PG 21Eusebius of Caesarea
Comprehensive Indexindex
Printed text · machine OCR
machine OCR · Migne scan
Diplomatic text · scholarios OCR (cleaned, language-split) — OCR floor from page-view (coverage fill) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1569–1570page 1 of 45
PG 21:1569rone regnante floruit; prior vero qui et Judæus ad Caium Cæsarem nuntius a suis ex Alexandria missus est. Præter hos Philonem poetam novimus auctorem fragmenti valde corrupti, et Philonem Antiquum. Postremus ille, inquit Dahnius, tom. II, pag. 199, in Geschichtliche Darstellung, non est accipiendus pro poematis auctore; hic enim Jud:uus, ille autem gen tilis erat. Hæc assertio non satis constat, nam etsi illud legatur apud Josephum in orat. 1, Adv. Apion., $23, contradicit Hieronymus qui eidem tribuit li brum Sapientiæ Salomonis, in Præfatione in libros Salomonis Secundus liber (Sapientia) apud He bræos nusquam est, quin et ipse stylus Græcam elo quentiam redolet: nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judæi Philonis affirmant. Porro S. Hie ronymus loqui intendere nequibat de Judæo, qui Christi Incarnatione erat posterior, sed de solo Phi lone Antiquo. Quidquid sit, mihi videtur neces sario discernendus poeta Philo, qui procul dubio Judæus fuit, ab Antiquo Philone, Judæus sit an non. Col. 712 4. Hi versus adeo sunt adulterati, ut Vi gerus a proposito eos in aliam linguam vertendi de territus fuerit, nec reipsa verti possunt nisi mutentur pleræque voces. Edidit Vigerus 'Aбpaàu xλutonyés lego Xurxo juxta significationem Abrahami no minis. Clemens Alex., Strom. lib. v, p. 668: 'Ep Yeywyd: 20yoç. Abraham interpretatur Pater echus electæ eo quod vox prolata (verbum) insonet. Origenes, Cont. Cels., lib. v, 45, 2 pag. 612: 'Eiv «Ille auctor, si loquens de Deo Abraham, Isaac et Jacob, vocet eum Patrem echus electæ, Deum risus, Deum luctatoris ad terram pro sternentis apprehenso crure, hæ denominationes erunt absque sensu. › Sic Abrahami nomen interpretatur Philc, De Abrahamo; De nominum mutatione; De gigantibus. Immutari oportuit innumeras voces ut sensum ra tioni consentaneum obtinerem, cum periculo disce dendi a sensu textus primitivi. Correctiones meas criticæ relinquo, nec eas quidem defendere co nabor. Col. 713 5. De diversa hujus nominis ortho graphia, vid. annotationes ad Josephum, Antiq. Judaic., pag. 44 edit. Havercamp. Ibid. 10. Quis sit ille Demetrius cujus datur fra gmentum? Audi Dahnium in hanc quæstionen, l. 11, p. 220:: Difficile est respondere quærenti, utruin Demetrius ille cujus fragmentum sat longum ha betur in patriarcham Jacob, Judæus sit an non. Duo sunt revera auctores eo nomine citati, qui sæpissime confunduntur, quamvis eos distinguere facillimum sit. Ambo Judæorum historiam contexerunt. Prior, Demetrius Phalereus, cujus nomen et fortunam pauci ignorant, bibliothecarius fuit Ptolemæi Soteris. Josephus, cont. Apion., 1, 23, declarat nullum alium rectius locutum fuisse de rebus Judaicis. Quibus verbis patet Huetium errare, cum ait Josephum permiscuisse Demetrium Phalereum et ejus homo nymum. Posterior librum scripsit De regibus Juda; nec omnino facile est huic tribuere fragmentumi quod tractat de patriarcha. Jacob. Potius crederem errasse Eusebium illud non tribuendo ipsius homo nymo. Hoc enim fragmentum redolet stylum Alexan drini auctoris, quod moneat Jacob non luctatum esse adversus Deum, sed contra angelum; solent enim auctores Alexandrini scrupulosius distinguere Deum supremum et verum a quocunque alio numi ne, cum hominibus agente; quæ propria Demetrii Phalerei doctrina haberi nequit, nisi dicatur eum doctrinam illam a quodam Judæo Alexandrino nar rante accepisse.»Huetius, Demonst. evang. prop. 4, §22, et Isaac Vossius, De LXX Interpr., pag. 396, Demetrium pro Judæo habent. Ibid. 3. Hic loquitur auctor inter se pugnantia; eo quod, de Jacob agens, illum eodem tempore 75 et 77 annos natum simul faciat. Vigerus denionstrat secundum numerum, scilicet 77, esse verum. Et enim Jacob 91 annos natus erat cum genuit Jose phum; jam autem 14 anni erant a quo uxorem duxerat. Si ergo e 91 tollas 14, 77 supersunt. Confer cap. 30 De nativitate patriarcharum in quo emen dantur non pauci errores Demetrii. Col. 716 5. Permutantur nomina concubinarum Jacob. Juxta Genesim Bala famula Rachelis erat, famula autem Liæ Zelpha. Non dubito quin a trans criptoribus proveniat error; omnibus enim constat Demetrium e sacris Scripturis decerpsisse quod re tulit, et postea in peculiari ordine nomina re stituit. Loco et eadem, legendum est et Bala. Utiliter consuli possunt notæ chronologicæ et cæ teræ correctiones quas P. Petavius proponit in Do ctrina_temporum, lib. ix, c. 19, quem sedulo sequi mur. Vigerus consulendum putat Annales Saliani, tom. I, a creat. mundi ann. 2283. Ibid. ipsaque Ibid. Ibid. 6. Numeros restitui juxta ms. 466, duce ratione, sensum. Miror autem cur Vigerus negle xerit hanc textus absurditatem emendare, qua eidem matri tribuuntur tres filii ejusdem ætatis: quam in notis suis indicare curavit. Col. 717 1. Non video cur huc afferatur nume rus ille biennii, nisi præsupponatur aliquid omissum fuisse, et Demetrium declarasse fratres Josephi in Ægyptum venisse anno inopiæ secundo. Eusebius de his nihil tradit, et totus est in exponendo cur Jose phus non cogitaret de suo patre familiaque in Ægy ptum arcessendis, ne et ipsi premerentur inopia que jam vicinas invaserat regionės, juxta quod legitur in Gen. xLv, 6: Biennium est quod coepit fames esse in terra, et adhuc quinque anni restant, quibus nec arari poterit, nec meti. Ibid. 10. Textus fert unam, plav, sed manifeste intelligitur una præter cæteras, numerus enim se ptem, qui additionem denotat, aliter fieri posse non sinit præsumere. Josephus, ut omnes sciunt, eidem mense non sedebat atque fratres ejus, sed separatim comedebat cum Ægyptiis. Col. 720 8. Vigerus sic exponit et justificat chronologiam hanc: Abrahamus venit in Chanaan ætatis suæ anno 75 et ann. 175 defunctus est: igitur 100 restant. Cum defunctus est Abrahamus, Jacob annos 15 natus erat, et profectus est in Ægyptum ætatis suæ anno 130, ergo restant 115. Quibus, prio ribus additis, numerantur 215 anni a vocatione Abrahami ad migrationem Jacobi in Ægyptum. Ibid. 9. Recensio hæc ætatis patriarcharum a die transmigrationis Jacob in multis mendosa videtur. 1° Duo omittuntur nomina, siquidem Dan non po nitur in priori catalogo, item et Issachar æque de est; 2° quoad variarum ætatum relationem, eas inter se conferre satis est, ut pro certo habeas mo dicos in mensibus errores tribuendos esse transcriμηνεύεται ᾽Αβραὰμ πατὴρ ἐκλεκτοῦ ἡχοῦς· ἡχεῖ γὰρ λέγῃ ὁ Θεὸς Πατρὸς ἐκλεκτοῦ ἠχους καὶ ὁ Θεὸς τοῦ γέλωτος καὶ ὁ Θεὸς τοῦ πτερνίστου, οὕτως οὐδὲν ποιοί ἂν τὸ ὀνομαζόμενον. Έκλυον ἀρχεγόνοισι τὸ μόρσιμον ως ποτε θε [σμοῖς Αβραάμ κλυτήχου ὑπερτέρου ἅμματι δεσμών, Παμψαὲς ἐπλήμμυρε μεγαυχήτοισι λογισμοῖς Θεοφιλῇ θέλγητρα. Λιπόντι γὰρ ἀγλαὸν ἔρνος, Αὐτοφύτων, ἔκκαυμα βριήπνος Αγγελος ίσχων Αθάνατον ποίησεν ἐὴν φάτιν, ἐξότ' ἐκείνου Εγγονος ἀντὶ γύοιο πολύμνιον έλλαχε κῦδος. Καὶ τὰ ἑξῆς οἷς μετ' ὀλίγα επιφέρει Αρτίχερος θηκτοῖο ξιφήφορον ἐντύνοντος Λήμματι καὶ σφαραγοιο παρακλιδόν άθροι [σθέντος, Ἀλλ' ὁ Θεὸς χείρεσσι κεράσφορον ώπασε κριόν. 14. Παλαῖσαι, 465. 1. Οὐκ ἐθίεσθαι, 465, 466.
col. 1573–1574page 2 of 45
PG 21:1573PRÆPAR. EVANG. LIB. ΧV. ‹ At quærendum porro, cujusnam alterius na turæ fuerit. Num igitur ita diversus a corpore est ut tamen aliquid sit, quod eidem corpori maxime conveniat, cujusmodi barmonia est? Cum enim Pythagoras longe aliter hoc de harmoniæ genere disputaret, id isti ejus, quæ in didibus sit harmoniz, simile quid esse putaverunt. Ut enim hie, dum fides intenduntur, quædam illis accedit affe ctio, quam harmoniam vocamus: ita plane, cum inter sese mutuo dissidentia temperantur, 835 certam hauc corporis nostri temperationem, vitain simul et animam efficere, quæ aliud nihil sit, quam illa ex temperatione profecta singularis quæ dam et peculiaris affectio. Verum adversus hanc opinionem tanquam omni probabilitate carentem, multa quoque disputala jam sunt. Principio, ani mam prius esse aliquid, harmoniamque posterius deinde animum non corpori præesse tantum ac ino derari, sed etiam cum eo pugnare sape, quod fa clura nunquam esset, si esset harmonia: tum, ani mam esse substantiam, qualis harmonia non sit ad hæc, illam ipsam corporum, ex quibus concreti sumus, rectam justamque temperationem, valetudi nis potius integritatem esse: imo, partibus in sin gulis, diversa quadam ratione temperatis, animam quoque diversam, proindeque plures uno in corpore futuras esse: postremo, quod hoc in genere potis simum est, ante banc ipsam animam, aliam inesse quamdam oportere, quæ harmoniam illam effice ret; qualem organis præesse musicum hominem vi demus, qui harmoniam fidibus immittat, eamque ra tionem penes sese habeat, qua illam omnem rite moderetur. Nec enim aut fides illic per se ipsas, aut corpora hic eam ad harmoniam se ipsa perducere unquam poterunt. Cæterum, uti hoc universe dicatur, exinanimis isti animata constituunt, atque ex inordinatis ordinata suum hunc ordinem pro priamque naturam casu quodam accepisse volunt. Quod tamen nec singulis in partibus, nec ullo in lolo evenire potest. Non est igitur animus harmonia.» Ambo mss. Regii, Recte. Quod si retinebitur, sumetur pro ut supra in Platone et Plutarcho mie observare memini; tuncque legendum erit, etc., nisi tamen in illo gignendi casu, vel vel subaudiri placet. Eamdem harmoniam re fellunt Plato in Phædone, 588, 390, 591. Aristoteles lib. 1 De anima, cap. 4. Plotini rationes, si postre mam excipias, eadem fere cum Platonicis, sed bre vius pressiusque collectæ. Aristoteles loco citato, Atque hactenus ex Plotino contra Stoicorum de animo sententiam, qui corporeum illum esse di cerent. Sed quoniam adversus Aristotelemn, Peripa teticos omnes, Stoicorumque sectain, compendio licet, sat multa protulimus: superest uti ad caput denuo revertentes, egregias illas præstantium phi losophorum simul omnium commentationes videa mus: cum et Græci plane universi, solem, lunam, cæteraque sidera, partesque mundi reliquas, quæ visu ipso percipiantur, deorum loco habuerint at que coluerint et fabulosas eorum ineptasque de Forte Trajecta hæc erant in priori editione. Legebatur enim Longe aptior nexus ille, quem ex Montac. restituimus. Forte vel Hæc etiam ante hiantia Montac. implevit. etc. Brevius ac melius, quam ut in Montac. cod., ForteἘπεὶ δὲ καὶ ἄλλης φύσεως, δεί ζητεῖν τίς αὕτη. Αρ' οὖν ἕτερον μὲν σώματος, σώματος δέ τι, οἷον ἁρμονία; Τοῦτο γὰρ ἁρμονίαν τῶν ἀμφὶ Πυθαγόραν λεγόντων ἕτερον τρόπον, ᾠήθησαν αὐτὸ τοιοῦ τόν τι εἶναι, οἷον καὶ ἡ περὶ χορδάς ἁρμονία. Ως γὰρ ἐνταῦθα ἐντεταμένων τῶν χορδῶν, ἐπιγίνεται τι οἷον πάθημα ἐπ' αὐταῖς, ὁ λέγεται ἁρμονία· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τοῦ ἡμετέρου σώματος, ἐν κράσει ἀνομοίων γινομένων, τὴν ποιὰν κρᾶσιν, ζωήν τε έρ γάζεσθαι, καὶ ψυχὴν οὖσαν τὸ ἐπὶ τῇ κράσει πάθημα. Οτι δὲ ἀδύνατον πολλὰ ἤδη πρὸς ταύτην την δόξαν εἴρηται. Καὶ γὰρ ὅτι μὲν πρότερον ἡ ψυχή, ή δ' ἁρμονία ὕστερον· καὶ ὡς τὸ μὲν ἄρχει καὶ ἐπιστατεῖ τῷ σώματι, καὶ μάχεται πολλαχή, ἁρμονία δὲ οὐκ ἂν οὖσα ταῦτα ποιοῖ· καὶ ὡς τὸ μὲν οὐσία, ἡ δὲ ἁρμονία οὐκ οὐσία· καὶ ὅτι ἡ κράσις τῶν σωμάτων, ἐξ ὧν συνέσταμεν, ἐν λόγῳ οὖσα, ὑγεία ἂν εἴη καὶ ὅτι καθ᾿ ἕκαστον μέρος ἄλλως κραθέν, εἴη ἂν ψυχὴ ἑτέρα, ὥστε πολλὰς εἶναι· καὶ τόδε μέγι στον, ὡς ἀνάγκη πρὸς τῆς ψυχῆς ταύτης ἄλλην ψυ χὴν εἶναι, τὴν ποιοῦσαν τὴν ἁρμονίαν ταυτήν οἷον ἐπὶ τῶν ὀργάνων, τὸ μουσικὸν τὸν ἐντι θέντα ταῖς χορδαῖς τὴν ἁρμονίαν, λόγον ἔχοντα παρ' αὐτῷ, καθ᾿ ὃν ἁρμόσει. Οὔτε γὰρ ἐκεῖ αἱ χορδαί παρ' αὐτῶν, οὔτ᾽ ἐνταῦθα τὰ σώματα ἑαυτὰ εἰς ἁρμονίαν ἄγειν δυνήσεται. Ολως δὲ καὶ οὗτοι ἐξ ἀψύχων ἔμψυχα ποιοῦσι, καὶ ἐξ ἀτάκτων κατὰ συν τυχίαν τὰ τεταγμένα τὴν τάξιν καὶ τὴν ὑπόστασιν εἰληφέναι. Τοῦτο δὲ οὔτε ἐν τοῖς κατὰ μέρος, οὔτε ἐν τοῖς ἄλλοις δυνατόν γενέσθαι. Οὐκ ἄρα ἡ ψυχὴ ἁρμονία. Ταῦτα μὲν ἀπὸ τῶν Πλωτίνου πρὸς τὴν τῶν Στωϊκῶν περὶ ψυχῆς δόξαν σωματικὴν αὐτὴν φασκόν. των εἶναι. 'Αλλ' ἐπεὶ αὐτάρκως τά τε πρὸς 'Ἀριστοτέλην, καὶ τὸν Περίπατον, τά τε πρὸς τὴν Στωϊκῶν αἵρεσιν, ὡς ἐν ἐπιτομῇ παρατέθειμαι· ὥρα πάλιν ἐπανελθόντας, τῶν γενναίων φιλοσόφων ὁμοῦ πάνω των τὰς θαυμαστὰς ἐπισκέψασθαι φιλολογίας· ὅτι μάλιστα κοινῶς πάντες Έλληνες θεοὺς ὁρατούς, ἥλιον, καὶ σελήνην, καὶ τοὺς λοιποὺς ἀστέρας, τά τε ἄλλα μέρη του κόσμου ἡγήσαντό τε καὶ ἐσέφθησαν· καὶ τάς γε μυθικὰς καὶ ληρώδεις αὐτῶν περὶ τῆς πολυ Ἐπεὶ δέ. Ἐπὶ δὲ ἄλλης φύσεως. ἐπεί έπειτα, Επει δὲ ἄλλης φύσεως πέρι, δεῖ, χάριν, ἕνεκα Ὅτι δὲ ἀδύνατον. Υγεία ἂν εἴη. Αρ μόζει δὲ μᾶλλον καθ' ὑγιείας λέγειν ἁρμονίαν, καὶ στις τῶν σωματικῶν ἀρετῶν ἢ κατὰ ψυχῆς. τὸ δή. Τὴν ἁρμονlar. ταῖς χορδαῖς λόγον ἔχοντα τὴν ἁρμονίαν παρ' αὐτῷ. τὸν μ. τῶν μουσ. Παρ' αὐτῶν, οὔτ' ἐνταῦθα. Τὴν τάξιν, καὶ τὴν τάξιν οὐκ ἐκ τῆς ψυχῆς, ἀλλ᾽ αὐτὴν ἐκ τῆς αὐτομάτου τάξεως τὴν ὑποστ. είληφ. όλεις.
