ἐν ἑτέρῳ τόπῳ καταμέμφεται λέγων· Τὸ γὰρ φρό- νημα τῆς σαρκὸς θάνατος, καὶ τὸ θέλημα αὐτῆς νόμῳ Θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται· οὔτε γὰρ δύναται, ἔχθρα ἂν εἰς Θεόν. Ὡς οὖν σαρκὸς καὶ αἵματος κοινωνήσας ὁ Ἰησοῦς, καὶ σπέρματος καὶ θελήματος 'Αβραὰμ ἐπιλαβόμενος, παραιτεῖται τὸ οἰκεῖον θέ λημα, λέγων· Πλὴν μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα γενέσθω. · Καὶ μεθ' ἕτερα Μίαν τοίνυν Υἱοῦ κτιστὴν φύσιν αἱ θεῖαι ἡμᾶς ἐκπαιδεύουσι Γραφαι, καθ' & καὶ ἐν αὐταῖς τὸ θέλημα ἐπιστάμεθα, ὥσπερ καὶ τὴν ενέργειαν. 'Αετίου αιτίου πάσης Αρειανῆς θεομάχου αἱρέ σεως ἐκ τοῦ περὶ Υἱοῦ λόγου. Ούκουν διθελής ὁ τῆς Μαρίας Υἱός, ἵνα μὴ κατὰ τοὺς Μανιχαίων νόμους σαρκικῷ θελήματι ἀντι- στρατεύηται τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Τοῦ αὐτοῦ, ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου. Αὐτὸς γὰρ ἑαυτῷ ἑρμηνεύει ὁ Υἱὸς τὴν τῆς οἰκείας φύσεως ὑπόστασιν καὶ ἀνομοιότητα, παραιτούμενος τὴν πράξιν τοῦ οἰκείου θελήματος. Εἰ οὖν τὸ θέλημα παραιτητέον, τρεπτή πάντως καὶ ἡ φύσις· ἔθεν οὐδὲ ἀπαξιοῖ ὁ Υἱὸς Θεὸν ἑαυτοῦ καὶ ποιητὴν ὁμολογεῖν τὸν Πατέρα· μόνον γὰρ ἀγαθὸν τὸ θέλημα τοῦ Πατρός· διάφοροι γοῦν αἱ φύσεις Υἱοῦ καὶ Πατρὸς, καὶ δύο ἀνόμοια αὐτῶν τὰ θελήματα. Ευνομίου πρωτοστάτου τῆς Αρείου θυμελικῆς ὀρχήστρας, ἐκ τῆς περὶ Υἱοῦ τρίτου λόγου, κεφ. ιθ'. Καταβέβηκα γάρ, φησίν, ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα – τοῦ Πατρός. Ορα τὸν κατελθόντα ἄνωθεν Λόγον ἀκυροῦντα τὸ ἴδιον θέλημα ὡς μὴ συμφωνούν τῷ ἀκτίστῳ θελήματι τοῦ Πατρὸς, διὰ τὸ κτιστὴν ἔχειν τὸν Λόγον καθάπερ τὴν φύσιν, οὕτω καὶ τὸ θέλημα. Τοῦ ἁγίου Ευσταθίου ἐπισκόπου Αντιοχείας καὶ μάρτυρος ἀνατροπὴ τοῦ Κέλσου ἐκ τοῦ λόγου τοῦ κατὰ Ἰωάννην κεφ. κς'. Ὑποτάττει καὶ μᾶλλον κυροῖ ὑπὲρ τὸ ἑαυτοῦ ὁ Χριστὸς τὸ τοῦ Πατρὸ; θέλημα ἐν διαφόροις τύποις, οὐχ ὅτι θέλημα ἦν ἐν αὐτῷ δεόμενον καταλύσεως, ούτε θεϊκὸν, οὔτε μὴν τὸ τῆς αὐτοῦ ἀνθρωπήσεως (καθάπερ ἂν γὰρ τὴν φύσιν καὶ τὰ τῆς φύσεως ἀπο ειργάσατο)· ἀλλὰ πρὸς Ἰουδαίους λαλῶν τοὺς νομί ζοντας αὐτὸν ἀντίθεον τοῦ Πατρὸς εἶναι, οἰκονομικῶς D ταῦτα ἔφασκε λέγων, ὅτι Οὐ ζητῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρός. Απολλιναρίου τοῦ δυσσεβοῦς ἐκ τοῦ περὶ ἐνώσεως λόγου πρώτου. Ἐπεὶ γὰρ ἄριστα Παῦλος βοᾷ, Ἐν τῷ παντοκρά τορι Θεῷ καὶ μόνῳ ζῶμεν καὶ κινούμεθα και ἐσμεν, ἤρχει καὶ μόνον τὸ αὐτοῦ θέλημα διὰ τοῦ ἐν τῇ σαρκὶ σκηνώσαντος Λόγου πρὸς τὸ ταύτην ζωοποιεῖν καὶ κινεῖν, ἀναπληρούσης της θείας ενα εργείας τὸν τῆς ψυχῆς τόπον καὶ τοῦ ἀνθρωπίνου νής· ὅθεν καὶ σκήνωσιν ὁ Ἰωάννης τὴν ἐπιδημίαν αὐτοῦ τὴν ἐξ οὐρανῶν ὀνομάζει. Εἰπὼν γὰρ, ὅτι A tuperat dicens : Cogitatio enim carnis mors, et vo - luntas ejus legi Dei non est subjecta ; neque enim potest, cum Deo sit inimica 3. Sicut enim carnis et sanguinis factus particeps Jesus, necnon semen et voluntatem Abrahami assumpsit, propriam depre- catur voluntatem dicens : Verumtamen ne fiat vo- luntas mea. Et post alia: Unam igitur Filii creatam naturam divinæ nos edocent Scripturæ, juxta quæ et in ipsis voluntatem novimus sicut et efficacitatem. Aetii auctoris omnis Arianæ adversus divinıtarem hareseos. ex oratione de Filio. Non igitur duplicis voluntatis est Mariæ Filius, no secundum Manichæorum leges contra carnalem B voluntatem obluctetur Dei voluntas. ' Ejusdem, ex eadem oratione. Ipse enim sibimetipsi interpretatur Filius pro- priæ nature hypostasin et dissimilitudinem, cum deprecatur proprie