Μάργαρον αἰγλήεντα, μέγαν ληϊσατο Χριστόν, Ο πάντων κρατέουσιν, ἐμὸν γένος (ευχομ' ἔγωγε), Καππαδόκαι. Σὺ δ' ἔμοιγε καὶ οὐρανίαις σελίδεσσιν, Ὡς νῦν ἡμετέρῃσι, σὺν ἡμετέροισι γραφείης. Η'. Πρὸς Σέλευκον. Χαίρειν κελεύω τὸν καλόν τε κἀγαθὸν Υἱὸν Σέλευκον, εὐγενοῦς ρίζης κλάδον Χαίρειν δὲ καὐτὸς εὔχομαι τῷ σῷ βίῳ, Μαθήμασί τε καὶ τρόποις φρονεῖν μέγα. 5 Πρῶτον μὲν οὖν φόβον τε καὶ πόθον ἔχε Θεοῦ. Θεὸς γὰρ, πᾶσιν ἀρχὴ καὶ τέλος, Τοῖς εὖ φρονοῦσι, γίγνεται παντὸς βίου. Τὸ δεύτερον δὲ, τὸν τρόπον ἄσκει, τέκνον, Πρᾶον, ταπεινόν, ἐγκρατῆ, στεῤῥὸν, γλυκών, 10 Ἀβάσκανον, δίκαιον, ἀνδρεῖον, σοφὸν, Σεμνόν, φιλεργόν, εὐσταθῆ, καὶ σώφρονα. Κόσμος γὰρ οὗτος καὶ νέοις καὶ πρεσβύταις, Μὴ χρήμασι τοσοῦτον, ἀλλὰ τῷ τρόπῳ Πλουτεῖν. Τὸ σὸν γὰρ τοῦτο. Τὰ δὲ χρήματα 15 Παίζει πλανῶντα τὴν φιλόπλουτον νόσον, *Αλλοις ἀπ᾿ ἄλλων προσγελών πεφυκότα, Πόρνης ἀπίστου τὸν τρόπον μιμούμενα, Πολλοὺς ἐραστὰς ποικίλως μωκωμένης, Συνόντα, καὶ φεύγοντα, καὶ κολλώμενα, 20 Τούτοις, ἐκείνοις, οὐδενὶ δὲ γνησίως. Τιτ. Πρὸς Σέλευκον. Τοῦ ἁγίου Αμφιλο χίου, ἐπισκόπου Ικονίου, ἐπιστολὴ πρὸς Σέλευκον Αμφίλοχος πρὸς Σέλευκον, καὶ ταῦτα δοκεῖ μοι Θεολόγου τυγχάνειν φρενός, ὡς παρ' Αμφιλο χίου γραφέντα. 1 Κελεύω. Για κελεύων. 4 Φρονεῖν. φρονῶν. 15 Νόσον. τὸν φιλόπλουτον SECTIO II. POEMATA QUÆ SPECTANT AD ALIOS.' Margaritam splendidam, comparavit Christum magnum, Quo mortales onines antecellunt mei (hoc enim ego nomine glorior), Cappadoces. Tu vero, Nemesi, utinam cœlestibus paginis, Ut nunc nostris, nobiscum inscribaris. VIII. Ad Seleucum * Salvere jubeo præclarum et egregium Filium Seleucum, nobilis radicis ramum Gaudere et ipse cupio vita tua, Disciplinisque et moribus gloriari. 5 Primum quidem igitur timorem et amorem habeto Dei. Deus enim principium et finis, omnibus Qui recte sapiunt, est totius vitæ. Deinde vero, mores excole, fili; Esto mansuetus, humilis, temperans, firmus, suavis, 40 Livoris expers, justus, strenuus, sapiens, Gravis, amans laboris, constans, modestus. Ornamentum enim istud est tum juvenum, tum senum, Non tam nummis quam moribus Dives esse. Hoc namque tuum est. Nam divitiæ 1090-1091 15 Fallaces ludunt avaritiæ morbo laborantes; Nunc bis, nunc illis arridere natæ, Infidelis scorti morem imitando, Quod plures procos variis artibus fallit, His adsunt, illos fugiunt, adhærent 20 Aliis, nemini autem bona fide. Scriptum incerto tempore. -- Alias Bill. 125, p. 199. Vill. ARGUMENTUM. Billius, Leuvenklaius, aliique omnes Gregorii editores et interpretes, carmen ad Seleucum Gregorio vindicant, ejusque in eo dictionis stylum agnoscunt. Alii contra, quorum in numero est Combefisius, illud Gregorio adimunt, Amphilo chioque tribuunt, et quod mirum videri possit, in eo Gregorii cothurnum desiderat Combefisius. Suam opinionem confirmat plurimorum codicum auctori tate, in quibus Amphilochii nomen præfert hoc car men ad Seleucum. Præterea objicit, quod gravissi mum est, auctorem hujus carminis cum Gregorio de numero librorum sacræ Scripturæ non consentire. Quod Scriptura libros spectat, nullum discrimen, vel in eo solo situm est, quod in poemate ad Seleu Omnibus, hic baccam radiantem, numen lesu Obtinuit. Gemma hac superat patrium genus omnes (Invidia usque adeo sese jactantibus absit), Cappadoces. Summus faxit Deus, ut tabulis sint Cœlorum tua nominibus rata nomina nostris. (Billio interprete.) Salvere jubeo plurimum pulchrum et bonum Gnatum Seleucum, nobili stirpe editum Gaudere et ipse rursus ob vitam tuam Moresque cupio, propter et studia optima. Sit primus in te Numinis sancti metus Amorque. Mense præditis namque integra cum, libri Esther et Apocalypsis meminit, de quibus alio in loco silet. Nihil igitur causa est, cur Gregorio adimamus carmen, quod ipsi tam multorum codicum numero confirmatur, alias Gregorio dignum, ejusque verbis refertum. Coisl. Vat. Coisl. Edit, Coisl. Mallet Combefisius voov, avaram mentem. Origo vitæ est omnis, et finis, Deus. Post, nate, mores excole, ac placidus, stude Atque humilis esse, continens, dulcis, gravis, Livore purus, strenuus, justus, sophus, Castus, operosus, temperans, æquabilis. Hoc namque juveni pariter ac seni est decus, Non tam esse nummis divitem, quam moribus. Hoc namque nostrum est: census at contra solet Mentes avaras ludere, atque illis modo Favere, nunc his rursus (infidæ sequens Meretricis astus, quæ procos fallax suos, Hunc hoc, et illum dispari ludit modo). His nunc et illis junctus, hos, illos fuga Linquens, sequensque, neminem at fucum citra.

Τὸ γὰρ βέβαιον οὐκ ἔχει πλούτου φύσις, Λάβροις θαλάσσης κύμασιν εἰκασμένη, Κυρτουμένοις, πιπτουσιν, ἀστάτῳ φορά. Σὺ τοίνυν, ὦ παῖ, τοῖς τρόποις πλουτῶν ἀεὶ, 25 Θησαυρὸν ἕξεις, οὐ κλοπαῖς συλούμενον, Οὐ συκοφάνταις ἐν μέσῳ προκείμενον, Οὐδ᾽ αὖ τυράννων χερσὶν ἐξαντλούμενον, Η βαρβάρων ὅπλοισιν ἐκπορθούμενον, Μένοντα δ' ἔνδον τῶν ἀσωμάτων δόμων, 30 Ψυχῆς ταμείοις ἀσφαλῶς τηρούμενον, Ον οὔτε λάβρον ἐσθίει πυρὸς μένος, Οὐδ᾽ αὖ καλύψει κῦμα ποντίου σάλου. Τοῦτον μὲν ὄντως ὄντα σὸν καὶ γνήσιον Πλοῦτον φυλάττων, σμῆχε τοῖς μαθήμασι, 35 Βίβλοις ποιητῶν, ἱστορικῶν συγγράμμασι, Καὶ ταῖς τρεχούσαις ῥητόρων εύγλωττίαις, Λεπταῖς τε μερίμναις φιλοσόφων ἀσκούμενος. Τούτοις δ' ἅπασιν εμφρόνως εντυγχανε, Σοφῶς ἁπάντων συλλέγων το χρήσιμον, 40 Φεύγων δ᾽ ἑκάστου τὴν βλάβην κεκριμένως, Σοφῆς μελίττης ἔργον ἐκμιμούμενος, Ητις ἐφ᾽ ἅπασιν άνθεσι καθιζάνει, Τρυγᾷ δ' ἑκάστου πανσόφως το χρήσιμον, Αὐτὴν ἔχουσα τὴν φύσιν διδάσκαλον. 45 Σὺ δ' ἐκ λογισμοῦ, τῶν μὲν ἀφθόνως δρέπου Τῶν ὠφελούντων· εἰ δέ τι βλάβην φέρει, Συνεὶς τὸ φαῦλον, οξέως ἀφίπτασο. Ωκύπτερος γάρ ἐστιν ἀνθρώποις ὁ νοῦς. Ωσθ' ὅσα μὲν αὐτοῖς εἰς ἀρετὴν ἐγκώμια 50 Ὑμνοῦσιν αὐτὴν ἐγγράφῃ, καὶ τούμπαλιν Κακίαν ψέγουσι, ταῦτα σὺ σπουδῇ μαθών, Καὶ νοῦν φύλασσε, καὶ χάριν τῆς λέξεως. δὲ καλύψει. καλύπτει. Σμῆχε. 38 Εμφρόνως εντύγχανε. Κεκριμένως. Nihil enim habet stabile opum natura; Vebementibus similis est maris fluctibus, Qui in orbem attolluntur, et dilabuntur instabili motu. Tu igitur, o fili, si moribus ditescas semper, 25 Thesaurum habebis, qui nec furtis expilabitur, Nec sycophantis in medio propositus erit, Nec tyrannorum manibus exhaurietur, Nec barbarorum armis diripietur, Sed manentem intra incorporeas domos, 50 In animæ promptuariis tuto reconditum, Quem nec vebemens ignis vis devorabit, Nec obruet fluctus narinæ tempestatis. Has quidem reapse tuas et germanas Opes custodiens, expoli mentem studiis, 35 Libris poetarum, historicorum commentariis, Volubili oratorum facundia, Subtilibus philosophorum meditationibus te exercens. His omnibus prudenter incumbe, Sapienter e cunctis colligens quæcunque sunt utilia, 40 Vitans solerter quidquid in singulis est noxium, Argutæ apis industriam imitatus, Quæ quibuslibet floribus insidet, Et decerpit de singulis sapientia singulari quod est utile, Ipsam naturam habens magistram. 45 Tu vero mente præditus, largiter decerpe Ex iis quæ sunt utilia: si autem quid detrimentum affert, Cognita rei pravitate, celeriter avola. Velocior enim est hominis mens. Quapropter, quæcunque ab iis ad virtutis laudem 50 Ac celebrationem præscripta sunt, aut contra Ad vitii reprehensionem, hæc tu sollicite discas, Et sensum retineas, et elegantiam dictionis. Ita Vat. Edit. 34 Scilicet animus, veluti rubiginem quamdam in ortu contraxit, que postea bonis ar tibus et disciplinis eximenda sit. Hæc omnia caule lo gas. 40 Acri, solerti judicio. Nam firmitatis mil habent opes, maris Similes profecto fluctibus, motu levi Quos ferri in altum cernimus, labi et cito. Si dives ergo, nate mi, sis moribus, Thesaurum habebis, prædo quem non auferat, Nec sycophantæ pestilens morsus petal, Trucis tyranni nec manus exhauriant, Nec barbarorum sæva diripiat phalanx, Sel maneat intra corpore vacantes domos, Hapet ubi tuta nostra mens æraria Rabidæque quem non dira vis flammæ vorat, Nec tumidus operit fluctus insani maris, Has, cum tuæque sint opes, fidæ et tibi, Serva, bonisque disciplinis expoli, Historica scripta perlegens, vincta et metris, Colensque studia sedulo eloquentiæ, Et tradiderunt quæ sophi subtiliter. At ista, quæso, cuncta fac cautus legas, Prudenter ex his colligens quod utile, Fugiensque quidquid noxium est, et pestilens. Apis æmulari cura sit sapientiam, Quæ flore in omni sessitans, ex singulis Idonee carpit, esse quod videt usui, Natura quamvis doceat hanc tantummodo. Ratione sed tu præditus, carpe affatim Utilia quæ sint; si quid est damnum ferens, Statim atque vitium noveris, celer avola. Mentis volatu nil enim pernicius. Ubicunque laudes ergo virtutis canunt, Vitiumve damnant in libris illi suis, Hoc diligenter percipe, ac mentem simul Serva, leporis quidquid et verbis inest.