col. 1575–1576page 3 of 45
PG 21:1575Christi incarnatione posteriorem, et vixisse supponit eum ad tempus rebellionis Barcozbæ, scilicet anno Christi 100: huic opinioni contradixit Huetius Demonst. evang., prop. 4, c. 24; et rationem affert quod Eusebius ex ipso opere Alex. Polyhistoris de prompserit fragmentum quod nobis tradit. Scimus autem hunc Alexandrum cujus Vitam contexuit Sui das, fuisse Syllæ coævum, seu anno 100 ante Chri stum floruisse. Ergo Ezechiel illi ætate præcessit. Quidam volunt poetam hunc unum esse e septuaginta Interpretibus qui Scripturas verterunt in Græcum ser monem, sed illud gratis affirmant. An Alexandrinus sit? Affirmat Philippsonius, Dahnius negat. Hoc tantummodo constat, ipsum esse Judæum et linguæ Græcæ satis peritum. Col. nanovμérovç. Hic versus sequenti non consonat cur percutis infirmiorem te? Nihil in primo versu imparem indicat colluctationem. Præterea, pro xaxouµévous, mss. 466, 467 et 468 habent лapovμέvous, quæ vox melior est quam xaxovμévovs quo designatur oppres sio; legendum depouμévoue aut simile quid. Col. 740 13. Mihi substituendum fuit nomen Jexan loco nominis Isaar, quem secundum filium Chetturæ dat Eusebianus textus: tum, ut ipse sibi consonet, nam superius, in exponenda Sepphoræ genealogia, illius originem ab Jexan, non autem ab Isaar deducit; tum quia Genesis, cap. xxv, non Isaar inter Chetture liberos numerat, bene vero Jexan, qui revera secundus est. Deinde Abraham aliam accepit uxorem nomine Chetturam quæ ei peperit Zamram, Jexan, Madan, Madian, Jesboc et Sue. Nullo modo ferri poterat textus error, nec video quo pacto Vigerus absque animadversione hunc admiserit. quæ Ibid. De metrius Ethiopiam Judææ respectu ad orientem ponit, Ethiopissamque dicit Sepphoram, Moysis uxo rem. In hoc sacram Scripturam sequitur Num. xi, 1, Sepphoræ hanc patriam tribuit. Ut ista de Ethiopia situ intelligatur opinio, ad altissi Diam antiquitatem remeandum est, Odys., A, 25 Geographica hujus loci explanatio gravem inter duos primos Homeri commentatores, Aristarchum et Cratem, litem concitavit, quam fuse refert Strabo lib. 1, p. 30, et Eustathius in Odysseam A, p. 1386, edit. Rom.; non quod de ejusdem regionis in duas partes divisione dissentirent; sed alter, solam Ægypti meridie sitam, Nilo separante, admittens Æthiopiam, quoad longitudines divisionem instituebat; Crates vero, ex opinione communi ab Homero expressa, quamque adhuc profitebatur Erathostenes et ipse Strabo, mare circa terram volvi, hanc in duas secabat partes, Chthoniam et Antichthoniam, Æthiopesque in utraque ripa sitos supponebat: ideo versum hunc afferebat Strabo pariter et Cratis doctrinam multis objectio nibus obnoxiam abjicit, et Aristarchum oppugnat, propterea quod, ex ejus systemate, non potius duæ admittendæ sunt Æthiopia, quam due Egypti Nilo separate similiter. Asserit omnes Erythræi maris ab oriente in occidentem profectos, et Atlantici ma ris navigatores contra navigantes, cum sibi invicem occurrere non potuissent ob longum Africa isthmum in hæc maria decurrentem, pariter Æthiopes nomi nasse utrinque littora populos habitantes (Vid. Ian nonis Periplum), quod verum est. Deinde Ephori opinionem prodit secundum veterum de Æthiopia sententiam, protendi regionem hanc ab oriente hiberno ad hibernum occidentem dvouwv. Quod exscribit Plinius, 6, 35: ‹ Sita est Æthiopia ab oriente hiberno ad occidentem hiber num. Hanc divisionem ex pluribus Homeri locis confirmat Strabo: Sic, ex hoc poeta, mare Rubrum, non Nilus, duas interfluit Æthiopias; banc doctri nam tuentur tum recentiores, tum veteres poetæ. Senec., Herc. furens, act. I, v. Qua sol recedens quaque deponens diem Binos propinqua lingit Æthiopas face. Ovidius, Metam. 1, 779, Phactonem ab oriente ad Solis templum deducit Ethiopasque suos positosque sub ignibus Indos Sidereis transit, patriosque adit impiger ortus, Mimnermus eamdem exquisitis sententiam edide rat versibus elegiacis, quos nobis servavit Athenæus lib. xt, p. 470, ubi Æthiopiam Hesperidum regioni opponit. Virgilius contra Æthiopas ad extremum occiden tem ponit, Æneid. 1v, 480 Oceani finem juxta solemque cadentem Ultimus Ethiopum locus est. Orientales Æthiopes fabulæ Memnonis ortum_de derunt, qui, cujusdam Assyriæ satrapæ filius, Tro jam venit, occidit Antilochum, et ab Achille inter fectus est quasi Auroræ filius. (Hom., Odyss. A, v. Non vacat Aurore, quamquam iisdem faverat armis, Cladibus et casu Trojæque Hecubæque moveri. Cura Deam propior, luctusque domesticus angit, Memnonis amissi, Phrygiis quem lutea campis Vidit Achillea pereuntem cuspide mater. (Ovid., Metam. 1. v, 576). Apud Græcos mythologos hic Memno filius est Tithonis et Aurora, indeque Priami nepos, et Æthio pum rex. Hesiodus in Theogonia, vers. 984 Æthiopas Titho ad Trojæ succurrendum misit. (Vid. Athenæum, l. xv, p. 680.) Posterius, cum Ethiopia proprios inAfrica limites habuit, Nilo riga ta, caputque civitatum ejus Meroe fuit, tunc vehe menter, contortis antiquis fabulis, conati sunt, ut ad Nili ripas reducerent Aurora filium et super so lium Meroes imponerent. Inde illud Memnonium et Memnonis saxea effigies, ubi solis radiis icta est, vocalem sonum reddens. (Tacit., Annal., 1. 11, 61.) Herodotus in Thalia Asiaticos Æthiopas ab Africanis discernit, et in sua exercitus Xerxis perlustratione (Polymn. 70) tam eos regione quam corporis habita diferentes prabet. Exoust. (Vid. Dionysium Periegeten, v. 249.) Huc usque solos citavimus poetas, apud quos minus valet veritas, quam mythologiæ traditiones. Ipsi tamen historici duplicem, orientalem et occidentalem, ex stitisse Æthiopiam opinati sunt, aliisque læves, aliis crispos fuisse capillos. Hinc apparet confusionis causa apud veteres quo tiescunque de Ethiopia agitur. Cum veram æqua737 Β΄ 15. Μάλιστα δι' αὐτῶν συγγενεῖς Λέγω, τί τύπτεις ἀσθενέστερον σέθεν, « 5. Φησὶ Δημήτριος τὸν Ἀβραὰμ τοὺς παῖδας πρὸς ἀνατολὰς ἐπὶ κατοικίαν πέμψαι διὰ τοῦτο δὲ καὶ Ααρών και Μαριάμ εἰπεῖν ἐν Ασηρώθ Μωσήν αἰθιοπίδα γῆμαι γυναῖκα. Αιθίοπας τοὶ διχθὰ δεδαίαται, ἔσχατοι ἀνδρῶν, Οἱ μὲν δυσομένου Υπερίονος οἱ δ᾽ ἀνιόντος. Η μὲν δυναμένου Ὑπερίονος ἢ δ' ἀνιόντος. Τὸ τῶν Αἰθιόπων ἔθνος παρατείνειν ἀπ᾿ ἀνατολῶν χειμερινῶν μέχρι Ἠέλιος μὲν γὰρ ἔλαχεν πονον ήματα πάντα Οὐδέ ποτ' ἄμπαυσις γίνεται οὐδεμία Ιπποισίν τε καὶ αὐτῷ, ἐπὴν ροδοδάκτυλος Ηώς Ὠκεανὸν προλιπούσ' οὐρανὸν εἰσαναβῇ. Τὸν μὲν γὰρ διὰ κῦμα φέρει πολυήρατος εὐνὴ Κοίλη, Ηφαίστων χερσὶν ἐληλαμένη, Χρυσοῦ τιμήεντος, υπόπτερον, ἄκρον ἐφ᾽ ὕδωρ, Εὕδοντ᾽ ἁρπαλέως, χώρου ἀφ' Εσπερίδων Γαῖαν ἐς Αιθιόπων (ἵνα οἱ θοὸν ἅρμα καὶ ἵπποι Εστᾶσ', ὄφρ' Ἠὼς ήριγένεια μόλη). *Ενθ' ἐπέβη ἑτέρων ὀχέων Ὑπερίονος υιός. Μνήσατο γὰρ κατὰ θυμὸν ἀμύμονος Αντιλόχοιο Τὸν ῥ' 'Ηοῦς ἐκτείνε φαεινῆς ἀγλαὸς υἱός. Τιθώνῳ δ' Ἠὼς τέκε Μέμνονα χαλκοκορυστήν, Αιθιόπων βασιλῆα. Οἱ μὲν ἀπ᾿ Ηλίου Αιθίοπες ιθύ τριχές εἰσι, οἱ δὲ ἐκ τῆς Λιβύης, οὐλότατον τρίχωμα
col. 1577–1578page 4 of 45
PG 21:1577toriarum orbis partium configurationem, Nilique originem ignorarent, orientalemque præterea sibi fingerent Ethiopiam, Cimmerias super omnia ad Nilum et Africam spectantia tenebras obduxerunt. Plerique, Oceanum Atlanticum ad meridiem volven tes, falsam Africæ projectionem orientalem assigna bant. Unde intelligitur Alexandri error: etenim ad Indum cum pervenisset, credidit se Nili fontes atti gisse, et, si fluvium hunc aut quemlibet alium huic afluentem, navigando sequeretur, se in Ægyptum adventurum. Vid. Arrian. Anab. vi, 1; Strab. I. xv, p. 696. Lucanus, Pharsal. 1. x, v. 292, in regione Serum fontes Nili ponit Teque vident primi (quærunt tamen hi quoque) Seres Ethiopumque feris alieno gurgite campos. Virgilius, Georgic. l. 1v, v. 287, Persidem ei con tiguam fecit Nam qua Pellæi gens fortunata Canopi Accolit effuso stagnantem flumine Nilum, Et circumpictis vehitur sua rura fuselis; Quaque pharetrata vicinia Persidis urget Et viridem Ægyptum nigra fecundat arena, Et diversa ruens septem discurrit in ora Usque coloratis amnis devexus ab Indis Omnis in hac certam regio jacit arte salutem. Statius, Thebaid. 1. iv, 705, Virgilium suo more secutus Sic ubi se magnis refluus suppressit in antris Nilus et Eo liquentia pabula bruma Ore premit fumant deserto gurgite valles, etc. Et lib. vi, v. 558 Qualis ubi aversi secretus pabula cœli Nilus et Eoas magno bibit ore pruinas, Scindit fontis opes, septemque potentibus arvis In mare fert hiemes. Sed, iterum dico, hæc vatum licentia gravibus communis auctoribus est. Hygenus, libertus Au gusti, De limitibus constituendis, p. 116 edit. Paris. 1554, ait ab Ægypto ad Oceanum euntibus Nilum esse transmeandum. Nulla ergo stupendi causa, tam generalem cujus dam orientalis Ethiopia erroneam opinionem, De metrio et vel sacro scriptori admissam fuisse. Col. 740 1. Omnium mss. textus differt a le ctione Roberti Stephani et Vigeri in tribus primis versibus, qui sic se habent Ibid. 15. Primorum versuum confusionem repara vit Vigerus in suis notis. Verba reposuit in ordine ad scandendum necessario, et nonnulla mutare debuit. Qua lectione usus est Philippsonius in edi tione quam seorsim Berolini dedit. Generatim pes simi sunt in codicibus manuscriptis primi versus. Col. 741 5. 'Amoría ms. Lugd. 466 et 467. Ibid. Col. 744 11. Ms. 466 marg. Nepi the Ouslas Ibid. et ms. Lugd. Batav. Ibid. 18. Taútṛc om. 463. Ibid. omnes mss. Ibid. 3. Aabwv 465-467 et ms. Lugd. Ibid. Pro legendum otv, soccis, quorum basis lignea est. Ibid. 17. Omnes mss. codices anallaɣfoɛrai ha bent pro quod legitur ad marginem ms. Lugduni Batavorum, cujus textum adhibuit in suam editionem Robertus Stephanus. Vigerus si vel unum evolvisset manuscriptum codicem, veram re stituisset lectionem, nedum eam in margine indica caret. Col. 745 6. Kat' supóns 466-468. Col. 748 4. Aúxévwv 466, 467, ms. Lugd. Ibid. Ibid. 6. Tuepos 466, 467 ms. Lugd. Ibid. 14. Quam dedit poeta Ezechiel phoenicis de scriptionem partim arripuit Eustathius Commentarii ad Hexaemeron auctor, p. 26 ed. Leonis Allatii cum ali quot variis lectionibus. Eam pariter Isaacus Vossius in suo ad Pomponium Melam commentario, lib. 111, c. 8, citavit et emendavit. Ejusdem aliquot versus exscribit Salmasius in suis Exercitationibus Plinianis in Soli num, pag. 548 edit. Parisiensis. Denique Philippso nius, in editione Fragm. Ezechielis et Philonis Be rolini 1830 in-8° excusa ad vers. 8, xátτois pro xo! ng legendum proposuit; quod admisi. Idem editor, ut ejusdem poetæ fragmentorum collectionem com pleret, opus clausit novem versibus quos citat Epi phanius absque auctoris nomine, tom. I, pag. 544 editionis Coloniæ Agrippinæ (Lipsia), dicens, Scali gerum sequendo, hos ad Ezechielem pertinere. Pe tavius eos a Scaligero correctos sine ulla animadver sione dedit in suis ad Chronicon Eusebii notis ⚫ O tu principium et finis omnium malorum, ser pens, qui gravem criminum acervum generasti, qui cæcum oberrare cogis, dux ignorantiæ in vitæ semita qui suspiriis et gemitibus mortalium lætaris; te suadente, propinqui immanem exercuerunt furorem in propinquos; fratres in sinu fratrum ferrum impege runt; Cainus primus, furore obsessus, sanguine per cædem effuso, terram inquinavit. Tu tuique Proto plasten per detestanda artificia vestra ex æternis de liciis detrusistis, ut miserandam hanc terram habi tarent. > Ibid. 13. In hac confusa narratione, ubi er ror veritati commistus, sane difficile est Judæum agnoscere, et omnem huic hypothesi verisimilitudi nem adimit tanta præcipuorum suæ ipsius histori factorum ignorantia. Quis enim Judæus Davidem Saulis filium fecisset? Merito animadvertit Josephus Judæos in suæ historiæ relationibus esse unanimes, quia scilicet omnes eorum historici suas ex sacris libris historias hauriebant: inde concordia hæc quæ nullibi. Quomodo igitur Judæus, qui profecto libros historicos legerit, Davidem non esse Saulis filium ignorat? Ibid. 3. Textus Moauitas habet, pro Moa 6icas, solemni errore µ pro 6 posito, inquit Holste nius in Stephanum Byzantinum pag. 216. Idem ad ver buin Nabaralo ait: Si Hebræam originationem sequamur, rectius scriberemus Naɓabalous quam Naɓatalous e verbo Nabaioth, germinans. Ovidius, Metam. 1, 61, Nabathæaque regna, v, 163, dextra Nabathæus Ethemon. Juvenal, satyr. x1, 126, Na bathæo bellua saltu. › Hæc vox tamen in Periegete per legitur, vers. 559 Similiter scribit Strabo lib. xvi, pag. 779 Plinius vi, 28, aut 33: ‹ Nabatæi incolunt Petram. › Ibid. 14. Angelus quem introduxit Nathan pro pheta est, cujus nomen corruptum. Vide II Reg. VII.Ἐξ. δρους κατ' ἄκρας οὗ θρόνων μέγαν Τιν εἶναι, μέχρις οὐρανοῦ πτηχός. Πτυχός, 468. 11. Αναβλύσει 468; ἀναβροήσει 466; ἀνα βρύσει 467. καὶ τῶν ἀζύμων ὁ Θεὸς τῷ Μωσεῖ ὑποτίθεται. 5. Χρυσόν τε καὶ ἄργυρον ἤδε καὶ στολὰς ῖν ὧν ἔπραξαν μισθὸν ἀποδώσει 465-467, Επεξεργαζομένης 8. ποῖλα ποσσίν, καλάποσ απαλλαγὴ ἔσσεται 5. Κροκωτοίσι 466. Ο πᾶσιν ἀρχὴ καὶ πέρας κακῶν, ὄφις, Οὕτω βαρὺν τίκτουσα θησαυρὸν κακῶν Πλάνη τυφλοῦ, ποδηγὸς ἀγνοίας βίου, Χαίρουσα θρήνοις, καὶ στενάγμασι βροτῶν Ὑμεῖς ἀθέσμους εἰς ὕβρεις ὁμοσπόρων, Τὰς μισαδέλφους ὁπλίσαντες ωλένας Καὶν μολύναι φοινίῳ πρῶτον λύθρῳ Ἐπείσατ᾽ ἂρ γῆν, καξ ἀκηράτων πεσεῖν Αἰωνίων τε πρωτόπλαστον ἐς χθόνα Ὑμεῖς ἐτεκτήνασθε. Ἀλλ᾽ ἤτοι πρῶτοι μὲν ὑπὲρ κλιτὺν Λιβάνοιο Αφνειοὶ ναίουσιν ἐπωνυμίην Ναβαταίοι. Πρὸς τὴν Πέτραν τὴν τῶν Ναβαταίων καλου [μένην.
