τες, ὅσῳ κάλλει κεκόσμηται πνευματικῷ, ὅσῃ λαμ πρότητι καταυγάζει τὸν κόσμον. Διὰ τοῦτο γὰρ ἡμᾶς μεμιγμένους ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἀφῆκεν, ἵνα φαινώμεθα ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ· ἵνα σπέρμα σωτηρίας ώμεν, εἰς ἐπιστροφὴν θεωρούμενοι πᾶσι τοῖς συνοῦσι καὶ συντυγχάνουσιν. Ορᾶτε μή τις δι᾿ ὑμᾶς τῶν ἐθνι κῶν βλασφημήσει Θεόν. Εὐφημείσθω δὲ ἐν ἡμῖν ὁ καλέσας, καὶ ἁγιάσας καὶ σώσας. Ὁ βίαιος καὶ θρα σὺς θαυμασάτω τὴν ἐπιείκειαν ἡμῶν καὶ μετριότη τα· ὁ λοιδορῶν, ἀντευφημούμενος ἐντρεπέσθω· ὁ περὶ χρημάτων φιλονικών και δικάζεσθαι βουλόμενος ἀταράχους ἡμᾶς εὐρισκέτω περὶ χρήματα, μὴ νομί- ζοντες ἑαυτοὺς ἔχειν κτῆσιν ἐπίγειον, ἀλλὰ κρατοῦν τες τὴν ἐπουράνιον· ὁ διὰ παρακλήσεως φιλικῆς τωσαν Ἰουδαῖοι τὸν νέον καὶ ἐκλεκτὸν λαὸν θεωροῦν Β προσιέμενος ἡμᾶς εἰς ἡδονὰς κοσμικὰς εὑρισκέτω σεμνούς, ἀμετακινήτους, σωφροσύνην ποθοῦντας, οὐχ ἡδονῇ δελεαζομένους· ἵνα εἴδωσι πόσον ἰσχύει Πνεύ ματος ἁγίου συνοίκησις, φύσιν σαρκὸς ἐκνεκρώσαν- τες. Ο πρόχειρος εἰς ἐπιορκίαν εὑρισκέτω μηδὲ όμνύειν ἀνεχομένους ἡμᾶς, ἀλλὰ δεδοικότας τὸ τοῦ Θεοῦ προφέρειν ὄνομα περὶ ταπεινῶν καὶ γηίνων πραγμάτων. Οὕτω γὰρ ἐσόμεθα πάντες διδάσκαλοι τῶν ἐντυγχανόντων ἡμῖν ἐν οἱῳδήποτε πράγματι. Οὕτω δὲ πολιτευσάμενοι γενησόμεθα ζύμη ἁγία, καὶ δι' ἡμῶν ζυμωθήσεται ὁ κόσμος εἰς σωτηρίαν, καὶ πολὺς ἐξ ἡμῶν καρπὸς εὑρεθήσεται τῷ Κυρίῳ πε- φυλαγμένος, καὶ δοξασθήσεται ὁ Θεὸς ἐν ἡμῖν, κατὰ τὸν λέγοντα Κύριον· Ἐν τούτῳ ἐδοξάσθη ὁ Πα- τὴρ, ἵνα ὑμεῖς καρπόν πολύν φέρητε, καὶ γέ νησθέ μοι μαθηταί. Δοξασθεὶς δὲ ὑφ᾽ ἡμῶν ὁ Κύ ριος δοξάσει ἡμᾶς τῇ αἰωνίῳ δόξῃ, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ Β' Εἰς τὴν ὑπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· καὶ εἰς τὴν Θεοτόκον, καὶ εἰς τὴν Ανναν, καὶ εἰς τὸν Συμεῶνα. Α΄. Πολλοὶ τῶν μεγάλων ἀνθρώπων τὴν παρθενίαν θαυμάζουσιν· καὶ γὰρ ἐστὶ θαυμαστή, ὡς τῶν ἀγγέ λων σύμφυτος, ὡς τῶν ἄνω δυνάμεων συνομιλος, ὡς τῶν ἀσωμάτων φύσεων σύνδρομος, ὡς τῆς ἁγίας Εκκλησίας λαμπαδοῦχος, ὡς τὸν κόσμον νικῶσα, ὡς τὰ πάθη πατοῦσα, ὡς τὰς ορέξεις χαλινοῦσα, ὡς τῇ Ενα μὴ κοινωνοῦσα, ὡς λύπης ἀπηλλαγμένη, ὡς στεναγμῶν λελυτρωμένη, ὡς τὴν καταδεδικασμένην ἀπόφασιν μὴ προσδεχομένη (12), τὴν φάσκουσαν • Πληθύνων πληθυνῶ τὰς λύπας σου, καὶ τὸν στεναγμόν σου· ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα, καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου (13)· καὶ αὐτός σου κυριεύσει· θαυμαστὴ τοιγαροῦν ἡ παρθενία, ὡς ἀδούλωτον κτῆμα, ὡς ἀμάραντον φυτόν, ὡς ἐλεύθε ρον ἐνδιαίτημα, ὡς ἀσκητικὸν ἐγκαλλώπισμα (14), σου. τὸ ἀπο- στροφή, S. AMPHILOCHI ICONIENSIS EPISCOPI tuentes quanto novus et electus populus, spirituali A decore excultus sit, quantoque mundum splendore illustret. Idcirco enim dimisit nos gentibus com- misceri, ut luceamus sicut luminaria in mundo : ut simus salutis semen " omnibus qui nobiscum versantur, et nos adeunt; ipsis facti ad conversio- nem spectaculum. Videte ne quis propter vos gen- tilium blasphemet Deum. Laudetur vero in nobis qui vocavit et sanctificavit, et salvos fecit. Ferox et audax, suspiciat nostram mansuetudinem et mo- destiam. Qui conviciatur, reportans bona verba, confusus abscedat. Qui pro pecuniis contendit et vult judicio agere, circa divitias imperturbatos in- veniat, non reputantes habere nos terrenam posses- sionem, sed coelestem tenere. Qui nos adit, ut amica consolatione in mundanas voluptates inducat, inveniat graves, immobiles, temperantie amantes, non captos voluptate; mortificantes naturain carnis, ut noverint quantum Spiritus sancti commoratio valeat. Qui præceps est ad perjurium, inveniat nos qui neque sustineamus jurare, sed Dei nomen, ubi de rebus abjectis et terrenis agitur, vereamur pro- ferre. Sic enim docebimus omnes, qui in quovis negotio nos conveniunt. Sic vero institutis vitæ ra- tionibus, vere efficiemur sacrum fermentum, nostra- que opera fermentabitur mundus ad salutem, mul- tusque ex nobis fructus invenietur repositus Do- mino,et in uobis glorificabitur Deus, juxta Dominumn dicentem : In hoc clarificatus est Paler, ut fructum plurimum afferatis, et efficiamini mei discipuli ". Porro clarificatus a nobis Dominus, nos claritate C æterna clarificabit, in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria in saecula seculorum. Amnen. ORATIO II. De occursu Domini nostri Jesu Christi : deque Deipara, et de Anna et Simeone. stantes, qui virginitatem admirentur et deprædicent. Et sane est mirabilis, velut angelis cognata, velut sodalis supernarum virtutum, velut comes incorpo- rearum naturarum, ut quæ facem sancta Ecclesiæ præferat, ut quæ vincat mundum, ut quæ affectio- nes conculcet, refrenet appetitus, cum Eva commu- nionem non habeat, sed doloris expers, immunis a gemitibus, decretam condemnationis sententiam D non exspectet, qua dicitur : Multiplicans multiplica- bo tristitias tuas, et gemitum tuum : in tristitiis pa- ries filios, et ad virum tuum conversio tua. Et ipse dominabitur tui *. Est igitur virginitas admirabilis, velut res invicta, velut germen corrumpi nescium, velut mansio libera, ut ascetici ordinis et exercita- *6 Philipp. 11, 15. Isa. 1, ; Rom 1x, 29. Hebr. *, 14. Joan. xv, 8. Gen. III, Minus bene Sifanus : Et ad virum tuum te avertes: vix enim fuerit Latinis to avertes et aversio, ipsum, convertes et conversio, quod vult et habent Syxtina ubi, teste Hieronymo, Aquila Societatem : Symmachus, appetitum vel im petum transtulerunt: quomode etiam Tigur. Et ad virum tuum erit desiderium tuum. 16. nachorum et peculiarius Deo addictorum hominum gloria, quorum angelico in terris instituto ita co- gnata est angelica virtus virginitas, seu saltem con- tinentia, ab illo semel arrepto, ut nulla indulgentia, ipso integro, possit violari, ac vel ad horam, in ra 1. Sunt plures in hominibus magni, virique præ- (12) Προσδ. ΑΙ. ὑποδεχομένη. (13) Καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή (14) Ὡς ἀσκητικὸν ἐγκαλλώπισμα. Velut mo

τες, ὅσῳ κάλλει κεκόσμηται πνευματικῷ, ὅσῃ λαμ πρότητι καταυγάζει τὸν κόσμον. Διὰ τοῦτο γὰρ ἡμᾶς μεμιγμένους ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἀφῆκεν, ἵνα φαινώμεθα ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ· ἵνα σπέρμα σωτηρίας ώμεν, εἰς ἐπιστροφὴν θεωρούμενοι πᾶσι τοῖς συνοῦσι καὶ συντυγχάνουσιν. Ορᾶτε μή τις δι᾿ ὑμᾶς τῶν ἐθνι κῶν βλασφημήσει Θεόν. Εὐφημείσθω δὲ ἐν ἡμῖν ὁ καλέσας, καὶ ἁγιάσας καὶ σώσας. Ὁ βίαιος καὶ θρα σὺς θαυμασάτω τὴν ἐπιείκειαν ἡμῶν καὶ μετριότη τα· ὁ λοιδορῶν, ἀντευφημούμενος ἐντρεπέσθω· ὁ περὶ χρημάτων φιλονικών και δικάζεσθαι βουλόμενος ἀταράχους ἡμᾶς εὐρισκέτω περὶ χρήματα, μὴ νομί- ζοντες ἑαυτοὺς ἔχειν κτῆσιν ἐπίγειον, ἀλλὰ κρατοῦν τες τὴν ἐπουράνιον· ὁ διὰ παρακλήσεως φιλικῆς τωσαν Ἰουδαῖοι τὸν νέον καὶ ἐκλεκτὸν λαὸν θεωροῦν Β προσιέμενος ἡμᾶς εἰς ἡδονὰς κοσμικὰς εὑρισκέτω σεμνούς, ἀμετακινήτους, σωφροσύνην ποθοῦντας, οὐχ ἡδονῇ δελεαζομένους· ἵνα εἴδωσι πόσον ἰσχύει Πνεύ ματος ἁγίου συνοίκησις, φύσιν σαρκὸς ἐκνεκρώσαν- τες. Ο πρόχειρος εἰς ἐπιορκίαν εὑρισκέτω μηδὲ όμνύειν ἀνεχομένους ἡμᾶς, ἀλλὰ δεδοικότας τὸ τοῦ Θεοῦ προφέρειν ὄνομα περὶ ταπεινῶν καὶ γηίνων πραγμάτων. Οὕτω γὰρ ἐσόμεθα πάντες διδάσκαλοι τῶν ἐντυγχανόντων ἡμῖν ἐν οἱῳδήποτε πράγματι. Οὕτω δὲ πολιτευσάμενοι γενησόμεθα ζύμη ἁγία, καὶ δι' ἡμῶν ζυμωθήσεται ὁ κόσμος εἰς σωτηρίαν, καὶ πολὺς ἐξ ἡμῶν καρπὸς εὑρεθήσεται τῷ Κυρίῳ πε- φυλαγμένος, καὶ δοξασθήσεται ὁ Θεὸς ἐν ἡμῖν, κατὰ τὸν λέγοντα Κύριον· Ἐν τούτῳ ἐδοξάσθη ὁ Πα- τὴρ, ἵνα ὑμεῖς καρπόν πολύν φέρητε, καὶ γέ νησθέ μοι μαθηταί. Δοξασθεὶς δὲ ὑφ᾽ ἡμῶν ὁ Κύ ριος δοξάσει ἡμᾶς τῇ αἰωνίῳ δόξῃ, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. ΛΟΓΟΣ Β' Εἰς τὴν ὑπαπαντὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· καὶ εἰς τὴν Θεοτόκον, καὶ εἰς τὴν Ανναν, καὶ εἰς τὸν Συμεῶνα. Α΄. Πολλοὶ τῶν μεγάλων ἀνθρώπων τὴν παρθενίαν θαυμάζουσιν· καὶ γὰρ ἐστὶ θαυμαστή, ὡς τῶν ἀγγέ λων σύμφυτος, ὡς τῶν ἄνω δυνάμεων συνομιλος, ὡς τῶν ἀσωμάτων φύσεων σύνδρομος, ὡς τῆς ἁγίας Εκκλησίας λαμπαδοῦχος, ὡς τὸν κόσμον νικῶσα, ὡς τὰ πάθη πατοῦσα, ὡς τὰς ορέξεις χαλινοῦσα, ὡς τῇ Ενα μὴ κοινωνοῦσα, ὡς λύπης ἀπηλλαγμένη, ὡς στεναγμῶν λελυτρωμένη, ὡς τὴν καταδεδικασμένην ἀπόφασιν μὴ προσδεχομένη (12), τὴν φάσκουσαν • Πληθύνων πληθυνῶ τὰς λύπας σου, καὶ τὸν στεναγμόν σου· ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα, καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου (13)· καὶ αὐτός σου κυριεύσει· θαυμαστὴ τοιγαροῦν ἡ παρθενία, ὡς ἀδούλωτον κτῆμα, ὡς ἀμάραντον φυτόν, ὡς ἐλεύθε ρον ἐνδιαίτημα, ὡς ἀσκητικὸν ἐγκαλλώπισμα (14), σου. τὸ ἀπο- στροφή, S. AMPHILOCHI ICONIENSIS EPISCOPI tuentes quanto novus et electus populus, spirituali A decore excultus sit, quantoque mundum splendore illustret. Idcirco enim dimisit nos gentibus com- misceri, ut luceamus sicut luminaria in mundo : ut simus salutis semen " omnibus qui nobiscum versantur, et nos adeunt; ipsis facti ad conversio- nem spectaculum. Videte ne quis propter vos gen- tilium blasphemet Deum. Laudetur vero in nobis qui vocavit et sanctificavit, et salvos fecit. Ferox et audax, suspiciat nostram mansuetudinem et mo- destiam. Qui conviciatur, reportans bona verba, confusus abscedat. Qui pro pecuniis contendit et vult judicio agere, circa divitias imperturbatos in- veniat, non reputantes habere nos terrenam posses- sionem, sed coelestem tenere. Qui nos adit, ut amica consolatione in mundanas voluptates inducat, inveniat graves, immobiles, temperantie amantes, non captos voluptate; mortificantes naturain carnis, ut noverint quantum Spiritus sancti commoratio valeat. Qui præceps est ad perjurium, inveniat nos qui neque sustineamus jurare, sed Dei nomen, ubi de rebus abjectis et terrenis agitur, vereamur pro- ferre. Sic enim docebimus omnes, qui in quovis negotio nos conveniunt. Sic vero institutis vitæ ra- tionibus, vere efficiemur sacrum fermentum, nostra- que opera fermentabitur mundus ad salutem, mul- tusque ex nobis fructus invenietur repositus Do- mino,et in uobis glorificabitur Deus, juxta Dominumn dicentem : In hoc clarificatus est Paler, ut fructum plurimum afferatis, et efficiamini mei discipuli ". Porro clarificatus a nobis Dominus, nos claritate C æterna clarificabit, in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria in saecula seculorum. Amnen. ORATIO II. De occursu Domini nostri Jesu Christi : deque Deipara, et de Anna et Simeone. stantes, qui virginitatem admirentur et deprædicent. Et sane est mirabilis, velut angelis cognata, velut sodalis supernarum virtutum, velut comes incorpo- rearum naturarum, ut quæ facem sancta Ecclesiæ præferat, ut quæ vincat mundum, ut quæ affectio- nes conculcet, refrenet appetitus, cum Eva commu- nionem non habeat, sed doloris expers, immunis a gemitibus, decretam condemnationis sententiam D non exspectet, qua dicitur : Multiplicans multiplica- bo tristitias tuas, et gemitum tuum : in tristitiis pa- ries filios, et ad virum tuum conversio tua. Et ipse dominabitur tui *. Est igitur virginitas admirabilis, velut res invicta, velut germen corrumpi nescium, velut mansio libera, ut ascetici ordinis et exercita- *6 Philipp. 11, 15. Isa. 1, ; Rom 1x, 29. Hebr. *, 14. Joan. xv, 8. Gen. III, Minus bene Sifanus : Et ad virum tuum te avertes: vix enim fuerit Latinis to avertes et aversio, ipsum, convertes et conversio, quod vult et habent Syxtina ubi, teste Hieronymo, Aquila Societatem : Symmachus, appetitum vel im petum transtulerunt: quomode etiam Tigur. Et ad virum tuum erit desiderium tuum. 16. nachorum et peculiarius Deo addictorum hominum gloria, quorum angelico in terris instituto ita co- gnata est angelica virtus virginitas, seu saltem con- tinentia, ab illo semel arrepto, ut nulla indulgentia, ipso integro, possit violari, ac vel ad horam, in ra 1. Sunt plures in hominibus magni, virique præ- (12) Προσδ. ΑΙ. ὑποδεχομένη. (13) Καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή (14) Ὡς ἀσκητικὸν ἐγκαλλώπισμα. Velut mo