Τὸ γὰρ βέβαιον οὐκ ἔχει πλούτου φύσις, Λάβροις θαλάσσης κύμασιν εἰκασμένη, Κυρτουμένοις, πιπτουσιν, ἀστάτῳ φορά. Σὺ τοίνυν, ὦ παῖ, τοῖς τρόποις πλουτῶν ἀεὶ, 25 Θησαυρὸν ἕξεις, οὐ κλοπαῖς συλούμενον, Οὐ συκοφάνταις ἐν μέσῳ προκείμενον, Οὐδ᾽ αὖ τυράννων χερσὶν ἐξαντλούμενον, Η βαρβάρων ὅπλοισιν ἐκπορθούμενον, Μένοντα δ' ἔνδον τῶν ἀσωμάτων δόμων, 30 Ψυχῆς ταμείοις ἀσφαλῶς τηρούμενον, Ον οὔτε λάβρον ἐσθίει πυρὸς μένος, Οὐδ᾽ αὖ καλύψει κῦμα ποντίου σάλου. Τοῦτον μὲν ὄντως ὄντα σὸν καὶ γνήσιον Πλοῦτον φυλάττων, σμῆχε τοῖς μαθήμασι, 35 Βίβλοις ποιητῶν, ἱστορικῶν συγγράμμασι, Καὶ ταῖς τρεχούσαις ῥητόρων εύγλωττίαις, Λεπταῖς τε μερίμναις φιλοσόφων ἀσκούμενος. Τούτοις δ' ἅπασιν εμφρόνως εντυγχανε, Σοφῶς ἁπάντων συλλέγων το χρήσιμον, 40 Φεύγων δ᾽ ἑκάστου τὴν βλάβην κεκριμένως, Σοφῆς μελίττης ἔργον ἐκμιμούμενος, Ητις ἐφ᾽ ἅπασιν άνθεσι καθιζάνει, Τρυγᾷ δ' ἑκάστου πανσόφως το χρήσιμον, Αὐτὴν ἔχουσα τὴν φύσιν διδάσκαλον. 45 Σὺ δ' ἐκ λογισμοῦ, τῶν μὲν ἀφθόνως δρέπου Τῶν ὠφελούντων· εἰ δέ τι βλάβην φέρει, Συνεὶς τὸ φαῦλον, οξέως ἀφίπτασο. Ωκύπτερος γάρ ἐστιν ἀνθρώποις ὁ νοῦς. Ωσθ' ὅσα μὲν αὐτοῖς εἰς ἀρετὴν ἐγκώμια 50 Ὑμνοῦσιν αὐτὴν ἐγγράφῃ, καὶ τούμπαλιν Κακίαν ψέγουσι, ταῦτα σὺ σπουδῇ μαθών, Καὶ νοῦν φύλασσε, καὶ χάριν τῆς λέξεως. δὲ καλύψει. καλύπτει. Σμῆχε. 38 Εμφρόνως εντύγχανε. Κεκριμένως. Nihil enim habet stabile opum natura; Vebementibus similis est maris fluctibus, Qui in orbem attolluntur, et dilabuntur instabili motu. Tu igitur, o fili, si moribus ditescas semper, 25 Thesaurum habebis, qui nec furtis expilabitur, Nec sycophantis in medio propositus erit, Nec tyrannorum manibus exhaurietur, Nec barbarorum armis diripietur, Sed manentem intra incorporeas domos, 50 In animæ promptuariis tuto reconditum, Quem nec vebemens ignis vis devorabit, Nec obruet fluctus narinæ tempestatis. Has quidem reapse tuas et germanas Opes custodiens, expoli mentem studiis, 35 Libris poetarum, historicorum commentariis, Volubili oratorum facundia, Subtilibus philosophorum meditationibus te exercens. His omnibus prudenter incumbe, Sapienter e cunctis colligens quæcunque sunt utilia, 40 Vitans solerter quidquid in singulis est noxium, Argutæ apis industriam imitatus, Quæ quibuslibet floribus insidet, Et decerpit de singulis sapientia singulari quod est utile, Ipsam naturam habens magistram. 45 Tu vero mente præditus, largiter decerpe Ex iis quæ sunt utilia: si autem quid detrimentum affert, Cognita rei pravitate, celeriter avola. Velocior enim est hominis mens. Quapropter, quæcunque ab iis ad virtutis laudem 50 Ac celebrationem præscripta sunt, aut contra Ad vitii reprehensionem, hæc tu sollicite discas, Et sensum retineas, et elegantiam dictionis. Ita Vat. Edit. 34 Scilicet animus, veluti rubiginem quamdam in ortu contraxit, que postea bonis ar tibus et disciplinis eximenda sit. Hæc omnia caule lo gas. 40 Acri, solerti judicio. Nam firmitatis mil habent opes, maris Similes profecto fluctibus, motu levi Quos ferri in altum cernimus, labi et cito. Si dives ergo, nate mi, sis moribus, Thesaurum habebis, prædo quem non auferat, Nec sycophantæ pestilens morsus petal, Trucis tyranni nec manus exhauriant, Nec barbarorum sæva diripiat phalanx, Sel maneat intra corpore vacantes domos, Hapet ubi tuta nostra mens æraria Rabidæque quem non dira vis flammæ vorat, Nec tumidus operit fluctus insani maris, Has, cum tuæque sint opes, fidæ et tibi, Serva, bonisque disciplinis expoli, Historica scripta perlegens, vincta et metris, Colensque studia sedulo eloquentiæ, Et tradiderunt quæ sophi subtiliter. At ista, quæso, cuncta fac cautus legas, Prudenter ex his colligens quod utile, Fugiensque quidquid noxium est, et pestilens. Apis æmulari cura sit sapientiam, Quæ flore in omni sessitans, ex singulis Idonee carpit, esse quod videt usui, Natura quamvis doceat hanc tantummodo. Ratione sed tu præditus, carpe affatim Utilia quæ sint; si quid est damnum ferens, Statim atque vitium noveris, celer avola. Mentis volatu nil enim pernicius. Ubicunque laudes ergo virtutis canunt, Vitiumve damnant in libris illi suis, Hoc diligenter percipe, ac mentem simul Serva, leporis quidquid et verbis inest.