voluntatis exsecutionem. St igitur deprecauda est voluntas, flexibilis omnino et natura. Unde Filius Deum suum et auctorem confiteri Patrem non veretur. Solum enim bona voluntas Patris. Differentes igitur naturæ Filii et Patris, et duo dissimiles eorum voluntates. Eunomii præsidis Arii scenici theatri, ex tertia oratione de Filio, cap. 19. Descendi enim, ait, e cœlo, non ut faciam volunta- tem meam, sed voluntatem Patris *. Ecce Verbum cœlo descendens atque renuntians propriæ volun- tati, ut quæ increatæ Patris voluntati haud conve- niat, propterea quod Verbum ut naturam, sic et voluntatem habeat creatam. Sancti Eustathii episcopi Antiocheni atque martyris confutatio Celsi ex Commentario in Evangelium Joannis cap. ΧΧVΙ. In diversis Scripturæ locis Christus submittit, vel potius Patris voluntati subordinatam esse dicit suam voluntatem, non quod voluntas in ipso esset abolenda, aut non humanæ congruens nature (age- bat enim naturæ suæ convenienter), sed verba faciens ad Judæos qui eum Dei Patris adversarium haberent, ex dispensatione dixit : Non quæro meam voluntatem, sed Patris qui me misil *. Ex impii Apollinarii primo libro de unione. Cum Paulus optime dicat: In omnipotente ac solo Deo vivimus, et movemur, et sumus *, sufficiebat etiam sola ejus voluntas ad carnem, in qua Verbum habitabat, vivificandam et movendam, siquidem divina efficacia animæ mentisque humanæ locum obtinebat. Quapropter ejus descensum e cœlis Joannes vocat inhabitationem. Postquam enim di- xit : Verbum caro factum est ', non addidit, et * Joan. v, 30. * Rom. viti, 6, 7. Joan. vt, 38. • Act. xvi, 28. 1 Joan. 1, 14. CONTRA MONOPHYSITAS.

κατοικεῖν, ἵνα μὴ τὸ ἕτερον κατὰ τοῦ ἑτέρου ἀντι Ταῦτα τοῦ θεοστυγούς 'Απολλιναρίου δυσφημή αὐτοῦ τὸ θέλημα, ἀλλὰ μᾶλλον τὸ τοῦ Πατρός; τί δὲ ἀνατρέπων ἐν τοῖς συγγράμμασι τοῖς κατ' αὐτοῦ συλλογισμῷ κέχρηται κατ' αὐτοῦ, ὅτι ο Καν γένητα: τὸ θέλημα τοῦ προσευχομένου, τουτέστι τοῦ κατὰ νατον· κἂν δὲ πάλιν μὴ γένηται αὐτοῦ τὸ θέλημα, καὶ οὕτως θέλημα αὐτοῦ γέγονε· τοῦτο γὰρ ηθεί, Τοῦ ἁγίου Βασιλείου, ἐκ τοῦ κατὰ Ἀρειανών ληφε καὶ τὸ ἀνθρώπινον, τούτου χάριν ἐκ πολλής Αμβροσίου επισκόπου Μεδιολάνων ἐκ τοῦ λόγου πινον αὐτοῦ θέλημα ο Σωτήρ, μή σκανδαλίζου. ἡ σὰρξ καὶ τῆς ἀθανασίας τὸν Θεὸν Λόγον, τῆς αὐτοῦ aaima : feri enim nequit, ut dum mentes et duæ Α voluntates simul in aliquo habitent, ne alterum contra alterumn propria voluntate et efficacia pu- gnet. Itaque Verbum non assumpsit animam hu- manam, sed solummodo semen Abrahami. Tem- plum enim corporis Jesu præfiguratum fuit per templum Salomonis, quod neque animam, neque mentem, neque voluntatem habebat. Tales nefandus Apollinarius evomuit blasphe- mias, carnemque Domini et anima et voluntate caruisse asseruit : atque eadem sentiunt impius Eunomius et qui cum eo ab Arii stant partibus, novi ili sophistæ qui, inspectis scurrilibus illorum libris haustaque ex iis voluptate, adversum nos dimicant. Idem porro Apollinarius ad illum locum : Pater, transeat a me calix iste; verumtamen non Β mea fal, sed tua voluntas ®, sic dicit : . Si eadem, qua Pater, potentia et paternæ essentiæ particeps erat qui ad passionem et crucem accedebat, quo- modo, in agone constitutus, orabat ut calix iste transiret, et ut non sua, sed Patris voluntas fieret? Quid etiam opus erat loqui de orantis voluntate, nisi qua ab Dco abborrebat eique contraria fuit? › Ad has impias Apollinarit nugas