ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΙΚΟΝΙΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΜΕΣΟΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΝ Καὶ εἰς τὸν παράλυτον, καὶ εἰς τὸ, « Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν. » Ἐν Σαββάτῳ πρὸς τὸν παράλυτον ὁ Κύριος έλε γεν· 'Εγερθείς ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου· καὶ τούτου χάριν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ἔλεγεν, Η ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πατρός. Καὶ ὅτι διὰ τὴν πρὸς τὸν παράλυτον αὐτεξούσιον θεραπείαν ὁ Κύριος πρὸς τοὺς Ἰουδαίους τούτους εἶπεν τοὺς λόγους, ἐκ τῶν ἀρτίως ἀναγνωσθέντων λάμβανε τὴν ἀπό δειξιν. Ενθεν γὰρ ὁ Κύριος φανερώτερον ἐμήνυσεν τὸ ἀπαράλλακτον ἑαυτοῦ καὶ τοῦ Πατρός. Εἰ ἦν γὰρ ὁ Κύριος εἰρηκώς, Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστι τοῦ Πατρὸς, ἀλλ' ἐμή ἐστιν· ἐχώριζεν ἑαυτὸν τοῦ Παν τρὸς, ξένον ἐποίει τῆς οὐσίας, ἠλλοτρίου τῆς οἰκο νομίας. Εἰρηκὼς δὲ, Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πατρός, έδειξε τὸ ἀπαράλλακτον τῆς οὐσίας, καὶ ὅτι μία διδαχή Παρ τρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος. Εἷς γὰρ ὁ Λά γος Υἱὸς τοῦ Πατρὸς, καὶ Πνεῦμα τοῦ Πατρός, τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Πῶς ἕτερα διδάξει ὁ Λόγος, καὶ πῶς ἕτερα κατηχήσει τὸ ἅγιον Πνεῦμα ; Οὐκ ἔστι τοῦτο, οὐκ ἔστι, κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον τὸν λέγοντα Οὐδεὶς οἶδεν τὰ τοῦ ἀνθρώπου, εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὸ κατοικοῦν ἐν αὐτῷ· οὕτω καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ οὐδεὶς οἶδεν, εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ τὸ ἐν αὐτῷ. Καὶ ὅτι διὰ τὴν πρὸς τὸν παρά λυτον αὐτεξούσιον θεραπείαν, καθώς προεῖπον, ὁ Κύριος προσήκατο τούτους τοὺς λόγους, ήκουες αρ τίως τοῦ Κυρίου λέγοντος· Εν ἔργον ἐποίησα, καὶ πάντες θαυμάζετε· διὰ τοῦτο Μωϋσῆς ὑμῖν ἔδωκε τὴν περιτομὴν οὐχ ὅτι ἐκ τοῦ Μωϋσέως ἐστὶν, ἀλλ' ἐκ τῶν πατέρων), καὶ ἐν Σαββάτῳ περιτέμνετε ἄνθρωπον. Εἰ περιτομὴν λαμβάνει ἄνθρωπος ἐν Σαββάτῳ, ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος Μωϋσέως, ἐμοὶ χολᾶτε, ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI. AMPHILOCHII EPISCOPI ICONII IN MESOPENTECOSTEN (22), In paralyticum ", et in illud: « Nolite judicare secundum faciem ”. (Edit. Christ. Frid. Matthai cum Gregorii Thessalonicensis Oral. X, Mosque, 1776, in-8o, ex codice membran. saec.xus, qui est bibliothecæ synodalis num. CCXXI.) B In Sabbato dixit Dominus ad paralyticum: Sur- A gens, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam; et propterea dicebat Judæis : Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me, Patris s. Quod autem Jesus, propter paralytici curationem vi omnipoten- tis voluntatis suæ effectam, hæc verba Judæis dixe- rit, ex iis quæ nuper lecta sunt, demonstratio peten- da est. Inde enim probavit Dominus suam cum Patre consubstantialitatem. Si enim dixisset Dominus : Mea doctrina non est Patris, sed mea est, se a Patre se- parasset, ab ipsius substantia se alienum fecisset, salutis humanæ abjecisset œconomiam. Cuin autem dixerit : Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me, Patris, ostendit se Patri esse consubstan- tialem, unamque et eamdem esse doctrinam Patris, Filii et Spiritus sancti. Enimvero unus est Filius Patris Verbum ; et unus Spiritus Patris, Spiritus anctus (23). Numn igitur fieri possit, alia docere Verbum, alia Spiritum sanctum? Minime, minime; dicit enim beatus Apostolus: Nemo scit quæ sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est : ita et quæ Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei ". Rursus autem Jesum, propter paralytici curationem vi omnipotentis voluntatis suæ effectam, sic Judæis fuisse locutum, ex illo etiam probatur, quod Do- minum modo audieris dicentem: Unum opus feci, et omnes miramini. Propterea Moyses dedit vobis circumcisionem (non quia ex Moyse est, sed ex patri bus), et in Sabbato circumciditis hominem. Si cir- cumcisionem accipit homo in Sabbato, ut non solva- tur lex Moysi, mihi indignamini, quia totum hominem salvum feci in Sabbato? Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Quoniam au- tem sic locutus est Dominus propter curationem para- Cor. 11, 11. C • Joan. vi, 16. Cor. 11, 11. Joan. VII, 16. octo celebratur, et incipit ab hebdomadæ quartæ post Pascha feria quarta, et desinit in feriam quartam quinta hebdomadæ. SUICERUS. dit prima facie adversari videtur, editori Mosquensi persuasit ut hoc fragmentum e tenebris, in quibus hon immerito jacebat, erueret. EDIT. (22) Mesopentecoste solemnitas est, quæ per dies (25) Forte hoc comma, quod τῷ Filioque proce-

ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΙΚΟΝΙΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΜΕΣΟΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΝ Καὶ εἰς τὸν παράλυτον, καὶ εἰς τὸ, « Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν. » Ἐν Σαββάτῳ πρὸς τὸν παράλυτον ὁ Κύριος έλε γεν· 'Εγερθείς ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου· καὶ τούτου χάριν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ἔλεγεν, Η ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πατρός. Καὶ ὅτι διὰ τὴν πρὸς τὸν παράλυτον αὐτεξούσιον θεραπείαν ὁ Κύριος πρὸς τοὺς Ἰουδαίους τούτους εἶπεν τοὺς λόγους, ἐκ τῶν ἀρτίως ἀναγνωσθέντων λάμβανε τὴν ἀπό δειξιν. Ενθεν γὰρ ὁ Κύριος φανερώτερον ἐμήνυσεν τὸ ἀπαράλλακτον ἑαυτοῦ καὶ τοῦ Πατρός. Εἰ ἦν γὰρ ὁ Κύριος εἰρηκώς, Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστι τοῦ Πατρὸς, ἀλλ' ἐμή ἐστιν· ἐχώριζεν ἑαυτὸν τοῦ Παν τρὸς, ξένον ἐποίει τῆς οὐσίας, ἠλλοτρίου τῆς οἰκο νομίας. Εἰρηκὼς δὲ, Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με Πατρός, έδειξε τὸ ἀπαράλλακτον τῆς οὐσίας, καὶ ὅτι μία διδαχή Παρ τρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος. Εἷς γὰρ ὁ Λά γος Υἱὸς τοῦ Πατρὸς, καὶ Πνεῦμα τοῦ Πατρός, τὸ ἅγιον Πνεῦμα. Πῶς ἕτερα διδάξει ὁ Λόγος, καὶ πῶς ἕτερα κατηχήσει τὸ ἅγιον Πνεῦμα ; Οὐκ ἔστι τοῦτο, οὐκ ἔστι, κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον τὸν λέγοντα Οὐδεὶς οἶδεν τὰ τοῦ ἀνθρώπου, εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὸ κατοικοῦν ἐν αὐτῷ· οὕτω καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ οὐδεὶς οἶδεν, εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ τὸ ἐν αὐτῷ. Καὶ ὅτι διὰ τὴν πρὸς τὸν παρά λυτον αὐτεξούσιον θεραπείαν, καθώς προεῖπον, ὁ Κύριος προσήκατο τούτους τοὺς λόγους, ήκουες αρ τίως τοῦ Κυρίου λέγοντος· Εν ἔργον ἐποίησα, καὶ πάντες θαυμάζετε· διὰ τοῦτο Μωϋσῆς ὑμῖν ἔδωκε τὴν περιτομὴν οὐχ ὅτι ἐκ τοῦ Μωϋσέως ἐστὶν, ἀλλ' ἐκ τῶν πατέρων), καὶ ἐν Σαββάτῳ περιτέμνετε ἄνθρωπον. Εἰ περιτομὴν λαμβάνει ἄνθρωπος ἐν Σαββάτῳ, ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος Μωϋσέως, ἐμοὶ χολᾶτε, ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI. AMPHILOCHII EPISCOPI ICONII IN MESOPENTECOSTEN (22), In paralyticum ", et in illud: « Nolite judicare secundum faciem ”. (Edit. Christ. Frid. Matthai cum Gregorii Thessalonicensis Oral. X, Mosque, 1776, in-8o, ex codice membran. saec.xus, qui est bibliothecæ synodalis num. CCXXI.) B In Sabbato dixit Dominus ad paralyticum: Sur- A gens, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam; et propterea dicebat Judæis : Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me, Patris s. Quod autem Jesus, propter paralytici curationem vi omnipoten- tis voluntatis suæ effectam, hæc verba Judæis dixe- rit, ex iis quæ nuper lecta sunt, demonstratio peten- da est. Inde enim probavit Dominus suam cum Patre consubstantialitatem. Si enim dixisset Dominus : Mea doctrina non est Patris, sed mea est, se a Patre se- parasset, ab ipsius substantia se alienum fecisset, salutis humanæ abjecisset œconomiam. Cuin autem dixerit : Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me, Patris, ostendit se Patri esse consubstan- tialem, unamque et eamdem esse doctrinam Patris, Filii et Spiritus sancti. Enimvero unus est Filius Patris Verbum ; et unus Spiritus Patris, Spiritus anctus (23). Numn igitur fieri possit, alia docere Verbum, alia Spiritum sanctum? Minime, minime; dicit enim beatus Apostolus: Nemo scit quæ sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est : ita et quæ Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei ". Rursus autem Jesum, propter paralytici curationem vi omnipotentis voluntatis suæ effectam, sic Judæis fuisse locutum, ex illo etiam probatur, quod Do- minum modo audieris dicentem: Unum opus feci, et omnes miramini. Propterea Moyses dedit vobis circumcisionem (non quia ex Moyse est, sed ex patri bus), et in Sabbato circumciditis hominem. Si cir- cumcisionem accipit homo in Sabbato, ut non solva- tur lex Moysi, mihi indignamini, quia totum hominem salvum feci in Sabbato? Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate. Quoniam au- tem sic locutus est Dominus propter curationem para- Cor. 11, 11. C • Joan. vi, 16. Cor. 11, 11. Joan. VII, 16. octo celebratur, et incipit ab hebdomadæ quartæ post Pascha feria quarta, et desinit in feriam quartam quinta hebdomadæ. SUICERUS. dit prima facie adversari videtur, editori Mosquensi persuasit ut hoc fragmentum e tenebris, in quibus hon immerito jacebat, erueret. EDIT. (22) Mesopentecoste solemnitas est, quæ per dies (25) Forte hoc comma, quod τῷ Filioque proce-

ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ; Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Οτι δὲ διὰ τὴν τοῦ παραλύτου θεραπείαν ὁ Κύριος τοὺς λόγους τούτους προσήκατο, ἐκ τοῦ νόμου δεικνὺς αὐτοὺς παρανό- μους, λέγει πρὸς αὐτοὺς, καθὼς ἤκουες· Εἰ περι- τομὴν λαμβάνει ἄνθρωπος ἐν Σαββάτῳ, καὶ ἐν Σαββάτῳ περιτέμνεται βρέφος, ἵνα μὴ ἀκυρωθῇ ὁ ὀκταήμερος νόμος, νόμῳ νόμον ἀνατρέποντες ὑμεῖς ἀνατρέπετε τὸν νόμον, καὶ ἐμοὶ χολᾶτε, ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ, οὐχ ίδρώ σας, ἀλλὰ θαυματουργήσας! Ἐν Σαββάτῳ οὐ δεῖ ἐργάζεσθαι, ἀλλὰ πάντας ἀεργοὺς εἶναι. Τίνος ἕνεκεν παρ' ὑμῖν, Ἰουδαῖοι, γυνὴ ἐν Σαββάτῳ τίκτει, καὶ μαῖα θορυβεῖται, καὶ σπάργανα τινάσσεται, καὶ φύσις καθαίρεται, καὶ θήλη πρὸς γαλακτοτροφίαν εὐτρεπίζεται; Γυνὴ τίκτει, καὶ φύσις νόμου περι- Β γίνεται, καὶ Θεὸς οὐ θαυματουργεί; Ειπέ μοι, ἐν Σαββάτῳ περιτέμνεται ἄνθρωπος, ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος, ἐμοὶ χολᾶτε ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ; Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Καταδέχομαι ὑφ᾽ ὑμῶν τῶν ἐχθρῶν δικάζεσθαι, ὅπως, ἐν ᾧ κρίματι κρί νετε, κριθήσεσθε. Τίς λύει τὸ Σάββατον· ὑμεῖς οἱ ἐν τῷ Σαββάτῳ περιτέμνοντες, καὶ ξίφος ὀξύνοντες, καὶ τομὴν ἐπάγοντες, καὶ μέλος χωρίζοντες, καὶ τὸν τόπον αἱμάττειν παρασκευάζοντες, ἢ ἐγὼ δ εἰρηκὼς λόγῳ, Ἐγερθεὶς ἄρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου; Εἰ μὴ ἐνήργησεν ὁ λόγος, ἔλυσα οὖν τὸ Σάββατον ματαιολογήσας· εἰ δὲ προέδραμε τὸν λόγον τὸ ἔργον, τί τὸ Σάββατον ἐκδικεῖτε, καὶ τὸν Δημιουργὸν ἀθετεῖτε; Οὐκ έχο- ρέσθητε, ὦ Ἰουδαίων παῖδες, ἐπὶ τριακονταοκτὼ ἔτη ὁρῶντες τὸν παράλυτον τῇ κλίνῃ προσηλωμένον, καὶ τὴν κλίνην κάμνουσαν, καὶ τὸν παράλυτον, νυχθή μερον φορτίον, βαστάζουσαν; Οὐκ ἠγανακτήσατε; οὐ συνεπαθήσατε; καὶ ἵνα μίαν ὥραν ὁ παράλυτος κλίνην βαστάσῃ, καὶ τὴν ἀντιμισθίαν παράσχῃ, ἀγανακτεῖτε ; Οὐκ ἔδει καὶ τούτῳ βοῆσαι, Εστρεψας τὴν κλίνην μου ἐν τῇ ἀῤῥωστίᾳ μου; Οἶδα, ὦ Φαρισαῖοι, τίνος χάριν ἀγανακτεῖτε· οὐχ ὅτι ἐθεραπεύθη ὁ παράλυτος διαπρίεσθε, ἀλλ' ὅτι οὐκ ἰσχύσατε την κλίνην κρύψαι· διὰ τοῦτο, τὴν γνώμην ὑμῶν ἐπιστάμενος, ἐκέλευσα βαστάζειν αὐτὸν τὴν κλίνην, ἵνα, κἂν ὑμεῖς σιωπή - σητε, ἡ κλίνη τὸ θαῦμα βοήσῃ. Τί διστάζετε, ὦ Φαρισαίοι; Οὐκ ἔστιν ὁ παράλυτος παρείσακτος, οὐκ ἔστιν ὀλιγοχρόνιος, γνωρίζετε αὐτὸν ἅπαντες· τριακονταοκτώ έτη τῇ κολυμβήθρᾳ τῇ παρ' ὑμῖν παρεσίτευσεν. Οὐκ ἔχετε λέγειν, ὡς ἐπὶ τοῦ ἐκ γενετής τυφλοῦ, Οὗτός ἐστιν, Ομοιος αὐτῷ ἐστιν, οὐκ ἔστιν οὗτος. Εἰ μὴ ἤττησεν ὑμᾶς ὁ τυφλὸς, καὶ τοῦτον κρατήσατε, καὶ εἰς δικαστήριον ἑλκύ- σατε, ὅπως διά πάντων αἰσχύνης πληρωθήσεσθε. Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Καὶ, εἰ δοκεῖ, διὰ βραχέων ἐπ' αὐτὴν τὴν περι- οχὴν τοῦ παραλύτου ἀναδράμωμεν, διὰ τὸ καὶ τὸν ** ο ο ORATIO IN MESOPENTECOSTEN. le- A lytici, Judaeos ex ipsa lege legis trangressionis ar- C Psal. XL, 4. Joan. 1x, 8, 9. guens, dicit illis, sieut audivisti : Si circumcisionem accipit komo in Sabbato, et in Sabbato circumcidi…. tur infans, ne lex octavi diei antiquetur, vos, gem unam altera lege subvertentes, totam legem subvertitis, et mihi indignamini, quia totum homi- nem salvum feci in Sabbato, non laborans, sed om- nipotentiam exercens! In Sabbato quidem nulli licet operari, sed omnes otiosos esse mandatum est : quare igitur, etiam inter vos, Judai, mulier in Sabbato parit, obstetrix æstuat, pannosque excutit, purgantur viscera, ad lactationem mammæ pa- raptur! Parit in Sabbato mulier, vincit natura le geni, Deus autem omnipotentiam suam exercere non potest! Dic mihi; in Sabbato circumciditur homo, ne solvatur lex, vosque mibi indignamini, quia 10- tum bominem salvum feci in Sabbato? Nolite ju- dicare secundum faciem, sed justum judicium ju- dicale. A vobis inimicis judicari sustineo, ut in quo judicio judicatis, ipsi postea judicemini. Quis solvit Sabbatum, vos, qui in Sabbato circumciditis, gla- dium acuentes, sectionem facientes, membrum ab- scindentes, sanguinis effusionem provocantes; vel ego, qui voce tantum usus, dixi : Tolle lectum tuum; et vade in domum tuam? Si sermo effectu caruit, solvi Sabbatum, vaniloquentiæ reus : si autera verbo præcucurrit opus, ut quid Sabbatum quasi violatum ulciscimini, et Creatorem spernitis? Nonne satis vobis ſuit per triginta octo annos videre pa- ralyticum lecto affixum, ipsumque lectum pondere laborantem, dum paralytici corpus, diurnum no- cturnumque onus, sustinet? Hoc spectaculum nul lam vobis indignationem, nullam compassionem mo- vit: nunc autem paralyticum vel unam horam le- ctum suum bajulantem, dignumque beneficio opus præstantem, non sine indignatione videre sustine- tis? Nonne et ille clamare debuit: Versasti stratum meum in infirmitate mea *? Equidem novi, o Pha- risæi, quam ob causam indignamini : non ideo all- gustiamini, quod sanatus est paralyticus, sed quia lectum ejus occultare non possibile vobis fuit, propterea ego, cogitationem vestram perspiciens, illi lectum suum tollere præcepi, ut, etiam vobis ta- centibus, ipse lectus miraculum proclamaret. Quare dubitatis, Pharisai? Non fraudulenter huc addu- ctus est paralyticus, non receus infirmitas; nostis eum omnes, triginta octo abhinc annis, prope pisci- nam vestram ex erogata stipe viventem. De hoc non potestis, sicut de cæco a nativitate, in varias sententias abire, dicentes : Hic est, Est aliquis illi similis, Non est hic. Quod si a cæco illo non victa est audacia vestra, et hunc paralyticum tenete, ad tribunal tra- Lite, ut in omnibus abundet ignominia vestra. No- lite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicale. D Sed paucis, si place', paralytici historiam retra- clemus, siquidem ipse Dominus illam memoriæ tra-

ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ; Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Οτι δὲ διὰ τὴν τοῦ παραλύτου θεραπείαν ὁ Κύριος τοὺς λόγους τούτους προσήκατο, ἐκ τοῦ νόμου δεικνὺς αὐτοὺς παρανό- μους, λέγει πρὸς αὐτοὺς, καθὼς ἤκουες· Εἰ περι- τομὴν λαμβάνει ἄνθρωπος ἐν Σαββάτῳ, καὶ ἐν Σαββάτῳ περιτέμνεται βρέφος, ἵνα μὴ ἀκυρωθῇ ὁ ὀκταήμερος νόμος, νόμῳ νόμον ἀνατρέποντες ὑμεῖς ἀνατρέπετε τὸν νόμον, καὶ ἐμοὶ χολᾶτε, ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ, οὐχ ίδρώ σας, ἀλλὰ θαυματουργήσας! Ἐν Σαββάτῳ οὐ δεῖ ἐργάζεσθαι, ἀλλὰ πάντας ἀεργοὺς εἶναι. Τίνος ἕνεκεν παρ' ὑμῖν, Ἰουδαῖοι, γυνὴ ἐν Σαββάτῳ τίκτει, καὶ μαῖα θορυβεῖται, καὶ σπάργανα τινάσσεται, καὶ φύσις καθαίρεται, καὶ θήλη πρὸς γαλακτοτροφίαν εὐτρεπίζεται; Γυνὴ τίκτει, καὶ φύσις νόμου περι- Β γίνεται, καὶ Θεὸς οὐ θαυματουργεί; Ειπέ μοι, ἐν Σαββάτῳ περιτέμνεται ἄνθρωπος, ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος, ἐμοὶ χολᾶτε ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ; Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Καταδέχομαι ὑφ᾽ ὑμῶν τῶν ἐχθρῶν δικάζεσθαι, ὅπως, ἐν ᾧ κρίματι κρί νετε, κριθήσεσθε. Τίς λύει τὸ Σάββατον· ὑμεῖς οἱ ἐν τῷ Σαββάτῳ περιτέμνοντες, καὶ ξίφος ὀξύνοντες, καὶ τομὴν ἐπάγοντες, καὶ μέλος χωρίζοντες, καὶ τὸν τόπον αἱμάττειν παρασκευάζοντες, ἢ ἐγὼ δ εἰρηκὼς λόγῳ, Ἐγερθεὶς ἄρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου; Εἰ μὴ ἐνήργησεν ὁ λόγος, ἔλυσα οὖν τὸ Σάββατον ματαιολογήσας· εἰ δὲ προέδραμε τὸν λόγον τὸ ἔργον, τί τὸ Σάββατον ἐκδικεῖτε, καὶ τὸν Δημιουργὸν ἀθετεῖτε; Οὐκ έχο- ρέσθητε, ὦ Ἰουδαίων παῖδες, ἐπὶ τριακονταοκτὼ ἔτη ὁρῶντες τὸν παράλυτον τῇ κλίνῃ προσηλωμένον, καὶ τὴν κλίνην κάμνουσαν, καὶ τὸν παράλυτον, νυχθή μερον φορτίον, βαστάζουσαν; Οὐκ ἠγανακτήσατε; οὐ συνεπαθήσατε; καὶ ἵνα μίαν ὥραν ὁ παράλυτος κλίνην βαστάσῃ, καὶ τὴν ἀντιμισθίαν παράσχῃ, ἀγανακτεῖτε ; Οὐκ ἔδει καὶ τούτῳ βοῆσαι, Εστρεψας τὴν κλίνην μου ἐν τῇ ἀῤῥωστίᾳ μου; Οἶδα, ὦ Φαρισαῖοι, τίνος χάριν ἀγανακτεῖτε· οὐχ ὅτι ἐθεραπεύθη ὁ παράλυτος διαπρίεσθε, ἀλλ' ὅτι οὐκ ἰσχύσατε την κλίνην κρύψαι· διὰ τοῦτο, τὴν γνώμην ὑμῶν ἐπιστάμενος, ἐκέλευσα βαστάζειν αὐτὸν τὴν κλίνην, ἵνα, κἂν ὑμεῖς σιωπή - σητε, ἡ κλίνη τὸ θαῦμα βοήσῃ. Τί διστάζετε, ὦ Φαρισαίοι; Οὐκ ἔστιν ὁ παράλυτος παρείσακτος, οὐκ ἔστιν ὀλιγοχρόνιος, γνωρίζετε αὐτὸν ἅπαντες· τριακονταοκτώ έτη τῇ κολυμβήθρᾳ τῇ παρ' ὑμῖν παρεσίτευσεν. Οὐκ ἔχετε λέγειν, ὡς ἐπὶ τοῦ ἐκ γενετής τυφλοῦ, Οὗτός ἐστιν, Ομοιος αὐτῷ ἐστιν, οὐκ ἔστιν οὗτος. Εἰ μὴ ἤττησεν ὑμᾶς ὁ τυφλὸς, καὶ τοῦτον κρατήσατε, καὶ εἰς δικαστήριον ἑλκύ- σατε, ὅπως διά πάντων αἰσχύνης πληρωθήσεσθε. Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Καὶ, εἰ δοκεῖ, διὰ βραχέων ἐπ' αὐτὴν τὴν περι- οχὴν τοῦ παραλύτου ἀναδράμωμεν, διὰ τὸ καὶ τὸν ** ο ο ORATIO IN MESOPENTECOSTEN. le- A lytici, Judaeos ex ipsa lege legis trangressionis ar- C Psal. XL, 4. Joan. 1x, 8, 9. guens, dicit illis, sieut audivisti : Si circumcisionem accipit komo in Sabbato, et in Sabbato circumcidi…. tur infans, ne lex octavi diei antiquetur, vos, gem unam altera lege subvertentes, totam legem subvertitis, et mihi indignamini, quia totum homi- nem salvum feci in Sabbato, non laborans, sed om- nipotentiam exercens! In Sabbato quidem nulli licet operari, sed omnes otiosos esse mandatum est : quare igitur, etiam inter vos, Judai, mulier in Sabbato parit, obstetrix æstuat, pannosque excutit, purgantur viscera, ad lactationem mammæ pa- raptur! Parit in Sabbato mulier, vincit natura le geni, Deus autem omnipotentiam suam exercere non potest! Dic mihi; in Sabbato circumciditur homo, ne solvatur lex, vosque mibi indignamini, quia 10- tum bominem salvum feci in Sabbato? Nolite ju- dicare secundum faciem, sed justum judicium ju- dicale. A vobis inimicis judicari sustineo, ut in quo judicio judicatis, ipsi postea judicemini. Quis solvit Sabbatum, vos, qui in Sabbato circumciditis, gla- dium acuentes, sectionem facientes, membrum ab- scindentes, sanguinis effusionem provocantes; vel ego, qui voce tantum usus, dixi : Tolle lectum tuum; et vade in domum tuam? Si sermo effectu caruit, solvi Sabbatum, vaniloquentiæ reus : si autera verbo præcucurrit opus, ut quid Sabbatum quasi violatum ulciscimini, et Creatorem spernitis? Nonne satis vobis ſuit per triginta octo annos videre pa- ralyticum lecto affixum, ipsumque lectum pondere laborantem, dum paralytici corpus, diurnum no- cturnumque onus, sustinet? Hoc spectaculum nul lam vobis indignationem, nullam compassionem mo- vit: nunc autem paralyticum vel unam horam le- ctum suum bajulantem, dignumque beneficio opus præstantem, non sine indignatione videre sustine- tis? Nonne et ille clamare debuit: Versasti stratum meum in infirmitate mea *? Equidem novi, o Pha- risæi, quam ob causam indignamini : non ideo all- gustiamini, quod sanatus est paralyticus, sed quia lectum ejus occultare non possibile vobis fuit, propterea ego, cogitationem vestram perspiciens, illi lectum suum tollere præcepi, ut, etiam vobis ta- centibus, ipse lectus miraculum proclamaret. Quare dubitatis, Pharisai? Non fraudulenter huc addu- ctus est paralyticus, non receus infirmitas; nostis eum omnes, triginta octo abhinc annis, prope pisci- nam vestram ex erogata stipe viventem. De hoc non potestis, sicut de cæco a nativitate, in varias sententias abire, dicentes : Hic est, Est aliquis illi similis, Non est hic. Quod si a cæco illo non victa est audacia vestra, et hunc paralyticum tenete, ad tribunal tra- Lite, ut in omnibus abundet ignominia vestra. No- lite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicale. D Sed paucis, si place', paralytici historiam retra- clemus, siquidem ipse Dominus illam memoriæ tra-

ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ; Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Οτι δὲ διὰ τὴν τοῦ παραλύτου θεραπείαν ὁ Κύριος τοὺς λόγους τούτους προσήκατο, ἐκ τοῦ νόμου δεικνὺς αὐτοὺς παρανό- μους, λέγει πρὸς αὐτοὺς, καθὼς ἤκουες· Εἰ περι- τομὴν λαμβάνει ἄνθρωπος ἐν Σαββάτῳ, καὶ ἐν Σαββάτῳ περιτέμνεται βρέφος, ἵνα μὴ ἀκυρωθῇ ὁ ὀκταήμερος νόμος, νόμῳ νόμον ἀνατρέποντες ὑμεῖς ἀνατρέπετε τὸν νόμον, καὶ ἐμοὶ χολᾶτε, ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ, οὐχ ίδρώ σας, ἀλλὰ θαυματουργήσας! Ἐν Σαββάτῳ οὐ δεῖ ἐργάζεσθαι, ἀλλὰ πάντας ἀεργοὺς εἶναι. Τίνος ἕνεκεν παρ' ὑμῖν, Ἰουδαῖοι, γυνὴ ἐν Σαββάτῳ τίκτει, καὶ μαῖα θορυβεῖται, καὶ σπάργανα τινάσσεται, καὶ φύσις καθαίρεται, καὶ θήλη πρὸς γαλακτοτροφίαν εὐτρεπίζεται; Γυνὴ τίκτει, καὶ φύσις νόμου περι- Β γίνεται, καὶ Θεὸς οὐ θαυματουργεί; Ειπέ μοι, ἐν Σαββάτῳ περιτέμνεται ἄνθρωπος, ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος, ἐμοὶ χολᾶτε ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν Σαββάτῳ; Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Καταδέχομαι ὑφ᾽ ὑμῶν τῶν ἐχθρῶν δικάζεσθαι, ὅπως, ἐν ᾧ κρίματι κρί νετε, κριθήσεσθε. Τίς λύει τὸ Σάββατον· ὑμεῖς οἱ ἐν τῷ Σαββάτῳ περιτέμνοντες, καὶ ξίφος ὀξύνοντες, καὶ τομὴν ἐπάγοντες, καὶ μέλος χωρίζοντες, καὶ τὸν τόπον αἱμάττειν παρασκευάζοντες, ἢ ἐγὼ δ εἰρηκὼς λόγῳ, Ἐγερθεὶς ἄρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου; Εἰ μὴ ἐνήργησεν ὁ λόγος, ἔλυσα οὖν τὸ Σάββατον ματαιολογήσας· εἰ δὲ προέδραμε τὸν λόγον τὸ ἔργον, τί τὸ Σάββατον ἐκδικεῖτε, καὶ τὸν Δημιουργὸν ἀθετεῖτε; Οὐκ έχο- ρέσθητε, ὦ Ἰουδαίων παῖδες, ἐπὶ τριακονταοκτὼ ἔτη ὁρῶντες τὸν παράλυτον τῇ κλίνῃ προσηλωμένον, καὶ τὴν κλίνην κάμνουσαν, καὶ τὸν παράλυτον, νυχθή μερον φορτίον, βαστάζουσαν; Οὐκ ἠγανακτήσατε; οὐ συνεπαθήσατε; καὶ ἵνα μίαν ὥραν ὁ παράλυτος κλίνην βαστάσῃ, καὶ τὴν ἀντιμισθίαν παράσχῃ, ἀγανακτεῖτε ; Οὐκ ἔδει καὶ τούτῳ βοῆσαι, Εστρεψας τὴν κλίνην μου ἐν τῇ ἀῤῥωστίᾳ μου; Οἶδα, ὦ Φαρισαῖοι, τίνος χάριν ἀγανακτεῖτε· οὐχ ὅτι ἐθεραπεύθη ὁ παράλυτος διαπρίεσθε, ἀλλ' ὅτι οὐκ ἰσχύσατε την κλίνην κρύψαι· διὰ τοῦτο, τὴν γνώμην ὑμῶν ἐπιστάμενος, ἐκέλευσα βαστάζειν αὐτὸν τὴν κλίνην, ἵνα, κἂν ὑμεῖς σιωπή - σητε, ἡ κλίνη τὸ θαῦμα βοήσῃ. Τί διστάζετε, ὦ Φαρισαίοι; Οὐκ ἔστιν ὁ παράλυτος παρείσακτος, οὐκ ἔστιν ὀλιγοχρόνιος, γνωρίζετε αὐτὸν ἅπαντες· τριακονταοκτώ έτη τῇ κολυμβήθρᾳ τῇ παρ' ὑμῖν παρεσίτευσεν. Οὐκ ἔχετε λέγειν, ὡς ἐπὶ τοῦ ἐκ γενετής τυφλοῦ, Οὗτός ἐστιν, Ομοιος αὐτῷ ἐστιν, οὐκ ἔστιν οὗτος. Εἰ μὴ ἤττησεν ὑμᾶς ὁ τυφλὸς, καὶ τοῦτον κρατήσατε, καὶ εἰς δικαστήριον ἑλκύ- σατε, ὅπως διά πάντων αἰσχύνης πληρωθήσεσθε. Μὴ κρίνετε κατ' ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνατε. Καὶ, εἰ δοκεῖ, διὰ βραχέων ἐπ' αὐτὴν τὴν περι- οχὴν τοῦ παραλύτου ἀναδράμωμεν, διὰ τὸ καὶ τὸν ** ο ο ORATIO IN MESOPENTECOSTEN. le- A lytici, Judaeos ex ipsa lege legis trangressionis ar- C Psal. XL, 4. Joan. 1x, 8, 9. guens, dicit illis, sieut audivisti : Si circumcisionem accipit komo in Sabbato, et in Sabbato circumcidi…. tur infans, ne lex octavi diei antiquetur, vos, gem unam altera lege subvertentes, totam legem subvertitis, et mihi indignamini, quia totum homi- nem salvum feci in Sabbato, non laborans, sed om- nipotentiam exercens! In Sabbato quidem nulli licet operari, sed omnes otiosos esse mandatum est : quare igitur, etiam inter vos, Judai, mulier in Sabbato parit, obstetrix æstuat, pannosque excutit, purgantur viscera, ad lactationem mammæ pa- raptur! Parit in Sabbato mulier, vincit natura le geni, Deus autem omnipotentiam suam exercere non potest! Dic mihi; in Sabbato circumciditur homo, ne solvatur lex, vosque mibi indignamini, quia 10- tum bominem salvum feci in Sabbato? Nolite ju- dicare secundum faciem, sed justum judicium ju- dicale. A vobis inimicis judicari sustineo, ut in quo judicio judicatis, ipsi postea judicemini. Quis solvit Sabbatum, vos, qui in Sabbato circumciditis, gla- dium acuentes, sectionem facientes, membrum ab- scindentes, sanguinis effusionem provocantes; vel ego, qui voce tantum usus, dixi : Tolle lectum tuum; et vade in domum tuam? Si sermo effectu caruit, solvi Sabbatum, vaniloquentiæ reus : si autera verbo præcucurrit opus, ut quid Sabbatum quasi violatum ulciscimini, et Creatorem spernitis? Nonne satis vobis ſuit per triginta octo annos videre pa- ralyticum lecto affixum, ipsumque lectum pondere laborantem, dum paralytici corpus, diurnum no- cturnumque onus, sustinet? Hoc spectaculum nul lam vobis indignationem, nullam compassionem mo- vit: nunc autem paralyticum vel unam horam le- ctum suum bajulantem, dignumque beneficio opus præstantem, non sine indignatione videre sustine- tis? Nonne et ille clamare debuit: Versasti stratum meum in infirmitate mea *? Equidem novi, o Pha- risæi, quam ob causam indignamini : non ideo all- gustiamini, quod sanatus est paralyticus, sed quia lectum ejus occultare non possibile vobis fuit, propterea ego, cogitationem vestram perspiciens, illi lectum suum tollere præcepi, ut, etiam vobis ta- centibus, ipse lectus miraculum proclamaret. Quare dubitatis, Pharisai? Non fraudulenter huc addu- ctus est paralyticus, non receus infirmitas; nostis eum omnes, triginta octo abhinc annis, prope pisci- nam vestram ex erogata stipe viventem. De hoc non potestis, sicut de cæco a nativitate, in varias sententias abire, dicentes : Hic est, Est aliquis illi similis, Non est hic. Quod si a cæco illo non victa est audacia vestra, et hunc paralyticum tenete, ad tribunal tra- Lite, ut in omnibus abundet ignominia vestra. No- lite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicale. D Sed paucis, si place', paralytici historiam retra- clemus, siquidem ipse Dominus illam memoriæ tra-

Α Κύριον ἀπομνημονεῦσαι τοῦ παραλύτου· εἰ γὰρ • ὁ Κύριος αὐτοῦ ἐμνημόνευσε, πῶς ἡμεῖς λήθην ποιησώμεθα; Τότε τις θαυμάζει, ὅτε τὰ τοῦ Κυ ρίου θαύματα διηγεῖται; Τοῦ γὰρ Κυρίου καὶ ἡ παροῦσα ἑορτή μεσίτης ὁ Κύριος, μέση καὶ ἡ ἑορ τή· ἀεὶ δὲ τὸ μέσον τοῖς ἄκροις ἠσφάλισται· διὰ τοῦτο καὶ ἡ παροῦσα ἑορτὴ διπλήν τῆς ᾿Αναστάσεως τὴν χάριν κέκτηται. Ὑπὸ γὰρ τῆς ᾿Αναστάσεως καὶ τῆς Πεντηκοστῆς μεσολαβουμένη, τὴν ᾿Ανάστασιν ὑπέδειξε, τὴν Πεντηκοστὴν δακτυλοδειχτεί, τὴν Ανάληψιν σαλπίζει. Τίς οὖν ἡ παροῦσα τοῦ παρα- λύτου πραγματεία, γνωρίσατε, οἱ τοῦ λόγου φιλέμ ποροι, ὅπως διὰ πάντων τῆς πνευματικῆς ὠφελείας τὴν ἐνθήκην καρπώσησθε. Φέρεις μνήμην πάντως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου βοῶντος· Μετὰ ταῦτα ἦν ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα. "Ην δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη Εβραϊστι Βηθεσδά, πέντε στοὺς ἔχουσα. Εν ταύταις κατέκειτο πλῆθος πολὺ τῶν ἀσθενούντων, τυφλών, χω- λῶν, ξηρῶν. Ην δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ τριά κοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ αὐτοῦ. Τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς, (ὁ τὰ πάντα εἰδὼς πρὶν γενέσεως αὐτῶν), καὶ γνούς, ὅτι πολὺν ἤδη χρό τον έχει, λέγει αὐτῷ, θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; τῆς τοῦ Κυρίου ἀκενοδόξου θεραπείας! Οὐκ ἐκδέ- χεται παρακληθῆναι ὑπὸ τῶν ἀῤῥώστων, αὐτὸς ἐπείγει ἑαυτὸν πρὸς τοὺς πάσχοντας· ἥλιος γὰρ ἂν δικαιοσύνης, ἐπὶ πάντας ἁπλοῖ τὰς ἀκτῖνας τῆς εὐερ γεσίας. 