"Α δ' εἰς θεοὺς ἔγραψαν ἐν λήρῳ πλατεῖ, Μύθους ἀσέμνους, δαιμόνων διδάγματα, 55 Μύθους γέλωτος ἀξίους καὶ δακρύων, Ταῦθ᾽ ὡς βρόχους τε καὶ πάγας ἀποστρέφου. Αμφω δ' ἀναγνούς, τοὺς θεούς, καὶ τοὺς λόγους, Θεοὺς γελοίους, καὶ λόγους ερασμίους, Καταφρόνει μὲν τῶν φιληδόνων θεῶν, 60 Λόγους δὲ τιμῶν, ὥσπερ ἐξ ἑνὸς φυτοῦ, Καὶ τὰς ἀκάνθας φεῦγε, καὶ ῥόδον δρέπου. Καὶ τῶν μὲν ἔξω σοι λόγων οὗτος νόμος Αρίστος. Οἷς δὲ πᾶσαν ἁρμόττει νέμειν. Σπουδὴν, ἐροῦμεν, ἀλλὰ μικρὸν ὕστερον. 65 Ἐκεῖνο γάρ σοι πρῶτον εἰπεῖν βούλομαι Φεύγειν κατάκρον τῶν κακῶν ὁμιλίας, Καὶ τὰς ἐν αὐταῖς ἡδονὰς, χρὴ τὸν νέον. Α. Πολλοὶ γάρ εἰσιν, ώσπερεί βοσκήματα, Ψώρας γέμοντα και νοσήματός τινος, 70 Οἳ τοὺς νέους πειρῶσι τοὺς ἁπλουστέρους Παρατριβόμενοι τ' ἐν δόλῳ πανουργίας, Ὥσπερ νόσου θέλουσι τῆς πονηρίας Αὐτοὺς ἀναπιμπλᾷν, ὥστε τῇ τῶν πλειόνων Κοινωνία, σφῶν τοῖς κακοῖς ἐπισκοτεῖν. 75 Τούτους φυλάττου· καὶ γὰρ, ὡς Παύλῳ δοκεῖ, φθείρουσιν ἤθη χρήσθ' ὁμιλίαι κακαί. Ναὶ μὴν ἐκεῖνο σφόδρα σοι τηρητέον Μίσει θεάτρων, θηρίων, ἱπποδρόμων Ασεμνον ᾠδὴν, δύσεριν κακῶν θέαν, 84 Βίου ματαιότητας, ύδραν ἡδονῶν, Ανδρῶν ἀσελγῶν ἀπρεπῆ μαθήματα, Οἷς οὐδέν ἐστιν αἰσχρὸν, ἢ τὸ σωφρονεῖν. Ἐν λήρῳ πλατεῖ. 61 Καὶ ῥόδον. ῥόδων. Λόγων. λόγον. 67 Αὐταῖς. αὐτοῖς. 73 Ὥστε τῇ τῶν πλειόνων κοινωνίᾳ. Επισκοτεῖν. Φθείρουσιν. 77 Τηρητέον. ποιητέον. Δύσεριν κακῶν θέαν. Quæ autem de diis scripserunt nugaciter, Fabulas inhonestas, dæmoniorum doctrinas, 1092-1093 55 Figmenta risu digna et lacrymis, Hæc velut decipulas et laqueos aversare. Utrumque autein legens, et deos ipsorum et orationes, Deos ridiculos, et orationes amabiles, Aspernare quidem libidinosos deos, 60 Orationes autem pluris faciens, quasi ex uno frutice, Et spinas caveto, et rosas legito. Atque hæc de profanis litteris sit tibi lex Optima. Quibus autem studiis omnem par sit impendere Curam, dicemus non multo post. 65 Hoc enim te primum monere volo Fugere summopere malorum commercia, Et omnes quas babent, oblectationes, debet juvenis. Plures enim sunt, instar pecudum Scabie et morbo laborantium, 70 Qui juvenes tentant simpliciores, Et affricantes sese versuta fraude, Velut morbo volunt suæ pravitatis Eos replere, quo criminum plures Socios habentes, malis suis caliginem offundant. 75 Ab his tu caveto; etenim, ut Paulus docet, Corrumpunt mores bonos colloquia prava. Quin etiam, illud tibi magnopere cavendum Odio habeto theatrorum, belluarum, ludorum equestrium Obscenos cantus, crudele gladiatorum spectaculum, 80 Vitæ vanilates, bydram voluptatum, Hominum lascivorum inhonestas disciplinas Quibus nihil est turpe quain sapere. 53 Nugaciler, meras insignes q'ie nugas. Sic Coisl. Edit. 62 Ita Coisl. Edit. Vat. Ut plurimo rum societate. * Caliginem offundant, id est, sce Scripsere sed quæ de deis nugaciter, Figmenta foeda, dæmones quorum patres, Fi igmenta digna lacrymis, risu et simul, Hæc, ut dolosa retia, ut laqueos fuge. Sed verba cum tu legeris, cum numina, Illa expetenda, risu at hæc dignissima, Contemne divos tu quidem, studia at colens Doctrinæ, ab una ut atque eadem plantula, Spinis relictis floridas rosas lege. Ac de profanis litteris lex optima Hæc est. Quibusnam at plurimum studii dare Conveniat, ipse paulo post dicam tibi. Hoc nam monendus es mihi primum. Decet Juvenem improborum fugere cœtus noxios, In hisque quidquid prorsus est læti situm, lerum suorum aspectum eripiant. 76 Versus hic est Menandri ab Apo stolo laudatus, 1 Cor. xv, 33. Coisl. 79 Dura cædis spectacula, gladiatorum cum bestiis depugnantium, contentio sum malorum spectaculum, cum quisque partibus studens, de clientis, ut sua, digladiatur victoria. Sunt namque multi, more qui pecudum scatent Fœdaque scabie, gravibus et morbis simul, Juvenesque tentant, simplices si quos vident, Seque affricantes subdole bis, illud student, Ut pravitatis hos suæ morbo impleant. Cur istud autem? criminum quo plurimos Socios habentes, obtegant labes suas. Hos tu caveto; nam, velut Paulo placet, Colloquia mores prava corrumpunt bonos. Quin illud etiam maxime observes velin Theatra quem dant, circus, et truces fera:, Cantum malorumque horreas spectaculum, Et vana vitæ, gaudii Lernam improbi, Hominum indecora studia lascivi gregis, Qui castitate turpe nil dempta putant,

Οἱ μὲν γὰρ αὐτῶν, αἰσχύνης ὑπηρέται, Τέχνην ἔχουσι, τὸ φρονεῖν ταῖς ὕβρεσι, 85 Μίμοι γελοίων, κονδύλοις ειθισμένοι, Αἰδὼ τεμόντες τοῖς ξυροῖς πρὸ τῶν τριχῶν, Ασελγὲς αἰσχρότητος Εργαστήριον, Οἷς πάντα πάσχειν καὶ ποεῖν, ἃ μὴ θέμις, Ἐν ταῖς ἁπάντων ὄψεσι, τέχνης μέρος. 90 Αλλοι δ', εκείνων ἔθνος ἀθλιώτερον, Τῶν ἀρρένων τὴν δόξαν ἐξορχούμενοι, Μελῶν λυγισμοῖς συγκατακλῶντες φύσιν, *Ανδρες, γυναῖκες, ἄρρενες θηλυδρίαι, Οὐκ ἄνδρες, οὐ γυναῖκες, ἀψευδεῖ λόγῳ. 95 Τὸ μὲν γὰρ, οὐ μένουσι· τὸ δ', οὐκ ἔφθασαν. Ο μὲν γὰρ ἐστιν, οὐ μένουσι τῷ τρόπῳ “Ο δ' αὖ κακῶς θέλουσιν, οὐκ εἰσὶν φύσει. Ασωτίας αίνιγμα, καὶ γρίφος παθῶν, "Ανδρες γυναιξὶ, καὶ γυναῖκες ἀνδράσιν. 100 Τί δ' ἂν λέγοι τις ᾀσμάτων αἰσχρῶν νόσους, Μέλη τε θηλύνοντα καρδίας τόνον, Αὐτοὺς, χορείας πορνικών βακχευμάτων, Οἷς καὶ γέρας νέμουσιν οἱ τρισάθλιοι; Ταῦτ᾽ οὖν ἐπαίνων, καὶ θέας, καὶ τέρψεως, 105 "Η δακρύων τε καὶ στεναγμῶν ἄξια; Γέλως τυραννεῖ, καὶ φύσις μοιχεύεται, Καὶ ποικίλη φλὸς ἡδονῶν ἐξάπτεται. Καὶ κτίζεται θέατρα ταῖς ἀτιμίαις, Ως μηδὲ λάθρα τὰς νόσους ασχημονεῖν, 110 Αλλ' ἆθλα κεῖσθαι τῶν κακῶν μαθημάτων. Σὺ δὲ βδελύττου ταῦτα, μὴ χράνῃς κόρας, Φεύγων ἀπάσας ὀμμάτων διαφθοράς, Ὡς δ' ἂν φυλάττῃς τὰς κόρας μοι παρθένους. Πλέον δὲ φεῦγε τὰς μιαιφόνους θέας 88 Καὶ ποιεῖν. παθείν. 91 Δόξαν. όψιν. ἐξορχούμε εξορκούμενον. Τῷ τρόπῳ. τῶν. 98 Καὶ γρίφος παθῶν. Αἰσχρῶν. αἰσχρόν. 108 ταῖς ἀτιμίαις. τῆς ἀτιμίας. Ως μηδὲ λάθρα. Ὡς δ'. ὡς ἄν, Alii enim ex ipsis, turpitudinis administri, Artem hanc habent, ut se efferant ob turpia, 85 Mimi rerum ridicularum, pugnorum ictibus assueti, Pudorem resecantes novaculis ante ipsos crines, Lasciva turpitudinis officina, Quibus omnia perpeti et facere, quæ nefanda sunt, In omnium oculis, artis est genus. 90 Alii rursus, his natio adhuc infelicior, Masculorum gloriam exuentes, Membrorum gestibus lascivis simul frangentes naturam, 1094 1095 Viri, mulieres pariter, et mares effeminati; Imo nec viri, nec femina, si vera dicere velimus. 95 Nam viri quidem, jam non sunt, nec consequuntur ut flant feminæ. Quod enim viri sunt, non manent animo Quod autem rursus esse nequiter volunt, non sunt natura. Lasciviæ quoddam ænigma sunt, et griphus libidinum, Viri cum mulieribus, mulieres cum viris. 100 Quid autem dixerit aliquis de turpium cantilenarum morbis, De carminibus pectoris robur effeminantibus, De tibiis, de choreis meretriciarum bacchationum, Quibus etiam præmia tribuunt viri ter infelices? Hlæcne igitur laudibus, visu et gaudio, 105 Annon potius lacrymis et gemitibus sunt digna? Risus hic regnat, natura corrumpitur, Et multiplex flamma cupiditatum accenditur. Conduntur theatra rebus spurcissimis Ut non jam occulte morbi turpitudinis grassentur, 110 Sed præmia proposita sint sceleratis disciplinis. Ab his tu abhorreas, ne inquines pupillas Vita omnes oculorum corruptelas, Quo serves mihi pupillas virgines. Præcipue autem fugias cruenta spectacula Ita Coisl. Edit. Ad marg. Vat. Ibid. rot. Ita Coisl. Edit. S6 lla Vat. Moribus. Mendose edit., Sagena vitiorum, Probri administri. Quidam enim hoc, artis loco, Habent, ut animos turpia ob quæque efferant Scurre, feriri mos quibus pugnorurn ictibus, Quibus ante capitis sectus est crines pudor Schola foeditatis omnis, et lasciviæ, Queis artis est pars, perpeti et facere omnia, Idque ante visus omnium, quæ non licet. At rursus alii, natio infelicior, Famam decusque turpiter marium exnunt, Sexum et virilem flexibus cum corporis Frangunt simul sunt feminæ, et simul mares Non masculi, non feminæ, falsa haud loquor. Nam nec manent jam masculi, nec feminæ Fiunt. Nec etenim, moribus quod sunt, manent Natura rursus, esse quod student, negat; Enigma lurus, ac griphus libidinum, 100 Ita Coisl. Mendose edit. Coisl., 109 Ut non jam latebras quara turpitudo, sed aperte grassetur. 