ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΡΩΜΗΣ ΥΠΟ ΘΕΣΙΣ ΔΙΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΨΑΛΜΟΥΣ. Α'. Η βίβλος τῶν Ψαλμῶν καινὴν διδασκαλίαν περιέχει μετὰ τὴν Μωϋσέως νομοθεσίαν· καὶ ὅτι δευτέρα μετὰ τὴν Μωϋσέως Γραφὴν διδασκαλική βίβλος τυγχάνει. Μετά γοῦν τὴν Μωϋσέως καὶ Ἰησοῦ τελευτήν, καὶ μετὰ τοὺς κριτὰς Δαυίδ γενόμενος, ὡσανεὶ τοῦ Σωτῆρος αὐτὸς χρηματίσαι πατὴρ κατα- ξιωθείς, καινὸν τρόπον τὸν τῆς ψαλμωδίας πρώτος Εβραίοις παρέδωκε, δι' ἧς ἀναιρεῖ μὲν τὰ παρὰ Μωϋσῇ περὶ θυσιῶν νενομοθετημένα, καινὸν δὲ τὸν δι᾽ ὕμνων, καὶ ἀλαλαγμῶν τρόπον τῆς τοῦ Θεοῦ λατρείας εἰσάγει, καὶ ἄλλα δὲ πλεῖστα τὸν Μωϋσέως νόμον ἐπαναβεβηκότα, δι' ὅλης αὐτοῦ τῆς πραγματ τείας διδάσκει. Καὶ αὕτη μὲν τῆς βίβλου ὁσιότητα καὶ τὸ χρήσιμον· ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὐτη ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἀδελφῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευ κότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην τοῦ Δαυὶδ ὑπάρχειν, ἐπιγράφουσί τε αὐτὴν, Ψαλμοι τοῦ Δαυίδ, λεκτέον τὰ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα περὶ αὐτῆς. Ἑβραῖοι περιέ γραψαν την βίβλον Σειρὰ θελεὶμ, ἐν δὲ ταῖς Πράξει τῶν ἀποστόλων, βίβλος Ψαλμῶν εἶναι λέγεται (ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτως· Ὡς γέγραπται ἐν βίζιῳ τῶν Ψαλμῶν), ὄνομα δὲ ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βι- βλίου, οὐ κεῖται ἐνταῦθα· ἡ δὲ αἰτία, τὸ μὴ ἑνὸς λόγους αναγεγράφθαι ἐπὶ τοῦτο, ἀλλὰ πλειόνων συν ειλέχθαι, τοῦ Ἔσδρα, ὡς αἱ παραδόσεις φασίν, μετά τὴν αἰχμαλωσίαν συναγαγόντος ψαλμοὺς πλειόνων εἰς ἕν, ἢ καὶ λόγους, οὐ πάντως ὄντας ψαλμούς. Προ τέτακται γοῦν ἐπὶ μὲν τινῶν τὸ Δαυὶδ ὄνομα, ἐπὶ δὲ ἑτέρων τὸ Σολομῶντος, καὶ ἐπὶ ἄλλων τοῦ ᾿Ασάρο Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Ἰδιθούμ τινὲς, καὶ παρὰ τούτους ἄλλοι τῶν υἱῶν Κορέ, ὡς καὶ Μωϋσέως. Τῶν οὖν τοσούτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθέντες οἱ λόγοι, οὐκ ἂν ὑπὸ τοῦ εἰδότος λέγοιντο μόνου τοῦ Δαυίδ. Β'. Ζητητέον δὲ περὶ τῶν ἀνεπιγράφων, τινές αὐτοὺς χρὴ ὑπονοεῖν· διατί γὰρ κ' ἂν ἡ ἁπλουστάτη I. - EXEGETICA. Vixit autem Josua filius Nun, centum et decem annos, et mortuus est die quarto, qui fuit dies pri- mus mensis Elul. Et sepelierunt eum in civitate Thamnatserach in monte Ephraim. S. HIPPOLYTI OPP. PARS Impletusque fuit Josua filius Nun spiritu sapien- A tiæ; nam Moses imposuerat manum suam super illo. Et obedierunt ei omnes filii Israelis. Admonuitque Deus Josuam filium Nun die quodam, nempe die septimo mensis Nisan. nianus, num. 84, ex quo hæc potissimum descripsi- mus, sic notatur: Fuit autem finis scriptionis hujus legis, et expositionis ejusdem ultimo (die) Tishrin primi, die Parasceves (Veneris) hora nona. Eratque annus millesimus octingentesimus oclogesimus nonus. Per manum contemptibilem servi Dei Kas Marpha Nam. In fine paginæ Arabicis litteris hæc habentur : Operam dabamus huic libro benedicto_optimo (scri- bendo), nomine (jussu) Schamas Ibn Kas Ibrahim e civitate celeberrima Kathor. Amen. Laus Deo pro perfectione (operis) (15). Continet folia 240. Alter codex inter Bodleianos num. NE. c. 3. 3. sic habet: Fuit finis exemplaris hujus libri benedicti præstantissimi, anno millesimo octingentesimo nona- gesimo primo Græco, ex annis (sive æra) Ascandri Græci filii Philippi. Idque per manum hominis con- temptibilis, peccaloris..... qui dignus non est, cujus nomen inscribatur libro spirituali, qualis est hic. Et in margine idem annus notatur numericis lit- teris. Scribebat anno Græcorum in Berœa ci- vitate. Continet folia 254. IN PSALMOS. (Simon DE MAGISTRIS, Acta martyrum Ostiensium, Append., p. 439, ex ms. Casanalensi O. I. cum Valicano collato.) C HIPPOLYTI EPISCOPI ROMÆ ARGUMEN- TUM ENARRATIONIS IN PSALMOS. post legem a Mose latani, alterque adeo præceptio- num liber a Scriptura Mosis habetur. Nam post Mosis ac Josue obitum, post etiam judices David exortus, dignus nimirum habitus, qui Salvatoris pater divino oraculo appellaretur, novum Psalmos concinendi modum primus tradidit Hebræis, eoque convellit quidem quæ a Mose fuerant de sacrificiis lege saucita, novam autem Dei colendi formam per hymnos et acclamationes introducit, aliaque plura Mosis legem exsuperantia in suo opere universo docet. Atque haec sane fuerit libri sanctitas, atque utilitas; inscriptionis autem ratio hæc fuisse vide- tur: quandoquidem plerique fratrum qui in Chri- stum crediderunt, hunc librum putant esse Davidis, in eoque inscribunt Psalmi Davidis, quid nos de hoc ipso acceperimus, enarraudum est. Hebræi titulum huic volumini circumscripserunt Sephra Thelim, proindeque in Actibus apostolorum liber Psalmorum dicitur (locus autem ita se habet: Ut scriptum est in libro Psalmorum), sed nomen au- ctoris ibidem desideratur, idque ea de causa, quod non unius tantum sermones hoc ipso volumine sunt editi; sed plurium fuere, ut est a veteribus traditum, ab Esdra collecti ; qui post captivitatem in unum redegit multorum psalmos sive etiam ser- mones, cum psalmi prorsus omnes non sint. Quamobrem nonnullis plane Davidis præmissum est nomen; aliquibus autem Salomonis; aliis vero Asaph. Sunt etiam Idithum quidam, prætereaque D alii filiorum Core, quemadmodum et Mosis. Tam itaque multorum in unum corpus redacti sermones, non utique ab erudito unius Davidis esse dice- rentur. II. De his vero qui titulo carent, inquirendum cuinam eos ascribere oporteat: eccur enim iis nou (15) Tempus, quo exaratus est codex Huntlingdo- 1. Psalmorum liber novam continet disciplinam B

ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΡΩΜΗΣ ΥΠΟ ΘΕΣΙΣ ΔΙΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΨΑΛΜΟΥΣ. Α'. Η βίβλος τῶν Ψαλμῶν καινὴν διδασκαλίαν περιέχει μετὰ τὴν Μωϋσέως νομοθεσίαν· καὶ ὅτι δευτέρα μετὰ τὴν Μωϋσέως Γραφὴν διδασκαλική βίβλος τυγχάνει. Μετά γοῦν τὴν Μωϋσέως καὶ Ἰησοῦ τελευτήν, καὶ μετὰ τοὺς κριτὰς Δαυίδ γενόμενος, ὡσανεὶ τοῦ Σωτῆρος αὐτὸς χρηματίσαι πατὴρ κατα- ξιωθείς, καινὸν τρόπον τὸν τῆς ψαλμωδίας πρώτος Εβραίοις παρέδωκε, δι' ἧς ἀναιρεῖ μὲν τὰ παρὰ Μωϋσῇ περὶ θυσιῶν νενομοθετημένα, καινὸν δὲ τὸν δι᾽ ὕμνων, καὶ ἀλαλαγμῶν τρόπον τῆς τοῦ Θεοῦ λατρείας εἰσάγει, καὶ ἄλλα δὲ πλεῖστα τὸν Μωϋσέως νόμον ἐπαναβεβηκότα, δι' ὅλης αὐτοῦ τῆς πραγματ τείας διδάσκει. Καὶ αὕτη μὲν τῆς βίβλου ὁσιότητα καὶ τὸ χρήσιμον· ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὐτη ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἀδελφῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευ κότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην τοῦ Δαυὶδ ὑπάρχειν, ἐπιγράφουσί τε αὐτὴν, Ψαλμοι τοῦ Δαυίδ, λεκτέον τὰ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα περὶ αὐτῆς. Ἑβραῖοι περιέ γραψαν την βίβλον Σειρὰ θελεὶμ, ἐν δὲ ταῖς Πράξει τῶν ἀποστόλων, βίβλος Ψαλμῶν εἶναι λέγεται (ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτως· Ὡς γέγραπται ἐν βίζιῳ τῶν Ψαλμῶν), ὄνομα δὲ ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βι- βλίου, οὐ κεῖται ἐνταῦθα· ἡ δὲ αἰτία, τὸ μὴ ἑνὸς λόγους αναγεγράφθαι ἐπὶ τοῦτο, ἀλλὰ πλειόνων συν ειλέχθαι, τοῦ Ἔσδρα, ὡς αἱ παραδόσεις φασίν, μετά τὴν αἰχμαλωσίαν συναγαγόντος ψαλμοὺς πλειόνων εἰς ἕν, ἢ καὶ λόγους, οὐ πάντως ὄντας ψαλμούς. Προ τέτακται γοῦν ἐπὶ μὲν τινῶν τὸ Δαυὶδ ὄνομα, ἐπὶ δὲ ἑτέρων τὸ Σολομῶντος, καὶ ἐπὶ ἄλλων τοῦ ᾿Ασάρο Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Ἰδιθούμ τινὲς, καὶ παρὰ τούτους ἄλλοι τῶν υἱῶν Κορέ, ὡς καὶ Μωϋσέως. Τῶν οὖν τοσούτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθέντες οἱ λόγοι, οὐκ ἂν ὑπὸ τοῦ εἰδότος λέγοιντο μόνου τοῦ Δαυίδ. Β'. Ζητητέον δὲ περὶ τῶν ἀνεπιγράφων, τινές αὐτοὺς χρὴ ὑπονοεῖν· διατί γὰρ κ' ἂν ἡ ἁπλουστάτη I. - EXEGETICA. Vixit autem Josua filius Nun, centum et decem annos, et mortuus est die quarto, qui fuit dies pri- mus mensis Elul. Et sepelierunt eum in civitate Thamnatserach in monte Ephraim. S. HIPPOLYTI OPP. PARS Impletusque fuit Josua filius Nun spiritu sapien- A tiæ; nam Moses imposuerat manum suam super illo. Et obedierunt ei omnes filii Israelis. Admonuitque Deus Josuam filium Nun die quodam, nempe die septimo mensis Nisan. nianus, num. 84, ex quo hæc potissimum descripsi- mus, sic notatur: Fuit autem finis scriptionis hujus legis, et expositionis ejusdem ultimo (die) Tishrin primi, die Parasceves (Veneris) hora nona. Eratque annus millesimus octingentesimus oclogesimus nonus. Per manum contemptibilem servi Dei Kas Marpha Nam. In fine paginæ Arabicis litteris hæc habentur : Operam dabamus huic libro benedicto_optimo (scri- bendo), nomine (jussu) Schamas Ibn Kas Ibrahim e civitate celeberrima Kathor. Amen. Laus Deo pro perfectione (operis) (15). Continet folia 240. Alter codex inter Bodleianos num. NE. c. 3. 3. sic habet: Fuit finis exemplaris hujus libri benedicti præstantissimi, anno millesimo octingentesimo nona- gesimo primo Græco, ex annis (sive æra) Ascandri Græci filii Philippi. Idque per manum hominis con- temptibilis, peccaloris..... qui dignus non est, cujus nomen inscribatur libro spirituali, qualis est hic. Et in margine idem annus notatur numericis lit- teris. Scribebat anno Græcorum in Berœa ci- vitate. Continet folia 254. IN PSALMOS. (Simon DE MAGISTRIS, Acta martyrum Ostiensium, Append., p. 439, ex ms. Casanalensi O. I. cum Valicano collato.) C HIPPOLYTI EPISCOPI ROMÆ ARGUMEN- TUM ENARRATIONIS IN PSALMOS. post legem a Mose latani, alterque adeo præceptio- num liber a Scriptura Mosis habetur. Nam post Mosis ac Josue obitum, post etiam judices David exortus, dignus nimirum habitus, qui Salvatoris pater divino oraculo appellaretur, novum Psalmos concinendi modum primus tradidit Hebræis, eoque convellit quidem quæ a Mose fuerant de sacrificiis lege saucita, novam autem Dei colendi formam per hymnos et acclamationes introducit, aliaque plura Mosis legem exsuperantia in suo opere universo docet. Atque haec sane fuerit libri sanctitas, atque utilitas; inscriptionis autem ratio hæc fuisse vide- tur: quandoquidem plerique fratrum qui in Chri- stum crediderunt, hunc librum putant esse Davidis, in eoque inscribunt Psalmi Davidis, quid nos de hoc ipso acceperimus, enarraudum est. Hebræi titulum huic volumini circumscripserunt Sephra Thelim, proindeque in Actibus apostolorum liber Psalmorum dicitur (locus autem ita se habet: Ut scriptum est in libro Psalmorum), sed nomen au- ctoris ibidem desideratur, idque ea de causa, quod non unius tantum sermones hoc ipso volumine sunt editi; sed plurium fuere, ut est a veteribus traditum, ab Esdra collecti ; qui post captivitatem in unum redegit multorum psalmos sive etiam ser- mones, cum psalmi prorsus omnes non sint. Quamobrem nonnullis plane Davidis præmissum est nomen; aliquibus autem Salomonis; aliis vero Asaph. Sunt etiam Idithum quidam, prætereaque D alii filiorum Core, quemadmodum et Mosis. Tam itaque multorum in unum corpus redacti sermones, non utique ab erudito unius Davidis esse dice- rentur. II. De his vero qui titulo carent, inquirendum cuinam eos ascribere oporteat: eccur enim iis nou (15) Tempus, quo exaratus est codex Huntlingdo- 1. Psalmorum liber novam continet disciplinam B

ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΡΩΜΗΣ ΥΠΟ ΘΕΣΙΣ ΔΙΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΨΑΛΜΟΥΣ. Α'. Η βίβλος τῶν Ψαλμῶν καινὴν διδασκαλίαν περιέχει μετὰ τὴν Μωϋσέως νομοθεσίαν· καὶ ὅτι δευτέρα μετὰ τὴν Μωϋσέως Γραφὴν διδασκαλική βίβλος τυγχάνει. Μετά γοῦν τὴν Μωϋσέως καὶ Ἰησοῦ τελευτήν, καὶ μετὰ τοὺς κριτὰς Δαυίδ γενόμενος, ὡσανεὶ τοῦ Σωτῆρος αὐτὸς χρηματίσαι πατὴρ κατα- ξιωθείς, καινὸν τρόπον τὸν τῆς ψαλμωδίας πρώτος Εβραίοις παρέδωκε, δι' ἧς ἀναιρεῖ μὲν τὰ παρὰ Μωϋσῇ περὶ θυσιῶν νενομοθετημένα, καινὸν δὲ τὸν δι᾽ ὕμνων, καὶ ἀλαλαγμῶν τρόπον τῆς τοῦ Θεοῦ λατρείας εἰσάγει, καὶ ἄλλα δὲ πλεῖστα τὸν Μωϋσέως νόμον ἐπαναβεβηκότα, δι' ὅλης αὐτοῦ τῆς πραγματ τείας διδάσκει. Καὶ αὕτη μὲν τῆς βίβλου ὁσιότητα καὶ τὸ χρήσιμον· ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὐτη ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἀδελφῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευ κότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην τοῦ Δαυὶδ ὑπάρχειν, ἐπιγράφουσί τε αὐτὴν, Ψαλμοι τοῦ Δαυίδ, λεκτέον τὰ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα περὶ αὐτῆς. Ἑβραῖοι περιέ γραψαν την βίβλον Σειρὰ θελεὶμ, ἐν δὲ ταῖς Πράξει τῶν ἀποστόλων, βίβλος Ψαλμῶν εἶναι λέγεται (ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτως· Ὡς γέγραπται ἐν βίζιῳ τῶν Ψαλμῶν), ὄνομα δὲ ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βι- βλίου, οὐ κεῖται ἐνταῦθα· ἡ δὲ αἰτία, τὸ μὴ ἑνὸς λόγους αναγεγράφθαι ἐπὶ τοῦτο, ἀλλὰ πλειόνων συν ειλέχθαι, τοῦ Ἔσδρα, ὡς αἱ παραδόσεις φασίν, μετά τὴν αἰχμαλωσίαν συναγαγόντος ψαλμοὺς πλειόνων εἰς ἕν, ἢ καὶ λόγους, οὐ πάντως ὄντας ψαλμούς. Προ τέτακται γοῦν ἐπὶ μὲν τινῶν τὸ Δαυὶδ ὄνομα, ἐπὶ δὲ ἑτέρων τὸ Σολομῶντος, καὶ ἐπὶ ἄλλων τοῦ ᾿Ασάρο Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Ἰδιθούμ τινὲς, καὶ παρὰ τούτους ἄλλοι τῶν υἱῶν Κορέ, ὡς καὶ Μωϋσέως. Τῶν οὖν τοσούτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθέντες οἱ λόγοι, οὐκ ἂν ὑπὸ τοῦ εἰδότος λέγοιντο μόνου τοῦ Δαυίδ. Β'. Ζητητέον δὲ περὶ τῶν ἀνεπιγράφων, τινές αὐτοὺς χρὴ ὑπονοεῖν· διατί γὰρ κ' ἂν ἡ ἁπλουστάτη I. - EXEGETICA. Vixit autem Josua filius Nun, centum et decem annos, et mortuus est die quarto, qui fuit dies pri- mus mensis Elul. Et sepelierunt eum in civitate Thamnatserach in monte Ephraim. S. HIPPOLYTI OPP. PARS Impletusque fuit Josua filius Nun spiritu sapien- A tiæ; nam Moses imposuerat manum suam super illo. Et obedierunt ei omnes filii Israelis. Admonuitque Deus Josuam filium Nun die quodam, nempe die septimo mensis Nisan. nianus, num. 84, ex quo hæc potissimum descripsi- mus, sic notatur: Fuit autem finis scriptionis hujus legis, et expositionis ejusdem ultimo (die) Tishrin primi, die Parasceves (Veneris) hora nona. Eratque annus millesimus octingentesimus oclogesimus nonus. Per manum contemptibilem servi Dei Kas Marpha Nam. In fine paginæ Arabicis litteris hæc habentur : Operam dabamus huic libro benedicto_optimo (scri- bendo), nomine (jussu) Schamas Ibn Kas Ibrahim e civitate celeberrima Kathor. Amen. Laus Deo pro perfectione (operis) (15). Continet folia 240. Alter codex inter Bodleianos num. NE. c. 3. 3. sic habet: Fuit finis exemplaris hujus libri benedicti præstantissimi, anno millesimo octingentesimo nona- gesimo primo Græco, ex annis (sive æra) Ascandri Græci filii Philippi. Idque per manum hominis con- temptibilis, peccaloris..... qui dignus non est, cujus nomen inscribatur libro spirituali, qualis est hic. Et in margine idem annus notatur numericis lit- teris. Scribebat anno Græcorum in Berœa ci- vitate. Continet folia 254. IN PSALMOS. (Simon DE MAGISTRIS, Acta martyrum Ostiensium, Append., p. 439, ex ms. Casanalensi O. I. cum Valicano collato.) C HIPPOLYTI EPISCOPI ROMÆ ARGUMEN- TUM ENARRATIONIS IN PSALMOS. post legem a Mose latani, alterque adeo præceptio- num liber a Scriptura Mosis habetur. Nam post Mosis ac Josue obitum, post etiam judices David exortus, dignus nimirum habitus, qui Salvatoris pater divino oraculo appellaretur, novum Psalmos concinendi modum primus tradidit Hebræis, eoque convellit quidem quæ a Mose fuerant de sacrificiis lege saucita, novam autem Dei colendi formam per hymnos et acclamationes introducit, aliaque plura Mosis legem exsuperantia in suo opere universo docet. Atque haec sane fuerit libri sanctitas, atque utilitas; inscriptionis autem ratio hæc fuisse vide- tur: quandoquidem plerique fratrum qui in Chri- stum crediderunt, hunc librum putant esse Davidis, in eoque inscribunt Psalmi Davidis, quid nos de hoc ipso acceperimus, enarraudum est. Hebræi titulum huic volumini circumscripserunt Sephra Thelim, proindeque in Actibus apostolorum liber Psalmorum dicitur (locus autem ita se habet: Ut scriptum est in libro Psalmorum), sed nomen au- ctoris ibidem desideratur, idque ea de causa, quod non unius tantum sermones hoc ipso volumine sunt editi; sed plurium fuere, ut est a veteribus traditum, ab Esdra collecti ; qui post captivitatem in unum redegit multorum psalmos sive etiam ser- mones, cum psalmi prorsus omnes non sint. Quamobrem nonnullis plane Davidis præmissum est nomen; aliquibus autem Salomonis; aliis vero Asaph. Sunt etiam Idithum quidam, prætereaque D alii filiorum Core, quemadmodum et Mosis. Tam itaque multorum in unum corpus redacti sermones, non utique ab erudito unius Davidis esse dice- rentur. II. De his vero qui titulo carent, inquirendum cuinam eos ascribere oporteat: eccur enim iis nou (15) Tempus, quo exaratus est codex Huntlingdo- 1. Psalmorum liber novam continet disciplinam B

ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΡΩΜΗΣ ΥΠΟ ΘΕΣΙΣ ΔΙΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΨΑΛΜΟΥΣ. Α'. Η βίβλος τῶν Ψαλμῶν καινὴν διδασκαλίαν περιέχει μετὰ τὴν Μωϋσέως νομοθεσίαν· καὶ ὅτι δευτέρα μετὰ τὴν Μωϋσέως Γραφὴν διδασκαλική βίβλος τυγχάνει. Μετά γοῦν τὴν Μωϋσέως καὶ Ἰησοῦ τελευτήν, καὶ μετὰ τοὺς κριτὰς Δαυίδ γενόμενος, ὡσανεὶ τοῦ Σωτῆρος αὐτὸς χρηματίσαι πατὴρ κατα- ξιωθείς, καινὸν τρόπον τὸν τῆς ψαλμωδίας πρώτος Εβραίοις παρέδωκε, δι' ἧς ἀναιρεῖ μὲν τὰ παρὰ Μωϋσῇ περὶ θυσιῶν νενομοθετημένα, καινὸν δὲ τὸν δι᾽ ὕμνων, καὶ ἀλαλαγμῶν τρόπον τῆς τοῦ Θεοῦ λατρείας εἰσάγει, καὶ ἄλλα δὲ πλεῖστα τὸν Μωϋσέως νόμον ἐπαναβεβηκότα, δι' ὅλης αὐτοῦ τῆς πραγματ τείας διδάσκει. Καὶ αὕτη μὲν τῆς βίβλου ὁσιότητα καὶ τὸ χρήσιμον· ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὐτη ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἀδελφῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευ κότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην τοῦ Δαυὶδ ὑπάρχειν, ἐπιγράφουσί τε αὐτὴν, Ψαλμοι τοῦ Δαυίδ, λεκτέον τὰ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα περὶ αὐτῆς. Ἑβραῖοι περιέ γραψαν την βίβλον Σειρὰ θελεὶμ, ἐν δὲ ταῖς Πράξει τῶν ἀποστόλων, βίβλος Ψαλμῶν εἶναι λέγεται (ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτως· Ὡς γέγραπται ἐν βίζιῳ τῶν Ψαλμῶν), ὄνομα δὲ ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βι- βλίου, οὐ κεῖται ἐνταῦθα· ἡ δὲ αἰτία, τὸ μὴ ἑνὸς λόγους αναγεγράφθαι ἐπὶ τοῦτο, ἀλλὰ πλειόνων συν ειλέχθαι, τοῦ Ἔσδρα, ὡς αἱ παραδόσεις φασίν, μετά τὴν αἰχμαλωσίαν συναγαγόντος ψαλμοὺς πλειόνων εἰς ἕν, ἢ καὶ λόγους, οὐ πάντως ὄντας ψαλμούς. Προ τέτακται γοῦν ἐπὶ μὲν τινῶν τὸ Δαυὶδ ὄνομα, ἐπὶ δὲ ἑτέρων τὸ Σολομῶντος, καὶ ἐπὶ ἄλλων τοῦ ᾿Ασάρο Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Ἰδιθούμ τινὲς, καὶ παρὰ τούτους ἄλλοι τῶν υἱῶν Κορέ, ὡς καὶ Μωϋσέως. Τῶν οὖν τοσούτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθέντες οἱ λόγοι, οὐκ ἂν ὑπὸ τοῦ εἰδότος λέγοιντο μόνου τοῦ Δαυίδ. Β'. Ζητητέον δὲ περὶ τῶν ἀνεπιγράφων, τινές αὐτοὺς χρὴ ὑπονοεῖν· διατί γὰρ κ' ἂν ἡ ἁπλουστάτη I. - EXEGETICA. Vixit autem Josua filius Nun, centum et decem annos, et mortuus est die quarto, qui fuit dies pri- mus mensis Elul. Et sepelierunt eum in civitate Thamnatserach in monte Ephraim. S. HIPPOLYTI OPP. PARS Impletusque fuit Josua filius Nun spiritu sapien- A tiæ; nam Moses imposuerat manum suam super illo. Et obedierunt ei omnes filii Israelis. Admonuitque Deus Josuam filium Nun die quodam, nempe die septimo mensis Nisan. nianus, num. 84, ex quo hæc potissimum descripsi- mus, sic notatur: Fuit autem finis scriptionis hujus legis, et expositionis ejusdem ultimo (die) Tishrin primi, die Parasceves (Veneris) hora nona. Eratque annus millesimus octingentesimus oclogesimus nonus. Per manum contemptibilem servi Dei Kas Marpha Nam. In fine paginæ Arabicis litteris hæc habentur : Operam dabamus huic libro benedicto_optimo (scri- bendo), nomine (jussu) Schamas Ibn Kas Ibrahim e civitate celeberrima Kathor. Amen. Laus Deo pro perfectione (operis) (15). Continet folia 240. Alter codex inter Bodleianos num. NE. c. 3. 3. sic habet: Fuit finis exemplaris hujus libri benedicti præstantissimi, anno millesimo octingentesimo nona- gesimo primo Græco, ex annis (sive æra) Ascandri Græci filii Philippi. Idque per manum hominis con- temptibilis, peccaloris..... qui dignus non est, cujus nomen inscribatur libro spirituali, qualis est hic. Et in margine idem annus notatur numericis lit- teris. Scribebat anno Græcorum in Berœa ci- vitate. Continet folia 254. IN PSALMOS. (Simon DE MAGISTRIS, Acta martyrum Ostiensium, Append., p. 439, ex ms. Casanalensi O. I. cum Valicano collato.) C HIPPOLYTI EPISCOPI ROMÆ ARGUMEN- TUM ENARRATIONIS IN PSALMOS. post legem a Mose latani, alterque adeo præceptio- num liber a Scriptura Mosis habetur. Nam post Mosis ac Josue obitum, post etiam judices David exortus, dignus nimirum habitus, qui Salvatoris pater divino oraculo appellaretur, novum Psalmos concinendi modum primus tradidit Hebræis, eoque convellit quidem quæ a Mose fuerant de sacrificiis lege saucita, novam autem Dei colendi formam per hymnos et acclamationes introducit, aliaque plura Mosis legem exsuperantia in suo opere universo docet. Atque haec sane fuerit libri sanctitas, atque utilitas; inscriptionis autem ratio hæc fuisse vide- tur: quandoquidem plerique fratrum qui in Chri- stum crediderunt, hunc librum putant esse Davidis, in eoque inscribunt Psalmi Davidis, quid nos de hoc ipso acceperimus, enarraudum est. Hebræi titulum huic volumini circumscripserunt Sephra Thelim, proindeque in Actibus apostolorum liber Psalmorum dicitur (locus autem ita se habet: Ut scriptum est in libro Psalmorum), sed nomen au- ctoris ibidem desideratur, idque ea de causa, quod non unius tantum sermones hoc ipso volumine sunt editi; sed plurium fuere, ut est a veteribus traditum, ab Esdra collecti ; qui post captivitatem in unum redegit multorum psalmos sive etiam ser- mones, cum psalmi prorsus omnes non sint. Quamobrem nonnullis plane Davidis præmissum est nomen; aliquibus autem Salomonis; aliis vero Asaph. Sunt etiam Idithum quidam, prætereaque D alii filiorum Core, quemadmodum et Mosis. Tam itaque multorum in unum corpus redacti sermones, non utique ab erudito unius Davidis esse dice- rentur. II. De his vero qui titulo carent, inquirendum cuinam eos ascribere oporteat: eccur enim iis nou (15) Tempus, quo exaratus est codex Huntlingdo- 1. Psalmorum liber novam continet disciplinam B

ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΡΩΜΗΣ ΥΠΟ ΘΕΣΙΣ ΔΙΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΨΑΛΜΟΥΣ. Α'. Η βίβλος τῶν Ψαλμῶν καινὴν διδασκαλίαν περιέχει μετὰ τὴν Μωϋσέως νομοθεσίαν· καὶ ὅτι δευτέρα μετὰ τὴν Μωϋσέως Γραφὴν διδασκαλική βίβλος τυγχάνει. Μετά γοῦν τὴν Μωϋσέως καὶ Ἰησοῦ τελευτήν, καὶ μετὰ τοὺς κριτὰς Δαυίδ γενόμενος, ὡσανεὶ τοῦ Σωτῆρος αὐτὸς χρηματίσαι πατὴρ κατα- ξιωθείς, καινὸν τρόπον τὸν τῆς ψαλμωδίας πρώτος Εβραίοις παρέδωκε, δι' ἧς ἀναιρεῖ μὲν τὰ παρὰ Μωϋσῇ περὶ θυσιῶν νενομοθετημένα, καινὸν δὲ τὸν δι᾽ ὕμνων, καὶ ἀλαλαγμῶν τρόπον τῆς τοῦ Θεοῦ λατρείας εἰσάγει, καὶ ἄλλα δὲ πλεῖστα τὸν Μωϋσέως νόμον ἐπαναβεβηκότα, δι' ὅλης αὐτοῦ τῆς πραγματ τείας διδάσκει. Καὶ αὕτη μὲν τῆς βίβλου ὁσιότητα καὶ τὸ χρήσιμον· ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὐτη ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἀδελφῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευ κότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην τοῦ Δαυὶδ ὑπάρχειν, ἐπιγράφουσί τε αὐτὴν, Ψαλμοι τοῦ Δαυίδ, λεκτέον τὰ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα περὶ αὐτῆς. Ἑβραῖοι περιέ γραψαν την βίβλον Σειρὰ θελεὶμ, ἐν δὲ ταῖς Πράξει τῶν ἀποστόλων, βίβλος Ψαλμῶν εἶναι λέγεται (ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτως· Ὡς γέγραπται ἐν βίζιῳ τῶν Ψαλμῶν), ὄνομα δὲ ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βι- βλίου, οὐ κεῖται ἐνταῦθα· ἡ δὲ αἰτία, τὸ μὴ ἑνὸς λόγους αναγεγράφθαι ἐπὶ τοῦτο, ἀλλὰ πλειόνων συν ειλέχθαι, τοῦ Ἔσδρα, ὡς αἱ παραδόσεις φασίν, μετά τὴν αἰχμαλωσίαν συναγαγόντος ψαλμοὺς πλειόνων εἰς ἕν, ἢ καὶ λόγους, οὐ πάντως ὄντας ψαλμούς. Προ τέτακται γοῦν ἐπὶ μὲν τινῶν τὸ Δαυὶδ ὄνομα, ἐπὶ δὲ ἑτέρων τὸ Σολομῶντος, καὶ ἐπὶ ἄλλων τοῦ ᾿Ασάρο Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Ἰδιθούμ τινὲς, καὶ παρὰ τούτους ἄλλοι τῶν υἱῶν Κορέ, ὡς καὶ Μωϋσέως. Τῶν οὖν τοσούτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθέντες οἱ λόγοι, οὐκ ἂν ὑπὸ τοῦ εἰδότος λέγοιντο μόνου τοῦ Δαυίδ. Β'. Ζητητέον δὲ περὶ τῶν ἀνεπιγράφων, τινές αὐτοὺς χρὴ ὑπονοεῖν· διατί γὰρ κ' ἂν ἡ ἁπλουστάτη I. - EXEGETICA. Vixit autem Josua filius Nun, centum et decem annos, et mortuus est die quarto, qui fuit dies pri- mus mensis Elul. Et sepelierunt eum in civitate Thamnatserach in monte Ephraim. S. HIPPOLYTI OPP. PARS Impletusque fuit Josua filius Nun spiritu sapien- A tiæ; nam Moses imposuerat manum suam super illo. Et obedierunt ei omnes filii Israelis. Admonuitque Deus Josuam filium Nun die quodam, nempe die septimo mensis Nisan. nianus, num. 84, ex quo hæc potissimum descripsi- mus, sic notatur: Fuit autem finis scriptionis hujus legis, et expositionis ejusdem ultimo (die) Tishrin primi, die Parasceves (Veneris) hora nona. Eratque annus millesimus octingentesimus oclogesimus nonus. Per manum contemptibilem servi Dei Kas Marpha Nam. In fine paginæ Arabicis litteris hæc habentur : Operam dabamus huic libro benedicto_optimo (scri- bendo), nomine (jussu) Schamas Ibn Kas Ibrahim e civitate celeberrima Kathor. Amen. Laus Deo pro perfectione (operis) (15). Continet folia 240. Alter codex inter Bodleianos num. NE. c. 3. 3. sic habet: Fuit finis exemplaris hujus libri benedicti præstantissimi, anno millesimo octingentesimo nona- gesimo primo Græco, ex annis (sive æra) Ascandri Græci filii Philippi. Idque per manum hominis con- temptibilis, peccaloris..... qui dignus non est, cujus nomen inscribatur libro spirituali, qualis est hic. Et in margine idem annus notatur numericis lit- teris. Scribebat anno Græcorum in Berœa ci- vitate. Continet folia 254. IN PSALMOS. (Simon DE MAGISTRIS, Acta martyrum Ostiensium, Append., p. 439, ex ms. Casanalensi O. I. cum Valicano collato.) C HIPPOLYTI EPISCOPI ROMÆ ARGUMEN- TUM ENARRATIONIS IN PSALMOS. post legem a Mose latani, alterque adeo præceptio- num liber a Scriptura Mosis habetur. Nam post Mosis ac Josue obitum, post etiam judices David exortus, dignus nimirum habitus, qui Salvatoris pater divino oraculo appellaretur, novum Psalmos concinendi modum primus tradidit Hebræis, eoque convellit quidem quæ a Mose fuerant de sacrificiis lege saucita, novam autem Dei colendi formam per hymnos et acclamationes introducit, aliaque plura Mosis legem exsuperantia in suo opere universo docet. Atque haec sane fuerit libri sanctitas, atque utilitas; inscriptionis autem ratio hæc fuisse vide- tur: quandoquidem plerique fratrum qui in Chri- stum crediderunt, hunc librum putant esse Davidis, in eoque inscribunt Psalmi Davidis, quid nos de hoc ipso acceperimus, enarraudum est. Hebræi titulum huic volumini circumscripserunt Sephra Thelim, proindeque in Actibus apostolorum liber Psalmorum dicitur (locus autem ita se habet: Ut scriptum est in libro Psalmorum), sed nomen au- ctoris ibidem desideratur, idque ea de causa, quod non unius tantum sermones hoc ipso volumine sunt editi; sed plurium fuere, ut est a veteribus traditum, ab Esdra collecti ; qui post captivitatem in unum redegit multorum psalmos sive etiam ser- mones, cum psalmi prorsus omnes non sint. Quamobrem nonnullis plane Davidis præmissum est nomen; aliquibus autem Salomonis; aliis vero Asaph. Sunt etiam Idithum quidam, prætereaque D alii filiorum Core, quemadmodum et Mosis. Tam itaque multorum in unum corpus redacti sermones, non utique ab erudito unius Davidis esse dice- rentur. II. De his vero qui titulo carent, inquirendum cuinam eos ascribere oporteat: eccur enim iis nou (15) Tempus, quo exaratus est codex Huntlingdo- 1. Psalmorum liber novam continet disciplinam B

ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΡΩΜΗΣ ΥΠΟ ΘΕΣΙΣ ΔΙΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΨΑΛΜΟΥΣ. Α'. Η βίβλος τῶν Ψαλμῶν καινὴν διδασκαλίαν περιέχει μετὰ τὴν Μωϋσέως νομοθεσίαν· καὶ ὅτι δευτέρα μετὰ τὴν Μωϋσέως Γραφὴν διδασκαλική βίβλος τυγχάνει. Μετά γοῦν τὴν Μωϋσέως καὶ Ἰησοῦ τελευτήν, καὶ μετὰ τοὺς κριτὰς Δαυίδ γενόμενος, ὡσανεὶ τοῦ Σωτῆρος αὐτὸς χρηματίσαι πατὴρ κατα- ξιωθείς, καινὸν τρόπον τὸν τῆς ψαλμωδίας πρώτος Εβραίοις παρέδωκε, δι' ἧς ἀναιρεῖ μὲν τὰ παρὰ Μωϋσῇ περὶ θυσιῶν νενομοθετημένα, καινὸν δὲ τὸν δι᾽ ὕμνων, καὶ ἀλαλαγμῶν τρόπον τῆς τοῦ Θεοῦ λατρείας εἰσάγει, καὶ ἄλλα δὲ πλεῖστα τὸν Μωϋσέως νόμον ἐπαναβεβηκότα, δι' ὅλης αὐτοῦ τῆς πραγματ τείας διδάσκει. Καὶ αὕτη μὲν τῆς βίβλου ὁσιότητα καὶ τὸ χρήσιμον· ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὐτη ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἀδελφῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευ κότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην τοῦ Δαυὶδ ὑπάρχειν, ἐπιγράφουσί τε αὐτὴν, Ψαλμοι τοῦ Δαυίδ, λεκτέον τὰ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα περὶ αὐτῆς. Ἑβραῖοι περιέ γραψαν την βίβλον Σειρὰ θελεὶμ, ἐν δὲ ταῖς Πράξει τῶν ἀποστόλων, βίβλος Ψαλμῶν εἶναι λέγεται (ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτως· Ὡς γέγραπται ἐν βίζιῳ τῶν Ψαλμῶν), ὄνομα δὲ ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βι- βλίου, οὐ κεῖται ἐνταῦθα· ἡ δὲ αἰτία, τὸ μὴ ἑνὸς λόγους αναγεγράφθαι ἐπὶ τοῦτο, ἀλλὰ πλειόνων συν ειλέχθαι, τοῦ Ἔσδρα, ὡς αἱ παραδόσεις φασίν, μετά τὴν αἰχμαλωσίαν συναγαγόντος ψαλμοὺς πλειόνων εἰς ἕν, ἢ καὶ λόγους, οὐ πάντως ὄντας ψαλμούς. Προ τέτακται γοῦν ἐπὶ μὲν τινῶν τὸ Δαυὶδ ὄνομα, ἐπὶ δὲ ἑτέρων τὸ Σολομῶντος, καὶ ἐπὶ ἄλλων τοῦ ᾿Ασάρο Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Ἰδιθούμ τινὲς, καὶ παρὰ τούτους ἄλλοι τῶν υἱῶν Κορέ, ὡς καὶ Μωϋσέως. Τῶν οὖν τοσούτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθέντες οἱ λόγοι, οὐκ ἂν ὑπὸ τοῦ εἰδότος λέγοιντο μόνου τοῦ Δαυίδ. Β'. Ζητητέον δὲ περὶ τῶν ἀνεπιγράφων, τινές αὐτοὺς χρὴ ὑπονοεῖν· διατί γὰρ κ' ἂν ἡ ἁπλουστάτη I. - EXEGETICA. Vixit autem Josua filius Nun, centum et decem annos, et mortuus est die quarto, qui fuit dies pri- mus mensis Elul. Et sepelierunt eum in civitate Thamnatserach in monte Ephraim. S. HIPPOLYTI OPP. PARS Impletusque fuit Josua filius Nun spiritu sapien- A tiæ; nam Moses imposuerat manum suam super illo. Et obedierunt ei omnes filii Israelis. Admonuitque Deus Josuam filium Nun die quodam, nempe die septimo mensis Nisan. nianus, num. 84, ex quo hæc potissimum descripsi- mus, sic notatur: Fuit autem finis scriptionis hujus legis, et expositionis ejusdem ultimo (die) Tishrin primi, die Parasceves (Veneris) hora nona. Eratque annus millesimus octingentesimus oclogesimus nonus. Per manum contemptibilem servi Dei Kas Marpha Nam. In fine paginæ Arabicis litteris hæc habentur : Operam dabamus huic libro benedicto_optimo (scri- bendo), nomine (jussu) Schamas Ibn Kas Ibrahim e civitate celeberrima Kathor. Amen. Laus Deo pro perfectione (operis) (15). Continet folia 240. Alter codex inter Bodleianos num. NE. c. 3. 3. sic habet: Fuit finis exemplaris hujus libri benedicti præstantissimi, anno millesimo octingentesimo nona- gesimo primo Græco, ex annis (sive æra) Ascandri Græci filii Philippi. Idque per manum hominis con- temptibilis, peccaloris..... qui dignus non est, cujus nomen inscribatur libro spirituali, qualis est hic. Et in margine idem annus notatur numericis lit- teris. Scribebat anno Græcorum in Berœa ci- vitate. Continet folia 254. IN PSALMOS. (Simon DE MAGISTRIS, Acta martyrum Ostiensium, Append., p. 439, ex ms. Casanalensi O. I. cum Valicano collato.) C HIPPOLYTI EPISCOPI ROMÆ ARGUMEN- TUM ENARRATIONIS IN PSALMOS. post legem a Mose latani, alterque adeo præceptio- num liber a Scriptura Mosis habetur. Nam post Mosis ac Josue obitum, post etiam judices David exortus, dignus nimirum habitus, qui Salvatoris pater divino oraculo appellaretur, novum Psalmos concinendi modum primus tradidit Hebræis, eoque convellit quidem quæ a Mose fuerant de sacrificiis lege saucita, novam autem Dei colendi formam per hymnos et acclamationes introducit, aliaque plura Mosis legem exsuperantia in suo opere universo docet. Atque haec sane fuerit libri sanctitas, atque utilitas; inscriptionis autem ratio hæc fuisse vide- tur: quandoquidem plerique fratrum qui in Chri- stum crediderunt, hunc librum putant esse Davidis, in eoque inscribunt Psalmi Davidis, quid nos de hoc ipso acceperimus, enarraudum est. Hebræi titulum huic volumini circumscripserunt Sephra Thelim, proindeque in Actibus apostolorum liber Psalmorum dicitur (locus autem ita se habet: Ut scriptum est in libro Psalmorum), sed nomen au- ctoris ibidem desideratur, idque ea de causa, quod non unius tantum sermones hoc ipso volumine sunt editi; sed plurium fuere, ut est a veteribus traditum, ab Esdra collecti ; qui post captivitatem in unum redegit multorum psalmos sive etiam ser- mones, cum psalmi prorsus omnes non sint. Quamobrem nonnullis plane Davidis præmissum est nomen; aliquibus autem Salomonis; aliis vero Asaph. Sunt etiam Idithum quidam, prætereaque D alii filiorum Core, quemadmodum et Mosis. Tam itaque multorum in unum corpus redacti sermones, non utique ab erudito unius Davidis esse dice- rentur. II. De his vero qui titulo carent, inquirendum cuinam eos ascribere oporteat: eccur enim iis nou (15) Tempus, quo exaratus est codex Huntlingdo- 1. Psalmorum liber novam continet disciplinam B

ΙΠΠΟΛΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΡΩΜΗΣ ΥΠΟ ΘΕΣΙΣ ΔΙΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΨΑΛΜΟΥΣ. Α'. Η βίβλος τῶν Ψαλμῶν καινὴν διδασκαλίαν περιέχει μετὰ τὴν Μωϋσέως νομοθεσίαν· καὶ ὅτι δευτέρα μετὰ τὴν Μωϋσέως Γραφὴν διδασκαλική βίβλος τυγχάνει. Μετά γοῦν τὴν Μωϋσέως καὶ Ἰησοῦ τελευτήν, καὶ μετὰ τοὺς κριτὰς Δαυίδ γενόμενος, ὡσανεὶ τοῦ Σωτῆρος αὐτὸς χρηματίσαι πατὴρ κατα- ξιωθείς, καινὸν τρόπον τὸν τῆς ψαλμωδίας πρώτος Εβραίοις παρέδωκε, δι' ἧς ἀναιρεῖ μὲν τὰ παρὰ Μωϋσῇ περὶ θυσιῶν νενομοθετημένα, καινὸν δὲ τὸν δι᾽ ὕμνων, καὶ ἀλαλαγμῶν τρόπον τῆς τοῦ Θεοῦ λατρείας εἰσάγει, καὶ ἄλλα δὲ πλεῖστα τὸν Μωϋσέως νόμον ἐπαναβεβηκότα, δι' ὅλης αὐτοῦ τῆς πραγματ τείας διδάσκει. Καὶ αὕτη μὲν τῆς βίβλου ὁσιότητα καὶ τὸ χρήσιμον· ἡ δὲ αἰτία τῆς ἐπιγραφῆς αὐτη ἐπειδὴ πλεῖστοι τῶν ἀδελφῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευ κότων οἴονται τὴν βίβλον ταύτην τοῦ Δαυὶδ ὑπάρχειν, ἐπιγράφουσί τε αὐτὴν, Ψαλμοι τοῦ Δαυίδ, λεκτέον τὰ εἰς ἡμᾶς ἐληλυθότα περὶ αὐτῆς. Ἑβραῖοι περιέ γραψαν την βίβλον Σειρὰ θελεὶμ, ἐν δὲ ταῖς Πράξει τῶν ἀποστόλων, βίβλος Ψαλμῶν εἶναι λέγεται (ἔχει δὲ ἡ λέξις οὕτως· Ὡς γέγραπται ἐν βίζιῳ τῶν Ψαλμῶν), ὄνομα δὲ ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τοῦ βι- βλίου, οὐ κεῖται ἐνταῦθα· ἡ δὲ αἰτία, τὸ μὴ ἑνὸς λόγους αναγεγράφθαι ἐπὶ τοῦτο, ἀλλὰ πλειόνων συν ειλέχθαι, τοῦ Ἔσδρα, ὡς αἱ παραδόσεις φασίν, μετά τὴν αἰχμαλωσίαν συναγαγόντος ψαλμοὺς πλειόνων εἰς ἕν, ἢ καὶ λόγους, οὐ πάντως ὄντας ψαλμούς. Προ τέτακται γοῦν ἐπὶ μὲν τινῶν τὸ Δαυὶδ ὄνομα, ἐπὶ δὲ ἑτέρων τὸ Σολομῶντος, καὶ ἐπὶ ἄλλων τοῦ ᾿Ασάρο Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Ἰδιθούμ τινὲς, καὶ παρὰ τούτους ἄλλοι τῶν υἱῶν Κορέ, ὡς καὶ Μωϋσέως. Τῶν οὖν τοσούτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθέντες οἱ λόγοι, οὐκ ἂν ὑπὸ τοῦ εἰδότος λέγοιντο μόνου τοῦ Δαυίδ. Β'. Ζητητέον δὲ περὶ τῶν ἀνεπιγράφων, τινές αὐτοὺς χρὴ ὑπονοεῖν· διατί γὰρ κ' ἂν ἡ ἁπλουστάτη I. - EXEGETICA. Vixit autem Josua filius Nun, centum et decem annos, et mortuus est die quarto, qui fuit dies pri- mus mensis Elul. Et sepelierunt eum in civitate Thamnatserach in monte Ephraim. S. HIPPOLYTI OPP. PARS Impletusque fuit Josua filius Nun spiritu sapien- A tiæ; nam Moses imposuerat manum suam super illo. Et obedierunt ei omnes filii Israelis. Admonuitque Deus Josuam filium Nun die quodam, nempe die septimo mensis Nisan. nianus, num. 84, ex quo hæc potissimum descripsi- mus, sic notatur: Fuit autem finis scriptionis hujus legis, et expositionis ejusdem ultimo (die) Tishrin primi, die Parasceves (Veneris) hora nona. Eratque annus millesimus octingentesimus oclogesimus nonus. Per manum contemptibilem servi Dei Kas Marpha Nam. In fine paginæ Arabicis litteris hæc habentur : Operam dabamus huic libro benedicto_optimo (scri- bendo), nomine (jussu) Schamas Ibn Kas Ibrahim e civitate celeberrima Kathor. Amen. Laus Deo pro perfectione (operis) (15). Continet folia 240. Alter codex inter Bodleianos num. NE. c. 3. 3. sic habet: Fuit finis exemplaris hujus libri benedicti præstantissimi, anno millesimo octingentesimo nona- gesimo primo Græco, ex annis (sive æra) Ascandri Græci filii Philippi. Idque per manum hominis con- temptibilis, peccaloris..... qui dignus non est, cujus nomen inscribatur libro spirituali, qualis est hic. Et in margine idem annus notatur numericis lit- teris. Scribebat anno Græcorum in Berœa ci- vitate. Continet folia 254. IN PSALMOS. (Simon DE MAGISTRIS, Acta martyrum Ostiensium, Append., p. 439, ex ms. Casanalensi O. I. cum Valicano collato.) C HIPPOLYTI EPISCOPI ROMÆ ARGUMEN- TUM ENARRATIONIS IN PSALMOS. post legem a Mose latani, alterque adeo præceptio- num liber a Scriptura Mosis habetur. Nam post Mosis ac Josue obitum, post etiam judices David exortus, dignus nimirum habitus, qui Salvatoris pater divino oraculo appellaretur, novum Psalmos concinendi modum primus tradidit Hebræis, eoque convellit quidem quæ a Mose fuerant de sacrificiis lege saucita, novam autem Dei colendi formam per hymnos et acclamationes introducit, aliaque plura Mosis legem exsuperantia in suo opere universo docet. Atque haec sane fuerit libri sanctitas, atque utilitas; inscriptionis autem ratio hæc fuisse vide- tur: quandoquidem plerique fratrum qui in Chri- stum crediderunt, hunc librum putant esse Davidis, in eoque inscribunt Psalmi Davidis, quid nos de hoc ipso acceperimus, enarraudum est. Hebræi titulum huic volumini circumscripserunt Sephra Thelim, proindeque in Actibus apostolorum liber Psalmorum dicitur (locus autem ita se habet: Ut scriptum est in libro Psalmorum), sed nomen au- ctoris ibidem desideratur, idque ea de causa, quod non unius tantum sermones hoc ipso volumine sunt editi; sed plurium fuere, ut est a veteribus traditum, ab Esdra collecti ; qui post captivitatem in unum redegit multorum psalmos sive etiam ser- mones, cum psalmi prorsus omnes non sint. Quamobrem nonnullis plane Davidis præmissum est nomen; aliquibus autem Salomonis; aliis vero Asaph. Sunt etiam Idithum quidam, prætereaque D alii filiorum Core, quemadmodum et Mosis. Tam itaque multorum in unum corpus redacti sermones, non utique ab erudito unius Davidis esse dice- rentur. II. De his vero qui titulo carent, inquirendum cuinam eos ascribere oporteat: eccur enim iis nou (15) Tempus, quo exaratus est codex Huntlingdo- 1. Psalmorum liber novam continet disciplinam B

