Diplomatic text · TLG-E clean (diplomatic Greek; primary witness) — PG column chips mark the printed columns.
Admonitio ad homiliam sequentem (editorial preface
Clean text (TLG). Diplomatic Greek text; the machine OCR of the Migne page is kept in the OCR and Page views.
PG 33:1127〔Editorial preface, from the Migne page scan (OCR)〕
sti ad sanatum hominem, ne amplius peccet deteriora perpes - surus, recensens; omnia mala nostra ex peccatis oriri notat, eaque diligenter amputanda monet, nec Dei patientia abutendum (n. ). Inde occasione sumpta ex lecta superius in ecclesia Pauli apostoli sententia, sensumque ejus enucleans, varias ad virtutem hortationes subjungit (n. ); et commendata in Christum fi- ducia, episcopi orationi locum facturus, suæ finem imponit (n. ). III. Homiliam hanc, ex ms. cod. Bodleianæ bibliothecæ num. notato expressam, primus in lucem edidit Thomas Millesius in Oxoniensi Cyrilli Hierosolymitani editione anni . Sed quæ omnium editionum es uno duntaxat codice adornatarum fortuna est, in medio mutila est, et mendis innumerabilibus respersa; nam codicis sui scripturam editor summa fide qualis erat omnino repræsentavit, adjectis ad imam pagina- rum calcem scholiis, quibus suas de emendando textu conjecturas proponit. Nos in bibliotheca Christianis- simi regis unum orationis ejus exemplar nacti, in codice membranaceo undecimi vel duodecimi circiter sæ- culi notato , in quo habetur fol. , verso, lacunam mediæ homiliæ explevimus, ac permulta Anglicani codicis errata correximus; fassi tamen alium codicem a nobis desiderari, ut pura et perfecte deſœcala produ- catur. Tametsi enim amborum codicum collatio magnum ad textus emendationem momentum attulerit, adhuc tamen supersunt nævi nonnulli : maxime in ea parte hɔmiliæ quam ex uno regio codice edidi, quæ ulterius codicis auxilio declarari et emendari nequivit. In his locis nihil aliud facere potui, quam ut ex con- jectura supplerem. Ubi manifesta ratio cogebat, non dubitavi id quod conjiciebum legendum textui inserere, ne barbaram et inusitatam, et alienam lectionem, pro ea quæ indubitate Cyrilliana videbatur, obtruderem. At ubi nihil certi suppetebat, repræsentata mss. lectione, in notis meam conjecturam indicavi, liberam alio- rum conjecturis aleam relinquens. IV. In Anglicana editione repræsentatur quasi initio mutila: sicque habctur ejus initium præfixis aliquot punctis continuate positis.... où &' âv çavñ 'Iŋooūs. Ac revera particula & quædam alia præcessisse signi- ficat. Haud tamen declarat Millesius quot folia, vel quæ folii pars desit in codice. At in ms. regiæ biblio- thecæ libro, nulla prorsus cujusquam defectus significatio. Incipit ab his verbis, brou av avhj Xpsorós, etc. 1. Hujus homiliæ auctor, quem modo Cyrillum nostrum esse probabimus, explicat illam Joannis Evangeli gloria, honor et imperium, cum Patre [et Filio] et sancto Spiritu, nunc et semper, et in sæcula sæcu- lorum. Amen. S. CYRILLI HIEROSOL. ARCHIEP. τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ διατηρηθείῃ· ᾧ ἡ δόξα, τιμή, καὶ κράτος, σὺν Πατρὶ [καὶ Υἱῷ] καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. SANCTI CYRILLI HIEROSOLYMITANI ARCHIEPISCOPI HOMILIA IN PARALYTICUM AD PISCINAM JACENTEM. ADMONITIO. partem, qua continetur miraculum Christi, paralyticum annorum triginta ad probaticam piscinam jacen- tem verbo sanantis, die Sabbati, murmurantibus Juaæis. Historiæ hujus singulas circumstantias expendit et declarat, aptas ubique ad fidei commendationem et emendationem morum exhortationes interserens. H. Principio monet Jesum, animarum simul et corporum medicum, quæcunque toca lustravit benefactis suis implesse (num. 1 et 2); e paralytico rogasse num sanitatem vellet, non inscientem; sed ægri tam animo quam corpore voluntatem ad potendum elicientem (num. 3 et 4): id quod et in alio miraculo cæcorum duo- rum fecit (num. 5). Tum occasione sumpta ex responsione paralytici hominem se habere negantis, Christi divinitatem cum humanitate conjunctam, et utriusque confitendæ necessitatem ostendit (num. 6); Christi- que omnipotentissimam, et se sola pollentem vim demonstrat (n. 7-). Deinde imperium illud Christi, quo paralyticus lectum suum in ferculo exportare jubebatur, interpretans, digreditur in illum Canticorum locum, quo Salomon ferculum sibi fecisse memoratur; e
PG 33:1132Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν ΚΥΡΙΛΛΟΥ ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΑΡΑΛΥΤΙΚΟΝ τὸν ἐπὶ τὴν κολυμβήθραν. Ὅπου ἂν φανῇ Ἰησοῦς, ἐκεῖ καὶ ἡ σωτηρία. κἄν τε γὰρ ἴδῃ τελώνην καθήμενον ἐπὶ τοῦ τελωνίου, τοῦτον ἀπόστολον ποιεῖ καὶ εὐαγγελιστήν, κἄν τε μετὰ νεκρῶν ταφῇ, νεκροὺς ἐγείρει. καὶ τυφλοῖς μὲν τὸ βλέπειν χαρίζεται, κωφοῖς δὲ τὸ ἀκούειν. καὶ τὰς κολυμβήθρας περιέρχεται, οὐ τὰς οἰκοδομὰς ζητῶν, ἀλλὰ τοὺς νοσοῦντας ἰατρεύων. Ἐν γὰρ τοῖς Ἱεροσολύμοις ἦν προβατικὴ κολυμβήθρα πέντε στοὰς ἔχουσα, τέσσαρας μὲν περιτρεχούσας, μέσην δὲ τὴν πέμπτην, ἐν ᾗ κατέκειτο πλῆθος ἀσθενούντων. καὶ ἀπιστία ἦν πολλὴ τῶν Ἰουδαίων. ὁ δὲ τῶν ψυχῶν καὶ σωμάτων ἰατρὸς καὶ θεραπευτὴς μέτρῳ τὴν ἴασιν ἐχαρίζετο, τὸν πολυχρόνιον πρῶτον θεραπεύων, ἵνα τάχιον ἀπαλλαγῇ τῶν ἀλγηδόνων. οὐ γὰρ μία ἡμέρα ἦν αὐτῷ κατακεῖσθαι, ὡς οὐδὲ δευτέρα, οὐδὲ πρῶτος μὴν ἢ ἐνιαυτός, ἀλλ’ ὀκτὼ καὶ τριάκοντα ἔτη. κατακείμενος πολυχρονίῳ νόσῳ γνώριμος ἦν τοῖς ὁρῶσιν, καὶ δεικνύων τοῦ θεραπεύοντος τὴν ἐνέργειαν. ἐγνωρίζετο γὰρ ὑπὸ πάντων διὰ τὸν χρόνον ὁ παραλυτικός.
ὕδωρ οἰακίζει. ἐκλαμβάνειν Ελθὲ ἐπὶ τὴν πρώτην βίβλον την Γένεσιν, Ἐλθὲ ἐπὶ τὸν κθ' ψαλμόν, Ἐλθὲ ἐπὶ τὰς Παροιμίας. τὸ λεἶπον ἀπεπλήρωσεν, τοῦ νεκροῦ τὸ λεἶπον τῆς πίστεως ἀναπλήρωσον. Πολυχρόνιον μὲν τὸ νόσημα, ὀξυτάτη δὲ ἡ ἔμπλαστρος· πολυετής μὲν ἡ πάρεσις, ὀξυτάτη δὲ ἡ νεύρωσις, Οξέως ἐπράχθη τὸ πρᾶγμα, ὀξυτάτην ἔσχε τὴν ἰατρείαν, Μακροχρόνιος μὲν ἡ αἴτησις, ὀξυτάτη δὲ ἡ χάρις... ὀξύτατα κατὰ τοῦ Ἀδὰμ ἀπεφηνάμην· ὀξύτατά σοι χαρίζομαι. ΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ (1) ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΑΡΑΛΥΤΙΚΟΝ ΤΟΝ ΕΠΙ ΤΗΝ ΚΟΛΥΜΒΗΘΡΑΝ. Α΄. Ὅπου ἂν φανῇ (2) Ἰησοῦς, ἐκεῖ καὶ ἡ σωτη ρία. Κάν τε γὰρ ἴδῃ τελώνην καθήμενον ἐπὶ τοῦ τε S. CYRILLI HIEROSOL. ARCHIEP. pore ægrotasse ait hic nani. 4, et cat. 10, num. 13. Quod de Judæis semper discentious, et in ignorantia senescentibus hic refert, num. 5, habetur cat. 4, num. 2, et cat. 13, num. iisdem verbis. Iterum homil. in Paralyt., num. 14, verba verbis destrui, opus argumentum insuperabile continere monet ; idem cat. 13, num. 8, Christum vocat isthic num. 9, maris aurigam; et cat. 9, num. 9, Deum aquas tanquam gubernaculo re- gentem represental, Vocem Cyrillus pro interpretari familiariter adhibet: ita hic num. 10. Vox µérov significat ambiguum apud Cyrillum cat. 16, num. 15, sic et in Paralyt. num. 4. Verbum peltova pħµara intelligit num. de sublimiori doctrina: sic et cat. 18, num. 33. Dum ad ali- quem Scripturæ librum auditorem vocat, hac locutione utitur : cat. 10, num. 4; cal. 14, num. 4. Ita et hic num. 10: Confer verba num. 5, cum his cat. 5, num. 9, Item hæc num. : cum his cat. 2, num. : et cat. 13, num. : Ibi eumdem profecto stylum vides. XI. Ex his omnibus simul collectis legitime confici potest Cyrillum hujus homiliæ indubitatum auctorem esse. Eam autem peroravit presbyter, Maximo episcopo adhuc vivente, et per se concionante, atque agente : quamobrem eam vel eodem anno quo catecheses, potius aliquot vel ante annis habitam existimo, circiter ann. 345; habet enim hæc oratio quiddam quod juvenescentis ingenii tyrocinia redoleat, in frequentibus paren- thesibus, digressionibus crebris et longis, paraphrasibus abundantioribus et luxuriantibus, locutionibus non sat castigatis. Extemporaliter dicta videtur, sicut et catecheses: nec enim dicenti satis digesta ac præpa- rata videtur ſuisse materies : indiligens ad hæc Scripturarum allegatio, ac coactæ interdum interpretationes, ut illa de ferculo Salomonis, et argenteis columnis, quæ ab argento Judæ dato passionem cœpisse figura- rint. Quæ non impediunt quominus præclara sit oratio, multa præcepta moralia, egregia fidei documenta, et observationes præclaras complectens. XII. Si certo nosceremus ordinem lectionum in Hierosolymitana Ecclesia usitatarum, ad diei quo habita est hæc oratio notitiam facile perveniri posset. Joannis Evangelium Græci legunt a Pascha usque ad Pento- costen. Eodem tempore quo Joannis Evangelium, legebutur in Ecclesia Hierosolymitana Epistola ad Roma- nos; cujus septimi capitis initium, quo die habita hæc oratio est, lectum fuerat, n. 17. S. P. N. CYRILLI HIEROSOLYMORUM ARCHIEPISCOP1 HOMILIA IN PARALYTICUM JUXTA PISCINAM JACENTEM " I. Ubicunque apparuerit Jesus, ibi etiam adest A salus. Nam et si publicanum in telonio sedentem 2-16. Joan. V, • tum, els cov reliqua addidimus ex Reg. cod. Loco Ent, Reg. habet napá, quod concinnius. sius ex cod. Bodl. scripsit, o 6' &v, et præmissis aliquot punctis continenter positis, quibus indica- (1) Toù ér dylois, etc. In editis habebatur tan- (2) "Oñov är parn, etc. Ita Reg. cod.; at Mille-
PG 33:1133ὁ δὲ ἀρχιατρὸς ἐδείκνυ μὲν τὴν δύναμιν, ἠθετεῖτο δὲ ὑπὸ τῶν κακῶς ἐκδεχομένων. Περιερχόμενος δὲ τὴν κολυμβήθραν ἴδεν, οὐκ ἐξ ἐρωτήσεως μαθών, ἀλλ’ ἐκ θεϊκῆς ἐνεργείας τὸ λεῖπον ἀπεπλήρωσεν. ἰδών, οὐκ ἐρωτῶν, ἐκ πόσου χρόνου κατάκειται, ἀλλ’ ἰδὼν ἔγνω, ὁ καὶ πρὸ τοῦ ἰδεῖν εἰδώς. εἰ γὰρ ἐπὶ τῶν κατὰ καρδίαν οὐ χρείαν εἶχεν ἵνα τις αὐτὸν ἐρωτήσῃ περὶ τοῦ ἀνθρώπου «αὐτὸς γὰρ ᾔδει, τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ», πολὺ δὲ μᾶλλον περὶ τῶν νοσημάτων, ὧν ἔξωθεν ἡ ἐπαγωγή. Εἶδεν τινὰ κατακείμενον καὶ πλείστῃ νόσῳ βεβαρημένον. ἁμαρτιῶν γὰρ εἶχε πολὺ φορτίον καὶ νόσου πολυχρόνιον ἀλγηδόνα. πρὸς τοῦτον ἐρώτημά πως λέγει τὸ ποθούμενον· θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; καὶ οὐκ εἶπεν τὶ ἄλλο, ἀλλὰ κατέλειπεν τῇ μεσότητι τῆς ἐρωτήσεως. διπλῆ γὰρ ἦν ἡ ἐρώτησις. ἐπειδὴ γὰρ οὐ μόνον ἐνόσει τὸ σῶμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ψυχήν, «κατὰ τὸ ὕστερον ὑπ’ αὐτοῦ εἰρημένον, ἴδε ὑγιὴς γέγονας, μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι γένηται,» ἠρώτα αὐτόν· θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; ὢ μεγάλης ἰατροῦ δυνάμεως, ἐπὶ τῷ θέλειν τὴν βοήθειαν τιθεμένου.
λωνίου, τοῦτον ἀπόστολον ποιεῖ καὶ εὐαγγελιστήν· κἄν τε μετὰ νεκρῶν ταφῇ, νεκροὺς ἐγείρει. Καὶ τυφλοῖς μὲν τὸ βλέπειν χαρίζεται, κωφοῖς δὲ τὸ ἀκούειν· καὶ τὰς (1) κολυμβήθρας περιέρχεται, οὐ τὰς οἰκοδομὰς ζητῶν, ἀλλὰ τοὺς νοσούντας ἰατρεύων. Β'. Ἐν γὰρ τοῖς Ἱεροσολύμοις ἣν προβατική κοι λυμβήθρα (2), πέντε στοὺς ἔχουσα, τέσσαρας μὲν περιτρεχούσας, μέσην δὲ τὴν πέμπτην, ἐν ᾗ κατ ἔκειτο πλῆθος ἀσθενούντων καὶ ἀπιστία ἦν πολλὴ (3) τῶν Ἰουδαίων. Ὁ δὲ τῶν ψυχῶν καὶ σωμάτων ία- τρὸς καὶ θεραπευτής, μέτρῳ τὴν ἴασιν ἐχαρίζετο, τὸν πολυχρόνιον πρῶτον θεραπεύων, ἵνα τάχιον ἀπαλ λαγῇ τῶν ἀλγηδόνων. Οὐ γὰρ μία (4) ἡμέρα ἦν αὐτῷ κατακεῖσθαι, ὡς οὐδὲ δευτέρα, οὐδὲ πρῶτος μὴν ἢ ἐνιαυτός· ἀλλ᾽ ὀκτὼ καὶ τριάκοντα έτη. Κατακείμε νος πολυχρονίῳ νόσῳ, γνώριμος ἦν τοῖς ὁρῶσιν, καὶ δεικνύων τοῦ θεραπεύοντος τὴν ἐνέργειαν· ἐγνωρί ζετο γὰρ ὑπὸ πάντων διὰ τὸν χρόνον ὁ παραλυτικός. Ὁ δὲ ἀρχίατρος ἐδείκνυ μὲν τὴν δύναμιν, ἠθετεῖτο δὲ ὑπὸ τῶν κακῶς ἐκδεχομένων. Γ. Περιερχόμενος δὲ τὴν κολυμβήθραν, ἴδεν· οὐκ ἐξ ἐρωτήσεως μαθὼν, ἀλλ' ἐκ θεϊκῆς ἐνεργείας (5) τὸ λεἶπον ἀπεπλήρωσεν. Ἰδὼν, οὐκ ἐρωτῶν, ἐκ πό- σου χρόνου κατάκειται. Αλλ' ἰδὼν ἔγνω, ὁ καὶ πρὸ τοῦ ἰδεῖν εἰδώς. Εἰ γὰρ ἐπὶ τῶν κατὰ καρδίαν, οὐ χρείαν εἶχεν ἵνα τις αὐτὸν ἐρωτήσῃ (6) περὶ τοῦ * δέ. τοῦ τελωνίου ζητεί οι ιατρεύει, ζητῶν εἰ ἰατρεύων περιέρχηται. Τούς τάς νοσούντας τὰς νόσους, ἐν τῇ προβατική, ἐν τῇ προβατικῇ ἦν κολυμβήθρα, "Εστι δὲ ἐν Ἱεροσο λύμοις, ἐπὶ τῇ προβατική ἀγορά), κολυμ- βήθρα, ἐπὶ τῇ κολυμβήθρα ποτὲ ἐπίκλην Προβατικῇ, Ἐν Ἱεροσολύμοις προβατική τις ἦν κολυμβήθρα, καὶ νῦν ἐστιν· πέντε στοὺς εἶχε. Νῦν γὰρ περιηρέθη τὰ πέ- ρις οἰκοδομήματα Έστι δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις προβατική β κολυμβήθρα. Προβατική, Προβατική τέσσαρες, τέσσαρας. ἀπιστεία ἀπιστία, ἦν μέτρῳ τὴν ἴασιν, πρῶτος μὲν ᾖ, πρῶτος μήν ή. γνώριμος ἦν γνώρι- μος: διὰ τὸν χρόνον, εγνωρίζετο, δέ ὑπὸ τῶν, τὸ λεῖπον ἀποπληρῶν. ἐκ πόσου, τίς μὲν ἐκ τοσού του. ἐρωτήσει ερωτήσῃ. HOMILIA IN PARALYTICUM. A viderit on, hunc apostolum et evangelistam facit ; et tametsi inter mortuos sepeliatur, mortuos exsus- citat. Et ille quidem cæcis visum, surdis vero au- diendi vim impertit: ac piscinas obit, non ædificia quærens, sed agros curans. Matth. IX, 10. Vid. cat. 10, n. 13. tur mutilum esse exordium ; ar revera id convincit C particula At in Reg. cod. significatur nihil pror- sus deesse. Enclitica e inter xav et ton abest a Reg. ex quo articulum ante addidi- mus. scripsimus. Optima est. Bodl. scriptura, si legatur etiam loco ante postinus, nullo ex codice, sed perspicuo mendo correctionem postulante. Forte legendum, morbos. mus ex Reg. cod.; habetur enim in Millesio, quæ phrasis verbi alicujus omissione pendet. Scribendum fortassis, quod esset convenientius cum Evan gelio cujus hac verba sunt : (supple, etc. : Est autem Hierosolymis ad probati- cam (forum a venalibus ovibus hoc nomine appel- lalum) piscina, etc. Nihilominus in Vulgata nostra dicitur probatica piscina, atque hoc nomine passim appellatur a Patribus. Sic Cyrillus Alexandr., lib. ' in Joan, cap. xix, 7, pag. 1048, ad piscinam quæ olim probatica vocabatur. Sic auctor homiliæ de semente sancto Athanasio tributæ, operum ejus tomo secundo sive tertio, num. 15, pag. : Erat Hierosolymis Probatica quæ- dum piscina, et hactenus exsistit: habuit quinque por- ticus. Modo enim destructa sunt ambientia ædificia. Chrysostomus, tom. V, serm. 7, In paralyticum-38 ennorum, pag. 103, legit ut in Vulg. textum Joannis : II. Hierosolymis enim probatica piscina erat, quinque porticus habens; quatuor ambientes, et quintam in medio sitam; in hac jacebat multitudo ægrotantium, eratque plurima Judæorum infideli- tas. * Medicus vero, qui cum corporum, tumn ani- marum morbos sanat et curat, mensura quadam et ordine medicinam adhibuit; priorem sanans eum qui diutino morbo laborabat, ut citius doloribus levaretur. Non enim ab uno, vel altero die, aut mense uno, vel anno ibi jacebat, sed ab octo et tri- ginta annis. Longinquo morbo prostratus, viden- tibus notus erat, et sanantis se vim ac potestatem patefaciens èrat enim notus omnibus propter diu- turnitatem temporis paralyticus ille. Ac summus quidem medicus potestatem suam demonstravit ; infamata vero ab iis est, qui facta ejus malam in partem accepere. D : III. Circumiens enim piscinam, vidit, non quæ stione habita cognovit, sed diviņa virtute quæstio- nis omnissionem supplevit. Videns, non interrogans, quanto ex tempore jaceret. Sed videns cognovit, qui et antequam videret, probe noverat. Nam si in his quæ in corde latebant, opus ei non eral ut Hieronymus in locis Hebraicis ad Delh- esda, ait Bethesda, piscina in Jerusalem quæ vo- cabatur et a nobis interpretari potest Pe cualis. Eodem modo vocatur in Catena Græca al Ammonio et Theodoro Mopsuest., p. ; sed Mopsuestenus quinque has porticus in circuitu fuisse ait. Major vero Cyrilli oculati testis fides. Sanctus Nilus, lib. 11, epist. 201, et lib. ut, epist. 236, Probaticam pariter piscinam appellat. Auctor Itinerarii hierosolymitani sic eam piscinam describit anno Christi 533: Interius civitatis sunt piscinæ ge- mellares, quinque porticus habentes, quæ appellantur Bethsaida. Aquam habent eæ piscina in modum_coc- cini turbatam. Paulo post, pro ex Reg. cod. scripsimus loco scripsimus, et verbum restituimus. Inferius, voς ante omittitur in Reg. cod. Paulo post, quum ante esset, ex cod. ms. restituimus, Post, ejusden codicis auctoritate delevimus particulam xat ante addidimusque verbum post voces post et par- ticulam ante etc. inferius, ex Reg. voces, scripsimus istarum loco, supplevimus ac emendavimus vitiosam scriptu- ram pro Hic porro Cyrillus com- miscet duo loca Joannis ex cap. xvi, 50, et cap. 11, 25, paulo aliter referens quam apudevangeli- stam dabentur. (1) Καὶ τάς, etc. Ex Reg. και loco κἄν ac pro (3) *Ην προβατική κολυμβήθρα. Ita eniendavi- (5) Καὶ ἀπιστία ἦν πολλή, etc. Ex Reg. ms. (4) Οὐ γὰρ μία, etc. Ex Reg. editus, οὐ μία μέν. (5) Εκ θεϊκῆς ἐνεργείας. Reg., θεϊκῇ ἐνεργεία (6) Αὐτὸν ἐρωτήσῃ. Εx Reg. cod. vocem αὐτὸν
