quæ homines ducat a creaturis ad omnium creatorem et opificem. quasi oves erraverunt, et quia c invidia diaboli mors intravit in mundum ", » ac vinculis pecca- torum suorum quisque constringitur. ‹ Regnavi: enim mors ab Adam usque ad Mosem, etiam in eus qui non peccaverunt in similitudinem prævari- cationis Adæ 1. > Sed venit Dominus noster Jesus Christus, redenrpturus captivos, et mortuos vivid- caturus. Hujus sane rei gnarus beatus Apostolus, hæc scripsit: Si enim unius delicto multi mortui sunt; multo magis unius justificatione gratia in omnes homines ad justitiam vitæ . » Peregrinatum itaque ad nos est vivum et efficax Dei Verbum, atque iniago invariabilis, Filius unigenitus, per quem sæcula facta sunt, portansque omnia verbo virtutis suæ, purgationem peccatorum faciens ³. › Idcirco mittit discipulos duos in castellum e re- gione situm, dicens eis : lte in castellum quod contra vos est, et statim invenietis asinam alliga- tam, et pullum cum ea; solvite et adducite mihi. ▸ Matthaus quidem describens Ecclesiam, ejusque prolem, asinam et pullum nominavit. Lu- D cas vero in unum ambo complexus, pullum nomi nat : ait enim ipse Lucas in Evangelio suo : e Misit duos discipulos suos dicens: Ite in castellum quod contra vos est: in quod introeuntes, invenietis pullum asinæ alligatum, cui nemo unquam homi- num sedit: solvite illum et adducite mihi *. › Inve- ; nies itaque Matthæum duo ubique nominare; Lu- cam vero duo in unum complecti. Cujusmodi est illud de cæcis, quos Matthæus duos item memorat, dicens : • Et transeunte inde Jesu, secuti sunt eum duo cæci, clamantes et dicentes: Miserere nostri, fili David 5., Lucas vero duos in unum complexus, ait : Factum est autem, cum appro- "Sap. II, 24. Rom. • Matth. x, 27. x, 2. Ταῦτα μὲν προσεθήκαμεν τῷ λόγῳ, ἐπειδήπερ 2. Hæc orationi nostræ prædiximus, quia omnes 31. " Sap. xiir, 5.
PG 28:1026Ἰησοῦ υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με.» ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῶν δαιμονιζομένων εὑρήσεις τὸν μὲν Ματθαῖον δύο ὀνομάζοντα, τὸν δὲ Λουκᾶν ἀκριβεστέρᾳ τῇ διανοίᾳ εὐσεβῶς ἀντὶ τῶν δύο ἕνα εἰρηκότα. φησὶν οὖν ὁ Ματθαῖος περὶ τῶν δύο οὕτω· «καὶ ἐλθόντι αὐτῷ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γεργεσηνῶν ὑπήντησαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, χαλεποὶ λίαν.» Λουκᾶς δὲ τοὺς δύο εἰς ἕνα γράφων ἔλεγεν· «ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν ὑπήντησεν ἀνήρ τις ἐκ τῆς πόλεως, ὃς εἶχε δαιμόνια ἐκ χρόνων ἱκανῶν.» πανταχοῦ οὖν εὑρήσεις τὸν μὲν Ματθαῖον δισσῶς περὶ πάντων φθεγγόμενον, τὸν δὲ Λουκᾶν ἑνικῶς διαλεγόμενον. ὥστε οὐκ ἐσφαλμένα εἰσὶ τὰ θεῖα εὐαγγέλιαμὴ γένοιτοοὔτε πάλιν ἀντίθετα ἑαυτοῖς ἐφθέγξαντο οἱ ἐξ ἑνὸς τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐμφορούμενοι· μίαν γὰρ καὶ τὴν αὐτὴν σῴζουσι διὰ τῶν ἁγίων γραφῶν δύναμιν οἱ ἅγιοι. Τούτων δὲ καὶ ἡμεῖς ἐμνημονεύσαμεν οὐκ ἐκπεσόντες τοῦ προκειμένου. ἀνεγνώσθη γὰρ ἡμῖν, ὡς ἠκούσατε, εὐαγγέλιον τὸ κατὰ Ματθαῖον. ἡ δὲ περιοχὴ τῆς γραφῆς ἐστιν αὕτη· «τότε ὁ Ἰησοῦς ἀπέστειλε δύο μαθητὰς λέγων αὐτοῖς·
οὖν, φασί, καὶ ἀπολαύσωμεν τῶν ὄντων ἀγαθῶν· οίσου πολυτελούς καὶ μύρων ἐμπλησθῶμεν. » Τούτους δὲ καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος διατίθησι λέγοντας· ο Φά- γωμεν καὶ πίωμεν· αὔριον γὰρ ἀποθνήσκομεν. » Εἰ τοσοῦτον οὖν ἴσχυσαν γνῶναι οἱ ἄθλιοι, ὅτι ὀλίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος αὐτῶν· πῶς τὸν τῶν ἀγα θῶν ποιητὴν τάχιον οὐχ εὗρον ; μόνον οὖν σοφοῦ ἐστι γνῶναι τὰς αἰτίας τῶν γενομένων· οἶδε γὰρ σαφῶς, καὶ πῶς ἐγένοντο, καὶ οὗ χάριν ἐγένοντο· οἶδεν, ὅτι τῶν πάντων ὁ Θεὸς ποιητής ἐστιν· ἤκουσε γὰρ τοῦ Αποστόλου λέγοντος· . Εἴτε ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτε. » Οἱ δὲ τῷ βίῳ τούτῳ χρησάμενοι, ὡς ἐν νεότητι σπου δαίως, καὶ τῇ ἑαυτῶν κακίᾳ καταδαπανηθέντες ἀπ' ἀρχῆς μέχρι τέλους, οὐκ ἔγνωσαν τὰ ποιήματα τοῦ Θεοῦ. Εἰ γὰρ ἦσαν ἀκριβώσαντες περὶ τούτων τὸν Β νοῦν, πάντως ἂν καὶ τὸν τούτων δημιουργὸν Θεὸν τάχιον ἐπεγίνωσχον· . Ἐκ γὰρ μεγέθους καὶ καλ λονῆς κτισμάτων ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖται. Η Οδῷ οὖν κέχρηται ἀγούσῃ τοὺς ἀνθρώπους ἐκ τῶν κτισμάτων ἐπὶ τὸν τῶν ἁπάντων κτίστην καὶ δη- μιουργόν. πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθησαν· καὶ ὅτι ο φθόνῳ διαβόλου θάνατος εἰ τῆλθεν εἰς τὸν κόσμον, » καὶ σει- ραῖς τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτημάτων ἕκαστος ἐσφίγγετο. • Ἐβασίλευσε γὰρ ὁ θάνατος ἀπὸ ᾿Αδάμ μέχρι Μω σέως, καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐπὶ τῷ ὁμοιώ ματι τῆς παραβάσεως Αδάμ. ο 'Αλλ' ἐπεδήμησεν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός λυτρούμενος τοὺς αἰχμαλώτους, καὶ ζωοποιῶν τοὺς τεθανατωμένους. Αμέλει καὶ ὁ θεσπέσιος ᾿Απόστολος, τοῦτο ἐπιστάμε νος, έγραφε λέγων· « Εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι οἱ πολλοὶ ἀπέθανον, πολλῷ μᾶλλον τῷ τοῦ ἑνὸς δικαιώ ματι ἡ χάρις εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωής. » Επεδήμησε τοιγαροῦν πρὸς ἡμᾶς ὁ ζῶν καὶ Ενεργὴς τοῦ Θεοῦ Λόγος, καὶ εἰκὼν ἡ ἀπαράλλακτος, δ Υἱὸς ὁ μονογενής, ο δι' οὗ γεγόνασιν οἱ αἰῶνες, φέρων σε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, καθα ρισμὸν τῶν ἁμαρτιῶν ποιησάμενος. » Διὸ ἀποστέλλει δύο μαθητὰς εἰς τὴν κατέναντι κώμην, λέγων πρὸς αὐτούς· « Πορεύθητε εἰς τὴν κώμην την κατα έναντι ὑμῶν, καὶ εὐθέως εὑρήσετε ὄνον δεδε μένην, καὶ πῶλον μετ᾿ αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι. ο Ματθαῖος μὲν διαγράφων τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς γενόμενα, δνον καὶ πῶλον ὠνόμασε Λουκᾶς δὲ τὰ ἀμφότερα εἰς μίαν ενότητα ἀνακεφα λαιούμενος, πώλον ὀνομάζει· φησὶ γὰρ οὕτω Λου κᾶς ἐν τῷ καθ᾿ ἑαυτὸν Εὐαγγελίῳ· « Απέστειλε δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, εἰπών· Ὑπάγετε εἰς τὴν κατα ἐναντι κώμην· ἐν ᾗ εἰσπορευόμενοι εὑρήσετε πῶλον δεδεμένον, ἐφ' ὅν οὐδεὶς πώποτε ἀνθρώπων ἐκάθισε λύσαντες ἀγάγετέ μοι. » Εὑρήσεις οὖν τὸν Ματθαῖον πανταχοῦ δύο ὀνομάζοντα, τὸν δὲ Λουκᾶν εἰς ἓν τὰ δύο ἀνακεφαλαιοῦντα. Οἷον καὶ ἐπὶ τῶν τυφλῶν, ὁ Ματθαῖος δύο πάλιν ὀνομάζει, εἰπών· ι Καὶ παρ ἄγοντι ἐκεῖθεν τῷ Ἰησοῦ ἠκολούθησαν αὐτῷ δύο τυ ν, 14. HOMILIA IN ILLUD : ‹ EUNTES, › ETC. A vino pretioso et unguentis nos impleamus ". » Hos C Sap. 11, 5, 6. • Cor. xv, 52. * Cor. s ibid. 15. Hebr. 1, 3. *Luc. xix, 29, 30. • et beatus Paulus sic loquentes exhibet : Mandu- cemus et bibamus: cras enim moriemur 96., Si ergo miseri illi tantum cognoscere valuerunt, exi- guam scilicet ac tristein esse vitam suam: cur bo- norum auctorem citius non invenere? Solius ita- que sapientis est nosse rerum causas: manifeste novit quippe, quo modo et quo fine res factæ sint : novit Deum, omnium esse factoren: audivit quippe dicentem Apostolum : Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis; omnia in gloriam Dei facite ". Qui vero vita hujus saeculi vivunt, tanquam in juventute celeriter, et malitia propria a principio ad finem usque consumpti, non norunt opificia Dei. Nam si mente sua accurate illa con- siderassent, citius plane eorumn creatorein Deum agnovissent: ‹ Ex magnitudine enim ac specie creaturarum, auctor earum perspicitur ". » Viam ergo ad usum proposuit, quæ homines ducat a creaturis ad omnium creatorem et opificem. quasi oves erraverunt, et quia c invidia diaboli mors intravit in mundum ", » ac vinculis pecca- torum suorum quisque constringitur. ‹ Regnavi: enim mors ab Adam usque ad Mosem, etiam in eus qui non peccaverunt in similitudinem prævari- cationis Adæ 1. > Sed venit Dominus noster Jesus Christus, redenrpturus captivos, et mortuos vivid- caturus. Hujus sane rei gnarus beatus Apostolus, hæc scripsit: Si enim unius delicto multi mortui sunt; multo magis unius justificatione gratia in omnes homines ad justitiam vitæ . » Peregrinatum itaque ad nos est vivum et efficax Dei Verbum, atque iniago invariabilis, Filius unigenitus, per quem sæcula facta sunt, portansque omnia verbo virtutis suæ, purgationem peccatorum faciens ³. › Idcirco mittit discipulos duos in castellum e re- gione situm, dicens eis : lte in castellum quod contra vos est, et statim invenietis asinam alliga- tam, et pullum cum ea; solvite et adducite mihi. ▸ Matthaus quidem describens Ecclesiam, ejusque prolem, asinam et pullum nominavit. Lu- D cas vero in unum ambo complexus, pullum nomi nat : ait enim ipse Lucas in Evangelio suo : e Misit duos discipulos suos dicens: Ite in castellum quod contra vos est: in quod introeuntes, invenietis pullum asinæ alligatum, cui nemo unquam homi- num sedit: solvite illum et adducite mihi *. › Inve- ; nies itaque Matthæum duo ubique nominare; Lu- cam vero duo in unum complecti. Cujusmodi est illud de cæcis, quos Matthæus duos item memorat, dicens : • Et transeunte inde Jesu, secuti sunt eum duo cæci, clamantes et dicentes: Miserere nostri, fili David 5., Lucas vero duos in unum complexus, ait : Factum est autem, cum appro- "Sap. II, 24. Rom. • Matth. x, 27. x, 2. Ταῦτα μὲν προσεθήκαμεν τῷ λόγῳ, ἐπειδήπερ 2. Hæc orationi nostræ prædiximus, quia omnes 31. " Sap. xiir, 5.