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

περιέχων ὁ πεντηκοστός ἐστιν. Ὡς γὰρ ὁ πεντηκοστὸς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἄφεσιν ἔσχεν, μαρτυρῶν τῇ νοήσει τῇ περὶ τοῦ Ιωβηλαίου, οὕτως ἐλπίζει οὐκ ἐν ἄλλῳ, ἢ ἐν τῷ πεντηκοστῷ ἄφεσιν λήψεσθαι ὁ εὐχό μενος τάδε τινὰ τῆς ἐξομολογήσεως. Πάλιν τε αὐτοῦ εἰσί τινες τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ, τὸν ἀριθμὸν πεντε- καίδεκα, ὅσοι καὶ οἱ ἀναβαθμοὶ τοῦ ναοῦ, τάχα δηλοῦσαι τὰς ἀναβάσεις περιέχεσθαι ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καὶ ὀγδόῳ ἀριθμῷ. Ἡ δὲ ἀρχὴ τῶν ἀναβαθμῶν ἀπὸ ἑκατοστοῦ εἰκοστοῦ, ἀπλούστερον λεγομένου ψαλμοῦ, ὡς τὰ ἀκριβῆ ἔχει τῶν ἀντιγράφων. Οὗτος δέ ἐστιν ἀριθμὸς τελειότητος ζωῆς ἀνθρώπου. Καὶ ἑκατοστός, οὗ ἡ ἀρχή. Ἔλεος καὶ κρίσεις ᾄσομαί σοι, Κύριε, περιέχει βίον ἁγίου κοινωνουμένου ὑπὸ Θεοῦ. Ὁ δὲ Β ἑκατοστός πεντηκοστός καταλήγει εἰς τό· Πᾶσα περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων ἀξιῶν, καὶ ἐξομολόγησιν πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον. Ε΄. Αλλ' ἐπείπερ ώς προείπαμεν, ἐφ' ἑνὸς ἑκάστου τοῦτο ποιῆσαι, καὶ εὑρεῖν τὰς αἰτίας, σφόδρα ἐστὶ χαλεπώτατον, καὶ δυσέφικτον τῇ ἀνθρώπων φύσει, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὑπογραφῆς χάριν· μόνον προσθέντες, ὅτι οὐ κατὰ τὴν τάξιν τῆς γραφῆς τῆς ιστορίας, οἱ δοκοῦντες ἡρτῆσθαι τῆς ἱστορίας ψαλμοί ἐνεγράφησαν. Καὶ αἰτίαν τούτων ἔχει· οὐκ ἄλλην, ἢ τοὺς ἀριθμοὺς ἐν οἷς εἰσι τεταγμένοι οἱ ψαλμοί. Οἷον ἡ ἱστορία τοῦ πεντηκοστοῦ πρώτου, προτέρα ἐστὶ τῆς ἱστορίας τοῦ πεντηκοστοῦ· τὰ γὰρ περὶ Δωήκ τὸν Ιδουμαῖον διαβάλλοντα τὸν Δαυίδ τῷ Σαούλ, πᾶς ὁμολογεῖ πρότερα εἶναι τῆς πρὸς τὴν τοῦ Οὐρίου ἁμαρτίας. Οὐκ ἀλόγως δὲ τὸ τῆς ἱστορίας δεύτερον, πρότερόν ἐστι τοῦ τῆς ἱστορίας προτέρου, ἐπειδὴ, ὡς προειρήκαμεν, ὁ περὶ ἀφέσεως τόπος συγγενής ἐστι τῷ πεντηκοστῷ ἀριθμῷ. Ὁ δὲ οὐκ ἄξιος ἀφέσεως ὑπερέπεσε τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν, ὡς Δωὴν ὁ Ἰδουμαῖος· πεντηκοστός γὰρ πρῶτος ἐστιν ὁ ἀπαγ- γέλλων τὰ περὶ αὐτοῦ. ᾿Αλλὰ μὴν καὶ τρίτος, ἐπειδὴ ὅτε ἔφευγε Δαυίδ ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλώμ του υἱοῦ αὐτοῦ εἴρηται, δῆλον τοῖς ἀνεγνωκόσι τὰς βασι- λείας, ὅτι μετὰ τὸν να' ἐστὶ, καὶ τὸν ν'. Καὶ τὰ τοιαῦ τα δ' εἰ ἐπιπλεῖόν τις διατρίψας τηρήσῃ, τῆς ἱστο ρίας, καὶ τῶν ἐπιγραφῶν ἀκριβέστερον εὑρήσει τὰς αἰτίας, τῆς τε τάξεως τῶν Ψαλμῶν. Γ'. Εἰκὸς δ' ἔχειν ἀναλογίαν καὶ τὸ, μόνον προφή τῶν τὸν Δαυὶδ σὺν ὀργάνῳ πεπροφητευκέναι, τῷ παρ ρὰ μὲν Ἕλλησι καλουμένῳ ψαλτηρίῳ, παρὰ δὲ Εβραίοις νάβλα, ὅπερ μόνον ὀργάνων μουσικῶν ὀρ θότερον εἶναι, οὐδὲν ἔχον ἐπικαμπές. Καὶ μὴν οὐδὲ συνεργεῖται εἰς ἦχον ἐκ τῶν κάτω μερῶν, ὡς συμ βαίνει ἐπὶ κιθάρας, καὶ ἄλλων τινῶν, ἀλλ᾽ ἄνωθεν.Τῇ κιθάρῃ μὲν γὰρ καὶ τῇ λύρᾳ κάτωθεν ὁ χαλκὸς ὑπη χεῖ πρὸς τὸ πλῆκτρον· τὸ ψαλτήριον δὲ τοῦτο τῶν ἁρμονικῶν ῥυθμῶν ἄνωθεν ἔχει τὰς ἀφορμὰς, ἵνα καὶ ἡμεῖς τὰ ἄνω ζητεῖν μελετῶμεν, καὶ μὴ τῇ ἡδονῇ τοῦ S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. EXEGETICA. - tertius, conjunctis duobus sacris numeris, octonario A in decadibus, ac ternario in monadibus exsurgit. Sed et pro peccatorum remissione deprecans, et exhomologesim complectens, quinquagesimus est : sicut enim quinquagesimus juxta Evangelium re- missionem obtinuit, intelligentiam jubilæi boc testimonio confirmans; ita qui parem appetiit exho- mologesim in alio nullo præterquam in quinquage- simo numero se veniam assecuturum condidit. Sunt odæ graduum præterea nonnullæ, quindecim numero, quot etiam templi gradus fuerunt; quæ forte osten- dunt, septimo et octavo numero gradus contineri. Hæ vero quæ graduum dicuntur, initium sumunt a cente- simo vicesimo, qui simplictus nuncupatur psalmus, quemadmodum emendatiora habent exemplaria. Is autem est numerus perfecta absolutæque humanæ vitæ . Centesimus quidem, cujus exordium est: Misericordiam et judicia cantabo tibi, Domine, sancti vitam complectitur, a Deo in suam societatem asciti : centesimus autem quinquagesimus in ea verba desinit: Omnis spiritus laudet Dominum. V. At quoniam in unoquoque psalmo id efficere, causasque invenire, sicuti præfati sumus, difficilli mum est, naturamque hominum excedens; his vel- uti lineamentis quibusdam propositis contenti eri- mus. Unum illud adjiciemus, quod non eodem or- dine quo scripta historia est, psalmi qui ab historia pendere videntur, sunt inscripti; ejusque rei cau- sam nullam habemus, nisi numeros qui sunt in Psalmorum serie constituti. Nanique historia quin- quagesimni primi, prior est illa quinquagesimi; si- quidem ea quæ Doeg Idumæum respiciunt, qui apud Saul Davidem calumniatus est, nemo negave- rit priora esse peccato cum uxore Uriæ. Haud vero sine ratione quod in historia posterius est, quod prius in cadem est, antecedit; quandoquidem in- dulgentiæ locus, ut paulo ante diximus, cognatus est numero quinquagesimo. Quisquis ergo venia indignus fuerit, is quinquagesimum numerum ex- cessit, quemadmodum Doeg ldumæus; quinquage- simus primus enim est psalmus, in quo ea quæ ad ipsum pertinent enarrantur. Atqui tertius quoque eamdem habet observationem: quo enim tempore David profugit e conspectu Absalon filii sui pro- nuntiatus est, quod probe norunt, qui Regnorum libros perlegerint; adeoque post quinquagesimum c et quinquagesimum primum esset recensendus. Quæ quidem, aliaque hujusmodi si quis ulterius per- sequendo animadvertat, non minus historiæ atque inscriptionum, quam ordinis Psalmorum rationes ac- curatius deprehendet. VI. Illud quoque non dissimilem respectum ha- D bere consentaneum est, solum scilicet ex prophetis Daviden oracula fudisse cum instrumento musico, quod a Græcis quidem psalterium appellatur, He- bræis vero nabla, unumque inter musica instru- menta rectissimum est, nihil habens inflexum. Ne- que vero quidquam ad sonum confertur ex inferiori parte, ut in cithara contingit, aliisque nonnullis, at e superiori. Æs nimirum in cithara et lyra inferius resonat adversus plectrum ; psalterium auten ejus modi, superius harmonici numeri habet causas; ut • Gen. vi. 3.

ἅγιοι ἔσονται, ἢ πρὸς μόνῳ τῷ θεωρεῖν. Καὶ ταῦτα εἰρήσθω ἡμῖν καθολικά, δουλεύουσιν τοῖς σημαινομέν νοις τῆς ἑρμηνείας τῶν Ἑβδομήκοντα. Β Η'. Ἐπεὶ δὲ εὕρομεν παρὰ τοῖς Εβδομήκοντα, καὶ Θεοδοτίωνι, καὶ Συμμάχῳ ἐπί τινων κείμενον ἐν μέσ σῳ ψαλμῶν οὐκ ὀλίγων τὸ διάψαλμα, στοχασάμεθα μήποτε ὑπεσήμαναν οἱ θέντες αὐτὸ, ῥυθμοῦ τινος, ἢ μέλους μεταβολήν γεγονέναι κατὰ τοὺς τόπους, ἢ και τρόπου διδασκαλίας εἰς ἕτερον τρόπον, ἢ διανοίας, ἢ δυνάμεως λόγου ἐνάλλαγμα. Οὔτε δὲ παρὰ τῷ ᾿Ακύλα κεῖται, οὔτε ἐν τῷ Εβραϊκῷ, ἀλλ᾽ ἀντὶ διαψάλμα τος, γέγραπται ἀεί. Καὶ τοῦτο δέ σε μὴ παρέλθοι, ὦ φιλολόγε, ὅτι καὶ τὸ ψαλτήριον εἰς πέντε διεῖλον βι- βλία οἱ Ἑβραῖοι, ὥστε εἶναι καὶ αὐτὸ ἄλλον Πεντά τευχον. Ἀπὸ γὰρ α' ψαλμοῦ μέχρι μ', μίαν ελογίσαντο βίβλον· ἀπὸ δὲ μα' ἕως και δευτέραν ἡγήσαντο· ἀπὸ δὲ οξ' ἕως πη' τρίτην βίβλον ἐποίησαν· ἀπὸ δὲ πθ' ἕως ρε τετάρτην· ἀπὸ δὲ ρς' ἕως τοῦ ρν' τὴν πέμπτην συν- έθηκαν· ἕκαστον γὰρ ψαλμὸν ἐν τῷ τέλει ἔχοντα, Εὐλογητὸς Κύριος, γένοιτο, γένοιτο, τοῦτο τέλος βιβλίου εδικαίωσαν. Ἔστι δὲ προσευχή, ικετηρία περί τινος τῶν συμφερόντων προσαγομένη τῷ Θεῷ, εὐχὴ δὲ ὑπόσχεσις· ὕμνος, ἡ ἐπὶ τοῖς ὑπάρχουσιν ἡμῖν ἀγαθοῖς ἀνατιθεμένη τῷ Θεῷ εὐφημία· αἶνος ἤτοι αἴνεσις, τῶν θειῶν θαυμάτων ἔπαινος. Οὐδὲ γὰρ ἄλλο ἔπαινος, ἢ τοῦ αἴνου ἐπίτασις. Θ'. Πότε καὶ ὅπως εἰς ταύτην ἦλθε τῶν Ψαλμών τὴν ἐπίνοιαν ὁ θεῖος Δαυίδ, δοκεῖ μὲν καὶ πρῶτος, καὶ μόνος, καὶ ἐξ ἀρχῆς, ὅτε καὶ τοῖς δακτύλοις ἔλεγεν ἁρμόζεσθαι τὸ ψαλτήριον. Εἰ γὰρ καὶ ἕτερος ἦν ὁ καταδείξας ψαλτήριον, καὶ κιθάραν, ἀλλ᾽ ἄλλως ἐκεῖ νος ἄτεχνόν τι, καὶ ἰδιωτικὴν συμπήξας, ἢ διατείνας ὄργανον· καὶ οὔτε πρὸς μέλος, οὔτε πρὸς λόγον ᾄδων, ἀλλ' ἀγροίκην τινα παίζων τέρψιν. Ὁ δὲ πρῶτος μετ᾿ ἐκεῖνον εἰς ῥυθμὸν ἀγαγὼν τὸ πρᾶγμα, καὶ τάξιν, καὶ τέχνην, ἀλλὰ καὶ τῷ μέλει συγκαταμίξας τὸ ᾆσμα, καὶ τὸ μεῖζον, πρός Θεόν, ἢ Θεὸν ἄσας, οὗτος ὁ θεο φορητότατος, ἀρξάμενος μὲν ἐκ ποιμένων, καὶ παί- δων ιδιωτικότερόν τε καὶ ταπεινότερον γενόμενος δὲ καὶ εἰς ἄνδρα καὶ βασιλέα, ἐνδοξότερον ὁμοῦ καὶ κοινότερον· λαβεῖν δὲ λέγεται μάλιστα τὴν ἐπίδοσιν τοῦτο, μετὰ τὴν ὑπ' αὐτοῦ τῆς κιβωτοῦ πρὸς τὴν πό λιν ἀποκατάστασιν. Ἧς πολλὰ τότε προχορεύσας και πολλαχοῦ ὅσας, ευχαρηστήριά τε καὶ εἰσδεκτήρια ἅμα μετ' ὀλίγον καὶ τὴν φύλην ὅλην εἰς κλῆρον τῶν Λευιτῶν λαβὼν, ἀρχὰς μὲν ἀπολέγεται των χόρων τέσσαρας, Ασάφ, Αμάν, Λιθάν, Ιδιθούμ, ἐπειδὴ καὶ πάντων τῶν ὁρωμένων ἀρχαὶ τέσσαρες· τοὺς δὲ χο ροὺς ἐξ ἀνδρῶν συνίστησιν, ἐξελὼν τῶν ἄλλων· καὶ τούτους δύο καὶ ἑβδομήκοντα, πρὸς τὰς γλώσσας ἀπαριθμήσας οἶμαι, τὰς συγχυθείσας, ἢ μᾶλλον δια- κριθείσας ἐν τῇ πυργοποιίᾳ. Τί τούτῳ τυπῶν, εἰ μὴ δηλῶν τὸ καὶ πάσας αὐτῷ γλώσσας ὕστερον ἐξο S. HIPPOLYTI OPP. PARS I. EXEGETICA. - quæ agenda sunt sese traducit. Quapropter in fine A multa sunt odæ, atque ubi gradus, nullibi psalmus, neque singulatim per se, neque cum alia complexio- ne, at omnes odæ seorsum collocate. In ascensu enim sancti nullo erunt negotio implicati, præter. quam sola contemplatione. Atque hæc universe a nobis dicta sint, his obsequendo quæ in Lxx virali interpretatione indicantur. VIII. Jam vero cum inveniamus apud LXX ac Theodotionem et Symmachum in quibusdam psal- mis, bisque non paucis, in medio positum diapsal- ma, suspicati sumus, an forte subindicarint qui il- lud apposuere, vel numeri vel modi factam esse pro his locis mutationem : sive etiam disciplinæ traden- do forman in aliam, sive intelligentiam, sive ora - tionis vim esse immutatam. Sed neque apud Aqui - lam iuvenitur, neque in Hebraico, at pro diapsal- mate scriptum est semper.Nec illud, o scientiæ amator, te prætereat, quod Hebræi Psakerium in quinque li- bros diviserunt, ut instar sit alterius Pentateuchi. Namque a primo psalmo ad xL, unum librum com- putarunt; a XLI ad LXXI, alterum deduxerunt; a LxxII ad LxxxvIII, tertium effecerunt librum; quar- tum ab LXXXIX ad cv; a CVI ad CL composuerunt quintum ; rati scilicet quemque psalmum qui in fine haberet, Benedictus Deus, fiat, fiat, hunc libri esse postremum. In his autem precatio, est oblata Deo supplicatio pro aliqua utilium rerum; votum equi- dem promissio ; hymnus est pro bonis, quæ habe- mus, fausta acclamatio Deo exhibita ; laus sive lau- datio, admirabilium Dei operum commendatio. Ne- que enim commendatio est aliud, quam laudis am- C plilicatio. IX. Quo autem tempore, quove pacto hanc Psal- morum rationem divinus David excogitarit; primus quidem ac solus fuisse videtur, idque ab initio, cum psalterium concinnandum digitis præcipiebat. Nam si quis alius psalterii usum et citharæ prior osten- dit, is plane diverse, iners quiddam et vulgare com- mentus vel in ipso instrumenti apparatu, neque ad carmen concinens, neque ad sermonem, agresti quodam lusu delectatus est. Ille autem, post ejus- modi, primus ad numerum, atque ordinem, arten- que opus revocavit : prætereaque carmini cantuin immiscuit, quodque eximium est, erga Deum, vel Deum ipsum canendo, idem divinissimo correptus D afflatu, cum pastor ac puer esset privatum aliquid ac demissum exorsus, posteaquam in virum et re- gem evasit, illustrius quiddam ac dignius hominum frequentia suscepit. Quod qualecunque fuerit, sua- psisse tunc maxime incrementum fertur, cum area est ab ipso in urbem recepta: qua coram sæpe choreas ducens, pluries quoque ad gratiarum actio- nem, faustumque simul receptum celebrandum, ad- hibuit cantum. Mox universam Levitarum tribum in sortem conjiciens, principes quidem qui choros ducerent, quatuor delegit, Asaph, Æman, Ethan, Idithum, quandoquidem sunt quatuor omnium, quæ sub aspectum cadunt, rerum principia; tum choros ex hominibus constituit ex aliorum numero selectis,