col. 1579–1580page 5 of 45
PG 21:1579Davidis autem victoriæ de Judææ vicinis populis in octavo capite ejusdem libri II Reg. descriptæ sunt paulo mutatis, in Græcam linguam transeundo no minibus Hebraicis. Col. 748 5. Er 'Aɣároiç. Ælana urbs Arabiæ. Simson in Canone chronico ad annum 3007,v Aldá– (textus habet (pro Thy oúppñ). ‹ Ælana est illa celebris urbs in sinu Ara bico quæ in sacris litteris Elath, Eloth. Vide Ilol stenium ad Steph. Byzant. p. 16. Anavov Salmasius ad Solinum pag. 284 (novæ edit. 342) docet frequen tius Alava dictuin numero plurali. Urbis hujus no men corruptum apud Eusebium Præp. evang. 1. ix, Ibid. 11. Hic in nominibus confusio. Cum decessit David, sacerdotium inter duos pontifices, Sadoc et Abiathar, dividebatur. Abiathar Adoniæ partes se cutus erat, ut illi ejusque posteris thronum com pararet. Sadoc e contra cum propheta Nathan, Davide jubente, Gihon ivit, ut ibi Salomonem ungeret. Vid. III Reg. 1. Sadoc a summo sacerdote Heli, qui Sa muelem educaverat, originem quidem, non nomen ducebat. Ibid. 15. Nomen Vaphres aut Ouaphres, quod hic Ægypti regi datum invenimus, non idem est ac ille qui in lib. III Reg., cap. III, et apud Josephum, simpli citer Pharao nominatur. Hoc nomen regi multo po steriori tribuit Manethon, in serie regum, nempe Apries dicto apud Herodotum, Psammitis filio (Eu terp. 161). Idem ille rex a Jeremia propheta (XLIV, 30) vocatur Vaphris, et 414 ann. junior fuit. Inter pres eum nominat Ephre, recentiores Hophrah. Quem Ovapons vocat Clemens Alexandrinus, a Va phre Salomonis prorsus alienus est. Estne vero hic postremus Salomonis socer? Id credi potest; scimus enim hunc principem quamdam Ægypti regis filiam uxorem duxisse. Verum inter reges Ægypti, quorum seriem dedit Manethon, nec non et Eratosthenes, cuinam tribuendam nomen istud? Solvat quæstionem alius. Cæterum apud Josephum non aliter audit quam Pharao. Ad eos autem, inquit in Antiquit. 1. VIII, cap. 6, qui quæsiverint cur omnes Ægyptio rum reges a Minæo, qui Memphim condidit quique multis annis Abrahamum avui nostrum præcessit, usque ad Salomonem, per annos plus quam trecen torum et mille intervallum, Pharaones dicti fue rint, ab eo qui interjectis post temporibus impera vit, Pharaonis appellatione desumpta, necessarium esse aliquid dicere existimavi ut eorum ignoran tia tollatur nominisque ratio manifesta reddatur. Pharao in lingua Ægyptiaca regem sonat. Cum alia pueri nomina haberent, qui postea reges evaserunt, prius, opinor, nomen abjicientes, nomine summam potestatein in materna lingua significante sese exor narunt. Sic Alexandriæ reges, aliter antea nominati, postquam coronam adepti sunt Ptolemæos, a primo hujus seriei vocari se voluerunt. Sic Romani impera tores, alia nascentes sortiti nomina, Cæsares vocan tur, quem titulum ab auctoritate parta et dignitate, non a parentibus obtinuerunt. Ideo Herodotus Ha licarnassensis, ut puto, postquam 330 reges ab Mene Memphis conditore, Ægypti regnum occupasse de claravisset, nequaquam eorum nomina tradidit no bis; qui scilicet omnes Pharaones erant. His omnibus exstinctis, susceptoque a muliere regni gubernaculo, cum nonnisi reges communi Pharaonum nomine, e constanti usu, nuncuparentur, quo cognomento regina hæc, utpote femina, in signiri nequiret, ob eam causam a dicto cognomine exclusa est propter sexum; atque mihi ex meis libris genti libus notum est nulluin regem Egyptiacum!, post Pharaonem Salomonis socerum, hoc nomine fuisse appellatum. > Col. 749 7. Nomen Sebrithita adulteratum esse patet; Sethroita legendum est, ut infra legitur Ba trithita. Lucas Holstenius in Stephanum Byzantinum veram posterioris restituit orthographiam: eum vo cat Athribitam; at errorem non vidit prioris qui extra Delta, sicut et alii nomi hic relati, non mihi videtur collocandus. Ptolemæus Ægypti nomos in quarto libro suo enumerans unum in his regionibus sub Sethroitæ nomine ponit. Manifestum est igitur istum nomum proximum esse his qui pone sequun tur, Mendesianum cujus urbs præcipua Tmuis; Bousirites Bousiris; Leontopolitanus, Leontopo lis; Athribitanus, Athribis. Admittenda certe est Luca Holtenii restitutio quoad nomen Athribita. Bo chartus in suo Phaleg., p. 59, lib. 1 cap. 15: Delta Ægypti proprie dicebatur Rib unde est quod in ipso corde to Ata nomus medius Athribis appellabatur, id estcor pyri. Vid. Etymologicum magnum, voce Vide Reland, Palæstina sacra, t. II, p. 937 et seq. ubi hæc etymologia vocis Rib, pyri, in contro versiam venit. Idem Bochartus, p. 259, Ægyptiis & vel 50 est cor ut scribit Horus llieroglyphicon, 1. XVI, c. 7 et pr6 piбi, pyrum; inde Athribis, cor pyri, id est Ægypti partis quam pyri forma Ægyptii Rib, id est pyrum vocabant: quod nomen hodieque servatur post tot sæcula incorruptum. Errif scribit Leo Afri canus. Apud Libros sacros legitur Raab; quod pluri bus ostendit exemplis. (Vid. Reland.) Ibid. 1. Souro, nomen quo hic vocatur rex Tyriorum, multum differt ab eo quo nuncupatur apud Josephum, Elpaµoç Antiq. Judaic., 1. viii, c. 2 et seqq. Litteræ quas citat Josephus ab Eusebii textu recedunt ut et nomina; quibus apparet eos non ex iisdem fontibus hausisse. Cæterum in ideis consen tiunt. Apud Josephum Salomon postulat ut in Li bano ligna cædantur, quod a rege Tyri ei concedi tur. Ex his liquet Josephum tertii libri Regum rela tionem, cap. vet vi, diligentius secutum fuisse. Tyri regis nomen, de quo hic tantum agitur, in Scriptura sacra est Hiram (III Reg. v et seqq.). In Josephi mss. legitur: Epwμos Xsipao; Menandro Ephe sino vocatur Simson sic Souronis nomen ex aliis deducit: etymologia de qua alii judicent; ad annum mundi 2977: Appellatur Hebræis Iliram et Hurain, Græcis Eïpwuos et Σov pwy in Eupolemi verbis apud Euseb. Præpar. evang. Ix, c. 33; effertur autem pro Col. Ibid. Ibid. Potterns vult legi Primum nulla est tri bus Davidis qui non est patriarcha. In lib. II cap. 1, Paralipom. § 13, 14 legitur Misi ergo tibi virum prudentem et scientissi mum, filium mulieris de filiabus Dan. > Ibid. 12. In textu, at in mss. 465 legitur va; ex accentu errorem esse patet, pro zova. Etenim longitudo non poterat esse sex cu bitorum tantum, quando sexaginta erat latitudo. Ibid. 14. Josephus duodecim cubitos dat eis in circuitu quatuorque digitos crassitudinis (quod verisimiliter intelligendum est de auratura), etiamsi res non enuntietur. Ibid. 1. Oixos hic pro sancto sanctorum poni tur: aiunt I Paralip. III, 10; ovat anteponendum esse videtur. Vo cibus tou oixou proposui vocem pó 1° ut indicare tur ubi essent istæ columnæ; deinde ne error lin gue irreperet aut sensu carere atque syntaxiin lædere judicaveram in Paraνοις Αχάνοις) εἰς τὸν οὐφεὶρ εἰς Αθριβής. ᾿Αθριβὴς πόλις Αἰγύπτου γράφεται δὲ καὶ ᾿Αθλιβής, ἧς ὁ πολίτης ᾿Αθλιβίτης. Νικάνωρ δὲ διὰ τοῦ 'Ρ. Τὸ Δέλτα τῆς νησευομένης Αἰγύπτου ἐστὶ κεφαλή, κατὰ καρδίας σχῆμα τῶν περιεχομένων Νείλῳ μεθυσκόμενον, ὅθεν τὸν Νομὴν ᾿Αθριβὴν προσ ηγόρευσαν· ὅπερ εἴ τις Ελληνιστί βούλοιτο φρά ζειν, οὐκ ἄλλως ἔχοι λέξαι πλὴν καρδίαν. Οὕτως Απίων καὶ Ωρίων. Είρωμος υἱὸς 'Αβιβάλου. ρων Σούρων Οὔρωμ.» 752 2. 'Αντίγραφος ἐπιστολῆς Σούρονος 465, 2. Σολομὼν εἰς Λίβανον ἀπελθὼν κεκόμικεν τὰ ξύλα ἃ ὁ πατὴρ αὐτοῦ προέτεμνεν 465. 11. Ἐκ τῆς φυλῆς τῆς Δαβίδ. ἐκ τῆς φυλῆς Δάν. οἶκος τοῦ ἁγίου τῶν ἁγίων, στῆναι στῆσαι τοῦ οἴκου
col. 1581–1582page 6 of 45
PG 21:1581lip. 1. II, c. mi, v. 15, locus de quo hic agitur sumi tur hoc sensu v. 17. Inferius adhuc reperitur olxos pro Sancto sanctorum. Col. 752 2. Vocem éxa bis lego ad determinan dum candelabrorum numerum quæ numero decem ex stitisse videntur ex eo quod inferius legitur; nempe unicuique candelabro septem fuisse luminaria, unde coalescit numerus septuaginta. Paralip. hic etiam mihi auxilium præbuerunt, lib. II, cap. iv, v. 7. Kal Manifeste errat Josephus qui decem millia fuisse contendit, Antiq. Judaic. l. viii, c. 3. Col. 754 2. Quamvis manuscripti codices in conservando daxtullov; unanimiter concordent, textum mutandum esse et díxtva scribendum existi mavi. Hanc a me recte factam fuisse emendationem omnia probant: 1° Ex absurdo probatur. Quomodo fieri potuit ut duo annuli constantes catenulis supra tem plum in machinis, viginti cubitorum amplitudine, positis, totum fastigium templi obumbraverint, quadringentis dependentibus tintinnabulis unoquo que talentum pensante? 2° Reliqua phrasis veram vocem restituit, at in genere feminino pro neutro; mss. pro habet, ita ut tria genera substantivo neutro tribuan tur; sed verum vocabulum inter hæc mendosa sem per apparet. 3° De rete agitur in Paralip. 1. II, c. iv, In ultimo cap. Jerem., v. 22: Kal Sixtov xal Ibid. 5. Hæc assertio, sicluin aureum talento æquivalere, omnino mihi falsa et glossa Eusebio addita videtur. Josephus, in tertio libro Antiq. Ju daic., sic refert argentei sicli valorem: Elxhog vóμ pas. Siclus Hebræus quatuor drachmis Atticis equivaletiste erat siclus sacer. Siclus communis didrachma valebat, id est mediam alterius partem. V.Waserus, De antiquis nummis Hebræorum, libro 11, ubi de siclo. Etiamsi æstimaretur aurum, ut hodiernis diebus, sedecies argento gravius, talenti pondus non dum attingeretur. Talentum 60 mnis constat; mna centum drachmis, quod efficit 6000 drachmas in ta lento. Pars quarta numeri 6000 est 1500. Aurum valere potuit quindecies suum pondus in argento, sed non millies et quingenties. Siclus aureus est igitur pars talenti centesima. Col. 756 14. Timochares ibi nominatus estne astronomus Timocharis in septimo Almagestis Pto lemæi libro citatus, ut qui computationes de stellis reliquerit, e quibus Hipparcus induxit coeli retro gradum motum quo producitur æquinoctiorumi an tecessio? Hipparcum præcessit circiter 150 annis, 283 annis ante Christum natum. Ibid. 6. Differentia inter has mensuras Jerusa lem circuitus Scaligero mentem suggessit emen dandi apud Timocharem et μs in Schoenometro, quia Hecateus Abderita, quem ut auctorem fide di gniorem habet, urbi huic circuitus stadia 50 assignat, in libro De Judæis. Vide Scaligerum in fragmentis post emend. tempor. p. 24 notarum; Reland Palæ stina sacra, t. II, p. 855. Ibid. 7. Ista Philonis carmina, non minus corrupta quam quæ ex eo de Abraham jam allata, nullam fere opem e mss. ducunt. Josephus Scaliger et Isaac Vossius, in suis exemplaribus quasdam emen dationes proposuerunt, quæ nec sensum perfectum dant nec exactum carminum metrum. Aŭ frið um versum Vossius legit pro quod nullo modo hunc corrigit versum. Attamen εéxpn indubium mihi videtur. Scaliger legit peytotoxóoto, quod præ stat ad metrum. Ad tertium versum, Vossius legit ¿§avist̃sı, quod est participium in casu dativo plurali concordans cum Aostpois; inss. 465, 468, legunt ad quintum versum quod proponit Scaliger, nempe Snεp múρ Vigerus proponit Tandem ad octavum versum, Scaliger legit pro Xbout, quod est anteponendum. Et cum iis etiam emendationibus, difficile est textum restituere. In vocibus uv oùv dotôặ secundi versus, quæri debet substantivum neutruin vocum Col. 757 3. Vocem olxos verto sanctum san clorum; hujus interpretationis in præcedentibus ca pitibus ostendi convenientiam; vid. cap. 34. Reipsa, non totum templum ad orientem spectat; sunt enim aliæ partes ædificii quas undiquesol respicit; at pars præcipua, id est vertitur ad orientem. Ibid. 11. Yodoxstwy Aristæus et om nes mss. Ibid. 8. Quisnam sit hic Astibares, Medorum rex, ab Eupolemo nominatus, eruditi non consen tiunt. Simson, ad annum niundi 3396, vult hunc esse Cyaxarem; ad annum 3447, eamdem thesim pro pugnat: Darium Medum non Medorum sed Chal dæorum regem fuisse testatur Daniel cap. ix. As suerus ille ut modo dixi non alius est quam inclytus Cyaxares, ut et ipsum nomen indicat, quod varie effertur, nempe Assuerus sive Achasuerus. 'Ast:64 (pro unde Falluntur ergo qui putant hunc Assuerum esse Astyagem. B. Hieronymus Josephum secutus, existimat Darium Medum fuisse Astyagis filium, Cyri avunculum, et patri Astyagi in Medorum regno successisse.» Scali ger in notis suis in fragmenta, p. 40, dicit a Ctesia Cyaxarum nominatum fuisse Astibarem. Vide Diod. Sicul. lib. 1, 34. Nihilominus Wesseling, in nota ad annum 3396 Simsonis, credit Astyagen sub hoc nomine admittendum esse; nam filia ejus Aroitis in matrimonio Nabuchodonosori juncta fuerat si Alexandro Polyhistori a Syncello citato, p. 210, fides adhibenda sit. Scaligerus, in Emendat. tempor. vult eumdem esse ac Nabonidem (vid. prolegom. a p. 32 ad 36), Labyneten Herodotis, sub quo Ba bylon a Cyro capta fuit, quem misit ut satrapam in Ca ramaniam. Has varias opiniones mihi satis sit expo suisse, quas nec tueri volo nec impugnare. Col. 760 2. Rebellis iste, ex fusiore Berosi narra tione, apud Josephum, est Pharao Nechao aut Ne cos quen Berosus ut satrapam considerat; Hero dotus vero, juxta Ægyptiorum sacerdotum nar rationem, eum habet ut verum Ægypti dominatorem. En verba Berosi apud Josephum Jo seph., Contra Apionem 1, 119. Ibid. 7. Berosi fragmentum ab Eusebio ibi relatum bis a Josepho citatur, 1° in decimo libro Antiquit. cap. 11; 2° in primo libro Contra Apio nem, 19 numeri annorum regiminis Nabopolas sar non concordant. In Antiquitat. legitur xa', 21;Καὶ ἐποίησεν ἔμπροσθεν τοῦ οἴκου στύλους δύο, καὶ ἔστησε τους στύλους κατὰ πρόσο ωπον τοῦ ναοῦ, ἕνα ἐκ δεξιῶν, καὶ τὸν ἕνα ἐξ εὐωνύμων· καὶ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα τοῦ ἐκ δεξιῶν· κατόρθωσις· καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἐξ ἀριστερῶν • Ισχύς. ἐποίησε τὰς λυχνίας τὰς χρυσᾶς δέκα κατὰ τὸ κρίμα αὐτῶν, καὶ ἔθηκεν ἐν τῷ ναῷ πέντε ἐκ δεξιῶν, καὶ πέντε ἐξ ἀριστερῶν. 466 ὅλους τοὺς δικτυούς όλας τας δικτύας 12. Καὶ δίκτυα δύο τοῦ συγκαλύψαι τὰς κεφα λὰς τῶν χωθαρέθ· καὶ κώδονας χρυσούς τετρακοσίους εἰς τὰ δύο δίκτυα. ῥοαὶ ἐπὶ τοῦ γείσους κύκλῳ, τὰ πάννα χαλτᾶ. σμα Εβραίων ὢν, Αττικὰς δέχεται δραχμὰς τέσσα μ' νισσόμενος νηχόμενος δέρκῃ θροῦν ἀοιδα μεγιστούχοιο λοετροις, γοισιν ὀρεινοῖς· ὑπαλ. υδροχόοιο υδρο τὸ θαμβηέστατον ἄλλο Νισσόμενος δ' ἐφύπερθε τὸ θαμβηέστατον ἄλλο Δέρκῃ κρούνισμ' ὅτ' οἶδα μεγιστο χόριο λοετροῖς Ρεύματος ἐμπίπλησι βαθὺν ῥόον ἐξανιεῖσι 'Ρεῦμα γὰρ ὑψιψάεννον ἐν ὑετίοις νιφετοῖσιν Ἰέμενον πολυγηθὲς ὑπαὶ πύργοισιν ὀρεινοῖς Στρωφᾶται, καὶ ξηρὰ πέδῳ κεκονιμένα κρήνης Τηλεφαῆ δείκνυσιν ὑπέρτατα θάμβεα λαῶν. Αἰπὺ δ᾽ ἄρ᾽ ἐκπτύουσι διᾶ χθονὸς ὑδροχόοιο Σωλήνης. οἶκος, ρης Οξυάρης Οχουάρης) Αξοάρσης, Οξάρχης, Ξέρξης οι Αξάρης αι Κυαξάρης. Ακούσας ὁ πατὴρ αὐτοῦ Ναβολάσσαρος, ὅτι ὁ τεταγμένος Σατράπης ἔν τε Αἰγύπτῳ καὶ τοῖς περὶ τὴν Συρίαν τὴν Κοίλην καὶ τὴν Φοινίκην τόποις ἀποστάτης γέγονε, συστήσας τῷ υἱῷ Ναβουχοδονοσόρῳ, ὄντι ἐν τῇ ἡλικία, μέρη τινὰ τῆς δυνάμεως, ἐξέπεμψεν ἐπ' αὐτόν.