PG 33:1135ἐπειδὴ γὰρ ἐκ πίστεως ἡ σωτηρία, διὰ τοῦτο ἤκουσε τὸ θέλεις, ἵνα τὸ θέλειν ἐπαγάγῃ τὴν ἐνέργειαν. τοῦτο μόνου τοῦ Ἰησοῦ τὸ ῥῆμα. ἀρχιάτρων γὰρ οὐκ ἔστιν αἰσθητῶν. οἱ γὰρ τὰ αἰσθητὰ νοσήματα θεραπεύοντες οὐ δύνανται πᾶσιν λέγειν· θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ἰησοῦς δὲ καὶ τὸ θέλειν χαρίζεται, καὶ τὸ πιστεύειν λαμβάνει, καὶ τὴν δωρεὰν ἀμισθὶ χαρίζεται. Περιῄει ποτὲ ὁ σωτὴρ κατὰ τὴν ὁδόν, καὶ τυφλοὶ δύο ἐκαθέζοντο, ἀβλεπτοῦντες μὲν τῷ σώματι, πεφωτισμένοι δὲ τὴν διάνοιαν. ὅνπερ γὰρ οὐκ ᾔδεισαν γραμματεῖς, τοῦτον ἐδείκνυον οἱ τυφλοὶ βοῶντες. οἱ μὲν γὰρ φαρισαῖοι τὸν νόμον μεμαθηκότες καὶ ἐκ παιδίου ἕως γήρως μεμελετηκότες καὶ ἐν ἀμαθίᾳ γεγηρακότες ἔλεγον, ὅτι τοῦτον οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν. εἰς γὰρ τὰ ἴδια ἦλθεν, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον. οἱ δὲ τυφλοὶ ἐπεβόων λέγοντες, υἱὲ Δαβίδ, ἐλέησον ἡμᾶς. καὶ ὅνπερ οὐκ ᾔδεισαν οἱ τὸν νόμον μεμαθηκότες, τοῦτον ᾔδεισαν οἱ τοὺς ὀφθαλμοὺς μὴ ὑπηρετήσαντας εἰς ἀνάγνωσιν ἔχοντες. Τούτοις προσελθὼν ὁ σωτὴρ ἔλεγεν· πιστεύετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι; καὶ τὸ τί θέλετε ἵνα ποιήσω ὑμῖν;
ἀνθρώπου· αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ· πολὺ δὲ μᾶλλον περὶ τῶν νοσημάτων, ὧν ἔξωθεν ἡ ἐπαγωγή. Β σε πολύφορτον πολὺ φορτίον, ἀλγηδόνα πολύφορτον, πολυχρόνιον. υγιείς, υγιής. Ενόσση, τὴν ψυ χήν τὸ σῶμα, αὐτοῦ, χεῖρόν τί σοι γένηται, αγάγει. το θέλειν, μόνον, μόνου, ῥῆμα· ἀρχιάτρων γὰρ οὐκ ἔστιν, εἰ αἰσθητῶν αἰσθητόν. τῷ θέλειν χαρίζεται, Ἐπὶ Δ'. Εἶδέν τινα κατακείμενον, καὶ πλείστῃ (1) νέσῳ βεβαρημένον· ἁμαρτιῶν γὰρ εἶχε πολὺ φορτίον, καὶ νόσου πολυχρόνιον ἀλγηδόνα. Πρὸς τοῦτον ἐρώτημά πως λέγει τὸ ποθούμενον· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; καὶ οὐκ εἶπέν τι ἄλλο, ἀλλὰ κατέλιπεν τῇ μεσότητι τῆς ἐρωτήσεως· διπλῆ γὰρ ἦν ἡ ἐρώτησις. Ἐπειδὴ γὰρ οὐ μόνον ἐνόσει (2) τὸ σῶμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ψυ χήν (κατὰ τὸ ὕστερον ὑπ' αὐτοῦ εἰρημένον· Ἰδὲ, ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χειρόν σοί τι γένηται), πρώτα αὐτόν· θέλεις ὑγιὴς γενέ σθαι; " μεγάλη; ἰατροῦ δυνάμεως, ἐπὶ τῷ θέλειν τὴν βοήθειαν τιθεμένου ! Ἐπειδὴ γὰρ ἐκ πίστεως ἡ σωτηρία, διὰ τοῦτο ἤκουσε τὸ, θέλεις; ἵνα τὸ θέλειν ἐπαγάγῃ (3) τὴν ἐνέργειαν. Τοῦτο μόνου τοῦ Ἰησοῦ τὸ ῥῆμα· ἀρχιάτρων γὰρ οὐκ ἔστιν αἰσθητῶν. Οἱ γὰρ τὰ αἰσθητὰ νοσήματα θεραπεύοντες, οὐ δύνανται πά σιν λέγειν· θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι, Ἰησοῦς δὲ καὶ τὸ θέλειν χαρίζεται (4), καὶ τὸ πιστεύειν λαμβάνει, καὶ τὴν δωρεὰν ἀμισθ. χαρίζεται. Ε΄. Περιῄει ποτὲ ὁ Σωτὴρ κατὰ τὴν ὁδὸν, καὶ τυ φλοὶ δύο ἐκαθέζοντο, ἀβλεπτοῦντες (5) μὲν τῷ σώ ματι, πεφωτισμένοι δὲ τὴν διάνοιαν. Ονπερ γὰρ οὐκ ᾔδεισαν Γραμματεῖς, τοῦτον ἐδείκνυον οἱ τυφλοί βοῶντες. Οἱ μὲν γὰρ Φαρισαῖοι, τὸν νόμον με μαθη- κότες (6), καὶ ἐκ παιδίου ἕως γήρως μεμελετηκότες, καὶ ἐν ἀμαθίᾳ γεγηρακότες, ἔλεγον, ὅτι Τοῦτον οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν· (Εἰς γὰρ τὰ ἴδια ἦλθεν, καὶ οἱ ἴδιο: αὐτὸν οὐ παρέλαβον· οἱ δὲ τυφλοὶ ἐπεβόων λέ- γοντες· Υἱὲ Δαβίδ, ἐλέησον ἡμᾶς. Καὶ ὅνπερ οὐκ ᾔδεισαν οἱ τὸν νόμον μεμαθηκότες, τοῦτον ᾔδεισαν οἱ ΧΧ, 50. τῷ θέλειν τὴν βοήθειαν τιθεμένου. τῷ θέλειν, τῷ πιστεύειν. άμισθῆ, ἀμι- σθί, ἀμισθοτῆ. περιήει, παριῄει [μιο παρῄει]. τες. λετηκότες, μεμαθηκότες, μεμελετηκότες τετελη- κότες· καὶ ἐν ἀμαθία γεγηρακότες Εἰς γὰρ τὰ ἴδια ἦλθεν, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον, ἔλεγον πόθεν ἐστίν, επεβόων, τυφλοί. S. CYRILLI IIIEROSOL. ARCHIEP. quis eum interrogaret de homine; ipse enim sciebat A quid esset in homine **: multo id magis circa mor- bos qui ab exterioribus causis inducuntur. IV. Vidit quemdam jacentem, et plurima vi morbi degravatum ; peccatorum enim onus grave, simul et diutinus morbi dolor ei incubuere. " Huic quæstio proposita id quod cupiebat quodammodo exposuit Vis sanus fieri? nec quidquam adjecit praeterea ; sed quaestionis eum dereliquit ambiguo; nam quæstio duplex erat. Quoniam enim non cor- pore sulo, verum etiam animo æger erat (secundum illud quod ipsi postea dixit: Ecce sanus factus es, ne posthac pecces, ne tibi deterius aliquid contingat), interrogat illum: Vis sanus fieri? O magnam medici potestatem, qui auxilium ex sola vo- luntate suspendit. Nam cum ex fide salus sit, id- circo audivit illud : Visne? ut voluntas hac, [Chri- sti] operationem eliceret. Vox hæc unius Jesu pro- pria est; non enim summorum [etiam] qui corpora curant, medicorum est; nam qui sensibilibus mor- bis medentur, non possunt omnibus dicere: sanus fieri ? Jesus vero ipsum etiam velle dat, et fidem acceptam habet, et donum gratis impertit. Vis V. Obambulabat aliquando Salvator in via, et cæci duo sedebant “, corpore quidem cæcutientes, animo vero illuminati. Quem enim non noverant Scribe, huc demonstrabant cæci, clamantes. " Cum- que Pharisæi qui legem addidicerant, eamque a pueritia ad senectutem usque fuerant meditati, in Anorantiaque consenuerant ", dicerent: Hunc ne- scimus unde sit " : ( In propria enim venit, et sui eum non receperunt "); cæci contra clamabant, dicentes : Fili David, miserere nostri ; et quem nescierunt qui legem didicerant, hunc noverunt qui Joan. 11, 25. Vid. cat. 10, n. Joan. 1x, 29. Joan. 1, 11. III, 7. C 6o Matt. XX, Matth. es suppeditavit. Μox, loco ex eod. cod. scripsimus, quanquam non impro babilis velus scriptura, qua vox refera- tur tum ad tum ad Post, cum haberetur ex Reg. et sacro textu cor- reximus scribendo, ac mutato verborum ordine prius ponit, deinde hoc sensu : Non anima solum, sed et corpore ager erat. Ante præ- positionen Oró Reg. cod. subministrante posuimus. Post, Reg. cod. habet ut in sacro textu, Facile crederemn loco ante legen- dum to, in hunc sensum: Ut ad ejus voluntatem, suam Christus operationem adjungeret. Mox, loco ejusd. codicis auctoritate scripsimus, sensu postulante. At idem codex omittit verba se- quentia pro liabet, legendum ad solam hominis voluntatem gratificatur. Eum sensum postulat totus contextus auctoris, qui in eo est, ut probet Chri- stum nullam aliam ad curandum conditionem exi- gere, quam desiderium sanitatis. Supra disit: ix, 27; Eodem modo Procal. num. 8, probans Deum nihil aliud quæ- rere nisi bonam voluntatem, quærenti quomodo sua sibi peccata remittuntur, respondet : lta in hoc loco præclare convenit si legatur, sola voluntate exspectata benefacit, fide con- tentus est. Quia tamen altera lectio duorum codi- cum consensu munita est, eaque verum sensum habet, respuere nolui. Pro reposui cum manifestum sit librariorum peccatum. Regius ctiam pejus, Μox, loco credo scribendum V. cat. 16, n. 22. scripsimus, ut infra etiam repetitur; ac posuimus pro utrumque ex Reg. cod. in quo hæc verba, omissa sunt. At repe- riuntur in simili loco cat. 4, num. 2. Ex eademn codicis auctoritate, Evangelica verba : qu ante posita erant, post naturali sedi restituimus, quanquam hæc ordinis inversio Cyrillo familiaris. Vide cat. 12, n. 8, eumdem Joan- nis locum simili parenthesi inclusum. Vide et cat. 5, num. 2. Ex eodem cod. ante adjecimus, (1) Καὶ πλείστῃ, etc. Particulam και Reg. codex (2) Οὐ μόνον ἐνύσει, etc. Ita ex Reg. Millesius, (3) Επαγάγῃ. Ex) Reg. einendatum Millius, ἐπ- (4) Τὸ θέλειν χαρίζεται. Omnino mihi persuadeo 30. es Vide cat. 4, n. 2; cat. 13, n. 7. 6 11 Τim. (5) Ἀβλεπτοῦντες. Ex Reg. Millesius, ἀβλέπων- (6) Μεμαθηκότες, etc. Ubi scriptum erat, μεμε-
PG 33:1136οὐκ εἶπεν, τί θέλετε ἵνα εἴπω ὑμῖν, ἀλλά, τί θέλετε ἵνα ποιήσω ὑμῖν. ποιητὴς γὰρ ἦν καὶ ζωοδότης, οὐ νῦν ἀρξάμενος ποιεῖν. ὁ πατὴρ γὰρ αὐτοῦ πάντοτε ἐργάζεται, καὶ αὐτὸς τῷ πατρὶ συνεργάζεται, καὶ ποιητὴς ἦν τῶν ὅλων νεύματι πατρός. αὐτὸς δὲ μόνος ἐκ μόνου ἀμεσιτεύτως γεννηθεὶς ἐρωτᾷ τοὺς τυφλούς, λέγων· τί θέλετε ἵνα ποιήσω ὑμῖν; οὐκ ἀγνοῶν τί θέλουσιν, «φανερὸν γὰρ ἦν τὸ πρᾶγμα,» ἀλλ’ ἐκ τῶν λόγων αὐτῶν ἐπαγαγὼν τὴν δωρεάν, ἵνα ἐκ τῶν λόγων δικαιωθῶσιν αὐτῶν. οὐ γὰρ δήπου ὁ τὰς καρδίας εἰδὼς ἀγνοεῖ τὸ λεγόμενον, ἀλλ’ ἐξεδέχετο τὸν λόγον, ἵνα ἡ ἐρώτησις ἐφελκύσῃ τὴν ἐνέργειαν. Οὕτως καὶ τούτῳ παραστὰς καὶ αὐτομολήσας πρὸς τὸν κεκμηκότα ὁ ἰατρός «καὶ οὐδὲν θαυμαστὸν εἰ πρὸς τὸν παρὰ τὴν κολυμβήθραν κείμενον παρῆλθεν, εἴγε ηὐτομόλησεν ἐξ οὐρανοῦ πρὸς ἡμᾶς» ἠρώτα τοῦτον· θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; ἐκ τῆς ἐρωτήσεως ἐφέλκων αὐτὸν εἰς τὴν γνῶσιν καὶ διεγείρων αὐτὸν εἰς ἐρώτησιν. μεγάλης χάριτος δωρεά. ἄμισθος γὰρ ἦν. διὰ τοῦτο καὶ αὐτόμολον εἶχεν τὸν θεραπευτήν. ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· ναί, κύριε.
ἀνθρώπου· αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ· πολὺ δὲ μᾶλλον περὶ τῶν νοσημάτων, ὧν ἔξωθεν ἡ ἐπαγωγή. Β σε πολύφορτον πολὺ φορτίον, ἀλγηδόνα πολύφορτον, πολυχρόνιον. υγιείς, υγιής. Ενόσση, τὴν ψυ χήν τὸ σῶμα, αὐτοῦ, χεῖρόν τί σοι γένηται, αγάγει. το θέλειν, μόνον, μόνου, ῥῆμα· ἀρχιάτρων γὰρ οὐκ ἔστιν, εἰ αἰσθητῶν αἰσθητόν. τῷ θέλειν χαρίζεται, Ἐπὶ Δ'. Εἶδέν τινα κατακείμενον, καὶ πλείστῃ (1) νέσῳ βεβαρημένον· ἁμαρτιῶν γὰρ εἶχε πολὺ φορτίον, καὶ νόσου πολυχρόνιον ἀλγηδόνα. Πρὸς τοῦτον ἐρώτημά πως λέγει τὸ ποθούμενον· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; καὶ οὐκ εἶπέν τι ἄλλο, ἀλλὰ κατέλιπεν τῇ μεσότητι τῆς ἐρωτήσεως· διπλῆ γὰρ ἦν ἡ ἐρώτησις. Ἐπειδὴ γὰρ οὐ μόνον ἐνόσει (2) τὸ σῶμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ψυ χήν (κατὰ τὸ ὕστερον ὑπ' αὐτοῦ εἰρημένον· Ἰδὲ, ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χειρόν σοί τι γένηται), πρώτα αὐτόν· θέλεις ὑγιὴς γενέ σθαι; " μεγάλη; ἰατροῦ δυνάμεως, ἐπὶ τῷ θέλειν τὴν βοήθειαν τιθεμένου ! Ἐπειδὴ γὰρ ἐκ πίστεως ἡ σωτηρία, διὰ τοῦτο ἤκουσε τὸ, θέλεις; ἵνα τὸ θέλειν ἐπαγάγῃ (3) τὴν ἐνέργειαν. Τοῦτο μόνου τοῦ Ἰησοῦ τὸ ῥῆμα· ἀρχιάτρων γὰρ οὐκ ἔστιν αἰσθητῶν. Οἱ γὰρ τὰ αἰσθητὰ νοσήματα θεραπεύοντες, οὐ δύνανται πά σιν λέγειν· θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι, Ἰησοῦς δὲ καὶ τὸ θέλειν χαρίζεται (4), καὶ τὸ πιστεύειν λαμβάνει, καὶ τὴν δωρεὰν ἀμισθ. χαρίζεται. Ε΄. Περιῄει ποτὲ ὁ Σωτὴρ κατὰ τὴν ὁδὸν, καὶ τυ φλοὶ δύο ἐκαθέζοντο, ἀβλεπτοῦντες (5) μὲν τῷ σώ ματι, πεφωτισμένοι δὲ τὴν διάνοιαν. Ονπερ γὰρ οὐκ ᾔδεισαν Γραμματεῖς, τοῦτον ἐδείκνυον οἱ τυφλοί βοῶντες. Οἱ μὲν γὰρ Φαρισαῖοι, τὸν νόμον με μαθη- κότες (6), καὶ ἐκ παιδίου ἕως γήρως μεμελετηκότες, καὶ ἐν ἀμαθίᾳ γεγηρακότες, ἔλεγον, ὅτι Τοῦτον οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν· (Εἰς γὰρ τὰ ἴδια ἦλθεν, καὶ οἱ ἴδιο: αὐτὸν οὐ παρέλαβον· οἱ δὲ τυφλοὶ ἐπεβόων λέ- γοντες· Υἱὲ Δαβίδ, ἐλέησον ἡμᾶς. Καὶ ὅνπερ οὐκ ᾔδεισαν οἱ τὸν νόμον μεμαθηκότες, τοῦτον ᾔδεισαν οἱ ΧΧ, 50. τῷ θέλειν τὴν βοήθειαν τιθεμένου. τῷ θέλειν, τῷ πιστεύειν. άμισθῆ, ἀμι- σθί, ἀμισθοτῆ. περιήει, παριῄει [μιο παρῄει]. τες. λετηκότες, μεμαθηκότες, μεμελετηκότες τετελη- κότες· καὶ ἐν ἀμαθία γεγηρακότες Εἰς γὰρ τὰ ἴδια ἦλθεν, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον, ἔλεγον πόθεν ἐστίν, επεβόων, τυφλοί. S. CYRILLI IIIEROSOL. ARCHIEP. quis eum interrogaret de homine; ipse enim sciebat A quid esset in homine **: multo id magis circa mor- bos qui ab exterioribus causis inducuntur. IV. Vidit quemdam jacentem, et plurima vi morbi degravatum ; peccatorum enim onus grave, simul et diutinus morbi dolor ei incubuere. " Huic quæstio proposita id quod cupiebat quodammodo exposuit Vis sanus fieri? nec quidquam adjecit praeterea ; sed quaestionis eum dereliquit ambiguo; nam quæstio duplex erat. Quoniam enim non cor- pore sulo, verum etiam animo æger erat (secundum illud quod ipsi postea dixit: Ecce sanus factus es, ne posthac pecces, ne tibi deterius aliquid contingat), interrogat illum: Vis sanus fieri? O magnam medici potestatem, qui auxilium ex sola vo- luntate suspendit. Nam cum ex fide salus sit, id- circo audivit illud : Visne? ut voluntas hac, [Chri- sti] operationem eliceret. Vox hæc unius Jesu pro- pria est; non enim summorum [etiam] qui corpora curant, medicorum est; nam qui sensibilibus mor- bis medentur, non possunt omnibus dicere: sanus fieri ? Jesus vero ipsum etiam velle dat, et fidem acceptam habet, et donum gratis impertit. Vis V. Obambulabat aliquando Salvator in via, et cæci duo sedebant “, corpore quidem cæcutientes, animo vero illuminati. Quem enim non noverant Scribe, huc demonstrabant cæci, clamantes. " Cum- que Pharisæi qui legem addidicerant, eamque a pueritia ad senectutem usque fuerant meditati, in Anorantiaque consenuerant ", dicerent: Hunc ne- scimus unde sit " : ( In propria enim venit, et sui eum non receperunt "); cæci contra clamabant, dicentes : Fili David, miserere nostri ; et quem nescierunt qui legem didicerant, hunc noverunt qui Joan. 11, 25. Vid. cat. 10, n. Joan. 1x, 29. Joan. 1, 11. III, 7. C 6o Matt. XX, Matth. es suppeditavit. Μox, loco ex eod. cod. scripsimus, quanquam non impro babilis velus scriptura, qua vox refera- tur tum ad tum ad Post, cum haberetur ex Reg. et sacro textu cor- reximus scribendo, ac mutato verborum ordine prius ponit, deinde hoc sensu : Non anima solum, sed et corpore ager erat. Ante præ- positionen Oró Reg. cod. subministrante posuimus. Post, Reg. cod. habet ut in sacro textu, Facile crederemn loco ante legen- dum to, in hunc sensum: Ut ad ejus voluntatem, suam Christus operationem adjungeret. Mox, loco ejusd. codicis auctoritate scripsimus, sensu postulante. At idem codex omittit verba se- quentia pro liabet, legendum ad solam hominis voluntatem gratificatur. Eum sensum postulat totus contextus auctoris, qui in eo est, ut probet Chri- stum nullam aliam ad curandum conditionem exi- gere, quam desiderium sanitatis. Supra disit: ix, 27; Eodem modo Procal. num. 8, probans Deum nihil aliud quæ- rere nisi bonam voluntatem, quærenti quomodo sua sibi peccata remittuntur, respondet : lta in hoc loco præclare convenit si legatur, sola voluntate exspectata benefacit, fide con- tentus est. Quia tamen altera lectio duorum codi- cum consensu munita est, eaque verum sensum habet, respuere nolui. Pro reposui cum manifestum sit librariorum peccatum. Regius ctiam pejus, Μox, loco credo scribendum V. cat. 16, n. 22. scripsimus, ut infra etiam repetitur; ac posuimus pro utrumque ex Reg. cod. in quo hæc verba, omissa sunt. At repe- riuntur in simili loco cat. 4, num. 2. Ex eademn codicis auctoritate, Evangelica verba : qu ante posita erant, post naturali sedi restituimus, quanquam hæc ordinis inversio Cyrillo familiaris. Vide cat. 12, n. 8, eumdem Joan- nis locum simili parenthesi inclusum. Vide et cat. 5, num. 2. Ex eodem cod. ante adjecimus, (1) Καὶ πλείστῃ, etc. Particulam και Reg. codex (2) Οὐ μόνον ἐνύσει, etc. Ita ex Reg. Millesius, (3) Επαγάγῃ. Ex) Reg. einendatum Millius, ἐπ- (4) Τὸ θέλειν χαρίζεται. Omnino mihi persuadeo 30. es Vide cat. 4, n. 2; cat. 13, n. 7. 6 11 Τim. (5) Ἀβλεπτοῦντες. Ex Reg. Millesius, ἀβλέπων- (6) Μεμαθηκότες, etc. Ubi scriptum erat, μεμε-
PG 33:1138τὸ γὰρ πολυχρόνιόν μου τῶν νοσημάτων ποθητήν μοι ποιεῖ τὴν ὑγίειαν, κἀγὼ μὲν ποθῶ, ἄνθρωπον δὲ οὐκ ἔχω. Μὴ ἀθυμήσῃς, ἄνθρωπε, ὅτι ἅνθρωπον οὐκ ἔχεις. θεὸν ἔχεις παρεστῶτα, κατά τι μὲν ἄνθρωπον, κατά τι δὲ θεόν· ἀμφότερα γὰρ ὁμολογητέον. οὐ γὰρ ἡ τῆς ἀνθρωπότητος ὁμολογία μὴ συνομολογουμένης τῆς θεότητος ὠφέλιμος, μᾶλλον δὲ κατάρας πρόξενος. ἐπικατάρατος γὰρ ὃς τὴν ἐλπίδα ἔχει ἐπ’ ἄνθρωπον. εἰ μὲν οὖν καὶ ἡμεῖς εἰς Ἰησοῦν ἐλπίζοντες εἰς ἄνθρωπον ἐλπίζομεν, οὐχὶ δὲ καὶ τὴν θεότητα συμπλέκοντες τῇ ἐλπίδι, κατάρας ἐσμὲν κληρονόμοι. νῦν δὲ καὶ θεὸν καὶ ἄνθρωπον ὁμολογοῦμεν, καὶ ἀμφότερα ἀληθῶς, [θεὸν ἀληθῶς] ἐξ ἀληθινοῦ πατρὸς γεγεννημένον, καὶ ἄνθρωπον οὐ κατὰ φαντασίαν, ἀλλὰ κατὰ ἀλήθειαν γεγεννημένον προσκυνοῦντες ἀληθινὴν σωτηρίαν ἐκδεχόμεθα. Θέλω μὲν ὑγιὴς γενέσθαι, ἄνθρωπον δὲ οὐκ ἔχω. βλέπε, εἰ μή, ὅπου ἡ σωτηρία ὑστέρει, ἐκεῖ ἔδωκεν τὴν ἐνέργειαν. οἱ γὰρ πολλοὶ τῶν νοσούντων καὶ οἰκίας εἶχον, ἔτι δὲ καὶ γνωρίμους, εἰ καὶ ἄλλους τινάς.