113 Coisl., etc. Hic Billio videtur Gregorius alludere ad istud quod orator quidam Et feminis viri, viris et feminæ. Quid cantionum turpium morbos loquar, Versusque, nervos pectoris qui emolliunt? Quid tibiasque, quid choros bacchantium, Quibus ampla miseri pensitant quoque præmia? Hæc suntne laude, suntne visu, et gaudio, An digna potius lacrymis et luctibus? Dominantur illic risus, ac stuprum subit Natura, flamma crescit et libidinum. Ac fœditatis improbi quoque construunt Theatra, morbus abdite ut non jam amplius Grassetur, arti præmium at constet male. Hæc exsecrato, pupillas nec tu infice Quodcunque labem visui accersit, fuge, Oculos ut ipse virgines serves tuos. At helluonum, venter est quibus deu

115 Τῶν γαστριμαργων, ὧν θεός ή κοιλία. Δοῦλοι γὰρ ὄντες γαστρός, αισχίστης νόσου Ὑπηρετοῦσι τοῖς κακοῖς προστάγμασιν. Ἡ δ', ὡς πικρὰ δέσποινα τῶν λοιπῶν μελῶν, Ενδον κάθηται, θηρσί πωλοῦσα μέλη, 120 Λαύρως κατεσθίουσα τὰ τιμήματα Γαστὴρ ἄσωτος θηρίων εἰς γαστέρας Τυραννικῶς ὠθοῦσα συγγενῆ μέλη. Τούτων κάθηνται τῶν παθῶν ἀγνώμονες *Ανδρες θεαταί· κἂν μὲν ἄνθρωπος φύγῃ 125 Θήρας, στένουσιν, ὡς πλεῖον τῶν θηρίων Παιχθέντες αὐτοὶ, καὶ μάτην καθήμενοι. ᾿Ανδρὸς δ᾽ ἁλόντος, καὶ στόνον μυκωμένου, Πικρὸν βοῶντος, καὶ κόνιν ἀμωμένου, Πάσης θεατῶν ὄψεως οἶκτος ἅπας 130 Έδραπέτευσε, καὶ σὺν ἡδονῇ κρότος Μέγιστος, ἢν ἴδωσιν αἵματος βοάς. Χαίρουσι γὰρ βλέποντες, & θρηνεῖν ἔδει, Καὶ θηρίοις νέμουσιν εὐνοίας ῥοπὴν, Καὶ τοῖς ἑλοῦσιν ἐγκελεύονται πλέον, 135 θήγοντες ὀργὰς, ὥσπερ ἐμφορούμενοι, Καὶ σάρκας ἀνδρῶν θηρσὶ συμμασσώμενοι. Χ' οἱ μὲν κακοὶ πρατῆρες οἰκείων μελῶν, Τροφῆς τε δοῦλοι, καὶ πάλιν θηρῶν τροφή, Ζῶντες στυγητοὶ, καὶ θανόντες άθλιοι, 140 Τοιοῦτον ἔσχον τοῦ βίου πικρὸν τέλος. Μελῶν δὲ τὰ μὲν ἐντέθαπται θηρίοις, Τὰ δ' ὑπ᾽ ὁδοῦσι νηλεῶς δαρδάπτεται, Ημισπάρακτα δ' ἄλλα ποικίλαις στροφαῖς "Αττει παρασπαίροντα, καὶ φυγῆς ἔτι 145 Καιρὸν νομίζει, καὶ δρόμον φαντάζεται. Μὴ δὴ μιαίνῃς ὅμμα σὸν θεαμάτων κόρας, πόρνας κόρη 131 "Ην ἴδωσιν. αἵματος. ἢ ἴδωσιν αἱμάτων. 133 Νέμουσιν εὐνοίας ῥοπήν. (εται 136 Συμμασσώμενοι. συμμαχόμενοι. 144 Παρασπαίροντα. περισπείροντα. 415 Helluonum, quorum deus venter est. Nam cum mancipia sint gulæ, turpissimi morbi Subserviunt sceleratis mandatis. Gula enim, velut acerba domina cæterorum menibrorum, Intus sedet, feris bestiis vendens membra sua, 120 Avide vorans pretia Venter nimirum luxuriosus in bestiarum ventres Tyrannice detrudens cognata sibi membra. Horum sedent vitiorum improbi Spectatores viri; et si quispiam homo fugerit 125 Feras, gemunt, ac veluti magis quam feræ, Delusi ipsi sint, et frustra sedeant. Si autem captus sit homo, et arete mugiat, Acerbe clamiet, et pulverem aggerat, Ex omnium spectatorum oculis commiseratio penitus 130 Aufugit, et cum oblectatione plausus 1096-1097 Maximus fit, si viderint sanguinis rivulos. Lætantur enim ea spectantes, quæ spectando flere oporteret; Ipsis etiam feris benevolentiam exhibent, Et si quem corripuerint, eas incitant magis, 135 Iras exacuentes, tanquam si ipsi saturandi essent, Et carnes hominum cum bestiis comestari. Atque illi quidem scelesti venditores suorum membrorum, Cibique mancipia, et vicissim futuri ferarum cibus, Viventes odio digni, et post mortem miseri, 140 Talem nanciscuntur, et tam acerbum vitæ finem. Membra autem partim sepulta sunt in belluis, Partim dentibus crudeliter dilaniantur, Partim semilacerata variis motibus Subsultant palpitantia, et fugæ semper esse adhuc 145 Tempus pulant, cursumque sibi efingunt. Noli foedare oculos tuos spectaculorum apud Plutarchum de homine insigniter impudenti dicebat, eum non sed in oculis ha here: namque utrumque significat. Ita Coisl. Moς Edit., In ipsas quadam benevolentia propendent. Vat. Coisl. Cruenta fugias plus adhuc spectacula. Hi namque ventri serviunt, quo turpior Haud morbus ullus, jussaque explent improba. Membrorum at iste dominus ut ferus omnium, Sedet intus, atque membra divendit feris, Pretium gulose devorans: venter nimis Prodigus, in alvum belluarum immanium Cognata tradens membra vi tyrannica. Hæc sessitantes improbi spectant viri, Ac si ferarum fugerit quisquam impetum, Gemunt, ut ipsi, quam fera, lusi magis, Frustra et sedentes: sin virum fera ceperit, Arctumque quiddam mugiat miser, et gravi Non absque planctu pulverem sparsum aggeret, Ipsorum ab oculis omnis excedit dolor, Oriturque plausus gaudio cum maximo Junctus, cruoris rivulos si viderint. Nam, digna quæ sunt lacrymis, læli vident, Faventque trucibus bestiis corde effero, Ac forte si quem ceperint, magis incitant Magisque, et acuunt impetus, ipsi velut, Carne saturandi, belluisque opem ferunt. Ac venditores improbi carnis suæ, Victusque servi, rursus et victus feris, Vita exsecrandi, post necem miserrimi, Hoc fine sævo terminant vitæ dies. At membra quædam belluæ venter tenet, Quædam premuntur dente erudeli nimis, Semilacerata rursus at quædam undique Saliunt, adhucque palpitant, adhuc fugam, Fugæque cursum cogitant, vane licet. Foedare diris visibus tua lunina

Ωμῶν μολυσμοῖς, μηδὲ γυμνοὺς εἰσορᾷς *Ανδρας θανόντας, θηρία πεπλησμένα, Τάφους τρέχοντας, συγγενεῖς δ᾽ ἐγκειμένους. 150 Καὶ μὴν, τὸ πολλοῖς μᾶλλον ἡμερώτερον Δοκοῦν, θέαμα πωλικῶν ἱπποδρόμων, Καὶ τοῦτο λοιμός ἐστι καὶ ψυχῶν νόσος. Πόλεις διαστᾷ, δῆμον εἰς στάσιν φέρει, Μάχας διδάσκει, λοίδορον θήγει στόμα, 155 Τέμνει πολιτῶν φίλτρα, συγκρούει γένη, Καταισχύνει γέροντας, ἐκμαίνει νέους. Εχθρας ἀνάπτει φιλτάτων, πατεῖ νόμους. Κακῶν δὲ τούτων ἄλγιον τολμᾷ κακόν Κινεῖ γόητας τοῖς μανεῖσι συμμάχους, 160 Νίκης βοηθούς, και τρέφει νόσῳ νόσον. Ἐπὰν γὰρ ἐκκαυθῶσιν εἰς θερμὴν ἔριν, Πρὸς τοὺς γόητας εὐθὺς αὐτοῖς ὁ δρόμος. Οἱ δ᾽ αὖ καλοῦσι δαιμόνων πονηρίαν Συνεργὸν αὐτοῖς πτωμάτων, συντριμμάτων, 165 Φόνων· κακοῖς γὰρ δαιμόνων χαίρει στρατός. Οὐκοῦν ἐναργῶς, καὶ τὸ δόξαν ἡμερον, Ἐριστικὸν θέαμα τῶν ἱπποδρόμων, Ψυχῶν ὄλεθρός ἐστι, σωμάτων μάχη, Καὶ πρός γε τούτοις χρημάτων σαρής βλάβη. 170 Πόσους μὲν οἴκους ἀθρόως κατέσπασε! Πόσους προσαιτεῖν πλουσίους ἠνάγκασε! Πόσας δὲ τὸ πρὶν εὐνομουμένας πόλεις Αρδην καθεῖλεν! ὡς γὰρ ἡβῶσα στάσις, Φόνοις δυναστῶν ἔχρανε δήμου χέρας, 175 Χήρωσεν ἀνδρῶν τὰς πόλεις νόμῳ ξίφους, Πῦρ καὶ σίδηρος τὰς πόλεις ἐνείματο, Σφαγαῖς κολάζων τὰς σφαγὰς, φόνοις φόνους. Τίς οὖν θεᾶσθαι σωφρόνων ἀνέξεται 147 Μηδὲ γυμνοὺς εἰσορᾷς. εἰσοραν. μηδὲ γυμνάσῃς ὁρᾷν. 148 Πεπλησμένα. πεπληγμένα. 149 Συγγενεῖς δ᾽ ἐγκειμένους. συγγενεῖς δὲ κειμένους. Ψυχῶν. ψυχῆς. 153 Εἰς στάσιν. εἰς στάσεις. 171 Πόσους προσαιτεῖν. 175 Είρους. ξίφος. Crudelium inquinationibus, nec nudos intuearis Homines mortuos, ipsorum carnibus saturatas feras, Sepulcra viva, quæ propinquos conditos habeant. 