confutandas Gregorius Nyssenus in libris contra illum conscri- ptis, hoc syllogismo utitur: Si fit voluntas oran- tis, id est hominis qui in Servatore intelligitur, apparet propriam habuisse voluntatem qui secun- dum dispensationem deprecatus est mortem : contra si non fit ejus voluntas, vel sic voluntas ejus facta est. Hoc enim volebat, ut ne fieret ipsius voluntas. Ergo, et exaudita oratione et non exau- dita humana Christi voluntas demonstrata est atque impleta. > E S. Basilii libro contra Arianos. Cum igitur unam voluntatem habens, respectu Patris, etiam humanam assumpserit, ideo jure me- ritoque dicit: Non mea, sed tua fiat voluntas, Ex ejusdem eodem libro. Voluntatem vitæ amantem habebat caro Domini, utpote quæ particeps erat atque consors animæ immortalis ac Dei Verbi vivificantis, et inde im- mortalitatis desiderium hauriebat. Ex Ambrosii episcopi Mediolanensis commentario in locum : Pater, transeat a me calix iste. Etiamsi Servator, secundum humanam ipsius voluntatem, deprecatur " ortem, ne offendaris. Cum enim caro naturalem vitæ fontem immortalemque Deum Verbum in sese haberet ejusque immortali- tatis velut particeps esset, jure merito detrectabat mortem, quam non metuebat, sed aversabatur, et cui, quia erat sine peccato, haud erat obnoxius. * Luc. xxi, 42. 11: Ο λόγος σὰρξ ἐγένετο, οὐ προσέθηκε, Καὶ ψυχή ἀδύνατον γὰρ δύο νοερὰ καὶ θελητικὰ ἐν τῷ ἄμε στρατεύηται διὰ τῆς οἰκείας θελήσεως καὶ ἐνεργείας. Οὐκοῦν οὐ ψυχῆς ἀνθρωπίνης ἐπελάβετο ὁ Λόγος, ἀλλὰ μόνου σπέρματος Αβραάμ· τὸν γὰρ τοῦ σώσ ματος Ἰησοῦ ναὸν προδιέγραψεν ὁ ἄψυχο; καὶ ἄνους καὶ ἀθελὴς τοῦ Σολομῶντος ναός. σαντος, καὶ ἄψυχον καὶ ἀθελὴ τὴν τοῦ Κυρίου σάρκα λέγοντος· καθ᾽ ἃ καὶ Εὐνόμιος ὁ ἄνομος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ Ἀρειανίζοντε; φαίνονται οἱ νέοι σοφισταί ὅτι ταῖς τούτων θυμελικαῖς ἐγκύψαντες βίβλοις, καὶ ὡς περ ἀρεσθέντες καὶ κατατερφθέντες ἐξ αὐτῶν ἡμῖν παρατάττονται. Λέγει γὰρ πάλιν ὁ αὐτό; Απολλινάριος εἰς τὸ, Πάτερ, παρελθέτω ἀπ᾿ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο, πλὴν μὴ τὸ ἐμὲν θέλημα γενέσθω, ἀλλὰ τὸ σόν, οὕτως· « Εἰ δὲ ἰσοσθενὴς καὶ κοινωνός της Πατρικῆς οὐσίας ὁ ἐπὶ τὸ πάθος καὶ τὸν σταυρὸν ἐρχόμενος ἦν, πῶς ἐν ἀγωνίᾳ γενόμενος προσηύχετ παρελθεῖν αὐτὸν τὸ ποτήριον, καὶ μὴ γενέσθαι καὶ προαγορεύειν ἐχρῆν τὸ τοῦ εὐχομένου θέλημα, ἀλλ' ἡ ἀσύμφωνον Θεοῦ καὶ ἐναντίον ; ο Ταύτας τὰς παναθέους Απολλιναρίου ληρωδίας ὁ τῆς Νυσταέων ἄγγελος Γρηγόριος, τοιούτῳ τινὶ τὸν Σωτῆρα νοουμένου ἀνθρώπου, ίδου ἐδείχθη ἔχων οἰκεῖον θέλημα οἰκονομικῶς παραιτούμενον τὸν θάν ἵνα μὴ γένηται αὐτοῦ τὸ θέλημα. Ὥστε καὶ εἰσάκουνα μένης τῆς προσευχῆς καὶ μὴ εἰσακουομένης, τὰ ἀνα θρώπινον Χριστοῦ ἐδείκνυτο καὶ ἐπληροῦτο θέλημα. Ἐπεὶ οὖν ἐν θέλημα ἔχων πρὸς τὸν Πατέρα, είν περιουσίας λέγει· Μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα γενέσθω, ἀλλὰ τὸ σόν. Τὸ φιλόζωον θέλημα εἶχεν ή σάρξ τοῦ Κυρίου, ὡς κοινωνὸς οὖσα καὶ σύμβιος ψυχῆς ἀθανάτου καὶ ὥσπερ μεταλαβοῦσα τὸν τῆς ἀθανασίας πόθον. εἰς τό ο Πάτερ, παρελθέτω ἀπ' ἐμοῦ τὸ ποτή Εἰ δὲ καὶ παραιτεῖται τὸν θάνατον κατὰ τὸ ἀνθρώ Φύσει γὰρ τὴν πηγὴν τῆς ζωῆς ἐν αὐτῇ ἔχουσα ὥσπερ ἀθανασίας μεταλαβούσα, δικαίως ἀπεστρέ φετο τὸν θάνατον, οὐ δειλιῶσαι, ἀλλὰ μισοῦσα καὶ, ὡς ἀναμάρτητος, θανάτῳ μὴ ὑποκειμένη. S. ANASTASII SINAITE λόγου. Τοῦ αὐτοῦ, ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου. Θεοῦ Λόγου ζωοποιοῦ παναθανάτου, καὶ ἐξ αὐτῶν ριον τοῦτο.