PG 28:1027πορεύθητε εἰς τὴν κώμην τὴν κατέναντι ὑμῶν καὶ εὐθέως εὑρήσετε ὄνον δεδεμένην καὶ πῶλον μετ’ αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι.» ἤδη προειρήκαμεν, ὅτι αὕτη ἡ ὄνος ἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία ἐτύγχανεν, ὁ δὲ πῶλος ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀδάμ ἐστιν, ὃν ἔδησεν ὁ σατανᾶς ταῖς ἑαυτοῦ πανουργίαις. αὕτη γὰρ ἡ ὄνος ἀκάθαρτον ζῷον ἐχρημάτιζε, μὴ ἀνάγουσα μήτε κατάγουσα μηρυκισμόν. ἥτις ἐστὶν ἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία. ἐμιαίνετο γὰρ πρὸ τούτου ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῆς καὶ ἐμολύνετο ἐν τοῖς ἀκαθάρτοις αἵμασιν. ὡς λέγεσθαι πρὸς αὐτὴν διὰ Ἠσαί̈ου τοῦ προφήτου· «ἐμοιχεύσω ἐν ποιμέσι πολλοῖς.» ἀλλ’ ὁ φιλάνθρωπος τοῦ θεοῦ υἱὸς ἐπεδήμησε πρὸς ἡμᾶς «καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ.» οὐ γὰρ ἦν ἀγγέλων τὸ σῶσαι κτίσιν θεοῦ ἀλλὰ λόγου θεοῦ, θεοῦ τοῦ καταβάντος «μεσίτου θεοῦ καὶ ἀνθρώπων.» αὐτῷ γὰρ καὶ ἐχρεωστεῖτο τῷ καὶ κτίστῃ εἰρημένῳ.
Α φλοί, κράζοντες καὶ λέγοντες· « Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὸς Β3 Δαβίδ. » Ὁ δὲ Λουκᾶς τοὺς δύο εἰς ἕνα ἀνακεφα- λαιούμενός φησιν· • Εγένετο δὲ ἐν τῷ ἐγγίζειν αύ- τὸν εἰς Ἱεριχώ, τυφλός τις ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν, προσαιτῶν. ᾿Ακούσας δὲ ὄχλου διαπορευομένου, ἐπυν- θάνετο τί ἂν εἴη τοῦτο. Απήγγειλαν δὲ αὐτῷ, ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζαραίος (93) παρέρχεται, καὶ ἐβόησε λέ γων· Ἰησοῦ υἱὲ Δαβίδ, ἐλέησόν με. › Ομοίως καὶ ἐπὶ τῶν δαιμονιζομένων εὑρήσεις τὸν μὲν Ματθαῖον δύο ὀνομάζοντα, τὸν δὲ Λουκᾶν ἀκριβεστέρᾳ τῇ δια- νοίᾳ εὐσεβῶς ἀντὶ τῶν δύο ἕνα εἰρηκότα. Φησὶν οὖν ὁ Ματθαῖος περὶ τῶν δύο οὕτως· « Καὶ ἐλθόντι αὐτῷ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γερασηνῶν, ὑπήντη σαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι, ἐκ τῶν μνημείων ἐξερ χόμενο, χαλεποὶ λίαν. » Λουκᾶς δὲ τοὺς δύο εἰς ἕνα γράφων ἔλεγεν· · Ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν τῇ γῇ ὑπήντησεν ἀνήρ τις ἐκ τῆς πόλεως, ὃς εἶχε δαιμόνια ἐκ χρόνων ἱκανῶν. » Πανταχοῦ οὖν εὑρήσεις τὸν Ματ- θαῖον διττῶς περὶ πάντων φθεγγόμενον· τὸν δὲ Λου- κἂν ἐνικῶς διαλεγόμενον. Ωστε οὐκ ἐσφαλμένα εἰσὶ τὰ θεῖα Εὐαγγέλια, μὴ γένοιτο! οὔτε πάλιν ἀντίθετα • ἑαυτοῖς ἐφθέγξαντο οἱ ἐξ ἑνὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐμφορούμενοι· μίαν γὰρ καὶ τὴν αὐτὴν σώζουσι διά τῶν ἁγίων Γραφῶν δύναμιν οἱ ἅγιοι. σόντες τοῦ προκειμένου· ἀνεγνώσθη γὰρ ἡμῖν, ὡς ἠκούσατε, Εὐαγγέλιον τὸ κατὰ Ματθαῖον. Ἡ δὲ πε ριοχὴ τῆς Γραφῆς ἐστιν αὕτη· « Τότε Ἰησοῦς ἀπέ στειλε δύο μαθητάς, λέγων αὐτοῖς· Πορεύθητε εἰς τὴν κώμην, τὴν κατέναντι ὑμῶν, καὶ εὐθέως εὑρή- σετε ὄνον δεδεμένην, καὶ πῶλον μετ' αὐτῆς· λύσαν τες ἀγάγετέ μοι. ο "Ηδη προειρήκαμεν, ὅτι αὕτη ἡ ὄνος ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία ἐτύγχανεν· ὁ δὲ πῶλος ὁ πατὴρ ἡμῶν ᾿Αδάμ ἐστιν, ὃν ἔδησεν ὁ Σατανᾶς ταῖς αὐτοῦ πανουργίαις. Αὕτη γὰρ ἡ ὄνος ἀκάθαρτον ζῶον ἐχρημάτιζε, μὴ ἀνάγουσα, μήτε κατάγουσα μηρυκι σμόν· ἥτις ἐστὶν ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία· ἐμιαίνετο γὰρ πρὸ τούτου ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῆς, καὶ ἐμολύνετο ἐν τοῖς ἀκαθάρτοις αἵμασιν· ὡς λέγεσθαι πρὸς αὐτὴν διὰ Ἱερεμίου (94) τοῦ προφήτου· « Εμοίχευσας ἐν ποι- μέσι πολλοῖς·, ἀλλ' ὁ φιλάνθρωπος τοῦ Θεοῦ Υἱὸς ἐπεδήμησε πρὸς ἡμᾶς, ο καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνω θρωπος, ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν, γενόμενος υπήκοος μέσ χρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. » Οὐ γὰρ ἦν ἀγ γέλων τὸ σῶσαι κτίσιν Θεοῦ, ἀλλὰ Λόγου, Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου. Αὐτῷ γὰρ καὶ ἐχρεωστεῖτο, τῷ καὶ κτίστη εἰρημένῳ. Αποστέλλει οὖν τοὺς δύο μαθητὰς εἰς τὴν κατέναντι κώμην λύσαι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, • ἵνα παραστήσῃ αὐτὴν ἑαυτῷ ἔνδοξον Ἐκκλησίαν, μηκέτι ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα, ἢ ἄλλο τι ν τῶν προλεχθέντων περὶ αὐτῆς· ἀλλ᾿ ἵνα ἡ ἁγία καὶ ἄμω μος τῷ Χριστῷ. » Οὕτως γὰρ καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς γεν νώμενα ἔσονται εἰς « λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν και λῶν ἔργων. » • S. ATHANASIUS. - SPURIA. pinquaret Jericho, cæcus quidam sedebat secus viam mendicans. Et cum audiret turbam prætereun- tem, interrogabat, quid hoc esset. Dixerunt au- tem ei, quod Jesus Nazarenus transiret, et clama- vit dicens: Jesu, fili David, miserere mei '. › Similiter deprehendes dæmoniacos duos nominare Matthæum; Lucam vero accuratiore mente, pie pro duobus unum dicere. Matthæus ergo de duo- bus sic loquitur: Et cum venisset trans fretum in regionem Gerasenorum, occurrerunt ei duo ha- bentes dæmonia, de monumentis exeuntes, sævi nimis 7. Lucas vero unum pro duobus scripsit his verbis Et cum egressus esset ad terram, occurrit illi vir quidam ex urbe, qui habebat dæ. monia jam a temporibus multis *. › Ubique ergo Matthæum invenies semper de duobus loquentem, Lucam autem de uno. Non quod divina labantur Evangelia, absit! nec quod opposita loquantur, qui uno eodemque Spiritu sancto repleti sunt : unam enim eamdemque vim in sacris litteris saucti viri conservant. quod proposito nostro exciderimus. Lectum namque fuit nobis, ut audivistis, Evangelium secundum Matthæum. Scripturæ porro sententia hæc est: • Tunc misit Jesus duos discipulos, dicens eis : lte in castellum, quod contra vos est : et statim inve- nietis asinam alligatam, et pullum cum ea; solvite et adducite mihi., Jam supra diximus asinam C istam, Ecclesiam esse ex gentibus coactam : pullus autem, pater noster Adam est, quem Satanas ver- sutiis suis alligavit. Ipsa quippe asina immundum erat animal', ut quæ cibum non ruminaret sursum ducendo ac demittendo: quæ est gentium Eccle- sia. Nam antehac illa idolis suis contaminabatur, immundoque polluebatur sanguine; ita ut per Jere- miam prophetam ei dicatur: Fornicata es cum pastoribus multis 10; sed Dei Filius hominum amantissimus, ad nos peregrinatus est : « et habitu inventus ut homo, bumiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem cru- cis ". » Neque enim angelorum erat, Dei creaturam salvam facere; sed Verbi, Dei et hominis. Ipsi quippe debebatur illud, utpote qui creator dicere- tur. Mittit itaque discipulos duos in castellum e regione situm, qui solverent asinam atque pullum, ‹ ut exhiberet eam sibi gloriosam Ecclesiam, non babentem amplius maculam, aut aliquid eorum, , quæ superius dicta sunt de illa: sed ut sit sancta et immaculata Christo '., Ita enim qui ex ea nascen- tur futuri sunt ‹ populus acceptabilis, sectator bo- norum operum 18. * Luc. xvm, 33-38. * Matth. viii, Τit. 1, 14. D Levit. x1, 4. Jer. 111, 1. " Philipp. 11, 3. Horum porro inentio a nobis facta est, non 7. 1 Ephes. v, 27. (93) Reg., Ναζωραίος. 3. Τούτων δὲ καὶ ἡμεῖς ἐμνημονεύσαμεν οὐκ ἐκτε- 28. • Laur. vult, 27. (94) Reg. 2, διά Ησαΐου. Μox idem, ἐμοιχεύσω.