ἅγιοι ἔσονται, ἢ πρὸς μόνῳ τῷ θεωρεῖν. Καὶ ταῦτα εἰρήσθω ἡμῖν καθολικά, δουλεύουσιν τοῖς σημαινομέν νοις τῆς ἑρμηνείας τῶν Ἑβδομήκοντα. Β Η'. Ἐπεὶ δὲ εὕρομεν παρὰ τοῖς Εβδομήκοντα, καὶ Θεοδοτίωνι, καὶ Συμμάχῳ ἐπί τινων κείμενον ἐν μέσ σῳ ψαλμῶν οὐκ ὀλίγων τὸ διάψαλμα, στοχασάμεθα μήποτε ὑπεσήμαναν οἱ θέντες αὐτὸ, ῥυθμοῦ τινος, ἢ μέλους μεταβολήν γεγονέναι κατὰ τοὺς τόπους, ἢ και τρόπου διδασκαλίας εἰς ἕτερον τρόπον, ἢ διανοίας, ἢ δυνάμεως λόγου ἐνάλλαγμα. Οὔτε δὲ παρὰ τῷ ᾿Ακύλα κεῖται, οὔτε ἐν τῷ Εβραϊκῷ, ἀλλ᾽ ἀντὶ διαψάλμα τος, γέγραπται ἀεί. Καὶ τοῦτο δέ σε μὴ παρέλθοι, ὦ φιλολόγε, ὅτι καὶ τὸ ψαλτήριον εἰς πέντε διεῖλον βι- βλία οἱ Ἑβραῖοι, ὥστε εἶναι καὶ αὐτὸ ἄλλον Πεντά τευχον. Ἀπὸ γὰρ α' ψαλμοῦ μέχρι μ', μίαν ελογίσαντο βίβλον· ἀπὸ δὲ μα' ἕως και δευτέραν ἡγήσαντο· ἀπὸ δὲ οξ' ἕως πη' τρίτην βίβλον ἐποίησαν· ἀπὸ δὲ πθ' ἕως ρε τετάρτην· ἀπὸ δὲ ρς' ἕως τοῦ ρν' τὴν πέμπτην συν- έθηκαν· ἕκαστον γὰρ ψαλμὸν ἐν τῷ τέλει ἔχοντα, Εὐλογητὸς Κύριος, γένοιτο, γένοιτο, τοῦτο τέλος βιβλίου εδικαίωσαν. Ἔστι δὲ προσευχή, ικετηρία περί τινος τῶν συμφερόντων προσαγομένη τῷ Θεῷ, εὐχὴ δὲ ὑπόσχεσις· ὕμνος, ἡ ἐπὶ τοῖς ὑπάρχουσιν ἡμῖν ἀγαθοῖς ἀνατιθεμένη τῷ Θεῷ εὐφημία· αἶνος ἤτοι αἴνεσις, τῶν θειῶν θαυμάτων ἔπαινος. Οὐδὲ γὰρ ἄλλο ἔπαινος, ἢ τοῦ αἴνου ἐπίτασις. Θ'. Πότε καὶ ὅπως εἰς ταύτην ἦλθε τῶν Ψαλμών τὴν ἐπίνοιαν ὁ θεῖος Δαυίδ, δοκεῖ μὲν καὶ πρῶτος, καὶ μόνος, καὶ ἐξ ἀρχῆς, ὅτε καὶ τοῖς δακτύλοις ἔλεγεν ἁρμόζεσθαι τὸ ψαλτήριον. Εἰ γὰρ καὶ ἕτερος ἦν ὁ καταδείξας ψαλτήριον, καὶ κιθάραν, ἀλλ᾽ ἄλλως ἐκεῖ νος ἄτεχνόν τι, καὶ ἰδιωτικὴν συμπήξας, ἢ διατείνας ὄργανον· καὶ οὔτε πρὸς μέλος, οὔτε πρὸς λόγον ᾄδων, ἀλλ' ἀγροίκην τινα παίζων τέρψιν. Ὁ δὲ πρῶτος μετ᾿ ἐκεῖνον εἰς ῥυθμὸν ἀγαγὼν τὸ πρᾶγμα, καὶ τάξιν, καὶ τέχνην, ἀλλὰ καὶ τῷ μέλει συγκαταμίξας τὸ ᾆσμα, καὶ τὸ μεῖζον, πρός Θεόν, ἢ Θεὸν ἄσας, οὗτος ὁ θεο φορητότατος, ἀρξάμενος μὲν ἐκ ποιμένων, καὶ παί- δων ιδιωτικότερόν τε καὶ ταπεινότερον γενόμενος δὲ καὶ εἰς ἄνδρα καὶ βασιλέα, ἐνδοξότερον ὁμοῦ καὶ κοινότερον· λαβεῖν δὲ λέγεται μάλιστα τὴν ἐπίδοσιν τοῦτο, μετὰ τὴν ὑπ' αὐτοῦ τῆς κιβωτοῦ πρὸς τὴν πό λιν ἀποκατάστασιν. Ἧς πολλὰ τότε προχορεύσας και πολλαχοῦ ὅσας, ευχαρηστήριά τε καὶ εἰσδεκτήρια ἅμα μετ' ὀλίγον καὶ τὴν φύλην ὅλην εἰς κλῆρον τῶν Λευιτῶν λαβὼν, ἀρχὰς μὲν ἀπολέγεται των χόρων τέσσαρας, Ασάφ, Αμάν, Λιθάν, Ιδιθούμ, ἐπειδὴ καὶ πάντων τῶν ὁρωμένων ἀρχαὶ τέσσαρες· τοὺς δὲ χο ροὺς ἐξ ἀνδρῶν συνίστησιν, ἐξελὼν τῶν ἄλλων· καὶ τούτους δύο καὶ ἑβδομήκοντα, πρὸς τὰς γλώσσας ἀπαριθμήσας οἶμαι, τὰς συγχυθείσας, ἢ μᾶλλον δια- κριθείσας ἐν τῇ πυργοποιίᾳ. Τί τούτῳ τυπῶν, εἰ μὴ δηλῶν τὸ καὶ πάσας αὐτῷ γλώσσας ὕστερον ἐξο S. HIPPOLYTI OPP. PARS I. EXEGETICA. - quæ agenda sunt sese traducit. Quapropter in fine A multa sunt odæ, atque ubi gradus, nullibi psalmus, neque singulatim per se, neque cum alia complexio- ne, at omnes odæ seorsum collocate. In ascensu enim sancti nullo erunt negotio implicati, præter. quam sola contemplatione. Atque hæc universe a nobis dicta sint, his obsequendo quæ in Lxx virali interpretatione indicantur. VIII. Jam vero cum inveniamus apud LXX ac Theodotionem et Symmachum in quibusdam psal- mis, bisque non paucis, in medio positum diapsal- ma, suspicati sumus, an forte subindicarint qui il- lud apposuere, vel numeri vel modi factam esse pro his locis mutationem : sive etiam disciplinæ traden- do forman in aliam, sive intelligentiam, sive ora - tionis vim esse immutatam. Sed neque apud Aqui - lam iuvenitur, neque in Hebraico, at pro diapsal- mate scriptum est semper.Nec illud, o scientiæ amator, te prætereat, quod Hebræi Psakerium in quinque li- bros diviserunt, ut instar sit alterius Pentateuchi. Namque a primo psalmo ad xL, unum librum com- putarunt; a XLI ad LXXI, alterum deduxerunt; a LxxII ad LxxxvIII, tertium effecerunt librum; quar- tum ab LXXXIX ad cv; a CVI ad CL composuerunt quintum ; rati scilicet quemque psalmum qui in fine haberet, Benedictus Deus, fiat, fiat, hunc libri esse postremum. In his autem precatio, est oblata Deo supplicatio pro aliqua utilium rerum; votum equi- dem promissio ; hymnus est pro bonis, quæ habe- mus, fausta acclamatio Deo exhibita ; laus sive lau- datio, admirabilium Dei operum commendatio. Ne- que enim commendatio est aliud, quam laudis am- C plilicatio. IX. Quo autem tempore, quove pacto hanc Psal- morum rationem divinus David excogitarit; primus quidem ac solus fuisse videtur, idque ab initio, cum psalterium concinnandum digitis præcipiebat. Nam si quis alius psalterii usum et citharæ prior osten- dit, is plane diverse, iners quiddam et vulgare com- mentus vel in ipso instrumenti apparatu, neque ad carmen concinens, neque ad sermonem, agresti quodam lusu delectatus est. Ille autem, post ejus- modi, primus ad numerum, atque ordinem, arten- que opus revocavit : prætereaque carmini cantuin immiscuit, quodque eximium est, erga Deum, vel Deum ipsum canendo, idem divinissimo correptus D afflatu, cum pastor ac puer esset privatum aliquid ac demissum exorsus, posteaquam in virum et re- gem evasit, illustrius quiddam ac dignius hominum frequentia suscepit. Quod qualecunque fuerit, sua- psisse tunc maxime incrementum fertur, cum area est ab ipso in urbem recepta: qua coram sæpe choreas ducens, pluries quoque ad gratiarum actio- nem, faustumque simul receptum celebrandum, ad- hibuit cantum. Mox universam Levitarum tribum in sortem conjiciens, principes quidem qui choros ducerent, quatuor delegit, Asaph, Æman, Ethan, Idithum, quandoquidem sunt quatuor omnium, quæ sub aspectum cadunt, rerum principia; tum choros ex hominibus constituit ex aliorum numero selectis,