'Ην δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις, ἐπὶ τῇ Προβατικῇ, κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη Ἑβραϊστὶ Βηθεσδά, πέντε στοὰς ἔχουσα· ἐν ταύταις κατ έκειτο πλῆθος πολὺ τῶν ἀσθενούντων, τυφλών, χωλῶν, ξηρῶν. Σύμβολον τοῦτο τῆς Ἰουδαϊκῆς ἀέ ῥωστίας, αἱ πέντε στοαί, αἵτινες ἐπεπληροῦντο ἀρ ῥώστων. Καὶ γὰρ ἀῤῥωστεῖ ὁ Ἰουδαϊκὸς λαὸς διὰ τῶν πέντε αἰσθήσεων, δράσεως, ὀσφρήσεως, γεύ σεως, ἀκοῆς, ἀφῆς, δι' ἁπάντων ηῤῥώστουν οἱ Ἰου- δαίων παῖδες. Οὐκ εἶχον καθαρὸν ὀφθαλμόν, ὁρῶντες τὰ θαύματα καὶ παρορῶντες· οὐκ εἶχον γεῦσιν εὐ- χάριστον, μάννα τρώγοντες καὶ συκεοῦς ἐπιζη τοῦντες· οὐκ εἶχον ὄσφρησιν εἰλικρινῆ, τοῦ Δεσπο τικοῦ μύρου τὴν διαβολικὴν δυσωδίαν προκρίναντες· οὐκ εἶχον ἀκοὴν καθαράν, τῶν δρακοντιαίων συ ρισμάτων, καὶ οὐ προφητικῶν καυχημάτων, πειθό- μενοι· οὐκ εἶχον τὴν ἀφὴν συνεργητικήν, είδωλα θεολογοῦντες, καὶ τοῦ ζῶντος Θεοῦ καταφρονοῦντες. ᾿Αλλ' ὅμως ἐπιδημήσας τῇ ἐνσάρκῳ αὐτοῦ παρουσίᾳ ὁ Δεσπότης Χριστὸς, ὁ καὶ τῶν αἰσθήσεων ποιητής καὶ τῶν κτισμάτων δημιουργός, ἐν ταυτῷ καὶ τῶν σωματικῶν παθῶν καὶ τῶν προαιρετικῶν πται- σμάτων τὴν διόρθωσιν ἐποιήσατο. Οὗτος γὰρ ὁ προ κείμενος παράλυτος διπλῆν ἐπεφέρετο τὴν μάστιγα· τῷ μὲν σώματι, νόσῳ διελύετο, τὴν δὲ ψυχὴν ταῖς ἁμαρτίαις ἐξήρθρωτα. Διὸ καὶ ὁ Κύριος, ὡς τῶν ἑκατέρων ἰατρὸς, καὶ τὸ σῶμα συσφίγγει, καὶ τὸ πνεῦμα φωτίζει, καὶ τῷ μὲν σώματι την κλίνην 12% S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI, didit. Quem enim memoravit Dominus, quomodo nos silentio præterire possumus? Aut quis miretur nos mirabilia Domini enarrare? Præseus enim festi- vitas Domini est; mediator est Dominus, media est festivitas : porro quod est medium, ab extrenitali- bus firmamentum accipit, ideoque præsens festivi- tas duplicem Resurrectionis gratiam obtinet: me- dium enim locum tenens inter Resurrectionem et Pentecosten, Resurrectionem memorat, Pente- costen indigitat, Ascensionem quasi tuba prænun- tiat. Qualia sint igitur quæ de paralytico exponun- tur, discite vos, verbi divini negotiatores, ut spiri- tualium bonorum thesaurum lucrifaciatis. Certe Inemoria tenes verba evangelistae dicentis : Post hac erat festus dies Judaorum, et ascendit Jesus, Jerosolymam. Erat autem Jerosolymis piscina quæ B cognominatur Hebraice Bethsaida, quinque porticus habens. In his jacebat multitudo magna languen- tium, cæcorum, claudorum, aridorum; erat aulem quidam homo ibi triginta et octo annos habens in in- firmitate sua. Hunc cum vidisset Jesus (qui omnia novit priusquam fiant), et cognovisset quia jam multum tempus haberet, dicit ei: Vis sanus fieri? O curationem Domini ab oinni vana gloria alienam ! Non exspectat invocationem ægrotorum, sed semet- ipse laborantibus obvium præbere festinat : cum enim sol justitiæ sit, radios beneficentiæ suæ su- per omnes late effundit. Erat, inquit, Jerosolymis, cd portan Probaticam, piscina quæ cognominatur Hebraice Belhsaida, quinque porticus habens. In his jacebal multitudo magna languentium, cæcorum, claudorum, aridorum. Alluditur ad spiritualem Ju- daeorum infirmitatem. Quinque sunt numero porti- cus multitudine infirmorum repleta; quinque enim sensibus laborat populus Judaicus, visu, olfactu, gustu, auditu, tactu: hos omnes sensus infirmos habebant Judæorum filii. Non sanum babebant vi- sum, siquidem miracula videntes, nihil curabant; non beneficiorum memorem gustum, siquidem manna manducantes cucumerum desiderio teneban- tur'; non sincerum olfactum, siquidem unguento Dominico diabolicum fœtorem præponebant; non pu- rum auditum, siquidem draconis inferni sibilis po- tius quam gloriosis prophetarum vocibus se dociles præbuerunt; non utilem tactum, siquidem idola D quasi deos colentes, Deum viventem contempsere. Verumtamen Christus, sensuum fabricator, el crea- turarum conditor, corporearum simul et voluntaria- rum infirmitatum sanationem præstitit. Ille enim paralyticus duplici flagello vapulabat, corpus ha- bens morbo solutum, animamque peccatis mutila- tam; ideoque Dominus, qui corporis et animæ me- dicus exsistebat, corpus firmat, spiritum illuminat; corpori lectum, animæ jugum virtutis tollere præ- cipit. Quid enim? Videns Dominus illum paralyti- cum, dicit illi, quod scitis omnes: Vis sanus fieri? Hic autem Judaeorum filii Domino obloquuntur, Num. X1, :. c

Α Κύριον ἀπομνημονεῦσαι τοῦ παραλύτου· εἰ γὰρ • ὁ Κύριος αὐτοῦ ἐμνημόνευσε, πῶς ἡμεῖς λήθην ποιησώμεθα; Τότε τις θαυμάζει, ὅτε τὰ τοῦ Κυ ρίου θαύματα διηγεῖται; Τοῦ γὰρ Κυρίου καὶ ἡ παροῦσα ἑορτή μεσίτης ὁ Κύριος, μέση καὶ ἡ ἑορ τή· ἀεὶ δὲ τὸ μέσον τοῖς ἄκροις ἠσφάλισται· διὰ τοῦτο καὶ ἡ παροῦσα ἑορτὴ διπλήν τῆς ᾿Αναστάσεως τὴν χάριν κέκτηται. Ὑπὸ γὰρ τῆς ᾿Αναστάσεως καὶ τῆς Πεντηκοστῆς μεσολαβουμένη, τὴν ᾿Ανάστασιν ὑπέδειξε, τὴν Πεντηκοστὴν δακτυλοδειχτεί, τὴν Ανάληψιν σαλπίζει. Τίς οὖν ἡ παροῦσα τοῦ παρα- λύτου πραγματεία, γνωρίσατε, οἱ τοῦ λόγου φιλέμ ποροι, ὅπως διὰ πάντων τῆς πνευματικῆς ὠφελείας τὴν ἐνθήκην καρπώσησθε. Φέρεις μνήμην πάντως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου βοῶντος· Μετὰ ταῦτα ἦν ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβη ὁ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα. "Ην δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη Εβραϊστι Βηθεσδά, πέντε στοὺς ἔχουσα. Εν ταύταις κατέκειτο πλῆθος πολὺ τῶν ἀσθενούντων, τυφλών, χω- λῶν, ξηρῶν. Ην δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ τριά κοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ αὐτοῦ. Τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς, (ὁ τὰ πάντα εἰδὼς πρὶν γενέσεως αὐτῶν), καὶ γνούς, ὅτι πολὺν ἤδη χρό τον έχει, λέγει αὐτῷ, θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; τῆς τοῦ Κυρίου ἀκενοδόξου θεραπείας! Οὐκ ἐκδέ- χεται παρακληθῆναι ὑπὸ τῶν ἀῤῥώστων, αὐτὸς ἐπείγει ἑαυτὸν πρὸς τοὺς πάσχοντας· ἥλιος γὰρ ἂν δικαιοσύνης, ἐπὶ πάντας ἁπλοῖ τὰς ἀκτῖνας τῆς εὐερ γεσίας. 'Ην δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις, ἐπὶ τῇ Προβατικῇ, κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη Ἑβραϊστὶ Βηθεσδά, πέντε στοὰς ἔχουσα· ἐν ταύταις κατ έκειτο πλῆθος πολὺ τῶν ἀσθενούντων, τυφλών, χωλῶν, ξηρῶν. Σύμβολον τοῦτο τῆς Ἰουδαϊκῆς ἀέ ῥωστίας, αἱ πέντε στοαί, αἵτινες ἐπεπληροῦντο ἀρ ῥώστων. Καὶ γὰρ ἀῤῥωστεῖ ὁ Ἰουδαϊκὸς λαὸς διὰ τῶν πέντε αἰσθήσεων, δράσεως, ὀσφρήσεως, γεύ σεως, ἀκοῆς, ἀφῆς, δι' ἁπάντων ηῤῥώστουν οἱ Ἰου- δαίων παῖδες. Οὐκ εἶχον καθαρὸν ὀφθαλμόν, ὁρῶντες τὰ θαύματα καὶ παρορῶντες· οὐκ εἶχον γεῦσιν εὐ- χάριστον, μάννα τρώγοντες καὶ συκεοῦς ἐπιζη τοῦντες· οὐκ εἶχον ὄσφρησιν εἰλικρινῆ, τοῦ Δεσπο τικοῦ μύρου τὴν διαβολικὴν δυσωδίαν προκρίναντες· οὐκ εἶχον ἀκοὴν καθαράν, τῶν δρακοντιαίων συ ρισμάτων, καὶ οὐ προφητικῶν καυχημάτων, πειθό- μενοι· οὐκ εἶχον τὴν ἀφὴν συνεργητικήν, είδωλα θεολογοῦντες, καὶ τοῦ ζῶντος Θεοῦ καταφρονοῦντες. ᾿Αλλ' ὅμως ἐπιδημήσας τῇ ἐνσάρκῳ αὐτοῦ παρουσίᾳ ὁ Δεσπότης Χριστὸς, ὁ καὶ τῶν αἰσθήσεων ποιητής καὶ τῶν κτισμάτων δημιουργός, ἐν ταυτῷ καὶ τῶν σωματικῶν παθῶν καὶ τῶν προαιρετικῶν πται- σμάτων τὴν διόρθωσιν ἐποιήσατο. Οὗτος γὰρ ὁ προ κείμενος παράλυτος διπλῆν ἐπεφέρετο τὴν μάστιγα· τῷ μὲν σώματι, νόσῳ διελύετο, τὴν δὲ ψυχὴν ταῖς ἁμαρτίαις ἐξήρθρωτα. Διὸ καὶ ὁ Κύριος, ὡς τῶν ἑκατέρων ἰατρὸς, καὶ τὸ σῶμα συσφίγγει, καὶ τὸ πνεῦμα φωτίζει, καὶ τῷ μὲν σώματι την κλίνην 12% S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI, didit. Quem enim memoravit Dominus, quomodo nos silentio præterire possumus? Aut quis miretur nos mirabilia Domini enarrare? Præseus enim festi- vitas Domini est; mediator est Dominus, media est festivitas : porro quod est medium, ab extrenitali- bus firmamentum accipit, ideoque præsens festivi- tas duplicem Resurrectionis gratiam obtinet: me- dium enim locum tenens inter Resurrectionem et Pentecosten, Resurrectionem memorat, Pente- costen indigitat, Ascensionem quasi tuba prænun- tiat. Qualia sint igitur quæ de paralytico exponun- tur, discite vos, verbi divini negotiatores, ut spiri- tualium bonorum thesaurum lucrifaciatis. Certe Inemoria tenes verba evangelistae dicentis : Post hac erat festus dies Judaorum, et ascendit Jesus, Jerosolymam. Erat autem Jerosolymis piscina quæ B cognominatur Hebraice Bethsaida, quinque porticus habens. In his jacebat multitudo magna languen- tium, cæcorum, claudorum, aridorum; erat aulem quidam homo ibi triginta et octo annos habens in in- firmitate sua. Hunc cum vidisset Jesus (qui omnia novit priusquam fiant), et cognovisset quia jam multum tempus haberet, dicit ei: Vis sanus fieri? O curationem Domini ab oinni vana gloria alienam ! Non exspectat invocationem ægrotorum, sed semet- ipse laborantibus obvium præbere festinat : cum enim sol justitiæ sit, radios beneficentiæ suæ su- per omnes late effundit. Erat, inquit, Jerosolymis, cd portan Probaticam, piscina quæ cognominatur Hebraice Belhsaida, quinque porticus habens. In his jacebal multitudo magna languentium, cæcorum, claudorum, aridorum. Alluditur ad spiritualem Ju- daeorum infirmitatem. Quinque sunt numero porti- cus multitudine infirmorum repleta; quinque enim sensibus laborat populus Judaicus, visu, olfactu, gustu, auditu, tactu: hos omnes sensus infirmos habebant Judæorum filii. Non sanum babebant vi- sum, siquidem miracula videntes, nihil curabant; non beneficiorum memorem gustum, siquidem manna manducantes cucumerum desiderio teneban- tur'; non sincerum olfactum, siquidem unguento Dominico diabolicum fœtorem præponebant; non pu- rum auditum, siquidem draconis inferni sibilis po- tius quam gloriosis prophetarum vocibus se dociles præbuerunt; non utilem tactum, siquidem idola D quasi deos colentes, Deum viventem contempsere. Verumtamen Christus, sensuum fabricator, el crea- turarum conditor, corporearum simul et voluntaria- rum infirmitatum sanationem præstitit. Ille enim paralyticus duplici flagello vapulabat, corpus ha- bens morbo solutum, animamque peccatis mutila- tam; ideoque Dominus, qui corporis et animæ me- dicus exsistebat, corpus firmat, spiritum illuminat; corpori lectum, animæ jugum virtutis tollere præ- cipit. Quid enim? Videns Dominus illum paralyti- cum, dicit illi, quod scitis omnes: Vis sanus fieri? Hic autem Judaeorum filii Domino obloquuntur, Num. X1, :. c