150 Quin etiam illud quod pluribus magis humanum Videtur, spectaculum equestrium certaminum, Et ipsum pestis est, et animarum morbus. Urbes distrahit, plebem ad seditionem concitat, Pugnas docet, maledicam acuit linguam, 155 Dissecal civium amicitias, committit familias inter se, Probro afficit senes, in furorem adigit juvenes, Inimicitias inter charissimos accendit, proterit leges. Hisce malis majus adhuc moliri audet malum Suscitat præstigiatores furiosis hominibus pugnæ socios, 160 Ad victoriam reportandam adjutores, et alit morbo morbum. Ubi enim exarserunt in fervidam contentionem, Ad præstigiatores statim se conferunt. Illi vero rursus dæmonum implorant nequitiam Adjutricem ipsis, ad disturbationes, ad collisiones, 165 Ad cades perpetrandas; malis enim delectatur dæmonum exercitus. Manifeste ergo, illud quod videtur mite ac humanum esse, Contentiosum spectaculum certaminum equestrium, Animarum est pernicies, corporum pugna, 1098-1099* Et præterea certissimum rei familiaris detrimentum. 170 Quot enim domos subito prostravit? Quot homines divites cibum mendicare coegit? Quot urbes antea legibus optime constitutas Funditus evertit? Etenim quasi pubescens seditio, Cædibus potentium inquinavit populi manus, 475 Viduavit urbes civibus acie gladii, Flamma et ferro urbes assumpsit, Cædibus puniens cædes, et mactationes mactationibus. Quis igitur sapiens intueri sustineat Vat. Coisl. Ita Coisl. Edit. Ita Coisl. Edit. 0 nate, parce: nec viros nudos vide Letho jacentes, ac feras nexas simul, Sepulcra cursu concita, affines bumi. 452 Sic Vat. et Coisl. Edit. Coisl. Hic versus deest in Coisliniano. Vat. in marg. Quin circus etiam, mitius spectaculum Quamvis priori nemo non existimet, Est pestis animæ, morbus et necem ferens. Divellit urbes, vulgus in partes secat, Docetque pugnas, et ciet convicia. Cives, propinquos dirimit, et senibus probrum Infert, furore pectora et juvenum ferit, Ad odia amicos excitat, leges premit. Malis et hisce perpetrat majus malum Socios furore percitis magos movet, Quo palma veniat, ac malo nutrit nalum. Ardere cœpit pugna nam postquam semel, Tum quisque propero tendit ad magos pede. Pravos at illi dæmonas statim vocant, Lapsus ut ipsis, vulnera et cædes ferant Gaudet malis nam dæmonum manus improba. Cursus equestris hinc liquet spectaculum, Quamvis putetur blandulum et mite haud parum, Pestem esse mentis, corporum et pugnam gravem Opibusque damnum maximum ferre insuper. Quotnam repente prorsus evertit domos? Quotnam ad petendam divites stipem impuli? Quotnam ante sanctis legibus pleña oppida Delevit? Etenim rixa pubescens velut, Procerum cruore plebis infecit manus, Urbesque, facta cæde, vacuavit viris, Ac civitates funditus flamma abstulit Ferrumque, plectens cædibus cædes novis. Quis ergo magicam mente non cassus ferat

Γοητείας ἅμιλλαν, οὐχ ἵππων τάχος, 180 Στάσιν φόνον τίκτουσαν, ἀστέων νόσον; Σὺ δ᾽ ἀντὶ τούτων, χαῖρε τοῖς μαθήμασιν, Ἐξ ὧν ὅτι κράτιστον ἀσκήσεις τρόπον. Ἐπὰν δὲ τὸν νοῦν μετρίως προγυμνάσῃς, Ὡς ἐν παλαίστρα, ποικίλοις συγγράμμασιν, 185 Αὐταῖς ἐνάθλει ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς, Διττῶν Διαθηκῶν συλλέγων πλοῦτον μέγαν, Τῆς μὲν Παλαιᾶς, τῆς δὲ καὶ Καινῆς ἀεί. Καινὴ γάρ ἐστιν δεύτερον γεγραμμένη, Καὶ τὴν μετ' αὐτὴν μηκέθ᾽ ἕξουσα τρίτην. 190 Ταύταις ἅπασαν ἀσμένως σπουδήν νέμε, Παρ' ὧν μαθήσῃ χρηστὸν ἐξασκείν τρόπον, Καὶ τόν γ᾽ ἀληθῆ, καὶ μόνον Θεὸν σέβειν. Μονὰς γάρ ἐστι καὶ Τριὰς ἀΐδιος, Πατὴρ σὺν Υἱῷ καὶ πανάγνῳ Πνεύματι, 195 Τριάς προσώποις εὐκρινής, Μονάς φύσει. Μήτ' οὖν ἀριθμῷ συγχέης ὑποστάσεις, Μήτ' αὖ Θεὸν σὺ προσκυνῶν τέμῃς φύσιν. Μία Τριὰς γὰρ, εἷς Θεὸς παντοκράτωρ. Τοῦτ᾽ ἐστὶ λεπτὸν εὐσεβὲς μυστήριον. 200 Στενὴ γὰρ ὄντως τῆς ἀληθείας ὁδὸς, Ατραπός, ἀμφίκρημνος, ἐκτεθλιμμένη, Ης ἐξολισθήσαντες ἐξ ἐναντίων, Κατερράγησαν εἰς βαθύκρημνον πλάνην, Σαβέλλιος μὲν πρὸς Ἰουδαίους βλέπων, 205 Εἰδωλολάτρας δ' Αρειος μιμούμενος Ο μὲν προσώπων συγχέων ὑπόστασιν, Ο δ' αὖ μερίζων δυσσεβῶς τὴν οὐσίαν. Σὺ δ' ἀκλινῶς φύλασσε την μέσην όδόν, Ασκήσεις. ἀσκήσει. 188 Δεύτερον. δεύτερα 189 Μετ' αὐτήν. μεθ' ἑαυτήν. 493 Τριὰς ἀΐδιος. Τρίας ή. 194 Πανάγνῳ. παναγίῳ. Φύσιν. 200 Όντως. ὄντος. 202 Εξ εναντίων. ἀπ' ἐναντίων. Κατερράγησαν. Υπόστασιν. SECTIO II. POEMATA QUÆ SPECTANT AD ALIOS Magicæ artis concertationem, non equorum velocitatem, 180 Seditionem, quæ cædes parit, civitatum morbum? Horum tu loco, delecteris optimis disciplinis, Quibus utilissime excoles animum. Ubi autem, quantum satis sufficiat, mentem exercueris, Tanquam in palaestra, variis litteris, 185 Tum demum graviter incumbe afflatis sancto Spiritu Libris, Geminorum Testamentorum ingentes colligens divitias, Veteris scilicet, et alterius quod semper est Novum. Novum enin est secundo loco scriptum, Et jam post se non habiturum tertium. 190 His omnem alacriter diligentiam impende, Ex quibus disces optimos excolere mores, Verumque et solum Deum religiose venerari. Unitas enim est et Trinitas æterna, Pater cum Filio et sanctissimo Spiritu, 495 Trinitas personis distincta, Unitas natura. Quapropter nec numero confundas hypostases (personas); Neque rursus Deum adorans divides naturam. Una enim Trinitas, unus Deus omnipotens. Subtile istud est religiosum mysterium. 200 Angusta enim reapse est veritatis semita, Via trita, utrimque præceps, et coarctata, De qua exorbitantes hinc et inde oppositis viis, Detrusi sunt in profundum ac præcipitem errorein, Sabellius quidem ad Judæos respiciens, 205 Et Arius idolorum cultores imitatus Ille personarum confundens proprietates, 1100-1101 Iste autem impie dividens essentiam; u vero indeclinabiliter mediam teneto viam, 182 Ita Coisl. quibus, quod optimum eat, bonos mores comparabis. Edit. Coisl. Ita Coisl. Eilit. Ita Coisl. Edit. Coisl. 197 Νaturam: in Billii versione natu ras quod profecto mendum est in oscitantiam typographi refundendum. Absit enim ut doctissi Spectare pugnam (non enim cursus equis. Laus danda), cædes quæ parit, morbum urbium. Pro rebus bis studia bonarum te artium Juvent, tuos quæ dirigent mores probe. At lectione plurima mentem ut tuam, Velut in palestra, senseris jam exercitam, Tunc illabora Litteris gnavus sacris, Utriusque magnas Foederis carpens opes, Quorum Vetustum est illud, hoc semper Novum Novum, secundo proditum namque est loco, Nec post sequetur alterum ullum tertium. His omne studium Litteris tribuas libens, Excolere mores ex quibus disces bonos, Verumque, solum et rite venerari Deum. Æterna namque est Unitas et Trinitas, mo interpreti error gravissimus ascribatur. Sic Vat. Edit. Vat. 205 Confracti sunt, procedentes in profundum erroris abyssum. 206 Hypostasim, quæ personarum proprietas est, qua vere exsistunt, subsistunt. 207 '08 av. Sic Vat. Edit. ¿ 8' oùv. Cum Patre Natus, Flamen et sanctissimum Natura simplex, at triplex bypostasis. Miscere trinas ergo personas cave In unum: itemque scindere naturas fuge. Supremus etenim Trinitas una est Deus. Subtilis ista dogmatis summa est pii. Nam veritatis arcta revera est via, Utrinque præceps semita, et stricta admodum Qua deviantes hinc et hinc, Sabellius, Inopsque mentis Arius, lapsu horrido Franguntur alter nempe Judæis favens, Idololatras alter at contra æmulans Personam in unam contrahens ille impie Coeleste Numen, hic secans essentiam. Inflexus at tu semitam mediam tene,