col. 1583–1584page 7 of 45
PG 21:1583in scripto Contra Apionem x0, 29. Scaligerus, in suis notis de antiquorum historicorum fragmentis, quæ sequuntur librum De emendat. tempor., nu merum 29 anteponit. Scaligerum secuti sunt Sim son ad annum mundi 5409, et Capellus in sua Chronologia sacra, Eusebius in omnibus manu scriptis codicibus numerum 21 habet, utpote qui hunc locum citando, Antiquitatum librum verisimi liter transcripserat; iste enim error, si error est, ve tustissimus est, cum apud Syncellum sanctumque Epiphanium reperiatur. Contra Scaligerum et pro numero 21 sunt Usherius in Chronologia sacra; Marsham Canon chronicus, p. 587 edit. Lipsiæ; Van Alphen, in Appendice, cap. 8, § 11 commentarii su per cap. x Danielis; Prideaux, in Historia Judeo rum, tom. I, p. 119; tandem Perizonius in suis Ori ginibus Egyptiacis, c. 23, a p. 479 ad 504. Peta vius in libro nono, cap. 58 Doctrinæ temporum, Nabopolassari regnum 21 aut 25 annorum tribuit, juxta Ptolemæi canonem regum Babylonis. Ex omnibus his chronographis alii optionem suam ra tionibus tuentur, alii vero suam exponunt nec pro bationibus firmant. Hæ sunt rationes quibus Scalige rus nititur numeri 1 et 9, v et évvé, facile con funduntur, et etiamsi hæc diversa lectio non in alte rutro textuum reperiatur, is ta emendatio, inquit, ex initio prophetiae Ezechielis, inducenda fuisset. Et factum est in tricesimo anno, in quarto, in quinta mensis, cum essem in medio captivorum juxta flu vium Chober, aperti sunt cœli et vidi visiones Dei. Cum Ezechiel esset in Chaldæa, annos, inquit Scaligerus, computare debebat tantum ordiens ab initio regni principis viventis. Porro hic princeps erat Nabopolassar; tricesimo igitur anno incepto, vel vicesimo nono completo mortuus est Nabopo lassar, centesimo quinquagesimo secundo æræ Na bonassar. Perizonius affirmat hunc tricesimum annum non exprimere tempus quo regnavit Nabopolassar, bene vero tempus quo, pulsis Assyriis, sese in liber tatem vindicaverunt Babylonii et Nabopolassarem anno centesimo quadragesimo quinto æræ Nabonas saris mortuum esse; annum autem centesimum quin quagesimum secundum respondere tricesimo anno expulsionis Assyriorum Babylone. Inde Perizonius quæstionem aggreditur quomodo quartus annus Joa chim, regis Judæ, primus esse potuerit Nabucho donosoris; quem ut sequar profecto non commit tam, præsertim cum, iisdem fere manentibus tene bris, vix post paginas viginti Orig. Ægypt. quæstioni finem imponat. Numerum igitur 21 non muto Non nostrum inter vos tantas componere lites. Col. 760 2. Evilmerodach. Textus Eusebii fert Evilmalourouchos. Josephus Contra Apionem scribit, Evilmaradouchos. Evilmarodak (IV Reg. XXV), Syncellus Eviladmerodach. Diu inter tot hujus nominis lectiones varias hæsi incertus, tan dem communiter receptum nomen elegi, quale in Scriptura sacra et apud Scaligerum invenitur. Ibid. 7. Neriglisar. Hoc nomen, apud Josephum, Contra Apionem, Neriglisoor scribitur: Scaliger hanc lectionem recepit. Ibid. 8. Textus Eusebii fert Chabassoarachos; loco hujus lectionis manifeste vitiate, Josephi le ctionem, quæ ab omnibus eruditis probatur, elegi. Ibid. 13. Scaliger in nota ad hunc locum, p. 15 et 16, eo tendit ut probet hunc Nabonnidem esse Labyne tem II Herodoti qui a patre historiæ filius Labynetis I (Nabuchodonosoris) falso declaratur; secundum ip sum Scaligerum hic innueretur Darius Medus a Danie le memoratus. Sic regnum Balthazaris (Labassoar chodos)juxta prophetiam primum transiit ad Medos,id est ad regem ex gente Medica, deinde ad Persas, post quam Cyrus Nabonnidem e solio expulisset et in Caramaniam relegavisset. Hæc versio satis appro bata est quamvis adversarios habuerit: cum de ea dixerim, ubi de Astibare, illam iterum agitare non aggredior. Ibid. 6. Per septuaginta annos, textus et manu scripti codices avizovta ferunt, quinquaginta, cum £660pxovzz, septuaginta, evidenter legenduin sit. Hic error jam in textu Josephi Contra Apionem reperitur, lib. 1. c. 21, ubi Lowth proponit corri gendum apud Syncellum propagalus et.Attamen verisimile non est Josephum ignorare po tuisse captivitatis spatium, quæ 70 annis perdura vit, quam prænuntiaverant prophetæ tanto perdu raturam esse, quam ipse Josephus in principio un decimi libri suarum Antiquit. tot annos durasse declarat, illumque omnia hæc oblitum captivitati solummodo spatium annorum quinquaginta assi gnasse En verba 11 libri, c. 1: ‹ Primo anno regni Cyri, qui septuagesimus erat a die transmigrationis po puli nostri e terra natali in Babyloniam, Dominus misertus est captivitatis et ærumnarum quas isti miseri tulerunt, sicut eis per prophetam Jeremiam prædixerat, antequam urbs subverteretur, videlicet post servitutem sub Nabuchodonosore ejusque suc cessoribus, quæ septuaginta annis erat duratura', se eos in patriam restituturum eosque templum reædi ficaturos, et qua olim felicitate gavisuros. › Ibid. 9. Et decimo regni Dării anno; Josephus contra Apionem, 1, 20, annum secundum scribit; Syncellus ejus imitator sextum; et Abraham, in Phar. Vet. Test., hanc epocham libentius admittit quæ autem vera sit lectio non vides. Ibid. 13. Orthographia Nabuchodonosoris nominis varia est: nunc legimus Naбuxodóvosop, poç. ut in hoc textu, nunc Naбuxoôovósopos, pou. Apud Da nielem, Reyes, 1. IV, Paralip., I. II. librum Judith, illud nomen non declinatur. Apud Berosum et Aby denum, secunde declinationi ascribitur. Septuaginta Interpretes formam Hebraicam serva verunt, scriptores Græci hæc nomina externa Græco usui accommodarunt. Col. 761. 12. Hæc vox desumitur ex oracule Creso reddito, juxta relationem Herodotis. Clio, 55 Cyrus sub nomine Muli designabatur, propter il lius originem ex patre Persa et matre Meda. Ibid. 6. Hæc quodam modo prophetia, in ore Nabuchodonosoris primo aditu in mentem revocat quartum Danielis caput quocum concordat, et a quo discrepat vicissim. Concordant in eo quod in utroque agatur de hominibus ad statum bestiarum adductis. At in libro prophetæ, ipse Nabuchodo nosor hanc sortem experitur, dum apud Mega sthenem imprecatio est contra Medum adjuturum Persas ad evertendum Babylonis imperium: hic Medus, quem Assyriæ decus nominat, non alius po test esse quam Darius Medus qui Balthazari mortem intulit, et qui verisimiliter, ex opinione Megasthe nis, ad tradendum Cyro regni ejus urbem caput concurrere debebat. Ista imprecatio cum Berosi fragmento collata, c. 40, huic Scaligeri opinioni satis favet (Notæ super fragmenta, p. 22 et seq., Pro leg., p. 37 et 579), scilicet Nabonnidem, Labynetum Herodoti, eumdem esse ac Darium Medum Danielis. In ista imprecatione, adhuc est Ionicum atque poeticum, Herodotus, 1. vi, 86 Cous avérpets Sophocl. in Electra, v. 765 V. Eurip., Hippol., v. 682 Ibid 14. Credo pro xrisa:, condere, quod nemo Nabuchodonosori tribuit de Babylone, legen dum esse tetyloat, munire. Idem Abydenes hanc aἑβδομήκοντα Αλλ' ὅταν ἡμίωνος βασιλεὺς Μήδοισι γένηται Καὶ τότε, Λυδὲ, ποδαβρέ, πολυψηφίδα παρ' Ερμον Φεύγειν, μηδὲ μένειν, μηδ' αἰδεῖσθαι κακὸς εἶναι. αἰστῶσαι πρόῤῥιζον ἐκτέτριπται πρόρριζος ἐκ σπάρτης 1, 52, προβεί Τὸ πᾶν δὴ δεσπόταισι τοῖς πάλαι Πρόῤῥιζον· ἔφθαρται γένος. 514, πόρριζος ἐκριφθείς. Ζεύς σ' ὁ γεννήτωρ ἐμὺς πρόῤῥιζον ἐκτρίψειε.
col. 1585–1586page 8 of 45
PG 21:1585Belo, Nabuchodonosoris avo, urbem conditam fuisse tradit. Col. 761 3. To zpívą dėtų invɛvjkvo ȧzarı Orai. Hæc expressio mere lonica ostendit scripto rem ad tempora posteriora pertinere non posse. Gregor. Corinth., De dialecto lonica, 156: Tε ox abi interp. Forma ixvevpévws anteponenda est formæ ixvsO Herodotus, I. vi, ibid., Xpovy Exeμév), ubi interp.; Plutarch., De edu cat., 9, in Emil. Paul, et in Cæsare. Oraculum apud Demosthenem, tom. II, p. 1072: 'Ev izvou péva ápépд hoc pertinet ad Dorismum. Damasce nus: Apud Photi cod. 242, Vita Isidori, pag. 351, ed. Bekkeri. móvτa. Hunc sensum hic habet istud vocabulum temporibus quæ secuta sunt. jam nullum supererat vestigium. Sic interpretor illam vocem quam Vigerius ad Belum refert; quod est falsum. Quod Belus evanuerit, parvi refert ad narrationem; at nosse operæ pretium est jam disparuisse has antiquas constructiones tempore quo Babylonem Nabuchodonosor reædificavit. Val ckenaer, ad locum citatum Herodoti, de Aby deno loquens dixerat: Non palam fit an ad Belum sive Babylonen, illud verbum referatur; hoc mihi quidem non dubium videtur. Ibid. 5. Hæ sunt januæ, quas propheta Isaias, cap. indicat Ibid. 8. Fluvius, aut Euphratis brachium, hic Armacleus nominatus, aliter ab aliis auctoribus appellatur: sic Ammianus Marcellinus, 1. XXIV, c. 2 dicit: Ventum hinc ad fossile flumen 'Naarmal cha nomine quod amnis regum interpretatur. Pli nius, lib. vi, c. 26: Sicut qui tradunt Euphratem Chobaris præfecti opera deductum, ubi eum dixi mus findi, ne præcipiti cursu Babyloniam infestaret, ab Assyriis vero universis appellatum Armalchar, quod significat regium flumen. Isidorus Charaxenus in stathmiis Parthicis Hoc fluminis brachium, quod idem esse vide tur, ac fluvius Chobar apud prophetam Ezechie lem pluries nominatus, regium flumen vocabatur; et hac admissa significatione, Bochartus in Phaleg. lib. 1, cap. 8, pag. 34, Naarmalcha potius scriben dum censet. Ibid. 10. Non magis inter auctores convenit de nomine hujus aquarum ex Euphrate decursus: Plinius eum Narraga nominat, Ptolomæus Baersarem aut Maarsarem; Ammianus Marcellinus Marsiam; Bo chartus ibidem p. 33, existimat apud Aby denum Naxpazávov, id est stagni fluvium, legendum esse. Ibid. Dubitatum est utrum legendum sit Bopsiπ pro attamen ist duæ urbes Borsippa et Sippara non procul a Babylone site sunt, prior ad austruin (Borsippa); posterior ad septen trionem (Sipparaj. Col. 764 B*9. Hujus historici nomen apud Euse bium et Josephum diverso modo scribitur; Josephi editiones Cononem ferunt; qui ad manus mihi fuerunt Eusebii.codices manuscripti Comonem oinnes babent; quod manifeste corruptum est; utrum vero substi tui debeat nomen Cononis quæritur. Conon, cujus quinquaginta narrationes Photius in sua bibliotheca summatim nobis tradidit, Julii Cæsaris æquævus erat, secundum eumdem Photium. Supradictas narrationes dedicaverat Archelao Philopatori, ultimo Cappadociæ regi, qui Anto nium in bello contra Augustum secutus est. Cum istæ narrationes ex mythologia Græca omnino hausta sint, unde concludere fas est ex eis natas non esse controversias de antiquitate Judæorum, ideo censeo scribendum esse pro Accepimus enim a Michaele Apostolio, Prov. xx, 29, p. 237 editionis Pantini, hujus nominis au clorem de inventionibus scripsisse: unde oriri de buit occasio populorum barbarorum origines investi gandi, Dicit autem: (litters Phoenicia), ‹ Camon, in secundo Inventionum libro, dicit de nominationem Po:vixŕiz ypáupata litteris ab Acteone datam fuisse. De illo narratur, quod cum non ha buisset filium, ei natæ fuerint filiæ Aglaura, Ersea, Pandrosa, et Phoenicia, quæ virgo mortua est, cu jusque in memoriam vocavit elementa scripturæ. › Hæc narratio suspecta videtur eo quod nomina quæ tribuit Acteonis filiabus sunt Cecropis filiarum Domina. Pro igitur legendum est apud Michaelem Apostolium Kézponos. Vide 14 cap. lib. Bibliothece Apollodori. Acteon Cecropis socer fuit. De Acteonis exsistentia vide Africanum ab Eusebio citatum, Pr. ev., 1. x, c. 10, p. 490. Col. 768 8. Xale từ cả hard. Vide Zenobium, Centuria vi, 338. Ibid. 13. Exsumpsit, quod transtuli, omnia ayere ut eripiatur ab Hebræis, est expressio apud ora tores usitata ad artificium, dolum, omneque machi nationis genus indicandum: hoc sensu intelli genda sunt Theopompi verba ab Harpocratione ci lala ad vocem Theopompus declarat in vicesimo quinto Philippic. libro, foedus cum Barbaro (Persis) fabricatum fuisse, fictum, sup positum; nam litteris Ionicis non Atticis ære incisuin legitur. Ibid. 3. O zaɛlç. In codice manuscripto, 468, hæc verba disjuncta reperiuntur: 'O xa0' el als xa0's reprobatur a Luciano in Solœcista, p. 577, tom. Ili Thomas Magister in voce otos del héysty. Certe equidem, juxta gramma ticem dicendum esset attamen in omnibus linguis notum est istiusmodi locutiones vitiosas introduci et propagari: 6 xat'ɛ! ab auctoribus ecclesiasticis Judais et Christianis sæpius usurpatum est; Machab.: '0 xa0' dà twy play. Epistola ad Romanos, cap. XII: 'O ôề xx0' S. Marcus S. Joannes evangelista cap. VII: 'Enoxovo sis xa0'ais. Eusebius in Historia Ecclesiastica: Kai un povov yɛ ó zað'sis, lib. x, pag. 466 edit. anglic., 372 ed. Valesii. Nihilominus forma xava ab egregiis auctoribus anteponitur. Vid. notam Grævii de loco Solecista, et Thoinæ Ma gistri commentatore, notamque Henrici Valesii ad locum citatum Hist. Eccles. Eusebii. Col. Lego cum exprimat contrarium his, quæ Clemens probare conatur. Si enim inviti Hebræos diripuissent, illos immerito vituperaret legendum est igitur àxoúovtes vel Ibid. Pro lego, sensu reiterandi. Plutarchus in præcept. conjug., t. VII, p. 415 edit. Hutten: 05zoç ó τpóños tñs oixodeo Sic agere debet uxor ut neque recusetΕκνεομένως ἀντὶ τοῦ οὐ προσηκόντως, οὐ καθηκόντως μένως. 65: Οὔτε ικνεομένως βασι λεύοντα Σπάρτης - 86: Συνενειχθῆναι δὲ οἱ ἐν Κατὰ τὸν ἱκνούμενον χρόνον, ἀντὶ τοῦ κατὰ τὸν Αφανισθῆναι 45: Θύρας χαλκᾶς συντρίψω,καὶ μο χλούς σιδηρούς συγκλάσω. Διαβάντων τὸν Εὐφράτην και Ναρμάλχαν ἐπὶ Σελευκίαν τὴν πρὸς τῷ Τίγριδι. πῶν Σιππαρηνῶν Κάμων Κόμων. Φοινικήία γράμματα Κάμων ἐν δευτέρα των Ευρημάτων ἀπὸ Φοινίκης τῆς ᾿Ακταίωνος ὀνομασθήναί φησι, μυθεύει ται δὲ οὗτος ἀρσένων μὲν παίδων ἅπαις, γενέσθαι δὲ αὐτῷ θυγατέρας Αγλαύρην, Έρσην, Πάνδροσον, τήν τε Φοινίκην ἔτι παρθένον οὖσαν τελευτῆσαι· διὸ καὶ Φοινικήτα γράμματα τὸν ᾿Ακταίωνα εἰπεῖν, βουλόμενον τινος τιμῆς ἀπονείμαι τῇ θυγατέρι. Φοινικήτα γράμματα, 'Ακταίωνος Αττικοῖς γράμμασι. Θεόπομπος ἐν τῇ κε' τῶν Φιλιππικῶν ἐσκευωρῆσθαι λέγει τὰς πρὸς τὸν Βάρβαρον συνθήκας, ἃς οὐκ Αττικοίς γράμμασι ἐστηλιτεῦσθαι, ἀλλὰ τοῖς τῶν Ἰώνων. Εἰ ἄρα καθ᾽ εἰς λανθάνει σε περιών Οὐ καθεὶς ἀλλὰ καθ᾽ ἕκα καθ᾽ ἕνα εἰ καθ᾽ ἕκαστον ε εἷς ἀλλήλων μέλη. xιν, 19: Οἱ δὲ ἤρξαντο λυπεῖσθαι καὶ λέγειν αὐτῷ εἷς καθ' εἷς. ἀλλὰ καὶ οἱ πάντες αθρόως ἀνευφημούμεν, 769 7. Καὶ ἄκοντες τὴν παρ' ἡμῶν ἀλή θειαν. ἀκούοντες, ἄκοντες ἑκόντες. 2. καταχρώμενος, καταρχόμενος ποίνης, μήτε φεύγειν, μήτε δυσχεραίνειν τὰ τοιαῦτα τοῦ ἀνδρὸς ἀρχομένου αὐτὴν κατάρχεσθαι.