τοὺς ὀρθαλμούς μὴ ὑπηρετήσαντας (1) εἰς ἀνά- γνωσιν ἔχοντες. Τούτοις προσελθὼν ὁ Σωτὴρ ἔλεγεν Πιστεύετε (2), ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι; καὶ τὸν Τι θέλετε να ποιήσω ὑμῖν; Οὐκ εἶπεν· Τί θέλετε ἵνα εἴπω ὑμῖν ; ἀλλὰ, Τί θέλετε ἵνα ποιήσω ὑμῖν; Ποιητὴς γὰρ ἦν, καὶ ζωοδότης, οὐ νῦν ἀρξάμενος ποιεῖν (ὁ Πατὴρ γὰρ αὐτοῦ πάντοτε εργάζεται, καὶ αὐτὸς τῷ Πατρὶ συνεργάζεται)· καὶ ποιητὴς ἦν τῶν ὅλων νεύματι Πατρός. Αὐτὸς δὲ (5) μόνος ἐκ μόνου ἀμεσιτεύτως γεννηθείς, ἐρωτᾷ τους τυφλούς, λέγων Τι θέλετε ίνα ποιήσω ὑμῖν; οὐκ ἀγνοῶν τί θέλου- σιν· φανερὸν γὰρ ἦν τὸ πρᾶγμα· ἀλλ' ἐκ τῶν λόγων αὐτῶν ἐπαγαγὼν τὴν δωρεάν, ἵνα ἐκ τῶν λόγων δε καιωθῶσιν (4) αὐτῶν. Οὐ γὰρ δήπου ὁ τὰς καρδίας εἰδὼς ἀγνοεῖ τὸ λεγόμενον· ἀλλ' ἐξεδέχετο τὸν λό- γον, ἵνα ἡ ἐρώτησις εφελκύσῃ τὴν ἐνέργειαν. Ϛ'. Οὕτω καὶ τούτῳ παραστὰς, καὶ αὐτομολήσας πρὸς τὸν κεκμηκότα ὁ ἰατρὸς (5) (καὶ οὐδὲν θαυμα- στὸν, εἰ πρὸς τὸν παρὰ τὴν κολυμβήθραν κείμενον παρῆλθεν, είγε ηυτομόλησεν ἐξ οὐρανοῦ πρὸς ἡμᾶς), ἠρώτα τοῦτον· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; ἐκ τῆς ἐρωτήσεως εφέλκων αὐτὸν εἰς τὴν γνῶσιν, καὶ δι εγείρων αὐτὸν εἰς ἐρώτησιν. Μεγάλης χάριτος δω- ρεά· ἄμισθος γὰρ ἦν· διὰ τοῦτο (6) καὶ αὐτόμολον εἶχεν τὸν θεραπευτήν. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Ναι, Κύριε. Τὸ γὰρ πολυχρόνιόν μου τῶν νοσημάτων ποθητήν και ποιεῖ τὴν ὑγίειαν· κἀγὼ μὲν ποθῶ, ἄνθρωπον δὲ οὐκ ἔχω. Μὴ ἀθυμήσῃς (7), ἄνθρωπε, ὅτι ἄνθρω- τον οὐκ ἔχεις· Θεὸν ἔχεις παρεστῶτα, κατά τι μὲν ἄνθρωπον, κατά τι δὲ Θεόν· ἀμφότερα γὰρ ὁμολογη- τέον. Οὐ γὰρ ἡ τῆς ἀνθρωπότητος ὁμολογία, μὴ συν- ομολογουμένης τῆς θεότητος ὠφέλιμος· μᾶλλον δὲ κατάρας πρόξενος (8)· Ἐπικατάρατος γὰρ ὃς τὴν ἐλπίδα ἔχει ἐπ' ἄνθρωπον. Εἰ μὲν οὖν καὶ ἡμεῖς εἰς Ἰησοῦν ἐλπίζοντες, εἰς ἄνθρωπον ἐλπίζομεν, οὐχί δὲ καὶ τὴν θεότητα συμπλέκοντες τῇ ἐλπίδι, κατάρας ἐσμὲν κληρονόμοι. Νῦν δὲ καὶ Θεὸν καὶ ἄνθρωπον το ὑπηρέτας πιστεύεται θέλεται. οὐκ εἶπε, Ποιητής γάρ ποιήσω ὑμῖν, αὐτὸς γάρ, γεννηθείς δειχθώσιν. νικέσθωσαν, πρώτα τοῦτον, εἰς τήν, παρὰ τήν. ή διά. Τοῦτο τούτου, ει αυτόμολον, αυτομόλων. μάσης, έχω ἔχεις, ἔχῃς, πρόξενον. επικατάρατος γάρ. ἄνθρωπος, ἐλπίδα αὐτοῦ, HOMILIA IN PARALYTICUM. A oculorum ministerio ad legendum erant destituti. Ad eos accedens Salvator dixit: Creditis quod pos- sim hoc facere ? et illud: Quid vultis ut faciam vobis ? Non dixit: Quid vullis ut dicam vobis? sed, Quid vultis ut faciam vobis ? *8 Factor enim erat et vi- tæ dator, qui non tum primum facere incipiebat (Pa- ter enim ejus semper operatur, et ipse una cum Patre operatur '): et rerum omnium nutu Pa- tris factor erat. " Ipse autem solus ex solo imine- diate genitus, interrogat cæcos, dicens: Quid vultis ut faciam vobis ? non ignorans quid vellent; aperta enim res erat : sed ex eorum verbis suum adductu- rus donum, ut ex suis ipsi verbis justificarentur; nec enim qui corda novit ignorabat quid essent di- cturi; sed eorum orationem exspectabat, ut inter- B rogatio illis proposita operationem suam eliceret. C VI. Sic et huic paralytico se præsentem sistens, sponteque sua ad laborantem profectus medicus (nec mirum, si ad jacentem juxta piscinam ægrum accessit, qui ad nos ex coelo sponte delapsus est), ipsum interrogabat : Vis sanus feri? ex hac in- terrogatione eum ad cognitionem inducens, et ad interrogandnm vicissim] sollicitans. Magna hoc gratiæ donum; nullo enim pretio constabat. Id- circo et medicum habuit sponte ad se properantem. Ille vero ad eum : Etiam vero, Dumine; diuturnitas enim morborum meorum facit mihi optandam va- letudinemn. At ego quidem percupio, verum hominem non habeo 79.7 Ne animo dejiciaris, o homo, quod hominem non habeas. Deum habes astantem tibi, qui alia parte homo est, alia vero Deus: utramque enim confiteri debemus. Non enim confessio hu- manitatis a confessione divinitatis sejuncta, utilis est, imo maledictionis conciliatrix. Maledictus enim qui spem habet in hominem ". Si igitur et uos in. Jesum sperantes, in hominem speremus, divinita - tem simul in spe nostra minime complexi, maleði - * Joan. v, 17. Vid. 78.74 Vid. cat 4., n. 9. * Matth. ix, 28. " Matth. xx, 32. Vid. cat. 7, n. 6, et cat. †1, n. 23. cal. 11, n. et 24; cal. 10, n. 5. "Vid. cat. 11, u. 7, et cat. 7, n. 4. Vid. cal. 19, n. 1. Jerem. xvi, 5. excus prætulimus. davimus ex cod. Reg. pro et Verba sequentia, etc., usque ad D excl. propter repetitas voces præ- termissa sunt in eo codice. etc. puncto post collocato. Cy- rillus autem Filium solum ex Patre genitum dicit, quia solus natura, cæteri abusive et per adoptionem filii, cat. 7, num. 5. Addit ex solo, vel ut excluda- tur alter pater, atque ingenitus, cat. 11, num. 13, vel ut usitata corporum generandi ratio, et Valen- tinianorum deorum copulæ et successivæ genera- tiones ablegentur. Vide cat. 11, num. 7, et cat. 6, num. 17. Deinde, immediate genitum docet, sive ad exprimendam intimam Filii cum Patre necessitu- dinem et connexionem, cat. 7, n. 4, sive ad exclu- dendam omnem in divina generatione vel temporis snoram cat. 11, num. 7, vel deliberationem ac con- sultationem, ibid. n. 8. hanc tamen, quæ cum proposito auctoris admira- biliter quadrat, nobis sufficienter insinuat Reg. cod. lectio Millesius scripsit qu vox Græca non est, sumpta tamen ex loco psalmi L, 4, ubi de justificatione ex serinonibus lo- quitur Propheta ; quod nonnullum affert ad conjec- turam nostram momentum. Sed suticit quod inferius habetur, verba intermedia parenthesibus includendo. Pro eodem codice duce scripsimus, ticulum ante scripsimus luco pro Lectio Anglicana non est tamen incommoda, hoc sensu : Nullo enim pretio constabat ea quæ per ipsum afferebatur gratia. ne mirere. Pro scripsimus, quam indicat nobis lectionem codex Reg. corrupte babens, clio In loco Jeremiæ mox citato, Reg. post addit, ex sacro textu ; et posi vocem (1) Ὑπηρετήσαντας. Hanc Reg. cod. scripturain (2) Πιστεύετε, et paulo post θέλετε. Ita emen- (5) Αυτός δέ, etc. Sic Anglic. cod. Regius vero, (4) Δικαιωθῶσιν. Ita ex mera conjectura reposui: (5) 'Ο ιατρός. Verbum πρώτα adjicit Reg. cod. (6) Διὰ τοῦτο, etc. Ex Reg. cod. delevimius ar- (7) Μὴ ἀθυμήσης, Eodem ex cod., loco μὴ θαυ (8) Πρόξενος. Εmendatur ex Reg. depravata le-
PG 33:1139οὗτος δὲ ἀληθῶς ἐν πάσῃ πενίᾳ τεθλιμμένος καὶ τῆς ἔξωθεν βοηθείας μηδεμίαν ἔχων τὴν δύναμιν, μονώτατος καταλειφθείς, ἔσχεν βοηθὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὸν μονογενῆ. θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; ναί, κύριε, ἄνθρωπον δὲ οὐκ ἔχω, ἵνα, ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν. ἔχεις τὴν πηγήν, ὅτι «παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς,20 πηγὴν πηγοποιόν. ὃς δ’ ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου, ποταμοὶ ῥεύσουσιν ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ, οὐχ ὕδατος κάτω ῥέοντος, ἀλλ’ ὕδατος ἁλλομένου «τὸ γὰρ Ἰησοῦ οὐκ ἄνωθεν κάτω ἀναπηδᾶν ποιεῖ, ἀλλ’ ἀπὸ τῶν γηίνων ἐπὶ τὰ οὐράνια», ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον. πηγὴ γὰρ ἀγαθῶν Ἰησοῦς. Καὶ τί περιμένεις κολυμβήθραν; ἔχεις τὸν ἐπὶ τῶν ὑδάτων περιπατοῦντα, τὸν τῶν ἀνέμων ἐπιτιμητήν, τὸν θαλάσσης ἡνίοχον, τὸν μὴ μόνον ἑαυτῷ κρηπῖδος δίκην ὑπεστρωμένην ἔχοντα τὴν θάλασσαν, ἀλλὰ καὶ Πέτρῳ τὴν ὁμότροπον τοῦ περιπάτου ἐνέργειαν χαρισάμενον. ἡνίκα γὰρ νὺξ ἦν ἀφεγγής, παρῆν δὲ τὸ φῶς, οὐκ ἐγνωρίζετο «Ἰησοῦς γὰρ περιπατῶν ἐπὶ τῶν ὑδάτων ἄγνωστος ἦν ὅσον ἐκ προσώπου χαρακτῆρος φαινόμενος, ἡ δὲ τῆς φωνῆς ἰδιότης ἐμήνυσε τὸν παρόντα», ὡς φάντασμα δὲ νομίσαντες ἐφοβήθησαν.
ὁμολογοῦμεν (1), καὶ ἀμφότερα ἀληθῶς· [Θεὸν ἀλη η κληρονομοῦντες, ἄνθρωπον ὁμολογοῦ μεν. Θεὸν ἀληθῶς, ἀληθῶς ἀληθινοῦ Πατρός, γεγεννημένα Θεόν γεγεννημένον Ρo- γεγεννημένον προσκυνοῦντες ὁμολογοῦμεν. εκδεχώμεθα έκδεχό- μεθα. ρον. νοσοκουμένων νοσούντων, οἰκίας, οἰκείας, οἰκείους θῶς] ἐξ ἀληθινοῦ Πατρὸς γεγεννημένον· καὶ ἄνθρω πον οὐ κατὰ φαντασίαν, ἀλλὰ κατὰ ἀλήθειαν γεγεν νημένον προσκυνοῦντες, ἀληθινὴν σωτηρίαν ἐκδε χόμεθα. Ζ'. Θέλω μὲν ὑγιὴς γενέσθαι, ἄνθρωπον δὲ οὐκ ἔχω. Βλέπε, εἰ μὴ ὅπου ἡ σωτηρία υστερεί (2), ἐκεῖ ἔδωκεν τὴν ἐνέργειαν. Οἱ γὰρ πολλοὶ τῶν νοσούντων καὶ οἰκίας εἶχον, ἔτι δὲ καὶ γνωρίμους, εἰ (3) καὶ ἄλ λους τινάς. Οὗτος δὲ ἀληθῶς ἐν πάσῃ πενίᾳ τεθλιμ μένος, καὶ τῆς ἔξωθεν βοηθείας μηδεμίαν ἔχων τὴν δύναμιν, μονώτατος καταλειφθεὶς ἔσχεν βοηθὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενή. Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ναί, Κύριε, ἄνθρωπον δὲ οὐκ ἔχω, ἵνα, ὅταν τα ραχθῇ (4) τὸ ὕδωρ, βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν. Έχεις τὴν πηγὴν, "Οτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς· πηγὴν πηγοποιόν. Ὃς δ' ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου, ποταμοὶ ῥεύσουσιν ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ, οὐχ ὕδατος κάτω ῥέοντος, ἀλλ᾽ ὕδατος ἀλλομένου (τὸ γὰρ Ἰησοῦ οὐκ ἄνωθεν κάτω ἀναπηδᾷν ποιεῖ, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῶν γηίνων (5) ἐπὶ τὰ οὐράνια), ὕδατος ἀλλυμένου εἰς ζωὴν αἰώνιον· πηγὴ γὰρ ἀγαθῶν Ἰησοῦς. Η'. Καὶ τί περιμένεις κολυμβήθραν; ἔχεις τὸν ἐπὶ τῶν ὑδάτων περιπατοῦντα, τὸν τῶν ἀνέμων ἐπιτι μητὴν, τὸν θαλάσσης ἡνίοχον· τὸν μὴ μόνον ἑαυτῷ κρηπῖδος δίκην υπεστρωμένην (6) ἔχοντα τὴν θάλασ σαν, ἀλλὰ καὶ Πέτρῳ τὴν ὁμότροπον τοῦ περιπάτου ἐνέργειαν χαρισάμενον. Ηνίκα γὰρ νὺξ ἦν ἀφεγγής, παρῆν (7) δὲ τὸ φῶς, οὐκ ἐγνωρίζετο (Ἰησοῦς γὰρ περιπατῶν ἐπὶ τῶν ὑδάτων ἄγνωστος ἦν, ὅσον ἐκ προσώπου χαρακτῆρος φαινόμενος· ἡ δὲ τῆς φωνῆς ἰδιότης ἐμήνυσε τὸν παρόντα)· ὡς φάντασμα δὲ νο- μίσαντες (8), ἐφοβήθησαν. Εφη δὲ πρὸς αὐτοὺς Ἰη- σους· 'Εγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε. Ὁ δὲ Πέτρος πρὸς αὐτὸν λέγει· Εἰ σὺ εἶ, ὃν ἐγὼ οἶδα, μᾶλλον δὲ ἦν ὁ Πατήρ μοι ἐμήνυσεν, κελευσόν μοι ἐλθεῖν πρὸς σὲ ἐπὶ τὰ ὕδατα. Ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἀφθονωτάτῃ μετα δόσει λέγει· Ἐλθέ. οι χιν, 25. ἐν πάσῃ πενίᾳ ἐν πᾶσιν καὶ πενίᾳ, τῆς ἐξ. βοηθείας, τῇ ἐξ. βοηθεία. Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν μονογενῆ ἵνα ὁ Σωτὴρ περὶ οὗ, στρωμένην, εἰ ἔχων έχοντα. Πέτρῳ τήν, περώτην χαρισάμενον χαρισαμένου. S. CYRILLI HIEROSOL. ARCHIEP. ctionis haeredes futuri sumus. Nunc vero et Deum A et hominem confitemur, et utrumque vere : [Deum vere] ex vero Patre natum; hominemque non spe- cie tantum, sed veritate factum adorantes, veram salutem exspectamus. VII. Volo equidem sanus fieri, sed hominem non habeo. Vide, num non ibi operationem suam exhi- Luit, ubi salutis spes deerat. Nam ægrorum pleri- que domos habebant, et præterea notos, et quos- dam alios fortassis. Iste autem vere omnimoda pau- perie oppressus, nulloque externi auxilii sub- sidio adjutus, ac solus sibi derelictus, Filium Dei unigenam auxiliatorem adeptus est. Vis sanus fieri? Etiam, Domine ; atqui hominem non habeo, qui cum turbata fuerit aqua, injiciat me in piscinam. Habes ipsum fontem, Quoniam apud te fons vita " ; fon- tem fontium auctorem. Quicunque autem biberit ex aqua hac 18, flumina de ventre ejus fluent ", von aquæ deorsum fluentis, sed aquæ salientis (aqua enim quam propinat Jesus, non ex supernis ad in- fima, sed a terrestribus ad cœlestia salire nos facit), aquæ, inquam, salientis in vitam æternam ; fons enim bonorum Jesus. VIII. Et quid exspectas piscinani? habes eum qui ambulat super aquas ", qui imperat minaciter ventis, qui maris auriga est **; qui non sibi tan- tummodo soli instar tirmi substratum habet mare, verum etiam Petro ad eumdem modum ambulandi vim impertivit. Cum enim caliginosa nox esset, adessetque ipsa lux, agnitus non est (Jesus enim B ambulans super aquas, quantum ex oris lineamen- C tis agnosci non poterat : vocis autem proprius so- nus præsentem designabat): phantasma vero esse rati, timuerunt. Jesus autem dixit ad illos : Ego sum, nolite timere. At Petrus ad ipsum ait : Si tu es ille quem ego novi, seu potius quem Pater mili notum fecit, jube me ad te venire super aquas. Ille autem ad eum, sua cum ipso libentissime com- municans: Veni, inquit. 14, Ps. xxxv, 10. Joan. iv, 14. * Joan. vii, 38. duobus nostris mss. depravatissimum, partim ex ipsis secum collatis, partim ex conjectura nostra D resarsimus. Primum, loco quod post positum nullum nisi perabsurdum efficit sensum, ex Reg. cod. scripsimus Tum, voces a nobis idcirco u cinis inclusas, de nostro adjecimus sine codicis auctoritate; sed ad sensum perficiendum necessa- riæ sunt visæ : alioqui repetitio vocis faci- lem nominis ev prætermissionem efficere potuit. Post, loco quod in duobus codicibus exstat (nec mirum voce se- nel prætermissa), reposuimus. stremo, verba ex Reg. cod. ascripsimus, loco unius vocis Et ex eodem pro scripsimus, Μox, pro (sic), Reg. cod. secuti, scripsimus, atque loco ubi Millesius legendum conjicit; quod mili Joan. IV, 14. Matth. ss Marc facile probatur. Nam de hominibus, quorum pa- ralyticus nullum habebat, sermo est. Post, ubi ex Reg. cod. scripsimus, legebatur, et loco qua ejusd. libri scriptura est, habebatur, Inferius voces, ex eod. Reg. cod. ante addidimus. Millesium, a nobis expleta est Regii codicis ope, a verbo incl. usque ad verba, elc. excl. num. 10. loco Verba in unum confunduntur. Pro est particulæ & importune et ineleganter acervatæ. Cum vero nullus alius nobis suppetias tulerit co- dex, earum nullam eradere ausi sumus. 39. 8s Matth. Σιν, 24, sqq. (1) Καὶ ἄνθρωπον ὁμολογοῦμεν. Locum hunc in (2) Υστερεῖ. lta Reg. cod. Millesius vero, ὕστε (3) El. Forte K. Edit. (4) Ἵνα, όταν ταραχθῇ. Hic ingens lacuna apud (5) Τῶν γηίνων. In ms., τῶν γιήνων. (6) Ὑπεστρωμένην, etc. In ms. habetur, ύπο- (7) Παρήν. Παρόν legendum conjicio. (8) Νομίσαντες. Ms. νομήσαντες. Plures hic sunt
PG 33:1140ἔφη δὲ πρὸς αὐτοὺς Ἰησοῦς· ἐγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε. ὁ δὲ Πέτρος πρὸς αὐτὸν λέγει· εἰ σὺ εἶ ὃν ἐγὼ οἶδα, μᾶλλον δὲ ὃν ὁ πατήρ μοι ἐμήνυσεν, κέλευσόν μοι ἐλθεῖν πρὸς σὲ ἐπὶ τὰ ὕδατα. ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἀφθονωτάτῃ μεταδόσει λέγει· ἐλθέ. Παρῆν τοίνυν παρὰ τὰ ὕδατα τῆς κολυμβήθρας ὁ τῶν ὑδάτων ἡνίοχος καὶ ποιητής. πρὸς ὃν ὁ παράλυτος λέγει· ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα, ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ με εἰς κολυμβήθραν. λέγει αὐτῷ ὁ σωτήρ· τί περιμένεις ταραχὴν ὑδάτων; ἀταράχως θεραπεύθητι. τί δὲ κίνησιν φαινομένην ἐκδέχῃ; λόγῳ τὸ πρόσταγμα γίνεται ὀξύτερον νοήματος. μόνον ἔνιδε τῇ τῆς πηγῆς ἐνεργείᾳ καὶ καθυπόπτευσον τὸν ἐν σαρκὶ φαινόμενον θεόν, καὶ μὴ τὸν φαινόμενον σκόπει, ἀλλὰ τὸν διὰ τοῦ φαινομένου ἐργαζόμενον. ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν. ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· τί περιμένεις τὰ μικρά; τί ζητεῖς ὑδάτων ἰατρείαν; ἔγειραι, ἡ ἀνάστασίς σοι εἶπεν. πανταχοῦ γὰρ τοῖς πᾶσιν πάντα γίνεται ὁ σωτήρ, πεινῶσιν ἄρτος, διψῶσιν ὕδωρ, νεκροῖς ἀνάστασις, νοσοῦσιν ἰατρός, ἁμαρτωλοῖς ἀπολύτρωσις. Ἔγειραι, ἆρόν σου τὸν κράββατον καὶ περιπάτει.