Γοητείας ἅμιλλαν, οὐχ ἵππων τάχος, 180 Στάσιν φόνον τίκτουσαν, ἀστέων νόσον; Σὺ δ᾽ ἀντὶ τούτων, χαῖρε τοῖς μαθήμασιν, Ἐξ ὧν ὅτι κράτιστον ἀσκήσεις τρόπον. Ἐπὰν δὲ τὸν νοῦν μετρίως προγυμνάσῃς, Ὡς ἐν παλαίστρα, ποικίλοις συγγράμμασιν, 185 Αὐταῖς ἐνάθλει ταῖς θεοπνεύστοις Γραφαῖς, Διττῶν Διαθηκῶν συλλέγων πλοῦτον μέγαν, Τῆς μὲν Παλαιᾶς, τῆς δὲ καὶ Καινῆς ἀεί. Καινὴ γάρ ἐστιν δεύτερον γεγραμμένη, Καὶ τὴν μετ' αὐτὴν μηκέθ᾽ ἕξουσα τρίτην. 190 Ταύταις ἅπασαν ἀσμένως σπουδήν νέμε, Παρ' ὧν μαθήσῃ χρηστὸν ἐξασκείν τρόπον, Καὶ τόν γ᾽ ἀληθῆ, καὶ μόνον Θεὸν σέβειν. Μονὰς γάρ ἐστι καὶ Τριὰς ἀΐδιος, Πατὴρ σὺν Υἱῷ καὶ πανάγνῳ Πνεύματι, 195 Τριάς προσώποις εὐκρινής, Μονάς φύσει. Μήτ' οὖν ἀριθμῷ συγχέης ὑποστάσεις, Μήτ' αὖ Θεὸν σὺ προσκυνῶν τέμῃς φύσιν. Μία Τριὰς γὰρ, εἷς Θεὸς παντοκράτωρ. Τοῦτ᾽ ἐστὶ λεπτὸν εὐσεβὲς μυστήριον. 200 Στενὴ γὰρ ὄντως τῆς ἀληθείας ὁδὸς, Ατραπός, ἀμφίκρημνος, ἐκτεθλιμμένη, Ης ἐξολισθήσαντες ἐξ ἐναντίων, Κατερράγησαν εἰς βαθύκρημνον πλάνην, Σαβέλλιος μὲν πρὸς Ἰουδαίους βλέπων, 205 Εἰδωλολάτρας δ' Αρειος μιμούμενος Ο μὲν προσώπων συγχέων ὑπόστασιν, Ο δ' αὖ μερίζων δυσσεβῶς τὴν οὐσίαν. Σὺ δ' ἀκλινῶς φύλασσε την μέσην όδόν, Ασκήσεις. ἀσκήσει. 188 Δεύτερον. δεύτερα 189 Μετ' αὐτήν. μεθ' ἑαυτήν. 493 Τριὰς ἀΐδιος. Τρίας ή. 194 Πανάγνῳ. παναγίῳ. Φύσιν. 200 Όντως. ὄντος. 202 Εξ εναντίων. ἀπ' ἐναντίων. Κατερράγησαν. Υπόστασιν. SECTIO II. POEMATA QUÆ SPECTANT AD ALIOS Magicæ artis concertationem, non equorum velocitatem, 180 Seditionem, quæ cædes parit, civitatum morbum? Horum tu loco, delecteris optimis disciplinis, Quibus utilissime excoles animum. Ubi autem, quantum satis sufficiat, mentem exercueris, Tanquam in palaestra, variis litteris, 185 Tum demum graviter incumbe afflatis sancto Spiritu Libris, Geminorum Testamentorum ingentes colligens divitias, Veteris scilicet, et alterius quod semper est Novum. Novum enin est secundo loco scriptum, Et jam post se non habiturum tertium. 190 His omnem alacriter diligentiam impende, Ex quibus disces optimos excolere mores, Verumque et solum Deum religiose venerari. Unitas enim est et Trinitas æterna, Pater cum Filio et sanctissimo Spiritu, 495 Trinitas personis distincta, Unitas natura. Quapropter nec numero confundas hypostases (personas); Neque rursus Deum adorans divides naturam. Una enim Trinitas, unus Deus omnipotens. Subtile istud est religiosum mysterium. 200 Angusta enim reapse est veritatis semita, Via trita, utrimque præceps, et coarctata, De qua exorbitantes hinc et inde oppositis viis, Detrusi sunt in profundum ac præcipitem errorein, Sabellius quidem ad Judæos respiciens, 205 Et Arius idolorum cultores imitatus Ille personarum confundens proprietates, 1100-1101 Iste autem impie dividens essentiam; u vero indeclinabiliter mediam teneto viam, 182 Ita Coisl. quibus, quod optimum eat, bonos mores comparabis. Edit. Coisl. Ita Coisl. Eilit. Ita Coisl. Edit. Coisl. 197 Νaturam: in Billii versione natu ras quod profecto mendum est in oscitantiam typographi refundendum. Absit enim ut doctissi Spectare pugnam (non enim cursus equis. Laus danda), cædes quæ parit, morbum urbium. Pro rebus bis studia bonarum te artium Juvent, tuos quæ dirigent mores probe. At lectione plurima mentem ut tuam, Velut in palestra, senseris jam exercitam, Tunc illabora Litteris gnavus sacris, Utriusque magnas Foederis carpens opes, Quorum Vetustum est illud, hoc semper Novum Novum, secundo proditum namque est loco, Nec post sequetur alterum ullum tertium. His omne studium Litteris tribuas libens, Excolere mores ex quibus disces bonos, Verumque, solum et rite venerari Deum. Æterna namque est Unitas et Trinitas, mo interpreti error gravissimus ascribatur. Sic Vat. Edit. Vat. 205 Confracti sunt, procedentes in profundum erroris abyssum. 206 Hypostasim, quæ personarum proprietas est, qua vere exsistunt, subsistunt. 207 '08 av. Sic Vat. Edit. ¿ 8' oùv. Cum Patre Natus, Flamen et sanctissimum Natura simplex, at triplex bypostasis. Miscere trinas ergo personas cave In unum: itemque scindere naturas fuge. Supremus etenim Trinitas una est Deus. Subtilis ista dogmatis summa est pii. Nam veritatis arcta revera est via, Utrinque præceps semita, et stricta admodum Qua deviantes hinc et hinc, Sabellius, Inopsque mentis Arius, lapsu horrido Franguntur alter nempe Judæis favens, Idololatras alter at contra æmulans Personam in unam contrahens ille impie Coeleste Numen, hic secans essentiam. Inflexus at tu semitam mediam tene,

1891 S. GREGORII THEOL. CARMINUM LIBER II. HISTORICA. Ως χρή, διαιρῶν, καὶ συνάπτων ὡς θέμις. 210 Συνάπτεται γὰρ ἡ Τριὰς ἀσυγχύτως, Ὥσπερ κ' ἀτμήτως ἡ Μονας χωρίζεται· Η γὰρ φύσις, ἄτμητος, αἱ δ᾽ ὑποστάσεις : ᾿Αεὶ μένουσι παντελῶς ἀσύγχυτοι. Τούτων φύλαξ μοι διαμένοις τῶν δογμάτων, 215 Καὶ γνήσιος μὲν ἐργάτης τῶν ἐντολῶν, Σοφὸς δ' ἀπάσαις μυστικαῖς θεωρίαις, Αεὶ προκόπτων, μήποτ' ἐκφυσώμενος· Μείζων ἐπανθήσει γὰρ οὕτως ἡ χάρις. Ορᾶς ὁ πιστὸς Μωϋσῆς, ὁ τοῦ Θεοῦ 220 "Ανθρωπος, εἰκὼν τοῦ κατ' ἀρετὴν βίου, Οπως ἅπασαν εκμαθὼν Αἰγυπτίων Σοφίαν τὰ πρῶτα, κἂν βαθεῖ πλούτῳ τραφείς, Εκὼν φυγάς τε καὶ πένης εγίγνετο, Κἂν ταῖς ἐρήμοις τῆς ἐν Αἰγύπτῳ τρυφῆς A 225 Θῆσσαν τράπεζαν ποιμένων ἠλλάξατο, Δόξης τυράννων προκρίνας σκληρὸν βίον, Ἕως τελείων ἄξιος θεαμάτων Κριθείς, μέγιστον ἀγγέλου μυστήριον Εἶδε, φανέντος ἐν πυρὶ φλογὸς βάτου. 230 Εἶτ᾽ ἀξιωθεὶς καὶ Θεοῦ πρῶτον τότε Φωνῆς ἀκοῦσαι, καὶ λαβὼν ἐξουσίαν, Λαῷ στένοντι δούλειον λύει ζυγόν, Αρχει τε παντὸς τοῦ γένους, ψήφῳ Θεοῦ. Λαβὼν τοσοῦτον ὕψος οὐκ ἐπαίρεται· 235 Αλλ' ἰσχνόφωνον καὶ βραδύγλωσσόν τινα Φησὶν ἑαυτὸν, ἀσθενῆ τ' εἶναι λέγων, ὡς ἂν φρονῶν ταπεινόν, ἰσχυρὸς μένῃ. Τούτου φύλαττε τοῦ βίου τὴν εἰκόνα, Μορφῶν σεαυτὸν τῷ τρόπῳ τοῦ Μωσέως. 240 Καὶ τὴν μάθησιν τῶν παρ' Ελλησι λόγων, Ut oportet dividens, et conjungens ut fas est. 210 Conjuncta enim est Trinitas absque confusione, Quemadmodum absque sectione Unitas distinguitur. Natura enim secari nequit; personæ autem Semper manent prorsus inconfusæ. Horum custos tu mihi maneas dogmatum, 215 Et divinorum observantissimus mandatorum, Sapiens autem in omnibus arcanis contemplationibus, Semper proficiens, nunquam inflatus : Major enim tibi sic continget gratia. Vides, quomodo Moyses ille fidelis, Dei 220 Homo, specimen et exemplar religiosæ vitæ, Cum prius omnem perdidicisset Ægyptiorum. Sapientiam, licet in maximis opibus educatus. Sponte sua exsul et pauper factus sit, Et in desertis, cum Ægyptiorum deliciis 225 Servilem pastorum mensam commutaverit, Gloriæ regum præponens asperum vitæ genus, Donec perfecta ac sublimia dignus cernere Judicatus, magnum angeli mysterium Vidit, qui sese ostendit illi in flamma ardentis rubi. 230 Deinde dignus habitus, qui Dei tunc primum Vocem audiret, et accepta potestate, Populo afflicto servile solvit jugum, Et præfuit universæ genti, calculo Dei. Nactus tantam sublimitatem, non extollitur; 235 Verum impedita lingua et tardiloquum quemdam hominem Appellat se ipse, atque etiam infirmum esse dicit, Ut submisse de se sentiens, fortis maneat. Hujus tu serva vitæ normam, Conformans te ipse ad mores Moysis. 240 Disciplinam ethnicarum doctrinarum, 211 Κ' ἀτμήτως. Coisl. non habet κ'. 218 Επανθήσει. Eforebit. 