μολογεῖσθαι κοινῶς ἤμελλον, ὅτι καὶ πᾶσαν ὁ Λόγος περιλάβῃ τὴν οἰκουμένην. Οὐ τοσοῦτον θαύματος ἄξιον, ὅταν ἐμφαίνεται ὁ Ελεος τοῦ Θεοῦ ἐν ταῖς ἡπλωμέναις πόλεσιν, ὅσου θαυμαστούμενος τότε, ὅταν ἐν πόλει περιοχής γένη- ται, ὡς καὶ διὰ τοῦτο εὐλόγησον εἶναι. Ελεγέν τις τῶν παλαιῶν, ζῶντας εἰς ᾅδου κατέρ- Β χεσθαι μόνους τοὺς κατήχησιν τῶν θείων παιδευμά των ἔχοντας· ὁ γὰρ ἄγευστος τῶν τῆς ζωῆς λόγων, νεκρός. - μιν, 16. Ἐπεὶ δέ ἐστί τις καιρὸς, ἐν ᾧ ὁ μὲν δίκαιος χα- φήσεται, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ τὸ λεχθὲν περὶ αὐτῶν τέλος ἕξουσιν, εἰκότως ὁμολογεῖν πάντως προσήκει καὶ ἀπο- φαίνεσθαι, ὅτι ἐστι Θεὸς ἔφορος καὶ ἐπίσκοπος τῶν ἐν ἀνθρώποις πραττομένων, κρίνων ἅπαντας τοὺς ἐν τῇ γῇ πολιτευσαμένους. Επιστῆσαι δὲ προσήκει, μήποτε ἡ μετὰ χεῖρας προφητεία, πᾶσα ἀκόλουθος οὖσα καὶ συνημμένη ταῖς πρὸ αὐτῆς, τὰ τέλη δια- γράφη Ἐπίστησιν ὁ γραμματικός, τίνος ένεκεν έπεση μειώθη μοι τὸ διαγράφῃ ὑποτακτικῶς, ὡς δισταγμὸν ὑποφαίνων. Οἶδας δὲ πάντως, ὅτι τὰ τῶν τοιούτων σχηματισμῶν εἰς ὑποτακτικὴν ἀναφέρονται ἔκκλησιν τῶν τὰς περὶ Χριστοῦ προφητείας μελετώντων, καὶ δικαιοσύνην τῷ στόματι λαλούντων, μὴ μὲν παραδεξαμένων αὐτὸν ἐλθόντα, μηδὲ ἐπακουσάντων αὐτοῦ τῆς φωνῆς βοῶν τος πρὸς αὐτοὺς καὶ λέγοντος· . Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω· οἵτινες ὡμοίωσαν ἑαυτοὺς τῷ ὄρει, καὶ τὰ ὦτα αὐτῶν πεποιήκασιν ὡσεὶ ἀσπίδος χωφῆς, » καὶ τὰ ἑξῆς τούτων εἰρημένα. Εστιν οὖν ἀληθῶς ὁ ἐπιμελόμενος τῶν δικαίων Θεὸς, καὶ δικά- των μὲν αὐτοῖς ἀδικουμένοις ἐπὶ τῆς γῆς· τιμωρού- μενος δὲ τοὺς τολμῶντας αὐτοὺς ἀδικεῖν. Διὸ καὶ μέχρι τῆς σήμερον ὁρῶντες τοὺς ὅρους, καὶ κύκλῳ περιϊόντες πόρρωθεν ἴστανται. Οὐκέτι οὖν βασιλεὺς, οὐδὲ ἀρχιερεὺς οὐδὲ προφήτης, ἀλλ' οὐδὲ γραμματεῖς καὶ φαρισαῖοι καὶ σαδδουκαίοι παρ' αύ- τοῖς εἰσίν. Οὐ μὲν καὶ ἀποκτανθῆναί φησι· διὸ συν- έστηκεν αὐτῶν τὸ γένος, καὶ τῶν παίδων ἡ διαδοχή * διαγράφῃ, - IN PSALMOS. FRAGMENTA DUBIA. A atque los duo supra septuaginta esse voluit; ad lin- guas respiciens, opinor, confusas, vel divisas potius in turris ædificatione. Quid hoc ipso commonstrans, nisi quod omnes aliquando linguæ secum essent conjun. ctim in eamdem laudis formam consensure, cum scilicet Verbum terrarum orbem universum occupasset? FRAGMENTA ALIA IN PSALMOS. (De Magistris, Acta Martyrum Ostiens., p. in textu.) - In psalmum xxx, 22. I. De triumpho fidei Christianæ. 11. In Psalmum III. Haud tanta dignum esse admiratione cum mise- ricordia Dei in tenuioribus civitatibus apparet, quanta quod e in civitate munita (1) , id liat, pro- ptereaque Deum esse laudandum. Referebat e senioribus quidam solos illos in in- fernum viventes descendere, quí divinis essent do- ctrinis instituti : nam qui vitæ sermones non de- gustavit, mortuus est. Scribam suum alloquitur, virum, ut videtur, non indoctum. Cum enim Hippolytus dictasset : In psalmum Lvii, 12. Sed quoniam tempus est quoddam, in quo justus quidem gaudebit, peccatores vero pradictum illis finem habebunt: merito fatendum omnino ac di- cendum est, esse Deum contemplatorem, inspecto- remque actionum humanarum, qui dijudicet omnes qui in terra versantur. Porro inquirendum an ea quæ præ manibus est prophetia, cum prorsus con- sentanea et connexa sit præcedentibus, hujusmodi fines peccatoribus describat; Hæc Hippolyto dictante, grammaticus ipsum rogavit, eccur circa eam prophetiam hæsitaret, perinde ac si de ope divina in ea exsilii calamitate diffideret: Ilippolytus ergo IV. In psalmum LVIII, 27. Matth. xı, 15. Instat grammaticus, cur verbum de- scribat, subjunctivo modo a me usurpatum sit, quasi dubitationem insinuet. respondit : Scis autem omnino, illa quæ istiusmodi forma- tionum sunt, ad subjunctivam referri increpationein eorum qui illas quæ de Christo sunt prophetias me- ditantur quidem, et justitiam ore proloquuntur : sed ipsum advenientem non recipiunt, neque vocem ejus audiunt clamantis atque dicentis : « Qui habet aures audiendi audiat 1: qui assimilarunt | semet- ipsos serpenti, et aures suas fecerunt sicut aspi- dis surdæ et quæ exinde dicta sunt. Deus itaque justorum revera curam gerit, atque ipsis qui dem injuriani passis in terra jus dicit; premit vero illos qui injurias ipsis inferre præsumunt. — Contra Judæos. Idcirco etiam usque in hanc diem videntes regio- nis limites et circumeuntes, eminus consistunt. Non amplius itaque vel rex, vel pontifex, vel propheta, sed neque Scribæ et Pharisæi ac Sadducæi apud ipsos sunt. Verumtamen non petit ut occidantur : quapropter et genus eorum subsistit, et liberorum. (4) Ipsam urbem imperii sedem intelligit.

μολογεῖσθαι κοινῶς ἤμελλον, ὅτι καὶ πᾶσαν ὁ Λόγος περιλάβῃ τὴν οἰκουμένην. Οὐ τοσοῦτον θαύματος ἄξιον, ὅταν ἐμφαίνεται ὁ Ελεος τοῦ Θεοῦ ἐν ταῖς ἡπλωμέναις πόλεσιν, ὅσου θαυμαστούμενος τότε, ὅταν ἐν πόλει περιοχής γένη- ται, ὡς καὶ διὰ τοῦτο εὐλόγησον εἶναι. Ελεγέν τις τῶν παλαιῶν, ζῶντας εἰς ᾅδου κατέρ- Β χεσθαι μόνους τοὺς κατήχησιν τῶν θείων παιδευμά των ἔχοντας· ὁ γὰρ ἄγευστος τῶν τῆς ζωῆς λόγων, νεκρός. - μιν, 16. Ἐπεὶ δέ ἐστί τις καιρὸς, ἐν ᾧ ὁ μὲν δίκαιος χα- φήσεται, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ τὸ λεχθὲν περὶ αὐτῶν τέλος ἕξουσιν, εἰκότως ὁμολογεῖν πάντως προσήκει καὶ ἀπο- φαίνεσθαι, ὅτι ἐστι Θεὸς ἔφορος καὶ ἐπίσκοπος τῶν ἐν ἀνθρώποις πραττομένων, κρίνων ἅπαντας τοὺς ἐν τῇ γῇ πολιτευσαμένους. Επιστῆσαι δὲ προσήκει, μήποτε ἡ μετὰ χεῖρας προφητεία, πᾶσα ἀκόλουθος οὖσα καὶ συνημμένη ταῖς πρὸ αὐτῆς, τὰ τέλη δια- γράφη Ἐπίστησιν ὁ γραμματικός, τίνος ένεκεν έπεση μειώθη μοι τὸ διαγράφῃ ὑποτακτικῶς, ὡς δισταγμὸν ὑποφαίνων. Οἶδας δὲ πάντως, ὅτι τὰ τῶν τοιούτων σχηματισμῶν εἰς ὑποτακτικὴν ἀναφέρονται ἔκκλησιν τῶν τὰς περὶ Χριστοῦ προφητείας μελετώντων, καὶ δικαιοσύνην τῷ στόματι λαλούντων, μὴ μὲν παραδεξαμένων αὐτὸν ἐλθόντα, μηδὲ ἐπακουσάντων αὐτοῦ τῆς φωνῆς βοῶν τος πρὸς αὐτοὺς καὶ λέγοντος· . Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω· οἵτινες ὡμοίωσαν ἑαυτοὺς τῷ ὄρει, καὶ τὰ ὦτα αὐτῶν πεποιήκασιν ὡσεὶ ἀσπίδος χωφῆς, » καὶ τὰ ἑξῆς τούτων εἰρημένα. Εστιν οὖν ἀληθῶς ὁ ἐπιμελόμενος τῶν δικαίων Θεὸς, καὶ δικά- των μὲν αὐτοῖς ἀδικουμένοις ἐπὶ τῆς γῆς· τιμωρού- μενος δὲ τοὺς τολμῶντας αὐτοὺς ἀδικεῖν. Διὸ καὶ μέχρι τῆς σήμερον ὁρῶντες τοὺς ὅρους, καὶ κύκλῳ περιϊόντες πόρρωθεν ἴστανται. Οὐκέτι οὖν βασιλεὺς, οὐδὲ ἀρχιερεὺς οὐδὲ προφήτης, ἀλλ' οὐδὲ γραμματεῖς καὶ φαρισαῖοι καὶ σαδδουκαίοι παρ' αύ- τοῖς εἰσίν. Οὐ μὲν καὶ ἀποκτανθῆναί φησι· διὸ συν- έστηκεν αὐτῶν τὸ γένος, καὶ τῶν παίδων ἡ διαδοχή * διαγράφῃ, - IN PSALMOS. FRAGMENTA DUBIA. A atque los duo supra septuaginta esse voluit; ad lin- guas respiciens, opinor, confusas, vel divisas potius in turris ædificatione. Quid hoc ipso commonstrans, nisi quod omnes aliquando linguæ secum essent conjun. ctim in eamdem laudis formam consensure, cum scilicet Verbum terrarum orbem universum occupasset? FRAGMENTA ALIA IN PSALMOS. (De Magistris, Acta Martyrum Ostiens., p. in textu.) - In psalmum xxx, 22. I. De triumpho fidei Christianæ. 11. In Psalmum III. Haud tanta dignum esse admiratione cum mise- ricordia Dei in tenuioribus civitatibus apparet, quanta quod e in civitate munita (1) , id liat, pro- ptereaque Deum esse laudandum. Referebat e senioribus quidam solos illos in in- fernum viventes descendere, quí divinis essent do- ctrinis instituti : nam qui vitæ sermones non de- gustavit, mortuus est. Scribam suum alloquitur, virum, ut videtur, non indoctum. Cum enim Hippolytus dictasset : In psalmum Lvii, 12. Sed quoniam tempus est quoddam, in quo justus quidem gaudebit, peccatores vero pradictum illis finem habebunt: merito fatendum omnino ac di- cendum est, esse Deum contemplatorem, inspecto- remque actionum humanarum, qui dijudicet omnes qui in terra versantur. Porro inquirendum an ea quæ præ manibus est prophetia, cum prorsus con- sentanea et connexa sit præcedentibus, hujusmodi fines peccatoribus describat; Hæc Hippolyto dictante, grammaticus ipsum rogavit, eccur circa eam prophetiam hæsitaret, perinde ac si de ope divina in ea exsilii calamitate diffideret: Ilippolytus ergo IV. In psalmum LVIII, 27. Matth. xı, 15. Instat grammaticus, cur verbum de- scribat, subjunctivo modo a me usurpatum sit, quasi dubitationem insinuet. respondit : Scis autem omnino, illa quæ istiusmodi forma- tionum sunt, ad subjunctivam referri increpationein eorum qui illas quæ de Christo sunt prophetias me- ditantur quidem, et justitiam ore proloquuntur : sed ipsum advenientem non recipiunt, neque vocem ejus audiunt clamantis atque dicentis : « Qui habet aures audiendi audiat 1: qui assimilarunt | semet- ipsos serpenti, et aures suas fecerunt sicut aspi- dis surdæ et quæ exinde dicta sunt. Deus itaque justorum revera curam gerit, atque ipsis qui dem injuriani passis in terra jus dicit; premit vero illos qui injurias ipsis inferre præsumunt. — Contra Judæos. Idcirco etiam usque in hanc diem videntes regio- nis limites et circumeuntes, eminus consistunt. Non amplius itaque vel rex, vel pontifex, vel propheta, sed neque Scribæ et Pharisæi ac Sadducæi apud ipsos sunt. Verumtamen non petit ut occidantur : quapropter et genus eorum subsistit, et liberorum. (4) Ipsam urbem imperii sedem intelligit.