PG 28:1028ἀποστέλλει οὖν τοὺς δύο μαθητὰς εἰς τὴν κατέναντι κώμην λῦσαι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, «ἵνα παραστήσῃ αὐτὸς ἑαυτῷ ἔνδοξον τὴν ἐκκλησίαν, μηκέτι ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα» ἢ ἄλλο τι τῶν προλεχθέντων περὶ αὐτῆς, «ἀλλ’ ἵνα ᾖ ἁγία καὶ ἄμωμος» τῷ Χριστῷ. οὕτω γὰρ καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς γεννώμενα ἔσονται εἰς «λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν καλῶν ἔργων.» Ἀπέρχονται οὖν οἱ δύο μαθηταὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην καὶ λύουσι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον κατὰ τὰ κελευσθέντα αὐτοῖς παρὰ τοῦ διδασκάλου. ἀνεκαλέσατο γὰρ ἡμᾶς ἐκ τῆς κατέναντι κώμης εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν, τὴν ἄνω Ἰερουσαλήμ. ἔλυσε δὲ ἡμᾶς ἐκ τῶν τοῦ διαβόλου δεσμῶν. οἶδας καὶ τὸν προφήτην Ἠσαί̈αν πρὸ πολλοῦ βοᾶν καὶ λέγειν· «ἔδωκά σε εἰς διαθήκην γένους μου, εἰς φῶς ἐθνῶν ἀνοῖξαι ὀφθαλμοὺς τυφλῶν, ἐξαγαγεῖν ἐκ δεσμῶν ἀνειμένους καὶ ἐξ οἴκου φυλακῆς καθημένους ἐν σκότει.» πορεύονται οὖν οἱ μαθηταὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην. κώμην δὲ ὅταν ἀκούσῃς τὸν περίγειον τοῦτον κόσμον ὑπολάμβανε· ἡ γὰρ πόλις ἡ ἐπουράνιός ἐστιν ὡς προείπαμεν. τὸ δὲ καὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην Μωϋσῆς ἐν τῇ Γενέσει προεσήμανεν εἰπών·
Α φλοί, κράζοντες καὶ λέγοντες· « Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὸς Β3 Δαβίδ. » Ὁ δὲ Λουκᾶς τοὺς δύο εἰς ἕνα ἀνακεφα- λαιούμενός φησιν· • Εγένετο δὲ ἐν τῷ ἐγγίζειν αύ- τὸν εἰς Ἱεριχώ, τυφλός τις ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν, προσαιτῶν. ᾿Ακούσας δὲ ὄχλου διαπορευομένου, ἐπυν- θάνετο τί ἂν εἴη τοῦτο. Απήγγειλαν δὲ αὐτῷ, ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζαραίος (93) παρέρχεται, καὶ ἐβόησε λέ γων· Ἰησοῦ υἱὲ Δαβίδ, ἐλέησόν με. › Ομοίως καὶ ἐπὶ τῶν δαιμονιζομένων εὑρήσεις τὸν μὲν Ματθαῖον δύο ὀνομάζοντα, τὸν δὲ Λουκᾶν ἀκριβεστέρᾳ τῇ δια- νοίᾳ εὐσεβῶς ἀντὶ τῶν δύο ἕνα εἰρηκότα. Φησὶν οὖν ὁ Ματθαῖος περὶ τῶν δύο οὕτως· « Καὶ ἐλθόντι αὐτῷ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γερασηνῶν, ὑπήντη σαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι, ἐκ τῶν μνημείων ἐξερ χόμενο, χαλεποὶ λίαν. » Λουκᾶς δὲ τοὺς δύο εἰς ἕνα γράφων ἔλεγεν· · Ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν τῇ γῇ ὑπήντησεν ἀνήρ τις ἐκ τῆς πόλεως, ὃς εἶχε δαιμόνια ἐκ χρόνων ἱκανῶν. » Πανταχοῦ οὖν εὑρήσεις τὸν Ματ- θαῖον διττῶς περὶ πάντων φθεγγόμενον· τὸν δὲ Λου- κἂν ἐνικῶς διαλεγόμενον. Ωστε οὐκ ἐσφαλμένα εἰσὶ τὰ θεῖα Εὐαγγέλια, μὴ γένοιτο! οὔτε πάλιν ἀντίθετα • ἑαυτοῖς ἐφθέγξαντο οἱ ἐξ ἑνὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐμφορούμενοι· μίαν γὰρ καὶ τὴν αὐτὴν σώζουσι διά τῶν ἁγίων Γραφῶν δύναμιν οἱ ἅγιοι. σόντες τοῦ προκειμένου· ἀνεγνώσθη γὰρ ἡμῖν, ὡς ἠκούσατε, Εὐαγγέλιον τὸ κατὰ Ματθαῖον. Ἡ δὲ πε ριοχὴ τῆς Γραφῆς ἐστιν αὕτη· « Τότε Ἰησοῦς ἀπέ στειλε δύο μαθητάς, λέγων αὐτοῖς· Πορεύθητε εἰς τὴν κώμην, τὴν κατέναντι ὑμῶν, καὶ εὐθέως εὑρή- σετε ὄνον δεδεμένην, καὶ πῶλον μετ' αὐτῆς· λύσαν τες ἀγάγετέ μοι. ο "Ηδη προειρήκαμεν, ὅτι αὕτη ἡ ὄνος ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία ἐτύγχανεν· ὁ δὲ πῶλος ὁ πατὴρ ἡμῶν ᾿Αδάμ ἐστιν, ὃν ἔδησεν ὁ Σατανᾶς ταῖς αὐτοῦ πανουργίαις. Αὕτη γὰρ ἡ ὄνος ἀκάθαρτον ζῶον ἐχρημάτιζε, μὴ ἀνάγουσα, μήτε κατάγουσα μηρυκι σμόν· ἥτις ἐστὶν ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία· ἐμιαίνετο γὰρ πρὸ τούτου ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῆς, καὶ ἐμολύνετο ἐν τοῖς ἀκαθάρτοις αἵμασιν· ὡς λέγεσθαι πρὸς αὐτὴν διὰ Ἱερεμίου (94) τοῦ προφήτου· « Εμοίχευσας ἐν ποι- μέσι πολλοῖς·, ἀλλ' ὁ φιλάνθρωπος τοῦ Θεοῦ Υἱὸς ἐπεδήμησε πρὸς ἡμᾶς, ο καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνω θρωπος, ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν, γενόμενος υπήκοος μέσ χρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. » Οὐ γὰρ ἦν ἀγ γέλων τὸ σῶσαι κτίσιν Θεοῦ, ἀλλὰ Λόγου, Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου. Αὐτῷ γὰρ καὶ ἐχρεωστεῖτο, τῷ καὶ κτίστη εἰρημένῳ. Αποστέλλει οὖν τοὺς δύο μαθητὰς εἰς τὴν κατέναντι κώμην λύσαι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, • ἵνα παραστήσῃ αὐτὴν ἑαυτῷ ἔνδοξον Ἐκκλησίαν, μηκέτι ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα, ἢ ἄλλο τι ν τῶν προλεχθέντων περὶ αὐτῆς· ἀλλ᾿ ἵνα ἡ ἁγία καὶ ἄμω μος τῷ Χριστῷ. » Οὕτως γὰρ καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς γεν νώμενα ἔσονται εἰς « λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν και λῶν ἔργων. » • S. ATHANASIUS. - SPURIA. pinquaret Jericho, cæcus quidam sedebat secus viam mendicans. Et cum audiret turbam prætereun- tem, interrogabat, quid hoc esset. Dixerunt au- tem ei, quod Jesus Nazarenus transiret, et clama- vit dicens: Jesu, fili David, miserere mei '. › Similiter deprehendes dæmoniacos duos nominare Matthæum; Lucam vero accuratiore mente, pie pro duobus unum dicere. Matthæus ergo de duo- bus sic loquitur: Et cum venisset trans fretum in regionem Gerasenorum, occurrerunt ei duo ha- bentes dæmonia, de monumentis exeuntes, sævi nimis 7. Lucas vero unum pro duobus scripsit his verbis Et cum egressus esset ad terram, occurrit illi vir quidam ex urbe, qui habebat dæ. monia jam a temporibus multis *. › Ubique ergo Matthæum invenies semper de duobus loquentem, Lucam autem de uno. Non quod divina labantur Evangelia, absit! nec quod opposita loquantur, qui uno eodemque Spiritu sancto repleti sunt : unam enim eamdemque vim in sacris litteris saucti viri conservant. quod proposito nostro exciderimus. Lectum namque fuit nobis, ut audivistis, Evangelium secundum Matthæum. Scripturæ porro sententia hæc est: • Tunc misit Jesus duos discipulos, dicens eis : lte in castellum, quod contra vos est : et statim inve- nietis asinam alligatam, et pullum cum ea; solvite et adducite mihi., Jam supra diximus asinam C istam, Ecclesiam esse ex gentibus coactam : pullus autem, pater noster Adam est, quem Satanas ver- sutiis suis alligavit. Ipsa quippe asina immundum erat animal', ut quæ cibum non ruminaret sursum ducendo ac demittendo: quæ est gentium Eccle- sia. Nam antehac illa idolis suis contaminabatur, immundoque polluebatur sanguine; ita ut per Jere- miam prophetam ei dicatur: Fornicata es cum pastoribus multis 10; sed Dei Filius hominum amantissimus, ad nos peregrinatus est : « et habitu inventus ut homo, bumiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem cru- cis ". » Neque enim angelorum erat, Dei creaturam salvam facere; sed Verbi, Dei et hominis. Ipsi quippe debebatur illud, utpote qui creator dicere- tur. Mittit itaque discipulos duos in castellum e regione situm, qui solverent asinam atque pullum, ‹ ut exhiberet eam sibi gloriosam Ecclesiam, non babentem amplius maculam, aut aliquid eorum, , quæ superius dicta sunt de illa: sed ut sit sancta et immaculata Christo '., Ita enim qui ex ea nascen- tur futuri sunt ‹ populus acceptabilis, sectator bo- norum operum 18. * Luc. xvm, 33-38. * Matth. viii, Τit. 1, 14. D Levit. x1, 4. Jer. 111, 1. " Philipp. 11, 3. Horum porro inentio a nobis facta est, non 7. 1 Ephes. v, 27. (93) Reg., Ναζωραίος. 3. Τούτων δὲ καὶ ἡμεῖς ἐμνημονεύσαμεν οὐκ ἐκτε- 28. • Laur. vult, 27. (94) Reg. 2, διά Ησαΐου. Μox idem, ἐμοιχεύσω.
«ἀπῴκησεν ὁ θεὸς τὸν Ἀδὰμ ἀπέναντι τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς καὶ ἐκέλευσε τὰ χερουβὶμ καὶ τὴν φλογίνην ῥομφαίαν τὴν στρεφομένην φυλάττειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς.» οὐδενὸς οὖν ἄλλου ἦν εἰσαγαγεῖν ἡμᾶς, ὅθεν ἐξεβλήθημεν, ἢ αὐτοῦ τοῦ κυρίου τοῦ τεθεικότος τὰ χερουβὶμ φυλάττειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς. οὐδενὸς γὰρ ἄλλου ἦν ἀνακαλέσασθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς κατέναντι κώμης εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν ἢ αὐτοῦ τοῦ ἀποφηναμένου καθ’ ἡμῶν. οὕτως οὖν νοηθήσεται καὶ τὸ ἐπὶ τῆς ὄνου καὶ τοῦ πώλου, ὅτι πᾶσα ἡ ἀνθρωπότης ἐστίν. ὑποδείγμασι γὰρ κέχρηται ἡ θεία γραφή. κἂν γὰρ τὴν ἐκκλησίαν διαλάβω, τὸν ἄνθρωπον σημαίνω· κἂν τοῦ Ἀδὰμ μνήμην ποιήσωμαι, ἀλλὰ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν ἀνθρωπότητα ὁμολογῶ. διὰ τοῦτο γὰρ ἐπεδήμησεν ὁ κύριος καὶ σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ χριστός, ἵνα τὸ πεπλανημένον ἐπιστρέψῃ καὶ τὸ ἀπολωλὸς ζητήσας εὕρῃ. αὐτὸς γάρ ἐστιν «ὁ λύων τοὺς πεπεδημένους καὶ ἀνορθῶν τοὺς κατερραγμένους» καὶ ἀνακαλούμενος τοὺς ἐκπεσόντας καὶ λυτρούμενος τοὺς αἰχμαλώτους. τοῦτο δὲ μηνύων καὶ ὁ θεόφορος Δαυὶδ ἐν ψαλμοῖς ᾄδει λέγων·
Α φλοί, κράζοντες καὶ λέγοντες· « Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὸς Β3 Δαβίδ. » Ὁ δὲ Λουκᾶς τοὺς δύο εἰς ἕνα ἀνακεφα- λαιούμενός φησιν· • Εγένετο δὲ ἐν τῷ ἐγγίζειν αύ- τὸν εἰς Ἱεριχώ, τυφλός τις ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν, προσαιτῶν. ᾿Ακούσας δὲ ὄχλου διαπορευομένου, ἐπυν- θάνετο τί ἂν εἴη τοῦτο. Απήγγειλαν δὲ αὐτῷ, ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζαραίος (93) παρέρχεται, καὶ ἐβόησε λέ γων· Ἰησοῦ υἱὲ Δαβίδ, ἐλέησόν με. › Ομοίως καὶ ἐπὶ τῶν δαιμονιζομένων εὑρήσεις τὸν μὲν Ματθαῖον δύο ὀνομάζοντα, τὸν δὲ Λουκᾶν ἀκριβεστέρᾳ τῇ δια- νοίᾳ εὐσεβῶς ἀντὶ τῶν δύο ἕνα εἰρηκότα. Φησὶν οὖν ὁ Ματθαῖος περὶ τῶν δύο οὕτως· « Καὶ ἐλθόντι αὐτῷ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γερασηνῶν, ὑπήντη σαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι, ἐκ τῶν μνημείων ἐξερ χόμενο, χαλεποὶ λίαν. » Λουκᾶς δὲ τοὺς δύο εἰς ἕνα γράφων ἔλεγεν· · Ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐν τῇ γῇ ὑπήντησεν ἀνήρ τις ἐκ τῆς πόλεως, ὃς εἶχε δαιμόνια ἐκ χρόνων ἱκανῶν. » Πανταχοῦ οὖν εὑρήσεις τὸν Ματ- θαῖον διττῶς περὶ πάντων φθεγγόμενον· τὸν δὲ Λου- κἂν ἐνικῶς διαλεγόμενον. Ωστε οὐκ ἐσφαλμένα εἰσὶ τὰ θεῖα Εὐαγγέλια, μὴ γένοιτο! οὔτε πάλιν ἀντίθετα • ἑαυτοῖς ἐφθέγξαντο οἱ ἐξ ἑνὸς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐμφορούμενοι· μίαν γὰρ καὶ τὴν αὐτὴν σώζουσι διά τῶν ἁγίων Γραφῶν δύναμιν οἱ ἅγιοι. σόντες τοῦ προκειμένου· ἀνεγνώσθη γὰρ ἡμῖν, ὡς ἠκούσατε, Εὐαγγέλιον τὸ κατὰ Ματθαῖον. Ἡ δὲ πε ριοχὴ τῆς Γραφῆς ἐστιν αὕτη· « Τότε Ἰησοῦς ἀπέ στειλε δύο μαθητάς, λέγων αὐτοῖς· Πορεύθητε εἰς τὴν κώμην, τὴν κατέναντι ὑμῶν, καὶ εὐθέως εὑρή- σετε ὄνον δεδεμένην, καὶ πῶλον μετ' αὐτῆς· λύσαν τες ἀγάγετέ μοι. ο "Ηδη προειρήκαμεν, ὅτι αὕτη ἡ ὄνος ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία ἐτύγχανεν· ὁ δὲ πῶλος ὁ πατὴρ ἡμῶν ᾿Αδάμ ἐστιν, ὃν ἔδησεν ὁ Σατανᾶς ταῖς αὐτοῦ πανουργίαις. Αὕτη γὰρ ἡ ὄνος ἀκάθαρτον ζῶον ἐχρημάτιζε, μὴ ἀνάγουσα, μήτε κατάγουσα μηρυκι σμόν· ἥτις ἐστὶν ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία· ἐμιαίνετο γὰρ πρὸ τούτου ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῆς, καὶ ἐμολύνετο ἐν τοῖς ἀκαθάρτοις αἵμασιν· ὡς λέγεσθαι πρὸς αὐτὴν διὰ Ἱερεμίου (94) τοῦ προφήτου· « Εμοίχευσας ἐν ποι- μέσι πολλοῖς·, ἀλλ' ὁ φιλάνθρωπος τοῦ Θεοῦ Υἱὸς ἐπεδήμησε πρὸς ἡμᾶς, ο καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνω θρωπος, ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν, γενόμενος υπήκοος μέσ χρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. » Οὐ γὰρ ἦν ἀγ γέλων τὸ σῶσαι κτίσιν Θεοῦ, ἀλλὰ Λόγου, Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου. Αὐτῷ γὰρ καὶ ἐχρεωστεῖτο, τῷ καὶ κτίστη εἰρημένῳ. Αποστέλλει οὖν τοὺς δύο μαθητὰς εἰς τὴν κατέναντι κώμην λύσαι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, • ἵνα παραστήσῃ αὐτὴν ἑαυτῷ ἔνδοξον Ἐκκλησίαν, μηκέτι ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα, ἢ ἄλλο τι ν τῶν προλεχθέντων περὶ αὐτῆς· ἀλλ᾿ ἵνα ἡ ἁγία καὶ ἄμω μος τῷ Χριστῷ. » Οὕτως γὰρ καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς γεν νώμενα ἔσονται εἰς « λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν και λῶν ἔργων. » • S. ATHANASIUS. - SPURIA. pinquaret Jericho, cæcus quidam sedebat secus viam mendicans. Et cum audiret turbam prætereun- tem, interrogabat, quid hoc esset. Dixerunt au- tem ei, quod Jesus Nazarenus transiret, et clama- vit dicens: Jesu, fili David, miserere mei '. › Similiter deprehendes dæmoniacos duos nominare Matthæum; Lucam vero accuratiore mente, pie pro duobus unum dicere. Matthæus ergo de duo- bus sic loquitur: Et cum venisset trans fretum in regionem Gerasenorum, occurrerunt ei duo ha- bentes dæmonia, de monumentis exeuntes, sævi nimis 7. Lucas vero unum pro duobus scripsit his verbis Et cum egressus esset ad terram, occurrit illi vir quidam ex urbe, qui habebat dæ. monia jam a temporibus multis *. › Ubique ergo Matthæum invenies semper de duobus loquentem, Lucam autem de uno. Non quod divina labantur Evangelia, absit! nec quod opposita loquantur, qui uno eodemque Spiritu sancto repleti sunt : unam enim eamdemque vim in sacris litteris saucti viri conservant. quod proposito nostro exciderimus. Lectum namque fuit nobis, ut audivistis, Evangelium secundum Matthæum. Scripturæ porro sententia hæc est: • Tunc misit Jesus duos discipulos, dicens eis : lte in castellum, quod contra vos est : et statim inve- nietis asinam alligatam, et pullum cum ea; solvite et adducite mihi., Jam supra diximus asinam C istam, Ecclesiam esse ex gentibus coactam : pullus autem, pater noster Adam est, quem Satanas ver- sutiis suis alligavit. Ipsa quippe asina immundum erat animal', ut quæ cibum non ruminaret sursum ducendo ac demittendo: quæ est gentium Eccle- sia. Nam antehac illa idolis suis contaminabatur, immundoque polluebatur sanguine; ita ut per Jere- miam prophetam ei dicatur: Fornicata es cum pastoribus multis 10; sed Dei Filius hominum amantissimus, ad nos peregrinatus est : « et habitu inventus ut homo, bumiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem cru- cis ". » Neque enim angelorum erat, Dei creaturam salvam facere; sed Verbi, Dei et hominis. Ipsi quippe debebatur illud, utpote qui creator dicere- tur. Mittit itaque discipulos duos in castellum e regione situm, qui solverent asinam atque pullum, ‹ ut exhiberet eam sibi gloriosam Ecclesiam, non babentem amplius maculam, aut aliquid eorum, , quæ superius dicta sunt de illa: sed ut sit sancta et immaculata Christo '., Ita enim qui ex ea nascen- tur futuri sunt ‹ populus acceptabilis, sectator bo- norum operum 18. * Luc. xvm, 33-38. * Matth. viii, Τit. 1, 14. D Levit. x1, 4. Jer. 111, 1. " Philipp. 11, 3. Horum porro inentio a nobis facta est, non 7. 1 Ephes. v, 27. (93) Reg., Ναζωραίος. 3. Τούτων δὲ καὶ ἡμεῖς ἐμνημονεύσαμεν οὐκ ἐκτε- 28. • Laur. vult, 27. (94) Reg. 2, διά Ησαΐου. Μox idem, ἐμοιχεύσω.
PG 28:1029«ἐπίτρεψον, κύριε, τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν ὡς χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ.» οὗτός ἐστιν ὁ καὶ τὸ σκότος καταλάμπων, περὶ οὗ γέγραπται· «Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει, ἴδετε φῶς μέγα.» τῆς γὰρ παρουσίας τοῦ σωτῆρος καταλαμψάσης τὰ σύμπαντα λύεται λοιπὸν ἡ ὄνος καὶ ὁ πῶλος ἐκ τῶν δεσμῶν. αὐτὸς γὰρ καὶ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἦρεν, ὥς φησι διὰ τοῦ προφήτου· «ἐγώ εἰμι ὁ ἐξαλείφων τὰς ἁμαρτίας σου.» Δείξωμεν οὖν καὶ ἡμεῖς ἀγαθὸν τῇ ψυχῇ ἑαυτῶν. λύσωμεν πάντα σύνδεσμον ἀδικίας. τοῦτο γάρ ἐστι τὸ κυρίως ἀγαθόν, ἵνα, ἐν οἷς αὐτὸς ὁ διδάσκαλος ὀρθῶς καὶ καλῶς ἐπολιτεύσατο, μανθάνωμεν αὐτὸν μὴ λόγῳ μόνον παραδεδωκέναι ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ πράγμασι τὰ συμφέροντα. ἄκουε γὰρ αὐτοῦ λέγοντος διὰ τοῦ προφήτου· «πνεῦμα κυρίου ἐπ’ ἐμέ, οὗ ἕνεκεν ἔχρισέ με· εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, ἰάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τῇ καρδίᾳ, κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν.» δήσαντες γὰρ ἡμῶν πόδας καὶ χεῖρας οἱ πρὸ τούτου κύριοι ᾐχμαλώτευσαν ἡμᾶς προκόπτειν οὐκ ἐπιτρέποντες τῇ ὁδῷ τῆς ἀληθείας. ἀλλ’ ὁ φιλάνθρωπος τοῦ θεοῦ υἱὸς ἐπιδημήσας τῷ γένει τῷ ἀνθρωπίνῳ ἠλευθέρωσεν ἡμᾶς.