col. 1587–1588page 9 of 45
PG 21:1587neque ægre ferat ea repetere quæ maritus præivit. > Col. 769 B.7. Lego os of µh cum manuscripto codice 465 pro Eusebii, et pro Clementis. Ibid. Hæc intel ligi non possent nisi Cleinens restitueret quidquid Eusebii librarius sive incuria, propter verba simili ter desinentia, sive pigritia, suppressit: quæ ex Cle mente restitui. Mendum inesse puto in textu utrius que scriptoris, qualis exstat in manuscriptis codi cibus. Primæ voces apud Eusebium sunt apud Clementem, Ambo errant,ut patet: Clemens jure merito numerum singularem habet; nam unicum probat factum, pla giatum; at non demonstrare conatur, cum jam id fecerit, et ad aliud ratiocinium transeat; non dubito quin wç dédɛtxtat, quam ego lectionem in interpre tando secutus sum legendum sit, Ibid. 7. Nomen hujus scriptoris quem Vossius inter historicos refert, quamvis ad poetas mihi per tinere videatur, cum Eusebius, in Chronicis, ad quinquagesimam tertiam olympiadem, eum Telego niæ auctorem dicat, furtumque cujus insimulatur sit totus liber Musæi de Thesprotis, hoc nomen, in quam, scribitur Eðyάµwy apud Clementem, et in Eusebii Chronicis, in Præparatione, Ebypauμwv. Omnia suadent rejiciendam posteriorem lectio nem consensus duarum citationum, quaruin una Eusebii, et ipsa forma Evypáµµwv, quam vitiatam esse nemo non videt. Col. Interrogandi verba construi nequeunt cum hot, sed cum eltot positum pro rozepov, utrum. Exempla conjunctionis Latinæ si sunt rariora quam Græcæ conjunctionis & exempla, in hac tamen constructio ne satis communia, Sed rot, vel, prorsus rejicien dum est. Apud Clementem, pro sol Eusebii, legitur Elvat, quod solecismum paululum mitigat; attainen phrasis mendosa est: infinitivus non potest sequi verba interrogandi. Col. 772 12. Hæc oratio aci qui in Græciam abundantiam reduxit, in quinta Pindari Nemæa, v. 17, indicatur. Qua de re Scholiastes dicit: Jupiter Hellenius in promontorio Æginæ dicto Hellenio adorabatur, Fertur quod, cum siccitas Græciam desolaretur (alii cataclysmum dicunt), atque Græcorum multitudo venisset rogatum Æacum, utpote filium Jovis, ut in tercederet pro liberatione a calamitate qua preme bantur, eorum mala sanaverit, numen implorando; propterque restitutam hanc Græciæ salutem Jupiter Hellenius Æginæ cultu speciali honoratur. Apol lodorus, in tertio Bibliothecæ libro, c. 12: Eacus maxime pius erat ex omnibus hominibus, Cum autem inopia in Græcia sæviret, quia Pelops Stymphalum Arcadiæ regem, cui bellum intulerat, cujusque re gnum non potuerat invadere, ficta pace delusum occiderat atque dissecuerat; responderunt oracula non aliter Greciam liberandam fore e malis qui bus opprimebatur nisi acus pro ea deprecaretur; quo facto Eacus Græciam ex hac fame exemit.» Pausanias in Corinthiac., p. 179, edit. Kühn Siccitas jamdudum Græciam desolabatur, nec Ju piter imbrem mittebat neque extra isthmum neque in Peloponnesum, donec Delphos misissent qui illius calamitatis et causam et remedium sciscitarentur Pythia respondit Jovem placatum iri, si acus pro ipsis deum deprecaretur: unaquæque urbs igitur ad acum misit qui sollicitarent. Hic cum Jovi Panhellenio sacrificium obtulisset atque eum im plorasset, tandem in totam Græciam imbres ceci dere. Diodorus Siculus, 1. iv, 61: ‹ Minos cum audisset infelicem filii sortem, Athenas venit ut cædis Androgei rationem quæreret. Nemine ad quæstio nem respondente, Atheniensibus bellum indixit, Jovemque oravit ut siccitate necnon fame Athenien ses opprimerentur: statim siccitas Atticam totam que Græciam invasit: fructus perierunt. Tunc ur bium principes numen interrogaverunt quomodo possent ista calamitate liberari. Numen oraculum reddidit quo jubebantur Æacum adire, Jovis filium atque Æginæ, filiæ Asopi, eum rogaturi ut pro ipsorum liberatione preces funderet; cum manda tum acceptum adimplevissent, Æacus preces fe cit, et siccitas in reliqua Græcia cessavit, sed in At tica perseveravit, › etc. Vid. Isocraten in Evagora, p. 192, ed. H. Steph. Ibid. 3. o6you 465, 466. Ibid. 5. Correctio pro quam exhibent editi, a Vigierio proposita est, discussa atque probata a Ruhnkenio in Dissertatione phi lologica de Longino, §. 8, p. 21, optimis argumentis insuper confirmatur codice manuscripto 466 et ver bis quæ leguntur in fine capitis: Divus Plato, cujus hodie festum diem coetus noster celebrat. › etc. Ibid. 6. Hoc nos docet Suidas de Nicagora, filio Mne soei, Atheniensi rhetore et sophista: sub imperatore Cleopatra Troadis, de missis ad regem Romanorum Philippo vixit, Vitas virorum illustrium scripsit, de Philippum legatis; fuit genitor Minuciani, pariter so phistae, qui tractatum rhetorices composuit, Texvn Entop:x vid. ejus articulum apud Jonsium. "De script. hist. philos., 111, 14, 2. Ibid. 7. Vitam Majoris scripsit idem Suidas. Ma jor Arabs erat sophista qui de rhetoricæ constitu tionibus (Iɛpl ordoɛwr) tredecim libros composuit; aquaevus fuit Apsini Gadaræ, et Nicagoræ, sub Philippi regno vixit et ante. De cæteris nil comper tum habemusa. Ibid. 10. Vox xaraxhibɛiç aliter verti nequit ob morem antiquum mensis accumbendi. Col. 773 3. Aatuazos. Daimachus est haud dubie, ex his verbis, historicus Ephoro antiquior, cum Epho rus ab eo tria fere millia versuum sumpserit. Quidquid de illo scimus ab Harpocratione, Athenæo et Strabone accepimus. Harpocratio ad verbum citat Athenæus nono libro c. 51 Ev Ivoois. Strabo 1. 11, in principio, de Indiæ latitudine, eum pluries citat; et semper ejus nomen diverse citatum est. Attuazos, p. 68, Paris. editio nis, 1620, ubi Hipparchus sententiam ejus comprobat potius quam Patrocli, de Indiarum latitudine: p. 70, eum ter nominat Antuaxos. Mirum est quod Casaubo nus non revocaverit orthographiam uniformem quæ Axtuaxos esse videtur. Omnes hi, ait Strabo, 70, qui de Indiis scripserunt, omnino mentiti sunt, sed ante omnes Daimachus, deinde Megasthe nes, Onesicritus et Nearchus et post eos alii loqua ces. Quod nobis apertissime patuit, cum Alexandri victorias relegimus; at imprimis Daimacho et Mega stheni diffidendum est, etc. Illud opponitur Ilip parcho qui illos Patroclo anteponit: in legationem inissi sunt, pergit, Palibotram (Ellahabad), Mega sthenes ad Sandrocotten, Daimachus ad Allitrocha den, filium prioris. ▸ p. Strabo, l. xv, p. 690 A, citat Daimachum eum semper Megastheni conjungendo. Videntur igitur fere eadem scripsisse. Porro quomodo fit ut Ephorus Callisthenis et Anaximenis, magisque Daimachi plagiarius esse poώς μηδέ ὡς δὲ μή 5. Ως δειχθήσονται, αὐτοτελῶς δὲ τὰ ἑτέρων ὑφελόμενοι, ὡς ἴδια ἐξήνεγκαν. ὡς δειχθήσονται· ὡς δειχθήσεται. 772 2. Πευσόμεθα παρ' αὐτῶν ήτοι. "Η. Τάν ποτ' εὔανδρόν τε καὶ ναυσικλυτάν Θέσσαντο πὰρ βωμὸν πατέρος Ἑλληνίου Στάντες, πίτναντ᾽ ἐς Αιθέρα χεῖρας ἅμα Ενδαῖδος αρίγνωτες υἱοὶ καὶ βία Φώκου Κρέον [τος. πλατώνεια πλατίνεια ἐγγυθήκη Δαΐμαχος ἐν τῷ δευτέρῳ Περὶ Ἰνδικῆς. Δαίμαχος ἐν τοῖς Ἰνδικοῖς ἱστορεῖ περιστερὰς μηλίνας γίνεσθαι
col. 1589–1590page 10 of 45
PG 21:1589tuerit? Ephorus, Isocratis, sicut Theopompus, di scipulus, Græcia historiam scripsit quæ incipit a reditu Heraclidarum in Peloponnesum, 80 annis post captam Trojam, et terminatur in discessu Philippi ab obsidione Perinthi: ultimus etiam liber non ab ipso, sed a filio ejus Demophilo scriptus est. Diodorus Siculus 1. IV, initio: "Expopos ȧ annis ante J. C. Col. 775 3. Callisthenes et Anaximenes duo sunt historici Alexandri, qui eum in sua expeditione comitati erant: prior locum dedit falsæ historiæ quæ illius nomine inscribitur, et quæ omnino indigna fide est. Vossius, in suo Tractatu de historicis Græ cis, fuse locutus est de his duobus scriptoribus. Meursius in suis notis in Chalcidium, longum de eis scripsit articulum. Vid, præterea baronem a Sancta Cruce, Examen criticum historic. Alexandri, p. 33 et seq. secundæ editionis, et nominatim de Calli sthene, notitiam biographicam quam edidit abbas Sevinus in Memor. academ. Inscription., tom. VIII, p. 126. Hemsterhuys, ad nonum librum, p. 1075, Onomastici Pollucis, in nota, distinctionem fecit operum quæ utrique Callistheni tribuuntur, Sy paritano et Olynthio qui hic citatur. Meursius, in sua Bibliotheca Græca, in Callisthene Sybaritano, eos confuderat. Anaximenes et Callisthenes qui Alexandri expe ditionis comites fuerunt, ejus victorias quidem sigillatim scripsere, sed historias huic principi anteriores scripsisse videntur. Pausanias, Eliac., Poster., cap. Guver page. Diod. Sicul. 1. xv, § 89, dicit: Thy Baoyovias. Hæc proillo sufficiant. Callisthenes quoque Hellenica a Plutarcho citata scripserat, In Cimone et Agesilao; ab Athenæo, 1. x; a Stephano Byzantino in Tervpu. Istud furari potuit Ephorus. At Daimacus de India tantum scripsit; sed quo tempore vixit? Seleu cus Nicanor, dynastiæ Seleucidarum caput, videtur esse, ex Strabone supra citato, ille qui Megasthe nem legatum direxit ad Sandrocottam regem in urbe Palibotra (Allahabad) qui ei bellum intule rat: ejus expeditio a Justino narratur, xv, 4: de hac item obiter agitur apud Plinium, vi, 17: fœdus quod iniit cum Sandrocotta a Strabone citatur, xv, p. 724. Si Daimacus, ut ait idem, ad filium Sandrocotte missus est, cuinam tempori hunc ad scribemus eventum? Clemens Alexandrin., Stro matum primo, ab Eusebio citatus, Præp. evang., 1. 1x, c. 6, expresse dicit Megasthenem Seleuco Nicanori fuisse coævum. Ætale igitur provecta erat princeps ille, qui jam senescebat quando bellum gessit ad Gangem, tempore quo ad Allitrochadem Daimacum misit. Ergo impossibile est Ephorum tune temporis adhuc vixisse. Sic opinatur Vossius De historicis Græcis in Daimaco: impugnat in hoc sensu Casaubonem qui hujus nominis orthographiam resti tuendo in Vita Thaletis, historicum Daimacum miscuit cum Daimaco Platonico, et credidit forte factum fuisse ut integras paginas Ephorus ab hoc auctore desumpserit, qui cum tantum scripsis set de rebus Indicis, nullam proinde materiam præ bebat consonam historiæ quam Ephorus scripsit et quæ ad nos non pervenit. Ibid. Lego pro Ibid. 7. Andro est unus e primis historicis phi losophiæ Græcæ: Diogenes Laertius ejus testimo nium invocat in Vita Pherecydis, Pindari scho Liastes, Isthmion, oda oto. Ejus libri titulus erat Tripes (Tpinovę); Diogenes Laertius in Vita Thalesii: "Avopy, & TO Clemens in prino Stro matum: Septem sapientes coævi fuerunt Thale ti, sicut ait Andro in Tripode. Vide Suidam, in voce Ibid. Lego pro Ibid, 3. De prædictione motuum terræ quæ Pherecidi pariter et Pythagoræ tribuitur, non consen tit inter auctores qui idem factum retulerunt. Pro Pherecyde habemus Ciceronem De divinatione 1. 1, c. 50: Pherecides quidem ille Pythagoræ magi ster potius divinus habebitur quam physicus; qui cum vidisset haustam aquam de jugi puteo, terræ motum dixit instare.» Plinius Hist. nat., lib. 11, cap. 81: < Perhibetur et Pherecydis Pythagoræ doctoris alia conjectatio, sed et illa divina; haustu aquæ e puteo præsensisse ac prædixisse ibi terræ motum. > Apollonius Discolus in fictis narrationibus, cap. 5 editionis Meursii: Tà de repì Þɛpexúdŋy. Idem nar ratur de Pherecyde qui cuin olim in insula Syro siti laboraret, aquam petiit ab uno e suis discipulis; et postquam bibisset, terræ motum prædixit in hac insula futurum, quæ res post tres dies evenit. > Lego pro cum Jonsio De script. hist. philos. Max. Tyrius, serm. 19, dicit hoc acci disse in insula Samo. contra in gratiam Pythagoræ, præter Andronem, solum ejus duos historicos numeramus, Porphyrium et Jamblichum. Porphyrius in Vita Pythagoræ cap.. Jamblichus, Vita Pythagoræ, cap. 28: Aéystal &ề Ibid. 4. Quod attinet ad navigium est quo que prædictio pariter Pherecydi et Pythagoræ tri buta. Porphyrius, c. 28 Vitæ Pythagoræ: ‹Cum na vis in portum appelleret, omnesque nautaruin amici vota funderent, ut merces integræ ad littus appelle rent, fertur Pythagoram dixisse ista navi homi nem nonnisi mortuum vehi; et ita res se habebat.» ‹ Jamblicus l. l. dicit eum prædixisse navem, quæ vento secundo impellebatur, mox naufragio peri turam. > Quoad Pherecydem Apollonius Discolus l. 1. nar rat eum, cum venisset Samos in Junonis templum, et vidisset navem quæ in portum ingrediebatur, circumstantibus annuntiavisse hanc navem in por tum non esse perventurain; adhuc eo loquente ortus est vortex turbineus, navisque submersa est. Diogenes Laertius eadem narrat de Pherecyde in principio vitæ ejus Ibid. 7. Narratio spectans ad urbem Sybarim quam Messinam dicit, ignota est, cum amissi sint bisto rici Theopompi libri. Ex præcedentibus tamen sup poni debet hic agi de Sybari a Crotoniatibus capta, Milone duce Pythagoraque suadente, primo sexage simæ octave olympiadis anno. Vid. Diod. lib. xır, 9; Strab. lib. vi, c. 13, pag, 263. Quod ad advenam spectat, quem Perilaum vocat Theopompus, Perialum Thurium esse credo, qui e Pythagoricorum coetu pulsus est, referente Jamblico cap. 17 Vitæ Pythagoræ; credo autem scribendum esse Hɛpikaos, quod nomen commune est apud Græcos. Urbs Megarensis in Sicilia est Hybla civitas: "Ex-n inquit Stephanus Byzantinus, Plerumque apparet Theopompi narrationes con trariis relationibus prevaluisse, eique communjusΚυμαῖος Ισοκράτους ὢν μαθητής ὑποστησάμενος γράφειν τὰς κοινὰς πράξεις, τὰς μὲν παλαιὰς μυθολογίας ὑπερέβη· τὰ δὲ ἀπὸ τῆς Ηρακλειδών καθόδου πραχθέντα συνταξάμενος, ταύτην ἀρχὴν Εφορος μὲν ὁ Κυμαίος τὴν ἱστορίαν ἐνθάδε κατέστρο φεν εἰς τὴν Περίνθου πολιορκίαν. 540 18: Ο ᾿Αναξιμένης τὰ ἐν Ἕλλησιν ἀρχαῖα, καὶ ὅσα Φίλιππος ὁ ᾿Αμύντου εἰργάσατο, πρώτην τῶν Ἑλληνικῶν ἀνέγραψεν ἀρξάμενος ἀπὸ 14. κλεμμάτων πραγμάτων. "Ανδρων ὁ Ἐφέ σιος δύο φησί γεγονέναι Φερεκύδας 2: Σπαρτιάτην Αριστόδημον ἐν τοῖς ἑπτὰ σοφοῖς ἀναγράφεται ῎Ανδρων ὁ Εφέ Ανδρων, ἐν τῷ Τρίποδι, ἀργείους ἆθλον ἀρετῆς τῷ σοφωτάτῳ τῶν Ελλήνων τρίποδα θεῖναι Σαμίων δῆμος. 11. ἄδηλον δήλην. ἐν Σύρῳ εν Συρίᾳ 29: Προῤῥήσεις τε γὰρ ἀπαράβατοι σεισμών διαμνημονεύονται αὐτοῦ. ὅτι σεισμὸν ἐσόμενον ἐπὶ φρέατος, οὗ ἐγεύσατο, προ ηγόρευσε. Ναῦν οὐριου δραμοῦσαν ιδόντα, εἰπεῖν ὡς μετ' οὐ πολὺ καταδύσεται, καὶ ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ καταδύναι. Μέγαρα, ἐν Σικελίᾳ ἡ πρότερον Υβλη, ἀπὸ Ὕβλωνος βασιλέως.