ὁμολογοῦμεν (1), καὶ ἀμφότερα ἀληθῶς· [Θεὸν ἀλη η κληρονομοῦντες, ἄνθρωπον ὁμολογοῦ μεν. Θεὸν ἀληθῶς, ἀληθῶς ἀληθινοῦ Πατρός, γεγεννημένα Θεόν γεγεννημένον Ρo- γεγεννημένον προσκυνοῦντες ὁμολογοῦμεν. εκδεχώμεθα έκδεχό- μεθα. ρον. νοσοκουμένων νοσούντων, οἰκίας, οἰκείας, οἰκείους θῶς] ἐξ ἀληθινοῦ Πατρὸς γεγεννημένον· καὶ ἄνθρω πον οὐ κατὰ φαντασίαν, ἀλλὰ κατὰ ἀλήθειαν γεγεν νημένον προσκυνοῦντες, ἀληθινὴν σωτηρίαν ἐκδε χόμεθα. Ζ'. Θέλω μὲν ὑγιὴς γενέσθαι, ἄνθρωπον δὲ οὐκ ἔχω. Βλέπε, εἰ μὴ ὅπου ἡ σωτηρία υστερεί (2), ἐκεῖ ἔδωκεν τὴν ἐνέργειαν. Οἱ γὰρ πολλοὶ τῶν νοσούντων καὶ οἰκίας εἶχον, ἔτι δὲ καὶ γνωρίμους, εἰ (3) καὶ ἄλ λους τινάς. Οὗτος δὲ ἀληθῶς ἐν πάσῃ πενίᾳ τεθλιμ μένος, καὶ τῆς ἔξωθεν βοηθείας μηδεμίαν ἔχων τὴν δύναμιν, μονώτατος καταλειφθεὶς ἔσχεν βοηθὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενή. Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; Ναί, Κύριε, ἄνθρωπον δὲ οὐκ ἔχω, ἵνα, ὅταν τα ραχθῇ (4) τὸ ὕδωρ, βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν. Έχεις τὴν πηγὴν, "Οτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς· πηγὴν πηγοποιόν. Ὃς δ' ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου, ποταμοὶ ῥεύσουσιν ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ, οὐχ ὕδατος κάτω ῥέοντος, ἀλλ᾽ ὕδατος ἀλλομένου (τὸ γὰρ Ἰησοῦ οὐκ ἄνωθεν κάτω ἀναπηδᾷν ποιεῖ, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῶν γηίνων (5) ἐπὶ τὰ οὐράνια), ὕδατος ἀλλυμένου εἰς ζωὴν αἰώνιον· πηγὴ γὰρ ἀγαθῶν Ἰησοῦς. Η'. Καὶ τί περιμένεις κολυμβήθραν; ἔχεις τὸν ἐπὶ τῶν ὑδάτων περιπατοῦντα, τὸν τῶν ἀνέμων ἐπιτι μητὴν, τὸν θαλάσσης ἡνίοχον· τὸν μὴ μόνον ἑαυτῷ κρηπῖδος δίκην υπεστρωμένην (6) ἔχοντα τὴν θάλασ σαν, ἀλλὰ καὶ Πέτρῳ τὴν ὁμότροπον τοῦ περιπάτου ἐνέργειαν χαρισάμενον. Ηνίκα γὰρ νὺξ ἦν ἀφεγγής, παρῆν (7) δὲ τὸ φῶς, οὐκ ἐγνωρίζετο (Ἰησοῦς γὰρ περιπατῶν ἐπὶ τῶν ὑδάτων ἄγνωστος ἦν, ὅσον ἐκ προσώπου χαρακτῆρος φαινόμενος· ἡ δὲ τῆς φωνῆς ἰδιότης ἐμήνυσε τὸν παρόντα)· ὡς φάντασμα δὲ νο- μίσαντες (8), ἐφοβήθησαν. Εφη δὲ πρὸς αὐτοὺς Ἰη- σους· 'Εγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε. Ὁ δὲ Πέτρος πρὸς αὐτὸν λέγει· Εἰ σὺ εἶ, ὃν ἐγὼ οἶδα, μᾶλλον δὲ ἦν ὁ Πατήρ μοι ἐμήνυσεν, κελευσόν μοι ἐλθεῖν πρὸς σὲ ἐπὶ τὰ ὕδατα. Ὁ δὲ πρὸς αὐτὸν ἀφθονωτάτῃ μετα δόσει λέγει· Ἐλθέ. οι χιν, 25. ἐν πάσῃ πενίᾳ ἐν πᾶσιν καὶ πενίᾳ, τῆς ἐξ. βοηθείας, τῇ ἐξ. βοηθεία. Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν μονογενῆ ἵνα ὁ Σωτὴρ περὶ οὗ, στρωμένην, εἰ ἔχων έχοντα. Πέτρῳ τήν, περώτην χαρισάμενον χαρισαμένου. S. CYRILLI HIEROSOL. ARCHIEP. ctionis haeredes futuri sumus. Nunc vero et Deum A et hominem confitemur, et utrumque vere : [Deum vere] ex vero Patre natum; hominemque non spe- cie tantum, sed veritate factum adorantes, veram salutem exspectamus. VII. Volo equidem sanus fieri, sed hominem non habeo. Vide, num non ibi operationem suam exhi- Luit, ubi salutis spes deerat. Nam ægrorum pleri- que domos habebant, et præterea notos, et quos- dam alios fortassis. Iste autem vere omnimoda pau- perie oppressus, nulloque externi auxilii sub- sidio adjutus, ac solus sibi derelictus, Filium Dei unigenam auxiliatorem adeptus est. Vis sanus fieri? Etiam, Domine ; atqui hominem non habeo, qui cum turbata fuerit aqua, injiciat me in piscinam. Habes ipsum fontem, Quoniam apud te fons vita " ; fon- tem fontium auctorem. Quicunque autem biberit ex aqua hac 18, flumina de ventre ejus fluent ", von aquæ deorsum fluentis, sed aquæ salientis (aqua enim quam propinat Jesus, non ex supernis ad in- fima, sed a terrestribus ad cœlestia salire nos facit), aquæ, inquam, salientis in vitam æternam ; fons enim bonorum Jesus. VIII. Et quid exspectas piscinani? habes eum qui ambulat super aquas ", qui imperat minaciter ventis, qui maris auriga est **; qui non sibi tan- tummodo soli instar tirmi substratum habet mare, verum etiam Petro ad eumdem modum ambulandi vim impertivit. Cum enim caliginosa nox esset, adessetque ipsa lux, agnitus non est (Jesus enim B ambulans super aquas, quantum ex oris lineamen- C tis agnosci non poterat : vocis autem proprius so- nus præsentem designabat): phantasma vero esse rati, timuerunt. Jesus autem dixit ad illos : Ego sum, nolite timere. At Petrus ad ipsum ait : Si tu es ille quem ego novi, seu potius quem Pater mili notum fecit, jube me ad te venire super aquas. Ille autem ad eum, sua cum ipso libentissime com- municans: Veni, inquit. 14, Ps. xxxv, 10. Joan. iv, 14. * Joan. vii, 38. duobus nostris mss. depravatissimum, partim ex ipsis secum collatis, partim ex conjectura nostra D resarsimus. Primum, loco quod post positum nullum nisi perabsurdum efficit sensum, ex Reg. cod. scripsimus Tum, voces a nobis idcirco u cinis inclusas, de nostro adjecimus sine codicis auctoritate; sed ad sensum perficiendum necessa- riæ sunt visæ : alioqui repetitio vocis faci- lem nominis ev prætermissionem efficere potuit. Post, loco quod in duobus codicibus exstat (nec mirum voce se- nel prætermissa), reposuimus. stremo, verba ex Reg. cod. ascripsimus, loco unius vocis Et ex eodem pro scripsimus, Μox, pro (sic), Reg. cod. secuti, scripsimus, atque loco ubi Millesius legendum conjicit; quod mili Joan. IV, 14. Matth. ss Marc facile probatur. Nam de hominibus, quorum pa- ralyticus nullum habebat, sermo est. Post, ubi ex Reg. cod. scripsimus, legebatur, et loco qua ejusd. libri scriptura est, habebatur, Inferius voces, ex eod. Reg. cod. ante addidimus. Millesium, a nobis expleta est Regii codicis ope, a verbo incl. usque ad verba, elc. excl. num. 10. loco Verba in unum confunduntur. Pro est particulæ & importune et ineleganter acervatæ. Cum vero nullus alius nobis suppetias tulerit co- dex, earum nullam eradere ausi sumus. 39. 8s Matth. Σιν, 24, sqq. (1) Καὶ ἄνθρωπον ὁμολογοῦμεν. Locum hunc in (2) Υστερεῖ. lta Reg. cod. Millesius vero, ὕστε (3) El. Forte K. Edit. (4) Ἵνα, όταν ταραχθῇ. Hic ingens lacuna apud (5) Τῶν γηίνων. In ms., τῶν γιήνων. (6) Ὑπεστρωμένην, etc. In ms. habetur, ύπο- (7) Παρήν. Παρόν legendum conjicio. (8) Νομίσαντες. Ms. νομήσαντες. Plures hic sunt
PG 33:1142ἀλλὰ πρῶτον ἔγειραι, πρῶτον ἀπόβαλε τὴν νόσον. εἶτα ἀνάλαβε τὸ τῆς πίστεως νεῦρον. ἴσχυσον πρῶτον κατὰ τοῦ φέροντός σε κραββάτου, καὶ ξυλίνῳ σκεύει τὰ πολυχρονίως σεβάσματα μαθὲ βαστάζειν. καὶ προσέταττεν τὸ ξύλινον φορεῖον βαστάζειν ἐκεῖνος ὁ σωτήρ, περὶ οὗ εἴρηται· φορεῖον ἑαυτῷ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς ἀπὸ ξύλων τοῦ Λιβάνου. στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον, ἀνάκλιτον αὐτοῦ πορφύραν, ἐντὸς αὐτοῦ λιθόστρωτον. τοῦ πάθους ἐστὶν τὰ σύμβολα ἐν τοῖς ᾄσμασιν ἀποκείμενα τοῖς νυμφικοῖς καὶ νηφαλίοις καὶ σωφρονικοῖς. μὴ γάρ, πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ὑπόληψιν ἐκλαβὼν τὰ ῥήματα καὶ ἀτενίσας μηδέν, ἐρωτικὰ νομίσῃς εἶναι καὶ ἐμπαθῆ τὰ ᾄσματα, ἀλλὰ νυμφικὰ τὰ ῥήματα σωφροσύνης πεπληρωμένα. Καὶ εἰ μὴ νοεῖς τὰ ᾄσματα, ἐλθὲ ἐπὶ τὰς παροιμίας, καὶ ὁδῷ καὶ βαθμίσιν ἀνάβηθι ἐπ’ ἐκεῖνα. ἡ σοφία ᾠκοδόμησεν ἑαυτῇ οἶκον, «ὡς περὶ γυναικὸς ὁ λόγος,» καὶ ἀπέστειλεν τοὺς ἑαυτῆς δούλους. καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ λέγει· ἐράσθητι αὐτῆς καὶ τηρήσει σε. οὐ γυναικὸς ἔρως, ἀλλὰ σοφίας τῆς ἔρωτα ἐξοριζούσης. ὅπου γὰρ σοφίας κτῆσις, ἐκεῖ καὶ ἔρωτος ἐξορισμός. οὐ γὰρ κατὰ σοφίαν τὰ πάθη, ἀλλὰ σοφὰ τὰ νοήματα.
Θ. Παρην τοίνυν παρὰ τὰ ὕδατα τῆς κολυμβή- Α θρας ὁ τῶν ὑδάτων ἡνίοχος καὶ ποιητής· πρὸς ἂν ὁ παράλυτος λέγει· Ανθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα, ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ (1) με εἰς τὴν κολυμβή θραν. Λέγει αὐτῷ ὁ Σωτήρ· Τί περιμένεις ταραχὴν ὑδάτων; ἀταράχως θεραπεύθητι. Τί δὲ κίνησιν φαι- νομένην ἐκδέχῃ; λόγῳ τὸ πρόσταγμα γίνεται, ὀξύ- τερον νοήματος. Μόνον ἔνιδε τῇ τῆς πηγῆς ἐνεργεία, καὶ καθυπόπτευσον τὸν ἐν σαρκὶ φαινόμενον Θεόν καὶ μὴ τὸν φαινόμενον σκόπει, ἀλλὰ τὸν διὰ τοῦ φαι νομένου εργαζόμενον. Ανθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα, όταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, βάλῃ με εἰς τὴν κολυμ- βήθραν. Ὁ δὲ πρὸς αὐτόν· Τί περιμένεις τα μικρά, τί ζητεῖς ὑδάτων ἰατρείαν; Εγειραι (2), ἡ ἀνά- στασίς σοι εἶπεν. Πανταχοῦ γὰρ τοῖς πᾶσιν πάντα γίνεται ὁ Σωτήρ· πεινῶσιν ἄρτος, διψῶσιν ὕδωρ, νεκροῖς ἀνάστασις, νοσοῦσιν ἰατρὸς, ἁμαρτωλοῖς ἀπο λύτρωσις. πάτει· ἀλλὰ πρῶτον ἔγειραι, πρῶτον ἀπόβαλε τὴν νόσον· εἶτα ἀνάλαβε τὸ τῆς πίστεως νεῦρον. Ισχυσον πρῶτον κατὰ τοῦ φέροντός σε κραββάτου· καὶ ξυλίνῳ σκεύει τὰ πολυχρονίως σεβάσματα (3) μαθὲ βαστάζειν. Καὶ προσέταττεν τὸ ξύλινον φορεῖον βαστάζειν ἐκεῖ νος ὁ Σωτὴρ (4), περὶ οὗ εἴρηται· Φορεῖον ἑαυτῷ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς ἀπὸ ξύλων του Λιβάνου. Στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον, ἀνάκλιτον αὐτοῦ πορφύραν, ἐντὸς αὐτοῦ λιθόστρωτον. Τοῦ πάθους ἐστὶν τὰ σύμβολα, ἐν τοῖς Ασμασιν ἀποκεί μενα τοῖς νυμφικοῖς, καὶ νηφαλίοις (5) καὶ σωφρονι κοῖς. Μὴ γὰρ πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ὑπόληψιν έκλα- *Εγείραι. ἔγειρε. τὰ πολυχρονίως σε βαστάσαντα, τα που λυχρόνιά σου βαστάγματα, ἁμαρτιῶν εἶχε πολύ φορτίον, πολύ- φορτον... ἀλγηδόνα. στύλους ἑαυτοῦ, ανάκλιτον αὐτοῦ, ἑαυ του πορφύρα, πορφύρα. ἀνάκλιτον αὐτ τοῦ χρύσεον· ἐπίβασις αὐτοῦ πορφυρά. ἐπίβασις αὐτοῦ πορφύρα. Σκεύος HOMILIA IN PARALYTICUM. IX. Aderat igitur juxta aquas piscinæ aquarum auriga et factor; cui paralyticus ait: Hominem non habeo qui, postquam turbata aqua fuerit, in piscinam me injiciat. " Dicit ei Servator : Quid exspectas dum turbatæ sint aquæ? citra turbationem ullam sanus esto. Quid sensibilem motionem opperiris? verbo imperatum meum cogitatione citius eficitur. Tan- tum inspice in fontis vim et efficaciam, Deumque in carne conspectum animo æstima. Neque eum qui exterius videtur (6), considera; sed eum qui efficaciter agit per eum qui videtur. Hominem non habeo, ut, cum turbata fuerit aqua, mittat me in pi- scinam. llle vero ad eum : Quid respicis ad minima? quid aquarum medicinam quæris? Surge, ait tibi ipsa Resurrectio. 65.86 Ubique énim omnibus omnia B Salvator efficitur: esurientibus panis, sitientibus aqua, mortuis resurrectio, agris medicus, pecca- toribus redemptio. V. cat. 4, n. 9; cat. 11, n. 20. ss Joan. x1, 25. In ms., Scripsi ut est in Evangelio, atque in ms. etiam aliis locis infra, ubi vox hac sape recurrit. C Quum e multis quæ se offerebant animo conjectu- ris, nulla admodum punctum omne auferre videre. tur, maluimus loco demonstrato facultatem inte- gram ejus restituendi aliorum industriæ reservare, quam dubias nostras conjecturas pro Cyrilli verbis obtrudere. Minore impendio constat, et auctoris proposito satis convenit illa mutatio qua legeretur, ea quibus dudum ge- status es. Quemlibet enim in suis affectibus acquie- D scere, ab eisque velut quoquoversum gestari ac circumferri, notissima res est. Exportare ergo ju- betur homo peccata et affectus suos in quibus æger jacebat. Idem alio modo de corpore proprio intel- ligi potest, ut de hoc paralytico agens explicat Pau- linus, epist. 32, num. 25, vel de alio, cui simile præceptum a Christo datum est, explicat sanctus Maximus Taurinensis hom. 1, in qua factum ait ut paralyticus vice versa portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus; et anima illius, quæ prius va- sculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa tilius circumferret. Eadem fere cæterorum Patrum interpretatio est. Legi posset etiam in Cyrillo, diuturna quibus degrava tus es onera, peccatorum videlicet. Supra enim di- xit num. 4, vel Alia quisque pro lubitu conji- ciat vel divinel. X. Surge, tolle grabbatum tuum, et ambula ; sed primum surge, primum abjice morbum ; postea f- dei robur assume. Vires prius experire ad- versus illud quo gestabaris grabbatum: et in ligneo gestatorio ea quibus diu gestatus es disce asper tare (7). Ligneum ipsi ferculum portare præcepit ille Salvator, de quo dictum est : Ferculum sibi fe- cit Rex de lignis Libani : columnas ejus fecit argen- tum, reclinatorium ejus purpuram, intimum ejus la- pidibus constratum 87. Passionis sunt symbola, quæ consignata sunt in Canticis sponsalibus, sobrietatis et temperantiæ plenis. Non enim secundum multo- rum opinionem libri hujus verba accipiens nihil- V. cat. 10, n. 5. Cant. 111, 9, 10. infra loco quod in ambobus mss. legitur, scripsimus autou ex sacro textu et Cyrillo ipso inferius, num. 7, ita codicibus consentientibus scribente. Similiter ex Reg. post secum- dum Scripturam reposuimus cum esset apud Millesium. In Reg. habetur con- formius ad Bib. Vat. ubi legitur Porro hic Cyrillus, vel librarii, duos Scripturæ versus confuderunt. Sic enim est in Bibliis Inferius n. bis repetit Cyrillus hunc versum et Nestorianæ similis locutio: cui gemina ac simil- lima habetur cat. 11, n. 20. Ne attendas ad eum qui nunc ortus est ex Bethleem, verum adora eum qui sempiterno ex Patre genitus est. Harum locutionum innocentiam in notis ad hunc locuin ostendimus: atque, ut notum est, ante Nestorianam ætaten fre- quentissimæ exstiterunt apud Patres, illos etiam qui et magis orthodoxe senserunt, et magis caute accurateque sunt locuti, ut Greg. Nyssenus, et Na- zianzenus. In hoc autem ipso loco Cyrillus de ho mine Jesu Christo magnificentissime loquitur. Hunc num. vocat faciorem et conservatorem omnium, solum ex solo Patre genitum; n. 6, vocat eum Deum et hominem simul sub diverso respectu ; num. 7, son tem vitæ et fontium auctorem; num. et 9, aqua- rum aurigam et factorem, Deum in carne apparen- tem, etc. Greece omne instrumenti genus significat: 1. Εγειραι, ἆρόν σου τὸν κράββατον, καὶ περι- (1) Βάλῃ. Μs. βάλει. Evang., βάλλῃ. (3) Τὰ πολυχρονίως σεβάσμ. Εvidens mendum. (4) 'Ο Σωτήρ. Deest ea vox in Reg. col. Paulo (5) Νηφαλίοις. In utroque ms., νηφαλαίοις. (6) Neque eum qui exterius, etc. Parum accurata (7) In iigneo gestatorio, etc. Gr. ἐν ξυλίνῳ σκευει.