φέρειν ἐκέλευσε, τῇ δὲ ψυχῇ τὴν ἀρετὴν βαστάζειν ἐπέτρεπε. Τί γάρ; ἰδὼν ὁ Κύριος τοῦτον τὸν παρά λυτον, ἔφη πρὸς αὐτὸν, καθὼς οἴδατε πάντες, Θέο λεις ὑγιὴς γενέσθαι; ᾿Αλλ' ἐνταῦθα ἐπιλαμβάνον ται οἱ Ἰουδαίων παῖδες τῷ Κυρίῳ λέγοντες· Εἰ Θεὸς ἦν ὁ Χριστὸς, πῶς ἐπηρώτα τὸν παράλυτον, Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Τῇ νόσῳ συνείχετο, τριά- κοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη εἶχεν ἐν τῇ ἀῤῥωστίᾳ, τῇ και λυμβήθρα παρέμενεν, ἵνα τὸ πάθος ἀποῤῥίψηται, καὶ ἐπερωτᾷ τοῦτον, Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ποῖος Θεὸς ὁ ἐρωτῶν; Ἐνταῦθα ὁ Κύριος οὐχ ὡς ἀγνοῶν ἐπερωτᾷ, ἀλλ' ὡς διὰ πάντων τὴν διόρθωσιν χαρίσασθαι βουλόμενος. Εἰ τοῦ σώματος μόνου ή ἀσθένεια ἦν, οὐκ ἂν ἔλεγεν ὁ Κύριος πρὸς τὸν πα ράλυτον, θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; εἰδὼς, ὅτι θέλει, θέλει· ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ψυχικῶν πταισμάτων ἦν ὁλί- Β σθημα, τούτου ἕνεκεν ἐπερωτᾷ τὸν παράλυτον λέ- γων· θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; τουτέστι, Παραφι λάττῃ ἀπὸ τοῦ λοιποῦ μὴ ἁμαρτάνειν; Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι, δὸς τὴν συγκατάθεσιν, καὶ λάβε τὴν ἴασιν, ἐπειδὴ οὐδὲν ἀνάγκῃ μετέρχομαι· ἐγὼ γάρ εἰμι ὁ διὰ τοῦ προφήτου βοήσας ἐκ πολλῶν τῶν χρόνων· Ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε, μηδὲ εισακούσητέ μου, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδε- ται. Ἐπεὶ οὖν αὐτεξούσιον ζῶον ὁ ἄνθρωπος, καὶ ψυχικῶς ὁ παράλυτος ἦν διαλελυμένος, τούτου ένε- κεν ὁ Κύριος, ἵνα μὴ ἄμισθον αὐτῷ τὴν θεραπείαν παράσχῃ, ἐπηρώτα τοῦτον λέγων, αἰτῶν τὴν συγκα- τάθεσιν, θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ἐπὶ τῶν σωμα- τικῶν παθῶν οὐδ᾽ ὅλως ἐπηρώτα ὁ Κύριος λέγων, Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; ὡς οὔτε τὴν αἱμορροού σαν, οὔτε τὸν λεπρὸν, οὔτε τοὺς δύο τυφλοὺς ἐπηρώτησεν. "Οπου γὰρ ψυχικὸν ᾔδει πάθος, ἐπερωτᾷ, συγκατάθεσιν βουλόμενος δέξασθαι· εἰ μὴ δέξηται συγκατάθεσιν, ἴασιν οὐ παρέχει. Ἔστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα· Τί οὖν; καὶ οἱ δύο τυφλοὶ ἁμαρτιῶν ἔφερον γνώρισμα, ὅτι κἀκείνους ἐπηρώτησε λέγων ὁ Κύριος, Τι θέλετε, ἵνα ποιήσω ὑμῖν; Μὴ κἀκεῖνοι οἱ ἀναγεγραμμένοι ἐν τοῖς θείοις Εὐαγγελίοις δύο τυφλοί συνετυφλοῦντο τοῖς σωματι κοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ τὸ ψυχικὸν βλέμμα οὐκ ώξυ- δόρκουν περὶ τὸν Κύριον; Οὐκ εἶχον τελείαν τὴν γνῶσιν, ἀμφέβαλλον περὶ τὴν ὁμολογίαν· διὸ καὶ ὁ Κύριος ὑπερτίθεται τὴν ἴασιν, ἵνα κρατύνῃ τὴν πίστιν. Εστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα• Καταψηφίζει τῶν τυφλών, πιστοὶ ἦσαν οἱ ἄνδρες. Οὐχὶ, ἀλλὰ μόνον ήκουσαν [ότι] Ο Κύριος παροδεύει, [καὶ] ἐβόησαν λέγοντες· Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε, υἱὸ Δαβίδ. Πῶς τοίνυν ἁμαρτωλοί, οἱ ταύτην τὴν φωτ νὴν βοήσαντες, ἄκουε ὁ ἀντιλέγων. Διὰ ταύτην τὴν φωνὴν, ἣν πρώτην ἔῤῥηξαν, καὶ τὴν ὑπέρθεσιν τῆς βάσεως ἐποιήσατο, ἐπειδὴ παρακαλοῦντες ἔλεγον· Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὲ Δαβίδ. Ποῖος υἱὸς Δαβὶδ του σαύτην δύναμιν παρέχει, ἢ τοσαύτας θαυματουργίας ἐποίησεν; Ὡραῖος ὁ ᾿Αβεσσαλώμ, ἀλλὰ πατροκτόνος ἐφάνη ποθητὸς ὁ ᾿Αμνών, ἀλλὰ τὴν ἰδίαν ἀδελφήν διέφθειρε· σοφὸς ὁ Σολομών, ἀλλ᾽ εἰς τὸ τέλος ὠλί- σθησεν. Ἐπεὶ οὖν ὡς υἱῷ Δαβίδ προσῆλθον, καὶ οὐχὶ Θεὸν, κραταιὸν δοκοῦντες αὐτὸν καὶ ἐπιστήμονα ? ORATIO IN MESOPENTECOSTEN. ret paralyticum, Vis sanus fieri? Morbo tenebatur ille, triginta et octo annos habebat in infirmitate sua, ad piscinam permanens, ut curationem accipe- ret; et interrogat illum, Vis sanus fieri? Qualis est Denar iste interrogator? Non quasi aliquid nesciens para- lyticum interrogat Dominus ; ideo autem interrogat, quod omnimodam illi sanationem largiri volebat. Si corporis tantum curanda esset infirmitas, non di- ceret paralytico Dominus: Vis sanus fieri? Scit enim eum velle, quod reipsa vult. Sed quia a lapsu spirituali sanandus erat, propterea dicit : Vis sanus feri? hoc est, a peccando deinceps cavebis? Vig sanus fieri? da assensum, et sanitatem recipe: nihil enim nisi a libera voluntate requiro. Ego enim sum qui olim per prophetam clamavi: Si volueritis, et audieritis me, bona terræ comedetis. Quod si nolueri- tis et non audieritis me, gladius devorabil vos³. Quo- niam igitur animal liberum est homo, et spiritua- lem paralysim patiebatur paralyticus, idcirco Do- minus, ne illumn absque ipsius merito curaret, illius assensum tali interrogatione postulavit: Vis sanus fieri? Dicens autem Dominus, Vis sanus keri? ne- quaquam de corporis passionibus interrogabat para- lyticum, sicut nec hæmorrhoissan, nec leprosum, nec duos cæcos de carnali infirmitate interrogavit. Tum enim interrogat, cum spiritualem esse morbum cognoscit, assensum videlicet requirens, nec prius sanationem collaturus, quam assensus confessionem exceperit. A dicentes : Si Deus esset Christus, num interroga- D Isa, 1, 19, 20. • Mall! NS, 32. * ibid. 51. Erit sane qui dicat: Quid igitur? in ipsis duobus cæcis peccati deprebendit indicium, siquidem et illos interrogavit Dominus, dicens : Quid vultis ut faciam vobis * ? Num illi duo cæci, qui in divinis Evangeliis memorantur, præter communem carnalium oculorum cacitatem, spiritualis etiam visus infirmitatem pa- tiebantur, non plane quæ ad Dominum pertinebant perspicientes? Perfectam cognitionem non habue- runt, ambiguamque edidere confessionem ; quam- obrem curationem differt Dominus, ut illorum fdem roboret. Sed dicet aliquis: Calumniatur cæcos ; viri enim erant fideles. Minime: sed tantummodo audientes quia Dominus transiret, clamaverunt di- centes Misererenostri, Domine, fili David *. Quis- quis igitur contradicis, audi quoinodo peccatores sint, qui hanc vocem emisere. Hæc ipsa precatio, quam primum edidere, causa differendæ curationis exstitit, quoniam Dominum invocantes dixerunt : Miserere nostri, fili David. Ecquis filius David tan - tam exserit potentiam, tantaque edere potuit prodi- gia? Pulcherrimus Absalon, sed parricida; amabilis Amnon, sed propriæ sororis corruptor; sapiens Sa- lomon, sed in fine lapsus est. Quoniam ergo Jesum) convenerunt duo cæci, ut filium David, minime vero i

φέρειν ἐκέλευσε, τῇ δὲ ψυχῇ τὴν ἀρετὴν βαστάζειν ἐπέτρεπε. Τί γάρ; ἰδὼν ὁ Κύριος τοῦτον τὸν παρά λυτον, ἔφη πρὸς αὐτὸν, καθὼς οἴδατε πάντες, Θέο λεις ὑγιὴς γενέσθαι; ᾿Αλλ' ἐνταῦθα ἐπιλαμβάνον ται οἱ Ἰουδαίων παῖδες τῷ Κυρίῳ λέγοντες· Εἰ Θεὸς ἦν ὁ Χριστὸς, πῶς ἐπηρώτα τὸν παράλυτον, Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Τῇ νόσῳ συνείχετο, τριά- κοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη εἶχεν ἐν τῇ ἀῤῥωστίᾳ, τῇ και λυμβήθρα παρέμενεν, ἵνα τὸ πάθος ἀποῤῥίψηται, καὶ ἐπερωτᾷ τοῦτον, Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ποῖος Θεὸς ὁ ἐρωτῶν; Ἐνταῦθα ὁ Κύριος οὐχ ὡς ἀγνοῶν ἐπερωτᾷ, ἀλλ' ὡς διὰ πάντων τὴν διόρθωσιν χαρίσασθαι βουλόμενος. Εἰ τοῦ σώματος μόνου ή ἀσθένεια ἦν, οὐκ ἂν ἔλεγεν ὁ Κύριος πρὸς τὸν πα ράλυτον, θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; εἰδὼς, ὅτι θέλει, θέλει· ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ψυχικῶν πταισμάτων ἦν ὁλί- Β σθημα, τούτου ἕνεκεν ἐπερωτᾷ τὸν παράλυτον λέ- γων· θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; τουτέστι, Παραφι λάττῃ ἀπὸ τοῦ λοιποῦ μὴ ἁμαρτάνειν; Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι, δὸς τὴν συγκατάθεσιν, καὶ λάβε τὴν ἴασιν, ἐπειδὴ οὐδὲν ἀνάγκῃ μετέρχομαι· ἐγὼ γάρ εἰμι ὁ διὰ τοῦ προφήτου βοήσας ἐκ πολλῶν τῶν χρόνων· Ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε, μηδὲ εισακούσητέ μου, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδε- ται. Ἐπεὶ οὖν αὐτεξούσιον ζῶον ὁ ἄνθρωπος, καὶ ψυχικῶς ὁ παράλυτος ἦν διαλελυμένος, τούτου ένε- κεν ὁ Κύριος, ἵνα μὴ ἄμισθον αὐτῷ τὴν θεραπείαν παράσχῃ, ἐπηρώτα τοῦτον λέγων, αἰτῶν τὴν συγκα- τάθεσιν, θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ἐπὶ τῶν σωμα- τικῶν παθῶν οὐδ᾽ ὅλως ἐπηρώτα ὁ Κύριος λέγων, Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; ὡς οὔτε τὴν αἱμορροού σαν, οὔτε τὸν λεπρὸν, οὔτε τοὺς δύο τυφλοὺς ἐπηρώτησεν. "Οπου γὰρ ψυχικὸν ᾔδει πάθος, ἐπερωτᾷ, συγκατάθεσιν βουλόμενος δέξασθαι· εἰ μὴ δέξηται συγκατάθεσιν, ἴασιν οὐ παρέχει. Ἔστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα· Τί οὖν; καὶ οἱ δύο τυφλοὶ ἁμαρτιῶν ἔφερον γνώρισμα, ὅτι κἀκείνους ἐπηρώτησε λέγων ὁ Κύριος, Τι θέλετε, ἵνα ποιήσω ὑμῖν; Μὴ κἀκεῖνοι οἱ ἀναγεγραμμένοι ἐν τοῖς θείοις Εὐαγγελίοις δύο τυφλοί συνετυφλοῦντο τοῖς σωματι κοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ τὸ ψυχικὸν βλέμμα οὐκ ώξυ- δόρκουν περὶ τὸν Κύριον; Οὐκ εἶχον τελείαν τὴν γνῶσιν, ἀμφέβαλλον περὶ τὴν ὁμολογίαν· διὸ καὶ ὁ Κύριος ὑπερτίθεται τὴν ἴασιν, ἵνα κρατύνῃ τὴν πίστιν. Εστι δὲ πάντως εἰπεῖν τινα• Καταψηφίζει τῶν τυφλών, πιστοὶ ἦσαν οἱ ἄνδρες. Οὐχὶ, ἀλλὰ μόνον ήκουσαν [ότι] Ο Κύριος παροδεύει, [καὶ] ἐβόησαν λέγοντες· Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε, υἱὸ Δαβίδ. Πῶς τοίνυν ἁμαρτωλοί, οἱ ταύτην τὴν φωτ νὴν βοήσαντες, ἄκουε ὁ ἀντιλέγων. Διὰ ταύτην τὴν φωνὴν, ἣν πρώτην ἔῤῥηξαν, καὶ τὴν ὑπέρθεσιν τῆς βάσεως ἐποιήσατο, ἐπειδὴ παρακαλοῦντες