μολογεῖσθαι κοινῶς ἤμελλον, ὅτι καὶ πᾶσαν ὁ Λόγος περιλάβῃ τὴν οἰκουμένην. Οὐ τοσοῦτον θαύματος ἄξιον, ὅταν ἐμφαίνεται ὁ Ελεος τοῦ Θεοῦ ἐν ταῖς ἡπλωμέναις πόλεσιν, ὅσου θαυμαστούμενος τότε, ὅταν ἐν πόλει περιοχής γένη- ται, ὡς καὶ διὰ τοῦτο εὐλόγησον εἶναι. Ελεγέν τις τῶν παλαιῶν, ζῶντας εἰς ᾅδου κατέρ- Β χεσθαι μόνους τοὺς κατήχησιν τῶν θείων παιδευμά των ἔχοντας· ὁ γὰρ ἄγευστος τῶν τῆς ζωῆς λόγων, νεκρός. - μιν, 16. Ἐπεὶ δέ ἐστί τις καιρὸς, ἐν ᾧ ὁ μὲν δίκαιος χα- φήσεται, οἱ δὲ ἁμαρτωλοὶ τὸ λεχθὲν περὶ αὐτῶν τέλος ἕξουσιν, εἰκότως ὁμολογεῖν πάντως προσήκει καὶ ἀπο- φαίνεσθαι, ὅτι ἐστι Θεὸς ἔφορος καὶ ἐπίσκοπος τῶν ἐν ἀνθρώποις πραττομένων, κρίνων ἅπαντας τοὺς ἐν τῇ γῇ πολιτευσαμένους. Επιστῆσαι δὲ προσήκει, μήποτε ἡ μετὰ χεῖρας προφητεία, πᾶσα ἀκόλουθος οὖσα καὶ συνημμένη ταῖς πρὸ αὐτῆς, τὰ τέλη δια- γράφη Ἐπίστησιν ὁ γραμματικός, τίνος ένεκεν έπεση μειώθη μοι τὸ διαγράφῃ ὑποτακτικῶς, ὡς δισταγμὸν ὑποφαίνων. Οἶδας δὲ πάντως, ὅτι τὰ τῶν τοιούτων σχηματισμῶν εἰς ὑποτακτικὴν ἀναφέρονται ἔκκλησιν τῶν τὰς περὶ Χριστοῦ προφητείας μελετώντων, καὶ δικαιοσύνην τῷ στόματι λαλούντων, μὴ μὲν παραδεξαμένων αὐτὸν ἐλθόντα, μηδὲ ἐπακουσάντων αὐτοῦ τῆς φωνῆς βοῶν τος πρὸς αὐτοὺς καὶ λέγοντος· . Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω· οἵτινες ὡμοίωσαν ἑαυτοὺς τῷ ὄρει, καὶ τὰ ὦτα αὐτῶν πεποιήκασιν ὡσεὶ ἀσπίδος χωφῆς, » καὶ τὰ ἑξῆς τούτων εἰρημένα. Εστιν οὖν ἀληθῶς ὁ ἐπιμελόμενος τῶν δικαίων Θεὸς, καὶ δικά- των μὲν αὐτοῖς ἀδικουμένοις ἐπὶ τῆς γῆς· τιμωρού- μενος δὲ τοὺς τολμῶντας αὐτοὺς ἀδικεῖν. Διὸ καὶ μέχρι τῆς σήμερον ὁρῶντες τοὺς ὅρους, καὶ κύκλῳ περιϊόντες πόρρωθεν ἴστανται. Οὐκέτι οὖν βασιλεὺς, οὐδὲ ἀρχιερεὺς οὐδὲ προφήτης, ἀλλ' οὐδὲ γραμματεῖς καὶ φαρισαῖοι καὶ σαδδουκαίοι παρ' αύ- τοῖς εἰσίν. Οὐ μὲν καὶ ἀποκτανθῆναί φησι· διὸ συν- έστηκεν αὐτῶν τὸ γένος, καὶ τῶν παίδων ἡ διαδοχή * διαγράφῃ, - IN PSALMOS. FRAGMENTA DUBIA. A atque los duo supra septuaginta esse voluit; ad lin- guas respiciens, opinor, confusas, vel divisas potius in turris ædificatione. Quid hoc ipso commonstrans, nisi quod omnes aliquando linguæ secum essent conjun. ctim in eamdem laudis formam consensure, cum scilicet Verbum terrarum orbem universum occupasset? FRAGMENTA ALIA IN PSALMOS. (De Magistris, Acta Martyrum Ostiens., p. in textu.) - In psalmum xxx, 22. I. De triumpho fidei Christianæ. 11. In Psalmum III. Haud tanta dignum esse admiratione cum mise- ricordia Dei in tenuioribus civitatibus apparet, quanta quod e in civitate munita (1) , id liat, pro- ptereaque Deum esse laudandum. Referebat e senioribus quidam solos illos in in- fernum viventes descendere, quí divinis essent do- ctrinis instituti : nam qui vitæ sermones non de- gustavit, mortuus est. Scribam suum alloquitur, virum, ut videtur, non indoctum. Cum enim Hippolytus dictasset : In psalmum Lvii, 12. Sed quoniam tempus est quoddam, in quo justus quidem gaudebit, peccatores vero pradictum illis finem habebunt: merito fatendum omnino ac di- cendum est, esse Deum contemplatorem, inspecto- remque actionum humanarum, qui dijudicet omnes qui in terra versantur. Porro inquirendum an ea quæ præ manibus est prophetia, cum prorsus con- sentanea et connexa sit præcedentibus, hujusmodi fines peccatoribus describat; Hæc Hippolyto dictante, grammaticus ipsum rogavit, eccur circa eam prophetiam hæsitaret, perinde ac si de ope divina in ea exsilii calamitate diffideret: Ilippolytus ergo IV. In psalmum LVIII, 27. Matth. xı, 15. Instat grammaticus, cur verbum de- scribat, subjunctivo modo a me usurpatum sit, quasi dubitationem insinuet. respondit : Scis autem omnino, illa quæ istiusmodi forma- tionum sunt, ad subjunctivam referri increpationein eorum qui illas quæ de Christo sunt prophetias me- ditantur quidem, et justitiam ore proloquuntur : sed ipsum advenientem non recipiunt, neque vocem ejus audiunt clamantis atque dicentis : « Qui habet aures audiendi audiat 1: qui assimilarunt | semet- ipsos serpenti, et aures suas fecerunt sicut aspi- dis surdæ et quæ exinde dicta sunt. Deus itaque justorum revera curam gerit, atque ipsis qui dem injuriani passis in terra jus dicit; premit vero illos qui injurias ipsis inferre præsumunt. — Contra Judæos. Idcirco etiam usque in hanc diem videntes regio- nis limites et circumeuntes, eminus consistunt. Non amplius itaque vel rex, vel pontifex, vel propheta, sed neque Scribæ et Pharisæi ac Sadducæi apud ipsos sunt. Verumtamen non petit ut occidantur : quapropter et genus eorum subsistit, et liberorum. (4) Ipsam urbem imperii sedem intelligit.

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum

Α πληθύνει. Οὐ γὰρ ἀπεκτάνθησαν, οὐδ' ἐξ ἀνθρώπων ἀπέσβησαν, ἀλλ᾽ εἰσὶ μὲν καὶ ὑφεστήκασιν· οὕτως δὲ ὡς καταβεβλημένοι, καὶ κατανηνεγμένοι, ἧς πάλαι ἠξίωντο παρὰ Θεῷ τιμῆς. Ἀλλὰ καὶ, ο Διασκόρπισον αὐτοὺς, φησὶν, ἐν τῇ δυνάμει σου·, δὴ καὶ γέγο νεν. Εἰς πᾶσαν γὰρ τὴν γῆν διεσπαρμένοι τυγχά- νουσι, δουλεύοντες πανταχοῦ, καὶ τὰς ἐλαχίστους καὶ δουλοπρεπεῖς τέχνας, πάσας τε τὰς ἀπρεπεῖς μεθό δους ἕνεκα τοῦ πεινάν μετερχόμενοι. Εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθέντες, μηδαμή μηδαμῶς ἐν ζωσιν ὄντες, οὐκ ἂν εἶδον, φησί, τὸν ἐμὸν λαόν, οὐδ' ἂν ἔγνωσαν ἀνθοῦσαν τὴν ἐμὴν Ἐπ κλησίαν. Διασκόρπισον τοίνυν αὐτοὺς ἀπανταχῆ γῆς, ἔνθα μέλλει καὶ ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία συνίστασθαι· ὅπως βλέποντες τὴν ὑπ᾿ ἐμοῦ θεμελιωθεῖσαν Ἐκκλησίαν, εἰς ζῆλον ἔρχοιντο θεοσεβείας. Οὐκοῦν καὶ ταῦτα ὁ Σωτὴρ ὑπὲρ αὐτῶν ηύχετο. Μετανάσται κυρίως λέγονται οἱ παρά τινων ἐχθρῶν ἢ πολεμίων πορθηθέντες, εἶτα γενόμενοι μέτοικοι· ὅπερ καὶ ἡμεῖς παρὰ τῶν δαιμόνων ὑπεμείναμεν πρό τερον. 'Αφ' οὗ δὲ ἡμῶν Χριστὸς διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀντελάβετο πίστεως, οὐκέτι μετανάσται ἀπὸ τῆς ἐν- τως πατρίδος Ιερουσαλήμ τῆς ἄνω γινόμεθα, οὐδὲ μετοικισθῆναι ἀπὸ τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πλάνην ἀνεχόμεθα. Ἕλκει δὲ καὶ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔσθ' ὅτε διὰ νήσων καὶ περιστάσεων. Πολλοὶ δὲ καὶ δι᾽ ὁραμάτων ἦλθον εἰς τὸ κατασκηνῶσαι παρὰ τῷ Ἰησοῦ. Κύκλῳ δὲ ἡμῶν εἰσιν Ἑλλήνων οι σοφοί, μυκτηρί ζοντες καὶ χλευάζοντες ἡμᾶς, ὡς ἀνεξετάστως καὶ μωρῶς πιστεύοντας. Σημαίνει δὲ διὰ τούτων ὁ λόγος διελεύσεσθαι τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὰ πελάγη, καὶ τὰς ἐπὶ θαλάσσης νήσους, τούς τε ἐν ταύταις κατοικοῦντας ἀνθρώπους, ο πλήρωμα αὐτῆς ὠνομασμένους· ὁ καὶ αὐτὸ τέλος ἔτυχεν. Καὶ γὰρ Ἐκκλησίαι Χριστοῦ τὰς νήσους ἁπάσας πληροῦσι, πληθύει τε οσημέραι, καὶ ἐπιδίδωσιν ἡ σωτήριος διδασκαλία. Ὁ φιλαλήθης, καὶ μήποτε προφέρων ψευδή λόγον διὰ στόματος, εἴποι ἂν, ο Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην. » ᾿Αλλὰ καὶ ὁ διαπαντὸς πρὸ ὀφθαλμῶν τιθέμενος τὰ τοῦ Θεοῦ κρίματα, καὶ ἐπὶ πάσῃ πράξει μεμνημέ νος αὐτῶν ἐρεῖ· « Τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην. » Καὶ πῶς ἡμῶν ἡ καρδία πλατύνεται διὰ πειρασμών καὶ θλίψεων; Ταῦτα γὰρ τὰς ἐν ἡμῖν ἀκάνθας τῶν S. HIPPOLYTI OPP. PARS 1. - FRAGMENTA DUBIA. successio multiplicatur. Non enim interfecti sunt, neque ex hominibus deleti, sed sunt quidem et ex- sistunt : verumtamen tanquam rejecti ac deturbati ab honore, quem olim apud Deum obtinebant. Quin et, e Disperge illos, inquit, in virtute tua : » quod utique etiam contigit. In universam enim terram dispersi sunt, ubique servientes atque infimas ac serviles artes omnes, atque indecentia opificia præ fame obeuntes. Nam si deleti essent ex hominibus, ita ut nullibi ullo modo in vivis essent, haudquaquam, inquit, nossent populum meum, neque scivissent meam Ecclesiam florere. Itaque disperge illos ubique ter- rarum, ubi Ecclesia mea etiam constituta est; ut cum viderint Ecclesiam a me fundatam, ad æmula- tionem divini cultus incitentur. Salvator itaque hæc etiam pro ipsis rogavit. . V. In psalmium Profugi proprie dicuntur, qui ab aliquibus ho- B stibus aut inimicis eversi sunt, ac deinde exsules facti : quod etiam nos a dæmonibus prius tolerave- ramus. Verum ex quo nos Christus per fidem suam suscepit, non amplius a vera nostra patria superna Jerusalem exsulare, aut a veritate ad errorem trans- ferri sustinenius (4). In psalmum LXVII, 19. Cæterum incredulos quoque nonnunquam trahit per morbos et afflictationes. Quin etiam multi per vi- siones ad hoc pervenerunt, ut apud Jesum habitarent. VI. LXI, 7. De amplificatione Ecclesia. VII. In psalmum LXXXVIII, 4. Contra gentiles. - In circuitu autem nostro sunt paganorum sapien- C tes, explodentes ac subsannantes nos, utpote qui sine indagatione ac stulte credamus. VIII. In illud psalmi xcv, : « Commoveatur mare et plenitudo ejus. Per hæc autem sermo significat evangelicain præ- jicationem, et maria et insulas maris, atque homi- wes in iis habitantes, quos • plenitudinem ejus vocat, pervasuram; quod utique re ipsa impletum est. Siquidem Ecclesiæ Christi insulas omnes re- plent et in dies multiplicantur, atque incrementum sumit doctrina salutaris. IX. In psalmum cxviii, 30-32. Amator veritatis, et qui nunquam per os suum D sermonem falsum profert, dicere possit : « Viam veritatis elegi. Quin et is qui judicia Dei sem.. per ante oculos ponit, et in omni actione eorumdem meminit, dicet? ‹ Judicia tua non sum oblitus. ▸ Et quomodo cor nostrum per tentationes ac tribu- lationes dilatatur? Hæ siquidem in nobis spinas co- Hippolytum delitescere inter cætera illud etiam sua- det quod is anonymus auctorem Epistolæ ad Hebræos alium facit a Paulo apostolo in psal. Lxx11, p. 479. Id vero licuit Hippolyto in Occidente, quemadmodum et Irenæo; in Oriente non licuit. (1) In Catena Corderii anonymi titulo abrasum