PG 33:1143ἵπποι θηλυμανεῖς ἐγενήθησαν, ἄλογος ἡ ὁρμή. ἐὰν τοίνυν ἐν τοῖς ᾄσμασιν ἀκούσῃς ὡς περὶ νυμφίου καὶ νύμφης τὰ λεγόμενα, μὴ χαμαὶ πέσῃς, μηδὲ ἐμπαθῶς ἄκουε ταῦτα, ἐκ τῶν ἀπαθῶν τὰ πάθη μεταγύμναζε. Τὰ τοίνυν θεῖα τῶν ᾀσμάτων μελέτα, σωφροσύνης πεπληρωμένα, τοῦ πάθους Χριστοῦ μηνυτικά. καὶ γὰρ τὰ περὶ τοῦ πάθους τοῦ σωτῆρος διηγούμενα καὶ τὸν τόπον λέγει· «εἰσῆλθεν εἰς κῆπον,20 διὰ τὸν ἐκεῖ ταφέντα. καὶ τῶν ἀρωμάτων ἐμνημόνευσεν· «ἔλαβεν μύρον μου πλῆρες·20 ἐπληρώθη γὰρ ἡ οἰκονομία. καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἔλεγεν· «ἔφαγον τὸν ἄρτον μου μετὰ μέλιτός μου.20 ἔδωκαν γὰρ αὐτῷ ἀπὸ μελισσίου κηρίον. καὶ τὰ περὶ τοῦ οἴνου τοῦ ἐσμυρνισμένου ἔλεγεν πάλιν τὰ ᾄσματα· «ποτιῶ σε ἀπὸ τοῦ οἴνου τοῦ μυρεψικοῦ.20 καὶ τὰ περὶ τοῦ μύρου τοῦ ἐπιχυθέντος ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀλλαχοῦ ἔλεγεν· «ἕως οὗ ὁ βασιλεὺς ἐν ἀνακλίσει αὐτοῦ, νάρδος μου ἔδωκεν ὀσμὴν αὐτοῦ.20 ἀνακειμένου γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ συνέτριψεν εἰσελθοῦσα γυνὴ ἀλάβαστρον μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου καὶ ἐπέχεεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Οὕτω καὶ περὶ τοῦ σταυροῦ. «φορεῖον.20 τὸ ξύλον τοῦ σταυροῦ, τὸ βαστάζον.
μίσῃς εἶναι καὶ ἐμπαθῆ τὰ ῎Ασματα· ἀλλὰ νυμφικά τα βήματα, σωφροσύνης πεπληρωμένα. Καὶ εἰ μὴ νοεῖς τὰ Ἄσματα, ἐλθὲ ἐπὶ τὰς Παροιμίας, καὶ ὁδῷ καὶ βαθμίσιν ἀνάβηθι ἐπ' ἐκεῖνα. Η σοφία ᾠκοδό- μησεν ἑαυτῇ οἶκον ὡς περὶ γυναικὸς ὁ λόγος [5], καὶ ἀπέστειλεν τοὺς ἑαυτῆς δούλους. Καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ λέγει· Ἐράσθητι αὐτῆς, καὶ τηρήσει σε. Οὐ γυναικὸς ἔρως, ἀλλὰ σοφίας, τῆς ἔρωτα ἐξοριζού σης. Οπου γάρ σοφίας κτῆσις (4), ἐκεῖ καὶ ἔρωτος ἐξορισμός. Οὐ γὰρ κατὰ σοφίαν τὰ πάθη, ἀλλὰ σοφὰ τὰ νοήματα. Ιπποι θηλυμανεῖς ἐγενήθησαν· ἄλογος ἡ ὁρμή. Ἐὰν τοίνυν ἐν τοῖς Ασμασιν ἀκούσῃς ὡς περὶ νυμφίου καὶ νύμφης τὰ λεγόμενα, μὴ χαμαὶ πέ σης (5), μηδὲ ἐμπαθῶς ἄκουε ταῦτα· ἐκ τῶν ἀπαθῶν 6ὼν (2) τὰ ῥήματα, καὶ ἀτενίσας μηδέν, ἐρωτικὰ να Β τὰ πάθη μεταγύμναζε. οι χχιν, 42. Απὸ τοῦ νῦν οὐ μὴ ἐπιβῶ δίφρῳ· καὶ οὐ μὴ ζευχθῇ ἔτι ἄν- θρωπος ἐν σκεύει μου. φορείον ΙΑ'. Τὰ τοίνυν θεῖα τῶν ᾿Ασμάτων μελέτα (6), σε φροσύνης πεπληρωμένα, τοῦ πάθους Χριστοῦ μηνα- τικά. Καὶ γὰρ τὰ περὶ τοῦ πάθους τοῦ Σωτῆρος δια ηγούμενα καὶ τὸν τόπον λέγει· Εἰσῆλθεν (7) εἰς κή πον· διὰ τὸν ἐκεῖ ταφέντα. Καὶ τῶν ἀρωμάτων ἐμνημόνευσεν· "Ελαβεν μύρον μου πλήρες· ἐπλη ρώθη γὰρ ἡ οἰκονομία. Καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἔλε- γεν· ἔφαγον τὸν ἄρτον μου μετά μέλιτός μου. Εδωκαν γὰρ αὐτῷ ἀπὸ μελισσίου κηρίον. Και τα περὶ τοῦ οἴνου τοῦ ἑσμυρνισμένου ἔλεγεν πάλιν τὰ Ασματα· Ποτιῶ σε ἀπὸ τοῦ οἴνου μυρεψικοῦ. Καὶ τὰ περὶ τοῦ μύρου, τοῦ ἐπιχυθέντος ἐπὶ τὴν κε φαλὴν αὐτοῦ, ἀλλαχοῦ ἔλεγεν· "Εως οὗ ὁ βασιλεὺς ἐκλαβάνων ἐκλαμβάνων. ατονίσας, ἀτενίσας. ἀτονή- σας. Μηδέν ἀτενίσας, εἰς μηδέν, μηδενί. ερωτικόν, ερωτικά, εἴη, είναι εἴη τοὺς ἑαυτῆς δούλους. ἀπο έστειλεν και μηδέ μή σωφροσύνης σωφρόνως • και γάρ διηγούμενα διηγούμενος. έλα- 6ον, ἔλαβεν. • S. CYRILLI HIEROSOL. ARCHIEP. que considerans (1), amatoria ac turpium affectuum A Cantica esse putes; verum sponsalia verba, mo- destiæ ac temperantiæ plena. Si vero Canticorum vim non assequeris, veni ad Proverbia; ac progres- sione et uti gradibus ad priora illa te evehe. Sa- pientia ædificavit sibi domum (quasi de muliere lo- quitur), et misit servos suos Rursusque alibi ait : Dilige eam, et custodiet te". Non hic mulieris sua- detur amor, sed sapientiæ quæ amorem pravum exterminat : ubi enim sapientiæ possessio, ibi amo- ris expulsio ; non enim e sapientia perturbationum affectus, sed sapientes cogitationes. Equi ad femi- nam insanientes facti sunt ; præter rationem im- petus ille. Igitur si in Canticis audias quasi de sponso et sponsa multa dici, ne humi repas, neque juxta humanos affectus hæc audias; sed ex rebus affectu vacuis te ad tuos transferendos affectus exerce. XI. Divina igitur cantica meditare, quæ sobric- talis et temperantiæ plena, passionem Christi si- gnificant. Nam ea quæ ad Salvatoris passionem pertinent enarrando, etiam locum edicunt. Ingres sus est in hortuna : ; propter eum nempe qui ibi sepultus est. Aromatum etiam meminere : Sumpsit unguentum meum plenum ; adimpleta enim fuit salutis œconomia. Et post resurrectionem dixit : Comedi panem meum cum melle meo ". De- derunt enim ei favum ex alveari s. Deque vino myr- rhato iterum aiunt Cantica: Potabo te ex vino C anguentis condito ". Alio quoque loco de unguento – super caput ejus effuso aiunt.: Donec Rex fuit in en Prov. 1x, 1, 3. Prov. iv, 6. Jerem. v, 8. n. 5. Cant. v, 15. Cant. v. 1, Luc. ecticæ tamen, thensæ, ferculo designando plerum- que adhiberi solet: ut in Testamento sancti Ephræm Græc. edit. pag. 376, promittit sancto mulier nobi- tis, se currum deinceps non conscensuram, nec lo- ninem amplius lecticæ suæ jugandum : Vocem per ferculum reddidimus. Scripturæ auctoritatem secuti, quam- vis ea vox Latina thensis illis propria videatur, in quibus numina in supplicationibus publicis, aut ur- bes et tabulæ in poinpis triumphalibus comporta- bantur. Uno autem vocabulo Cyrillus res dissimil- limas componit ; ligneum ferculum, in quo para- Iylicus grabbatum suum extulit ; et majus illud Sa- lomonis ferculum, lapidibus constratum, columnis suffultum; cubiculi similius quam lecticæ. Erant in usu veterum lecticæ hexaphoræ et octophoræ, ab octo vel sex seu viris seu junientis gestatæ. Erant præterea lucubratoriæ, in quibus velut in conclavi scribebatur aliquid aut agebatur. Magnificentissima omnium hæc Salomonis lectica. retus præfatione in Cantica gravissime exagitat eos, qui Canticorum librum profani amoris significa- tionem continere aiebant. Existimatur hoc loco Theodorum Mopsuestenum respicere; cujus impiæ ea de re voces recitantur in concilio v, collat. 4, ex- cerptis 68, 69, et 71. Fuerunt tamen ante illum qui eadem sensere, ut ex hoc loco Cyrilli patet, et ex testimonio Philastrii, qui hæresim Lxxxiii horum nomine inscribit. Admonitio Cyrilli de ordine in legendis tribus Salomonis libris observando, ab Ori- D ss Cant. v. 1. on Marc. xv, 23. * Vid. cat. 15, n. 32; cat. 14, or Cant. vult, 2. gene hom. in Canticum profecta, omnium deinde consequentium Patrum ore pervulgata est. pro Loco ex Reg. scripsimus, Non male conveniret, deest in Reg.; sed optime construitur cumn itaque restituimus; legendum ta- men videretur, vel Pro scripsimus, et pro ex cod. Reg.; tamen, etc. non malum sensum habent, si a præcedentibus puncto separata cum sequentibus conjungas. Reg. leguntur post Ea tamen sacri textus per parenthesim interruptio omnino Cyrilliana. Vide similem cat. 13, n. 24; cal. 14, n. et 13; cat. 15, n. 20, et alibi passim. Ante particulam ex cod. Reg. ascripsimus. Hæc supplevimus ex Reg. cod. Paulo post, loco copia scripsimus sofá, sensu id perspicue requirente. ciaris. Post, ex prædicto codice in locum scripsimus. ex cod. posuimus, loco pust sequens addidimus, et scripsi- mus, loco sus sum, ut in citato Canticorum loco : et infra quamvis in utroque codice legatur, Id postulat vox pov proxima ; sed omittitur in Reg. (1) Secundum multorum opinionem, etc. Theodo- (2) Εκλαβών, etc. Ita nos ex Reg. Millesius, (3) Ὣς περι γυναικὸς ὁ λόγος. Ea verba in cod. (4) Ὅπου γὰρ σοφίας κτῆσις. In ms., κτίσις. (5) Μὴ χαμαὶ πέσης Reg., μὴ χαυνώσης, ne deji (6) Μελέτα. Εx Reg. Millesius μετλέτας. Eodem (7) Εἰσῆλθεν. Credo legendum, εἰσῆλθον ingres-
PG 33:1145«στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον.20 ἡ ἀρχὴ τοῦ σταυροῦ ἀργύριον ἦν, ἡ προδοσία. ὥσπερ γὰρ οἶκος περικαλλὴς ἔχει χρύσεον ὄροφον ἄνωθεν ἐπικείμενον, τὸ δὲ πᾶν τῆς κατασκευῆς στύλοι μετεωρίζουσιν, οὕτω καὶ τοῦ σταυρωθῆναι Χριστὸν καὶ ἀναστῆναι ἀργύριον ἦν ἡ ἀρχή. εἰ μὴ γὰρ Ἰούδας προέδωκεν, οὐκ ἂν ἐσταυρώθη. διὰ τοῦτο, ὡς ὀνομαστοῦ πάθους τὴν ἀρχήν, στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον. «Ἐπίβασις αὐτοῦ πορφύρα.20 διὰ τοῦτο καὶ πορφύραν ἐνέδυσαν αὐτόν, παίζοντες μέν, προφητικῶς δὲ ἐργαζόμενοι· βασιλεὺς γὰρ ἦν. εἰ καὶ τὰ μάλιστα κατὰ χλεύην ἔπραττον, ἀλλ’ ἔπραττον τέως· τὸ δὲ σύμβολον τῆς βασιλικῆς ἀξίας ἐγένετο. καὶ εἰ ἀκάνθινος στέφανος, ἀλλὰ στέφανος, καὶ ὑπὸ στρατιωτῶν δεδεμένος. βασιλεῖς γὰρ ὑπὸ στρατιωτῶν ἀναγορεύονται. «ἐπίβασις αὐτοῦ πορφύρα, ἐντὸς αὐτοῦ λιθόστρωτον.20 ἴσασιν οἱ τῆς ἐκκλησίας σπουδαῖοι λιθόστρωτον, τὸν λεγόμενον γαββαθᾶν, ἐν τοῖς Πιλάτου ὄντα. Ταῦτα δέ μοι λέλεκται ἐν παρεκβάσει τῇ ἐπὶ τοῦ κραββάτου ἐπὶ τὸ φορεῖον ἐληλυθότι. εἶπε τοίνυν πρὸς αὐτόν· ἔγειραι, ἆρον τὸν κράββατόν σου καὶ περιπάτει. πολυχρόνιον μὲν τὸ νόσημα, ὀξυτάτη δὲ ἡ ἔμπλαστρος.
ἐν ἀνακλίσει αὐτοῦ, νάρδος (1) μου ἔδωκεν ὀσμὴν & αὐτοῦ. Ἀνακειμένου γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπρού, συνέτριψεν εἰσελθοῦσα γυνὴ ἀλάβαστρον μύ ρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου, καὶ ἐπέχεεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Οὕτω καὶ περὶ τοῦ σταυροῦ (2) • Φο- ρεῖον (τὸ ξύλον τοῦ σταυροῦ, τὸ βαστάζον), στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον. Ἡ ἀρχὴ τοῦ σταυροῦ ἀργύριον ἦν, ἡ προδοσία. Ὥσπερ γὰρ οἶκος περικαλ λὴς ἔχει χρύσεον όροφον (5) ἄνωθεν ἐπικείμενον, τὸ δὲ πᾶν τῆς κατάσκευῆς στύλοι μετεωρίζουσιν · οὕτω καὶ τοῦ σταυρωθῆναι Χριστὸν, καὶ ἀναστῆναι, ἀργύ- ριον ἦν ἡ ἀρχή. Εἰ μὴ γὰρ Ἰούδας προέδωκεν, οὐκ ἂν ἐσταυρώθη· διὰ τοῦτο, ὡς ὀνομαστοῦ πάθους τὴν ἀρχὴν, στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον. ΙΒ΄. Ἐπίβασις αὐτοῦ πορφύρα. Διὰ τοῦτο καὶ πορφύραν ἐνέδυσαν αὐτόν· παίζοντες (4) μὲν, προφητι κῶς δὲ ἐργαζόμενοι· βασιλεὺς γὰρ ἦν. Εἰ καὶ τὰ μά- λιστα κατὰ χλεύην ἔπραττον, ἀλλ᾽ ἔπραττον τέως· τὸ δὲ σύμβολον τῆς βασιλικῆς ἀξίας ἐγένετο. Καὶ εἰ ἀκάνθινος στέφανος, ἀλλὰ στέφανος, καὶ ὑπὸ στρα τιωτῶν δεδεμένος (5)· βασιλεῖς γὰρ ὑπὸ στρατιωτῶν ἀναγορεύονται. Ἐπίβασις αὐτοῦ πορφύρα, ἐντὸς αὐτοῦ λιθόστρωτον. Ισασιν οἱ τῆς Ἐκκλησίας σπουδαῖοι λιθόστρωτον, τὸν λεγόμενον Γαββαθᾶν, ἐν τοῖς Πιλάτου όντα. Γ. Ταῦτα δέ μοι λέλεκται ἐν παρεκβάσει τῇ ἐπὶ του κραββάτου (6), ἐπὶ τὸ φορεῖον ἐληλυθότι. Εἶπε τοίνυν πρὸς αὐτόν· Ἔγειραι, ἄρον τὸν κράββατον σου, καὶ περιπάτει. Πολυχρόνιον μὲν τὸ νόσημα, ὀξυτάτη δὲ ἡ ἔμπλαστρος· πολυετής μὲν ἡ πάρε- σις (7), ὀξυτάτη δὲ ἡ νεύρωσις. Ο γὰρ νεύρων ποιη- τῆς, ὁ ποικίλας παρέχων τὰς ἰατρείας τυφλοῖς, ὁ διὰ πηλοῦ ἐπιχρίσεως παραδόξως τὴν ἔμπλαστρον χαρι σάμενος. Τῷ γὰρ ὁρῶντι πηλὸς εἰ ἐπιχυθείη, ἐμπο › πιν. 3. • ἔλαβον μύρον μου πλήρες. ν. 5, Έσταξαν... δάκτυλοί μου σμύρναν πλήρη, έδω δέ γάρ. ἀργύριον, σταυροῦ αργυρίων, ἀργύριον προδο σία πρόδοσις· ἡ προδοσία χρύσεσιν· διάχρυσον. ἔσωθεν, άνωθεν: ἐπικεχυμένον, ἐπικείμενον, Επικύ μενον, τὸ σταυρωθῆναι, τοῦ σταυρωθῆναι. στύλους τούτους ὡς όνομα- στοῦ ὡς ὀνομαστοῦ πάθους τὴν ἀρχ. πεσόντες, Καταπαί· ζουσι μὲν, γονυπετοῦσι δέ. στρατιωτῶν δεδεμένος· βασιλεῖς γάρ, ὑπὸ στρατιωτῶν, ἀναγορεύον- ται αναγορεύεται. Γολγοθᾶν, Γαββαθᾶν τοῦ ἐπὶ τοῦ κραββά του ἐπὶ τὸ φορεῖον ἐληλυθότος, τῇ, ἐκ τοῦ κραββάτου. της... πάραισις. εὕρεσις, νεύρωσις, νεύρων ποιητής, πιλού, πηλού, και παραδόξως HOMILIA IN PARALYTICUM. ' 98. accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum Nam recumbente illo in domo Simonis leprosi, in- gressa mulier fregit alabastrum unguenti nardi pi- sticæ pretiosæ ; et effudit super caput ejus ”. Simi- liter etiam de cruce, Ferculum [aiunt]; lignum vi- delicet crucis quo portatus est; columnas ejus fecit argentum *. Principium enim crucis argentum fuit, et proditio. Nam sicut domus egregie ornata au- reum habet lacunar desuper impositum, totam vero structuram columnæ sustinent; sic tum crucifixio- nis, tumn resurrectionis Christi principiumn argen- tum fuit. Nisi enim Judas eum prodidisset, nun- quam fuisset crucifxus : idcircoque columnas ejus, tanquam nobilis passionis initium, argentum fecit. XII. Ascensus ejus purpura s. Propterea eliam purpura induerunt eum *, ludificantes quidem, pro- rex enim erat. * Et phetice tamen id agentes : quamvis bòc deridendo fecerunt, fecerunt tamen : symbolumque regiæ dignitatis ipsi aptatum est. Et licet ex spinis corona foret, corona tamen fuit, et ab militibus deligata : reges enim ab militibus pro- clamantur. Ascensus ejus purpura ; intimum ejus la- pidibus constratum. Noverunt Ecclesiæ studiosi Li- thostrotum [sive aream lapidibus constratam], quæ Gabbatha dicebatur, in ædibus Pilati exsistentem *. XIII. Hæc a me digressionis in modum dicta sunt, dum in grabbato versor ad ferculum deducto. Ait igitur ad ipsum : Surge, tolle grabbatum tuum, et ambula. Diuturnus quidem morbus, celerrima vero C medela : plurium annorum paralysis ; citissima ve- Cant. 111, 9. * Marc. Cant. 1, 12. * Joan. IX, sqq. B. 17. • Joan. xix, 13. cod. Cæterum nullibi in Canticis reperitur hic textus Credo Cyrillo ex memo- ria dicenti, et in digressione forsan impræmeditata versanti, fucum fecisse hæc verba capitis ejusdem Suillaverunt digiti mei myrrham plenam. Post xzy, loco ex Reg. scripsimus Eadeın porro que hic habentur, vide supra cat. 14, num. 11. sacro textu. ro nervorum confirmatio. Is enim erat qui nervos fabricavit, qui varias cæcis medicinas adhibuit, qui luti perfusione modo inusitato cæcitatem sanavit ". Si quis enim videntis hominis oculos luto obliverit, • ibid. • Marc. IV, • Vide cat. 13, • ibid. 10. verba in cod. Reg. At ex eo cod. sequentia verba, usque ad quæ propter repetitain vocem excidisse remur, ascripsimus. Ex eodem etiam, pro posuimus, et loco atque articulum feinineum verbo adjunxinus. legendum forte Loco et Reg. scripsi et pro que vox hic prorsus extra locum est, posui ex conje- ctura cum in Reg. cod. legatur, quæ ambæ voces apud librarios ejusdem sunt soni. Paulo infra, cum esset apud Milies., ex Reg. correxi, Postremo, voces ante apud Mill. positas, ut inutiles expunxi ex cod. Reg. qui etiam sequentes, D omittit. 17. in edito, procumbentes. Catech. 13, n. 17, eodem modo de illis derisoribus scripsit : propter repeti- tionem vocum, prætermissas, re- paravimus ex cod. Reg. quem secuti, scripsimus, pro Paulo post, pro quod in duobus mss. reperitur, ex con- jectura quidem, sed indubitabili, rest- tuimus. Ecquis enim putet Cyrillum in ipsis locis versantem in tam noto nomine falli, nisi forte lin- gua, potuisse? structio. Nec melius in Reg., in digressione ejus qui in grabbato ad ferculum transivit. Crederem delen- dum et legendum Loco quod in duobus nums legitur, non dubitavi scribere, certa ex sequentibus verbis, conjectura. Infra, ex Reg. pro scripsimus, ac particulam ante inutiliter positam expunximus. (1) Νάρδος μου. Addidimus μου ex cod. Reg. et (2) Οὕτω καὶ περὶ τοῦ σταυροῦ. Qmittuntur haec (5) Χρύσεον όροφον. Ex Reg. Millesius, δια- (4) Παίζοντες. Sic posuimus ex Reg. cum esset (5) Ὑπὸ στρατιωτῶν δεδεμένος, etc. Voces, ὑπὸ (6) Τῇ ἐπὶ τοῦ κραββάτου, etc. Obscura con- (7) Πολυετής... πάρεσις. Ex Reg. Mill., πολυαι-
PG 33:1146πολυετὴς μὲν ἡ πάρεσις, ὀξυτάτη δὲ ἡ νεύρωσις. ὁ γὰρ νεύρων ποιητής, ὁ ποικίλας παρέχων τὰς ἰατρείας τυφλοῖς, ὁ διὰ πηλοῦ ἐπιχρίσεως παραδόξως τὴν ἔμπλαστρον χαρισάμενος. τῷ γὰρ ὁρῶντι πηλὸς εἰ ἐπιχυθείη, ἐμποδίζει τὸ βλέπειν· Ἰησοῦς δὲ διὰ πηλοῦ τοῖς μὴ βλέπουσιν τὸ βλέπειν ἐχαρίζετο. καὶ ἄλλοις πάλιν δι’ ἄλλων ἡ δύναμις· ᾧ μὲν γὰρ τὸ ἔγειραι ἆρον τὸν κράββατόν σου καὶ περιπάτει. Ὅση νομίζεις ἔκπληξις ἔλαβεν τοὺς ὁρῶντας; ἀλλ’ ἦν τὸ μὲν ὁρώμενον θαυμαστόν, ἡ δὲ ἀπιστία δεινή. καὶ νόσος μὲν πολυετὴς θεραπεύεται, ἀπιστία δὲ πολυχρόνιος οὐκ ἐθεραπεύθη. ἀλλ’ ἐπέμενον οἱ Ἰουδαῖοι τοῖς παθήμασιν, τὸ δὲ θεραπεύεσθαι οὐκ ἤθελον. Εἰ δὲ δέον ἐκπλαγῆναι τὸ συμβάν, δέον προσκυνῆσαι τῶν ψυχῶν καὶ σωμάτων ἰατρόν. οἱ δὲ ἐγόγγυζον. γογγυστῶν γὰρ ἦσαν ἀπόγονοι, οἱ τὰ καλὰ διαστρέφοντες εἰς κακά, οἱ λέγοντες τὸ πικρὸν γλυκύ, καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν. Ἰησοῦς δὲ μετὰ πάσης οἰκονομίας εἰργάζετο ἐν σαββάτῳ, τὰ ὑπὲρ σάββατον ἐργαζόμενος, ἵνα ἡ ἐργασία πείσῃ.