Β έναντι κώμην, καὶ λύουσι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, κατὰ τὰ κελευσθέντα αὐτοῖς παρὰ τοῦ διδασκάλου. ᾿Ανεκαλέσατο γὰρ ἡμᾶς ἐκ τῆς κατέναντι κώμης εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν, τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ. Έλυσε δὲ ἡμᾶς ἐκ τῶν τοῦ διαβόλου δεσμῶν· ὡς καὶ τὸν προφήτην Ησαΐαν πρὸ πολλοῦ βοᾷν καὶ λέγειν· «Εδωκά σε εἰς διαθήκην γένους μου, εἰς φῶς ἐθνῶν, ἀνοίξαι ὀφθαλμοὺς τυφλῶν, ἐξαγαγεῖν ἐκ δεσμῶν ἀνειμένους, καὶ ἐξ οἴκου φυλακῆς καθημένους ἐν σκέτει. » Πορεύονται οἱ μαθηταὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην. Κώμην δὲ ἐὰν ἀκούσῃς, τὸν περίγειον τοῦ τον κόσμον ὑπολάμβανε ἡ γὰρ πόλις ἡ ἐπουράνιος ἐστιν, ὡς προείπαμεν. Τὸ δὲ, καὶ ο Εἰς τὴν κατο έναντι κώμην, ο Μωσῆς ἐν τῇ Γενέσει προεσήμανεν, εἰπών· ε ᾿Απῴκησεν ὁ Θεὸς τὸν Ἀδὰμ ἀπέναντι τοῦ Παραδείσου τῆς τρυφῆς, καὶ ἐκέλευσε τὰ χερουβίμ, καὶ τὴν φλογίνην ρομφαίαν τὴν στρεφομένην φυλάτ- τειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς. » Οὐδενὸς γὰρ ἄλλου ἦν εἰσαγαγεῖν ἡμᾶς, ὅθεν ἐξεβλήθημεν, ἢ αὐ τοῦ τοῦ Κυρίου, τοῦ τεθεικότος τὰ χερουβὶμ φυλάτ τειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς. Οὐδενὸς γὰρ ἄλλου ἦν ἀνακαλέσασθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς κατέναντι κώμης εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν ἢ αὐτοῦ, τοῦ ἀποφηναμένου καθ᾿ ἡμῶν. Οὕτως οὖν νοηθήσεται καὶ τὸ ἐπὶ τῆς ὄνου καὶ τοῦ πώλου, ὅτι πᾶσα ἡ ἀνθρωπότης ἐστίν. Υποδείγμασι γὰρ κέχρηται ἡ θεία Γραφή· κἂν γὰρ τὴν Ἐκκλησίαν διαλάβω, τὸν ἄνθρωπον σημαίνω· κἂν τοῦ Ἀδὰμ μνήμην ποιήσωμαι, ἀλλὰ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν ἀνθρωπότητα ὁμολογώ. Διὰ τοῦτο γὰρ ἐπεδήμη σεν ὁ Κύριος καὶ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστός, Ο ἵνα τὸ πεπλανημένον ἐπιστρέψῃ, καὶ τὸ ἀπολωλός ζητήσας εὕρῃ. Αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ λύων τοὺς πεπεδη- μένους, καὶ ἀνορθῶν τοὺς κατεῤῥαγμένους, καὶ ἀνα- καλούμενος τοὺς ἐκπεσόντας, καὶ λυτρούμενος τοὺς αἰχμαλώτους. Τοῦτο δὲ μηνύων ὁ θεοφόρος Δαβὶδ ἐν Ψαλμοῖς ᾄδει, λέγων· « Ἐπίστρεψον, Κύριε, τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν, ὡς χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ· ν οὗτός ἐστιν ὁ καὶ τὸ σκότος καταλάμπων, περὶ οὗ γέγραπται· ο Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμε νας ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα. » Τῆς γὰρ παρουσίας τοῦ Σωτῆρος καταλαμψάσης τὰ σύμπαντα, λύεται λοιπὸν ἡ ὄνος καὶ ὁ πῶλος ἐκ τῶν δεσμῶν. Αὐτὸς γὰρ καὶ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἦρεν, ὥς φησι διὰ τοῦ προφήτου· « Εγώ εἰμι ὁ ἐξαλείφων τὰς ἁμαρτίας σου. » τῶν· λύσωμεν πάντα δεσμὸν (95) ἀδικίας. Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ κυρίως ἀγαθὸν, ἵνα ἐν οἷς αὐτὸς ὁ διδάσκα λος ὀρθῶς καὶ καλῶς ἐπολιτεύσατο, μανθάνωμεν αὐτ τὸν μὴ λόγῳ μόνον παραδεδωκέναι ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ πράγμασι τὰ συμφέροντα. Ακουε γὰρ αὐτοῦ λέγον- τος διὰ τοῦ προφήτου· ο Πνεῦμα Κυρίου ἐπ᾿ ἐμὲ, οὗ Ένεκεν ἔχρισέ με, εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, ιάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν, κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν, καὶ τυφλοῖς ἀνάβλε ψιν. ο Δήσαντες γὰρ ἡμῶν πίδας καὶ χεῖρας οἱ πρὸ τούτου κύριοι, ήχμαλώτευσαν ἡμᾶς, προκύπτειν οὐκ 7. HOMILIA IN ILLUD : « EUNTES, , ETC. situm, solvuntque asinam et pullum, prout sibi a magistro jussum fuerat. Revocavit enim nos ex vico contra posito, ad cœlestem civitatem, supernam Jerusalem. Nos autem solvit ex vinculis diaboli ; ut et Isaias propheta jam olim exclamaret: ‹ Dedi te in fœdus generis mei in lucem gentium: ut ape- rias oculos cæcorum, et educas ex vinculis remissos, et ex domo carceris sedentes in tene- bris ". » Abeunt discipuli in castellum e regione positum. Castellum porro cum audis, terrenum bunc mundum intellige. Civitas enim cœlestis est, uti supra diximus. Illud autem : c In castellum quod contra vos est, › Moses in Genesi olim signi- ficarat dicens: Collocavit Deus Adam e regione paradisi voluptatis : jussitque cherubim, et fam- meum gladium atque versatilem custodire viam ligni vitæ . . Neque enim alterius cujusdam erat 18. reducere nos ad locum unde fueramus expulsi, nisi ipsius Domini, qui cherubim posuerat ad custo- diendam viam ligni vitæ. Nullius erat alterius revo- care nos ex castello e regione sito ad cœlestem ci- vitatem, quam ejus qui in ros protulit sententiam. Ita ergo intelligetur, asinam illam memoratam atque pullum, esse totum humanum genus. Exemplis namque utitur divina Scriptura: nam licet Eccle- siam accipiam, hominem significo, et si Adamum memorem, una totum genus humanum declaro. Idcirco enim advenit Dominus ac Salvator noster Jesus Christus, ut quod erraverat reduceret, et quod perierat quærens inveniret. Ipse namque ert qui solvit compeditos, qui confractos erigit, qui la… psos revocat, qui captivos redimit. Quod indicans deifer ille David in Psalmis ita canit: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro 16. » Hic est qui tenebras illustrat, de quo scriptum est : • Galilæa gentium, populus qui am- bulabat in tenebris vidit lucem magnam ., Sal- vatoris quippe adventu cuncta illustrante, solvitur demum asina atque pullus ex vinculis. Ipse enim peccata nostra tulit, ut per prophetam ait : « Ego sum qui deleo peccata tua 18. Isa. XLII, 6, Lal, 1. Gcn. 111, solvamus omne iniquitatis vinculum. Illud namque est proprie bonum; ut quoniam ipse Magister recte atque probe conversatus est, ediscamus ipsum, non verbo tantum, sed re ipsa, nobis congruentia tra- didisse. Audi enim illum prophetæ voce dicentem : • Spiritus Domini super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me, sanare con- tritos corde, prædicare captivis remissionem, et cæcis visus restitutionem "., Qui enim ante istum domini erant, ligatis pedibus manibusque nos ca- ptivos tenebant, nec permittebant nos proficere in Isa. 18, 2. Isa. XLIII, 25. 18a. ' 4. Abeunt ergo discipuli duo ad vicum ex adverso 4. Απέρχονται οὖν οἱ δύο μαθηταὶ εἰς τὴν κατ- Α 5. Δείξωμεν οὖν καὶ ἡμεῖς ἀγαθὸν τῇ ψυχῇ ἑαυ (95) Reg. σύνδεσμον. 5. Ostendamus ergo et nos bonum animæ nostræ: 24. 16 Psal. cxxv, 4.
PG 28:1030ἀπέστειλε γὰρ τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς καὶ ἔλυσεν ἡμᾶς ἐκ τῶν τοῦ διαβόλου δεσμῶν. οὐκοῦν τὰ γενόμενα παράδοξα σημεῖα παρὰ τοῦ Ἰησοῦ· κἂν γὰρ αἰσθητῶς κατὰ τὴν ἱστορίαν ἐγένετο, ἀλλὰ νοητῶν χάριν ἐγένετο. ἐτελεῖτο γοῦν τὰ τῆς ἱστορίας καὶ πράγματα ἦν τὰ σημαινόμενα. εἰ μὴ γὰρ πράγματα θεῖα ἦν τὰ σημαινόμενα, οὐκ ἂν οὕτως ἔμελλε τοῖς προφήταις προκηρῦξαι αὐτοῦ τὴν ἐπιδημίαν. Ἠσαί̈ας γὰρ βοᾷ λέγων· «ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι πραὺ̈ς καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὄνον καὶ πῶλον υἱὸν ὑποζυγίου.» ἐπὶ τούτοις τοῖς γενομένοις παραδόξοις σημείοις παρὰ τοῦ Ἰησοῦ οὐκ ἔστιν οὔτε προσθῆναι οὔτε ἀφελεῖν. πάντα γὰρ τελείως καὶ ἀνελλιπῶς ἐποίησεν. ἦν γὰρ «δυνατὸς ἐν ἔργοις καὶ λόγοις» αὐτοῦ. ἀμέλει τούτων μηνύων καὶ ὁ ψαλμῳδὸς ἔλεγε· «περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, δυνατέ, τῇ ὡραιότητί σου καὶ τῷ κάλλει σου καὶ ἔντεινον καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε.» τῇ γοῦν δυνάμει αὐτοῦ τῇ μεγάλῃ πᾶσαν ἠλευθέρωσε τὴν ἀνθρωπότητα. Ταῦτα δὲ ἐποίησε τὰ σημεῖα παρὼν αὐτὸς ὁ κύριος μεθ’ ἡμῶν, ἵνα φοβηθῶμεν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. ὅτι δὲ τὰ αἰσθητὰ σύμβολα νοητῶν ἐστιν, ἄκουε.
Β έναντι κώμην, καὶ λύουσι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, κατὰ τὰ κελευσθέντα αὐτοῖς παρὰ τοῦ διδασκάλου. ᾿Ανεκαλέσατο γὰρ ἡμᾶς ἐκ τῆς κατέναντι κώμης εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν, τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ. Έλυσε δὲ ἡμᾶς ἐκ τῶν τοῦ διαβόλου δεσμῶν· ὡς καὶ τὸν προφήτην Ησαΐαν πρὸ πολλοῦ βοᾷν καὶ λέγειν· «Εδωκά σε εἰς διαθήκην γένους μου, εἰς φῶς ἐθνῶν, ἀνοίξαι ὀφθαλμοὺς τυφλῶν, ἐξαγαγεῖν ἐκ δεσμῶν ἀνειμένους, καὶ ἐξ οἴκου φυλακῆς καθημένους ἐν σκέτει. » Πορεύονται οἱ μαθηταὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην. Κώμην δὲ ἐὰν ἀκούσῃς, τὸν περίγειον τοῦ τον κόσμον ὑπολάμβανε ἡ γὰρ πόλις ἡ ἐπουράνιος ἐστιν, ὡς προείπαμεν. Τὸ δὲ, καὶ ο Εἰς τὴν κατο έναντι κώμην, ο Μωσῆς ἐν τῇ Γενέσει προεσήμανεν, εἰπών· ε ᾿Απῴκησεν ὁ Θεὸς τὸν Ἀδὰμ ἀπέναντι τοῦ Παραδείσου τῆς τρυφῆς, καὶ ἐκέλευσε τὰ χερουβίμ, καὶ τὴν φλογίνην ρομφαίαν τὴν στρεφομένην φυλάτ- τειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς. » Οὐδενὸς γὰρ ἄλλου ἦν εἰσαγαγεῖν ἡμᾶς, ὅθεν ἐξεβλήθημεν, ἢ αὐ τοῦ τοῦ Κυρίου, τοῦ τεθεικότος τὰ χερουβὶμ φυλάτ τειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς. Οὐδενὸς γὰρ ἄλλου ἦν ἀνακαλέσασθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς κατέναντι κώμης εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν ἢ αὐτοῦ, τοῦ ἀποφηναμένου καθ᾿ ἡμῶν. Οὕτως οὖν νοηθήσεται καὶ τὸ ἐπὶ τῆς ὄνου καὶ τοῦ πώλου, ὅτι πᾶσα ἡ ἀνθρωπότης ἐστίν. Υποδείγμασι γὰρ κέχρηται ἡ θεία Γραφή· κἂν γὰρ τὴν Ἐκκλησίαν διαλάβω, τὸν ἄνθρωπον σημαίνω· κἂν τοῦ Ἀδὰμ μνήμην ποιήσωμαι, ἀλλὰ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν ἀνθρωπότητα ὁμολογώ. Διὰ τοῦτο γὰρ ἐπεδήμη σεν ὁ Κύριος καὶ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστός, Ο ἵνα τὸ πεπλανημένον ἐπιστρέψῃ, καὶ τὸ ἀπολωλός ζητήσας εὕρῃ. Αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ λύων τοὺς πεπεδη- μένους, καὶ ἀνορθῶν τοὺς κατεῤῥαγμένους, καὶ ἀνα- καλούμενος τοὺς ἐκπεσόντας, καὶ λυτρούμενος τοὺς αἰχμαλώτους. Τοῦτο δὲ μηνύων ὁ θεοφόρος Δαβὶδ ἐν Ψαλμοῖς ᾄδει, λέγων· « Ἐπίστρεψον, Κύριε, τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν, ὡς χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ· ν οὗτός ἐστιν ὁ καὶ τὸ σκότος καταλάμπων, περὶ οὗ γέγραπται· ο Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμε νας ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα. » Τῆς γὰρ παρουσίας τοῦ Σωτῆρος καταλαμψάσης τὰ σύμπαντα, λύεται λοιπὸν ἡ ὄνος καὶ ὁ πῶλος ἐκ τῶν δεσμῶν. Αὐτὸς γὰρ καὶ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἦρεν, ὥς φησι διὰ τοῦ προφήτου· « Εγώ εἰμι ὁ ἐξαλείφων τὰς ἁμαρτίας σου. » τῶν· λύσωμεν πάντα δεσμὸν (95) ἀδικίας. Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ κυρίως ἀγαθὸν, ἵνα ἐν οἷς αὐτὸς ὁ διδάσκα λος ὀρθῶς καὶ καλῶς ἐπολιτεύσατο, μανθάνωμεν αὐτ τὸν μὴ λόγῳ μόνον παραδεδωκέναι ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ πράγμασι τὰ συμφέροντα. Ακουε γὰρ αὐτοῦ λέγον- τος διὰ τοῦ προφήτου· ο Πνεῦμα Κυρίου ἐπ᾿ ἐμὲ, οὗ Ένεκεν ἔχρισέ με, εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, ιάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν, κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν, καὶ τυφλοῖς ἀνάβλε ψιν. ο Δήσαντες γὰρ ἡμῶν πίδας καὶ χεῖρας οἱ πρὸ τούτου κύριοι, ήχμαλώτευσαν ἡμᾶς, προκύπτειν οὐκ 7. HOMILIA IN ILLUD : « EUNTES, , ETC. situm, solvuntque asinam et pullum, prout sibi a magistro jussum fuerat. Revocavit enim nos ex vico contra posito, ad cœlestem civitatem, supernam Jerusalem. Nos autem solvit ex vinculis diaboli ; ut et Isaias propheta jam olim exclamaret: ‹ Dedi te in fœdus generis mei in lucem gentium: ut ape- rias oculos cæcorum, et educas ex vinculis remissos, et ex domo carceris sedentes in tene- bris ". » Abeunt discipuli in castellum e regione positum. Castellum porro cum audis, terrenum bunc mundum intellige. Civitas enim cœlestis est, uti supra diximus. Illud autem : c In castellum quod contra vos est, › Moses in Genesi olim signi- ficarat dicens: Collocavit Deus Adam e regione paradisi voluptatis : jussitque cherubim, et fam- meum gladium atque versatilem custodire viam ligni vitæ . . Neque enim alterius cujusdam erat 18. reducere nos ad locum unde fueramus expulsi, nisi ipsius Domini, qui cherubim posuerat ad custo- diendam viam ligni vitæ. Nullius erat alterius revo- care nos ex castello e regione sito ad cœlestem ci- vitatem, quam ejus qui in ros protulit sententiam. Ita ergo intelligetur, asinam illam memoratam atque pullum, esse totum humanum genus. Exemplis namque utitur divina Scriptura: nam licet Eccle- siam accipiam, hominem significo, et si Adamum memorem, una totum genus humanum declaro. Idcirco enim advenit Dominus ac Salvator noster Jesus Christus, ut quod erraverat reduceret, et quod perierat quærens inveniret. Ipse namque ert qui solvit compeditos, qui confractos erigit, qui la… psos revocat, qui captivos redimit. Quod indicans deifer ille David in Psalmis ita canit: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro 16. » Hic est qui tenebras illustrat, de quo scriptum est : • Galilæa gentium, populus qui am- bulabat in tenebris vidit lucem magnam ., Sal- vatoris quippe adventu cuncta illustrante, solvitur demum asina atque pullus ex vinculis. Ipse enim peccata nostra tulit, ut per prophetam ait : « Ego sum qui deleo peccata tua 18. Isa. XLII, 6, Lal, 1. Gcn. 111, solvamus omne iniquitatis vinculum. Illud namque est proprie bonum; ut quoniam ipse Magister recte atque probe conversatus est, ediscamus ipsum, non verbo tantum, sed re ipsa, nobis congruentia tra- didisse. Audi enim illum prophetæ voce dicentem : • Spiritus Domini super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me, sanare con- tritos corde, prædicare captivis remissionem, et cæcis visus restitutionem "., Qui enim ante istum domini erant, ligatis pedibus manibusque nos ca- ptivos tenebant, nec permittebant nos proficere in Isa. 18, 2. Isa. XLIII, 25. 18a. ' 4. Abeunt ergo discipuli duo ad vicum ex adverso 4. Απέρχονται οὖν οἱ δύο μαθηταὶ εἰς τὴν κατ- Α 5. Δείξωμεν οὖν καὶ ἡμεῖς ἀγαθὸν τῇ ψυχῇ ἑαυ (95) Reg. σύνδεσμον. 5. Ostendamus ergo et nos bonum animæ nostræ: 24. 16 Psal. cxxv, 4.
ἐπεδήμησε γὰρ ὁ σωτήρ, ἵνα τὴν τοῦ ἀνθρώπου ψυχὴν προηγουμένως εὐεργετήσῃ. ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῦτο τοῖς πολλοῖς ἄγνωστον ἦν διὰ τῶν ὁρωμένων ἰάσεων τὴν κεκρυμμένην τῆς ψυχῆς σωτηρίαν ἐδείκνυεν. ἀμέλει τῷ παραλυτικῷ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν δωρησάμενος ἠπιστεῖτο. ἔλεγον γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι· «τίς δύναται ἁμαρτίας ἀφιέναι εἰ μὴ μόνος ὁ θεός;» εἶτα, ἐπειδὴ τὸ ἀφανὲς καὶ προηγούμενον ποιήσας ἐλάνθανε, κατὰ δεύτερον λόγον καὶ τὸ σῶμα ἰάσατο. εἶπε γὰρ αὐτῷ· «ἔγειρε, ἆρον τὸν κράβατόν σου καὶ περιπάτει.» ὁρᾷς πῶς ταχέως οὗτος λέλυται ἀπὸ τῶν δεσμῶν καὶ οὐ μόνον διὰ τῆς ἔξωθεν ἰάσεως λέλυται, ἀλλὰ καὶ τῶν τοσούτων ἁμαρτημάτων ἐλευθεροῦται. ἔτι μὴν καὶ κήρυκα τῆς θεραπείας αὐτὸν ἀπέδειξε καὶ ὅλως τὰ γενόμενα αἰσθητῶς νοητῶν χάριν ἐγένοντο. διά τοι τοῦτο ἀποστέλλονται καὶ οἱ μαθηταὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην καὶ λύουσι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον κατὰ τὰ κελευσθέντα αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ διδασκάλου. τοῦτο δὲ ὅλως γέγονεν, ἵνα πληρωθῇ καὶ ἡ τοῦ Ἰακὼβ προφητεία. εὐλογῶν γὰρ τοὺς δώδεκα πατριάρχας φθάσας εἰς τὸν Ἰούδαν προφητεύει καὶ θεῖα ῥήματα φθέγγεται. ἄκουε γὰρ αὐτοῦ λέγοντος·
Β έναντι κώμην, καὶ λύουσι τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, κατὰ τὰ κελευσθέντα αὐτοῖς παρὰ τοῦ διδασκάλου. ᾿Ανεκαλέσατο γὰρ ἡμᾶς ἐκ τῆς κατέναντι κώμης εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν, τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ. Έλυσε δὲ ἡμᾶς ἐκ τῶν τοῦ διαβόλου δεσμῶν· ὡς καὶ τὸν προφήτην Ησαΐαν πρὸ πολλοῦ βοᾷν καὶ λέγειν· «Εδωκά σε εἰς διαθήκην γένους μου, εἰς φῶς ἐθνῶν, ἀνοίξαι ὀφθαλμοὺς τυφλῶν, ἐξαγαγεῖν ἐκ δεσμῶν ἀνειμένους, καὶ ἐξ οἴκου φυλακῆς καθημένους ἐν σκέτει. » Πορεύονται οἱ μαθηταὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην. Κώμην δὲ ἐὰν ἀκούσῃς, τὸν περίγειον τοῦ τον κόσμον ὑπολάμβανε ἡ γὰρ πόλις ἡ ἐπουράνιος ἐστιν, ὡς προείπαμεν. Τὸ δὲ, καὶ ο Εἰς τὴν κατο έναντι κώμην, ο Μωσῆς ἐν τῇ Γενέσει προεσήμανεν, εἰπών· ε ᾿Απῴκησεν ὁ Θεὸς τὸν Ἀδὰμ ἀπέναντι τοῦ Παραδείσου τῆς τρυφῆς, καὶ ἐκέλευσε τὰ χερουβίμ, καὶ τὴν φλογίνην ρομφαίαν τὴν στρεφομένην φυλάτ- τειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς. » Οὐδενὸς γὰρ ἄλλου ἦν εἰσαγαγεῖν ἡμᾶς, ὅθεν ἐξεβλήθημεν, ἢ αὐ τοῦ τοῦ Κυρίου, τοῦ τεθεικότος τὰ χερουβὶμ φυλάτ τειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς. Οὐδενὸς γὰρ ἄλλου ἦν ἀνακαλέσασθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς κατέναντι κώμης εἰς τὴν ἐπουράνιον πόλιν ἢ αὐτοῦ, τοῦ ἀποφηναμένου καθ᾿ ἡμῶν. Οὕτως οὖν νοηθήσεται καὶ τὸ ἐπὶ τῆς ὄνου καὶ τοῦ πώλου, ὅτι πᾶσα ἡ ἀνθρωπότης ἐστίν. Υποδείγμασι γὰρ κέχρηται ἡ θεία Γραφή· κἂν γὰρ τὴν Ἐκκλησίαν διαλάβω, τὸν ἄνθρωπον σημαίνω· κἂν τοῦ Ἀδὰμ μνήμην ποιήσωμαι, ἀλλὰ πᾶσαν ὁμοῦ τὴν ἀνθρωπότητα ὁμολογώ. Διὰ τοῦτο γὰρ ἐπεδήμη σεν ὁ Κύριος καὶ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστός, Ο ἵνα τὸ πεπλανημένον ἐπιστρέψῃ, καὶ τὸ ἀπολωλός ζητήσας εὕρῃ. Αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ λύων τοὺς πεπεδη- μένους, καὶ ἀνορθῶν τοὺς κατεῤῥαγμένους, καὶ ἀνα- καλούμενος τοὺς ἐκπεσόντας, καὶ λυτρούμενος τοὺς αἰχμαλώτους. Τοῦτο δὲ μηνύων ὁ θεοφόρος Δαβὶδ ἐν Ψαλμοῖς ᾄδει, λέγων· « Ἐπίστρεψον, Κύριε, τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν, ὡς χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ· ν οὗτός ἐστιν ὁ καὶ τὸ σκότος καταλάμπων, περὶ οὗ γέγραπται· ο Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, ὁ λαὸς ὁ καθήμε νας ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα. » Τῆς γὰρ παρουσίας τοῦ Σωτῆρος καταλαμψάσης τὰ σύμπαντα, λύεται λοιπὸν ἡ ὄνος καὶ ὁ πῶλος ἐκ τῶν δεσμῶν. Αὐτὸς γὰρ καὶ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἦρεν, ὥς φησι διὰ τοῦ προφήτου· « Εγώ εἰμι ὁ ἐξαλείφων τὰς ἁμαρτίας σου. » τῶν· λύσωμεν πάντα δεσμὸν (95) ἀδικίας. Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ κυρίως ἀγαθὸν, ἵνα ἐν οἷς αὐτὸς ὁ διδάσκα λος ὀρθῶς καὶ καλῶς ἐπολιτεύσατο, μανθάνωμεν αὐτ τὸν μὴ λόγῳ μόνον παραδεδωκέναι ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ πράγμασι τὰ συμφέροντα. Ακουε γὰρ αὐτοῦ λέγον- τος διὰ τοῦ προφήτου· ο Πνεῦμα Κυρίου ἐπ᾿ ἐμὲ, οὗ Ένεκεν ἔχρισέ με, εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, ιάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν, κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν, καὶ τυφλοῖς ἀνάβλε ψιν. ο Δήσαντες γὰρ ἡμῶν πίδας καὶ χεῖρας οἱ πρὸ τούτου κύριοι, ήχμαλώτευσαν ἡμᾶς, προκύπτειν οὐκ 7. HOMILIA IN ILLUD : « EUNTES, , ETC. situm, solvuntque asinam et pullum, prout sibi a magistro jussum fuerat. Revocavit enim nos ex vico contra posito, ad cœlestem civitatem, supernam Jerusalem. Nos autem solvit ex vinculis diaboli ; ut et Isaias propheta jam olim exclamaret: ‹ Dedi te in fœdus generis mei in lucem gentium: ut ape- rias oculos cæcorum, et educas ex vinculis remissos, et ex domo carceris sedentes in tene- bris ". » Abeunt discipuli in castellum e regione positum. Castellum porro cum audis, terrenum bunc mundum intellige. Civitas enim cœlestis est, uti supra diximus. Illud autem : c In castellum quod contra vos est, › Moses in Genesi olim signi- ficarat dicens: Collocavit Deus Adam e regione paradisi voluptatis : jussitque cherubim, et fam- meum gladium atque versatilem custodire viam ligni vitæ . . Neque enim alterius cujusdam erat 18. reducere nos ad locum unde fueramus expulsi, nisi ipsius Domini, qui cherubim posuerat ad custo- diendam viam ligni vitæ. Nullius erat alterius revo- care nos ex castello e regione sito ad cœlestem ci- vitatem, quam ejus qui in ros protulit sententiam. Ita ergo intelligetur, asinam illam memoratam atque pullum, esse totum humanum genus. Exemplis namque utitur divina Scriptura: nam licet Eccle- siam accipiam, hominem significo, et si Adamum memorem, una totum genus humanum declaro. Idcirco enim advenit Dominus ac Salvator noster Jesus Christus, ut quod erraverat reduceret, et quod perierat quærens inveniret. Ipse namque ert qui solvit compeditos, qui confractos erigit, qui la… psos revocat, qui captivos redimit. Quod indicans deifer ille David in Psalmis ita canit: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro 16. » Hic est qui tenebras illustrat, de quo scriptum est : • Galilæa gentium, populus qui am- bulabat in tenebris vidit lucem magnam ., Sal- vatoris quippe adventu cuncta illustrante, solvitur demum asina atque pullus ex vinculis. Ipse enim peccata nostra tulit, ut per prophetam ait : « Ego sum qui deleo peccata tua 18. Isa. XLII, 6, Lal, 1. Gcn. 111, solvamus omne iniquitatis vinculum. Illud namque est proprie bonum; ut quoniam ipse Magister recte atque probe conversatus est, ediscamus ipsum, non verbo tantum, sed re ipsa, nobis congruentia tra- didisse. Audi enim illum prophetæ voce dicentem : • Spiritus Domini super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me, sanare con- tritos corde, prædicare captivis remissionem, et cæcis visus restitutionem "., Qui enim ante istum domini erant, ligatis pedibus manibusque nos ca- ptivos tenebant, nec permittebant nos proficere in Isa. 18, 2. Isa. XLIII, 25. 18a. ' 4. Abeunt ergo discipuli duo ad vicum ex adverso 4. Απέρχονται οὖν οἱ δύο μαθηταὶ εἰς τὴν κατ- Α 5. Δείξωμεν οὖν καὶ ἡμεῖς ἀγαθὸν τῇ ψυχῇ ἑαυ (95) Reg. σύνδεσμον. 5. Ostendamus ergo et nos bonum animæ nostræ: 24. 16 Psal. cxxv, 4.