225 Θήσσαν. Vat. θεῖσσαν. Θῆσσα τράπεζα, idem est, ait Billius, quod μισθωτή, mercenaria. METRICA Scindens, ut est fas, copulans_ut convenit. Confusa nec enim copula est Triadis sacræ, Nec unitatis sectilis disjunctio. Natura namque haud scinditur, at hypostases Confusionis prorsus expertes manent. Sis firmus horum dogmatum custos velim. Divina quæ lex imperat, fac sedulus, Cunctasque disce mysticas theorias, Subinde crescens, nec tumens fastu tamen : Sic major elenim gratia exsistet tibi. Videsne Mosem, servulum fidum Dei, Probitatis omnis specimen, atque imaginem? Nonne Phariorum cum prius sapientiam Didicisset omneru, regia altus in domo, Sponte fugitivus, pauper et sponte exstitit, Sequensque rura, dapibus Ægypti omnibus 998 'Αγγέλου. Coisl. ἀγγέλων. 1589 232 Λαῷ στένοντι. Ita Coisl. Edit. λαὸν στένοντα. 250 Ασθενῆ τ' εἶναι. Coisl. ἀσθενὴς εἶναι. VERSIO. B Pastoris inopem prætulit mensam, ac decus Regale calcans, maluit vitam asperam, Admissus ingens donec ad spectaculum, Tandem ipse vidit angeli mysterium, Qui se intuendum dederat ardenti in rubo. Post consecutus gratiam hanc, ut Numinis Dicta aure caperet primus, hanc et vim insuper, Populo ut gementi solveret jugum grave, Suosque regeret calculo ætherei Patris, Ad culmen istud vectus haud attollitur, Verum indisertum se statim et blæsuin vocat, Ac destitutum robore, ut de se infime Dum sentit, hinc vim servet et robur suUD). Hujus tuere sedulus vitæ typum, Mosem æmulando, Mosis et mores probos. Ac disciplinas, quæ vigent Græcos apud,

1593 SECTIO II. POEMATA QUÆ SPECTANT AD ALIOS. Ὥσπερ δικαστής, έννομον ψῆφον φέρων, Υπηρετεῖσθαι τάξον, ὡς ἔστι πρέπον, Τῇ τῶν ἀληθῶν δογμάτων παρρησίᾳ, Τῇ πανσόφῳ τε τῶν Γραφῶν θεωρία. 245 Καὶ γὰρ δίκαιον τὴν σοφίαν τοῦ Πνεύματος, *Ανωθεν οὖσαν, ἐκ Θεοῦ τ' ἀφιγμένην, Δέσποιναν εἶναι τῆς κάτω παιδεύσεως, Ὥσπερ θεραπαίνης, μὴ μάτην φυσωμένης, Ὑπηρετεῖν δὲ ποσμίως ειθισμένης. 250 Τῇ τοῦ Θεοῦ γὰρ ἡ κάτω δουλευέτω. Πλὴν ἀλλ' ἐκεῖνο προσμαθεῖν μάλιστά σοι Προσῆκον· οὐχ ἅπασα βίβλος ἀσφαλὴς, Ἡ σεμνὸν ὄνομα τῆς Γραφῆς κεκτημένη. Εἰσὶν γὰρ, εἰσὶν ἔσθ' ὅτε ψευδώνυμοι 255 Βίβλοι· τινὲς μὲν ἔμμεσοι, καὶ γείτονες, Ὡς ἄν τις εἴποι, τῶν ἀληθείας λόγων· Α Α' δ' αὖ νόθοι τε καὶ λίαν ἐπισφαλεῖς, Ὡς παράσημα καὶ νόθα νομίσματα, Α βασιλέως μὲν τὴν ἐπιγραφὴν φέρει, 260 Κίβδηλα δ' ἐστὶ, ταῖς ὕλαις δολούμενα. Τούτων χάριν σοι τῶν θεοπνεύστων ἐρῶ Βίβλων ἑκάστην· ὡς δ' ἂν εὐκρινῶς μάθῃς, Τὰς τῆς Παλαιᾶς πρῶτα Διαθήκης ἐρῶ. Ἡ Πεντάτευχος τὴν Κτίσιν, εἶτ᾽ Εξοδον, 265 Λευϊτικὸν δὲ τὴν μέσην ἔχει βίβλον, Μεθ' ήν Αριθμούς, εἶτα Δευτερονόμιον. Τούτοις Ἰησοῦν προστίθει, καὶ τοὺς Κριτάς. Έπειτα τὴν Ρούθ, Βασιλειῶν τε τέσσαρας Βίβλους, Παραλειπομένων δέ γε ξυνωρίδα 270 Εσδρας ἐπ' αὐταῖς πρῶτος, εἶθ' ὁ δεύτερος. Εξῆς στιχηρὰς πέντε σοι βίβλους ἐρῶ· Στεφθέντος άθλοις ποικίλων παθῶν Ἰώβ, Tanquam judex, consonam legibus sententiam ferens, Subservire jubeto, ut par est, Verorum dogmatum libertati, Et sapientissimæ Scripturarum meditationi. 245 Etenim æquum est sapientiam Spiritus, Quæ cœlestis est et a Deo profecta, 1102-1103 Dominam esse terrenæ disciplinæ, Velut ancille, ne frustra infletur, Sed ministrare convenienter assuescat. 250 Sapientiæ enim divinæ terrena serviat. Præterea autem istud seire maxime tibi Convenit non omnis liber pro certo habendus, Qui venerandum Scripturæ nomen præfert. Sunt enim, sunt (ut nonnunquam fit) inscripti falsis nominibus 255 Libri : nonnulli quidem intermedii sunt ac vicini, Ut ita dixerim, veritatis doctrinæ ; Alii vero spurii et magnopere periculosi, Velut falso signata et spuria numismata, Quæ regis quidem inscriptionem habent, 260 Sed tamen notha sunt, et vitiosa materie confecta. Propterea tibi divino amatos Spiritu recensebo Singulos libros; atque ut rem perspicue noveris, Libros Veteris Testamenti primum referam. Pentateuchus continet Genesim, deinde Exodum, 265 Leviticum, qui medius est liber, Post quem Numerus, postremo Deuteronomium. His adde Josue et Judices; Postea Ruth, et Regum quatuor Libros, Paralipomenon par unum; 270 Secundum hos, Esdras primus et secundus. Exinde versu conditos quinque tibi libros comniemorabo : Coronati certaminibus variarum calamitatum librum Jobi ; 243 Παρρησία. Defensioni. 248 Φυσωμένης. lia cod. Coislinianus, et Com- befisius. Edit. φυσομένης. 251 Προσμαθεῖν. Coisl. προμαθεῖν. 259 Φέρει. Coisl. ἔχει. ⋅ 1591 262 Βίβλων. Ita elit. et quidem bene. Coisl. contra metrum βίβλον. 263 Πρώτα. Coisl. πρώτας. 265 Εχει βίβλον. Coisl. βίβλον ἔχεις. 269 Ξυνωρίδα. Binos libros. METRICA VERSIO. Judex ut æquum calculum ferens, jube, Ut fas et equum est, instar ancillæ, obsequi Professioni dogmatis verissimi, Studiisque sacræ paginæ. Justum est enim Ut sophia sancti Spiritus, quæ cœlite Profluxit aula, venit et summo a Deo, Ut domina præstet inferæ sapientiæ, Famulæque ritu discat hæc non turgidum Concipere fastum, jussa sed prompte exsequi. Servire superæ nam decet certe inferam. Ast illud etiam convénit te discere : Non tutus omnis est liber, sacri Libri In fronte nomen quisquis augustum gerit. Sunt namque, falsum qui gerant nomen, Sunt medii, ab illis dissiti haud sane procul, Quos esse veros nullus est qui deneget; libri. B Ac rursus alii sunt nothi atque noxii, Adulterinos cernere est nummos velut, Inscriptionem regiam qui cum gerant, Nothi tamen sunt, aere, non auro editi. Ipse ergo. sacri Codicis pandum tibi Omnes libellos; quoque noscas planius, Primum Vetusti Fœderis dicam libros. In Pentateucho Genesim habes, et Exodum, Leviticumque, sede qui media est situs, Numeros; secunda Lex locum alterum obtinet. His adde lesum; mox sequuntur Judices, Ruth deinde, Regum quatuor libri simal : Paralipomenon adjice his libros duos : At geminus Esdræ sequitur hos statim liber. Tum quinque versu conditos libros habes, Job cui palæstræ plurimæ cingunt caput,

1595 S. GREGORII THEOL. CARMINUM LIBER II. HISTORICA. Ψαλμῶν τε βίβλον, ἐμμελὲς ψυχῆς ἄκος, Τρεῖς δ' αὖ Σολομῶντος τοῦ σοφοῦ, Παροιμίας, 275 Εκκλησιαστήν, "Ασμά τε τῶν ᾀσμάτων. Ταύταις προφήτας προστίθει τους δώδεκα, Ὡσηὲ πρῶτον, εἶτ᾽ Αμὼς τὸν δεύτερον, Μιχαίαν, Ἰωὴλ, ᾿Αβδίαν, καὶ τὸν τύπον Ἰωνᾶν αὐτοῦ τοῦ τριημέρου πάθους 280 Ναούμ μετ' αὐτοὺς, ᾿Αββακούμ, εἶτ᾽ ἔννατον Σοφονίαν, Αγγαίόν τε καὶ Ζαχαρίαν, Διώνυμόν τε ἄγγελον Μαλαχίαν. Μεθ' οὓς προφήτας μάνθανε τους τέσσαρας, Παῤῥησιαστὴν τὸν μέγαν Ησαΐαν, 285 Ἱερεμίαν τε συμπαθῆ, καὶ μυστικὸν Ἰεζεκιήλ, ἔσχατον δὲ Δανιήλ, Τὸν αὐτὸν ἔργοις καὶ λόγοις σοφώτατον. Η Τούτοις προσεγκρίνουσι τὴν Ἐσθήρ τινες. Καινῆς Διαθήκης ώρα μοι βίβλους λέγειν. 290 Εὐαγγελιστὰς τέσσαρας δέχου μόνους, Ματθαῖον, εἶτα Μάρκον, ᾧ Λουκᾶν τρίτον Προσθεὶς, ἀριθμει τὸν Ἰωάννην χρόνῳ Τέταρτον, ἀλλὰ πρῶτον ὕψει δογμάτων. Βροντῆς γὰρ υἱὸν τοῦτον εἰκότως καλῶ, 295 Μέγιστον ηχήσαντα τῷ Θεοῦ Λόγῳ. Δέχου δὲ βίβλον Λουκᾶ καὶ τὴν δευτέραν, Τὴν τῶν καθολικῶν Πράξεων ἀποστόλων. Τὸ σκεῦος ἑξῆς προστίθει τῆς ἐκλογῆς, Τὸν τῶν ἐθνῶν κήρυκα, τὴν ἀπόστολον 500 Παῦλον, σοφῶς γράψαντα ταῖς Ἐκκλησίαις Ἐπιστολὰς δὶς ἑπτὰ, Ῥωμαίων μίαν, Η χρὴ συνάπτειν πρὸς Κορινθίους δύο, Psalmorum etiam librum, modulatum animæ remedium; Tres libros sapientis Salomonis, Proverbia, 275 Ecclesiastem, et Canticum canticorum. His jungito duodecim prophetas, Osee primum, deinde Amos secundum, Michæan, Joel, Abdiam, et Jonam Typum trium dierum passionis; 280 Nahum post ipsos, Abacuc, deinde nonum Sophoniam, Aggæum, et Zachariam, Binominemque angelum Malachiam. Post hos disce prophetas adhuc esse alios quatuor, Intrepidum magnum Isaiam, 1104 1105 285 Jeremiam ad misericordiam propensum, et mysticum Ezechielem, postrenum Danielem, Eumdem factis et verbis sapientissimum. His addunt Esther nonnulli. Novi Foederis nunc mihi tempus est libros numerandi. 