ἐν ἀνακλίσει αὐτοῦ, νάρδος (1) μου ἔδωκεν ὀσμὴν & αὐτοῦ. Ἀνακειμένου γὰρ αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπρού, συνέτριψεν εἰσελθοῦσα γυνὴ ἀλάβαστρον μύ ρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου, καὶ ἐπέχεεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Οὕτω καὶ περὶ τοῦ σταυροῦ (2) • Φο- ρεῖον (τὸ ξύλον τοῦ σταυροῦ, τὸ βαστάζον), στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον. Ἡ ἀρχὴ τοῦ σταυροῦ ἀργύριον ἦν, ἡ προδοσία. Ὥσπερ γὰρ οἶκος περικαλ λὴς ἔχει χρύσεον όροφον (5) ἄνωθεν ἐπικείμενον, τὸ δὲ πᾶν τῆς κατάσκευῆς στύλοι μετεωρίζουσιν · οὕτω καὶ τοῦ σταυρωθῆναι Χριστὸν, καὶ ἀναστῆναι, ἀργύ- ριον ἦν ἡ ἀρχή. Εἰ μὴ γὰρ Ἰούδας προέδωκεν, οὐκ ἂν ἐσταυρώθη· διὰ τοῦτο, ὡς ὀνομαστοῦ πάθους τὴν ἀρχὴν, στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον. ΙΒ΄. Ἐπίβασις αὐτοῦ πορφύρα. Διὰ τοῦτο καὶ πορφύραν ἐνέδυσαν αὐτόν· παίζοντες (4) μὲν, προφητι κῶς δὲ ἐργαζόμενοι· βασιλεὺς γὰρ ἦν. Εἰ καὶ τὰ μά- λιστα κατὰ χλεύην ἔπραττον, ἀλλ᾽ ἔπραττον τέως· τὸ δὲ σύμβολον τῆς βασιλικῆς ἀξίας ἐγένετο. Καὶ εἰ ἀκάνθινος στέφανος, ἀλλὰ στέφανος, καὶ ὑπὸ στρα τιωτῶν δεδεμένος (5)· βασιλεῖς γὰρ ὑπὸ στρατιωτῶν ἀναγορεύονται. Ἐπίβασις αὐτοῦ πορφύρα, ἐντὸς αὐτοῦ λιθόστρωτον. Ισασιν οἱ τῆς Ἐκκλησίας σπουδαῖοι λιθόστρωτον, τὸν λεγόμενον Γαββαθᾶν, ἐν τοῖς Πιλάτου όντα. Γ. Ταῦτα δέ μοι λέλεκται ἐν παρεκβάσει τῇ ἐπὶ του κραββάτου (6), ἐπὶ τὸ φορεῖον ἐληλυθότι. Εἶπε τοίνυν πρὸς αὐτόν· Ἔγειραι, ἄρον τὸν κράββατον σου, καὶ περιπάτει. Πολυχρόνιον μὲν τὸ νόσημα, ὀξυτάτη δὲ ἡ ἔμπλαστρος· πολυετής μὲν ἡ πάρε- σις (7), ὀξυτάτη δὲ ἡ νεύρωσις. Ο γὰρ νεύρων ποιη- τῆς, ὁ ποικίλας παρέχων τὰς ἰατρείας τυφλοῖς, ὁ διὰ πηλοῦ ἐπιχρίσεως παραδόξως τὴν ἔμπλαστρον χαρι σάμενος. Τῷ γὰρ ὁρῶντι πηλὸς εἰ ἐπιχυθείη, ἐμπο › πιν. 3. • ἔλαβον μύρον μου πλήρες. ν. 5, Έσταξαν... δάκτυλοί μου σμύρναν πλήρη, έδω δέ γάρ. ἀργύριον, σταυροῦ αργυρίων, ἀργύριον προδο σία πρόδοσις· ἡ προδοσία χρύσεσιν· διάχρυσον. ἔσωθεν, άνωθεν: ἐπικεχυμένον, ἐπικείμενον, Επικύ μενον, τὸ σταυρωθῆναι, τοῦ σταυρωθῆναι. στύλους τούτους ὡς όνομα- στοῦ ὡς ὀνομαστοῦ πάθους τὴν ἀρχ. πεσόντες, Καταπαί· ζουσι μὲν, γονυπετοῦσι δέ. στρατιωτῶν δεδεμένος· βασιλεῖς γάρ, ὑπὸ στρατιωτῶν, ἀναγορεύον- ται αναγορεύεται. Γολγοθᾶν, Γαββαθᾶν τοῦ ἐπὶ τοῦ κραββά του ἐπὶ τὸ φορεῖον ἐληλυθότος, τῇ, ἐκ τοῦ κραββάτου. της... πάραισις. εὕρεσις, νεύρωσις, νεύρων ποιητής, πιλού, πηλού, και παραδόξως HOMILIA IN PARALYTICUM. ' 98. accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum Nam recumbente illo in domo Simonis leprosi, in- gressa mulier fregit alabastrum unguenti nardi pi- sticæ pretiosæ ; et effudit super caput ejus ”. Simi- liter etiam de cruce, Ferculum [aiunt]; lignum vi- delicet crucis quo portatus est; columnas ejus fecit argentum *. Principium enim crucis argentum fuit, et proditio. Nam sicut domus egregie ornata au- reum habet lacunar desuper impositum, totam vero structuram columnæ sustinent; sic tum crucifixio- nis, tumn resurrectionis Christi principiumn argen- tum fuit. Nisi enim Judas eum prodidisset, nun- quam fuisset crucifxus : idcircoque columnas ejus, tanquam nobilis passionis initium, argentum fecit. XII. Ascensus ejus purpura s. Propterea eliam purpura induerunt eum *, ludificantes quidem, pro- rex enim erat. * Et phetice tamen id agentes : quamvis bòc deridendo fecerunt, fecerunt tamen : symbolumque regiæ dignitatis ipsi aptatum est. Et licet ex spinis corona foret, corona tamen fuit, et ab militibus deligata : reges enim ab militibus pro- clamantur. Ascensus ejus purpura ; intimum ejus la- pidibus constratum. Noverunt Ecclesiæ studiosi Li- thostrotum [sive aream lapidibus constratam], quæ Gabbatha dicebatur, in ædibus Pilati exsistentem *. XIII. Hæc a me digressionis in modum dicta sunt, dum in grabbato versor ad ferculum deducto. Ait igitur ad ipsum : Surge, tolle grabbatum tuum, et ambula. Diuturnus quidem morbus, celerrima vero C medela : plurium annorum paralysis ; citissima ve- Cant. 111, 9. * Marc. Cant. 1, 12. * Joan. IX, sqq. B. 17. • Joan. xix, 13. cod. Cæterum nullibi in Canticis reperitur hic textus Credo Cyrillo ex memo- ria dicenti, et in digressione forsan impræmeditata versanti, fucum fecisse hæc verba capitis ejusdem Suillaverunt digiti mei myrrham plenam. Post xzy, loco ex Reg. scripsimus Eadeın porro que hic habentur, vide supra cat. 14, num. 11. sacro textu. ro nervorum confirmatio. Is enim erat qui nervos fabricavit, qui varias cæcis medicinas adhibuit, qui luti perfusione modo inusitato cæcitatem sanavit ". Si quis enim videntis hominis oculos luto obliverit, • ibid. • Marc. IV, • Vide cat. 13, • ibid. 10. verba in cod. Reg. At ex eo cod. sequentia verba, usque ad quæ propter repetitain vocem excidisse remur, ascripsimus. Ex eodem etiam, pro posuimus, et loco atque articulum feinineum verbo adjunxinus. legendum forte Loco et Reg. scripsi et pro que vox hic prorsus extra locum est, posui ex conje- ctura cum in Reg. cod. legatur, quæ ambæ voces apud librarios ejusdem sunt soni. Paulo infra, cum esset apud Milies., ex Reg. correxi, Postremo, voces ante apud Mill. positas, ut inutiles expunxi ex cod. Reg. qui etiam sequentes, D omittit. 17. in edito, procumbentes. Catech. 13, n. 17, eodem modo de illis derisoribus scripsit : propter repeti- tionem vocum, prætermissas, re- paravimus ex cod. Reg. quem secuti, scripsimus, pro Paulo post, pro quod in duobus mss. reperitur, ex con- jectura quidem, sed indubitabili, rest- tuimus. Ecquis enim putet Cyrillum in ipsis locis versantem in tam noto nomine falli, nisi forte lin- gua, potuisse? structio. Nec melius in Reg., in digressione ejus qui in grabbato ad ferculum transivit. Crederem delen- dum et legendum Loco quod in duobus nums legitur, non dubitavi scribere, certa ex sequentibus verbis, conjectura. Infra, ex Reg. pro scripsimus, ac particulam ante inutiliter positam expunximus. (1) Νάρδος μου. Addidimus μου ex cod. Reg. et (2) Οὕτω καὶ περὶ τοῦ σταυροῦ. Qmittuntur haec (5) Χρύσεον όροφον. Ex Reg. Millesius, δια- (4) Παίζοντες. Sic posuimus ex Reg. cum esset (5) Ὑπὸ στρατιωτῶν δεδεμένος, etc. Voces, ὑπὸ (6) Τῇ ἐπὶ τοῦ κραββάτου, etc. Obscura con- (7) Πολυετής... πάρεσις. Ex Reg. Mill., πολυαι-
PG 33:1147ἐπειδὴ γὰρ λόγος λόγῳ μάχεται, τὸ δὲ ἔργον ἄμαχον, ἐθεράπευεν ἐν σαββάτῳ, διδάσκων, ἵνα μὴ ὁ λόγος ἀντιλογικὸς γένηται, ἀλλ’ ἡ ἐργασία πείσῃ τοὺς ὁρῶντας. Ἔφασκον ἐκεῖνοι· σάββατόν ἐστιν, οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν κράββατόν σου. νομοθέτης παρῆν, καὶ ἄλλος τὸ οὐκ ἔξεστίν σοι ἔλεγεν. κατάστησον κύριε νομοθέτην ἐπ’ αὐτούς, περὶ τοῦ σωτῆρος εἴρηται. ὁ δὲ ἀρτίως καὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα ἰατρευθεὶς παρὰ τῆς σοφίας σοφὸν λαβὼν λόγον εὐθὺς ἀποκρίνεται, οὐ νομικῶς ἀποκριθῆναι ἔχον, ἀλλὰ συντόμως ποιούμενος τὴν ἀπόκρισιν. Ἴστε μου, φησί, πάντες τὴν πολυχρόνιον νόσον καὶ τὸ πολυετὲς τῆς ἀνακλίσεως, τὸ ἀπερίστατον τῆς ταλαιπωρίας. οὐδεὶς ὑμῶν ποτε κηδεμονικὸν ἔδειξεν λαβών με καὶ πρῶτον ἐμβαλὼν εἰς τὴν κολυμβήθραν, ἵνα θεραπευθῶ. καίτοι τότε κηδεμονικὸν οὐκ ἐνδειξάμενοι πῶς νῦν τὸ νομοθετικὸν ἐλάβετε, οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν κράββατόν σου, λέγοντες; Συντομωτάτην τοίνυν ποιοῦμαι πρὸς ὑμᾶς τὴν ἀπόκρισιν· ὁ ποιήσας με ὑγιῆ ἐκεῖνός μοι εἶπεν. εἰ ἐμοῦ καταφρονεῖτε, πρὸς τὸ πρᾶγμα τὴν ἔκπληξιν λάβετε. οὐκ ἔμπλαστρον ἐπέθηκεν, οὐκ ἰατρικοῖς ἐχρήσατο μηχανήμασιν ἢ βοηθήμασιν.
βλέπουσιν τὸ βλέπειν ἐχαρίζετο. Καὶ ἄλλοις πάλιν δι' ἄλλων ἡ δύναμις· ᾧ μὲν γὰρ τὸ,Εγειραι, ἄρον τὸν κράββατόν σου, καὶ περιπάτει, ὅση νομίζεις εκε πληξις (3) έλαβεν τοὺς ὁρῶντας; Ἀλλ᾽ ἦν τὸ μὲν ὁρώμενον θαυμαστὸν, ἡ δὲ ἀπιστία δεινή. Καὶ νόσος μὲν πολυετής θεραπεύεται, ἀπιστία δὲ πολυχρόνιος οὐκ ἐθεραπεύθη· ἀλλ' ἐπέμενον οἱ Ἰουδαῖοι τοῖς παι θήμασιν, τὸ δὲ θεραπεύεσθαι οὐκ ἤθελον. Α δίζει τὸ βλέπειν (2)· Ἰησοῦς δὲ διὰ πηλοῦ τοῖς μὴ ΙΔ΄. Εἰ δὲ δέον ἐκπλαγήναι το συμβαν, νέον προσ- κυνῆσαι τῶν (4) ψυχῶν καὶ σωμάτων Ιατρόν. Οἱ δὲ ἐγόγγυζον· γογγυστῶν γὰρ (5) ἦσαν ἀπόγονοι, οἱ τὰ καλὰ διαστρέφοντες εἰς κακὰ, Οἱ λέγοντες τὸ πιο Β κρὸν γλυκὺ, καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν. Ἰησοῦς δὲ μετά πάσης οικονομίας εἰργάζετο ἐν Σαββάτῳ, τὰ ὑπὲρ Σάββατον ἐργαζόμενος, ἵνα ἡ ἐργασία πείσῃ. Ἐπειδὴ γὰρ λόγος λόγῳ μάχεται, τὸ δὲ ἔργον (6) ἅμαχον, ἐθεράπευεν ἐν Σαββάτῳ· διδάσκων, ἵνα μὴ ὁ λόγος ἀντιλογικός γένηται, ἀλλ' ἡ ἐργασία πείσῃ τοὺς ὁρῶν τας. ΙΕ΄. Εφασκον ἐκεῖνοι· Σάββατόν ἐστιν, οὐκ ἔξ- εστίν σοι ἆραι τὸν κράββατίν σου. Νομοθέτης παρῆν, καὶ ἄλλος τὸ, Οὐκ ἔξεστίν σοι, ἔλεγεν ; Κατάστησον, Κύριε, νομοθέτην ἐπ' αὐτοὺς, περὶ τοῦ Σωτῆρος εἴρηται. Ὁ δὲ ἀρτίως καὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα ιατρευθείς, παρὰ τῆς Σοφίας σοφὸν λα Εὼν λόγον (7), εὐθὺς ἀποκρίνεται· οὐ νομικῶς ἀπο κριθῆναι ἔχων, ἀλλὰ συντόμως ποιούμενος τὴν ἀπό κρισιν. Ὥστε μου, φησί, πάντες τὴν πολυχρόνιον νότ σον, καὶ τὸ πολυετὲς τῆς ἀνακλίσεως, τὸ ἀπερίστατου τῆς ταλαιπωρίας. Οὐδεὶς ὑμῶν ποτε κηδεμονικόν (8) ἔδειξεν, λαβών με, καὶ πρῶτον ἐμβαλὼν εἰς τὴν κα λυμβήθραν, ἵνα θεραπευθῶ. Καίτοι τότε κηδεμονικὸν οὐκ ἐνδειξάμενοι, πῶς νῦν τὸ νομοθετικὸν ἐλάβετε, Οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι (3) τὸν κράββατόν σου, λέ- γοντες; Συντομωτάτην τοίνυν ποιοῦμαι πρὸς ὑμᾶς τὴν ἀπόκρισιν· Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ, ἐκεῖνές μει εἶπεν. Εἰ ἐμοῦ καταφρονεῖτε, πρὸς τὸ πρᾶγμα τὴν ἔκπληξιν λάβετε· οὐκ ἔμπλαστρον ἐπέθηκεν, οὐκ ίσω ὅσην... ἐκπλήξεις. κἂν νόσος, καί. τὸ δὲ λό- γον, τῷ δὲ λόγῳ. λόγῳ έρ- γασία ἴστε μου, φησί, πάντες αποκρίνεται, λέγων, καιδεμονικόν. ἐμβαλών ἐνέβαλεν εἰ καίτοι, κέτοι. λέγοντες ποιουμένας, ποιούμαι πρὸς ὑμᾶς· καταφρονεῖται, καταφρονεῖτε. S. CYRILLI IIEROSOL. ARCHIEP. visionis usum impedial; Jesus vero luti opera vi- sum non videntibus impertivit, et in aliis iterum per alia suam potestatem exseruit. In hoc autem [paralytico] per id verbum : Surge, tolle grabbatum tuum, et ambula, quantum putas stuporis cernentes invasit? At id quod videbatur, revera mi- randum fuit; incredulitas vero inæstimabilis; nam plurimorum aunorum sanata est ægritudo: incre- dulitas vero longinqua sanala non fuit (1) ; sed Ju- dæi adhuc in suis affectibus permansere, ac sanari noluerunt. XIV. Nam si id quod factum fuerat stupere opor- tebat, medicum quoque animarum et corporum oportebat adorari. Illi autem murmuraverunt : murmuratorum enim posteri erant, qui bona in mala pervertebant ; Qui dicebant amarum esse dulce, et dulce amarum Jesus vero prudentissimo consilio operabatur in Sabbato, ea nempe quæ Sabbatum transcendunt operatus, ut illos operatio persuade- ret. Quoniam enim verbis verba refelluntur, opus vero nulla vinci ratione potest, in Sabbato curavit ; erudiens nos ut non contradictionum sermonibus utamur, sed operibus persuadeamus eos qui illa in- tuentur. XV. Aiebant illi : Sabbatum est, non licet tibi lol- lere grabbatum tuum. Legislator aderat ipse, et au- sus est quisquam alius dicere : Non tibi licet ! Con- stitue, Domine, legislatorem super eos⁹; de Salva- tore dictum fuit. Ille vero nuper tam in animo quam in corpore sanatus, accepto a Sapientia sa- pienti sermone, statim respondet, non ex legis pe-C ritia quid responderet habens, sed compendiosam afferens responsionem. Nostis, inquit, omnes diu- turnam meam ægritudinem, et quam multos annos reclinatus jacui, quantaque cum miseria omnium destitutus auxilio conflictatus sum. Nemo unquam vestrum mei curam suscepit, tollens une, et prio- rem in piscinam immiųens ut sanitatem reciperem. Cum ergo tunc nulla vos mei cura tetigerit, quo- modo nunc legislatorum munus arripuistis: Non licet tibi, aientes, tollere grabbatum tuum? Compen- diosum igitur a me responsum habete : Qui me sa- num fecit, ille mihi dixit. Si me contemnitis, at fa- Isa. v, 20. • Psal. ix, 21. rem. bus jamdudum longa successione propagata : ut enim observat n. seq., murmuratorum posteri erant ; sic et cat. 7, n. 3, sueto eos incredulitatis morbo reti- ueri ait, et cal. 12, num. 21, antiqua consuetudine veritati refragari. Intia, loco ante Reg. secuti scripsimus, stra restituimus, cum apud Millesium sit, in Regio, Ita ut scripsimus, legen- dum esse sequentia convincunt, in quibus opponitur. Cat. 15, n. 8, ait sermones ser- monibus non vinci : sed prophetarum diserta atte- Item infra, post verba, ad- didi, quanquam vox on satis superflua videatur, cum non raro Cyrillus, inter et similia ac verba quæ subsequi deberent brevem parenthesim interponat. ex Reg., nam Millesius scribit, Infra, ex eodem ns., scripsi pro pro dem auctoritate vocem sequentem supple- vimus; ac loco scripsimus, postremo, pro posui mus, (1) Incredulitas vero longinqua... Hoc est a parenti- D statione vim contineri omnibus ratiociniis superio- (2) Το βλέπειν. «eg., εἰς τὸ βλέπειν. (3) Ὅση... ἔκπληξις. Ex Rey. Milles. vero, (4) Των. Legendum videtur, τόν. Επιτ. (5) Γογγυστῶν γάρ. Reg . Λι Milles, γογγυστῶν δέ. (6) Τὸ δὲ ἔργοr. Ita ex conjectura Millesii et no- (7) Λόγον. Vocem banc ex Reg. cod. adjecimus. (8) Κηδεμονικόν. Hic et paulo post correctum (9) Ἆραι. Emendavimus ex Regio pro άρε. Ea-
PG 33:1149λόγῳ εἶπεν, καὶ τὸ ἔργον ἐπηκολούθησεν. προσέταξε, καὶ τὸ πρόσταγμα ἐγὼ ἐπιτελῶ. εὐπειθὴς γέγονα τούτου τῷ προςτάγματι τοῦ διὰ προσταγμάτων θεραπεύσαντος. εἰ μὲν γὰρ ὁ προστάξας πρὸς τὸ ἰαθῆναι ἀνίσχυρος ἦν τοῖς προστάγμασιν, οὐκ ἔδει τούτοις ὑπακούειν. ἐπειδὴ δὲ λόγοις προστέτακται ἐναργὲς πολυχρόνιον παῦσαι πάθημα, δικαιότατα ἀκούω τούτου, οὗ καὶ νόσος ἀκούσασα ἀπηλλάγη. ὁ ποιήσας με ὑγιῆ ἐκεῖνός μοι εἶπεν, ἆρον τὸν κράββατόν σου. Οὐκ ᾔδει ὁ θεραπευθείς, τίς ἐστιν ὁ θεραπεύων. πολὺ τὸ ἀκενόδοξον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν παρίσταται. ἰατρεύσας γὰρ ἐξέκλινεν, ἵνα μὴ γνωρισθῇ ἐπὶ τῇ ἰατρείᾳ. ἡμεῖς δὲ πᾶν τοὐναντίον ποιοῦμεν. εἰ συμβῇ ποτε ὀνείρατα θεάσασθαι, ἢ διὰ χειρῶν βοηθῆσαι, ἢ δαίμονα δι’ ἐπικλήσεως ἀπελάσαι, τοσοῦτον ἀπέχομεν τοῦ κρύψαι τὸ κατόρθωμα, ὥστε καὶ μὴ ἐρωτώμενοι καυχώμεθα. Ἰησοῦς δέ, τοῖς ἔργοις διδάσκων ἡμᾶς τὸ μὴ περὶ ἑαυτοῦ λέγειν, τὴν ἴασιν παρέχων ἐξέκλινεν ἅμα, ἵνα μὴ γνωρίζηται, εὐκαίρως ἀναχωρῶν καὶ εὐκαίρως παρών. ὅτε μὲν γὰρ ἐχρῆν κλεϊσθῆναι τὴν εὐφημίαν τοῦ κατορθώματος, τότε ἀναχωρεῖ.