PG 28:1031«δεσμεύων» γὰρ «πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αὐτοῦ καὶ τῇ ἕλικι τὸν πῶλον τῆς ὄνου αὐτοῦ.» καὶ ὅλως τὰ λεχθέντα ἅπαντα εἰς τὸν Ἰούδαν εὑρήσεις εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ σωτῆρος προφητευόμενα. δύναται γὰρ ὁ φιλομαθὴς κατ’ ὀλίγον ἀναγινώσκων νοῆσαι τὰ περὶ αὐτοῦ εἰρημένα. ἵνα δὲ μὴ πᾶσαν τὴν ἱστορίαν διηγησώμεθα, ἀκούσωμεν τοῦ ἀποστόλου λέγοντος· «πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ κύριος ἡμῶν.» Διὰ τοῦτο γοῦν ἐγένοντο τὰ γενόμενα, ἵνα τὸν δημιουργὸν διὰ τῆς ἑαυτοῦ λειτουργίας φανερὸν ποιήσωσι. τίς γὰρ θεασάμενος ναῦν ἄριστα εὐθυνομένην οὐκ ἔννοιαν δέχεται κυβερνήτου; ἅρμα δὲ καλῶς διαβαῖνον καὶ τεχνικαῖς ἡνίαις φερόμενον οὐκ ἐννοεῖ τὸν ἡνιοχοῦντα; εἰ οὖν ἐπὶ τῶν ἐν χερσὶ τοιαῦτα, τί ἂν εἴποιμεν ἐπὶ τῶν τοῦ σωτῆρος παραδόξων; ὁρῶμεν γὰρ τῶν ποιημάτων αὐτοῦ τὰ φοβερὰ καὶ παράδοξα· οἷον θαλάσσης τὰς τρικυμίας καὶ τῶν ἐν αὐτῇ προσαρασσόντων ἀνέμων τὰς κινήσεις, ἡλίου τε τὸν κύκλον καὶ σελήνης τὸν δρόμον καὶ τῶν ἀστέρων τὴν σύνθεσιν.
ἡ ἐπιτρέποντες τῇ ὁδῷ τῆς ἀληθείας. Αλλ' ὁ φιλάν- θρωπος τοῦ Θεοῦ Υἱὸς, ἐπιδημήσας τῷ γένει τῶν ἀν- θρώπων, ἠλευθέρωσεν ἡμᾶς. Απέστειλε γὰρ τοὺς ἑαυτοῦ μαθητάς, καὶ ἔλυσεν ἡμᾶς ἐκ τῶν τοῦ διακό- λου δεσμῶν. Οὐκοῦν τὰ γενόμενα παράδοξα σημεία παρὰ τοῦ Ἰησοῦ, κἂν αἰσθητῶς κατὰ τὴν ἱστορίαν ἐγένετο, ἀλλὰ νοητῶν χάριν ἐγένετο. Ἐτελεῖτο γοῦν τὰ τῆς ἱστορίας· καὶ πράγματα ἦν θεῖα τὰ σημαινό μενα. Εἰ μὴ γὰρ πράγματα θεῖα ἦν τὰ σημαινόμενα, οὐκ ἂν οὕτως ἔμελλε τοῖς προφήταις προκηρύξαι αὐ τοῦ τὴν ἐπιδημίαν. Ησαΐας οὖν βοᾷ, λέγων· • Ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι πραῦς, καὶ ἐπισ βεβηκὼς ἐπὶ ὄνον καὶ πῶλον, υἱὸν ὑποζυγίου. » Ἐπὶ τούτοις τοῖς γενομένοις παραδόξοις σημείοις παρὰ τοῦ Ἰησοῦ οὐκ ἔστιν οὔτε προσθῆναι, οὔτε ἀφελεῖν. Πάντα γὰρ τελείως καὶ ἀνελλιπῶς ἐποίησεν. Ην γὰρ δυνατὸς ἐν ἔργοις καὶ λόγοις αὐτοῦ. Αμέλει τούτων μηνύων καὶ ὁ ψαλμῳδὸς ἔλεγε· « Περίζωσαι τὴν ῥομ- φαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, δυνατέ. Τῇ ὡραιότητε σου καὶ τῷ κάλλει σου καὶ ἔκτεινε (96), καὶ κατευοδοῦ, καὶ βασίλευε. » Τῇ γοῦν δυνάμει αὐτοῦ τῇ μεγάλη πᾶσαν ἠλευθέρωσε τὴν ἀνθρωπότητα. σους μεθ' ἡμῶν, ἵνα φοβηθώμεν ἀπὸ προσώπου αυτ τοῦ. "Οτι δὲ τὰ αἰσθητὰ σύμβολα νοητῶν ἐστιν, ἄκους. Ἐπεδήμησε γὰρ ὁ Σωτὴρ, ἵνα τὴν τοῦ ἀνθρώ που ψυχὴν προηγουμένως εὐεργετήσῃ. ᾿Αλλ' ἐπειδὴ τοῦτο τοῖς πολλοῖς ἄγνωστον ἦν, διὰ τῶν ὁρωμένων ἰάσεων τὴν κεκρυμμένην τῆς ψυχῆς σωτηρίαν ἐδεί κνυεν. Αμέλει τῷ παραλυτικῷ ἄφεσιν τῶν ἁμαρ τιῶν δωρησάμενος ἡπιστεῖτο· ἔλεγον γὰρ Ἰουδαῖο:· «Τίς δύναται ἁμαρτίας ἀφιέναι, εἰ μὴ μόνος ὁ Θεός ;» Εἶτα, ἐπειδὴ τὸ ἀφανὲς καὶ προηγούμενον ποιήσας ἐλάνθανε, κατὰ δεύτερον λόγον καὶ τὸ σῶμα ιάσατο. Εἶπε γὰρ αὐτῷ· ο Εγειραι, ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ περιπάτει. » Ορᾶς, πῶς ταχέως οὗτος λέλυται ἀπὸ τῶν δεσμῶν· καὶ οὐ μόνον διὰ τῆς ἔξωθεν τά- σεως λέλυται, ἀλλὰ καὶ τῶν τοσούτων ἁμαρτημάτων ἐλευθεροῦται· ἔτι μὴν καὶ κήρυκα τῆς θεραπείας αὐτὸν ἀπέδειξε, καὶ ὅλως τὰ γενόμενα αἰσθητῶς νοη τῶν χάριν ἐγίνοντο. Διά τοι τοῦτο ἀποστέλλονται καὶ οἱ μαθηταὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην, καὶ λύουσι τὴν ὄνον καὶ τὸν πώλον, κατὰ τὰ κελευσθέντα αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ διδασκάλου. Τοῦτο δὲ ὅλως γέγονεν, ἵνα πληρω θῶσιν αἱ τοῦ Ἰακὼν προφητεῖαι. Εὐλογῶν γὰρ τοὺς δώδεκα πατριάρχας, φθάσας εἰς τὸν Ἰούδαν, προφη τεύει, καὶ θεῖα ῥήματα φθέγγεται. "Ακουε γὰρ αὐτοῦ λέγοντος· « Δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αὐτ τοῦ, καὶ τῇ ἕλικι τὸν πῶλον τῆς ὄνου αὐτοῦ. » Καὶ ὅλως τὰ λεχθέντα πάντα εἰς τὸν Ἰούδαν εὑρήσεις εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Σωτῆρος προφητευόμενα· δύνα- ται γὰρ ὁ φιλομαθής κατ' ὀλίγον ἀναγινώσκων νοῆ- σαι τὰ περὶ αὐτοῦ εἰρημένα. Ινα δὲ μὴ πᾶσαν τὴν ἱστορίαν διηγησώμεθα, ἀκούσωμεν τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος· « Πρόδηλον γὰρ, ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ Κύριος ἡμῶν. ο * ΧΕΙΣ, S. ATHANASIUS. SPURIA - via veritatis. At Del Filius erga homines benignus, ad genus humanum peregrinatus, nos liberavit. Proprios enim discipulos misit, solvitque nos a vin- culis diaboli. Mirabilia itaque illa signa a Jesu edita, licet secundum historiam sensibili modo facta fue- rint, at spiritualium gratia gesta sunt. Quæ histo- riam spectant impleta quidem sunt, atque divinae res erant, quæ iis significabantur. Nisi enim divinæ res fuissent significatæ, nequaquam prophetæ ad- ventum ipsius prænuntiaturi fuissent. Isaias ita- que clamat dicens: Ecce Rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum tìlium subjugalis ". › Hisce a Jesu mirabilibus perpetratis signis nihil adjiciendum, nihil detrahendum. Om- nia enim perfecte et absque ullo defectu effecit. Bral namque potens in opere et sermone. Hæc sane B Psalmista declarat his verbis : ‹ Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. Specie tua et pulchritudine tua, intende, prospere procede, et regna "。 › Magna itaque potentia sua totum libe- ravit humanum genus. , biscum, ut timeamus a facie ejus. Quod autem ea sint sensibilia spiritualium symbola, audi. Venit quippe Salvator in primis ut hominis animam bene- ficio donaret. At quandoquidem multis ignotum illud erat, per curationes sub aspectumn ca- dentes, occultam salutem animæ indicabat. Enim- vero ipsi, dum concederet peccatorum paralytico remissionem, fides non habebatur: dicebant quippe Judæi : ‹ Quis potest peccata dimittere, nisi solus Deus Dehinc postquam quod occultum ac præ- cipuum erat latenter fecerat; secundo loco corpus curavit. Ait enim ipsi : • Surge, tolle grabatum tuum, et ambula ". Vides quam cito hic vinculis solvatur nec solum exteriori curatione solvitur : sed tantis etiam peccatis liberatur : imo eum quo- que curationis præconem exhibuit : ac demum quæ sensibili modo gesta sunt, spiritualium gratia age- bantur. Ea quoque de causa mittuntur et discipuli in castellum ex adverso situm, ac solvunt asinam et pullum, sicuti a magistro jussum ipsis fuerat. Hoc autem plane factum est, ut implerentur Jacobi pro- C pbetiæ. Cura benediceret enim duodecim patriar- D chas, ubi ad Judam pervenit, prophelat, ac divina profert verba. Audi namque illum dicentem: Li- gans ad vineam pullum suum, et ad vitem pullum asinæ suæ “. › Denium quæcunque de Juda dicta sunt, comperies de adventu Salvatoris dicta fuisse. Potest quippe quisquis est studiosus, paulatim le- gendo, ea quæ de ipso dicta sunt intelligere. At ne totam enarremus historiam, audiamus Apostolum hac loquentem : c Manifestum est enim, quod ex Juda ortus sit Dominus noster **. Isa. Lxil, ; Zach, 1x, 9. ss Hebr. vi, 14. 17. Genes. ss Psal. Liv, 4. 5. » Marc. 11, 7. ss ibid. 9. 6. Haec porro Jesus signa fecit præsens ipse no- 6. Ταῦτα δὲ ἐποίησε τὰ σημεῖα παρὼν αὐτὸς ὁ Ἰη (96) Reg. ἔκτεινον.