290 Evangelistas recipias quatuor tantum, Matthæum, deinde Marcum, cui Lucam tertium Addens, numera Joannem tempore Quartum, sed primum sublimitate doctrinæ. Tonitrui enim filium merito hunc appello, 295 Quippe qui magna voce insonuit Dei Verbum. Recipias etiam Lucæ librum secunduni, In quo narrat Res gestas per orbem ab apostolis. Vas deinde addito electionis, Gentium præconein, apostolum 300 Paulum, qui sapienter scripsit Ecclesiis Epistolas bis septem, ad Romanos unam, Cui jungendæ sunt ad Corinthios duæ, 273 Ψυχής. Coisl. ψυχῶν. 279 Τριημέρου. Figuram illius qui tertia die a leto ad vitam rediit. 282 "Αγγελον Μαλαχίαν. Hebraicam vocem red- didere Septuaginta Interpretes, quæ postea vox una cum interpretatione in textum admissa: quod Theodoretus, Hieronymus, aliique veteres et recen- tiores observarunt. 285 Καὶ μυστικόν. Mysticum appellat Ezeche- lem, quod plura habeat mystice, seu altiore sensu METRICA Et mentis ægræ pharmacum Psalmos sacros, Salomonis etiam tres libros, Parœemias, Ecclesiasten, canticorumn Cantica. His ter quaternos junge jam vates simul, Oseam, et Amos, atque Michæam insuper, Quartumque loel, Abdiam, Jonan, typumn Reversi ad auras tertio a letho die, Nabum, Abacucque, qui loco nono insidet, Sophoniam, et Aggæum, Zachariam, ultimum, Nomen duplex cui est, angelum Malachiam. Post hos prophetæ disce qui sint quatuor: Non trepidus ore primus est Isaias, Alter Jeremias condolens, et mysticus Ezechiel inde, et ultimo Daniel loco, Rebusque, dictis et simul, uire sagux. exponenda. 1394 296 Την δευτέραν. lla Coisl. et Vat. Edit. τὸν δεύτερον. 294 Τῶν καθολικῶν. id est, librum quo Aclus apostolorum communiter, universim, narrantur, quemadmodum epistolæ catholicæ appellantur, quod ad onines Ecclesias scripta sint, non ad unam aliquam privatim, ut Epistolæ ad Romanos, ad Ephesios, etc. 301 Ῥωμαίων. Coisl. 'Ρωμαίοις. VERSIO. B Sunt qui libellum his copulent sanctæ Estheris. Nunc jam Recentis audias Pacti libros : Evangelistas quatuor solum cape. Matthæus omnes auteit, Marcus statim, Lucasque sequitur, quarta loanni datur Sedes; at aliis est prior, si dogmata Spectes. Vocatur jure nam tonitrui Proles : Dei nam maxime insonuit Λόγον. Lucz quoque librum jungito his rursum alterum, Apostolorum Gesta qui fuse canit. Electionis adde vas, Apostolum, Qui præco celebris gentium semper fuit, Scripsitque scite Litteras quatuordecim Ad Christianos, civibus Romæ unicam, Bimaris Corinthi scripsit ad cives duas,

Τὴν πρὸς Γαλάτας τε, καὶ τὴν πρὸς Ἐφεσίους, μεθ᾽ ἢν Νόθον λέγουσιν. Οὗτος ἀψευδέστατος Τὴν ἐν Φιλίπποις, εἶτα τὴν γεγραμμένην 505 Κολοσσαεῦσι, Θεσσαλονικεῦσι δύο, Δύο Τιμοθέῳ, Τίτῳ δὲ καὶ Φιλήμονι, Μίαν ἑκατέρῳ, καὶ πρὸς Ἑβραίους μίαν. Τινὲς δέ φασι τὴν πρὸς Ἑβραίους νόθον, Οὐκ εὖ λέγοντες· γνησία γὰρ ἡ χάρις. 310 Είεν, τί λοιπόν; Καθολικῶν Ἐπιστολῶν Τινὲς μὲν ἑπτά φασιν, οἱ δὲ τρεῖς μόνας Χρῆναι δέχεσθαι, τὴν Ἰακώβου μίαν, Μίαν δὲ Πέτρου, τήν τ' Ἰωάννου μίαν. Τινὲς δὲ τὰς τρεῖς, καὶ πρὸς αὐταῖς τὰς δύο 515 Πέτρου δέχονται, τὴν Ἰούδα δ' ἑβδόμην. Τὴν δ' Αποκάλυψιν τὴν Ἰωάννου πάλιν Τινὲς μὲν ἐγκρίνουσιν, οι πλείους δέ γε Κανὼν ἂν εἴη τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν, 320 Αἷς εἰ σὺ πεισθῇς, ἐκφυγεῖς κόσμου πάγας, Ματαιότητα δ' ἐλπίδων ῥίψεις κάτω, Πλοῦτον δὲ τὸν φεύγοντα δαψιλεῖ χερι Σπείραις πένησιν, ἀσφαλὲς μένων θέρος. Ἐν οὐρανοῖς γὰρ τὸ σπαρὲν θησαυριεῖς. 525 Χριστῷ δ' ἔποιο τῷ σοφῷ Θεοῦ Λόγῳ. Ο τρισμακάριστος, ὦ τρισόλβιος σύ γε, Πολλοῖς γέρουσι καὶ νέοις ἀστὴρ φανείς Λάμπει γὰρ ἄστρων μᾶλλον εὐσεβής βίος. Και σε προφητών, μαρτύρων, ἀποστόλων 550 Χορὸς περιστὰς, ὥσπερ οἰκεῖον μέλος, Στέψει προπέμπων ἐπινίκιον κρότον. Τρυγῶν δ' ἄπαυστον δόξαν, ἡσθήσῃ τότε, Τήν. τοῖς. Γνησία γὰρ ἡ χάρις. ῾Εβδόμην. 320 Εκφυγεῖς. ἐκφύγοις. 321 Ρίψεις. ρίψαις. 523 Ασφαλές μένων θέρος. 527 Αστήρ. φωστήρ. Una ad Galatas, et una ad Ephesios, post quam Una ad Philippenses, item ea quæ scripta est 305 Ad Colossenses, ad Thessalonicenses duæ, Duæ Timotheo, Tito et Philemoni, Una unicuique, et ad Hebræos una. Nonnulli autem dicunt epistolam ad Hebræos esse spuriam, Nec recte dicunt. Genuiña enim est gratia. 310 Quidquid sit, quid superest? Catholicas epistolas Nonnulli quidem septem numerant, alii autem tres duntaxat Recipiendas esse aiunt, Jacobi unam, Unam Petri, et Joannis unam. Quidam autem tres (Joannis Epistolas), ac præterea duas 315 Petri recipiunt, et unam Judæ, quæ septima est. Apocalypsim autem Joannis Quidam quidem admittunt, pars vero major Spuriam asserunt. His certissimus Canon tibi sit divinarum Scripturarum; 320 Quibus si obsecutus fueris, effugies mundi laqueos, Inanes spes projicies humi, Divitias fugaces larga manu 1106-1107 Effundes pauperibus, unde certissima te manet messis. In canis enim, quod sic seminas, condis. 325 Christum sequere, sapiens Dei Verbum, 0 ter beate, o ter felix tu, Pluribus tum senibus, tum juvenibus tanquam astrum micans, Splendet enim ipsis sideribus clarius pia vita. Et te prophetarum, martyrum, apostolorum 330 Chorus circumstans, velut proprium membrum, Cinget corona, præmittens triumphalem plausum. Tu vero carpens immortalem gloriam, tunc lætaberis, 304 Ita Coisl. Edit. 309 Paulum enim omnino sapil. 315 Has omnes epistolas vere cano nicas Scripturæ partes agnovit Gregorius. Verum idem non affirmat de Apocalypsis libro. Illius quippe ætate dubitabant plures, an inter Scripturæ libros recensenda esset Apocalypsis; nec Ecclesiæ judicio lis definita erat. Nunc, cum communi Ecclesiae con seusu in canonicorum librorum numerum recepti sint, tum Apocalypsis, tum alii ex Veleri Testa mento libri nonnulli, quos omittit auctor carminis, de iis jam dubitare nefas esset. Vide supra, lib. 1, secl. 1, carm. xii, ubi eosdem libros recenset Gre gorius. Coisl. Coisl. Tulissimam exs ctans messem. Vat. et Coisl. Galatis et unam misit, unamque incolis Ephesi, Philippis et Colossis unicam, Thessalonicæ civibus binas, duas Timotheo, et unam cum Tito Philemoni, Unamque Hebræis denique, atque banc ultimam, Quidam licet sint qui notham hanc esse asserant, Errore ducti: tota nam Paulum sapit. Restat catholicas Litteras dicam ut tibi. Has esse septem dictitant quidam: negant Debere quidam suscipi plures tribus, Joannis unam, Petri et Jacobi unicam. Joannis alii tres volunt, binas Petri Recipi, et Judae septimam. Rursum librum, Arcana rerum detegit qui plurima, Quidam inserendum Codici sacro asserunt Nothum esse major pars ait rursum altera. Canon hic sacrati certus est voluminis; Cui si obsecutus, labilis mundi plagas Fugies, inanes spesque projicies humi, Opesque fluxas uberi sparges manu Pauperibus, unde tuta te messis manet. Nam semen istud condis in cœlo tuum. Christum et sequaris sedulus, Verbum Dei, O te, beatun, terque felicem et quater, Ut qui juvenibus ac senum irradies gregi Pia vita sole clarius namque emicat. Ac te propheta, martyres, apostoli, Hinc ambientes hincque te, membrum ut suun, Cingent coronis, et tuas palmas canent, Ac tum perennem gloriam carpens, choros