ὡς τῆς ἀνθρωπίνης ἕξεως ἀνώτερα, ὡς τῶν ἐπαναγ- καιοπαθῶν ἐλευθέρα (15), ὡς συνεισελθοῦσα τῷ νομ φίῳ Χριστῷ εἰς τὸν θάλαμον τῆς οὐρανῶν βασιλείας. Καὶ τὰ μὲν τῆς παρθενίας κλέη, ταῦτα, καὶ τὰ πα ραπλήσια τούτων· ὁ δὲ τίμιος γάμος ὑπέρκειται παντὸς δώρου γηΐνου, ὡς ἔγκαρπον δένδρον, ὡς ἀστεῖον φυτόν, ὡς ῥίζα τῆς παρθενίας, ὡς γεωργός τῶν λογικῶν καὶ ἐμψύχων κλάδων, ὡς εὐλογία τῆς τοῦ κόσμου αὐξήσεως, ὡς παρήγορος τοῦ γένους, ὡς δημιουργὸς τῆς ἀνθρωπότητος, ὡς τῆς θεϊκῆς εἰκό νος ζωγράφος, ὡς τὸν Δεσπότην εὐλογοῦντα κεκτημέ νος, ὡς πάντα τὸν κόσμον φέρειν δεχόμενος, ὡς ἐκεί νῳ πολιτευόμενος (16) ὃν καὶ ἐνανθρωπῆσαι ἐδυσ- ώπησεν, ὡς δυνάμενος λέγειν μετὰ παῤῥησίας. Ἰδού, ἐγὼ καὶ τὰ παιδία, ἅ μοι ἔδωκεν ό Θεός. Περίελε τὸν τίμιον γάμον, καὶ ποῦ εὑρήσεις τὸ τῆς παρθενίας ἄνθος· ἔνθεν γὰρ καὶ οὐκ ἄλλοθεν, τὸ τῆς παρθενίας ἄνθος ἀναλέγεται. Ταῦτα δὲ λέγοντες, ἀγαπητοί, οὐ μάχην παρεισβάλλομεν μεταξύ παρθενίας καὶ γά- μου· τὰ ἑκάτερα δὲ ὡς ἀλληλόχρεα θαυμάζομεν. Ἐπειδὴ τῶν ἑκατέρων ὁ Δεσπότης καὶ προνοητής οὐκ ἀντιταλαντεύει ἕτερον τῷ ἑτέρῳ· πρὸς γὰρ τὰ ἑκάτερα τῆς θεοσεβείας ἔχεται (17). "Ανευ γὰρ τῆς τιμίας καὶ θεοσεβοῦς εὐσεβείας (18) οὔτε παρθενία σεμνή, οὔτε γάμος τίμιος. Η Β'. Ταῦτα δέ μοι ἐν τῷ παρόντι λόγῳ προήχθη, διὰ τὸ ἐν τῷ νόμῳ γραφὲν, καὶ ἐν τῇ χάριτι βεβαιωθεν, καὶ καθόλου λεχθέν, καὶ καθόλου μὴ εὑρεθέν, καὶ ἐν τῷ Κυρίῳ μόνῳ πληρωθέν (19) · περὶ τοῦ γαμικοῦ φημί * ἀπολυθεῖσα. ὡς τῶν ἐπάν- αγκες ἐλθοῦσα τῷ νυμφίῳ, κ. τ. έξ. κατορθώματα, χα ρίσματα Πρὸς γὰρ τὰ ἑκάτερα τῆς θεοσεβείας ἔχε ται. οὐκ ἀντιταλαν τεύει ἕτερον τῷ ἑτέρῳ, τῷ ἐπιστατικῷ καὶ νηφαλίῳ τῆς διανοίας ὑπερφυῶς ἡσθῆναι, διορατικῷ τῷ νηφαλίῳ, επιστατικωτέρους υἱ Πρὸς μὲν τὴν παρθενικήν φύσιν, κ. τ. έξ. ORATIO IN OCCURSUM DOMINI. B torum decus, ut superior humano babitu et quali tate, ut necessariis affectionibus libera, ut cum Christo sponso in regni coelorum penetrans thala- mum. Et hæc quidem sunt virginitatis insignia, et si qua iis fuerint proxima: honorabile autem con- nubium *, donum omne terrenum superat, tan- quam arbor frugifera, ut planta elegans, velut ra- dix virginitatis, ut quod rationales vitaque potiori auctos ramos, excolat, veluti mundi cremento data benedictio, ut solatium generis, ut natura conditor, ut pictor divinæ imaginis, ut cui Dominus bene- dixit, ut quod universum mundum portare susti- neat, ut cujus rationes illi instituantur, quem etiam ut homo fieret inflexit: quod tota libertate dicere possit : Ecce ego, et parvuli, quos dedit mihi Domi- nus 's. Aufer honorabile conjugium, nec usquam virginitatis forem inveneris. Inde enim, non ex alio, colligitur flos virginitatis. Cum vero hæc dicimus, dilecti; haudquaquam inter virginitatem matrimo- niumque pugnam inducimus: sed utrumque, ut quod alterum alteri officium præstet, vicissimnque indigeat altero, suspicinus : siquidem amborum Dominus provisorque non alterum alteri opponit : in utroque enim religionem amplectitur Nam abs- que religiosa pietate, neque virginitas venerabilis est, neque matrimonium honorabile. ex Heb. XIII, 4. ts Isa. viii, 18. | etiam, non servari, solaque præparatione animi et C prompta voluntate; quomodo et obedientiæ et pau- pertatis vola, servata, non raro sufficiunt, vel defi - ciente qui præcipiat, vel usu rerum interim libero, ac qualis fere est domini. Qua de re tum canonistæ ad Decret. extra. Cum ad monasterium, et Theologi 2-2, ubi de volo. Sifanus : Uipote virtutis studii et mentis exercitationis ornamentum. Plane jejune, nec quidquam ad mentem Amphilochii. Velut quæ superior videatur humanis passionibus necessitibusque, ac quemdam jain angelicum et incorruptionis statum præferat. Erat textus mendosus omnino et mutilus Sifanus: Ut qua necessario sponso Christo veniat in thalamum regni cœlorum: cujus dicti aut non video sensum, aut non satis sanum. vatur et militet. Re vera enim etiam nuptiæ Deo mili- iant; quanquam majori quam virginitas difficultate, et terrenorum sollicitudine. Sifanus: Cum ab illo regatur et administratur, minus apte : ut enim vir- giuitatis, ita nuptiarum ubique Amphilochius pro- sequitur non formaliter divina quid illa homini conferant, et quo obsequantur Deo; non quid Deus illis conferat. (17, Neupe Dominus ille et provisor, velut ea alli - citur eique insistit : ut sit ratio cur non unum contra aliud velut trutinat et appendit: quasi ipsa præcise, ac nisi ut media ad pietatem religionemque, pluris fiant ab ipso quod tamen non prohibet, ut ne virginitas sit melior et acceptior Deo ex ipsa etiam ratione D . II. Hæc a me praesenti oratione prolata eunt, propter id quod est scriptum in lege, et in gratia confirmatum : quod universim dictum, nec univer- sim inventum est, sed in solo Domino impletum operis : de quo Hieronymus contra Vigilantium. mirum ipse aperiret vulvam, nullo semine prævio ad ejus apertionem : quam etiam rationem Meiho- dius habet, necnon Ambrosius : solus tamen Am- philochius ea de re et movet dubium et solvit : Am- brosio etiam velut dissimulante, et ad Ecclesiæ spi- ritalem vulvam, quam ille vere Sanctus esset aper- turus, remittente : Sed ille Sanctus, inquit, quem in figura futuri mysterii, pia legis divinæ præscripta signabant; eo quod solus sanctæ Ecclesiæ virginis, ad generandos populos Dei, immaculatæ fecunditatis aperiret genitale secretum. Hic ergo solus sibi aperuit vulvam. Nec mirum : hic enim dixerat ad prophetam: • Priusquam te formarem, » etc. Qui ergo vulvam san- clificavit alienam, ul nasceretur propheta, hic est qui aperuit matris suæ vulvam ut immaculatus exiret. Bene id quidem : At instat ille noster Amphilo- chius; cujus se ait Basilius, proceu. lib. De Spiritu sancto ad ipsum: perspicacitate illa et prudentia, seu illo Chrysostomi, quod ipsum in sacerdote jungit qua diffici lia quæque in Scriptura pervideret et feliciter sol- veret; vel certe, modestiæ causa, ad solvendum, quos ut magistros venerabatur, puta Basilium, etc., ipsa interrogatione faciens, idem Basilius epist. can. ad ipsum, impelleret. Instat, inquam : Lex ista ad Mariam refertur; fuit ergo aperta ejus vulva; non ergo Virgo virginitatem servavit. Solvat ipse qui tam digeste addubitavit : Quod qui- dem, inquit, special ad naturam virginitatis, nullo modo sunt apertæ virgineæ portæ : id est, re ipsa, et ut (15) Ὡς τῶν ἐπαναγκαιοπαθῶν ἐλευθέρα. ΑΙ. (16) Ὡς ἐκείνῳ πολιτευόμενος. Velut quod illi vi- (18) Εὐσεβείας Editi male, εὐλογίας. (19) Καὶ ἐν τῷ Κυρίῳ μόνῳ πληρωθέν. Ut ni-

ὡς τῆς ἀνθρωπίνης ἕξεως ἀνώτερα, ὡς τῶν ἐπαναγ- καιοπαθῶν ἐλευθέρα (15), ὡς συνεισελθοῦσα τῷ νομ φίῳ Χριστῷ εἰς τὸν θάλαμον τῆς οὐρανῶν βασιλείας. Καὶ τὰ μὲν τῆς παρθενίας κλέη, ταῦτα, καὶ τὰ πα ραπλήσια τούτων· ὁ δὲ τίμιος γάμος ὑπέρκειται παντὸς δώρου γηΐνου, ὡς ἔγκαρπον δένδρον, ὡς ἀστεῖον φυτόν, ὡς ῥίζα τῆς παρθενίας, ὡς γεωργός τῶν λογικῶν καὶ ἐμψύχων κλάδων, ὡς εὐλογία τῆς τοῦ κόσμου αὐξήσεως, ὡς παρήγορος τοῦ γένους, ὡς δημιουργὸς τῆς ἀνθρωπότητος, ὡς τῆς θεϊκῆς εἰκό νος ζωγράφος, ὡς τὸν Δεσπότην εὐλογοῦντα κεκτημέ νος, ὡς πάντα τὸν κόσμον φέρειν δεχόμενος, ὡς ἐκεί νῳ πολιτευόμενος (16) ὃν καὶ ἐνανθρωπῆσαι ἐδυσ- ώπησεν, ὡς δυνάμενος λέγειν μετὰ παῤῥησίας. Ἰδού, ἐγὼ καὶ τὰ παιδία, ἅ μοι ἔδωκεν ό Θεός. Περίελε τὸν τίμιον γάμον, καὶ ποῦ εὑρήσεις τὸ τῆς παρθενίας ἄνθος· ἔνθεν γὰρ καὶ οὐκ ἄλλοθεν, τὸ τῆς παρθενίας ἄνθος ἀναλέγεται. Ταῦτα δὲ λέγοντες, ἀγαπητοί, οὐ μάχην παρεισβάλλομεν μεταξύ παρθενίας καὶ γά- μου· τὰ ἑκάτερα δὲ ὡς ἀλληλόχρεα θαυμάζομεν. Ἐπειδὴ τῶν ἑκατέρων ὁ Δεσπότης καὶ προνοητής οὐκ ἀντιταλαντεύει ἕτερον τῷ ἑτέρῳ· πρὸς γὰρ τὰ ἑκάτερα τῆς θεοσεβείας ἔχεται (17). "Ανευ γὰρ τῆς τιμίας καὶ θεοσεβοῦς εὐσεβείας (18) οὔτε παρθενία σεμνή, οὔτε γάμος τίμιος. Η Β'. Ταῦτα δέ μοι ἐν τῷ παρόντι λόγῳ προήχθη, διὰ τὸ ἐν τῷ νόμῳ γραφὲν, καὶ ἐν τῇ χάριτι βεβαιωθεν, καὶ καθόλου λεχθέν, καὶ καθόλου μὴ εὑρεθέν, καὶ ἐν τῷ Κυρίῳ μόνῳ πληρωθέν (19) · περὶ τοῦ γαμικοῦ φημί * ἀπολυθεῖσα. ὡς τῶν ἐπάν- αγκες ἐλθοῦσα τῷ νυμφίῳ, κ. τ. έξ. κατορθώματα, χα ρίσματα Πρὸς γὰρ τὰ ἑκάτερα τῆς θεοσεβείας ἔχε ται. οὐκ ἀντιταλαν τεύει ἕτερον τῷ ἑτέρῳ, τῷ ἐπιστατικῷ καὶ νηφαλίῳ τῆς διανοίας ὑπερφυῶς ἡσθῆναι, διορατικῷ τῷ νηφαλίῳ, επιστατικωτέρους υἱ Πρὸς μὲν τὴν παρθενικήν φύσιν, κ. τ. έξ. ORATIO IN OCCURSUM DOMINI. B torum decus, ut superior humano babitu et quali tate, ut necessariis affectionibus libera, ut cum Christo sponso in regni coelorum penetrans thala- mum. Et hæc quidem sunt virginitatis insignia, et si qua iis fuerint proxima: honorabile autem con- nubium *, donum omne terrenum superat, tan- quam arbor frugifera, ut planta elegans, velut ra- dix virginitatis, ut quod rationales vitaque potiori auctos ramos, excolat, veluti mundi cremento data benedictio, ut solatium generis, ut natura conditor, ut pictor divinæ imaginis, ut cui Dominus bene- dixit, ut quod universum mundum portare susti- neat, ut cujus rationes illi instituantur, quem etiam ut homo fieret inflexit: quod tota libertate dicere possit : Ecce ego, et parvuli, quos dedit mihi Domi- nus 's. Aufer honorabile conjugium, nec usquam virginitatis forem inveneris. Inde enim, non ex alio, colligitur flos virginitatis. Cum vero hæc dicimus, dilecti; haudquaquam inter virginitatem matrimo- niumque pugnam inducimus: sed utrumque, ut quod alterum alteri officium præstet, vicissimnque indigeat altero, suspicinus : siquidem amborum Dominus provisorque non alterum alteri opponit : in utroque enim religionem amplectitur Nam abs- que religiosa pietate, neque virginitas venerabilis est, neque matrimonium honorabile. ex Heb. XIII, 4. ts Isa. viii, 18. | etiam, non servari, solaque præparatione animi et C prompta voluntate; quomodo et obedientiæ et pau- pertatis vola, servata, non raro sufficiunt, vel defi - ciente qui præcipiat, vel usu rerum interim libero, ac qualis fere est domini. Qua de re tum canonistæ ad Decret. extra. Cum ad monasterium, et Theologi 2-2, ubi de volo. Sifanus : Uipote virtutis studii et mentis exercitationis ornamentum. Plane jejune, nec quidquam ad mentem Amphilochii. Velut quæ superior videatur humanis passionibus necessitibusque, ac quemdam jain angelicum et incorruptionis statum