τρικοῖς ἐχρήσατο μηχανήμασιν, ἢ βοηθήμασιν· λόγῳ εἶπεν (1), καὶ τὸ ἔργον ἐπηκολούθησεν· προσέταξε, · καὶ τὸ πρόσταγμα ἐγὼ ἐπιτελῶ. Εὐπειθής γέγονα τούτου τῷ προστάγματι, τοῦ διὰ προσταγμάτων θε ραπεύσαντος. Εἰ μὲν γὰρ ὁ προστάξας, πρὸς τὸ ἰαθῆ- και (2) ἀνίσχυρος ἦν τοῖς προστάγμασιν, οὐκ ἔδει τού τοῖς ὑπακούειν· ἐπειδὴ δὲ λόγοις προστέτακται ἐναρ- γὲς πολυχρόνιον παῦσαι πάθημα, δικαιότατα ἀκούω τούτου, οὗ καὶ νόσος ἀκούσασα ἀπηλλάγη· Ὁ ποιή- σας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν· "Αρον τὸν κράβ- Εατόν σου (3). πεύων. Πολὺ τὸ ἀκενόδοξον τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν παρ ἔσταται· ἰατρεύσας γὰρ ἐξέκλινεν, ἵνα μὴ γνωρι σθῇ (4) ἐπὶ τῇ ἰατρείᾳ. Ἡμεῖς δὲ πᾶν τοὐναντίον ποιοῦ- Β μεν. Εἰ συμβῇ ποτε ὀνείρατα θεάσασθαι, ἢ διὰ χειρῶν βοηθῆσαι, ἢ δαίμονα δι' ἐπικλήσεως ἀπελάσαι· τοσ οὗτον ἀπέχομεν (5) τοῦ κρύψαι τὸ κατόρθωμα, ὥστε καὶ μὴ ἐρωτώμενοι καυχώμεθα. Ἰησοῦς δὲ τοῖς ἔρ- γοις διδάσκων ἡμᾶς τὸ μὴ περὶ ἑαυτοῦ λέγειν, τὴν [ασιν παρέχων, ἐξέκλινεν ἅμα ἵνα μὴ γνωρίζηται· εὐκαίρως ἀναχωρῶν, καὶ εὐκαίρως παρών. "Οτε μὲν γὰρ (6) ἐχρῆν κλεῖσθῆναι τὴν εὐφημίαν τοῦ κατορθώ- ματος, τότε ἀναχωρεῖ· ὅτε δὲ τῶν ὄχλων αναχώρησις γέγονεν (7), ἵνα μετὰ τῆς σωματικῆς ἰατρείας ἐπε αγάγῃ καὶ τὰ τῆς ψυχῆς τεθεραπευμένα, τότε παρών ἔλεγεν · Ιδε, ὑγιὴς γέγονας, μηκέτι ἁμάρτανε. ΙΖ΄. Ποικίλος δέ ἐστιν ἰατρὸς, ποτὲ μὲν πρῶτον ψυχὴν θεραπεύων, εἶτα σῶμα· ποτὲ δὲ ἀντιστρό φως (8). Μηκέτι αμάρτανε, ἵνα μὴ χειρόν σοι τι προσέταξε, καί. Ευπειθής εὐ- πηθής. τούτῳ τούτου. τῷ θεραπεύσαντι, τοῦ θερα πεύσαντος. πρὸς τό. με μος! ἰαθῆναι. Εκ ἂν ἰσχυρός, ἀνίσχυρος τεί, είδει, ᾔδει. ἀκαινόδοξον ἀκενόδοξον παρίσταται περίσταται· τουναντίον, ποιούμεν· ἀπέχωμεν. Ο περί ἑαυτοῦ περὶ αὐτοῦ. Διδάσκων ἡμᾶς, τὸ μὴ ἑαυτοῦ λέγειν τὴν ἴασιν παρέχειν, Κλεισθηναι κλισθήναι έγκληθῆναι, ἀναχωρησάν- των. τεθερα πευμένα, τε θεραπευόμενα. τὰ τῆς ψυχῆς τεθεραπευμένα θεραπεύθητι τὰ σαρκικὰ πάθη. τὸ λευχει μονοῦν πάντων τῆς καρ δίας τὸ νενευρωμένον. φος. δι' ενός δέ . i149 HOMILIA IN PARALYTICUM. A ctum ad ipsum vos stupor capiat. Non emplastrum imposuit, non solitis medicine compositionibus vel post addidi scripsi, quam- vis in ambobus mss. librarii mendose scripserint, Pro ex Regio scripsi, Loco cum Regio scripsimus, didimus, Supplendum eodem verba, in unum cun- traximus. et ambula. Post, loco vitiosæ duorum mss. scripturæ scripsi ex sensu, Ex Regio, pro posui, et in locum cod. Regio post adjicimus, ac loco scribimus, el. mutavimus in o. Post, ex Reg., scripsimus loco At idem Regius demptis ac mutatis aliquot verbis hanc exhibet le- ctionem : docens nos, ne quis suum esse dicat sanitatem impertiri. adjecimus. scripsimus ex Millesii con- jectura, loco quod habetur in edito. At Regius fert, accusari, ut sensus sit, Christum fugisse cum a Judæis accusandum esset ejus benefactum : qui sensus quamvis ex sc bonus, haud tamen huic loco ex auctoris verbis et propo- sito, satis conveniens. C subsidiis usus est. Verbo dixit, et effectus extem- plo est consecutus. Imperavit, et ego imperatum fa- cio : ejus imperio obsequens fui, qui suis imperiis medicinam praestitit. Nam si is qui jussit, suis im- periis eficere nequivisset ut sanarer, ipsis obtem-- perandum non fuit. Quoniam vero verbis suis evi- dentem et diuturnum morbum cessare præcepit, æquissimo jure illi obedio, cui olaudiens ipsa abs- cessit aegritudo : Qui me sanum fecit, ille mihi di- xit : Tolle grabbatum tuum. XVI. Non noverat is qui sanatus erat, quis esset qui eum sanaverat : inde maxima Salvatoris nostri commendatur inanis gloriæ fuga. Cum enim sanavisset, declinavit, ut ne ex ea sanatione cele braretur. Nos vero prorsus contrarium facimus. Si enim aliquando contigerit nos somnia cernere (9), aut [ impositione ] manuum opem ferre alicui, aut dæmonem per invocationem elugare; tantum ab- sumus a celando recte facto, ut etiam non interro- kati glorianter prædicemus. Jesus vero factis suis nos docens ne quis de seipso loquatur, simul ut curationem præstitit, declinavit ne agnosceretur : opportune secedens, et opportune presentem se ex- hibens. Quando enim celebrari par erat famam re- cte facti, tunc se subducit: postquam vero turba recessit, ut una cum corporali simul et animæ me- dicinam adhiberet, tunc praesentem se sistens, di- xit : Ecce sanus factus es, ne pecces amplius. XVII. Diverse se medicum præstat : aliquando prius animam sanat, postea corpus; aliquando ve- ro e converso. Ne amplius pecces, ut ne tibi deterius rum vocum loco una est in Millesio, Paulo post, ubi ex Regio scripsimus, Milles. legit, Insolens videatur haec locutio verum num. seq. habetur, Aliæ similes sunt apud Cyrillum, ut Procal., n. 5, cat. 1, n. 5, Corpus paralytici prius quam animam a Chri- sto sanatum dixit sub finem num. 16; at cat. 10, n. 13, prius animæ datam sanitatem affirmat. Pau- lo post, ante erat particula quam Reg. codicis auctoritate abrasimus. Rerum videlicet futurarum prænuntia; qualia pri- mis rei Christianæ temporibus frequenter a Dec immissa esse, probant SS. Polycarpi, Cypriani, Perpetua, Nonnæ apud Gregor. Nazianz. orat. xix, pag. 306, et similium exempla, gravissimis monu- mentis testata. Sanctus Prudentius in hymno Ante somnum, vers. 43, 44: Nunc splendor intererrat, Qui dat futura nosse. Vers. 48-51 : Quem rara culpa morum Non polluit, frequenter Hunc lux serena vibrans Res edocet latentes. De impositione manuum in sanandis morbis efficaci, multa” sunt in sanctorum Vitis et veterum testimo- 14. Οὐκ ᾔδει ὁ θεραπευθεὶς, τίς ἐστιν ὁ θερα (1) Λόγῳ εἶπεν. Regius, λόγον εἶπεν. Εx eo cod. (2) Προστάξας, πρὸς τὸ καθῆναι. Ex Regio ad- (3) Κράββατόν σου. Addit Regius, καὶ περιπά (4) Γνωρισθῇ. Er Regio. Editus, γνωσθῇ. Επ (5) Απέχομεν. Millesius, ἀπέρχομαι. Regius (6) Ὅτε μέν γάρ, etc. Particulam γάρ ex Regio (7) Αναχώρησις γέγονεν. Ex Regio harum dua- (8) Αντιστρόφως Ex Regio, Millesius, ἀντιστρο (9) Si aliquando contigerit nos somnia cernere, etc.
PG 33:1150ὅτε δὲ τῶν ὄχλων ἀναχώρησις γέγονεν, ἵνα μετὰ τῆς σωματικῆς ἰατρείας ἐπαγάγῃ καὶ τὰ τῆς ψυχῆς τεθεραπευμένα, τότε παρὼν ἔλεγεν· ἴδε ὑγιὴς γέγονας, μηκέτι ἁμάρτανε. Ποικίλος δέ ἐστιν ἰατρός, ποτὲ μὲν πρῶτον ψυχὴν θεραπεύων, εἶτα σῶμα, ποτὲ δὲ ἀντιστρόφως. «μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι γένηται.20 διδάσκων δι’ ἑνὸς πολλούς. οὐ γὰρ πρὸς ἐκεῖνον μὲν ὁ λόγος μόνον, ἀλλὰ γὰρ καὶ πρὸς πάντας ἡμᾶς. εἴ ποτε γὰρ παθήμασιν περιπέσωμεν ἢ λύπαις ἢ ἀνάγκαις, μηδεὶς θεῷ προσγραφέτω. ὁ γὰρ θεὸς ἀπείραστός ἐστι κακῶν, πειράζει δὲ αὐτὸς οὐδένα. ἕκαστος δὲ ἡμῶν σειραῖς ἁμαρτιῶν σφιγγόμενος μαστιγοῦται. Μηκέτι ἁμάρτανε ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι γένηται. ἄκουε τοῦ ῥητοῦ πᾶς ἄνθρωπος, καὶ ὁ πρὸ τούτου πορνεύων ἀποτιθέσθω τὸ πάθος, καὶ ὁ πρὸ τούτου πλεονέκτης γενοῦ ἐλεήμων. ἀκουέτω ὁ ἅρπαξ, μηκέτι ἁμάρτανε. Πολλὴ καὶ θεοῦ ἡ ἀμνησικακία, δαψιλὴς ἡ χάρις. ἀλλὰ μὴ τὸ ὑπέρμετρον τῆς ἀνεξικακίας ἐφόδιον λάμβανε τῆς καταφρονήσεως, μηδ’ ὅτι θεὸς μακρόθυμος, διὰ τοῦτο ἁμάρτανε. ἀλλὰ θεραπεύθητι λοιπὸν τὰ σαρκικὰ πάθη, καὶ λέγε καὶ σὺ τὸ εὐκαίρως ἀναγνωσθέν.
τρικοῖς ἐχρήσατο μηχανήμασιν, ἢ βοηθήμασιν· λόγῳ εἶπεν (1), καὶ τὸ ἔργον ἐπηκολούθησεν· προσέταξε, · καὶ τὸ πρόσταγμα ἐγὼ ἐπιτελῶ. Εὐπειθής γέγονα τούτου τῷ προστάγματι, τοῦ διὰ προσταγμάτων θε ραπεύσαντος. Εἰ μὲν γὰρ ὁ προστάξας, πρὸς τὸ ἰαθῆ- και (2) ἀνίσχυρος ἦν τοῖς προστάγμασιν, οὐκ ἔδει τού τοῖς ὑπακούειν· ἐπειδὴ δὲ λόγοις προστέτακται ἐναρ- γὲς πολυχρόνιον παῦσαι πάθημα, δικαιότατα ἀκούω τούτου, οὗ καὶ νόσος ἀκούσασα ἀπηλλάγη· Ὁ ποιή- σας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν· "Αρον τὸν κράβ- Εατόν σου (3). πεύων. Πολὺ τὸ ἀκενόδοξον τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν παρ ἔσταται· ἰατρεύσας γὰρ ἐξέκλινεν, ἵνα μὴ γνωρι σθῇ (4) ἐπὶ τῇ ἰατρείᾳ. Ἡμεῖς δὲ πᾶν τοὐναντίον ποιοῦ- Β μεν. Εἰ συμβῇ ποτε ὀνείρατα θεάσασθαι, ἢ διὰ χειρῶν βοηθῆσαι, ἢ δαίμονα δι' ἐπικλήσεως ἀπελάσαι· τοσ οὗτον ἀπέχομεν (5) τοῦ κρύψαι τὸ κατόρθωμα, ὥστε καὶ μὴ ἐρωτώμενοι καυχώμεθα. Ἰησοῦς δὲ τοῖς ἔρ- γοις διδάσκων ἡμᾶς τὸ μὴ περὶ ἑαυτοῦ λέγειν, τὴν [ασιν παρέχων, ἐξέκλινεν ἅμα ἵνα μὴ γνωρίζηται· εὐκαίρως ἀναχωρῶν, καὶ εὐκαίρως παρών. "Οτε μὲν γὰρ (6) ἐχρῆν κλεῖσθῆναι τὴν εὐφημίαν τοῦ κατορθώ- ματος, τότε ἀναχωρεῖ· ὅτε δὲ τῶν ὄχλων αναχώρησις γέγονεν (7), ἵνα μετὰ τῆς σωματικῆς ἰατρείας ἐπε αγάγῃ καὶ τὰ τῆς ψυχῆς τεθεραπευμένα, τότε παρών ἔλεγεν · Ιδε, ὑγιὴς γέγονας, μηκέτι ἁμάρτανε. ΙΖ΄. Ποικίλος δέ ἐστιν ἰατρὸς, ποτὲ μὲν πρῶτον ψυχὴν θεραπεύων, εἶτα σῶμα· ποτὲ δὲ ἀντιστρό φως (8). Μηκέτι αμάρτανε, ἵνα μὴ χειρόν σοι τι προσέταξε, καί. Ευπειθής εὐ- πηθής. τούτῳ τούτου. τῷ θεραπεύσαντι, τοῦ θερα πεύσαντος. πρὸς τό. με μος! ἰαθῆναι. Εκ ἂν ἰσχυρός, ἀνίσχυρος τεί, είδει, ᾔδει. ἀκαινόδοξον ἀκενόδοξον παρίσταται περίσταται· τουναντίον, ποιούμεν· ἀπέχωμεν. Ο περί ἑαυτοῦ περὶ αὐτοῦ. Διδάσκων ἡμᾶς, τὸ μὴ ἑαυτοῦ λέγειν τὴν ἴασιν παρέχειν, Κλεισθηναι κλισθήναι έγκληθῆναι, ἀναχωρησάν- των. τεθερα πευμένα, τε θεραπευόμενα. τὰ τῆς ψυχῆς τεθεραπευμένα θεραπεύθητι τὰ σαρκικὰ πάθη. τὸ λευχει μονοῦν πάντων τῆς καρ δίας τὸ νενευρωμένον. φος. δι' ενός δέ . i149 HOMILIA IN PARALYTICUM. A ctum ad ipsum vos stupor capiat. Non emplastrum imposuit, non solitis medicine compositionibus vel post addidi scripsi, quam- vis in ambobus mss. librarii mendose scripserint, Pro ex Regio scripsi, Loco cum Regio scripsimus, didimus, Supplendum eodem verba, in unum cun- traximus. et ambula. Post, loco vitiosæ duorum mss. scripturæ scripsi ex sensu, Ex Regio, pro posui, et in locum cod. Regio post adjicimus, ac loco scribimus, el. mutavimus in o. Post, ex Reg., scripsimus loco At idem Regius demptis ac mutatis aliquot verbis hanc exhibet le- ctionem : docens nos, ne quis suum esse dicat sanitatem impertiri. adjecimus. scripsimus ex Millesii con- jectura, loco quod habetur in edito. At Regius fert, accusari, ut sensus sit, Christum fugisse cum a Judæis accusandum esset ejus benefactum : qui sensus quamvis ex sc bonus, haud tamen huic loco ex auctoris verbis et propo- sito, satis conveniens. C subsidiis usus est. Verbo dixit, et effectus extem- plo est consecutus. Imperavit, et ego imperatum fa- cio : ejus imperio obsequens fui, qui suis imperiis medicinam praestitit. Nam si is qui jussit, suis im- periis eficere nequivisset ut sanarer, ipsis obtem-- perandum non fuit. Quoniam vero verbis suis evi- dentem et diuturnum morbum cessare præcepit, æquissimo jure illi obedio, cui olaudiens ipsa abs- cessit aegritudo : Qui me sanum fecit, ille mihi di- xit : Tolle grabbatum tuum. XVI. Non noverat is qui sanatus erat, quis esset qui eum sanaverat : inde maxima Salvatoris nostri commendatur inanis gloriæ fuga. Cum enim sanavisset, declinavit, ut ne ex ea sanatione cele braretur. Nos vero prorsus contrarium facimus. Si enim aliquando contigerit nos somnia cernere (9), aut [ impositione ] manuum opem ferre alicui, aut dæmonem per invocationem elugare; tantum ab- sumus a celando recte facto, ut etiam non interro- kati glorianter prædicemus. Jesus vero factis suis nos docens ne quis de seipso loquatur, simul ut curationem præstitit, declinavit ne agnosceretur : opportune secedens, et opportune presentem se ex- hibens. Quando enim celebrari par erat famam re- cte facti, tunc se subducit: postquam vero turba recessit, ut una cum corporali simul et animæ me- dicinam adhiberet, tunc praesentem se sistens, di- xit : Ecce sanus factus es, ne pecces amplius. XVII. Diverse se medicum præstat : aliquando prius animam sanat, postea corpus; aliquando ve- ro e converso. Ne amplius pecces, ut ne tibi deterius rum vocum loco una est in Millesio, Paulo post, ubi ex Regio scripsimus, Milles. legit, Insolens videatur haec locutio verum num. seq. habetur, Aliæ similes sunt apud Cyrillum, ut Procal., n. 5, cat. 1, n. 5, Corpus paralytici prius quam animam a Chri- sto sanatum dixit sub finem num. 16; at cat. 10, n. 13, prius animæ datam sanitatem affirmat. Pau- lo post, ante erat particula quam Reg. codicis auctoritate abrasimus. Rerum videlicet futurarum prænuntia; qualia pri- mis rei Christianæ temporibus frequenter a Dec immissa esse, probant SS. Polycarpi, Cypriani, Perpetua, Nonnæ apud Gregor. Nazianz. orat. xix, pag. 306, et similium exempla, gravissimis monu- mentis testata. Sanctus Prudentius in hymno Ante somnum, vers. 43, 44: Nunc splendor intererrat, Qui dat futura nosse. Vers. 48-51 : Quem rara culpa morum Non polluit, frequenter Hunc lux serena vibrans Res edocet latentes. De impositione manuum in sanandis morbis efficaci, multa” sunt in sanctorum Vitis et veterum testimo- 14. Οὐκ ᾔδει ὁ θεραπευθεὶς, τίς ἐστιν ὁ θερα (1) Λόγῳ εἶπεν. Regius, λόγον εἶπεν. Εx eo cod. (2) Προστάξας, πρὸς τὸ καθῆναι. Ex Regio ad- (3) Κράββατόν σου. Addit Regius, καὶ περιπά (4) Γνωρισθῇ. Er Regio. Editus, γνωσθῇ. Επ (5) Απέχομεν. Millesius, ἀπέρχομαι. Regius (6) Ὅτε μέν γάρ, etc. Particulam γάρ ex Regio (7) Αναχώρησις γέγονεν. Ex Regio harum dua- (8) Αντιστρόφως Ex Regio, Millesius, ἀντιστρο (9) Si aliquando contigerit nos somnia cernere, etc.