S. ANASTASH SINAITE cra Dei voluntates esse dicuntur. Eodem modo co- Α ται gita etiam de anima ad imaginem Dei facta. Unam τῆς enim eamdemque intellectualem ac rationalem ha- bet essentialiter volendi facultatem quam accepit ad amplectenda et exsequenda divina præcepta. Hæc facultas, quatenus secundum naturam exsistit, neque peccatum neque justitia dicitur, sed animæ habitus ad volendum aptus. Jam ex hac animæ fa- cultate, quæ libero gaudet arbitrio, duæ voluntatis enascuntur species, divina nimirum et mala. Quod si ad Dei præceptum inclinamus, divina appellatur voluntas, non secundum essentiam, sed secundum actum : ubi vero ad obedientiam mali abripitur, tuin carnalis merito vocatur voluntas. Exempli causa, naturæ nostræ intellectualis voluntas fert ut vitam diligamus ; carnalis autem voluntas, ut cum affectu diligamus; divina denique voluntas, ut vitam contemnamus eique renuntiemus. Ejusdem, de oratione in hoc Apostoli verbum : « Om- nia expertus absque solo peccato '. ›› Exinde Patres unanimi voce venerantur perfe- ctum Christum sicut in divinitate, sic et in humani- tate; quippe consubstantialem nobis omni modo præ- ter solum peccatum. Et sicut una erat et indivisa Si- naitidis rubi substantia omni ex parte igne innocuo circumdata,neque arbusti cespite virtus ignis obscu- raretur, neque ipsa vis flammæ quidquam arbusto noceret, ita igitur in unica persona Christi mani- feste divinam humanamque proprietatem intelligo. Et post alia : Quapropter similitudo et prototypus G Filii Dei in puerorum camino præfigurata sunt. Quemadmodum enim humana horum puerorum natura prope tota conjuncta cum virtute et natura flammæ, corporis robore cum motu et deambula- tione sese habebat, et spiritali voluntate psallebat, neque ullis nocebat ignis corporis aut animæ pro- prietatibus, sed perfectus erat Azarias in igne et in humanitate, ita nobis de Emmanuel reputan- dum est divinitatis ejus ignem sicut quemdam vitæ spiritum cum anima et corpore conjnucto, ea quidem sanctificavit, non autem quidquam immi- nuit secundum essentiam animæ et corporis. Prosli archiepiscopi Constantmopolis, ex oratione in D Christi proditionem. Coepit, ait, contristari et moestus esse. Tristitia autem, et moeror, et stupor, propria sunt anime spiritalis naturaliter ei adhærentia. Solius enim peccati immunis erat spiritalis Salvatoris anima. Et post alia : Namque cum dixit in oratione : Non mea voluntas fat, sicut homo vere locutus, huma- nam voce ostendit voluntatem suam. Neque con- turberis videns eum consentientem propria carne mortis agoniam subire. Agonia enim humilius est aliquid, scilicet post resurrectionem suam,:mani- εἶναι θελήματα. Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ κατ' εἰκόνα Θεοῦ γεγενημένης νόησον ψυχῆς· μίαν γὰρ καὶ αὐτὴν νοερὰν καὶ λογικὴν ἔχει τὴν ἐπιθυμητικὴν οὐσιωδῶς δύναμιν, ἣν εἴλησε πρὸς τὸ ἐμφύεσθαί τε καὶ πράττειν τὰ θεῖα προστάγματα ἥτις δύναμις κατὰ φύσεως ἑστῶσα, οὔτε ἁμαρτία λέγεται οὔτε δικαιοσύνη, ἀλλ᾽ ἕξις ψυχῆς θελητική. Ταύτης τοίνυν τῇ αὐτεξουσίῳ τῆς ψυχῆς δυνάμει, θελημάτων προβολαί γίνονται δύο, λέγω δε, θεϊκού τε καὶ πονηροῦ· καὶ ὅτε μὲν τὴν φωνὴν δ μεν πρ τὴν ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, θεϊκὸν ὀνομάζεται ἡμῶν τὸ θέλημα, οὐ κατ' οὐσίαν, ἀλλὰ κατὰ τὴν πράξιν όταν δὲ πάλιν πρὸς τὴν ὑπακοὴν τοῦ πονηροῦ κατασύ ρηται, τότε σαρκικὸν εἰκότως προσαγορεύεται θέα λημα· οἷον φέρε εἰπεῖν, τῆς φύσεως τῆς λογικῆς Β ἡμῶν ἐστι θέλησις τὸ ἀγαπᾷν τὴν ζωήν· σαρχική δὲ πάλιν βούλησις τὸ ἐμπαθῶς τῇν· θεϊκὸν δὲ θέ λημα τὸ καταφρονεῖν καὶ ἀρνεῖσθαι τὴν ζωήν. Τοῦ αὐτοῦ, ἐκ τοῦ εἰς τὸ ἀποστολικὴν τ λόγου τὸ φάσκον Πεπειρασμένων δὲ κατὰ πάντα δίχα μύνης τῆς ἁμαρτίας. Εντεῦθεν δὲ ὁρώμενος ὁ τῶν Πατέρων χορός, τέλειον τὸν Χριστὸν πρεσβεύει ὥσπερ ἐν θεότητα, οὕτω καὶ ἐν ἀνθρωπότητι · ὁμοούσιον ἡμῖν δικα κατὰ πάντα τρόπον δίχα μόνης τῆς ἁμαρτίας. Καὶ ὥσπερ μία ἦν καὶ αδιαίρετος ἡ τῆς Σιναίτιδος βάσ του ὑπόστασις πάντοθεν ἀβλαβῶ; περιειλημμένη το πυρί, μήτε τῆς τοῦ φυτοῦ πόας ἀμαυρούσης τὴν ἐνέργειαν τοῦ πυρὸς, μηδ' αὐτῆς ἐνεργείας της φλογὸς λυμαινομένης τῷ φυτῷ· οὕτω δὴ ἐν τῷ ἐνικῷ προσώπῳ Χριστοῦ ἀμαχεί μοι νόει τὴν θείαν καὶ ἀνθρωπίνην ἰδιότητα. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα Διὰ τοῦτο ὁμοίωμα καὶ προτύπωμα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ καμένῳ τῶν παίδων προεξεικονίσθη. Ωσπερ γάρ τῶν παίδων ἐκείνων ἀνθρωπίνη φύσις σχεδόν συγκα κραμένη ὅλη τῇ ἐνεργείᾳ καὶ φύσει τῆς φιλγής τῇ τοῦ σώματος κινητικῶς καὶ μεταστατικώς περιεπάτει ενεργείᾳ, καὶ τῇ θελήσει τῇ νοερά ἐξετέλει τὴν ὑμνῳδίαν, καὶ οὐδὲν ἔμβανε τὸ πῦρ τῶν σωματικῶν ἢ ψυχικῶν αὐτῶν ἰδιωμάτων, ἀλλὰ τέλειος ἦν Αζαρίας ἐν πυρότητι καὶ ἐν ἄνθρω πότητι· οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Ἐμμανουὴλ νοητέον τὸ τῆς θεότητος αὐτοῦ πῦρ ὥσπερ τινὰ πνοήν ζωής συγκ κραμένον τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι, ἡγίασε μὲν ταῦτα, οὐ μὴν ἐμείωσέ τι τῶν κατ' ουσίαν τῆς ψυχῆς τοῦ σώματ τος. Πρόκλου αρχιεπισκόπου Κωνσταντινοι πόλεων ἐκ τοῦ λόγου τοῦ εἰς τὴν προδοσίας εικ Χριστοῦ. Ηρξατο, φησί, λυπεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν. Λύπη δ καὶ ἀδημονία καὶ θάμβος ίδιὰ εἰσι ψυχῆς λογικής φυσικῶς προσόντα αὐτῇ· μόνης γὰρ ἁμαρτίας ἐν ἀπηλλαγμένη ἡ νοερά τοῦ Σωτῆρος ψυχή. Καὶ μεθ' ἕτερα· Εἰπὼν δὲ ἐν τῇ προσευχῇ. Μὴ τὸ ἐμὸν θέ λημα γενέσθω, ὡς ἄνθρωπος ἀληθῶς χρηματίσας, το ἀνθρώπινον αὐτοῦ διὰ τῆς φωνῆς ἐσήμανε θέλημα, Καὶ μὴ θαμβηθής ὁρῶν αὐτὸν συγχωροῦντα τῇ ἰδίᾳ σαρκὶ ἀγωνιᾷν τὸν θάνατον· τῆς γὰρ ἀγωνία; πτω· χίστερόν τί ἐστι τὸ μετὰ τὴν ἀνάστασιν αὐτοῦ τραύ Hebr. IV,

ΜατΣ τὸς χεῖρας γα τ» πλευβαν., καὶ τεσσάραν χοντα ἡμέρας σωματικῆς κοὶ φθαρτῆς μεταλαμθά- νεῖν τροφῆς. "Αμφιλοχίου, ἐπισχύπου ἹΙκονίου, ἐκ τοῦ εἰς τὰ Γενέθαια ἀόγου, Πάντων μὲν γὰρ τῶν ἐχ παρακοῆς ἐμῖν προσγι- νομένων ἀπήλλαξε, καὶ ἀνενάθηρς τὴν ἡμετέραν φύσιν ὁ Λόγος ἅπερ δὲ αὐτὸς κατ᾽ εἰχόνα τὴν οἷς χείαν ἐποίησε, ταῦτα παραλλαγῆς οὐκ ἔχρῃζεν, οἵαν τὸ φθαρὲν σῶμα διὰ τὸ μὴ συμφθαρῆναι, ἀλλὰ φθαρ- πὸν διαμεῖναι, ὡς εἰκόνα Θεοῦ τὴν ψυχὴν. ᾿Ὀμιυμπιοδώρου τοῦ μεγάλου ριλοσόφου διακόνου ᾿Ἀμεξανδρείας ἐκ τοῦ δευτέρου λόγου τοῦ κατὰ Σεδήρου, ἐν ᾧ παραγαγὼν τὴν χρῆσιν» τοῦ ἁγίου ᾿Αθαγασίου τὴν ἀέγουσαν τὰ δύο θε- λήματα ἐπὶ Χριστοῦ, οὕτω πως