præferat. Erat textus mendosus omnino et mutilus Sifanus: Ut qua necessario sponso Christo veniat in thalamum regni cœlorum: cujus dicti aut non video sensum, aut non satis sanum. vatur et militet. Re vera enim etiam nuptiæ Deo mili- iant; quanquam majori quam virginitas difficultate, et terrenorum sollicitudine. Sifanus: Cum ab illo regatur et administratur, minus apte : ut enim vir- giuitatis, ita nuptiarum ubique Amphilochius pro- sequitur non formaliter divina quid illa homini conferant, et quo obsequantur Deo; non quid Deus illis conferat. (17, Neupe Dominus ille et provisor, velut ea alli - citur eique insistit : ut sit ratio cur non unum contra aliud velut trutinat et appendit: quasi ipsa præcise, ac nisi ut media ad pietatem religionemque, pluris fiant ab ipso quod tamen non prohibet, ut ne virginitas sit melior et acceptior Deo ex ipsa etiam ratione D . II. Hæc a me praesenti oratione prolata eunt, propter id quod est scriptum in lege, et in gratia confirmatum : quod universim dictum, nec univer- sim inventum est, sed in solo Domino impletum operis : de quo Hieronymus contra Vigilantium. mirum ipse aperiret vulvam, nullo semine prævio ad ejus apertionem : quam etiam rationem Meiho- dius habet, necnon Ambrosius : solus tamen Am- philochius ea de re et movet dubium et solvit : Am- brosio etiam velut dissimulante, et ad Ecclesiæ spi- ritalem vulvam, quam ille vere Sanctus esset aper- turus, remittente : Sed ille Sanctus, inquit, quem in figura futuri mysterii, pia legis divinæ præscripta signabant; eo quod solus sanctæ Ecclesiæ virginis, ad generandos populos Dei, immaculatæ fecunditatis aperiret genitale secretum. Hic ergo solus sibi aperuit vulvam. Nec mirum : hic enim dixerat ad prophetam: • Priusquam te formarem, » etc. Qui ergo vulvam san- clificavit alienam, ul nasceretur propheta, hic est qui aperuit matris suæ vulvam ut immaculatus exiret. Bene id quidem : At instat ille noster Amphilo- chius; cujus se ait Basilius, proceu. lib. De Spiritu sancto ad ipsum: perspicacitate illa et prudentia, seu illo Chrysostomi, quod ipsum in sacerdote jungit qua diffici lia quæque in Scriptura pervideret et feliciter sol- veret; vel certe, modestiæ causa, ad solvendum, quos ut magistros venerabatur, puta Basilium, etc., ipsa interrogatione faciens, idem Basilius epist. can. ad ipsum, impelleret. Instat, inquam : Lex ista ad Mariam refertur; fuit ergo aperta ejus vulva; non ergo Virgo virginitatem servavit. Solvat ipse qui tam digeste addubitavit : Quod qui- dem, inquit, special ad naturam virginitatis, nullo modo sunt apertæ virgineæ portæ : id est, re ipsa, et ut (15) Ὡς τῶν ἐπαναγκαιοπαθῶν ἐλευθέρα. ΑΙ. (16) Ὡς ἐκείνῳ πολιτευόμενος. Velut quod illi vi- (18) Εὐσεβείας Editi male, εὐλογίας. (19) Καὶ ἐν τῷ Κυρίῳ μόνῳ πληρωθέν. Ut ni-

πρωτοβόλου καρπού. Ποίου τουτου; ἤκουες ἀρτίως τοῦ Ει Β πρὸς δὲ τὴν δύναμιν του τεχθέντος Δε σπότου, οὐδὲν κέκλεισται τῷ Κυρίῳ. τὸ ζῆν ει τὸ ἔξαρχος, τὸ, ἐξ ἀρχῆς εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐπλήσθη- σαν αἱ ἡμέραι ἐκτὼ τοῦ περιτεμεῖν τὸ παιδίον, καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦς, τὸ κληθέν ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου, πρὸ τοῦ συλληφθῆναι αὐτόν. Καὶ ὅτε ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ καθαρισμοῦ, ἀνήγαγον εἰς τὸ ἱερὸν αὐτὸν, καὶ παρέστησαν αὐ τὸν τῷ Κυρίῳ, καθώς έστι γεγραμμένον ἐν νόμῳ Κυρίου, ὅτι πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται. Εἶδες τοῦ γάμου τὴν εὐλο γίαν, καὶ τὸ κατὰ κοινοῦ λεχθέν, ἐπὶ τοῦ Κυρίου μόν νου εὑρεθέν ; Οπερ, Πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται, εἰς τὸν Κύριον μόνον τὴν ἀναφορὰν κέκτηται, οὐχὶ καὶ εἰς ἄλλον τινὰ, εἰ καὶ ὅτι καὶ καθολικῶς εἴρηται. Καὶ γὰρ πᾶσα φύσις παρθένου, πρῶτον ἐκ συνουσίας ἀνδρὸς διανοίγειται ἡ μήτρα, καὶ εἶθ' οὕτως τίκτει. Ἐπὶ δὲ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν οὐχ οὕτως· ἀλλὰ χωρὶς συνουσίας αὐτὸς διανοί- ξας τὴν μήτραν τῆς παρθένου, αφράστως (20) προ ἦλθεν· ὥστε τὸ, Πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται, εἰς τὸν Κύριον ἀνα- φέρεται μόνον. Μὴ ἄρα ὁ Κάϊν ἅγιος, ὁ ἐν βεβηλότη τι τὸ ζῆν ἀποῤῥήξας (21), ἐπειδὰν πρὸ πάντων οὖ- τος τῆς μητρικῆς μήτρας ἔξαρχος γέγονεν ; Μὴ ἄρα ὁ Ἠσαῦ ἅγιος, ὁ πολέμιος καὶ μαχαίρας κληρονόμος, ἐπειδὴ καὶ οὗτος τῆς μητρικῆς νηδύος πρῶτος ἐξέπε σεν; Μὴ ἆρα ὁ Ρουβὴμ ἅγιος, ὁ τὴν πατρικὴν κοίτην ὑβρίσας, καὶ κατάρας ἀπόφασιν ἀναζέσας, ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς τῆς πολυγόνου κοιλίας τῆς Λίας πρῶτος ἐξῆλθεν ; Οὐδεὶς τούτων ἅγιος· πάντες γὰρ οὗτοι ἐν ἐπιτιμίοις (22). Ἐξ ὧν δείκνυται, ὅτι εἰς τὸν Κύριον μόνον τὴν ἀναφορὰν ἔχει τὸ πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται, κατὰ τὸν Γαβριὴλ τὸν εἰρηκότα πρὸς τὴν Παρθένον· Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἐκ σοῦ ἅγιον, Υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται. Γ'. Ἔστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα τῶν ἀντιλεγόντων, ὅτι, Εἰ τοίνυν εἰς τὸν Κύριον τὴν ἀναφορὰν ἔχει τὸ, Πᾶν τό, ἀποῤῥήξας τὸ ζήν, τῷ πολεμίῳ, Εt ἴσ. πολέμου, S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI loquor de primo edito matrimonii fructu. Quonam A hoc ? modo audisti evangelistam dicentem : fα- clum est postquam consummati sunt dies octo, ut cir- cumcideretur puer: et vocatum est nomen ejus Jesus. : quod vocatum est ab angelo, priusquam conciperetur. Et postquam impleti sunt dies purgationis, adduxe- runt eum in templum, et exhibuerunt Domino, sicut scriptum est in lege Domini: Quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur “. Vidistin' matrimonii benedictionem, et id quod in commune dictum est, in Domino solo esse reper- tum? ld_siquidem, Omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur: solum Dounis num, non ullum alium refert, tametsi universiın dictum sit. Etenim id omnis virgo natura habet, ut primum ex viri consuetudine aperiatur vulva, sic- que deinde pariat. At non ita in Salvatore nostro sccidit : sed ipse, aperta sine coiln vulva, inexpli- cabili ratione prodiit. Quare illud, Omne masculinum odaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur, ad solum Dominum refertur. Nunquid vero Caîn san- clus, vita profane abrupta “, quod materna vulva ante onines princeps prodierit? Nunquid sanctus Esau, hostis ille et gladii hæres 48, quoniam et is primus ex utero materno excidit? Nunquid Ruben sanctus, cubili palermo violato, maledictionisque provocata sententia ", quoniam et ipse ex fecundo Liæ utero primus exivit? Nullus istorum sanctus; omnes enim pœnas dederunt. Ex quibus ostenditur, referri ad solum Dominum, legis scitum illud : Omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Do- mino vocabitur : juxta quod Gabriel dixit ad Virgi- nem : Spiritus sanclus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: Ideo et quod nascetur ex Le sanctum, Filius Dei vocabitur 47. III. Plane vero fuerit qui contradicens dicat: Si ergo ad Dominum refertur quod scriptum est: Omne 8. B || C quod requiritur ut salva sint virginea claustra, nulla fuit apertio : Ita nimirum exivit virtute illa sua divina, claustris integris, ac D si illa reserata essent, qui supra naturain natura ntitur, et ad nutum sibi omnia subjicit. Exivit ergo vulva non aperta, quam sibi ipse ad immaculatum partum aperuit. Est haec quaestio, ceu hinc accepla grandi fragmento, inter collectanea Maximi, dubio- rum in scripturam codicis Thuani. Nempe vita fratris quam abrumpendo, vitam absolute abrupit; prima norte, fratricidio invecta mundo. Sicut enim in aliis proprium cujus- que crimen refert, cujus causa, etsi primogenitus nòn sit vere sanctus, ita debuit referre Caini: quod constat esse fraternam cædem, non quod sit natus in peccato originali, quo nihil differt a sanctissimis. Male ergo Sifanus: Qui in statu impuro atque pro- fano in vitam prorupit. Retinuimus quasi princeps primogenitorum : quanquam non sit incongruum. Gen. xvi, 12. Gen. XLIX, 4. Luc. 1, 35. pressa hic mutila, necessaria ista continuandæ ora- tioni desiderant. Dederunt pœnas ceu rei, quas et ipsas in singulis velut subindicat. In Caiino ergo eliam Caini ipsius vitam signili- caverit, quam profane abrupit : eo modo mortuus, quo vixit : Profugus a facie Domini; Genes. 1. Forte etiam occisus et ipse a Lamec, juxta Hebræo- rum traditionem, ut sit vir ille, quem is ait, Se occidisse in vulnus suum: Genes. item IV, cujus necis metus, non tam fuit divina indulgentia depre- canti abstersus, quam castigatus, adjecta inferenti graviori poena, quam ipse a cede fraterna retulisset. In Esau, crimini respondet poen, hosti omnium et lacessenti omnes, gladins quem ei hostes omnes inferant, juxta illud: Manus ejus contra omnes et manus omnium contra eum, Genes. xvi, quod dictum in Ismaelem, referre videtur Amphilochius in Esau, lapsu memorie. Male vero Sir. : ille belli et gladii hæres : ac in margine egregia plane correctio. De Ruben nihil addendum, claris in eo, ex Scriptura, crimine et pœna: offensa pa❤ terno cubili polluto, et maledictione. 68. Luc. 11, 21-23; Εxod. 111, 2. . Gen. 1 (20) Αφράστως. Α'. ἀφθάρτως. (21) Ὁ ἐν βεβηλότητι τὸ ζῆν ἀποῤῥήξας. (22) Πάντες γὰρ οὗτοι ἐν ἐπιτιμίοις. Sola im-

πρωτοβόλου καρπού. Ποίου τουτου; ἤκουες ἀρτίως τοῦ Ει Β πρὸς δὲ τὴν δύναμιν του τεχθέντος Δε σπότου, οὐδὲν κέκλεισται τῷ Κυρίῳ. τὸ ζῆν ει τὸ ἔξαρχος, τὸ, ἐξ ἀρχῆς εὐαγγελιστοῦ λέγοντος· Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐπλήσθη- σαν αἱ ἡμέραι ἐκτὼ τοῦ περιτεμεῖν τὸ παιδίον, καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦς, τὸ κληθέν ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου, πρὸ τοῦ συλληφθῆναι αὐτόν. Καὶ ὅτε ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ καθαρισμοῦ, ἀνήγαγον εἰς τὸ ἱερὸν αὐτὸν, καὶ παρέστησαν αὐ τὸν τῷ Κυρίῳ, καθώς έστι γεγραμμένον ἐν νόμῳ Κυρίου, ὅτι πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται. Εἶδες τοῦ γάμου τὴν εὐλο γίαν, καὶ τὸ κατὰ κοινοῦ λεχθέν, ἐπὶ τοῦ Κυρίου μόν νου εὑρεθέν ; Οπερ, Πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται, εἰς τὸν Κύριον μόνον τὴν ἀναφορὰν κέκτηται, οὐχὶ καὶ εἰς ἄλλον τινὰ, εἰ καὶ ὅτι καὶ καθολικῶς εἴρηται. Καὶ γὰρ πᾶσα φύσις παρθένου, πρῶτον ἐκ συνουσίας ἀνδρὸς διανοίγειται ἡ μήτρα, καὶ εἶθ' οὕτως τίκτει. Ἐπὶ δὲ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν οὐχ οὕτως· ἀλλὰ χωρὶς συνουσίας αὐτὸς διανοί- ξας τὴν μήτραν τῆς παρθένου, αφράστως (20) προ ἦλθεν· ὥστε τὸ, Πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται, εἰς τὸν Κύριον ἀνα- φέρεται μόνον. Μὴ ἄρα ὁ Κάϊν ἅγιος, ὁ ἐν βεβηλότη τι τὸ ζῆν ἀποῤῥήξας (21), ἐπειδὰν πρὸ πάντων οὖ- τος τῆς μητρικῆς μήτρας ἔξαρχος γέγονεν ; Μὴ ἄρα ὁ Ἠσαῦ ἅγιος, ὁ πολέμιος καὶ μαχαίρας κληρονόμος, ἐπειδὴ καὶ οὗτος τῆς μητρικῆς νηδύος πρῶτος ἐξέπε σεν; Μὴ ἆρα ὁ Ρουβὴμ ἅγιος, ὁ τὴν πατρικὴν κοίτην ὑβρίσας, καὶ κατάρας ἀπόφασιν ἀναζέσας, ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς τῆς πολυγόνου κοιλίας τῆς Λίας πρῶτος ἐξῆλθεν ; Οὐδεὶς τούτων ἅγιος· πάντες γὰρ οὗτοι ἐν ἐπιτιμίοις (22). Ἐξ ὧν δείκνυται, ὅτι εἰς τὸν Κύριον μόνον τὴν ἀναφορὰν ἔχει τὸ πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθήσεται, κατὰ τὸν Γαβριὴλ τὸν εἰρηκότα πρὸς τὴν Παρθένον· Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἐκ σοῦ ἅγιον, Υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται. Γ'. Ἔστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα τῶν ἀντιλεγόντων, ὅτι, Εἰ τοίνυν εἰς τὸν Κύριον τὴν ἀναφορὰν ἔχει τὸ, Πᾶν τό, ἀποῤῥήξας τὸ ζήν, τῷ πολεμίῳ, Εt ἴσ. πολέμου, S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI loquor de primo edito matrimonii fructu. Quonam A hoc ? modo audisti evangelistam dicentem : fα- clum est postquam consummati sunt dies octo, ut cir- cumcideretur puer: et vocatum est nomen ejus Jesus. : quod vocatum est ab angelo, priusquam conciperetur. Et postquam impleti sunt dies purgationis, adduxe- runt eum in templum, et exhibuerunt Domino, sicut scriptum est in lege Domini: Quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur “. Vidistin' matrimonii benedictionem, et id quod in commune dictum est, in Domino solo esse reper- tum? ld_siquidem, Omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur: solum Dounis num, non ullum alium refert, tametsi universiın dictum sit. Etenim id omnis virgo natura habet, ut primum ex viri consuetudine aperiatur vulva, sic- que deinde pariat. At non ita in Salvatore nostro sccidit : sed ipse, aperta sine coiln vulva, inexpli- cabili ratione prodiit. Quare illud, Omne masculinum odaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur, ad solum Dominum refertur. Nunquid vero Caîn san- clus, vita profane abrupta “, quod materna vulva ante onines princeps prodierit? Nunquid sanctus Esau, hostis ille et gladii hæres 48, quoniam et is primus ex utero materno excidit? Nunquid Ruben sanctus, cubili palermo violato, maledictionisque provocata sententia ", quoniam et ipse ex fecundo Liæ utero primus exivit? Nullus istorum sanctus; omnes enim pœnas dederunt. Ex quibus ostenditur, referri ad solum Dominum, legis scitum illud : Omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Do- mino vocabitur : juxta quod Gabriel dixit ad Virgi- nem : Spiritus sanclus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: Ideo et quod nascetur ex Le sanctum, Filius Dei vocabitur 47. III. Plane vero fuerit qui contradicens dicat: Si ergo ad Dominum refertur quod scriptum est: Omne 8. B || C quod requiritur ut salva sint virginea claustra, nulla fuit apertio : Ita nimirum exivit virtute illa sua divina, claustris integris, ac D si illa reserata essent, qui supra naturain natura ntitur, et ad nutum sibi omnia subjicit. Exivit ergo vulva non aperta, quam sibi ipse ad immaculatum partum aperuit. Est haec quaestio, ceu hinc accepla grandi fragmento, inter collectanea Maximi, dubio- rum in scripturam codicis Thuani. Nempe vita fratris quam abrumpendo, vitam absolute abrupit; prima norte, fratricidio invecta mundo. Sicut enim in aliis proprium cujus- que crimen refert, cujus causa, etsi primogenitus nòn sit vere sanctus, ita debuit referre Caini: quod constat esse fraternam cædem, non quod sit natus in peccato originali, quo nihil differt a sanctissimis. Male ergo Sifanus: Qui in statu impuro atque pro- fano in vitam prorupit. Retinuimus quasi princeps primogenitorum : quanquam non sit incongruum. Gen. xvi, 12. Gen. XLIX, 4. Luc. 1, 35. pressa hic mutila, necessaria ista continuandæ ora- tioni desiderant. Dederunt pœnas ceu rei, quas et ipsas in singulis velut subindicat. In Caiino ergo eliam Caini ipsius vitam signili- caverit, quam profane abrupit : eo modo mortuus, quo vixit : Profugus a facie Domini; Genes. 1. Forte etiam occisus et ipse a Lamec, juxta Hebræo- rum traditionem, ut sit vir ille, quem is ait, Se occidisse in vulnus suum: Genes. item IV, cujus necis metus, non tam fuit divina indulgentia depre- canti abstersus, quam castigatus, adjecta inferenti graviori poena, quam ipse a cede fraterna retulisset. In Esau, crimini respondet poen, hosti omnium et lacessenti omnes, gladins quem ei hostes omnes inferant, juxta illud: Manus ejus contra omnes et manus omnium contra eum, Genes. xvi, quod dictum in Ismaelem, referre videtur Amphilochius in Esau, lapsu memorie. Male vero Sir. : ille belli et gladii hæres : ac in margine egregia plane correctio. De Ruben nihil addendum, claris in eo, ex Scriptura, crimine et pœna: offensa pa❤ terno cubili polluto, et maledictione. 68. Luc. 11, 21-23; Εxod. 111, 2. . Gen. 1 (20) Αφράστως. Α'. ἀφθάρτως. (21) Ὁ ἐν βεβηλότητι τὸ ζῆν ἀποῤῥήξας. (22) Πάντες γὰρ οὗτοι ἐν ἐπιτιμίοις. Sola im-

ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθή- σεται, οὐκ ἔμεινεν ἡ παρθένος, παρθένος. Εφώνησε γὰρ ἡ Γραφή, Ὅτι πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν· ἠνέψαται ἡ παρθενική μήτρα, εἰ εἰς τὸν Κύριον τὴν ἀναφορὰν κέκτηται· ἀλλ᾿ ἄκουε συνετῶς (23)· πρὸς μὲν τὴν παρθενικὴν φύσιν, οὐδ᾽ ὅλως αἱ παρθενικαί πύλαι ἠνεῴχθησαν, βουλήσει τοῦ ἀρτίως κυοφορηθέν· τος, κατὰ τὸ φάσκον περὶ αὐτοῦ ῥητόν· Αὕτη ἡ πύ λη τοῦ Κυρίου, καὶ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσε ται, καὶ ἔσται ἡ πύλη κεκλεισμένη. ὡς πρὸς τὴν παρθενικὴν τοίνυν φύσιν, οὐδ᾽ ὅλως ήνεώχθησαν αἱ παρθενικαὶ πύλαι· ὡς δὲ πρὸς τὴν δύναμιν τοῦ τε χθέντος Δεσπότου, οὐδὲν κέκλεισται τῷ Κυρίῳ, ἀλλὰ πάντα ἠνέφκται. Οὐδὲν τὸ παρεμποδίζον· οὐδὲν τὸ παρενοχλούν. Πάντα γὰρ τῷ Κυρίῳ ἡνέψαται. Ὅθεν καὶ αἱ ἄνω ὑπέρταται δυνάμεις (24), ταῖς κάτω παρ- Β εγγυῶσαι, κεκράγασι λέγοντες· Άρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες, ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αιώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. Θαυμαστή τοίνυν ή παρθενία, ἡ ὄντως ἀληθὴς παρθενία, ἐπειδή ἐστι καὶ ἐν παρθενία διαφορά. Αἱ μὲν νυστάξα- σαι (25), αἱ δὲ γρηγορήσασαι. Θαυμαστὸς καὶ ὁ γά- μος, ὁ ἀληθὴς, καὶ τίμιος· πολλοὶ γὰρ ἐφύλαξαν, καὶ πολλοὶ παρεσάλευσαν. Θαυμαστὴ δὲ καὶ ἡ χηρο- σύνη. Καλὸν γὰρ τῶν τριῶν ταγμάτων ἀπομνημονεύ- σαι. Δ'. Καὶ, ὡς προεἶπον, θαυμαστὴ καὶ ἡ χηροσύνη, ἡ ὄντως χηροσύνη· ἡ τῶν ἀμιάντων ἄθλων ἀγῶνα νι- κήσασα, ἡ τιμία καὶ καθαρὰ καὶ ἀκίβδηλος· ἡ ἄνευ τοῦ ἰδίου συζύγου, ῥύπου ἀνεπίμικτος. Οία γέγονε καὶ ἡ ἀρτίως ἡμῖν παραγνωσθεῖσα, "Αννα ἡ προφῆ- τις, ἡ καλῶς γηράσασα, καὶ ὡς ἀετὸς ἀνακαινισθεί σα. Ἤκουες γὰρ ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ λέ- γοντος· Καὶ ἦν Αννα προφῆτις, θυγάτηρ Φα νουήλ, ἐκ φυλῆς Ἀσήρ, αὕτη προβεβηκυῖα ἐν ἡμέραις πολλαῖς, ζήσασα μετὰ τοῦ ἀνδρὸς ἔτη ἑπτὰ ἀπὸ τῆς παρθενίας αὐτῆς· καὶ αὕτη χήρα ὡς ἐτῶν ὀγδοήκοντα τεσσάρων· ἢ οὐκ ἀφίστατο ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ, νηστείαις (26) καὶ δεήσεσι λατρεύ ουσα νύκτα καὶ ἡμέραν. Εἶδες ἐν τίσι, καὶ οἴα ἡ χήρα Αννα ἐν τοῖς θείοις Εὐαγγελίοις έγκεκαλ λώπισται ; Οντως 'Αννα, ή "Αννα (27) - συνέδραμεν τῇ τῶν τρόπων εὐδοξίᾳ ἡ τοῦ ὀνόματος προσηγορία· ἀκουέτωσαν αἱ γυναῖκες, καὶ ζηλούτωσαν τὴν ἔνδοξον η *Ανναν, καὶ τὸν ὅμοιον δρόμον τρεχέτωσαν, ἵνα τῶν ἴσων στεφάνων ἀπολαύσωσι. Μηδεὶς ἀποστασίαν προ φασίσηται, ἵνα μὴ τὴν ἀγνείαν τῆς μονογαμίας απο σείσηται. το ραί, Υπέρτεραι τούτων δυνάμεις, καὶ δεήσεσι ἐλάτρευσεν ἐν τῷ ἱερῷ. εὐδοξίᾳ εὐεξία. χάρις. ORATIO IN OCCURSUM DOMINI. A masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vo- C cabitur, Virgo virginitatem, non servavit. Clamavi- enim Scriptura: Omne masculinum adaperiens vul- vam : fust utique aperta Virginis vulva, si id a- eum referri habuit. Enimvero cordate audi et in- telligenter : Quod quidem attinet ad naturam vir- gineam, nullo omnino modo virgineæ porta fuerunt apertæ, volente eo qui nuper utero gestabatur, juxta illud de ipso oraculum : Hæc porta Domini : et in- gredietur et egredietur : et porta erit clausa ". Quod *. itaque spectat ad naturam virginean, nullo prorsus modo apertæ sunt virgineæ portæ : sed quod attinet ad potentiam Domini qui est natus, nihil Domino clausum est, sed omnia sunt illi aperta. Nihil est quod impediat; nihil quod officiat et obstet. Omnia Domino sunt aperta. Unde etiam supremæ in excel sis virtutes, inferis virtutibus clamore præcipiunt, dicentes, Tollile portas, principes, vestras : et eleva- mini, porta alernales, et introibit rex gloriæ 4. Est ergo virginitas admirabilis, vera, inquam, virgini- tas; quando etiam in virginitate discrimen est. Aliæ siquidem virgines dormitaverunt, aliae fuerunt vigi- les. Sed et matrimonium est admirabile, verum, in quam, illud et honorabile. Multi enim servaverunt, multique labefactarunt. Admirabilis nihilominus eliam viduitas. Haud enim alienum a recto, ut trium ordinumi mentionem faciamus. IV. Atque, ut prius dicebam, etiam viduitas ad- mirabilis est, vera illa viduitas: quæ in certamine immaculatorum præmiorum exstitit victrix ; quæ honorabilis et pura est, nec ementita: quæ excepta conjugis consuetudine, turpis rei iuquinamenta nescit. Talis fuit, quæ nobis modo, lectionis decursu inducta est, Anna prophetissa, bono provecta senio, ac tanquam aquila renovata ". Audisti enim non ita pridem Lucam evangelistam dicentem : Et erat Anna prophetissa, flia Phanuel, de tribu Aser : hæc pro- cesseral in diebus multis, et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua. Et hæc vidua usque ad annos octoginta quatuor: quæ non discedebat a templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die ! Vidistius quibus, et qualis exsistens Anna vidua, in sacris Evangeliis honestetur? Anna, vere Anna. Spectatis moribus, comes accessit nominis appellatio. Audiant mulieres, et claraun illam Annam æmulentur, paremque conficiant cursum, ut pares quoque coronas consequantur. Ne qua se causetur destitutam patrono, ut ne unici matrimonii castita- tem et sanctimoniam excutiat. Ezech. XLIV, 2. ↳ Psal. xxıtı, 7, 9. Sap. 1V, 2. Psal. cit, 5. ** Luc. 11, 36, 37. ut habent alii codices; ut tantum significentur geli superiores dæmonibus, et Christo comites. sin nature conditione, at dono gratia. sensum parabola : vere enim, sapere, vigilare est, et quomodo Dominus in parabolis aliis vigilandum præcipit, ut et desipere, dormitare. Mox vero pro al. mus; non explicata voce Anua, ut nec auctor ex- plicavit : ut enim nobis, Gratia, ita illi fuisset ex- ponenda, Aliter impressa distinguunt, sed minori gratia. (23) Συνετώς. Impressa συνεχώς. (24) Υπέρταται δυνάμεις. Aplius forte ὑπέρτε (25) Δἰ μὲν νυστάξασαι. Dicit, non verba, sed (46) Νηστείαις, κ. τ. έξ. Αl. ἥτις ἐν νηστείαις (27) "Αννα ὄντως "Άννα. Sic simpliciter reddi-