ἔλεγον· Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὲ Δαβίδ. Ποῖος υἱὸς Δαβὶδ του σαύτην δύναμιν παρέχει, ἢ τοσαύτας θαυματουργίας ἐποίησεν; Ὡραῖος ὁ ᾿Αβεσσαλώμ, ἀλλὰ πατροκτόνος ἐφάνη ποθητὸς ὁ ᾿Αμνών, ἀλλὰ τὴν ἰδίαν ἀδελφήν διέφθειρε· σοφὸς ὁ Σολομών, ἀλλ᾽ εἰς τὸ τέλος ὠλί- σθησεν. Ἐπεὶ οὖν ὡς υἱῷ Δαβίδ προσῆλθον, καὶ οὐχὶ Θεὸν, κραταιὸν δοκοῦντες αὐτὸν καὶ ἐπιστήμονα ? ORATIO IN MESOPENTECOSTEN. ret paralyticum, Vis sanus fieri? Morbo tenebatur ille, triginta et octo annos habebat in infirmitate sua, ad piscinam permanens, ut curationem accipe- ret; et interrogat illum, Vis sanus fieri? Qualis est Denar iste interrogator? Non quasi aliquid nesciens para- lyticum interrogat Dominus ; ideo autem interrogat, quod omnimodam illi sanationem largiri volebat. Si corporis tantum curanda esset infirmitas, non di- ceret paralytico Dominus: Vis sanus fieri? Scit enim eum velle, quod reipsa vult. Sed quia a lapsu spirituali sanandus erat, propterea dicit : Vis sanus feri? hoc est, a peccando deinceps cavebis? Vig sanus fieri? da assensum, et sanitatem recipe: nihil enim nisi a libera voluntate requiro. Ego enim sum qui olim per prophetam clamavi: Si volueritis, et audieritis me, bona terræ comedetis. Quod si nolueri- tis et non audieritis me, gladius devorabil vos³. Quo- niam igitur animal liberum est homo, et spiritua- lem paralysim patiebatur paralyticus, idcirco Do- minus, ne illumn absque ipsius merito curaret, illius assensum tali interrogatione postulavit: Vis sanus fieri? Dicens autem Dominus, Vis sanus keri? ne- quaquam de corporis passionibus interrogabat para- lyticum, sicut nec hæmorrhoissan, nec leprosum, nec duos cæcos de carnali infirmitate interrogavit. Tum enim interrogat, cum spiritualem esse morbum cognoscit, assensum videlicet requirens, nec prius sanationem collaturus, quam assensus confessionem exceperit. A dicentes : Si Deus esset Christus, num interroga- D Isa, 1, 19, 20. • Mall! NS, 32. * ibid. 51. Erit sane qui dicat: Quid igitur? in ipsis duobus cæcis peccati deprebendit indicium, siquidem et illos interrogavit Dominus, dicens : Quid vultis ut faciam vobis * ? Num illi duo cæci, qui in divinis Evangeliis memorantur, præter communem carnalium oculorum cacitatem, spiritualis etiam visus infirmitatem pa- tiebantur, non plane quæ ad Dominum pertinebant perspicientes? Perfectam cognitionem non habue- runt, ambiguamque edidere confessionem ; quam- obrem curationem differt Dominus, ut illorum fdem roboret. Sed dicet aliquis: Calumniatur cæcos ; viri enim erant fideles. Minime: sed tantummodo audientes quia Dominus transiret, clamaverunt di- centes Misererenostri, Domine, fili David *. Quis- quis igitur contradicis, audi quoinodo peccatores sint, qui hanc vocem emisere. Hæc ipsa precatio, quam primum edidere, causa differendæ curationis exstitit, quoniam Dominum invocantes dixerunt : Miserere nostri, fili David. Ecquis filius David tan - tam exserit potentiam, tantaque edere potuit prodi- gia? Pulcherrimus Absalon, sed parricida; amabilis Amnon, sed propriæ sororis corruptor; sapiens Sa- lomon, sed in fine lapsus est. Quoniam ergo Jesum) convenerunt duo cæci, ut filium David, minime vero i

Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὲ Δαβίδ, οὐκ ἔδωκεν αὐτοῖς ἀπόκρισιν, ἵνα τὴν πίστιν αὐτῶν προκόψαι παρα σκευάσῃ. Διὸ τὴν ὑπέρθεσιν οἱ τυφλοί δεξάμενοι, κατὰ ψυχὴν ἐφωτίσθησαν, καὶ μετ' ὀλίγον, ὡς εἶδεν ὁ Κύριος, ὅτι κατὰ ψυχὴν ἐφωτίσθησαν, καὶ ἐδέ- ξαντο τὸν φωστῆρα τῆς πίστεως, ἐπηρώτα ὁ Κύριος λέγων αὐτοῖς· Πιστεύετε, ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι; Τί οὖν οἱ τυφλοί, προκόψαντες, φασίν ; Ναί, Κύριε. Οὐκέτι εἶπον, Ναί, υἱὲ Δαβίδ· ἀλλὰ, Ναι, Κύριε. Υπεμνήσθησαν τῆς ἀναβολῆς, διὸ παραυτὰ τὴν ὁμολογίαν ποιοῦνται λέγοντες· Ναι, Κύριε, πιστεύομεν, ὅτι δύνασαι τοῦτο ποιῆσαι. Εἶτα δεικνὺς ὁ Κύριος, ὅτι τῇ πίστει προέκοψαν, ἀπεκρί- νατο λέγων· Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν, ὡς, εἰ μὴ προέκυψαν τῇ πίστει, τὸ βλέπον οὐκ ἐδέχοντο. Διὰ τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ὁ Κύριος, ἐπειδὴ ὁ παράλυτος μᾶλλον ψυχικῶς ἦν ἐξηρθρω μένος, τῇ τῶν ἁμαρτημάτων καταφθορᾷ, ἐπηρώτα τοῦτον ὁ Κύριος λέγων· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ο δὲ παράλυτος, μὴ εἰδὼς ἔτι, τίς ἐστιν ὁ λαλῶν, ἀπεκρίνατο πρὸς τὸν Κύριον λέγων· Θέλω ὑγιὴς γενέσθαι· καλῶς ἐπηρώτησας [εἰ] θέλω· οὐκέτι γὰρ θέλω· πολλοστὸν γὰρ θελήσας, οὐδὲν ἤνυσα· τί λοιπὸν θέλω, ὃ οὐ λαμβάνω; Θέλω υγιής γενέ- σθαι, κατεγήρασα τῇ κλίνῃ, τάφος εἰμὶ πολύλαλος, τέθνηκα ζῶν, οὐδὲν καινότερον ὑπομένειν μέλλω, ὅρκον μὲ πάντες λαμβάνουσιν· τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη έχω παραμένων τῇ κολυμβήθρα, καὶ οὐδεὶς συμπαθεί. Πιπράσκεται τὸ δῶρον, καπηλεύουσιν αὐτῷ Φαρισαίων παῖδες· εἷς τῷ ἐνιαυτῷ καθαίρε ται, καὶ, δέον τὸν πρῶτον προτιμᾶσθαι, ὁ εὐπορώ τερος τοίνυν προκρίνεται· ἄκριτος ή κολυμβήθρα, ἄδικα τὰ παρόντα· ἄρα ἔσται ἐπισκοπή τις δικαία, ἵνα μὴ τὸ ὕδωρ καπηλεύηται, ἀλλὰ πᾶσιν ἀφθόνως δίδωται; Ὁ δὲ Κύριος πρὸς τὸν παράλυτον· Τί ἐν ἑνὶ τόπῳ κατακείμενος πελάζει τῷ λογισμῷ; Ως ἀγνοοῦντί μοι διαλέγει. Τῆς κολυμβήθρας δεσπόζω, καὶ οὐκ οἶδα τὰ γινόμενα; Εγνων τὴν Ἰουδαίων πραγματείαν; Διὰ τοῦτο παρεγενόμην ἀνταλλάξαι τὴν κολυμβήθραν, καὶ νῦν ταύτην παύω, καὶ τὴν τοῦ βαπτίσματος ἀνοίγω. Εν ταύτῃ εἰς κατ' ἔτος καθαίρεται, ἐκεῖ ἀναρίθμητοι καθ' ἑκάστην ἀναγεν νηθήσονται· ἐν ταύτῃ ἄγγελον ἀπέστειλα, ἐν ἐκείνῃ ἐγὼ ὁ τῶν ἀγγέλων ποιητής κατῆλθον. Διὸ πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀποκρίθητι· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; τουτέστι, Πιστεύεις, ὅτι ἐν τούτοις δυνατός εἰμι ὁ λαλῶν σοι; Ὁ δὲ παράλυτος, μικρὸν ἀνανεύσας, καὶ τὴν δεσποτείαν τοῦ Κυρίου γνωρίσας, τῇ συνηθεία ἔτι συνεχόμενος, ἀπεκρίνατο λέγων, ἅπερ ἴστε σα φῶς γινώσκοντες· Ναί, Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα, ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ μὲ εἰς τὴν κολυμβήθραν· ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγώ, ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει. Ο δὲ Κύριος πρὸς τὸν παρέλυ- τον· Τί βαμβαίνεις (24), παράλυτε; Αρκεί σοι τὸ Α ιατρόν, οὐχὶ δὲ ἔνδοξον Θεόν, βοώντων τῶν τυφλῶν, μέ Β στάξει, τρέμει τοῖς ποσὶ, καὶ τῇ γλώσσῃ ἀσήμως φθέγγεται, ὑπὸ τρόμου ηχεῖ τοὺς ὀδόντας. Ἀπὸ μετ ταφορᾶς τῶν ποδῶν τῶν μὴ ἑδραίαν τὴν φυγὴν ἐχόν S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI ot Deum, illum scilicet pro potentissimo peritissi- moque medico babentes, nedum pro Deo gloriosis- simo ; ideo clamantibus illis, Miserere nostri, David, non dedit responsum, ut fidei illorum pro- ficiendi locum daret. Curatione igitur paulisper di- Lata, cæcorum anima illuminata est; et paulo post, ubi illos, spiritualiter illuminatos fidei lucem acco- pisse novit Dominus, interrogavit eos dicens : Cre- ditis quia hocpossum facere ? Quid respondent cæci, quorum jam fides profecerat? Etiam, Domine *. Jam non dicunt, Etiam, fili David, sed, Etiam, Domine. Ex curationis dilatione sapientiores facti, perfectam confessionem edere festinant, dicentes: Eliam, Do- mine; credimus quia hoc potes facere. Tunc fidei illorum profectum indicans Dominus, respondit : Secundum fidem vestram fiat vobis ' : innuens seili- cet, eos, nisi fide profecissent, non fuisse visum recuperaturos. Propterea Dominus, quia non tam corpore quam anima debilitatus jacebat paralyticus, propter peccatorum corruptionem, interrogavit eum dicens : Vis sanus fieri ? Paralyticus autem, ignorans quis eum alloqueretur, respondit Domino dicens : Volo sanus fieri. Sed quid dixi, Volo ?] Be- [ ne interrogas num velim; jam enim velle de- sino, siquidem jam diu est quod volo, et nihil sum consecutus; quare id velle perseverem quod non apprehendo? Volo sanus fieri; in lecto con- senui, sepulcro loquaci assimilatus sum, mor- tuus sum vivens, nihil mihi pejus accidere po- test; thema juramenti omnibus factus sum; triginta et octo efluxere anni, ex quo huic piscinæ assideo, G et nemo compatitur. Venditur donum Dei, nego- tiantur illud Pharisæi ; unus singulis annis sanatur, et cum primus ordine cæteris præferri deberet, præ- fertur divitior. Abest a piscina justitia, obtinet ini- quitas. Num justa aliquando superveniet administra- tio, ut aqua tandem mercimonium esse desinat, et omnibus liberaliter donetur? Dominus autem ad paralyticum Quomodo homo uni eidemque loco fixus de his disserere valeat? En me ut ignoran- tem alloquitur! Egone, piscinæ Dominus, quæ ad illam spectant nesciverim? Bene novi Judæorum ne- gotiationem; quamobrem veni piscinam commuta- turus. Ecce ego illam aboleo, ipsique baptismalis lavacrum substituo. In illa unus quotannis sana- tur; in hoc innumeri quotidie regenerabuntur; in illam angelum descendere jussi, in hoc ego ipse, angelorum creator, descendi. Responde igitur inter- roganti : Vis sanus fieri? id est, Credisne quod ta- lia facere possim ego qui loquor tecum? Paralyticus autem, caput aliquantulum sublevans, supremam quidem Domini potestatem confessus est; sed ve- lerem consuetudinem secutus, respondit :: Etiam, Domine; Hominem non habeo, ut cum turbata fuerit aqua, milial me in piscinam; dum venio enim ego, • Marth. 1, 28. ibid. 29. C D (24) Βαμβαίνεις. Lexicon. inelil.: Βαμβαίνει· δι-

Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὲ Δαβίδ, οὐκ ἔδωκεν αὐτοῖς ἀπόκρισιν, ἵνα τὴν πίστιν αὐτῶν προκόψαι παρα σκευάσῃ. Διὸ τὴν ὑπέρθεσιν οἱ τυφλοί δεξάμενοι, κατὰ ψυχὴν ἐφωτίσθησαν, καὶ μετ' ὀλίγον, ὡς εἶδεν ὁ Κύριος, ὅτι κατὰ ψυχὴν ἐφωτίσθησαν, καὶ ἐδέ- ξαντο τὸν φωστῆρα τῆς πίστεως, ἐπηρώτα ὁ Κύριος λέγων αὐτοῖς· Πιστεύετε, ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι; Τί οὖν οἱ τυφλοί, προκόψαντες, φασίν ; Ναί, Κύριε. Οὐκέτι εἶπον, Ναί, υἱὲ Δαβίδ· ἀλλὰ, Ναι, Κύριε. Υπεμνήσθησαν τῆς ἀναβολῆς, διὸ παραυτὰ τὴν ὁμολογίαν ποιοῦνται λέγοντες· Ναι, Κύριε, πιστεύομεν, ὅτι δύνασαι τοῦτο ποιῆσαι. Εἶτα δεικνὺς ὁ Κύριος, ὅτι τῇ πίστει προέκοψαν, ἀπεκρί- νατο λέγων· Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν, ὡς, εἰ μὴ προέκυψαν τῇ πίστει, τὸ βλέπον οὐκ ἐδέχοντο. Διὰ τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ὁ Κύριος, ἐπειδὴ ὁ παράλυτος μᾶλλον ψυχικῶς ἦν ἐξηρθρω μένος, τῇ τῶν ἁμαρτημάτων καταφθορᾷ, ἐπηρώτα τοῦτον ὁ Κύριος λέγων· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ο δὲ παράλυτος, μὴ εἰδὼς ἔτι, τίς ἐστιν ὁ λαλῶν, ἀπεκρίνατο πρὸς τὸν Κύριον λέγων· Θέλω ὑγιὴς γενέσθαι· καλῶς ἐπηρώτησας [εἰ] θέλω· οὐκέτι γὰρ θέλω· πολλοστὸν γὰρ θελήσας, οὐδὲν ἤνυσα· τί λοιπὸν θέλω, ὃ οὐ λαμβάνω; Θέλω υγιής γενέ- σθαι, κατεγήρασα τῇ κλίνῃ, τάφος εἰμὶ πολύλαλος, τέθνηκα ζῶν, οὐδὲν καινότερον ὑπομένειν μέλλω, ὅρκον μὲ πάντες λαμβάνουσιν· τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη έχω παραμένων τῇ κολυμβήθρα, καὶ οὐδεὶς συμπαθεί. Πιπράσκεται τὸ δῶρον, καπηλεύουσιν αὐτῷ Φαρισαίων παῖδες· εἷς τῷ ἐνιαυτῷ καθαίρε ται, καὶ, δέον τὸν πρῶτον προτιμᾶσθαι, ὁ εὐπορώ τερος τοίνυν προκρίνεται· ἄκριτος ή κολυμβήθρα, ἄδικα τὰ παρόντα· ἄρα ἔσται ἐπισκοπή τις δικαία, ἵνα μὴ τὸ ὕδωρ καπηλεύηται, ἀλλὰ πᾶσιν ἀφθόνως δίδωται; Ὁ δὲ Κύριος πρὸς τὸν παράλυτον· Τί ἐν ἑνὶ τόπῳ κατακείμενος πελάζει τῷ λογισμῷ; Ως ἀγνοοῦντί μοι διαλέγει. Τῆς κολυμβήθρας δεσπόζω, καὶ οὐκ οἶδα τὰ γινόμενα; Εγνων τὴν Ἰουδαίων πραγματείαν; Διὰ τοῦτο παρεγενόμην ἀνταλλάξαι τὴν κολυμβήθραν, καὶ νῦν ταύτην παύω, καὶ τὴν τοῦ βαπτίσματος ἀνοίγω. Εν ταύτῃ εἰς κατ' ἔτος καθαίρεται, ἐκεῖ ἀναρίθμητοι καθ' ἑκάστην ἀναγεν νηθήσονται· ἐν ταύτῃ ἄγγελον ἀπέστειλα, ἐν ἐκείνῃ ἐγὼ ὁ τῶν ἀγγέλων ποιητής κατῆλθον. Διὸ πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀποκρίθητι· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; τουτέστι, Πιστεύεις, ὅτι ἐν τούτοις δυνατός εἰμι ὁ λαλῶν σοι; Ὁ δὲ παράλυτος, μικρὸν ἀνανεύσας, καὶ τὴν δεσποτείαν τοῦ Κυρίου γνωρίσας, τῇ συνηθεία ἔτι συνεχόμενος, ἀπεκρίνατο λέγων, ἅπερ ἴστε σα φῶς γινώσκοντες· Ναί, Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα, ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ μὲ εἰς τὴν κολυμβήθραν· ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγώ, ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει. Ο δὲ Κύριος πρὸς τὸν παρέλυ- τον· Τί βαμβαίνεις (24), παράλυτε; Αρκεί σοι τὸ Α ιατρόν, οὐχὶ δὲ ἔνδοξον Θεόν, βοώντων τῶν τυφλῶν, μέ Β στάξει, τρέμει τοῖς ποσὶ, καὶ τῇ γλώσσῃ ἀσήμως φθέγγεται, ὑπὸ τρόμου ηχεῖ τοὺς ὀδόντας. Ἀπὸ μετ ταφορᾶς τῶν ποδῶν τῶν μὴ ἑδραίαν τὴν φυγὴν ἐχόν S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI ot Deum, illum scilicet pro potentissimo peritissi- moque medico babentes, nedum pro Deo gloriosis- simo ; ideo clamantibus illis, Miserere nostri, David, non dedit responsum, ut fidei illorum pro- ficiendi locum daret. Curatione igitur paulisper di- Lata, cæcorum anima illuminata est; et paulo post, ubi illos, spiritualiter illuminatos fidei lucem acco- pisse novit Dominus, interrogavit eos dicens : Cre- ditis quia hocpossum facere ? Quid respondent cæci, quorum jam fides profecerat? Etiam, Domine *. Jam non dicunt, Etiam, fili David, sed, Etiam, Domine. Ex curationis dilatione sapientiores facti, perfectam confessionem edere festinant, dicentes: Eliam, Do- mine; credimus quia hoc potes facere. Tunc fidei illorum profectum indicans Dominus, respondit : Secundum fidem vestram fiat vobis ' : innuens seili- cet, eos, nisi fide profecissent, non fuisse visum recuperaturos. Propterea Dominus, quia non tam corpore quam anima debilitatus jacebat paralyticus, propter peccatorum corruptionem, interrogavit eum dicens : Vis sanus fieri ? Paralyticus autem, ignorans quis eum alloqueretur, respondit Domino dicens : Volo sanus fieri. Sed quid dixi, Volo ?] Be- [ ne interrogas num velim; jam enim velle de- sino, siquidem jam diu est quod volo, et nihil sum consecutus; quare id velle perseverem quod non apprehendo? Volo sanus fieri; in lecto con- senui, sepulcro loquaci assimilatus sum, mor- tuus sum vivens, nihil mihi pejus accidere po- test; thema juramenti omnibus factus sum; triginta et octo efluxere anni, ex quo huic piscinæ assideo, G et nemo compatitur. Venditur donum Dei, nego- tiantur illud Pharisæi ; unus singulis annis sanatur, et cum primus ordine cæteris præferri deberet, præ- fertur divitior. Abest a piscina justitia, obtinet ini- quitas. Num justa aliquando superveniet administra- tio, ut aqua tandem mercimonium esse desinat, et omnibus liberaliter donetur? Dominus autem ad paralyticum Quomodo homo uni eidemque loco fixus de his disserere valeat? En me ut ignoran- tem alloquitur! Egone, piscinæ Dominus, quæ ad illam spectant nesciverim? Bene novi Judæorum ne- gotiationem; quamobrem veni piscinam commuta- turus. Ecce ego illam aboleo, ipsique baptismalis lavacrum substituo. In illa unus quotannis sana- tur; in hoc innumeri quotidie regenerabuntur; in illam angelum descendere jussi, in hoc ego ipse, angelorum creator, descendi. Responde igitur inter- roganti : Vis sanus fieri? id est, Credisne quod ta- lia facere possim ego qui loquor tecum? Paralyticus autem, caput aliquantulum sublevans, supremam quidem Domini potestatem confessus est; sed ve- lerem consuetudinem secutus, respondit :: Etiam, Domine; Hominem non habeo, ut cum turbata fuerit aqua, milial me in piscinam; dum venio enim ego, • Marth. 1, 28. ibid. 29. C D (24) Βαμβαίνεις. Lexicon. inelil.: Βαμβαίνει· δι-

Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὲ Δαβίδ, οὐκ ἔδωκεν αὐτοῖς ἀπόκρισιν, ἵνα τὴν πίστιν αὐτῶν προκόψαι παρα σκευάσῃ. Διὸ τὴν ὑπέρθεσιν οἱ τυφλοί δεξάμενοι, κατὰ ψυχὴν ἐφωτίσθησαν, καὶ μετ' ὀλίγον, ὡς εἶδεν ὁ Κύριος, ὅτι κατὰ ψυχὴν ἐφωτίσθησαν, καὶ ἐδέ- ξαντο τὸν φωστῆρα τῆς πίστεως, ἐπηρώτα ὁ Κύριος λέγων αὐτοῖς· Πιστεύετε, ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι; Τί οὖν οἱ τυφλοί, προκόψαντες, φασίν ; Ναί, Κύριε. Οὐκέτι εἶπον, Ναί, υἱὲ Δαβίδ· ἀλλὰ, Ναι, Κύριε. Υπεμνήσθησαν τῆς ἀναβολῆς, διὸ παραυτὰ τὴν ὁμολογίαν ποιοῦνται λέγοντες· Ναι, Κύριε, πιστεύομεν, ὅτι δύνασαι τοῦτο ποιῆσαι. Εἶτα δεικνὺς ὁ Κύριος, ὅτι τῇ πίστει προέκοψαν, ἀπεκρί- νατο λέγων· Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν, ὡς, εἰ μὴ προέκυψαν τῇ πίστει, τὸ βλέπον οὐκ ἐδέχοντο. Διὰ τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ὁ Κύριος, ἐπειδὴ ὁ παράλυτος μᾶλλον ψυχικῶς ἦν ἐξηρθρω μένος, τῇ τῶν ἁμαρτημάτων καταφθορᾷ, ἐπηρώτα τοῦτον ὁ Κύριος λέγων· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ο δὲ παράλυτος, μὴ εἰδὼς ἔτι, τίς ἐστιν ὁ λαλῶν, ἀπεκρίνατο πρὸς τὸν Κύριον λέγων· Θέλω ὑγιὴς γενέσθαι· καλῶς ἐπηρώτησας [εἰ] θέλω· οὐκέτι γὰρ θέλω· πολλοστὸν γὰρ θελήσας, οὐδὲν ἤνυσα· τί λοιπὸν θέλω, ὃ οὐ λαμβάνω; Θέλω υγιής γενέ- σθαι, κατεγήρασα τῇ κλίνῃ, τάφος εἰμὶ πολύλαλος, τέθνηκα ζῶν, οὐδὲν καινότερον ὑπομένειν μέλλω, ὅρκον μὲ πάντες λαμβάνουσιν· τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη έχω παραμένων τῇ κολυμβήθρα, καὶ οὐδεὶς συμπαθεί. Πιπράσκεται τὸ δῶρον, καπηλεύουσιν αὐτῷ Φαρισαίων παῖδες· εἷς τῷ ἐνιαυτῷ καθαίρε ται, καὶ, δέον τὸν πρῶτον προτιμᾶσθαι, ὁ εὐπορώ τερος τοίνυν προκρίνεται· ἄκριτος ή κολυμβήθρα, ἄδικα τὰ παρόντα· ἄρα ἔσται ἐπισκοπή τις δικαία, ἵνα μὴ τὸ ὕδωρ καπηλεύηται, ἀλλὰ πᾶσιν ἀφθόνως δίδωται; Ὁ δὲ Κύριος πρὸς τὸν παράλυτον· Τί ἐν ἑνὶ τόπῳ κατακείμενος πελάζει τῷ λογισμῷ; Ως ἀγνοοῦντί μοι διαλέγει. Τῆς κολυμβήθρας δεσπόζω, καὶ οὐκ οἶδα τὰ γινόμενα; Εγνων τὴν Ἰουδαίων πραγματείαν; Διὰ τοῦτο παρεγενόμην ἀνταλλάξαι τὴν κολυμβήθραν, καὶ νῦν ταύτην παύω, καὶ τὴν τοῦ βαπτίσματος ἀνοίγω. Εν ταύτῃ εἰς κατ' ἔτος καθαίρεται, ἐκεῖ ἀναρίθμητοι καθ' ἑκάστην ἀναγεν νηθήσονται· ἐν ταύτῃ ἄγγελον ἀπέστειλα, ἐν ἐκείνῃ ἐγὼ ὁ τῶν ἀγγέλων ποιητής κατῆλθον. Διὸ πρὸς τὴν ἐρώτησιν ἀποκρίθητι· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; τουτέστι, Πιστεύεις, ὅτι ἐν τούτοις δυνατός εἰμι ὁ λαλῶν σοι; Ὁ δὲ παράλυτος, μικρὸν ἀνανεύσας, καὶ τὴν δεσποτείαν τοῦ Κυρίου γνωρίσας, τῇ συνηθεία ἔτι συνεχόμενος, ἀπεκρίνατο λέγων, ἅπερ ἴστε σα φῶς γινώσκοντες· Ναί, Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα, ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ μὲ εἰς τὴν κολυμβήθραν· ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγώ, ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει. Ο δὲ Κύριος πρὸς τὸν παρέλυ- τον· Τί βαμβαίνεις (24), παράλυτε; Αρκεί σοι τὸ Α ιατρόν, οὐχὶ δὲ ἔνδοξον Θεόν, βοώντων τῶν τυφλῶν, μέ Β στάξει, τρέμει τοῖς ποσὶ, καὶ τῇ γλώσσῃ ἀσήμως φθέγγεται, ὑπὸ τρόμου ηχεῖ τοὺς ὀδόντας. Ἀπὸ μετ ταφορᾶς τῶν ποδῶν τῶν μὴ ἑδραίαν τὴν φυγὴν ἐχόν S. AMPHILOCHII ICONIENSIS EPISCOPI ot Deum, illum scilicet pro potentissimo peritissi- moque medico babentes, nedum pro Deo gloriosis- simo ; ideo clamantibus illis, Miserere nostri, David, non dedit responsum, ut fidei illorum pro- ficiendi locum daret. Curatione igitur paulisper di- Lata, cæcorum anima illuminata est; et paulo post, ubi illos, spiritualiter illuminatos fidei lucem acco- pisse novit Dominus, interrogavit eos dicens : Cre- ditis quia hocpossum facere ? Quid respondent cæci, quorum jam fides profecerat? Etiam, Domine *. Jam non dicunt, Etiam, fili David, sed, Etiam, Domine. Ex curationis dilatione sapientiores facti, perfectam confessionem edere festinant, dicentes: Eliam, Do- mine; credimus quia hoc potes facere. Tunc fidei illorum profectum indicans Dominus, respondit : Secundum fidem vestram fiat vobis ' : innuens seili- cet, eos, nisi fide profecissent, non fuisse visum recuperaturos. Propterea Dominus, quia non tam corpore quam anima debilitatus jacebat paralyticus, propter peccatorum corruptionem, interrogavit eum dicens : Vis sanus fieri ? Paralyticus autem, ignorans quis eum alloqueretur, respondit Domino dicens : Volo sanus fieri. Sed quid dixi, Volo ?] Be- [ ne interrogas num velim; jam enim velle de- sino, siquidem jam diu est quod volo, et nihil sum consecutus; quare id velle perseverem quod non apprehendo? Volo sanus fieri; in lecto con- senui, sepulcro loquaci assimilatus sum, mor- tuus sum vivens, nihil mihi pejus accidere po- test; thema juramenti omnibus factus sum; triginta et octo efluxere anni, ex quo huic piscinæ assideo, G et nemo compatitur. Venditur donum Dei, nego- tiantur illud Pharisæi ; unus singulis annis sanatur, et cum primus ordine cæteris præferri deberet, præ- fertur divitior. Abest a piscina justitia, obtinet ini- quitas. Num justa aliquando superveniet administra- tio, ut aqua tandem mercimonium esse desinat, et omnibus liberaliter donetur? Dominus autem ad paralyticum Quomodo homo uni eidemque loco fixus de his disserere valeat? En me ut ignoran- tem alloquitur! Egone, piscinæ Dominus, quæ ad illam spectant nesciverim? Bene novi Judæorum ne- gotiationem; quamobrem veni piscinam commuta- turus. Ecce ego illam aboleo, ipsique baptismalis lavacrum substituo. In illa unus quotannis sana- tur; in hoc innumeri quotidie regenerabuntur; in illam angelum descendere jussi, in hoc ego ipse, angelorum creator, descendi. Responde igitur inter- roganti : Vis sanus fieri? id est, Credisne quod ta- lia facere possim ego qui loquor tecum? Paralyticus autem, caput aliquantulum sublevans, supremam quidem Domini potestatem confessus est; sed ve- lerem consuetudinem secutus, respondit :: Etiam, Domine; Hominem non habeo, ut cum turbata fuerit aqua, milial me in piscinam; dum venio enim ego, • Marth. 1, 28. ibid. 29. C D (24) Βαμβαίνεις. Lexicon. inelil.: Βαμβαίνει· δι-

γνωρίσαι μὲ Κύριον· μὴ φαντάζου περὶ πολλὰ, μή Α εἰς τὴν ταραχὴν τῆς κολυμβήθρας ἀφορα· τετά- ρακται τὰ Ἰουδαῖκά, τῆς ἐμῆς πηγῆς τὴν ὀγδοάδα ἔχει ἃ ἐπιζητεῖς, οἶδα. Εἰ γὰρ καὶ ἄνθρωπον οὐκ ἔχεις, ἀλλὰ παρέστηκά σοι ὁ ἐνανθρωπήσας Θεός. Διὸ ἄκουσόν μου, καὶ ἐγερθεὶς ἆρον τὸν κράββα- τόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Δρίμυξον Ἰουδαίους, θάμβησον δαίμονας, κάπνισον τοὺς ἀν- τιλέγοντας, πληροφόρησον τοὺς κακόφρονας, λύσον τὴν τοῦ Σαββάτου ἀργίαν, ἀντὶ δικολόγου τὴν κλί- νην φέρε. Ταῦτα ἀκούσας ὁ παράλυτος, καὶ τὸ πά θος παραχρῆμα ἀποθέμενος τῷ τοῦ Κυρίου λόγῳ, τὸ πρόσταγμα ἀπεπλήρου, καὶ τὴν κλίνην ἐβάστα- ζεν, καὶ τοὺς Ἰουδαίους, κωλῦσαι θέλοντας διὰ τὸ Σάββατον καὶ λέγοντας, Οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν κράββατον, ὅτι Σάββατον ἔστιν, ἀπεσόβει, ὡς πρόσταγμα πληρῶν τοῦ κελεύσαντος, λέγων πρὸς αὐτούς· Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν, Αρον τὸν κράββατόν σου, καὶ περιπάτει. Τῶν δὲ ἀνόμων Ἰουδαίων αἰτιωμένων τὸν Κύριον καὶ ἐρω- τώντων, τίς ἐστιν ὁ ἰασάμενός σε καὶ προστάξας ἆραι τὸν κράββατόν σου; καὶ δίκην κυνῶν ὑλα κτούντων κατὰ τοῦ τεθεραπευκότος, ἐνέμεινεν ὁ ἰαθεὶς μαρτυρικῶς ἀγωνισάμενος κατὰ τῶν μιαι- φόνων. Εὑρίσκει αὐτὸν μετὰ ταῦτα πάλιν ὁ Κύριος, καὶ λέγει αὐτῷ, Ιδε ὑγιὴς γέγονας, μηκέτι ἁμάρ- τανε, ἵνα μὴ χεῖρόν τί σοι γένηται. Ορᾶς, ἀγα- πητέ, ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας τοσοῦτον χρόνον τῇ ἀσθενείᾳ κατείχετο ; Επιστρέψωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς, ὅπως τῆς προσκαίρου ταύτης κολάσεως φυ σθῶμεν, καὶ τῆς αἰωνίου γεέννης ἐκφύγωμεν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. των. Ἔστιν οὖν βαίνω, καὶ κατὰ διπλασιασμὸν βα- βαίνω, καὶ πλεονασμοῦ τοῦ μ, βαμβαίνω. Βαμβαίνει· διστά ζει, τρέμει τοῖς ποσὶ, καὶ τῇ γλώττη ἀσήμως φθέγ- γεται. ORATIO IN MESOPENTECOSTEN. alius ante me descendit. Dominus autem dixit para- B Eodem etiam modo explicatur in Lexico inedito Cyrilli, C lytico: Quid balbutis, o paralytice? Sullicit tili quod me confessus sis Dominum. Noli plura exco- gitare; non jam de piscinæ turbatione sollicitus esto: turbata sunt Judaica, accipe fontis mei ogdoadem. Quid exspectas, novi; hominem non habes, sed ad- sum tibi ego lomo-Deus. Audi ergo me : Surgens tolle grabatum tuum et vade in domum tuam. Punge Judzos, Lerre dæmones, suffoca contradicentes, extorque fidem incredulis, solve Sabbati otium; tolle grabatum, hunc causidicum habe. His auditis, paralyticus, verbo Domini sanatam infirmitatem sentiens, quod jussus erat facit; lectum bajulat, Judæosque obnitentes propter Sabbatum, dicen- tesque : Sabbatum est, non licet tibi tollere graba- tum tuum, repellit, illis objiciens auctoritatem ju- bentis: Qui me, inquit, sanum fecit, ille mihi dixit : Tolle grabatum tuum, et ambula. Cum autem impii Judæi, accusantes Dominum, interrogarent paraly- ticum, quis esset qui eum sanum fecerat et graba- tum tollere præceperat, adversusque sanationis au- ctorem more canum latrarent, perseveravit qui sanatus fuerat, martyrem agens, homicidis illis ob- luctari. Postea occurrens ei Dominus, ipsi dixit : Ecce sanus factus es, jam noli pcccare, ne delerius aliquid tibi contingat. Viden', dilecte, quod in pec- catis causa sit cur tam diuturna infirmitate labora- verit? Convertamur ergo et nos, ut et illius vindi- ctæ temporalis immunes simus, et æternam gehen- nam effugiamus, per Christum Jesum, Dominum nostrum, cui gloria et potestas in sæcula sæculorum. Amen. cujus apographum est apud me.

γνωρίσαι μὲ Κύριον· μὴ φαντάζου περὶ πολλὰ, μή Α εἰς τὴν ταραχὴν τῆς κολυμβήθρας ἀφορα· τετά- ρακται τὰ Ἰουδαῖκά, τῆς ἐμῆς πηγῆς τὴν ὀγδοάδα ἔχει ἃ ἐπιζητεῖς, οἶδα. Εἰ γὰρ καὶ ἄνθρωπον οὐκ ἔχεις, ἀλλὰ παρέστηκά σοι ὁ ἐνανθρωπήσας Θεός. Διὸ ἄκουσόν μου, καὶ ἐγερθεὶς ἆρον τὸν κράββα- τόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Δρίμυξον Ἰουδαίους, θάμβησον δαίμονας, κάπνισον τοὺς ἀν- τιλέγοντας, πληροφόρησον τοὺς κακόφρονας, λύσον τὴν τοῦ Σαββάτου ἀργίαν, ἀντὶ δικολόγου τὴν κλί- νην φέρε. Ταῦτα ἀκούσας ὁ παράλυτος, καὶ τὸ πά θος παραχρῆμα ἀποθέμενος τῷ τοῦ Κυρίου λόγῳ, τὸ πρόσταγμα ἀπεπλήρου, καὶ τὴν κλίνην ἐβάστα- ζεν, καὶ τοὺς Ἰουδαίους, κωλῦσαι θέλοντας διὰ τὸ Σάββατον καὶ λέγοντας, Οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν κράββατον, ὅτι Σάββατον ἔστιν, ἀπεσόβει, ὡς πρόσταγμα πληρῶν τοῦ κελεύσαντος, λέγων πρὸς αὐτούς· Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν, Αρον τὸν κράββατόν σου, καὶ περιπάτει. Τῶν δὲ ἀνόμων Ἰουδαίων αἰτιωμένων τὸν Κύριον καὶ ἐρω- τώντων, τίς ἐστιν ὁ ἰασάμενός σε καὶ προστάξας ἆραι τὸν κράββατόν σου; καὶ δίκην κυνῶν ὑλα κτούντων κατὰ τοῦ τεθεραπευκότος, ἐνέμεινεν ὁ ἰαθεὶς μαρτυρικῶς ἀγωνισάμενος κατὰ τῶν μιαι- φόνων. Εὑρίσκει αὐτὸν μετὰ ταῦτα πάλιν ὁ Κύριος, καὶ λέγει αὐτῷ, Ιδε ὑγιὴς γέγονας, μηκέτι ἁμάρ- τανε, ἵνα μὴ χεῖρόν τί σοι γένηται. Ορᾶς, ἀγα- πητέ, ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας τοσοῦτον χρόνον τῇ ἀσθενείᾳ κατείχετο ; Επιστρέψωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς, ὅπως τῆς προσκαίρου ταύτης κολάσεως φυ σθῶμεν, καὶ τῆς αἰωνίου γεέννης ἐκφύγωμεν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. των. Ἔστιν οὖν βαίνω, καὶ κατὰ διπλασιασμὸν βα- βαίνω, καὶ πλεονασμοῦ τοῦ μ, βαμβαίνω. Βαμβαίνει· διστά ζει, τρέμει τοῖς ποσὶ, καὶ τῇ γλώττη ἀσήμως φθέγ- γεται. ORATIO IN MESOPENTECOSTEN. alius ante me descendit. Dominus autem dixit para- B Eodem etiam modo explicatur in Lexico inedito Cyrilli, C lytico: Quid balbutis, o paralytice? Sullicit tili quod me confessus sis Dominum. Noli plura exco- gitare; non jam de piscinæ turbatione sollicitus esto: turbata sunt Judaica, accipe fontis mei ogdoadem. Quid exspectas, novi; hominem non habes, sed ad- sum tibi ego lomo-Deus. Audi ergo me : Surgens tolle grabatum tuum et vade in domum tuam. Punge Judzos, Lerre dæmones, suffoca contradicentes, extorque fidem incredulis, solve Sabbati otium; tolle grabatum, hunc causidicum habe. His auditis, paralyticus, verbo Domini sanatam infirmitatem sentiens, quod jussus erat facit; lectum bajulat, Judæosque obnitentes propter Sabbatum, dicen- tesque : Sabbatum est, non licet tibi tollere graba- tum tuum, repellit, illis objiciens auctoritatem ju- bentis: Qui me, inquit, sanum fecit, ille mihi dixit : Tolle grabatum tuum, et ambula. Cum autem impii Judæi, accusantes Dominum, interrogarent paraly- ticum, quis esset qui eum sanum fecerat et graba- tum tollere præceperat, adversusque sanationis au- ctorem more canum latrarent, perseveravit qui sanatus fuerat, martyrem agens, homicidis illis ob- luctari. Postea occurrens ei Dominus, ipsi dixit : Ecce sanus factus es, jam noli pcccare, ne delerius aliquid tibi contingat. Viden', dilecte, quod in pec- catis causa sit cur tam diuturna infirmitate labora- verit? Convertamur ergo et nos, ut et illius vindi- ctæ temporalis immunes simus, et æternam gehen- nam effugiamus, per Christum Jesum, Dominum nostrum, cui gloria et potestas in sæcula sæculorum. Amen. cujus apographum est apud me.