διεξέρχεται “έγων" Καὶ γοῦν οὐκ οἵδ' ὅπως οὐκ ξξειθισμένος κατὰ σαυτὸν εὐθύτητα διχ᾽ῤυθμέζει κανόσι τοῖς ἄλλοις ὁ Σεθδῆρυς. τὸ παρὸν οὐχ ἀπειχὴ; τοῦ διδασκάλου ὃι- απηύθυνεν οὐκ ἐθελοντὴς ὑεώρημα φάσκων κατὰ τὰ προλιγόμενα χαὶ ἐφεπόμενα εὐαγτελικὰ ῥήματα, ἃ ταυτότητι κανόνος ὁ ᾿Αθανάσιος ταλαντεύσας, τῷ ἀνθρωπίνῳ τοῦ Σωτῆρος τὰ μὴ πρὸς ὕψος ὁρῶντα προσήρμοτε, δῆλός ἔστι χαὶ τὸ μὴ θέλων ἀποθανεῖν θέλημα ἐπὶ τὸν ἐν μορφῇ ἀνθρώπου τυγχάνοντα ἰἀνα- πεμπόμενος. Ἕρμηνεία τῆς χρήσεως. Ἐν τῷ λόγῳ τῷ κατὰ ᾿Αρειανῶν ἐν ᾧ τὰ δύο θελή- ματα ὁ ἅγιος ᾿Αθανάσιος εἶπε, πολλὰς χρήσεις εὐαγγελικὰς πτωχοπρεπεῖς εἰς τὴν ἀνθρωπότητα τοῦ Χριστοῦ ἀρμοζούσας παρήγαγεν, οἷον τὸ, Ὃ Πατήρ μου μείζων» μοὺ ἐστι " καὶ, Δοξασόν᾽ μὲ Πά- τερ' καὶ, Ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασυῇ ὁ ΥἹὸς τοῦ ἀνθρώπου" καὶ, Προέκοπτεν ὁ Ἰησοῦς σορίᾳ καὶ ἡλικίᾳ" καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα παραγαγὼν, εἰς τὴν σάρχα τοῦ Κυρίου ταῦτα ἐξέλαθε χαὶ ἐρμή- γευσεν " ἐξ ὧν ἐστι καὶ τὸ, Πώτερ, παρελθέτω ἀπ᾽ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο " πλὴν μὴ τὸ ἐμὸν θέὲ- «ἴημα γενέσθω, ἀλλὰ τὸ σόν "Ἐπειδὴ οὖν τινές φασιν ὅτι περὶ ἰδίου θελήματος λέγει ὁ Χριστὸς, Μὴ τὸ ἐμὸν, ἀλλὰ περὶ τοῦ θελήματος τοῦ ἀνθρώπου τοῦ ἐμπαθοῦς, ἠθέλησε παραστῆσαι ὁ Ὀλυμπιόδωρος ὅτι ἐχ τῶν προηγουμένων φαίνεται ᾿Αθανάσιος χαὶ ἐκ τῶν ἐφεπομένων, ὅτι εἰς τὸ ἀνθρώπινον τοῦ Χρι- στοῦ ἐνόησε τὸ, Μὴ τὸ ἐμὸν θέλημα" διὸ ἐπάγει λέ- γῶν, ὅτι Τὸ πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθε- γής. Ὥσπερ οὖν τὸ Πνεῦμα τοῦ Χριστοῦ νοοῦμεν, οὕτω χαὶ τὴν σάρκα εἰς τὸ προφητιχὸν ῥητὸν τὸ περὶ τοῦ ἀνθρώπου πρὸς Θεὸν φάτχον, Ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ᾽ ἀγγέλους " ὅπερ ὁ 'ΑἈπόστο- NNNM d. MU dia Li ho MEE O2 d MES VOS AM Lo a os osse λος εἰς Χριστὸν ἀναφέρων φησὶ, Τὸν δὲ βραχύ τι παρ᾽ ἀγγέλους ἠλαττωμένον βλέπομεν "Inooo διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου. Sequuntur in codice prelixa aliquot eapita, quorum nunc exscribendorum, nedum divulrandorum, cxium non est, videlicet 1. Κεφάλαιον πέμπτον ἀποδειχτιχὼὸν διὰ πραγμάτων ὅτι ἄλλο τὸ φυσικῦν, ἄλλο τὸ σερχικὸν, xdi ἕτερον πάλιν τὸ θεϊκὸν θέλημα, 3. Κεφάλαιον ἔχτον ἐν ip αἱ ἀντιθέσεις τῶν ἐναντίων εὖσε-. Gas σαφηνίζονται ὑφ᾽ ἡμῶν. S. Τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ ᾿Αρεοπαγίτου χρήσεις δειχνῦσαι ὅτι χαὶ χωρὶς τῆς ἀνθρωπότητος ὁ Χρισνὸς διαφόρους ἐνεργείας ἔχε: γατὰ τὴν τοῦ Λόγου θεότητα. Subsequitur Anastasii co- b bus et latere vulnera gerere el quadraginta. dies corporalis et corruptibilis cibi esse participem. Amplilochi, episcopi Iconii, ex. oratione in Natil- tatem. Omnibus enim quz nobis ex inobedientia nostra acciderunt Jiberavit, naturamque nostram purifica- vit Verbum. Quie quidem ipse ad propriam imagi- nem fecit, iis non mutatione opus fuit. ita ut car- ruptum scilicet. corpus non fuerit corruptum, sed corruptibile permanserit, cum sit imago Dei anima. Olympiodori magni philosophi, diaconi Alexandrie, er secunda adversus Severum. oratione, in qua sententiam sancti Athanasii proferens duas volun- tates in. Christo