ἄρσεν διανοίγον μήτραν, ἅγιον τῷ Κυρίῳ κληθή- σεται, οὐκ ἔμεινεν ἡ παρθένος, παρθένος. Εφώνησε γὰρ ἡ Γραφή, Ὅτι πᾶν ἄρσεν διανοίγον μήτραν· ἠνέψαται ἡ παρθενική μήτρα, εἰ εἰς τὸν Κύριον τὴν ἀναφορὰν κέκτηται· ἀλλ᾿ ἄκουε συνετῶς (23)· πρὸς μὲν τὴν παρθενικὴν φύσιν, οὐδ᾽ ὅλως αἱ παρθενικαί πύλαι ἠνεῴχθησαν, βουλήσει τοῦ ἀρτίως κυοφορηθέν· τος, κατὰ τὸ φάσκον περὶ αὐτοῦ ῥητόν· Αὕτη ἡ πύ λη τοῦ Κυρίου, καὶ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσε ται, καὶ ἔσται ἡ πύλη κεκλεισμένη. ὡς πρὸς τὴν παρθενικὴν τοίνυν φύσιν, οὐδ᾽ ὅλως ήνεώχθησαν αἱ παρθενικαὶ πύλαι· ὡς δὲ πρὸς τὴν δύναμιν τοῦ τε χθέντος Δεσπότου, οὐδὲν κέκλεισται τῷ Κυρίῳ, ἀλλὰ πάντα ἠνέφκται. Οὐδὲν τὸ παρεμποδίζον· οὐδὲν τὸ παρενοχλούν. Πάντα γὰρ τῷ Κυρίῳ ἡνέψαται. Ὅθεν καὶ αἱ ἄνω ὑπέρταται δυνάμεις (24), ταῖς κάτω παρ- Β εγγυῶσαι, κεκράγασι λέγοντες· Άρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες, ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αιώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. Θαυμαστή τοίνυν ή παρθενία, ἡ ὄντως ἀληθὴς παρθενία, ἐπειδή ἐστι καὶ ἐν παρθενία διαφορά. Αἱ μὲν νυστάξα- σαι (25), αἱ δὲ γρηγορήσασαι. Θαυμαστὸς καὶ ὁ γά- μος, ὁ ἀληθὴς, καὶ τίμιος· πολλοὶ γὰρ ἐφύλαξαν, καὶ πολλοὶ παρεσάλευσαν. Θαυμαστὴ δὲ καὶ ἡ χηρο- σύνη. Καλὸν γὰρ τῶν τριῶν ταγμάτων ἀπομνημονεύ- σαι. Δ'. Καὶ, ὡς προεἶπον, θαυμαστὴ καὶ ἡ χηροσύνη, ἡ ὄντως χηροσύνη· ἡ τῶν ἀμιάντων ἄθλων ἀγῶνα νι- κήσασα, ἡ τιμία καὶ καθαρὰ καὶ ἀκίβδηλος· ἡ ἄνευ τοῦ ἰδίου συζύγου, ῥύπου ἀνεπίμικτος. Οία γέγονε καὶ ἡ ἀρτίως ἡμῖν παραγνωσθεῖσα, "Αννα ἡ προφῆ- τις, ἡ καλῶς γηράσασα, καὶ ὡς ἀετὸς ἀνακαινισθεί σα. Ἤκουες γὰρ ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ λέ- γοντος· Καὶ ἦν Αννα προφῆτις, θυγάτηρ Φα νουήλ, ἐκ φυλῆς Ἀσήρ, αὕτη προβεβηκυῖα ἐν ἡμέραις πολλαῖς, ζήσασα μετὰ τοῦ ἀνδρὸς ἔτη ἑπτὰ ἀπὸ τῆς παρθενίας αὐτῆς· καὶ αὕτη χήρα ὡς ἐτῶν ὀγδοήκοντα τεσσάρων· ἢ οὐκ ἀφίστατο ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ, νηστείαις (26) καὶ δεήσεσι λατρεύ ουσα νύκτα καὶ ἡμέραν. Εἶδες ἐν τίσι, καὶ οἴα ἡ χήρα Αννα ἐν τοῖς θείοις Εὐαγγελίοις έγκεκαλ λώπισται ; Οντως 'Αννα, ή "Αννα (27) - συνέδραμεν τῇ τῶν τρόπων εὐδοξίᾳ ἡ τοῦ ὀνόματος προσηγορία· ἀκουέτωσαν αἱ γυναῖκες, καὶ ζηλούτωσαν τὴν ἔνδοξον η *Ανναν, καὶ τὸν ὅμοιον δρόμον τρεχέτωσαν, ἵνα τῶν ἴσων στεφάνων ἀπολαύσωσι. Μηδεὶς ἀποστασίαν προ φασίσηται, ἵνα μὴ τὴν ἀγνείαν τῆς μονογαμίας απο σείσηται. το ραί, Υπέρτεραι τούτων δυνάμεις, καὶ δεήσεσι ἐλάτρευσεν ἐν τῷ ἱερῷ. εὐδοξίᾳ εὐεξία. χάρις. ORATIO IN OCCURSUM DOMINI. A masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vo- C cabitur, Virgo virginitatem, non servavit. Clamavi- enim Scriptura: Omne masculinum adaperiens vul- vam : fust utique aperta Virginis vulva, si id a- eum referri habuit. Enimvero cordate audi et in- telligenter : Quod quidem attinet ad naturam vir- gineam, nullo omnino modo virgineæ porta fuerunt apertæ, volente eo qui nuper utero gestabatur, juxta illud de ipso oraculum : Hæc porta Domini : et in- gredietur et egredietur : et porta erit clausa ". Quod *. itaque spectat ad naturam virginean, nullo prorsus modo apertæ sunt virgineæ portæ : sed quod attinet ad potentiam Domini qui est natus, nihil Domino clausum est, sed omnia sunt illi aperta. Nihil est quod impediat; nihil quod officiat et obstet. Omnia Domino sunt aperta. Unde etiam supremæ in excel sis virtutes, inferis virtutibus clamore præcipiunt, dicentes, Tollile portas, principes, vestras : et eleva- mini, porta alernales, et introibit rex gloriæ 4. Est ergo virginitas admirabilis, vera, inquam, virgini- tas; quando etiam in virginitate discrimen est. Aliæ siquidem virgines dormitaverunt, aliae fuerunt vigi- les. Sed et matrimonium est admirabile, verum, in quam, illud et honorabile. Multi enim servaverunt, multique labefactarunt. Admirabilis nihilominus eliam viduitas. Haud enim alienum a recto, ut trium ordinumi mentionem faciamus. IV. Atque, ut prius dicebam, etiam viduitas ad- mirabilis est, vera illa viduitas: quæ in certamine immaculatorum præmiorum exstitit victrix ; quæ honorabilis et pura est, nec ementita: quæ excepta conjugis consuetudine, turpis rei iuquinamenta nescit. Talis fuit, quæ nobis modo, lectionis decursu inducta est, Anna prophetissa, bono provecta senio, ac tanquam aquila renovata ". Audisti enim non ita pridem Lucam evangelistam dicentem : Et erat Anna prophetissa, flia Phanuel, de tribu Aser : hæc pro- cesseral in diebus multis, et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua. Et hæc vidua usque ad annos octoginta quatuor: quæ non discedebat a templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die ! Vidistius quibus, et qualis exsistens Anna vidua, in sacris Evangeliis honestetur? Anna, vere Anna. Spectatis moribus, comes accessit nominis appellatio. Audiant mulieres, et claraun illam Annam æmulentur, paremque conficiant cursum, ut pares quoque coronas consequantur. Ne qua se causetur destitutam patrono, ut ne unici matrimonii castita- tem et sanctimoniam excutiat. Ezech. XLIV, 2. ↳ Psal. xxıtı, 7, 9. Sap. 1V, 2. Psal. cit, 5. ** Luc. 11, 36, 37. ut habent alii codices; ut tantum significentur geli superiores dæmonibus, et Christo comites. sin nature conditione, at dono gratia. sensum parabola : vere enim, sapere, vigilare est, et quomodo Dominus in parabolis aliis vigilandum præcipit, ut et desipere, dormitare. Mox vero pro al. mus; non explicata voce Anua, ut nec auctor ex- plicavit : ut enim nobis, Gratia, ita illi fuisset ex- ponenda, Aliter impressa distinguunt, sed minori gratia. (23) Συνετώς. Impressa συνεχώς. (24) Υπέρταται δυνάμεις. Aplius forte ὑπέρτε (25) Δἰ μὲν νυστάξασαι. Dicit, non verba, sed (46) Νηστείαις, κ. τ. έξ. Αl. ἥτις ἐν νηστείαις (27) "Αννα ὄντως "Άννα. Sic simpliciter reddi-

Ε'. Στέφανος τῶν χηρῶν ἡ ᾿Αννα, γυνὴ τὸ σχῆμα, προφῆτις τὸ τάγμα· ἐν χηροσύνῃ διάγουσα, ἐν βασι λείς διαστρεφομένη· κεχαλασμένη τὸ σῶμα, νενευ ρωμένη τὴν ψυχήν· ἐῤῥυπιδωμένη τὴν ὄψιν, διατε ταμένη την φρόνησιν· τῷ γήρα (28) συγκύπτουσα, ὀρθοβατοῦσα τῇ γνώσει· τῇ πολυετίᾳ πεπαλαιωμένη, σφριγῶσα τῇ θεογνωσία- νηστεύουσα, καὶ μὴ ἀδη- φαγοῦσα· δεομένη, καὶ μὴ ῥεμβομένη· τῷ ἱερῷ σχολάζουσα, καὶ ἀλλοτρίους οίκους μὴ περιτρέχουσα· ψάλλουσα, καὶ μὴ φλυαροῦσα· προφητεύουσα, καὶ μὴ μυθολογοῦσα· θεῖα μελετῶσα, καὶ τὰ ἄσεμνα μὴ προξενοῦσα· ὑπερέβαλεν ἡ ᾿Αννα τὴν παρὰ τοῦ Αποστόλου μακαριζομένην χήραν· ποίαν ταύτην ; Ακουε Παύλου λέγοντος· χήρα καταλεγέσθω μὴ ἔλακτον ἐτῶν ἑξήκοντα γεγονυῖα, εἱ ἐτεκνοτρό Β φησεν· εἰ ἁγίων πόδας ἔνιψεν· εἰ δεομένοις (29) Ο γνώσει. ἐπήρκεσεν· εἰ παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ ἐπηκολούθησεν. Ὑπερέβαλεν αὕτη τὴν ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου μακαρι- σθεῖσαν, καὶ τοῖς ἔτεσι, καὶ τοῖς πολιτεύμασιν. Ἡ γὰρ προφητείας ἀξιωθεῖσα, καὶ Πνεύματος ἁγίου δου χεῖον ὑπάρξασα, καὶ πᾶσι τοῖς προσδεχομένοις τὴν τοῦ Κυρίου ἔνσαρκον παρουσίαν, τὰ σύμβολα τῆς παρουσίας μηνύσασα, πῶς οὐχ ὑπερηκόντισε πάσας ; τοῦ εὐαγγελιστοῦ περὶ αὐτῆς εἰρηκότος, καθὼς ἀρ τίως ήκουες· Καὶ αὕτη, φησίν, ἡ 'Αννα, αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐπιστᾶσα, ἀνθωμολογεῖτο τῷ Κυρίῳ, καὶ ἐλάλει πᾶσι τοῖς προσδεχομένοις λύτρωσιν ἐν Ιερουσαλήμ. Είδες τῆς ᾿Αννης τὴν μεγαλειότητα; Ὑπὲρ τοῦ Κυρίου συνηγόρει, ἐπὶ αὐτοῦ τὰ αὐτοῦ κατενώπιον λαλοῦσα. Ω τῶν παραδόξων πραγμάτων ! Ο Χήρα, ἀλλὰ τοὺς ἱερεῖς καὶ γραμματεῖς ἐδρίμυττε, καὶ δριμύττουσα, πάντα τὸν λαὸν ἐψυχαγώγει, μη- νύουσα τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι λύτρωσιν ἐν Ἱερουσα λήμ, τῇ τοῦ Κυρίου ἐπιστασία· λέγουσα πρὸς τοὺς παρόντας, καὶ τὰ σύμβολα τοῦ Κυρίου μηνύουσα. Βρέφος ἑώρα ἡ ᾿Αννα τὸν Κύριον· δῶρα καὶ καθάρσια ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ μετ᾿ αὐτοῦ προσφερόμενα, καὶ οὐ προσέκοψε τῇ ἐλαχόστητι τῆς ἡλικίας· Θεὸν ὡμολόγη σε τὸ βρέφος ἡ ᾿Αννα, ἰατρὸν καὶ λυτρωτὴν ἰσχυρὸν, καὶ ἁμαρτιῶν ἀναιρέτην. Τ'. Μὴ ἁπλῶς παραδράμης, ἀγαπητέ, τῆς ᾿Αννης τὰ ῥήματα. Πᾶσι τοῖς παροῦσι μηνύουσα ἦν τὴν τοῦ ε Κυρίου ενέργειαν, λέγουσα πρὸς τοὺς συνηθροισμέ- νους· Οὐχ ὁρᾶτε τοῦτο τὸ παιδίον, τὸ μάζον ἕλκον ; τὸ θηλὺν δανειζόμενον; τὸ μητρῴοις κόλποις προσ- αναπαυόμενον; τὸ ποσὶ τὴν γῆν τέως βηματίσαι μὴ καταδεχόμενον ; τὸ ὀκταήμερον περιτεμνόμενον ; Οὐχ ὁρᾶτε; Τὸ παιδίον τοῦτο τοὺς αἰῶνας ἐθεμελίω σε (30)· τοῦτο τοὺς οὐρανοὺς ἐκαμάρωσε (51)· τοῦ το τὴν γῆν ἐπλάτυνε· τοῦτο τὴν θάλασσαν ἐχαράκω- σε ψάμμῳ. Τοῦτο τὸ παιδίον ἐκβάλλει ἀνέμους ἐκ θη- σαυρῶν αὐτοῦ· τοῦτο τὸ παιδίον ἐπὶ τοῦ Νῶε τοὺς S. AMPHILOGHII ICONIENSIS EPISCOPI V. Est Anna, corona mulierum viduarum, condi- A tione et sexu mulier, ordine prophetissa, in vidui- tate degens, in regno agens, corpore languido et flaccescenti, robusto animo, cujus faciem rug con- traherent, prudentia extenderet, senectute incurva, recta incedens scientia, longa annositate veterata, scientia Dei vigens, jejunans, non se cibo ingurgi tans: orans, non mente vaga ; in templo vacans, non per alienas oberrans domos; psalmis intenta, non nugis : prophetans, non fabulas loquens: di- vina meditans, non inhonesta procurans. Supera- vit Anna, quam Apostolus beatam deprædicat viduam. Quam illam ? Audi Paulum dicentem: Fidua eligatur, non pauciores annos sexaginta nala ; si filios educavit ; si sanctorum pedes lavit; si egenis subministravit; si omne opus bonum assectata est. Superavit bac, quam Apostolus beatam prædicavit, el.annositate et vitæ institutis. Quæ enim prophe- tiam consecuta est, et Spiritus sancti receptaculum fuit, omnibusque Christi in carne adventum exspe- clantibus, signa adventus indicavit, qui non viduas omnes superaverit? de qua nimirum dixerit eva-|| gelista, ut modo audisti : Et hac, inquit, ipsa hora" superveniens, vicissim conftebatur Domino, et loque- batur omnibus qui exspectabant redemptionem in Hierusalem ". Vidistin Aunæ magnificentiam ? Do- mino patronam agebat, coram præsente res ejus loquens. res novas et inauditas! Vidua erat ; al sacerdotes et scribas mordebat, mordensque et offendens, populum universum oblectabat, futuram Domini adventu Hierosolymis redemptionem annun- tians; ad eos loquens qui aderant et Domini symbola significans. Videbat Anna infantem Domi- num; videbat quæ pro ipso et cum ipso offerebantur munera, et expiatoriæ hostiæ, nec ætatis parvitate offensa est. Deum Anna confessa est infantem, medicum et redemptorem validum, peccatorumque exterminatorem. VI. Nevageris, charissime, simpliciter præter- iens Annæ verba. Omnibus qui aderant, insinua- bat Dominicam virtutem, in hæc verba congregatos alloquens: Huncne videtis parvulum, trahentem mammam? papillam ceu fenori accipientem ? acquiescentem in sinu materno? terram adhuc pedibus metiri non valentem? octavo circumcisum die a nativitate? Huncne, inquam, videtis parvu- lum? Hic sæcula fundavit "*: Hic coelos testudinario opere inflexit: Hic terram dilatavit et extendit ** : Hic mare arena circumvallavit 7: Parvulus iste ventos profert de thesauris suis : Hic parvulus Tim.v, 9, 10. Luc. 11, 38. s Heb. 1, 2. pro arcuatos, quod nostris parent oculis terminato un- : D Isa. XL, 22. Jer. V, dique visu, aere luminoso ac velut paulatim subsi- dente, ex distantia. Sifanus. Hic calis cameram ac testudinem superinduxit: est saltem obscurius: so- nant enim ilta verba, non cœlos ipsos in testudi- nein formatos; sed inductam super ipsos alterius corporis testudinem. (28) Τῷ γήρα. ΑΙ. Τὸ γῆρας. Μox vero, al. γνώμη (29) Δεομένοις. Apud Paulum θλιβομένοις. (30) Εθεμελίωσε. Α'. ἐποίησε. (31) Εκαμάρωσε. Fecit in modum fornicis et 22. se Psal. cxxxiv, 8.