PG 28:1032τίς δὲ οὐκ ἐφοβήθη, ὅτε «τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω,» ὅτε ὁ ἥλιος οὐ φέρων τὸ τολμηθὲν φόβῳ τὸ φῶς ἔστειλεν, ἢ ὅτε «αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν καὶ τὰ μνημεῖα ἠνεῴχθησαν» καὶ οἱ ἐναποκείμενοι ἀνέστησαν καὶ οἱ ἐχθροὶ ἐφοβήθησαν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ; διὸ καὶ ἄκοντες ὡμολόγουν ὅτι «ἀληθῶς θεοῦ υἱὸς ἦν οὗτος.» καὶ ὅλως «τὰ πλείονα τῶν ἔργων αὐτοῦ ἐν ἀποκρύφοις ἐστί.» «χίλιαι» γὰρ «χιλιάδες παρειστήκεισαν αὐτῷ αἰνοῦντες καὶ μύριαι μυριάδες λειτουργοῦσιν αὐτῷ.» ἐπιγνῶμεν οὖν καὶ ἡμεῖς τὸν εὐεργέτην. δοξάσωμεν τὸν πατέρα σὺν υἱῷ καὶ ἁγίῳ πνεύματι· μίαν θεότητα ὁμολογήσωμεν. τοῦ ἁμαρτάνειν παυσώμεθα. τῶν πτωχῶν μνημονεύσωμεν. ἡ φιλαδελφία μενέτω. τῆς φιλοξενίας μὴ ἐπιλανθάνεσθε. οὕτω γὰρ διάγοντες βασιλείαν οὐρανῶν κληρονομήσωμεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἀμήν.
ἡ ἐπιτρέποντες τῇ ὁδῷ τῆς ἀληθείας. Αλλ' ὁ φιλάν- θρωπος τοῦ Θεοῦ Υἱὸς, ἐπιδημήσας τῷ γένει τῶν ἀν- θρώπων, ἠλευθέρωσεν ἡμᾶς. Απέστειλε γὰρ τοὺς ἑαυτοῦ μαθητάς, καὶ ἔλυσεν ἡμᾶς ἐκ τῶν τοῦ διακό- λου δεσμῶν. Οὐκοῦν τὰ γενόμενα παράδοξα σημεία παρὰ τοῦ Ἰησοῦ, κἂν αἰσθητῶς κατὰ τὴν ἱστορίαν ἐγένετο, ἀλλὰ νοητῶν χάριν ἐγένετο. Ἐτελεῖτο γοῦν τὰ τῆς ἱστορίας· καὶ πράγματα ἦν θεῖα τὰ σημαινό μενα. Εἰ μὴ γὰρ πράγματα θεῖα ἦν τὰ σημαινόμενα, οὐκ ἂν οὕτως ἔμελλε τοῖς προφήταις προκηρύξαι αὐ τοῦ τὴν ἐπιδημίαν. Ησαΐας οὖν βοᾷ, λέγων· • Ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι πραῦς, καὶ ἐπισ βεβηκὼς ἐπὶ ὄνον καὶ πῶλον, υἱὸν ὑποζυγίου. » Ἐπὶ τούτοις τοῖς γενομένοις παραδόξοις σημείοις παρὰ τοῦ Ἰησοῦ οὐκ ἔστιν οὔτε προσθῆναι, οὔτε ἀφελεῖν. Πάντα γὰρ τελείως καὶ ἀνελλιπῶς ἐποίησεν. Ην γὰρ δυνατὸς ἐν ἔργοις καὶ λόγοις αὐτοῦ. Αμέλει τούτων μηνύων καὶ ὁ ψαλμῳδὸς ἔλεγε· « Περίζωσαι τὴν ῥομ- φαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, δυνατέ. Τῇ ὡραιότητε σου καὶ τῷ κάλλει σου καὶ ἔκτεινε (96), καὶ κατευοδοῦ, καὶ βασίλευε. » Τῇ γοῦν δυνάμει αὐτοῦ τῇ μεγάλη πᾶσαν ἠλευθέρωσε τὴν ἀνθρωπότητα. σους μεθ' ἡμῶν, ἵνα φοβηθώμεν ἀπὸ προσώπου αυτ τοῦ. "Οτι δὲ τὰ αἰσθητὰ σύμβολα νοητῶν ἐστιν, ἄκους. Ἐπεδήμησε γὰρ ὁ Σωτὴρ, ἵνα τὴν τοῦ ἀνθρώ που ψυχὴν προηγουμένως εὐεργετήσῃ. ᾿Αλλ' ἐπειδὴ τοῦτο τοῖς πολλοῖς ἄγνωστον ἦν, διὰ τῶν ὁρωμένων ἰάσεων τὴν κεκρυμμένην τῆς ψυχῆς σωτηρίαν ἐδεί κνυεν. Αμέλει τῷ παραλυτικῷ ἄφεσιν τῶν ἁμαρ τιῶν δωρησάμενος ἡπιστεῖτο· ἔλεγον γὰρ Ἰουδαῖο:· «Τίς δύναται ἁμαρτίας ἀφιέναι, εἰ μὴ μόνος ὁ Θεός ;» Εἶτα, ἐπειδὴ τὸ ἀφανὲς καὶ προηγούμενον ποιήσας ἐλάνθανε, κατὰ δεύτερον λόγον καὶ τὸ σῶμα ιάσατο. Εἶπε γὰρ αὐτῷ· ο Εγειραι, ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ περιπάτει. » Ορᾶς, πῶς ταχέως οὗτος λέλυται ἀπὸ τῶν δεσμῶν· καὶ οὐ μόνον διὰ τῆς ἔξωθεν τά- σεως λέλυται, ἀλλὰ καὶ τῶν τοσούτων ἁμαρτημάτων ἐλευθεροῦται· ἔτι μὴν καὶ κήρυκα τῆς θεραπείας αὐτὸν ἀπέδειξε, καὶ ὅλως τὰ γενόμενα αἰσθητῶς νοη τῶν χάριν ἐγίνοντο. Διά τοι τοῦτο ἀποστέλλονται καὶ οἱ μαθηταὶ εἰς τὴν κατέναντι κώμην, καὶ λύουσι τὴν ὄνον καὶ τὸν πώλον, κατὰ τὰ κελευσθέντα αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ διδασκάλου. Τοῦτο δὲ ὅλως γέγονεν, ἵνα πληρω θῶσιν αἱ τοῦ Ἰακὼν προφητεῖαι. Εὐλογῶν γὰρ τοὺς δώδεκα πατριάρχας, φθάσας εἰς τὸν Ἰούδαν, προφη τεύει, καὶ θεῖα ῥήματα φθέγγεται. "Ακουε γὰρ αὐτοῦ λέγοντος· « Δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αὐτ τοῦ, καὶ τῇ ἕλικι τὸν πῶλον τῆς ὄνου αὐτοῦ. » Καὶ ὅλως τὰ λεχθέντα πάντα εἰς τὸν Ἰούδαν εὑρήσεις εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Σωτῆρος προφητευόμενα· δύνα- ται γὰρ ὁ φιλομαθής κατ' ὀλίγον ἀναγινώσκων νοῆ- σαι τὰ περὶ αὐτοῦ εἰρημένα. Ινα δὲ μὴ πᾶσαν τὴν ἱστορίαν διηγησώμεθα, ἀκούσωμεν τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος· « Πρόδηλον γὰρ, ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ Κύριος ἡμῶν. ο * ΧΕΙΣ, S. ATHANASIUS. SPURIA - via veritatis. At Del Filius erga homines benignus, ad genus humanum peregrinatus, nos liberavit. Proprios enim discipulos misit, solvitque nos a vin- culis diaboli. Mirabilia itaque illa signa a Jesu edita, licet secundum historiam sensibili modo facta fue- rint, at spiritualium gratia gesta sunt. Quæ histo- riam spectant impleta quidem sunt, atque divinae res erant, quæ iis significabantur. Nisi enim divinæ res fuissent significatæ, nequaquam prophetæ ad- ventum ipsius prænuntiaturi fuissent. Isaias ita- que clamat dicens: Ecce Rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum tìlium subjugalis ". › Hisce a Jesu mirabilibus perpetratis signis nihil adjiciendum, nihil detrahendum. Om- nia enim perfecte et absque ullo defectu effecit. Bral namque potens in opere et sermone. Hæc sane B Psalmista declarat his verbis : ‹ Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. Specie tua et pulchritudine tua, intende, prospere procede, et regna "。 › Magna itaque potentia sua totum libe- ravit humanum genus. , biscum, ut timeamus a facie ejus. Quod autem ea sint sensibilia spiritualium symbola, audi. Venit quippe Salvator in primis ut hominis animam bene- ficio donaret. At quandoquidem multis ignotum illud erat, per curationes sub aspectumn ca- dentes, occultam salutem animæ indicabat. Enim- vero ipsi, dum concederet peccatorum paralytico remissionem, fides non habebatur: dicebant quippe Judæi : ‹ Quis potest peccata dimittere, nisi solus Deus Dehinc postquam quod occultum ac præ- cipuum erat latenter fecerat; secundo loco corpus curavit. Ait enim ipsi : • Surge, tolle grabatum tuum, et ambula ". Vides quam cito hic vinculis solvatur nec solum exteriori curatione solvitur : sed tantis etiam peccatis liberatur : imo eum quo- que curationis præconem exhibuit : ac demum quæ sensibili modo gesta sunt, spiritualium gratia age- bantur. Ea quoque de causa mittuntur et discipuli in castellum ex adverso situm, ac solvunt asinam et pullum, sicuti a magistro jussum ipsis fuerat. Hoc autem plane factum est, ut implerentur Jacobi pro- C pbetiæ. Cura benediceret enim duodecim patriar- D chas, ubi ad Judam pervenit, prophelat, ac divina profert verba. Audi namque illum dicentem: Li- gans ad vineam pullum suum, et ad vitem pullum asinæ suæ “. › Denium quæcunque de Juda dicta sunt, comperies de adventu Salvatoris dicta fuisse. Potest quippe quisquis est studiosus, paulatim le- gendo, ea quæ de ipso dicta sunt intelligere. At ne totam enarremus historiam, audiamus Apostolum hac loquentem : c Manifestum est enim, quod ex Juda ortus sit Dominus noster **. Isa. Lxil, ; Zach, 1x, 9. ss Hebr. vi, 14. 17. Genes. ss Psal. Liv, 4. 5. » Marc. 11, 7. ss ibid. 9. 6. Haec porro Jesus signa fecit præsens ipse no- 6. Ταῦτα δὲ ἐποίησε τὰ σημεῖα παρὼν αὐτὸς ὁ Ἰη (96) Reg. ἔκτεινον.
Continue reading PG 28: Homilia in illud: "Eunte autem illo," etc. →≣ entire volume