PG 33:1152ὅτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκί, τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν τὰ διὰ τοῦ νόμου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν ἐὰν δὲ λέγῃ ὁ ἀπόστολος, ὅτε ἦμεν ἐν τῇ σαρκί, οὐ ταύτην ἔλεγεν τὴν σάρκα, ἣν περιβεβλήμεθα, ἀλλὰ τὰς σαρκικὰς πράξεις. ἔτι γε σάρκα φορῶν ἔλεγεν, ὅτε ἦμεν ἐν τῇ σαρκί. ἀλλ’ ὅνπερ τρόπον μέλλοντος ἐπάγεσθαι κατακλυσμοῦ ὁ θεὸς ἔλεγεν, οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις, διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας, τοῦ πνεύματος εἰς σαρκικὴν προαίρεσιν μεταβαλλομένου, οὕτως καὶ ἐνταῦθα ὁ ἀπόστολος λέγει, ὅτε ἦμεν ἐν τῇ σαρκί. Μηδεὶς τοίνυν ἔστω ἐν σαρκί, ἀλλ’ ἐν σαρκὶ ὢν μὴ κατὰ σάρκα περιπατείτω. οὐ γὰρ βούλεται ἡμᾶς ὁ ἀπόστολος τελείως ἑαυτοὺς ἐξαγαγόντας ἐκ τοῦ κόσμου μὴ ἐργάζεσθαι φαῦλον, ἀλλ’ ἐν σαρκὶ ὄντας ἡμᾶς καταδουλῶσαι τὴν σάρκα, καὶ μὴ ἄρχεσθαι ὑπ’ αὐτῆς. μὴ δουλωθῶμεν, ἀλλ’ ἄρξωμεν. τροφῇ χρησώμεθα συμμέτρῳ, μὴ τῇ γαστριμαργίᾳ καταφερόμενοι, ἀλλὰ χαλινοῦντες τὴν γαστέρα, ἵνα καὶ τῶν ὑπὸ γαστέρα ἄρξωμεν. ἀρχέσθω τὸ σῶμα ὑπὸ τῆς ψυχῆς, καὶ μὴ συρέσθω ἡ ψυχὴ ὑπὸ τῶν σαρκικῶν ἡδονῶν. Μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μή τί σοι χεῖρον γένηται.
γένηται· διδάσκων δι᾽ ἑνὸς πολλούς· οὐ γὰρ πρὸς ἐκεῖνον μὲν ὁ λόγος μόνον, ἀλλὰ γὰρ καὶ πρὸς πάν τας ἡμᾶς. Εἰ ποτε γὰρ παθήμασι περιπέσωμεν, ἡ λύπαις, ἢ ἀνάγκαις, μηδεὶς Θεῷ προσγραφέτω. Ὁ γὰρ Θεὸς ἀπείραστός ἐστι κακῶν, πειράζει δὲ αὐτὸς (1) οὐδένα· ἕκαστος δὲ ἡμῶν σειραῖς ἁμαρ τιῶν σφιγγόμενος μαστιγοῦται. Μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι γένηται. Ακουε τοῦ ῥητοῦ (2), πᾶς ἄνθρωπος· καὶ ὁ πρὸ τούτου πορνεύων, ἀποτι θέσθω τὸ πάθος· καὶ ὁ πρὸ τούτου πλεονέκτης, γενοῦ ἐλεήμων. Ακουέτω ὁ ἅρπαξ· Μηκέτι ἁμάρτανε. Πολλὴ καὶ Θεοῦ ἡ ἀμνησικακία, δαψιλὴς ἡ χάρις· ἀλλὰ μὴ τὸ ὑπέρμετρον τῆς ἀνεξικακίας, ἐφόδιον λάμβανε τῆς καταφρονήσεως· μηδ' ὅτι Θεός μακρό θυμος; διὰ τοῦτο ἀμάρτανε· ἀλλὰ θεραπεύθητι λοιπὸν τὰ σαρκικὰ πάθη, καὶ λέγε καὶ σὺ (5) τὸ εὐκαίρως ἀναγνωσθέν· Οτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκὶ, τὰ παθή ματα τῶν ἁμαρτιῶν, τὰ διὰ τοῦ νόμου, ἐνεργεῖτο. ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν. Ἐὰν δὲ λέγῃ (4) ὁ ᾿Απόστο λος, Οτε ἦμεν ἐν τῇ σαρκὶ, οὐ ταύτην ἔλεγεν τὴν σάρκα, ἣν περιβεβλήμεθα, ἀλλὰ τὰς σαρκικὰς πρέ ξεις. Ἔτι γε σάρκα φορῶν, ἔλεγεν· Ὅτε ἦμεν ἐν τῇ σαρκί. Αλλ' όνπερ τρόπον (5), μέλλοντος ἐπάγεσθαι κατακλυσμοῦ, ὁ Θεὸς ἔλεγεν, Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ Πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις, διὰ τὸ εἶν ναι αὐτοὺς σάρκας· τοῦ πνεύματος εἰς σαρκικὴν προαίρεσιν μεταβαλλομένου· οὕτω καὶ ἐνταῦθα ὁ Απόστολος λέγει· Οτε ἦμεν ἐν τῇ σαρκί. Η'. Μηδεὶς τοίνυν ἔστω ἐν σαρκί, ἀλλ' ἐν σαρκὶ ὤν, μὴ κατὰ σάρκα περιπατείτω (6). Οὐ γὰρ βούλε ται ἡμᾶς ὁ Ἀπόστολος τελείως ἑαυτοὺς ἐξαγαγόντας ἐκ τοῦ κόσμου, μὴ ἐργάζεσθαι φαῦλον· ἀλλ᾽ ἐν σαρκὶ ὄντας ἡμᾶς, καταδουλώσαι τὴν σάρκα, καὶ μὴ ἄρχε σθαι ὑπ' αὐτῆς. Μὴ δουλωθῶμεν, ἀλλ᾽ ἄρξωμεν· τρο- φῇ χρησώμεθα συμμέτρω, μὴ τῇ γαστριμαργία και ταφερόμενοι, ἀλλὰ χαλινοῦντες τὴν γαστέρα, ἵνα καὶ τῶν ὑπὸ γαστέρα ἄρξωμεν. Αρχέσθω τὸ σῶμα ὑπὸ τῆς ψυχῆς, καὶ μὴ συρέσθω ἡ ψυχὴ ὑπὸ τῶν σαρκι κῶν ἡδονῶν. Μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μή τί σοι χεῖ ήμην, ἦμεν, ἄνθρωπος γενοῦ ἐλεήμων. ακουέτω, ἁρπάξας, ἅρπαξ. αναγνωσθησόμενον, ἀναγνωσθέν: ήμεν, λέγει, λέγῃ, ἔλεγεν. γὰρ λέγει ὁ Ἀπόστολος, "Οτε ἦμεν ἐν σαρκί, ήν περι δε λήμεθα, μέλλοντος Αλλ' ὥσπερ γὰρ μέλλων ἐπάγεσθαι κατακλυσμὸν ὁ Θεὸς, ἔλεγε, περιπατήτω. S. CYRILLI HIEROSOL. ARCHIEP. aliquid contingat; per unum aocet multos : non A enim ad illum unum loquitur, sed ad nos omnes. Si enim aliquando in morbos, aut ærumnas, aut calamitates inciderimus, nemo ascribat Deo. Deus enim ut malis tentari non potest, ita ipse neminem tentatio. Nostrum vero unusquisque, peccatorum catenis constrictus, flagellatur". Ne amplius pecces, ne aliquid tibi deterius contingat. Audiat hanc sen- tentiam quivis homo; et qui ante scortator erat, vitiosum affectum abjiciat ; quique avarus eras, lar- gus eleemosynarum fias. Audiat qui rapuit aliena : Ne amplius pecces. Maxima est Dei injuriarum obli- vio, profusa gratia. At tu cave ne nimiam patien- tiam in occasionem contemptus vertas; neve, quia longanimis Deus est, idcirco pecces : verum dein- ceps carnales tuos affectus da operam ut sanes, et die B tu quoque quod opportune ante lectum fuit : Cum enim essemus in carne, affectus peccatorum, qui per legem erant, operabantur in membris nostris 1. Quod si dicit Apostolus : Cum essemus in carne; non hanc qua circumdati sumus intelligit carnem, sed carnales actiones; siquidem adhuc carnem cir- cumferens aiebat: Quando eramus in carne. Sed quemadmodum Deus, cum diluvium proxime indu- cendum esset, aiebat : Non permanebit Spiritus meus in hominibus istis, eo quod sint carnes 18; spi- ritu in carnalem appetitum commutato: ita et in hoc loco Apostolus dicit : Cum essemus in curné. XVIII. Nemo itaque sit in carne; sed in carne cum sit, non secundum carnem ambulet ". Non enim vult Apostolus ut nos a mundo penitus segre- gantes malum non operemur; sed ut in carne po‐ siti, carnem servituti subjiciamus, et ejus imperio non teneamur. Non serviamus, sed imperemus : cibo utamur moderato; non ventris ingluvie abre- pti, sed frenum ventri injicientes, ut et affectibus infra ventrem sedem habentibus moderemur. Gu- beruetur ab anima corpus, nec ab carnalibus volu- ptatibus anima trahatur Ne amplius pecces, ne ouid Jac. 1, 13. Prov. v, 5. C ss Gen. VI, 3. eramus. * II Cor. x, 2, 3. niis exempla. Lyruuus saepe vim signi crucis et in- D bum recurrit, locis, scriptum habet eram, vocationis nominis Christi in fugandis dæmouibus, vel fueram. Sed sensus Apostoli postulat, et abigendis morbis commemorat, ut cat. 13, n. 40; cat. 10, n. 13. Orationi illi super ægrotantem fusæ adjungebatur manus impositio ex Christi et aposto- lorum exemplo. Hinc verba sancti Jacobi de inun- gendis infirmis, et orando super eos, Jacobi, v, 14, de impositione manuum adjungenda vulgo inter- pretantur auctores ecclesiastici. ex Regio cod. adjecimus; ut et verba paulo post sequentia, Sequens ver- bum deest in cod. Reg. Ex eodem codice pro scripsimus, Post, loco ex eodem Reg. scri- psimus, nam ea concio post Evange lium habebatur, utrumque autem lectio ex Apo- stolo præcedebat. Ad hac, convenientior adhortatio, et explicatio lectionis jam factæ quam faciendæ. Pro Reg. hic et sequentibus, ubi idem ver- non veriti sumus scribere propter vo cen sequentem, Locum hunc porro aliter repræsentat Regius liber, in hunc modum : O°òè etc.: Non enim dicit Apostolus : Quando eramus in carne, qua circumvestiti sumus, etc. Prio- rem lectionem retinuimus, cui multæ apud Cyril- lum similes. Encliticam Yε post Ett sensui perfi- ciendo necessariam subministravit codex Reg. ante nescio quomodo invectam expunsi- mus, cum desit in Reg. libro, cujus lectio pau- lum variat, sic : etc.: Sed quemadmodum cum diluvium inducturus esset Deus, etc. lectio editi, 22. 13 Rum. VII, (1) Αὐτός. Ita Rey. Male Milles., αὐτό. (2) Τοῦ ῥητοῦ, etc. Articulum τοῦ, et verba πᾶς (3) Καὶ σύ. Ita nos ex Regio. Millesius, καί σοι. (4) Ἐὰν δὲ λέγῃ. Quamvis in manuscr. egatur (5) Αλλ' ὅνπερ τρόπον, etc. Praepositionem ἐν (6) Περιπατείτω. Ex Regio emendatur vitiosa
PG 33:1153κηρύσσει μὲν ἅπασιν ὁ λόγος, γένοιτο δὲ πάντα τὰ ὦτα ἀκούειν. οὐ γὰρ πᾶσα ἀκοὴ σαρκὸς δεχομένη τὸν λόγον ἤδη δέχεται εἰς τὴν διάνοιαν. διὰ τοῦτο ὁ σωτὴρ ἔλεγεν· ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω, τοῖς ἔχουσιν ὦτα σαρκὸς διαλεγόμενος. Ἀκουέτω τοίνυν ἅπας Ἰησοῦ καὶ μηκέτι ἁμαρτανέτω, ἀλλὰ τῷ ἁρματιῶν συγχωρητῇ προσδράμωμεν. καὶ εἰ νοσοῦμεν, προσφύγωμεν· εἴτε ἀλγοῦμεν τὴν ψυχήν, τῷ ἰατρῷ τῆς γνώσεως ἐξακολουθήσωμεν· εἴτε πεινῶμεν, τὸν ἄρτον δεξώμεθα· εἴτε ἐνεκρώθημεν, τὴν ἀνάστασιν λάβωμεν. εἴτε ἐν ἀγνοίᾳ κατεγηράσαμεν, τὴν σοφίαν παρὰ τῆς σοφίας αἰτησώμεθα. Ἀλλ’ ἐξείλκυσεν ἡμᾶς λόγος εἰς μῆκος λόγου. καὶ ἴσως γεγόναμεν ἐμπόδιον πατρικῆς διδασκαλίας. καιρὸς δὲ καλεῖ καὶ μειζόνων ἐπακοῦσαι ῥημάτων, ἵνα ὠφεληθέντες ἐκ μειζόνων ἔργων θεῷ διὰ τῶν ἔργων τὴν δοξολογίαν ἀναπέμψωμεν, ᾧ ἡ δόξα καὶ νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἀμήν.
που γένηται. Κηρύσσει μὲν ἅπασιν ὁ λόγος · γένοιτο δὲ (1) πάντα τὰ ὦτα ἀκούειν. Οὐ γὰρ πᾶσα ἀκοὴ σαρ- κὸς δεχομένη τὸν λόγον, ἤδη δέχεται εἰς τὴν διάνοιαν διὰ τοῦτο ὁ Σωτὴρ ἔλεγεν· Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω, τοῖς ἔχουσιν ὦτα σαρκὸς διαλευόμενος. ΙΘ'. Ακουέτω (2) τοίνυν ἅπας Ἰησοῦ, καὶ μηκέτι ἁμαρτανέτω· ἀλλὰ τῷ ἁμαρτιῶν συγχωρητή προσ- δράμωμεν. Καὶ εἰ νοσοῦμεν, προσφύγωμεν· εἴτε ἀλ γοῦμεν τὴν ψυχὴν, τῷ ἰατρῷ τῆς γνώσεως ἐξακολου- θήσωμεν· εἴτε πεινῶμεν (5), τὸν ἄρτον δεξώμεθα· εἴτε ἐνεκρώθημεν, τὴν ἀνάστασιν λάβωμεν· εἴτε ἐν ἀγνοίᾳ κατεγηράσαμεν, τὴν σοφίαν παρὰ τῆς Σοφίας αιτησώμεθα. Κ'. Αλλ' ἐξείλκυσεν (4) ἡμᾶς λόγος εἰς μῆκος λό- του· καὶ ἴσως γεγόναμεν ἐμπόδιον πατρικῆς διδα σκαλίας. Καιρὸς δὲ καλεῖ καὶ μειζόνων ἐπακοῦσα: βημάτων, ἵνα ὠφεληθέντες ἐκ μειζόνων ἔργων, Θεῷ διὰ τῶν ἔργων τὴν δοξολογίαν ἀναπέμψωμεν· ᾧ ἡ δόξα καὶ νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰών νων. Αμήν. Γένοιτο δέ. δέ Ακουέτω. ἀκουσάτω- σαν, ἅπας πεινῶ. ἐξείλχοισεν· διδασκαλίας, διδασκαλείας. λαλεῖ, καλεῖ. ἐκ μειζόνων ἔργων, ἐκ μειζόνων λό ὠφέλειαν δεξάμενοι, πατρικῆς διδασκαλίας Γένοιτο δὲ πάντας ἡμᾶς τῶν τοῦ Σωτῆρος ἐπακοῦσαι ῥημάτων· ἵνα ὠφεληθέντες ἐκ μειζόνων ἔργων, τὴν δοξολογίαν ἀναπέμψωμεν τῷ Πατρί, καὶ Υἱῷ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί, ΙΧ. HOMILIA IN PARALYTICUM. 115A • A libi delerius contingat. Omnibus bic denuntiat ser- B mo : utinam vero omnes aures audiant! Non enim omnis auris corporea quæ verbum immissum reci- pit, continuo etiam intra cogitationem admittit. Id- circo aiebat Salvator: Qui habet aures ad audien- dum, audiat"; cum homines alloqueretur qui car- neis auribus non carebant. XIX. Audiat itaque Jesum omnis nomo, et ne amplius peccet ; sed accurramus ei qui peccata con- donat. “ Et sive morbo laboramus, ad eum confu- giamus; sive anima mialo quodam cruciamur, me- dicum scientiæ [ auctorem ] sequamur; sive esuri- mus, panem recipiamus : sive mortui sumus, re- surrectionem accipiamus : sive in ignorantia con- senuimus, sapientiam ab ipsa Sapientia postule- mus. XX. Verum in nimiam nos sermonis prolixitatem pertraxit orationis argumentum ; et forte patris no- stri instructioni impedimentum injecimus. " Tem- pus vero monet, ut majora verba audiamus; ut ex sublimioribus sermonibus utilitatem capientes, Deo eam quæ ex operibus proficiscitur gloriam remitta- mus. Cui gloria, et nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. Matth. x1, 15. 1. Vide cat. 10, n. 13. ty wide cat. 18, n. 32. Additum ex Regio. Ita ex Reg. Millesius, quod male cum construitur. editus tantuin represental, tam editi scripturam similiter in verbo editam lectionem Post, loco scripsimus de nostro, Loco legendum censeo, Twv. Post hæc verba, sequebantur apud Millesium ista, quæ uti inutilem repeti Ctionem continentia, ac in cod. Reg. prætermissa, expunximus. Regius porro codex totam hanc clau- sulam diverse scriptam exhibet ; nam post sic habet : etc. Utinam vero omnes Salvatoris verba exaudiamus, ut iis adjuti, et majoribus operibus glorificationem per- solvamus Patri, et Filio, et Spiritui sancto. Priorem lectionem præferimus, uti secuturæ episcopi con- cioni magis convenientem. SANCTI CYRILLI HIEROSOLYMITANI ARCHIEPISCOPI EPISTOLA AD CONSTANTIUM IMPERATOREM. De viso Hierosolymis ucidæ crucis signo. PRÆLOQUIUM. STROPSIS. - 1. Argumentum epistolm. 11. Ejus variæ editiones. III. De hac nostra editione. IV. Ejus veritas a Pro- testantibus in dubium vocata. V. Asseritur a veterum testimoniis. VI. Ab ipsa eventi natura. VII. A stylo plane Cy- rilliano. VIII. Objectio Riveli ex laudibus Constantio in epistola datis, refellitur. Objectio secunda, ex Christi prædictione ad hunc portentum accommodata. X. Objectio tertia, a professione consubstantialis Trinitatis. XI. Quo anno apparitio crucis contigerit. XII. Refelluntur diversarum a nostra epocha defensores. XIII. Quo mense ac die Contigerit apparitio. XIV. Quid de circumstantiis illis sentiendum quas nonnulli ad Cyrilli narrationem adjiciunt. XV. Quid apparitio portenderit. XVI. Quando scripta epistola. llierosolymis in cælo die Haii septima conspecta, quæ ab Olivarum monte ad Golgotham usque protendeba- Ear (num. 2). Nullas vel sibi vel imperatori convenientiores litteras dare se posse præfatus (u. 1), principi (3) Πεινώμεν. Ex cod. Regio. Mutilus hic codex (4) Ἐξείλκυσεν. Emendat Reg. liber depravam 1. Hac epistola initio sui episcopatus data notum facit imperatori Cyrillus insigne ostentum lucidæ crucis,
Continue reading PG 33: Homilia incerti auctoris in occursum Domini →≣ entire volume