καταράκτας ἀνέωξεν τοῦ οὐρανοῦ· τοῦτο τὸ παιδίον βροχῆς στήμονας κατεργάζεται· τοῦτο τὸ παιδίον ὡς ἔριον χιόνα τινάσσει· τοῦτο τὸ παιδίον τοὺς προπάτο ρας ἡμῶν ἐκ τῆς Αἰγύπτου διὰ τῆς Μωσαϊκῆς βακτη- ρίας ἠλευθέρωσε· τοῦτο τὸ παιδίον τὴν Ἐρυθρὰν θά- λασσαν ἔτεμε, καὶ ὡς διὰ χλοηφόρου πεδίου τὸν λαὸν διήγαγεν· καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐπομβρίσας τὸ μάννα, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ μέλι ἐκληροδότησε· τοῦτο τὸ παιδίον τὸν ναὸν τοῦτον εἰς ὕψος ἐπαρθῆναι διὰ τῶν πατέρων παρεσκεύασε· τοῦτο τὸ παιδίον ὅρκους πρὸς ᾽Αβραὰμ προτιθέμενον, ἔλεγε· Πληθύνων πλη : θυνῶ τὸ σπέρμα σου, ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσ σης. Περὶ τούτου τοῦ παιδίου ὁ προφητικός χορός παράκλησιν προφέρων, ἔλεγεν· Ἐξέγειρον τὴν δυ ναστείαν σου, καὶ ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡμᾶς. Μὴ, Β ὅτι παιδίον, τῷ παιδίῳ προσκόψητε. Τὸ αὐτὸ καὶ παιδίον, καὶ τῷ Πατρὶ συνάναρχον. Τὸ αὐτὸ καὶ χρό. νοις ἀριθμούμενον, καὶ ἀγενεαλόγητον. Τὸ αὐτὸ καὶ παιδίον ψελλίζον, τὸ αὐτὸ καὶ σοφίαν καὶ στόμα χα ριζόμενον· τὸ μὲν, διὰ τὴν ἐκ Παρθένου γέννησιν (52), τὸ δὲ, διὰ τὸ ἀκατάληπτον τῆς ὑπάρξεως· ἐπει- δὴ καὶ τοῦτο παρέστησεν Ησαΐας φάσκων· Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν. Τὸ μὲν, ἐγεννήθη· τὸ δὲ, ἐδόθη. Τὸ μὲν, διὰ τὸ ὁρώμενον· τὸ δὲ, διὰ τὸ νοούμενον. Ζ΄. Ταῦτα τῆς ᾿Αννης τὰ προφητεύματα· ταῦτα τῆς γυναικὸς τὰ ἀριστολογήματα· ταῦτα τῆς χήρας τὰ κατορθώματα, τῆς ὄντως χήρας, τῆς καλῶς τὸν βίον ἀνταλλαξάσης (35)· τῆς τὸν ἄνδρα προπεμψάτης, καὶ τὸν Κύριον ὑποδεξαμένης. Ἑπτὰ ἔτη τῷ ἀνδρὶ συν- έζησεν ἀπὸ τῆς παρθενίας αὐτῆς, ἐτῶν ἑβδομάδα πληρώσασα, καὶ ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει τὴν ἀνδρικὴν ὁμιλίαν καταπαύσασα. Καλῶς ἑβδοματίσθη· καλῶς ἐσαββάτισε· καλῶς τὴν Κυριακὴν τῆς χάριτος κατα έλαβε (34)· τρυγόνος τάξιν ἡ ᾿Αννα μετῆλθεν. Οὐκ ἐποιήσατο λήθην τοῦ συζύγου· οὐκ ἠθέτησε τὴν πρώ- την πίστιν· οὐκ ἀνήγαγεν ὑβριστὴν τῇ κλίνῃ· οὐκ ἐπέθηκεν ἄλλῳ τὸ τῆς μονογαμίας ξύλον. Εἶχεν ἐν τῇ κλίνῃ, τῇ μνήμῃ, ὡς ζῶντα τὸν τεθνεῶτα· οὐκ ἐρύπωσε τὴν νυμφικὴν σινδόνα. Οὐχ ἥψατο αὐτῇ ὁ Έλεγχος Παύλου λέγοντος· Ὅταν δὲ καταστρηνιά- σωσι τοῦ Χριστοῦ, γαμεῖν θέλουσι, ἔχουσαι κρι- μα, ὅτι τὴν πρώτην πίστιν ήθέτησαν. Οντως κρίματος ἀξία, ἡ τὴν μνήμην συνθάψασα τῷ θεοζεύ- κτῳ συζύγῳ, καὶ μάλιστα τέκνου, ἢ τέκνων παρόν των, διὸ καὶ ὁ νόμος τοῦ γάμου πεφυτούργηται· εἰ πιν, 21. 6ο τὸ δὲ, διὰ τὸ ἀκατάληπτον ὑπάρξεως, καταλλαξάσης. κατέλειβε, κατέλαβε. τό, ἡ Κυριακή τῆς χάρι τος, το, κατέλεισε ORATIO IN OCCURSUM DOMINI A tempore Noe coli cataraclas aperuit hic parvu- : hic par- lus pluviæ stamina et stillulas conficit " vulus nivem sicut lanam excutit" : puellas hic proavos nostros per Mosaicam virgam ex Ægypto liberavit : hic puellus mare Rubrum secuit ", et tanquam per virentem campum populum traduxit; cumque manna in deserto pluisset ", terrain lacte et melle manantem pro patrimonio dedit ; hic puelļus effecit, ut hoc templum per majores nostros in altum assurgeret ; hic puellus jusjurandum ad Abraham statuens dicebat: Multiplicans multipli- I cabo semen tuum sicut stellas cali, et tanquam are- nam quæ est juxta labium maris ". Pro puello học preces offerens propheticus chorus, dicebat: Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos Nolite, quia puellus est, in puello offendi. Idem et est puellus, et una cum Patre principii expers ". Idem ipse et annis numeratur, nec gene- ris ejus ratio reddi potest et enarrari 7. Idem et puer balbutiens, sapientiamque et os ac facundiam largiens : alterum, propter nativitatem ex Virgine; alterum, propter incomprehensibilitatem substan- tiæ. Hoc enim et Isaias significavit, dicens: Parvu- lus natus est nobis, filius et datus est nobis". Illud, natus est : hoc, datus. Illud, eo quod est oculis subjectum: hoc, eo quod mente percipitur. VII. Hæc Annæ vaticinia: hæc mulieris verba optima ; hæc preclara viduæ gesta ; ejus, inquam, quæ vere vidua fuit, quæ vitam bene commutavit : quæ virum præmisit, et Dominum suscepit: Una cum viro annos septem '', impleta annorum beb- domada, a sua virginitate vixit; septimoque anno a viri consuetudine cessavit. Egregie septimanam exegit, egregie celebravit Sabbatum, egregie Domi nicam gratiæ apprehendit. Exhibuit Anna partes turturis, non oblivioni tradidit conjugem primam fidem haudquaquam irritam fecit; non induxit in cubile, qui injurius violaret; nulli alteri, singula- ris matrimonii lignum imposuit; in memoria, ceu lecto, defunctum, tanquam viveret, habuit; spon- salem sindonem non polluit. Non eam perstrinxit Pauli reprehensio: Cum autem luxurigia fuerint in Christo, nubere volunt; habentes damnationem, quia primam fdem irritam fecerunt 13. vere digna C D condemnatione, quæ una cum juncto sibi a Deo con- XVI, 13. 1, 1, 14. juge memoriam sepelivit ; cum maxime adest filius, aut filii : quorum suscipiendorum gratia, ma- * Gen. vi. 11. Job xxxvm, 28. 6s Psal. cxLvu, Exod. Exod. es Deut. vi. 3. Jos. v, 6; Esd. 111, 7, etc. Gen. xxi, 17. ** Psal. Lxxix, 3. "Joan. Isa. JX, Isa. Lin, 8. Nempe humana illa, quæ plura retulit : propter incomprehensibi- litatem substantia: nempe divina illa, et omnipo- tentiæ. Mutilam vitiosamque litteram nactus Sifa- nus nihil inde probati, quanquam conatus, potuit elicere. Sic vero restituta ex fide codicum, ipsaque serie exigente, clara omnino decurrit. Νimirum, transitu a maritali statu ad vidualem : et subrogato Christo in locum præ- nissi sponsi. nimirum succedit Sabbato; scilicet, translata ad Evangelium a lege. Sil. : Dominicam gratiam deliba- vit; suspicatus legendum pro, Quod vitiosum in ejus codice erat: conjectura certe infelici ; infideliusque est Dominica gratia; etiam, potius fuerit. distillavit. 16. σε Exod. νι, 17. 6. 72 Luc. 11, 36. 78 | Timn. v, 11. (32) Το μεν, διὰ τὴν ἐκ παρθένου γέννησιν. (35) Τῆς καλῶς τὸν βίον ἀνταλλαξάσης. ΑΙ. (34) Την Κυριακὴν τῆς χάριτος κατέλαβε. Ο

καταράκτας ἀνέωξεν τοῦ οὐρανοῦ· τοῦτο τὸ παιδίον βροχῆς στήμονας κατεργάζεται· τοῦτο τὸ παιδίον ὡς ἔριον χιόνα τινάσσει· τοῦτο τὸ παιδίον τοὺς προπάτο ρας ἡμῶν ἐκ τῆς Αἰγύπτου διὰ τῆς Μωσαϊκῆς βακτη- ρίας ἠλευθέρωσε· τοῦτο τὸ παιδίον τὴν Ἐρυθρὰν θά- λασσαν ἔτεμε, καὶ ὡς διὰ χλοηφόρου πεδίου τὸν λαὸν διήγαγεν· καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐπομβρίσας τὸ μάννα, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ μέλι ἐκληροδότησε· τοῦτο τὸ παιδίον τὸν ναὸν τοῦτον εἰς ὕψος ἐπαρθῆναι διὰ τῶν πατέρων παρεσκεύασε· τοῦτο τὸ παιδίον ὅρκους πρὸς ᾽Αβραὰμ προτιθέμενον, ἔλεγε· Πληθύνων πλη : θυνῶ τὸ σπέρμα σου, ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσ σης. Περὶ τούτου τοῦ παιδίου ὁ προφητικός χορός παράκλησιν προφέρων, ἔλεγεν· Ἐξέγειρον τὴν δυ ναστείαν σου, καὶ ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡμᾶς. Μὴ, Β ὅτι παιδίον, τῷ παιδίῳ προσκόψητε. Τὸ αὐτὸ καὶ παιδίον, καὶ τῷ Πατρὶ συνάναρχον. Τὸ αὐτὸ καὶ χρό. νοις ἀριθμούμενον, καὶ ἀγενεαλόγητον. Τὸ αὐτὸ καὶ παιδίον ψελλίζον, τὸ αὐτὸ καὶ σοφίαν καὶ στόμα χα ριζόμενον· τὸ μὲν, διὰ τὴν ἐκ Παρθένου γέννησιν (52), τὸ δὲ, διὰ τὸ ἀκατάληπτον τῆς ὑπάρξεως· ἐπει- δὴ καὶ τοῦτο παρέστησεν Ησαΐας φάσκων· Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν. Τὸ μὲν, ἐγεννήθη· τὸ δὲ, ἐδόθη. Τὸ μὲν, διὰ τὸ ὁρώμενον· τὸ δὲ, διὰ τὸ νοούμενον. Ζ΄. Ταῦτα τῆς ᾿Αννης τὰ προφητεύματα· ταῦτα τῆς γυναικὸς τὰ ἀριστολογήματα· ταῦτα τῆς χήρας τὰ κατορθώματα, τῆς ὄντως χήρας, τῆς καλῶς τὸν βίον ἀνταλλαξάσης (35)· τῆς τὸν ἄνδρα προπεμψάτης, καὶ τὸν Κύριον ὑποδεξαμένης. Ἑπτὰ ἔτη τῷ ἀνδρὶ συν- έζησεν ἀπὸ τῆς παρθενίας αὐτῆς, ἐτῶν ἑβδομάδα πληρώσασα, καὶ ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἔτει τὴν ἀνδρικὴν ὁμιλίαν καταπαύσασα. Καλῶς ἑβδοματίσθη· καλῶς ἐσαββάτισε· καλῶς τὴν Κυριακὴν τῆς χάριτος κατα έλαβε (34)· τρυγόνος τάξιν ἡ ᾿Αννα μετῆλθεν. Οὐκ ἐποιήσατο λήθην τοῦ συζύγου· οὐκ ἠθέτησε τὴν πρώ- την πίστιν· οὐκ ἀνήγαγεν ὑβριστὴν τῇ κλίνῃ· οὐκ ἐπέθηκεν ἄλλῳ τὸ τῆς μονογαμίας ξύλον. Εἶχεν ἐν τῇ κλίνῃ, τῇ μνήμῃ, ὡς ζῶντα τὸν τεθνεῶτα· οὐκ ἐρύπωσε τὴν νυμφικὴν σινδόνα. Οὐχ ἥψατο αὐτῇ ὁ Έλεγχος Παύλου λέγοντος· Ὅταν δὲ καταστρηνιά- σωσι τοῦ Χριστοῦ, γαμεῖν θέλουσι, ἔχουσαι κρι- μα, ὅτι τὴν πρώτην πίστιν ήθέτησαν. Οντως κρίματος ἀξία, ἡ τὴν μνήμην συνθάψασα τῷ θεοζεύ- κτῳ συζύγῳ, καὶ μάλιστα τέκνου, ἢ τέκνων παρόν των, διὸ καὶ ὁ νόμος τοῦ γάμου πεφυτούργηται· εἰ πιν, 21. 6ο τὸ δὲ, διὰ τὸ ἀκατάληπτον ὑπάρξεως, καταλλαξάσης. κατέλειβε, κατέλαβε. τό, ἡ Κυριακή τῆς χάρι τος, το, κατέλεισε ORATIO IN OCCURSUM DOMINI A tempore Noe coli cataraclas aperuit hic parvu- : hic par- lus pluviæ stamina et stillulas conficit " vulus nivem sicut lanam excutit" : puellas hic proavos nostros per Mosaicam virgam ex Ægypto liberavit : hic puellus mare Rubrum secuit ", et tanquam per virentem campum populum traduxit; cumque manna in deserto pluisset ", terrain lacte et melle manantem pro patrimonio dedit ; hic puelļus effecit, ut hoc templum per majores nostros in altum assurgeret ; hic puellus jusjurandum ad Abraham statuens dicebat: Multiplicans multipli- I cabo semen tuum sicut stellas cali, et tanquam are- nam quæ est juxta labium maris ". Pro puello học preces offerens propheticus chorus, dicebat: Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos Nolite, quia puellus est, in puello offendi. Idem et est puellus, et una cum Patre principii expers ". Idem ipse et annis numeratur, nec gene- ris ejus ratio reddi potest et enarrari 7. Idem et puer balbutiens, sapientiamque et os ac facundiam largiens : alterum, propter nativitatem ex Virgine; alterum, propter incomprehensibilitatem substan- tiæ. Hoc enim et Isaias significavit, dicens: Parvu- lus natus est nobis, filius et datus est nobis". Illud, natus est : hoc, datus. Illud, eo quod est oculis subjectum: hoc, eo quod mente percipitur. VII. Hæc Annæ vaticinia: hæc mulieris verba optima ; hæc preclara viduæ gesta ; ejus, inquam, quæ vere vidua fuit, quæ vitam bene commutavit : quæ virum præmisit, et Dominum suscepit: Una cum viro annos septem '', impleta annorum beb- domada, a sua virginitate vixit; septimoque anno a viri consuetudine cessavit. Egregie septimanam exegit, egregie celebravit Sabbatum, egregie Domi nicam gratiæ apprehendit. Exhibuit Anna partes turturis, non oblivioni tradidit conjugem primam fidem haudquaquam irritam fecit; non induxit in cubile, qui injurius violaret; nulli alteri, singula- ris matrimonii lignum imposuit; in memoria, ceu lecto, defunctum, tanquam viveret, habuit; spon- salem sindonem non polluit. Non eam perstrinxit Pauli reprehensio: Cum autem luxurigia fuerint in Christo, nubere volunt; habentes damnationem, quia primam fdem irritam fecerunt 13. vere digna C D condemnatione, quæ una cum juncto sibi a Deo con- XVI, 13. 1, 1, 14. juge memoriam sepelivit ; cum maxime adest filius, aut filii : quorum suscipiendorum gratia, ma- * Gen. vi. 11. Job xxxvm, 28. 6s Psal. cxLvu, Exod. Exod. es Deut. vi. 3. Jos. v, 6; Esd. 111, 7, etc. Gen. xxi, 17. ** Psal. Lxxix, 3. "Joan. Isa. JX, Isa. Lin, 8. Nempe humana illa, quæ plura retulit : propter incomprehensibi- litatem substantia: nempe divina illa, et omnipo- tentiæ. Mutilam vitiosamque litteram nactus Sifa- nus nihil inde probati, quanquam conatus, potuit elicere. Sic vero restituta ex fide codicum, ipsaque serie exigente, clara omnino decurrit. Νimirum, transitu a maritali statu ad vidualem : et subrogato Christo in locum præ- nissi sponsi. nimirum succedit Sabbato; scilicet, translata ad Evangelium a lege. Sil. : Dominicam gratiam deliba- vit; suspicatus legendum pro, Quod vitiosum in ejus codice erat: conjectura certe infelici ; infideliusque est Dominica gratia; etiam, potius fuerit. distillavit. 16. σε Exod. νι, 17. 6. 72 Luc. 11, 36. 78 | Timn. v, 11. (32) Το μεν, διὰ τὴν ἐκ παρθένου γέννησιν. (35) Τῆς καλῶς τὸν βίον ἀνταλλαξάσης. ΑΙ. (34) Την Κυριακὴν τῆς χάριτος κατέλαβε. Ο