col. 1591–1592page 11 of 45
PG 21:1591fidem adhiberi; ratio obvia est: in omnium mani bus ejus liber versabatur, auctoresque contrarii vix cognoscebantur. Col. De hac significatione istius verbi Greece sicut et verbi implere Latine, vid. Ruhnkenium in Lexicon Platonicum Timæi, p. 31. Ibid 10. Philostratus Alexandrinus cognoscitur brevi notitia biographica quam ei dicavit ejus bo monymus in Vitis Sophistarum, lib. 1, cap. 7 «Novi,, inquit, «Philostraten Agyptiacum, qui cum Cleopatra regina philosophabatur, atque sese sophi stam jactabat, quia stylo ornato panegyricoque apto utebatur; in familiaritatem venerat hujus reginæ, quæ ipsa lepidi ingenii laudem appetebat; ita ut de eo scripta sit parodia his versibus elegiacis: Cave ab indole famosi sapientis Philostratis, qui Cleopatræ familiaritate utendo, illius similis factus est. > ⚫ Plutarchus in Vita Antonii, dicit Augustum ei pepercisse, solius Arii precibus indulgendo. Arius tanta gaudebat gratia apud Cæsarem, ut veniam im petraverit pro multis, inter quos fuit quidam Philo strates sophistarum tunc temporis viventium peri tissimus orationis ex improviso componendæ; cujus autem agendi ratio Academia indigna erat, › etc. «infelix Philostrates, ubi nunc sunt sceptra, hæque regum perpetuæ felicitates, quibus tua inhæ rebat vita? Jam nunc in Ægypti et Judææ finibus jaces Alieni inter se dividunt tuos labores, et tuæ reliquiæ in urna fictili requiescunt.» Tom. II An thologia, epigramma Crinagora. Ibid. 12. Ampla reperietur notitia de Cacilie, ejusque operibus in Longino edit. Toupii, nota prima. Hic tantum posset repeti: omisit tamen Eusebii citare locuni ubi de Cæcilio rhetore Siculo agitur. Reformanda est orthographia que apud Suidam, Longinum et alios est Ibid. 1. Hic deest nomen unius interloculorum, nam cum infra Apollonium nomination compellet, jam eum non loqui patet. Ibid. 13. Hellanicus indubie Herodotum expilavit in duæ institutiones ex hoc li bro extractæ quæ ad nos pervenerunt, illud pro bant: prior, conservata a Suida magnoque Etymo logico ad verbum hæc est (lege vα ut apud Euseb. et vide emendat. Toupii in Suidam, t. I, p. Ilæc verba sunt mera transcriptio, quamvis levi ter deformetur et mutetur dialectus, 95 capitis li priv Historia Herodoti. Legendum est pro quod sensu vacat, vel vel ut apud Herodotum pro Alterum exemplum ex Athenæo trahitur lib. xI, p. 462 (lege Herodotus, lib. Ad quemnam autem Hellanicum spectat hæc ob jurgatio? Suidas duos commemorat pariter histori cos, Hellanicum Lesbium aut Mitylenensem et Hella nicum Milesium. Hujusce nihil nisi scripta memorat. Εustathes (ad Iliad. pag. De altero fusius loquitur: quoad vero ejus opera, istud tantum dicit . Scripsit multas historias tum poe tico, tum pedestri sermone.» Vossius, in duobus arti culis suorum Historicorum Græcorum, Hellanicis con secratis, lib. 1, cap. 4; lib. 1v, cap. 5, multos nume rat auctores, qui Hellanicum citaverunt, plures tamen omittens: nain Kusterius ex Suida ejus enumera tionem auget, et Sturzius, editor fragmentorum Hellanici, multo magis eam amplificavit. Vossius dum enixe tentat utrique Ilellanico asserere partem ope rum nominatorum quæ ad ipsos pertinet, maxime angustiatur atque nihil statuit. Ratio est obvia: si excipiantur Dionysius Halicarnass. et Tzetzzeius qui interdum qualificativum addiderunt com memorando scripta prioris Hellanici, et Strabonem a quo memoratur cum de Lesbo sermonem facit, com muniter ignoratur ex utroque Hellanico res habeatur in citationibus in quibus de eis disseritur. Dionysius Halicarnass. dicit in lib. 1 Antiquitat., c. 28, p. 74 edit. Reiskii, Hellanicum Lesbium exi stimasse Tyrrhenos non alios esse nisi Pelasgos qui nomen suum mutaverunt, patriam mutando. Sic se se habuit in Phoronide, cujus Clemens quadam car mina citavit Stromat. 1, pag. 418, relata a Proclo in Hesiodum, p. 141 edit. Heinsii: ab Εudocia, Viol., 248; Schol. Apollonii, lib. m, v. 1178. Idem Diony sius in sua epistola ad Pompeium, dicit Ilellanicum Herodoto metate seniorem; en ejus verba, t. VI, p. Dubitari nequit quin Hellanicus ibi nominatus de Hellanico Lesbio sit intelligendus; sic de eo loqui tur ubi agit de stylo Thucydidis, t. VI, p. 8:8: 'Ap Ex his appa ret Charonem vixisse ante Hellanicum, qui ipse He rodotum anteivit ætate. Etenim addit, p. 820: '0 Herodotus, qui post eos primum ab ipso nominatos venit, quoad stylum narrandique modum nova tradit. Thucydides, per git, Hellani cus historiam scripserat de unaquaque regione se paratim agendo, Herodotus in globo, Thucydides omnia referendo ad magnum eventum politicum, id est Peloponnesi bellum. Hoc etiam as serit idem Dionysius, p. 856, Thucydidis verba ci tando, lib. 1, c. 97. Illa antiquitas comparativa Hel lanici erga Herodotum, textú eximio Aulugelli con firmatur, lib xv, c. 23: Hellanicus initio belli Pe loponensiaci fuisse quinque et sexaginta annos natus videtur, Herodotus tres et quinquaginta, Thucydides quadraginta. Scriptum est in libro undecimo Pam philæ. Suidas Ilellanicum et Herodotum ut regis Mace776 4. Τῆς ἀρρωστίας ταύτης ἐπλή σθη. Ο δύστην ὄλβοιο, Φιλόστρατε, ποῦ σοι ἐκεῖνα Σκῆπτρα, καὶ αἱ βασιλέων ἄφθονοι εὐτυχίαι Αἷς ἐπῃωρήσας ἀεὶ βίον; ἦ δ' ἐπὶ Νείλῳ Κεῖσαι Ἰουδαίοις ὢν περίοπτος ὅροις. Οθνεῖοι καμάτους τοὺς σοὺς διεμοιρήσαντο, Σὺς δὲ νέκυς ψαφαρῇ κείσετ' ἐν ὀστρακίνῃ. Ο Καικίλιος. νόμιμα βαρβαρικά Ζάμολξις, Ελλάνικος ἐν τοῖς Βαρβαρικοῖς νόμοις μίμοις 232) φησίν, ὅτι Ελληνικός τε γε γονὼς τελετάς κατέδειξε Γέταις, τοῖς ἐν Θράκῃ, καὶ ἔλεγεν ὅτι οὔτ᾽ ἂν αὐτὸς ἀποθάνοι, οὔθ᾽ οἱ μετὰ τού του, ἀλλ᾽ ἕξουσι πάντα ἀγαθά· ἅμα δὲ ταῦτα λέγων ᾠκοδόμε: οἴκημα κατάγαιον· ἔπειτα ἀφανισθεὶς αἰ φνίδιον ἐκ Θρακῶν ἐν τούτῳ διῃτᾶτο. Οἱ δὲ Γέται ἐπ ἔθουν αὐτὸν, τετάρτῳ δὲ ἔτει πάλιν φαίνεται, καὶ οἱ Θρᾷκες αὐτῷ πάντα ἐπίστευσαν. οἱ μετά τούτου οἱ μεθ' ἑαυτοῦ, οἱ συμπόται αὐτοῦ πάντα ἀγα θὰ, τὰ πάντα ἀγαθά. Οἶδα δὲ καὶ Ἑλλάνικον ἐν ἐθνῶν ὀνομασίαις νομίμοις) λέγοντα ὅτι Λιβύων τῶν νομάδων τινὲς οὐ δὲν ἄλλο κέκτηνται ἢ κύλικα καὶ μάχαιραν καὶ ὑδρίαν· καὶ ὅτι οἰκίας ἔχουσιν ἐξ ἀνθερίκου πεποιημένας, μικρὰς ὅσιν, σκιᾶς ἕνεκα, ἃς περιφέρουσιν ὅπου ἂν πορεύωνται. 1, 190: Οική ματα δὲ σύμπηκτα ἐξ ἀνθερίκων ἐνερμένων περί σχοίνους ἐστὶ, καὶ ταῦτα περιφορητά. Περίοδον γῆς καὶ ἱστορίας. ν, 6, 916, 50): Ἡ τοῦ Ἑλληνίκου ἱστορία δηλοί. Συνεγράψατο πλεῖστα πεζώς τε καὶ ποιητικῶς ὁ Λέσβιος Οὐ μὴν Ἡρόδοτός γε τοῦτο ἐποίησεν, ἀλλὰ τῶν πρὸ αὐτοῦ συγγραφέων γενομένων Ελλανίκου τε καὶ λά ρωνος τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν προεκδεδοκότων, οὐκ ἀπὸ ετράπετο, ἀλλὰ ἐπίστευσεν αὐτῶν κρεῖσσόν τι ἐξοί σειν. χαῖοι μὲν οὖν συγγραφεῖς πολλοὶ, καὶ κατὰ πολλοὺς τρόπους ἐγένοντο, καὶ πρὸ τοῦ Πελοποννησιακού που λέμου, ἐν οἷς ἐστι... καὶ ὁ λαμψακηνὸς Χάρων... ὀλίγῳ πρεσβύτεροι τῶν Πελοποννησιακῶν, καὶ μέχρι τῆς Θουκυδίδου παρεκτείναντες ἡλικίας Ελλάνικος τε ὁ Λέσβιος καὶ Δαμάστης ὁ Σιγειεύς... Αλικαρνασσεύς Ηρόδοτος γενόμενος ὀλίγῳ πρότερον τῶν Περσικῶν παρεκτείνας δὲ μέχρι τῶν Πελοποννησιακῶν, τήντε πραγματικὴν προαίρεσιν ἐπὶ τὸ μεῖ ζον ἐξήνεγκε και λαμπρότερον. τούτοις ἐπιγενόμενος, οὔτε ὑφ' ἑνὸς ἐβουλήθη τό που καθιδρύσαι τὴν ἱστορίαν ὡς οἱ περὶ τὸν Ἑλλά νικον ἐποίησαν, οὔτε τὰς ἐξ ἁπάσης χώρας "Ελλησιν ἢ Βαρβάροις ἐπιτελεσθείσας πράξεις εἰς μίαν ἱστο ρίαν συναγαγεῖν, μιμησάμενος Ηρόδοτον. ὑφ᾽ ἑνὸς τόπου,
col. 1593–1594page 12 of 45
PG 21:1593doniæ Amyntæ commensales repræsentat: Auétoulev Dominus Sturzius jure merito anachronismum im pugnat cujus insinulat Suidam qui Herodotum et Hellanicum Amynta, Euripidis et Sophoclis coævos esse docet hoc non ad thesim nostram attinet, Jam vero nunc verisimile sit senem Hellanicum, cujus historia singillatim divisa Herodoti historiam universalem ounes præcesserunt, voluisse compo nere historiam, in ætate provecta, quæ nihil aliud fuisset uisi quid ab Herodoto compilatum? En quæ stio. Ut solvatur, statuendæ sunt epochæ. Inter doctos ortæ sunt contentiones de tempore quo He rodotus suam scripserit historiam; alii, qui pars maxima, Plinium secuti sunt expresse dicentem, Hist. nat., lib. xII, segi. 8: ‹ Tanta eboris auctori tas erat urbis nostræ trecentesimo decimo anno; tunc enim auctor ille (Herodotus) historiam suam condidit Thuriis in Italia.» Vossius in suis Histori cis Græcis; Simson in Canone Chronico; Des Vigno les, in sua Chronologia, et alii, hanc epocham ut veram habuerunt. Porro, cum annus trecentesimus decimus ab Urbe condita respondeat secundo anno octogesimæ quartæ olympiadis, ex æetate quam, ut notum est, habebat Herodotus ineunte bello Pelo ponesiaco (tres et quinquaginta annos), facile dedu cetur eum jam tunc quadraginta annis natum esse. Propterea Simson Olympiæ lectionem, si facta est, in primo anno aut in ludorum celebratione octogesimæ quinta olympiadis reponit. Hic supputatio tamen impugnatur a Dodwello in suo Apparatu ad Annales Thucydid., seq. 18, qui nec cum Simsone nec cum Eusebio in suo Chronico concordat: ejus vestigiis institerunt præses Bouhierius in Dissertatione de He rodoto, et Wesselingus, in editionis suæ Præfatione. Objicitur Thucydidem adhuc puerum (Ezt nais) in terfuisse lectioni historiæ Herodoti quæ Olympiæ fa cta est. Primus auctor qui de hac lectione loquatur est Lucianus, in scripto cujus titulus est Herodotus; at tacet quod ad Thucydidem spectat. Marcellinus Lane circumstantiam primus retulit, in illius historici Vita, at nec ætatem nec locum indica vit quinimo istud ut quid incertum tradit axoúsas dáxpusev. Eusebius, in suo Chronico, omnino ignorat quæ Thucydidi tributa sunt; Athe nis per octogesimam tertiam olympiadem Herodo tuin suam legisse asserit historiam. Photius eum se quitur addendo Thucydidem admodum juvenem huic interfuisse lectioni, cod. 60 Bibliothecæ: Aéysta! Juxta igitur Photium apud Olorum res acta est. Sui das solus Thucydidis infantiam declamationi Olym piæ factae conjungit Hoc solo au ctore inductus est Dodwellus ad referendum hunc eventum per ludorum celebrationem octogesimæ olympiadis, cum Thucydides tunc quindecim annis natus esset, et Plinio simul et Eusebio contradicen dum. Si tamen attendatur tempus quod Herodotus in suis itineribus consumere debuit, ut sese tradens litteris et commercio unde discere debuit diversa idio mata regionum quas perlustravit; si item reputemus illi multa fuisse colloquia cum omnibus viris doctis maximæ partis orbis terrarum, a Scythia ad Æthio piæ fines, ab Euphrate usque ad magnam Græciam, difficile intelligendum erit talem historiam ab Hero doto anno vicesimo septimo ætatis suæ, ut conten dit Dodwellus, perfectam fuisse; nam, cum natus esset secundo anno septuagesima decime quartæ olympiadis, Herodotus nonnisi viginti septem annos habebat, primo anno octogesimæ primæ olympiadis. Quidquid id est, et etiamsi admittenda essent tota liter ista anecdota, fatendum foret, cum præside Bouhierio, hic agi de levissima ejus historiæ parte, id est de hac parte quæ spectat ad Persiam et Ægy plum; hujusque partis Olympiæ fecisse lectionem; partes reliquas Thurii compositas atque reformatas fuisse; cæterum neminen latet has èridelkeıç, aut le ctiones solemnes coram toto populo, non posse esse libri tam fusi quam novem Musæ Herodoti: quod nec pectus ullum toleraret, nec attentio sustineret, nec interruptio sufficiens in stadii ludis permitteret. Unam igitur aut duas partes egregias declamavit, ut fit hodiernis diebus; unde concludo ejus historiam publicam evasisse solummodo cum quadraginta et quinque annos attigisset; Hellanicus tunc quinqua ginta et septem habebat. Porro, sic positis rebus, sequendus nobis est dominus Creuzer, qui in suo opere De historica arte Græcorum contendit Hellani cum, licet ætate provectiorem Ilerodoto, nihil tamen ante historicum hunc in publicum edidisse. Contra hanc sententiam, aliunde repugnantem, insurgit Dio nysius Halicarn. Scimus enim ab hoc auctore mul tas historias privatas tum poetico, tum pedestri stylo scriptas fuisse, et editas in lucem: Ilaista ouv Ex una parte, jam citatam illius Phoronidem novimus; Asopidem, quam memorat Marcellinus, qui Thucydidis bisto riam scripsit; Deucalionidem, de qua loquuntur Athenæus, lib. x, 4; Clemens Alexandrinus, Strom. VI, p. 752; Authidem a Suida relatam, ad hæc ver ba a Thucydide, $99, ab Harpocrate, voce 'Alóлn; illius historiae Phoronidi oppositæ sunt ab Athenæo, lib. 1x in fine s. Ili opus, cui nomen Tpwixá, tributum est a Dionysio Halicarn. Antiquitat. 1, p. 120 '0 μèv In nau fragio scriptorum Hellanici Lesbii, haud facile di ctorum scriptorum tituli discerni queunt a titulis operuin quæ scripta sunt ab ejus homonymo; sed res mihi videtur incredibilis, ut vere parens sit om nium librorum qui tribuuntur illi. 1° Furtum in He rodoti scriptis factum ipso recentiorem scriptorem monstrat; 2° notandum quod interdum Dionysius, seniel Tzetzes in Lycophrontem, v. 1374, illum ac curate cognominent ó Aéσбtog, unde patet ipsos eum ab alio Hellanico secernere voluisse. Nec Thucydi dein Atheniensem, nec Herodotum Halicarnasseum cognominant, quia nullus alter, eodem nomine co gnitus, historiam scripsit. Unde dubitare nequeo quin vel quæ varie indi cantur sub his nominibus Hellanici se cundi sint. Quis autem erit Hellanicus ille? Suidas quemdam Hellanicum grammaticum nominat ad hæc verba cui cognomen Hunc Hellanicum evi denter confundere debemus cum grammatico quem citat scholiastes Ilomericus Venetus 1° pag. prima Præfationis edente Bekkerio, ubi contendit Odysseam non scriptam fuisse ab Homero; 2° ad vers. 269 libri quinti Iliadis; 3° ad versum 651 libri decimi quinti; 4° ad v. 90 libri decimi noni. Idenine est hic grammaticus ac Milesius historicus noster? Hanc nequeo litem solvere; sed iterum mihi liceat conten dere Herodotum, nec in scribenda historia viam di dicisse a grammatico qui solum pa compilavit, nec cum eo ad mensam accubuisse, apud regem Macedoniæ. Scio ejus ætate prælonga dominum Creuzer quo dammodo excogitata sua fulcire posse, cum Lucianus ipse, in opere Macro bii, illum diutissime vixisse testetur. Sed seriusΕλλάνικο, σὺν Ηροδότῳ παρὰ Αμύντα τῷ Μακεδόνων βασιλεῖ, κατὰ τοὺς χρόνους Εὐριπίδου καὶ Σοφοκλέους. Λέγεται ως ποτε του Ηροδότου τὰς ἰδίας ἱστορίας ἐπιδεικνυμένου παρὼν τῇ ἀκροάσει Θουκυδίδης καὶ ἀναγινωσκομένης αὐτῷ τῆς ἱστορίας κομιδή νέον ὄντα παρὰ τῷ πατρὶ θουκυδίδην ἀκοῦσαι καὶ δακρύσαι. Ετι παῖς τυγχάνων Ηροδό του, ἐπὶ τῆς Ὀλυμπίας τὰς ἱστορίας αὐτοῦ διερχομένου ἃς συνεγράψατο, καὶ κινηθεὶς ὑπό τινος ἐνθουσιασμοῦ, πλήρης δακρύων ἐγένετο. εγράψατο πεζώς τε καὶ ποιητικώς. Μονυχία οι Στεφανηφόρος, 1. 1, Ελλάνικος ἐν ταῖς ἱστορίαις Ἀρχίαν φησὶ καλεῖσθαι, ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ τῆς Φορωνίδος Χερίαν αὐτὸν ὀνομά οὖν πιστότατος τῶν λόγων ᾧ κέχρηται τῶν παλαιῶν συγγραφέων 'Ελλάνικος ἐν τοῖς Τρωϊκοῖς. βαρβαρικά ἐθνῶν νόμιμα, Κτίσεις, Κυπριακά, Λεσβιακὰ, Περσικά, Σκυθικά, Φοινικικά, Ανδοκίδης εἰ Πτολεμαϊος, Ἐπιθέτης, διότι εἴπετο τῷ ᾿Αριστάρχῳ, διηκηκόει δὲ Ελλανίκου τοῦ γραμματικοῦ· ὁ δὲ, ᾿Αγαθοκλέους· ὁ δὲ, Ζηνοδότου τοῦ Ἐφεσίου. Βαρβαρικά νόμι