ostendentem, ita. disserit dicens : j Alque igitur nescio quomodo non assuefaetus juxta te ipsum rectam sequi vitm, aliis eum eano- nibus consentire possil Severus; prosentem non absnrdam domini correxit invitus propositionem dicens juxta predict» et im sequentia evangelica verba, quie. eanonis identilate Athanasius perpen- dens, humanitati Salvatoris qux propter sublimi- latem non videntur, accommodavit; manifestum est et cum noluerit mori illud esse voluntatem in illo qui in forma liominis erat. Interpretatio hujus. loci. In oratione adversus Arianos, iu qua duas vo- luntates sanctus Atlianasius dixit, multas citatío- 2 nes evangelicas humillimas in. Christi. humanita- tem consenlientes protulit, e quibus hac : Pater meus major me est !* ; el : Glorifica me, Pater! ; et, Venit hora ut. glorificetur Filius hominis '* ; et : Crescebat Jesus sapientia ei etate! ; atque hoc omnia proferens, in carnem Domini accipiebat atque interpretabatur. Ex quibus et iMud, Pater, recedat a me caliz iste ; verumtamen nox: mea voluu- tas fiat sed tua '*. Cum igitur nonnulli dicunt quod de propria voluntate dicit Christus non anea , attamen de voluntate hominum affectiva, deducere voluit Olympiodorus quod ex principiis Athanasius atque ex consequentüs videtur, quia in Christi humanitatem intellexiL non mea voluntas. Ideoque pergit dicens quod spiritus promptus, caro. autem D infirma '". Quemadmodum igitur Christi Spiritum intelligimus, ita et earnem in propheticum verbum de homine ad Deum dicens : Minorem fecisti eum engelis ?*; quod Apostolus in Christum | referens ait: Paulo minorem angelo factum videmus Jesum propter mortis passionem !'. ?? Joan. xiv, 28." Joan. xvm,t. ** Joan, xir, 95, !* Luc. n, 32. * Luc. xxn, 43. "5 Matth, xxvi, 41, ? Psal. vm, G. 1 Hebr, αι, 9.

4. Περὶ τῆς θεανδρικῆς ἐν Χριστῷ ἐνεργείας, Διονυσίου. 5. Κεφάλαια δεικνύντα σαφῶς ὅτι εἰ καθ᾽ ὑπόστασιν ἀδιαίρετος ἦν ὁ Θεὸς Λόγος ἐν τῇ οἰκείᾳ σαρκὶ καὶ ψυχῇ, ἀλλ' ὅμως οὐ πάντως, ὅτι ἔπαθεν εἰς ἰδίαν φύσιν τὰ τῆς σαρκὸς ἴδια, εἰ καὶ τὰ μάλιστα ὑπ' αὐτοῦ ταῦτα αὐτῇ προσεγίνοντο, οὔτε θεανδρικὰ ἐγνωρίζοντο ὅλα, καθὼς οἱ κενολόγοι φαντάζονται. 6. Κεφάλαιον δι' οὗ ἐλέγχονται οἱ δι' ἐναντίας μίαν ἁπλῆν φύσιν ὁμολογοῦντες ἐν Χριστῷ, ὡς οἱ Μάνοντος νόμοι, 'Αναστασίου πρεσβυτέρου καὶ ἀποκρισιαρίου Ρώμης πρὸς μοναχοὺς ᾿Ασκαλωνίτας. Πρὸς μάθησιν τῶν θείων δογμάτων ορεκτικῶς διακειμένην τὴν εὐλαβὴ ὑμῶν ἀδελφικήν ἀγάπην κατειληφώς, Όροι δογματικοί διάφοροι. Ἰωάννου... περὶ τῶν φυσικῶν καὶ ἀδιαβλήτων παθῶν. Ὁμολογοῦμεν δὲ ὅτι πάνε τα τα φυτικά καὶ ἀδιάβλητα πάθη τοῦ ἀνθρώπου ἀνέλαβεν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, πλην τῆς ἁμαρτίας. Αὕτη γὰρ οὐ φυσική ἐστιν οὐδὲ ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ ἡμῖν ἐνσπαρεῖσα, ἀλλ' ἐκ τῆς τοῦ διαβόλου ἐπισπορᾶς ἐν τῇ ἡμετέρᾳ αὐτεξουσίῳ προαιρέσει ἑκουσίως συνισταμένη, οὐ βίᾳ ἡμῶν κρατοῦσα, Επίσ λυσις ήτοι ἀνατροπὴ τῆς τῶν Μονοφυσιτών προτάσεως τῆς λεγούσης ὅτι ἡ τελεία θεότης σαρκωθεῖσα του Θεοῦ Λόγου ὑπόστασις, καὶ ἐν αὐτῇ ὁρᾶται πᾶν τὸ πλήρωμα της Τριάδος, Απορίαι καὶ συνεξετάσεις κατὰ πεῦσιν καὶ ἀπόκρισιν, ὅτι οὐ ταὐτὸν πρόγνωσις καὶ θέλησις, καὶ ὅτι ἡ κατὰ θέλησιν πρόγ ωσις οὐκ αἰτία τῶν προεγνωσμένων περὶ κακίαν καὶ ἀρετήν. Ερώτησις τῶν ἐναντίων Απόκρισις ὀρθοδόξου. 