δὲ μὴ πρόσεστι τῇ νέα χήρᾳ τέκνον, εἰκὸς αὐτὴν ἐπὶ δεύτερον γάμον ὁρμᾶν, τῷ ἔρωτι τῆς φιλοτεχνίας γονίας Ι. παιδοποιΐας. νυττομένην. Ἐπειδὰν καὶ τοῦτο παραινῶν ὁ μακά ριος Παῦλος ἔλεγεν (35) • Βούλομαι νεωτέρας χή- ρας γαμεῖν· εἶτα δεικνὺς τί τὸ συμβάλλον τῆς προκοπῆς τοῦ δευτέρου γάμου, προσέθηκε λέγων· Βούλομαιι νεωτέρας χήρας γαμεῖν, τεκνογονεῖν, οικοδεσποτεῖν. Ὥστε περὶ τῆς τεκνογονίας ἡ προσ- θήκη του δευτέρου γάμου· ὅταν δὲ πρόσεστι τῇ ὁρμη σάσῃ χήρᾳ πρὸς γάμον τέκνα, περιττὸς λοιπὸν ὁ τοιοῦτος σπόρος, τῶν λογικῶν ἀσταχύων (36) ἀντερι ζόντων (37). Η'. Πάλιν οὖν τῷ λόγῳ ἐπανέλθωμεν προς την προτε ραν ὑπόθεσιν. Τί οὖν λοιπὸν ὁ εὐαγγελιστής; καλὸν γὰρ τῆς παρούσης πραγματείας ἐπιλαβέσθαι. Ἤκουες ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ λέγοντος, πῶς ὁ Συμεὼν πρὸς τὴν παρθένον ἔφη· Ἰδοὺ οὗτος κεῖς ται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσ- ραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον· καὶ σοῦ δὲ αὐτὴς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ρομφαία. Τί δέ ἐστι, Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ῥομφαία; "Ακους συνετῶς· τοῦ Συμεῶνος εἰρηκότος περὶ τοῦ Κυρίου εἰς ἑξάκουστον τῶν Παρθενικῶν ἀκοῶν τὸ, Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνά- στασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον, ἠγανάκτησεν εἰκὸς ἡ Παρθένος ὡς μήτηρ τοῦ Κυρίου κατὰ τοῦ Συμεῶνος, λέγουσα πρὸς αὐτόν· Οὐκ οἶδας τί διαγορεύεις, ἄνθρωπε. Ἐπὶ τὸν Χριστὸν σκυθρωπὰ καταγγέλλεις ; Οὐκ οἶδας τὴν σύλο ληψιν τοῦ παιδίου, καὶ ὡς κοινοῦ τόκου σημεῖον ἀντι- λογίας μηνύεις; Οὐδεμία πτῶσις ἐν αὐτῷ· ὕψωσις δὲ πολλὴ καὶ συγκατάβασις τοῖς εὐεργετουμένοις. Τί οὖν οὐκ εὐλογεῖς, ἀλλὰ φάσκεις, Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον; Ὁ δὲ Συμεὼν πρὸς τὴν Παρθένον· ᾿Αρχεῖ σοι, Παρθένε, το, μητέ ρα σε κληθῆναι· ἱκανόν σοι τό, τροφὸν εὑρεθῆναι τοῦ τρέφοντος τὸν κόσμον. Μέγα σοι τὸ, σαρκὶ βαστάσαι τὸν τὰ πάντα βαστάζοντα. Ὁ ἐν σοὶ Χριστὸς νῦν κατοικήσας, καὶ ἐν ἐμοὶ (58) νῦν ὁ αὐτὸς περὶ αὐτοῦ λαληθῆναι παρεσκεύασεν, ὅτι οὗτος κεῖται εἰς πτώ σιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραήλ· εἰς •(36) Τῶν λογικῶν ἀσταχύων ἀντεριζόντων. ἑτεριζόντων, πτῶσιν μὲν τῶν ἀπίστων Ἰουδαίων, ανάστασιν δὲ γέλι τῶν πιστευόντων ἐθνῶν. Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς ἀντεριζόντων μια ετεριζόντων εταιριζόντων, S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI trimonii lex insita est. Quod si junior vidua filio A careat, æquum fuerit, ut stimulante prolis deside- rio ad secundas nuptias prosiliat; nam et Paulus hoc admonens dicebat: Volo juniores viduas nu- bere " : tumque ostendens quid secundi matrimonii accessio conferat, adjunxit dicens : Volo juniores viduas nubere, filios procreare, matresfamilias esse. Est itaque adjectio secundarum nuptiarum ad filios procreandos. Cum autem prosilienti ad secundas nuptias viduæ filii sunt, supervacanea deinceps ejus- modi sementis est, rationalibus spicis ex adverso pugnantibus. VIII. Rursum ergo ad prius argumentum sermone redeamus. Quid igitur deinceps evangelista ? præ- stat enim ut inhæreamus præsenti commentationi. Audisti modo Lucain evangelistam dicentem, quem- admodum Simneon dixerit ad Virginen : Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicatur : et luam ipsius animam pertransibit gladius. Quid hoc vero : Et tuam ipsius animam pertransibit gladius **? Audi cordate et intelligenter : cum Sineon clare ad Virginis locutus aures, positumn dixisset in rui- nam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradiceretur; moleste forsan tulit Virgo ut Domini mater, motaque in Simeonem, sic eum alata est : Nescis, hono, quid prædices. Ergons tristia de Christo annuntias? Ignoras pueri conceptionem, et tanquam communis partus, con- tradictionis signum significas? Nulla est in eo rui- na; sed multa exaltatio, multaque in eorum usum qui beneficium consequuntur, demissio. Quidni ergo benedicis, sed ais: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in si- gnum cui contradicatur? Simeon porro ad Virgi- nem : Sat tibi est, Virgo, quod voceris mater. Abunde est, ut ejus inventa sis nutrix, qui mun- dum universum nutrit. Magnum, ut eum carne portaveris, qui universa portal. Qui jam in te do- micilium Christus habuit, ipse idem ut hoc inpræ- sentiarum de ipso loquerer, disposuit : Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. In ruinam quidem infidelium Judæorum : in resurrectionem autem fidelium gentium. Ecce hic Tim. V, 11. Luc. 11, 34, 35. B C Vel ut secundæ nuptiæ cedant in damnum illorum : quod plerunique accidit. Edita, ubi Sifanus: Quippe ratione præditis spicis, naturam alque conditionem sortientibus diversam : quod con- stat minus aptum. Quod enim præcipue nocet prio- ris tori prolibus, aliud est; ipsa scilicet inducti con- jugis inaffectio, in quam plerumque etiam alter, et verus parens declinat, studio illius. Repugnantibus ergo, ex hoc aliisque incommodis, primis prohibus, non facile convolandum habenti superstites proles ad secundas nuptias. Quanquam nec sic convolare sit proprie crimen etsi Amphilochius, ex quadam D mali specie, faciliorem illum transitum, et velut prioris conjugis neglectam memoriam, crimen vo- carit. Sicque Græcis invidiosæ sunt illæ sæpius re- petita nuptiæ, ut non modo non benedicant secun- das, sed abhorreant tertias, quartasque pœnis sub- jiciant. lib. ni, cap. 2, in hujusmodi locum hæc adnotat : • Pro edit. Combef. stat quidem Regia bibliotheca codex 205; vero Biblio- theca PP. Paris. tom. XIII, pag. 841, codex 1043. Sed longe rectius ambobus, meo quidem judicio, codices et habent hoc est, adulterinarum spicarum rationalium. › (55) Ελεγεν. Αl. κέκραγε. Paulo post pro τεχνο- (37) 'Αντεριζόντων. Cotelerius ad Constit, apost. (38) 'Εν ἐμοί. Αl. ἐμέ. Εt mox, περὶ αὐτοῦ λαλεί.

δὲ μὴ πρόσεστι τῇ νέα χήρᾳ τέκνον, εἰκὸς αὐτὴν ἐπὶ δεύτερον γάμον ὁρμᾶν, τῷ ἔρωτι τῆς φιλοτεχνίας γονίας Ι. παιδοποιΐας. νυττομένην. Ἐπειδὰν καὶ τοῦτο παραινῶν ὁ μακά ριος Παῦλος ἔλεγεν (35) • Βούλομαι νεωτέρας χή- ρας γαμεῖν· εἶτα δεικνὺς τί τὸ συμβάλλον τῆς προκοπῆς τοῦ δευτέρου γάμου, προσέθηκε λέγων· Βούλομαιι νεωτέρας χήρας γαμεῖν, τεκνογονεῖν, οικοδεσποτεῖν. Ὥστε περὶ τῆς τεκνογονίας ἡ προσ- θήκη του δευτέρου γάμου· ὅταν δὲ πρόσεστι τῇ ὁρμη σάσῃ χήρᾳ πρὸς γάμον τέκνα, περιττὸς λοιπὸν ὁ τοιοῦτος σπόρος, τῶν λογικῶν ἀσταχύων (36) ἀντερι ζόντων (37). Η'. Πάλιν οὖν τῷ λόγῳ ἐπανέλθωμεν προς την προτε ραν ὑπόθεσιν. Τί οὖν λοιπὸν ὁ εὐαγγελιστής; καλὸν γὰρ τῆς παρούσης πραγματείας ἐπιλαβέσθαι. Ἤκουες ἀρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ λέγοντος, πῶς ὁ Συμεὼν πρὸς τὴν παρθένον ἔφη· Ἰδοὺ οὗτος κεῖς ται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσ- ραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον· καὶ σοῦ δὲ αὐτὴς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ρομφαία. Τί δέ ἐστι, Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ῥομφαία; "Ακους συνετῶς· τοῦ Συμεῶνος εἰρηκότος περὶ τοῦ Κυρίου εἰς ἑξάκουστον τῶν Παρθενικῶν ἀκοῶν τὸ, Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνά- στασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον, ἠγανάκτησεν εἰκὸς ἡ Παρθένος ὡς μήτηρ τοῦ Κυρίου κατὰ τοῦ Συμεῶνος, λέγουσα πρὸς αὐτόν· Οὐκ οἶδας τί διαγορεύεις, ἄνθρωπε. Ἐπὶ τὸν Χριστὸν σκυθρωπὰ καταγγέλλεις ; Οὐκ οἶδας τὴν σύλο ληψιν τοῦ παιδίου, καὶ ὡς κοινοῦ τόκου σημεῖον ἀντι- λογίας μηνύεις; Οὐδεμία πτῶσις ἐν αὐτῷ· ὕψωσις δὲ πολλὴ καὶ συγκατάβασις τοῖς εὐεργετουμένοις. Τί οὖν οὐκ εὐλογεῖς, ἀλλὰ φάσκεις, Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον; Ὁ δὲ Συμεὼν πρὸς τὴν Παρθένον· ᾿Αρχεῖ σοι, Παρθένε, το, μητέ ρα σε κληθῆναι· ἱκανόν σοι τό, τροφὸν εὑρεθῆναι τοῦ τρέφοντος τὸν κόσμον. Μέγα σοι τὸ, σαρκὶ βαστάσαι τὸν τὰ πάντα βαστάζοντα. Ὁ ἐν σοὶ Χριστὸς νῦν κατοικήσας, καὶ ἐν ἐμοὶ (58) νῦν ὁ αὐτὸς περὶ αὐτοῦ λαληθῆναι παρεσκεύασεν, ὅτι οὗτος κεῖται εἰς πτώ σιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραήλ· εἰς •(36) Τῶν λογικῶν ἀσταχύων ἀντεριζόντων. ἑτεριζόντων, πτῶσιν μὲν τῶν ἀπίστων Ἰουδαίων, ανάστασιν δὲ γέλι τῶν πιστευόντων ἐθνῶν. Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς ἀντεριζόντων μια ετεριζόντων εταιριζόντων, S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI trimonii lex insita est. Quod si junior vidua filio A careat, æquum fuerit, ut stimulante prolis deside- rio ad secundas nuptias prosiliat; nam et Paulus hoc admonens dicebat: Volo juniores viduas nu- bere " : tumque ostendens quid secundi matrimonii accessio conferat, adjunxit dicens : Volo juniores viduas nubere, filios procreare, matresfamilias esse. Est itaque adjectio secundarum nuptiarum ad filios procreandos. Cum autem prosilienti ad secundas nuptias viduæ filii sunt, supervacanea deinceps ejus- modi sementis est, rationalibus spicis ex adverso pugnantibus. VIII. Rursum ergo ad prius argumentum sermone redeamus. Quid igitur deinceps evangelista ? præ- stat enim ut inhæreamus præsenti commentationi. Audisti modo Lucain evangelistam dicentem, quem- admodum Simneon dixerit ad Virginen : Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicatur : et luam ipsius animam pertransibit gladius. Quid hoc vero : Et tuam ipsius animam pertransibit gladius **? Audi cordate et intelligenter : cum Sineon clare ad Virginis locutus aures, positumn dixisset in rui- nam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradiceretur; moleste forsan tulit Virgo ut Domini mater, motaque in Simeonem, sic eum alata est : Nescis, hono, quid prædices. Ergons tristia de Christo annuntias? Ignoras pueri conceptionem, et tanquam communis partus, con- tradictionis signum significas? Nulla est in eo rui- na; sed multa exaltatio, multaque in eorum usum qui beneficium consequuntur, demissio. Quidni ergo benedicis, sed ais: Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in si- gnum cui contradicatur? Simeon porro ad Virgi- nem : Sat tibi est, Virgo, quod voceris mater. Abunde est, ut ejus inventa sis nutrix, qui mun- dum universum nutrit. Magnum, ut eum carne portaveris, qui universa portal. Qui jam in te do- micilium Christus habuit, ipse idem ut hoc inpræ- sentiarum de ipso loquerer, disposuit : Ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. In ruinam quidem infidelium Judæorum : in resurrectionem autem fidelium gentium. Ecce hic Tim. V, 11. Luc. 11, 34, 35. B C Vel ut secundæ nuptiæ cedant in damnum illorum : quod plerunique accidit. Edita, ubi Sifanus: Quippe ratione præditis spicis, naturam alque conditionem sortientibus diversam : quod con- stat minus aptum. Quod enim præcipue nocet prio- ris tori prolibus, aliud est; ipsa scilicet inducti con- jugis inaffectio, in quam plerumque etiam alter, et verus parens declinat, studio illius. Repugnantibus ergo, ex hoc aliisque incommodis, primis prohibus, non facile convolandum habenti superstites proles ad secundas nuptias. Quanquam nec sic convolare sit proprie crimen etsi Amphilochius, ex quadam D mali specie, faciliorem illum transitum, et velut prioris conjugis neglectam memoriam, crimen vo- carit. Sicque Græcis invidiosæ sunt illæ sæpius re- petita nuptiæ, ut non modo non benedicant secun- das, sed abhorreant tertias, quartasque pœnis sub- jiciant. lib. ni, cap. 2, in hujusmodi locum hæc adnotat : • Pro edit. Combef. stat quidem Regia bibliotheca codex 205; vero Biblio- theca PP. Paris. tom. XIII, pag. 841, codex 1043. Sed longe rectius ambobus, meo quidem judicio, codices et habent hoc est, adulterinarum spicarum rationalium. › (55) Ελεγεν. Αl. κέκραγε. Paulo post pro τεχνο- (37) 'Αντεριζόντων. Cotelerius ad Constit, apost. (38) 'Εν ἐμοί. Αl. ἐμέ. Εt mox, περὶ αὐτοῦ λαλεί.