col. 1595–1596page 13 of 45
PG 21:1595Creuzer Hellanicum,`ocius Dodwell Herouotum no bis operantes monstrant. Quæ mihi de Damaste di cenda restant, meam de Hellanico sententiam fir mabunt. Citatus minus est Damastes quam Hellanicus; nulla nobis ex ejus operibus tradita est pars. Atta men, nos docet Dionysius Halicarnasseus, in loco ubi judicatur Thucydides, t. VI, pag. 818, eum in scribenda historia Herodotum antecessisse. Sed ista mihi litem finitura videntur, quæ Suidas de Damaste loquitur ths. Revera, si Hellanici Lesbii fuisset discipulus, quomodo ab eodem Hellanico fuisset compilatus? En autem, Damastes ipse in idem vocatur ab Aga thomero, lib. 1, cap. 1, De geographia: Sapasing Istud quod Agatho mero Damasti tribuitur, nihil mihi aliud esse vide tur, nisi opus de quo meminit Suidas, sub hoc titu Porro, si a quo dam compilatus Hellanico fuit, haud certe præce ptor et antecessor exstitit latro. Sic opinatur Valcke naer, qui, ad librum Iv Herodoti, cap. 190, furtum memorans, de quo hujus notæ initio actum est, so lum exstitisse furem Hellanicum Milesium inducit. Strabo lib. 1, pag. 47, Damastem quasi reum menda cii objurgat. Hic mihi dicendum occurrit quam ob causam Aa pro scripserim, ut vult Eusebius. Hoc adulteratum nomen, tum primum a Meursio in sua Græca Bibliotheca restitutum est et ab omnibus doctis deinceps qui locum hunc attulere. Quod si Vigerus Observationes suas in lucem prodidisset, absque dubio adulterium curasset emendare. Harles, inter recensendum auctores in sua Bibliotheca, Hol stenium omisit in Indice scriptorum a Stephano By zantino citatorum; qui locus quem non edidit Ric kius cum notis super Stephanum Byzantinum, inve nitur (t. II, p. 118) in opere cui titulus: Miscella neæ observationes critica novæ. Imperfectus item in dex est quem tradit Harles veterum scriptorum apud quos Damastes citatur. Prædictus facillime au geretur index, si indici, quem continet Bibliotheca Græca Meursii, jungeretur. Commentarium domini de Bougainville (vid. Col lect. Academ. humaniorum litterarum, t. XXIX) in quo tractat de primis historiæ Græcæ scriptoribus, nihil mihi profuit ad 'dignoscendam ætatem horum historicorum, nec eo fortunatius usus sum, ut nu merum et titulos operum cognoscerem. Commenta rium istud parvi ponderis mihi esse videtur. Col. 776 1. Hecatæus Milesius, primus inter hi storie Græcæ scriptores, citatus ab Herodoto, 1. v, 35, cum hoc cognomine loroxolós, quod sonabat hi storicum, composuit opus sub titulo sequenti:'Ariaç Ilepinnois, quod memorat Athenæus in fine lib. i operis To Bibliov. Istius dubii causam prorsus ignoro. Idem Athenæus, lib. x, p. 447 C: 'Exataios ¿v deutÉOW Tapinynews. Idem opus, in quantum res ad Asiam spectat, in eodem auctore reperitur, ix, 410: 'Exx 'Aola Enypaçoμévn. Cum dominus Creuzer. ediderit historica Hecateæi in Fragnientis veterum historicorum, Heidelbergæ, 1816, ibi exstant quæcunque de prædi cto auctore lumen afferre queunt. Ibid. 6. Falso indicatur sermo Isæi. Dicere vult successio Cironis, non autem Cylonis Deol to Kl pwvos xańpov, qui, in editione Reiske, t. VII, pag. 192, dictum locum continet, quem de verbo ad verbum sumpsit Demosthenes, pag. 874: 'Yueïç Qui locus, in quam, reviviscit in fine orationis Demosthenis con tra Onelorum, t. II, pag. 874. Fatebimur tamen nos legisse in argumento quod secundam antecedit, has duas orationes ab Isæo compositas fuisse. mul tis, inquit, hæ duæ orationes Isæi reputantur, pro pter teneram oratoris ætatem; alii dicunt ab İsæo solummodo emendatas fuisse: multa enim his cum Isæi sermonibus communia sunt. Attamen nil mi rum, nostro sensu, quod discipulus magistrum sit imitatus, præsertim cum ipse nondum, ob nimiam juventutem, peculiarem sibi modum creavisset. > Isocratem vero tardiori gradu sequitur. Ecce illius verba, ad finem Trapezitici Ibid. 10. Dinarchus: 'Ev to noww xarà Oratio Dinarchi in Cleome dem, ob sævitias, in Vita ejus refertur, scripta a Dionysio Halicarnasseo cujus hoc initium: "O pèv, habetur au thentica. In tertio hujus scripti paragrapho, Dio nysius Halicarnasseus pariter recognoscit Too Aŋ Actiones dictæ aixías, quas Latine sævitias vo cavi, actiones erant privatæ, uti hoc probatur ora tione in Cononem, hic nominatum, et aliæ erant ab actionibus nept úбpéws, quæ erant publicæ, cor poralibusque pœnis obnoxiæ. Si legere cupias quæ ad hoc genus congressionis spectant, tibi sunt consulendi præter Harpocrationem, Samuel Petit, in Legibus Atticis; Salmaisius, De modo usurarum, c. 17; idem, Observ. ad jus Atticum et Romanum, c. 7, 8, 9; et inter omnes Hérault, Animadversiones in Sal masii observ., pag. 145 et seq. Ibid. 1. Carmina huc allata Hesiodi inve niuntur in poemate Operum et dierum, v. 702. Fur tum patratum a Simonide prodidit jamdudum Cle mens Alexandrinus, lib. vi Stromatum, pag. 744. Col. 777 12. Hic Euripidis versus, quem imita tus est Theodectus in Alcmeone, non reperitur in fragmentis dubiis Euripidis a Matthia editi. Ibid. 4. Antimachus a Colophone, quem accu sat Porphyrius compilasse Homerum, poeta ille est ab Adriano positus ante omnes, quemque hic impe rator in locum Homeri sufficere volebat. De quo multum egit Kuster in Suida, sub verbo. Clemens Alexandrinus, lib. vi Stromatum, p. 743, Antimachi unum versum affert, auctorem vocans ¿ tɛios. Porro, seu Clemens, seu exemplaris scriptor erravit. Natus est enim Colophonte Antimachus, et inter omnes ejusdem nominis quos Suidas recenset, nullum Teium invenies, nullum item qui plene An timachi partes tenere possit. Dictus versus desum ptus est ex Iliade, 1, v. 554. Cæterum, Dionysius Halicarnasseus, in memoran dis priscis oratoribus, ad titulum de Lysia, § 17, fa tetur eos quæcunque sibi profutura crederent ab antecessoribus desumpsisse, neminen mordente conscientia. Longinus, § 13 Tractatus de sublimi, nos omnes hortatur, nedum deterreat, ut eximiorum scripto rum vestigia fideliter sequamurΓεγονώς πρὸ τῶν Πελοποννησιακών, σύγχρονος Ηροδότῳ..., γέγονε δὲ Ἑλληνίκου μαθη Σιγειεὺς τὰ πλεῖστα ἐκ τῶν Ἑκαταίου μεταγράψας, περίπλουν ἔγραψε. περίπλους, 10, Εθνῶν καὶ πόλεων κατάλογος. μάστου Δαμάσου Δειπνοσοφισταί· Εἰ γνήσιον τοῦ συγγραφέως ταῖος δηλοῖ ἡ ὁ γεγραφὼς τὰς περιηγήσεις ἐν τῇ τοίνυν καὶ ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ βάσανον ἀκριβέστατον ἔλεγχον νομίζετε· καὶ ὁπόταν δοῦλοι καὶ ἐλεύθεροι παραγένωνται, καὶ δέῃ εὐρεθῆναι τι τῶν ζητουμένων οὐ χρῆσθε ταῖς τῶν ἐλευθέρων μαρτυρίαις, ἀλλὰ τοὺς δούλους βασανίζοντες, οὕτω ζητεῖτε εὑρεῖν τὴν ἀλήθειαν τῶν γεγενημένων. Εικότως, ω άνδρες δικα σταί, συνίστε γὰρ ὅτι τῶν μαρτυρησάντων ἤδη τινές ἔδοξαν οὐ τἀληθῆ μαρτυρῆσαι, τῶν δὲ βασανισθέντων οὐδένες πώποτε ἐξηλέγχθησαν ὡς οὐκ ἀληθῆ ἐκ τῶν βασάνων εἰπόντες. Οὗτος δὲ, κ. τ. λ. Ὁρῶ δὲ καὶ ὑμᾶς καὶ περὶ τῶν ἰδίων καὶ περὶ τῶν δημοσίων οὐδὲν πιστότερον, οὐδ᾽ ἀληθέστερον βασάνου νομίζοντας, καὶ μαρ τύρας μὲν ἡγουμένους, οἷόν τ' εἶναι καὶ τῶν μὴ γε γενημένων παρασκευάσασθαι, τὰς δὲ βασάνους φανε ρῶς ἐπιδεικνύναι ὁπότεροι τἀληθῆ λέγουσι. Κλεομέδοντος, αἰκίας. ὦ ἄνδρες, καὶ ὁ πατήρ Θεόδωρος δή, μοσθενικοῦ χαρακτῆρος, δν μάλιστα ἐμιμήσατο, πολύ πλείω δύναιτό τις εἰπεῖν, ὡς καὶ ἐν τῷ κατά Πολυεύκτου, προοιμιάζεται γὰρ ὁμοίως ἐκείνῳ, καὶ δι᾿ ὅλου τοῦ λόγου παραπλήσιος μεμένηκε. Εῶ ὅτι καὶ τὰ παρ' ἑτέροις εἰρημένα λαμβάνοντες ὀλίγου δεῖν πάντες, οὐκ ἐν αἰσχύνῃ τί θενται τὸ ἔργον. Αλλη τις παρά τὰ εἰρημένα ὁδὸς ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ τείνει· ἡ τῶν ἔμπροσθεν μεγάλων συγραφέων μίμησίς τε καὶ ζήλωσε....
col. 1597–1598page 14 of 45
PG 21:1597Col. 777 4. Lysimachus ille videtur esse poeta comodographus de quo loquitur Lucianus (Judi cium de vocalibus, § 7): ‹ Hospitio exceptus sum a quodam poeta, nomine Lysimacho, qui, quamvis manifesto Boeoticus esset, e media oriundus Attica cupiebat existimari. Me tamen fallere nequivit, eo quod plus æquo littera tas uteretur. › Ibid. 5. Alcæus iste, de quo dicitur eum scripsisse epigrammata iambosque satyricos, idem certe est ac Alcæus cujus duo et viginti epigrammata in Antho logia servata sunt, quique plerumque versus edebat adversus regem Macedoniæ, Philippum, patrem Persæi. Ad quem sic disticho mordaci respondit rex . In hoc culmine montis vides, o viator, crucem foliis et cortice nudatam, apricamque, quæ Alcæo fuit erecta. Vid. Plutarch. in Vila Titi Flaminii, § 9. Col. 780 11. Hoc opus Protagoræ forsitan con fundi debet cum alio jam citato in Theæteto, sub hoc nomine Anɛa (Veritas), in quo dixit Protagoras hominem mensuram esse omnium Ibid. Col. 781 10. Awdwraios. Vigerus suadet ut le gatur didymeus, nec deus unus alterius locum su mat, neque 6 ɛuvós duobus tribuatur subjectis, Apollini et Jovi. Ibid. Amphiarus Amphilochusque sæpius in rela tis oraculis juncti occurrunt. Aristides, tom. I, pag. 82 Canteri: 'Apptápaos Philostrates, in Heroicis, pag. 60 Boissonadii Boissonadius, in notis suis, lectorem, cupidum minutatim Amphiaraum cognoscendi, remittit ad Barthium in Statii Thebaid., 1, 399; item Amphilo cum, ad Wyttenbach in Plutarchum, De sera Numi nis vindicta, pag. 93. De his poetis jam sumus lo cuti ad lib. vi, cap. 6. Col. 784 10. Ilvbarópaç. Porphyrius, Jambli cus, Diogenes Laertius, et Proclus, in Vitis Pytha gore, hunc in primis filium habent Mnesarchi Sa mii. Solus Porphyrius Cleanthi testimonium affert, Pythagoram Tyri natum esse asserentis: quod abs que dubio Porphyrius, nam Tyrus et ipse, libenter excepit. En illius verba Christiani auctores, ut Clemens Alexandrinus, Eusebius, Theodoretus, protinus in hanc venere sententiam, eo quod ita, cum Græciæ damno, regio nibus vulgo dictis barbaris vir celeberrimus resti tueretur. Unicus nuncupatur auctor, Neanthus in Clemente, 1 Stromatum, pag. 352, velut primus istius fabulæ parens Theodoretus legit pariter in Cle mente, quem de verbo ad verbum secutus est, p. 7 editionis Sylburgi, Therapeuticæ. Unde patet parvi ponderis esse rationes quibus nituntur hi qui con tendunt Pythagoram inter barbaras gentes ortum babuisse. Etenim hi homines, qui ab Aristoxene Tyrrheni vocantur, iidem sunt ac Pelasgi qui ex Attica in Italiam venerunt. Cleanthesne vero an Neanthes oportet scribere? Integra remanet quæstio. Solus Porphyrius hunc Cleanthem nominat cujus testimonio probari posset reipsa Pythagoram natum inter Tyrios fuisse; Neanthes autem a cateris omni bus vocatur. Cleanthes famam obtinuit e variis ope ribus ab Athenæo citatis, lib. xi, pag. 572, aliisque, verbi gratia, ex libro cui hic titulus inditur iste Ego vero existimo scribendum Hic enim multoties nominatur scriptor a Diogene Laertio, in Vita Em pedoclis, 1. VIII, § 72, et quorumdam Pythagoricorum vitas composuisse reputatur. (Vid. notam Menagii ad locum Diogenis Laertii, Jonsiumque, De script. hist. philos., 11, 4, 3.) Quo vero tempore natus sit Pythagoras scire cupienti legenda sunt quæ scripsit Bentleius, ubi de epistolis Phalaris tractat, pag. 46 editionis Anglica. Ibid. Hæc ex Platonis Epinomide sumpta, tom. II, p. 986 ed. Stephani. Vigerus, quod vix credas, Epimenide retinuit, quod vitiose scripserat Rob. Stephanus. Col. 785 1. Totus hic de Democrito locus e primo Stromate Clementis, pag. 357, desumptus est. De modo autem disserens Bruckerius quo hæc verba intelligi possunt, Eyevhony, optime adnotat haud certe Democritum octoginta annis peregrinari potuisse; sed non ante annum suæ vitæ octogesimum finem imposuisse pe regrinationibus (Hist. philos., tom. I, pag. 1178). Diodoro Siculo testante, 1. 1, in fine, quinque annis solummodo in Ægypto Democritus remansit. Lego sicut in Clemente, non auten TеÔovántat, sicut in textibus Eusebii, ex quodam errore scribentis. Potterus, in Clemente, etymolo giam affert vel quod est studere geometrie. At vide Zoegam, De obeliscis, sect. iv, cap. 2, § 5, pag. 513. Col 788 6. Tireç twr лalaiŵr. Hi nonnulli veteres Herodotum significant in Terpsichore, c. 28. Clemens autem Alexandrinus, Strom. I, pag. 362, hunc, quibusdam mutatis, locum præbuit Kádμos Quæ apud Clenientem sequuntur nostro totum auctori sextum suppeditaverunt caput, quibusdam tamen e loco mutatis, aliis autem additis rebus. Sed, judicio meo, spurium argumentum tuetur, qui primum ætate locum Hebraicis litteris concedit, ob sensum in una quaque inclusum. Etenim nullus litteris inest valor, nisi quia sonum repræsentant. Quod si plenis re spondeant ideis, tunc litteræ esse desinunt, muta tisque laribus, hieroglyphi vocantur. Fatebor equi dem, et in hoc onines facile venturos puto, initio rerum uniuscujusque litteræ formam peculiari ideæ respondisse; sed, grassantibus sæculis, litteræ, ve teri exuto valore, solummodo pro vocibus valuere, Præterea non convenit inter omnes, qui hanc quæ stionem tractarunt, de vero sensu litterarum, Exem pli gratia Eusebius contendit per litteram aleph documentum Hebraice significari; Plutarchus autem in Symposiacis, lib. 1x, 9, 2, sequentem tuetur opi nionem In lingua Phoenicia, ait, littera alpha est nomen bovis: unde omnes alias litteras antecedit.> Quidquid sit, hodie ex recentiorum scriptis claruit tum Græcas, tum Latinas litteras a litteris seu Phœ nicis, seu Hebraicis, seu Syriacis, quod unum et idem est, suam duxisse originem. Inter hos recen tes, primo ponam loco Josephum Scaligerum in ejus digressu ad litteras Jonicas, quem inseruit in suo libro, cui titulus: Animadversiones in chrono logica Eusebii, p. 110; Bochartum, Chanaan, lib. 1, c. 20, p. 448; Renaudotum, Memoriæ Academiæ In scriptionum, tom. III, p. 231, De Græcarum littera rum origine. Col. 789 6. Inferius, idem Clemens Olympumπολλοὶ γὰρ ἀλλοτρίῳ θεοφοροῦνται πνεύματι, τὸν αὐτὸν τρόπον, ὃν καὶ τὴν Πυθίαν λόγος έχει τρίποδι πλησιάζουσαν. Εστι δὲ οὐ κλοπὴ τὸ πρᾶγμα, ἀλλ' ὡς ἀπὸ καλῶν ἠθῶν, ἢ πλασμάτων, ἢ δημιουργημά των ἀποτύπωσις. "Αφλοιος καὶ ἄφυλλος, ὁδοιπορε, τῷδ᾽ ἐπὶ νότῳ Αλκαίῳ σταυρὸς πήγνυται ἡλίβατος. Πάντων μέτρον ἄνθρωπος. 15. Εὐγνώμονι, 466. μὲν γὰρ καὶ Τροφώνιος ἐν Βοιωτίᾳ καὶ ᾿Αμφίλοχος ἐν Αἰτωλίᾳ χρησμωδοῦσί τε καὶ φαίνονται. *Η ἀδικήσεις γε ἀπιστῶν, ξένε, τόν τε Ἀμφιάρεων ὂν λέγεται ἡ γῆ ἐν σοφῷ ἀδύτῳ ἔχειν, ἀμφίλογον τε τὸν τούτου παῖδα, πλείω ἴσως ἢ ἐγὼ γιγνώσκων, οὐ πολὺ ἀπέχων τῆς Κιλίκων ἠπείρου. Κλεάνθης ἐν τῷ πέμπτῳ τῶν Μυθικών, Σύρον (αὐτὸν εἶναί φησι), ἐκ Τύρου τῆς Συρίας. Πυθαγόρας μὲν οὖν Μνησάρχου Σάμιος, ὡς δὲ Ἀριστόξενος ἐν τῷ Πυθαγόρου βίῳ καὶ Θεόπομπος, Τυῤῥηνός, ὡς δὲ Νεάνθης Σύριος ἢ Τύριος. Νεάνθης Τα Μυθικά. Νεάνθης ἐν πέμπτῳ τῶν Πυθαγορικών. Ἐπ᾿ ἔτεα ὀγδοήκοντα ἐπὶ ξένης ἀρπεδονάπται, άρσε ἀρπεδόνας γραμμὰς ἄπτειν, δὲ Φοίνιξ ἦν, ὁ τῶν γραμμάτων Ελλησιν εὑρέτης, ὥς φησιν Ἔφορος, ὅθεν καὶ Φοινικήϊα τὰ γράμματα Ἡρόδοτος κεκλῆσθαι γράφει, οἱ δὲ Φοίνικας καὶ Σύν ρους γράμματα ἐπινοῆσαι πρώτους λέγουσι.