'Αναστασίου μοναχοῦ τοῦ Σινᾶ ὅρους περὶ βλασφημίας ὅθεν ἐπέρχεται. 'Αδελφοι, ὅτι πολλάκις ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου λαλεῖ τινας ἔνδοθεν λογισμοὺς αἰσχροὺς καὶ ἀκαθάρτους καὶ βλασφημίας ἀθέους καὶ ῥήματα ἀπρεπή κατά τε τοῦ Θεοῦ καὶ ἁγίων καὶ ζωοποιῶν καὶ φρικτών μυ στηρίων, ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΣΙΝΑΙΤΟΥ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΚΟΙΜΗΘΕΝΤΑΣ ΠΑΝΥ ΩΦΕΛΙΜΟΣ. Τί τοῦτο σήμερον, ἀγαπητοὶ, σπουδαίως ὁμοῦ τι καὶ ἀξίως συνήχθημεν, συνεκάλεσαν γὰρ ἡμᾶς ἅπαντας οἱ πρὸς Χριστὸν ἀφ' ἡμῶν κληθέντες ἀδελ φοί. Διὸ καὶ προσέλθωμεν προθύμως πρὸς Χριστὸν ὑμνῳδίαν Διανέστησαν γὰρ ἡμᾶς οἱ σαρκὶ κατα λιπόντες ἡμᾶς, ποιῆσαι αὐτοῖς δοξολογίαν ἐπὶ τῆς γῆς, οἱ μετὰ ἀγγέλων δοξολογοῦντες ἐν οὐρανοί; καὶ χορούς παριστάμενοι, καὶ τράπεζαν ἡμῖν πνευ ματικὴν παραθέμενοι οἱ τῆς τρυφῆς τοῦ παρα δείσου χορεννύμενοι, καὶ οἶνον ἡμῖν προθέμενοι και τανύξεως, οἱ τῆς ἐκεῖσε ἀπολαύοντες παρακλήσεων, καὶ φῶτα ἀνάψαντες, οἱ τὰς ἑαυτῶν καρδίας φωτί σαντες, καὶ πρὸς τὸ φῶς τὸ ἄδυτον ὁδοιπορήσαντες. Είλκυσαν γὰρ ἀφ' ἡμῶν τοὺς ὁσίους οι πρὸς Χρι στὸν ὅσιοι. Μετέστησαν ἀφ' ἡμῶν οἱ ποτε ὄντες μεθ' ἡμῶν. Κατέλιπον ἡμᾶς ὀρφανούς, καὶ πρὸς τὴν οἱ Υμνωδίαν. προτάγοντες Παρατιθέμενοι. οἶνον ἡμῖν προθέμενοι. κείαν πατρίδα εβάδισαν. Κατέλιπον την φθοράν, καὶ πρὸς τὴν ἀφθαρσίαν ἐχώρησαν. Ελυσαν ἀπὸ Έδωσαν ἀπό. έδυσαν, από κόσμου, τὸν πρὸς Χριστόν. piosa Dionysianorum dictorun explicatio. In alio codice vaticano legebam Anastasii presbyteri et apocrisiarii Romæ ad monachos ascalonenses opusculum contra Monophysitas ac Monothelitas. Initium est hujusnmodi etc. Sequuntur Deinde etc. etc. Mul tis interjectis sequitur in codice: Ιn cipit etc. Sermo videlicet haud valde prolixus. (Descriptus est ex vol. quod F. C. Matthæi ed. hoc titulo: Glossaria Græca minora et alia anecdota Græca. 4º Mosque 1774, p. 51-58.) Quid hodie, dilecti, diligenter simul ac decen ter congregati sumus? Convocaverunt enim nos universos ex nobis ad Christum vocati fratres. Ideo festinanter accedamus ad Christum, hymnos nodulantes. Suscitaverunt enim nos qui carne nos reliquerunt, ut glorificemus eos in terra, dum in colis cum angelis glorificant, chorosque exercent, et mensam nobis spiritalem apponunt; paradisi deliciis satiati, et vinum nobis porrigentes com punctionis; coelestibus solatiis fruentes, lumenque accendentes, cordaque sua illuminantes, atque ad lumen invium ambulantes. Traxerunt enim a no bis sanctos qui ad Christum sancti sunt; translati sunt a nobis qui quondam nobiscum erant; dese ruerunt nos orphanos, et ad propriam patriain ambulaverunt. Dereliquerunt corruptionem, et ad incorruptibilia cesserunt; e mundo delapsi ad Chri stum surrexerunt; egressi sunt ex umbra, et in (') Post hoc vocabulum videtur ex cid se aut tale quid. Medium hoc loco pro activo, ut mox Nec junctum est satis usitatum. Excusatur tamen hoc loco, quia concinnitati operam dedit, et opposuit so, and