Β | πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον· σημεῖον ἀντιλεγό- μενον τὸν σταυρὸν προσαγορεύσας. Διὰ τί; Ἐπειδὴ ἐν αὐτῷ τῷ σταυρῷ πολλοὶ τῶν ἀπίστων ἀντιλογίας προσήνεγκαν τῷ Κυρίῳ, καὶ λόγοις καὶ ἔργοις χω- μῳδοῦντες, ὄξος ποτίζοντες, χολὴν προσάγοντες, ἀκάνθινον στέφανον περιθέντες, λόγχῃ τὴν πλευρὰν νύττοντες, χερσὶ ῥαπίζοντες, ὀνειδιστικοῖς βοῶντες λόγοις· Αλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶ σαι. Τοῦτο οὖν ἑρμηνεύων ὁ Συμεὼν ἔλεγε· Καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον. Πολλοὶ γὰρ ἀντεῖπον· ὅ τε Πέτρος ηρνήσατο, καὶ πάντες οἱ ἀπόστολοι ὡς ἀποί- μαντα πρόβατα διεσκορπίζοντο· ἐν τῷ οὖν σταυρικῷ σημείῳ, καὶ αὐτῆς τῆς Παρθένου ἐπεπλήρωτο ἡ καρ δία λύπης· διὸ καὶ ἔλεγε· Διὰ τί μὴ προετελεύτησα ; Διὰ τί δὲ τὴν ἡμέραν ταύτην κατέλαβον; Παρθένος μεμένηκα, καὶ μείζονα μητρώοις τοῖς σπλάγχνοις δά- κνομαι. Τούτους τοὺς ἀπείρους λογισμοὺς τῆς Παρ- θένου, ῥομφαίαν ὁ Συμεὼν προσηγόρευσεν, ὡς νύττον τας τὰ ἐνδόσθια, ὡς σκάνδαλα προσοίσοντας, καθώς καὶ ὁ Κύριος προεἶπε· Πάντες ἐν ἐμοὶ σκανδαλι σθήσεσθε ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ· ὅθεν καὶ ἐπήγαγεν ὁ Συμεὼν φάσκων· Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ρομφαία, ὅπως ἂν ἀποκαλυφθῶσιν ἐκ πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοί. "Ορα πῶς τοὺς ἀπείρους διαλογισμούς ῥομφαίαν προσηγόρευσεν ὁ Συμεών, ὡς νύττοντας τὰ ἐνδόσθια, ὡς ἁπτομένους νεφρῶν καὶ μυελῶν. Τούτοις δὲ περιέπεσεν ἡ Παρθέ- νος Μαρία (59), μηδέπω τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως εἰδεῖα· καὶ ὅτι ἐκ γειτόνων ἡ ἀνάστασις, οὐδέπω ἐγί- νωσκεν. "Οθεν μετὰ τὴν ἀνάστασιν, οὐκέτι ῥομφαία 418, δίστομος – ἀλλ᾽ εὐφροσύνη καὶ ἀγαλλίασις. Σημείον τοίνυν ἀντιλογίας, τὸ σταυρικὸν σημεῖον ὁ Συμεών προσηγόρευσεν, ἐν ᾧ καιρῷ ῥομφαία λογισμῶν τὴν Παρθένον (40) διῆλθεν. Εστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα Καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις; Ἐξ αὐτῶν τῶν τοῦ Κυ- ρίσο διδαγμάτων. Ακους αὐτοῦ λέγοντος· Η γενεὰ αὕτη, γενεὰ πονηρά ἐστι· σημεῖον ἐπιζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ, εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου. Ωσπερ γὰρ ἦν Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους, οὕτως ἔσται καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς, τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας. Ορᾶς πῶς τὸ σταυρικὸν πάθος ση- μεῖον προσηγορεύθη, οὐ μόνον ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ; Σφόδρα γὰρ τὰ παλαιὰ συμ- φωνεῖ τῇ Νέα. Διὰ τί; Ἐπειδὴ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς Θεὸς ὁ κἀκεῖνα νομοθετήσας, καὶ ὧδε βραβεύσας. Καὶ τίς τούτοις μάρτυς; Αὐτὸς ὁ Κύριος. Ακουε αὐτοῦ λέ- γοντος ἐν τῷ προφήτη Ιεζεκιήλ, πρὸς τοὺς θεριστας ἀγγέλους, τὴν καθολικήν συντέλειαν μηνύοντος, οὔτ τω λέγων· Μὴ φείσησθε τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑμῶν, το Εt ORATIO IN OCCURSUM DOMINI. A positus est in ruinam et resurrectionem multorum in c C D Matth. xxvi, 42. Matth. XXVI, 51. Luc. has autem incidit Virgo Maria: nempe, cogitationes, gladii instar animam pervadentes, quod nondum sciret vim resurrectionis. Et hæc ab Origene accepta hom. in Luc. non probanda sententia, in qua etiam fuit Cyrillus et alii. Potuit sane, nulla tali ¡gnorantia laborans Maria, compassionis affectu et Israel; et in signum cui contradicatur: signum cui contradicitur, crucem appellans. Quamobrem? Quia multi infideles in ipsa cruce contradiserunt Do- mino, et verbis et factis traducentes, polantes aceto, fel admoventes, imponentes coronam spineam, lau- cea fodientes latus, manibus dantes alapas, probro- sis clamoribus sugillantes: Alios solvos fecit, se ipsum non potest salvum facere 7. Hoc ergo expo- uens Simeon, dicebat : in signum cui contradi- catur. Multi siquidem contradixerunt, quando Petrus negavit; quando omnes apostoli velut oves pasto- rem non habentes, fuerunt dispersi. Fuit ergo ipsius etiam Virginis cor tristitia impletum, in crucis signo. Quare etiam dicebat: Uiquid non prior vi- vis excessi? quid ad hanc diem pervenit Virgo mansi, et ita manens, majores maternis visceribus dolores sentio. Hasce inuumeras Virginis cogitatio- nes Simeon appellavit gladium, velut quæ scandala allatura, viscera vulnerarent : quemadmodum etiam prædixit Dominus: Omnes in me scandalum patie- mini in nocte ista ". Unde etiam adjecit Simeon in hæc verba Et tuam ipsius animum doloris gla- dius pertransibit, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes 7. Vide ut Simeon innumeras cogita- tiones gladium vocaverit ; velut quæ ferirent visce- ra; velut quæ renes medullasque contingerent. In has autem incidit Virgo Maria, quod nondumn sciret vim resurrectionis, quod etiamnum resurrectionem in propinquo esse ignoraret. Unde post resurrectio- nem, non jam amplius gladius anceps, sed lætitia atque exsultatio est. Signum igitur contradictionis, crucis signum Simeon appellavit, quo tempore co- gitationum gladius Virginem pervasil. Sed prorsus aliquis dicat : Unde vero hæc demonstraveris ? Ex ipsa Domini doctrina. Audi illum dicentem : Gene ratio hac, generatio nequam est : signum quærit, et signum non dabitur ei, nisi signum Jonæ prophetæ. Sicut enim fuit Jonas in ventre celi : sic erit Filius hominis in corde terra, tribus diebus et tribus nocti- bus ". Vides ut crucis supplicium dictum fuerit signum, non solum in Novo Testamento, sed etiam in Veteri? Admodum enim consonant vetera Novo Testamento. Quamobrem? Quia unus et idem Deus est, qui illa sauxit, et hic ordinavit. Quis vero his testis fuerit? Ipse Dominus. Audi enim eum dicen- tem in propheta Ezechiele ad angelos messores, dum universalem consummationem annuntians ait : Ne parcite oculis vestris, et ne miseremini senem, neque juvenem, neque virginem, et puerum et mulie- res interficite ad interneciónem. Eos autem qui signum 11, 35. " Luc. x1, 29, 30; Matth. x11, 39, 40. maternis visceribus, dira illa Filii passione intime cruciari; ut etiam ex zelo divinæ gloriæ, quam tanto in Jesum parricidio Judæorum videbat immaniter conculcari; ut ne scandalum dicam in cruce futu- rum, ad quod præcipue Simeon respicere videtur. Videndus Beda, etc. (39) Τούτοις δὲ περιέπεσεν ἡ Παρθένος Μαρία. 1η (40) Τὴν Παρθένον. ΑΙ. Τὴν ψυχὴν τῆς Παρθένου.

Β | πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον· σημεῖον ἀντιλεγό- μενον τὸν σταυρὸν προσαγορεύσας. Διὰ τί; Ἐπειδὴ ἐν αὐτῷ τῷ σταυρῷ πολλοὶ τῶν ἀπίστων ἀντιλογίας προσήνεγκαν τῷ Κυρίῳ, καὶ λόγοις καὶ ἔργοις χω- μῳδοῦντες, ὄξος ποτίζοντες, χολὴν προσάγοντες, ἀκάνθινον στέφανον περιθέντες, λόγχῃ τὴν πλευρὰν νύττοντες, χερσὶ ῥαπίζοντες, ὀνειδιστικοῖς βοῶντες λόγοις· Αλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶ σαι. Τοῦτο οὖν ἑρμηνεύων ὁ Συμεὼν ἔλεγε· Καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον. Πολλοὶ γὰρ ἀντεῖπον· ὅ τε Πέτρος ηρνήσατο, καὶ πάντες οἱ ἀπόστολοι ὡς ἀποί- μαντα πρόβατα διεσκορπίζοντο· ἐν τῷ οὖν σταυρικῷ σημείῳ, καὶ αὐτῆς τῆς Παρθένου ἐπεπλήρωτο ἡ καρ δία λύπης· διὸ καὶ ἔλεγε· Διὰ τί μὴ προετελεύτησα ; Διὰ τί δὲ τὴν ἡμέραν ταύτην κατέλαβον; Παρθένος μεμένηκα, καὶ μείζονα μητρώοις τοῖς σπλάγχνοις δά- κνομαι. Τούτους τοὺς ἀπείρους λογισμοὺς τῆς Παρ- θένου, ῥομφαίαν ὁ Συμεὼν προσηγόρευσεν, ὡς νύττον τας τὰ ἐνδόσθια, ὡς σκάνδαλα προσοίσοντας, καθώς καὶ ὁ Κύριος προεἶπε· Πάντες ἐν ἐμοὶ σκανδαλι σθήσεσθε ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ· ὅθεν καὶ ἐπήγαγεν ὁ Συμεὼν φάσκων· Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ρομφαία, ὅπως ἂν ἀποκαλυφθῶσιν ἐκ πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοί. "Ορα πῶς τοὺς ἀπείρους διαλογισμούς ῥομφαίαν προσηγόρευσεν ὁ Συμεών, ὡς νύττοντας τὰ ἐνδόσθια, ὡς ἁπτομένους νεφρῶν καὶ μυελῶν. Τούτοις δὲ περιέπεσεν ἡ Παρθέ- νος Μαρία (59), μηδέπω τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως εἰδεῖα· καὶ ὅτι ἐκ γειτόνων ἡ ἀνάστασις, οὐδέπω ἐγί- νωσκεν. "Οθεν μετὰ τὴν ἀνάστασιν, οὐκέτι ῥομφαία 418, δίστομος – ἀλλ᾽ εὐφροσύνη καὶ ἀγαλλίασις. Σημείον τοίνυν ἀντιλογίας, τὸ σταυρικὸν σημεῖον ὁ Συμεών προσηγόρευσεν, ἐν ᾧ καιρῷ ῥομφαία λογισμῶν τὴν Παρθένον (40) διῆλθεν. Εστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα Καὶ πόθεν ἡμῖν ἡ ἀπόδειξις; Ἐξ αὐτῶν τῶν τοῦ Κυ- ρίσο διδαγμάτων. Ακους αὐτοῦ λέγοντος· Η γενεὰ αὕτη, γενεὰ πονηρά ἐστι· σημεῖον ἐπιζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ, εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου. Ωσπερ γὰρ ἦν Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους, οὕτως ἔσται καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς, τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας. Ορᾶς πῶς τὸ σταυρικὸν πάθος ση- μεῖον προσηγορεύθη, οὐ μόνον ἐν τῇ Καινῇ Διαθήκῃ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ; Σφόδρα γὰρ τὰ παλαιὰ συμ- φωνεῖ τῇ Νέα. Διὰ τί; Ἐπειδὴ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς Θεὸς ὁ κἀκεῖνα νομοθετήσας, καὶ ὧδε βραβεύσας. Καὶ τίς τούτοις μάρτυς; Αὐτὸς ὁ Κύριος. Ακουε αὐτοῦ λέ- γοντος ἐν τῷ προφήτη Ιεζεκιήλ, πρὸς τοὺς θεριστας ἀγγέλους, τὴν καθολικήν συντέλειαν μηνύοντος, οὔτ τω λέγων· Μὴ φείσησθε τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑμῶν, το Εt ORATIO IN OCCURSUM DOMINI. A positus est in ruinam et resurrectionem multorum in c C D Matth. xxvi, 42. Matth. XXVI, 51. Luc. has autem incidit Virgo Maria: nempe, cogitationes, gladii instar animam pervadentes, quod nondum sciret vim resurrectionis. Et hæc ab Origene accepta hom. in Luc. non probanda sententia, in qua etiam fuit Cyrillus et alii. Potuit sane, nulla tali ¡gnorantia laborans Maria, compassionis affectu et Israel; et in signum cui contradicatur: signum cui contradicitur, crucem appellans. Quamobrem? Quia multi infideles in ipsa cruce contradiserunt Do- mino, et verbis et factis traducentes, polantes aceto, fel admoventes, imponentes coronam spineam, lau- cea fodientes latus, manibus dantes alapas, probro- sis clamoribus sugillantes: Alios solvos fecit, se ipsum non potest salvum facere 7. Hoc ergo expo- uens Simeon, dicebat : in signum cui contradi- catur. Multi siquidem contradixerunt, quando Petrus negavit; quando omnes apostoli velut oves pasto- rem non habentes, fuerunt dispersi. Fuit ergo ipsius etiam Virginis cor tristitia impletum, in crucis signo. Quare etiam dicebat: Uiquid non prior vi- vis excessi? quid ad hanc diem pervenit Virgo mansi, et ita manens, majores maternis visceribus dolores sentio. Hasce inuumeras Virginis cogitatio- nes Simeon appellavit gladium, velut quæ scandala allatura, viscera vulnerarent : quemadmodum etiam prædixit Dominus: Omnes in me scandalum patie- mini in nocte ista ". Unde etiam adjecit Simeon in hæc verba Et tuam ipsius animum doloris gla- dius pertransibit, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes 7. Vide ut Simeon innumeras cogita- tiones gladium vocaverit ; velut quæ ferirent visce- ra; velut quæ renes medullasque contingerent. In has autem incidit Virgo Maria, quod nondumn sciret vim resurrectionis, quod etiamnum resurrectionem in propinquo esse ignoraret. Unde post resurrectio- nem, non jam amplius gladius anceps, sed lætitia atque exsultatio est. Signum igitur contradictionis, crucis signum Simeon appellavit, quo tempore co- gitationum gladius Virginem pervasil. Sed prorsus aliquis dicat : Unde vero hæc demonstraveris ? Ex ipsa Domini doctrina. Audi illum dicentem : Gene ratio hac, generatio nequam est : signum quærit, et signum non dabitur ei, nisi signum Jonæ prophetæ. Sicut enim fuit Jonas in ventre celi : sic erit Filius hominis in corde terra, tribus diebus et tribus nocti- bus ". Vides ut crucis supplicium dictum fuerit signum, non solum in Novo Testamento, sed etiam in Veteri? Admodum enim consonant vetera Novo Testamento. Quamobrem? Quia unus et idem Deus est, qui illa sauxit, et hic ordinavit. Quis vero his testis fuerit? Ipse Dominus. Audi enim eum dicen- tem in propheta Ezechiele ad angelos messores, dum universalem consummationem annuntians ait : Ne parcite oculis vestris, et ne miseremini senem, neque juvenem, neque virginem, et puerum et mulie- res interficite ad interneciónem. Eos autem qui signum 11, 35. " Luc. x1, 29, 30; Matth. x11, 39, 40. maternis visceribus, dira illa Filii passione intime cruciari; ut etiam ex zelo divinæ gloriæ, quam tanto in Jesum parricidio Judæorum videbat immaniter conculcari; ut ne scandalum dicam in cruce futu- rum, ad quod præcipue Simeon respicere videtur. Videndus Beda, etc. (39) Τούτοις δὲ περιέπεσεν ἡ Παρθένος Μαρία. 1η (40) Τὴν Παρθένον. ΑΙ. Τὴν ψυχὴν τῆς Παρθένου.