col. 1599–1600page 15 of 45
PG 21:1599Mysium fuisse tradit, cum dicit: Ab Olympo My sio modi Lydii regulæ innotuerunt. Eamdem illi concedit originem Suidas, in ejus Vita. Plutarchus, De musica, 5 'Ala poç (6 Пolutorwp) vt Hi loci tum ex Plutarcho, tum a Clemente desum pti adeo confusi et oppositi quidem sunt, ut expla nentur emendenturque necesse sit: 1° Bis_apud Clementem nomen Olympi apparet; primum Phry gium, deinde Mysium fuisse legimus. Cujus rei ex planatio invenitur apud Plutarchum duos revera ejusdem nominis inducentem viros, priorem in My sia natum; posteriorem vero a priori ortum haben tem. Ecce autem hic prior Mysius nunc, apud Cle mentem Suidamque, filius est Marsyæ, qui illius et magister et amator erat. Cuine tribuendum verbum tos? Si de priori Olympo agatur, nullo modo simul esse potest filius et amans Marsyæ, unde scribere oportet pro Etenim pa ter ejus Mæonus vocatur apud Suidam qui, cæte rum, in eodem articulo duos Olympos confudisse videtur, licet de Olympo Phrygio seorsim locutus sit. Ecquis Olympus Nomum, seu hymnum ad Apollinem composuit? hanc non diluit litem Plutarchus, qui tantummodo auctorum nomina tradit qui diverse opinati sunt. Ego vero, fa cile crediderim verbum outos, apud Plutarchum, posteriori Olympo tribuendum esse, qui quondam, Marsiæ discipulus, temporibus Midæ vivebat, teste Suida; dum Mysium patet, a quo iste duxerat origi nem, ante Mydæ tempora exstitisse. Unde, meo ju dicio, ipse posterior Olympus est qui in Græciam fistulam attulit. Quamcunque partem sequaris, mu tandum semper est nomen Burettus has neque dimovit neque vidit nubes in sua analysi dialogi Plutarchi, t. VIII, p. 80 Memoriarum aca demiæ. Col. 792 6. Textus fert v Kúmpy, sed ex errore; Dactyli enim in Creta insula montem Idam incole bant: vid. Meursium qui in sua Creta quæcunque ad hos homines spectant coegit in unum. In quantum ad modum quo scribi debeat Dactylus Celinis, quem Vigerus scribit Telmis, nomen illud in textu resti tuere debuisset, carmina sequendo ab eo citata ex Phoronide Hellanici Lesbii, legereque 'Idalwv, non autem Ibid. 12. Cum 'Itavós nomen mutilum sit, quonam modo scribi debeat nescimus. Sed Potterus in Cle mentem, pag. 363, secundum Plinium, lib. vi, cap. 20, legit Toitavóv· ‹...Tritanum in gladiatorio ludo Samnitium armatura celebrem, filiumque ejus militem magni Pompei. Malinerotus proponit Tu ditanus. Vid. Plutarchum, in Flaminio, § 14: Oi Tepitoy Itavov; Gellius habet Tuditanum, Noct.Attic. v1, 4, xii, 15; Macrobius Saturn. lib. 1, cap 16. Ibid. 13. Spuria lectio "Ayvny mutanda est in "Yayyy, quod a Palmerio indicatum, Exercitat. pag. 687, quem vide; item nota Potteri ad hunc locum Clementis, 1 Stromate, pag. 363. Vid. Plu tarchum, De musica, pag. 1132 editionis Luparæ; Apul. Floridorum, lib. 1, cap. 3. Col. 793 1. Hic Tatiani locus, quem Clemens, deinde Eusebius secuti sunt, argumentum Bentleio præbuit contra authenticitatem epistolarum Phala ridis, pag. 335 editionis Angl. Quo volueris modo, ait, accipe verbum outάsoety; seu de scribenda epistola, seu de colligendis edendisque in lucem epistolis intelligatur: nunquam fieri poterit Phala rim epistolas scripsisse, cum Atossa sit ætate mi nor. Quod argumentum mihi videtur imbelle, sine ictu. Etenim credendum est, tum primum scriptura usos fuisse homines, ut absentibus res utiles nun tiarent. Et nihil aliud profecto, quam quidam_per epistolas dialogus, fuere illa que Pre tus tradidit Bellerophonti ad Jobatem ferenda (Iliad. H, v. 168). Epistolas autem colligere nullius in men tem venit, usque dum fuerint excultæ hominum societates. Ilic res intelligi debet, nisi fallor, de meliori modo mittendi epistolas, qualis ferme nunc apud nos usurpatur. Hi sunt &yyapo optime a Suida cogniti qui pariter nominabantur stávat. Vid. Brissonem, De regno Persarum, pag. 238 et seq.; Dodwellum, in disserendo de ætate Phalaridis, necnon Pytha goræ. Ibid. 3. Theophrastus, Eresius, non autem Ephe sius. Optime legit Clemens, hocque constat ex om nibus Græcæ philosophiæ historicis, quorum primus Diogenes Laertius, lib. v, § 36. Col. 796 15. Pro dià paµµátov Josephus le git Forsitan utraque lectio admit tenda. Ibid. 8. Olim a multis creditum fuit Pherecv dem, qui natus erat in insula Syros, una inter Cy cladas, Syrium fuisse, propter quamdam vocum si militudinem; sed dudum confutatus est error iste. Attamen auctores apologetici Christiani, et ante omnes Eusebius, ista vocum confusione usi sunt; quos imitatus videtur Josephus. Si quis recurrat ad partem operis, a Sturzio scripti, cui titulus Com mentatio de Pherecyde, ubi quæstio hæc tractatur, pag. 3, ibi inveniet variorum nomina auctorum qui Pherecidem Syrium fuisse dixerunt, quorumve for sitan adulterati textus hanc admitti sententiam si nunt. Col. 800 10. Super sixwv et mootoµh, vid. in quo hæ voces inter se differant, Pauli Leopardi Emend. lib. v, cap. 8. Col. 801 14. Super origine vocis tapos hoyos, vid. Jamblicum in Vita Pythagoræ, cap. 28, p. 129, qui concedit eam Aglaophamo, quondam Thraciæ montium incolæ. Col. 804 5. Quoad modum hæc nomina scri bendi, vid. Pauli Leopardi Emendationes, lib. x, cap. 25. Col. 806 14. Nequaquam in mediuni rationes omnes afferam ex variis decerptas chronologis, qui bus illius chronologia redargui posset, nec utrun cæteris sit anteponendus perpendam; solummodo locum quemdain Scaligeri curabo ut revocem (De emendatione temporum, pag. 537), in quo ejus opi nio refellitur: Quid magis alienum a sacra histo ria, quam quod lib. x Пlooлaçaσxevñç, notatum est.. Si secundus annus Darii est septuagesimus pηwosstou vanu, quomodo Cyrus potuerit captivitatem laxare? Sed in hoc sequitur Africa num. Quod falso asseritur. Africanus enim 78 annos finit ad primum quinquagesimæ quinta olym piadis, quo anno solio Babylonis potitus est Cyrus. Ibid. 12. Ad hunc locum chronologicum, lege commentarium Boivini natu majoris, cui titulus Restitutio chronologica cujusdam loci Censorini, in Memoriis Academic Inscript. tom. II, pag. 385. Ibid. 15. Nomen istius judicis in Scriptura sacra (Jud. x, 13) est Abdon, non autem Labdon. Cur non hunc Vigerus errorem emendaverit prorsus ignoro. Col. 807 14. Eusebius, in pagina, a Porphyrio desumpta, quam modo legisti, dicere omisit quo tempore, judicio Porphyrii, vixerit Semiramis. Il lud ostenditur tempus in eodem loco citato lib. 1,3: ᾿Αλέξανδρος (ὁ Πολυΐστωρ) ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν περὶ Φρυγίας, κρούματα Ὀλύμπου ἔφη, πρῶτον εἰς τοὺς Ἕλληνας κομίσαι. § 7: Λέγεται τὸν προειρημένον Ολυμπον, αὐλη τὴν ὄντα τῶν ἐκ Φρυγίας, ποιῆσαι νόμον αὐλητικὸν εἰς Ἀπόλλωνα. Εἶναι δὲ τὸν Ὄλυμπον τοῦτόν φασιν ἕνα τῶν ἀπὸ τοῦ πρώτου Ολύμπου του Μαρσύου, πεποιηκότος εἰς τοὺς θεοὺς τοὺς νόμους· οὗτος γὰρ τα παιδικά γενόμενος Μαρτύου, καὶ τὴν αὔλησιν μαζ θὼν παρ' αὐτοῦ, τοὺς νόμους τοὺς ἁρμονκοὺς ἐξ ἤνεγκεν εἰς τὴν Ἑλλάδα. "Ολυμπον τοῦτόν φασιν ἕνα τῶν ἀπὸ τοῦ πρώτου Ολύμπου, τοῦ Μαρσύου· οὗτος γὰρ παιδικά γενόμενος Μαρσύου, καὶ τὴν αὔλησιν μαθὼν παρ' αὐτοῦ. οὗ του Μαίονος τοῦ Μαρσύου. Όλυμπος Φρύξ, νεώτερος, αὐλητής, γεγονώς ἐπὶ Μίδου τοῦ Γορδίου. του Μαρσύου. Ἰουδαίων. σήματα λυγρά οἱ ἐκ διαδοχής γραμματοφόροι ἐκ τῶν ᾀσμάτων.
col. 1601–1602page 16 of 45
PG 21:1601cap. 9, pag. 31 Præparationis evangelicæ, ubi le gitur vel ante Trojam, vel temporibus Trojæ vixisse Semiramidem Cum finem citati loci suppressit Eusebius, certe sibi arrogare potestatem voluit concludendi ad libi tum. Falsum esse consequens, quod ab eo dedu ctum fuit, mox sumus ostensuri. Erravit autem, quia duas miscuit chronologias quæ ex omni parte inter se pugnant. Porro, sine loco citato in lib. 1 Præparationis evangelicæ, posterioris loci citati er rorem detegere nobis non contigisset; et sic agen do, eo mihi nocentior fuisse videtur Eusebius, quo nihil firmius asseverari queat, quam quod Moyses omnes Græciæ sapientes et philosophos antecessit ætate. Sed nunc argumenta præbeamus. Duæ penitus repugnantes inter se chronologiæ ex stant de temporibus Semiramidis, Assyriorum re ginæ; una, quæ Ctesiæ tribuenda videtur, quamque Eusebius secutus est, velut res constat ex initio hujus capitis, meliusque constabit ex fragmentis illius Canonum chronicorum quæ sumus allaturi, Semiramidem Abrahamo coætaneam facit; altera vero, ad quam Herodotus accedit, quinque solum modo generationes numerat Semiramidem inter et Nitocrim (lib. 1., cap. 184). Quod apprime con gruit cum brevi spatio annorum 520, per quos idem historicus scripsit Assyriorum imperium mansisse. Huic posteriori chronologiæ adhæsit Philo Byblius qui Græca lingua Sanchoniatonem reddidit, nec non Porphyrius ipse. Quod probatum leges apud Ste phanum Byzantinum, ad vocem Baбvlór, et apud Eustathium, in ejus Commentario de Dionysio Perie gete, v. 1005 ambo locum assignant Semiramidi circiter ad tempus quo capta est Troja, duobus, ex Philone, annorum millibus post conditam Baby lonem. Utrum homonymia litis hujus causa fuerit necne, non aggrediar judicare; fatebor saltem Eu sebium improba conscientia testimoniis usum fuisse repugnantibus, in capite quod nunc manu teneo. Sua facit Porphyrii verba Eusebius, quibus constat Moysem Sanchoniatonis, quanto nescio tempore, antecessorem fuisse, sensimque devenit ut eos ef ficiat coætanes. Deinde, ex eo quod idem dixerit Porphyrius Semiramidi contaneum Sanchoniato nem fuisse, item illius reginæ temporibus Moysem vixisse Eusebius infert; demum, subitaneo regres su ad peculiarem chronologiam Semiramidem re portans, quatuorque tempus in unum adunans ca pita, Semiramidem, Abrahamum, Moysem et San choniatonem coætaneos asserit, illamque Porphyrii fuisse sententiam vult. Ergo, his positis, qui pa triarcharum historiam scripsit, captivitatisque Ju dæorum in Ægypto, quique per desertum hunc po pulum duxit, eodem vixisset tempore quo gentis illius auctor! Quod absurdum, neque profecto de lictum Porphyrii. Nam Porphyrius nihil unquam tale excogitavit; deinde, sincera fide agere nequi vit Eusebius, hanc Porphyrio sententiam ascribens. Quod si credidisset, tantum debuisset errorem re fellere, quemadmodum fecit in suis Canonibus chro nicis, nedum eo uteretur quasi argumento insupe rabili. Semiramidem Abraliamo coætaneam fuisse nunquam credidit Porphyrius, cum huic reginæ temporibus Troicis locum assignet. Porro, Abrahami Trojæque tempora singulis et omnibus nimis sunt nota, magisque inter se distant, quam ut misceri queant. Istius modi Eusebius Porphyrio, ut iterum dicam, absque risu tribuere nequivit errorem: nem pe, si res aliter haberetur, 1° operam dedisset Eu sebius, ne omitteret textus allati finem, ubi doctri na Porphyrii continetur apertissime; 2° tantum confutasset errorem, ad modum quo suis in Canoni bus fecit. Et, nedum l'orphyrii nomine uteretur ad suam tuendam opinioneni, illi sane incumbebat of ficium probandi quod contra illum asseruit (pag. 484), nempe Abrahamum a Moyse 505. annis distare Quod infra sic tempus dividimus Annis 75 natus erat Abrahamus, cum profectus est a Charrhan, annis vero 100 jam erat onustus, cum natus est Isaacus….. differ. Legimus in Genesi annos 60 habuisse Isaacum, cum Jacobus natus est, unde add. Jacobus 77 annis domum paternam in coluit, id est usquedum in Mesopotamiam proficisceretur, unde add. Ex hoc tempore ad illud tempus quo in Ægyptum profectus est, effluxere anni Natus erat annis 150, cum ingressus est in Ægyptum, unde summa conflatur Non convenit inter auctores de tempore quod in Ægypto commorati sunt Hebræi. S. Paulus aposto lus ad Galatas scribens (m), 17) 430 annos nume rat a vocatione Abrahami usque ad legem datam in monte Sinai. Exodus (XII, 40) soli mansioni in Egypto annorum 430 spatium assignat. Quidam hujus differentiæ rationem afferre conati sunt, ascribendo computationi quæ legitur in Exodo varias Abrahami peregrinationes in Egypto. Quid quid id sit, Eusebius, in suis Canonibus, Apostoli secutus est opinionem (Eusebius, Chron. paschal., pag. 51 et 52.) Qua basi immorantes, 215 annos habebi mus, cum in Ægyptum ventum est, unde Mansio in Ægypto item an. 215, unde Et summa conflatur Cui addendo quam habebat ætatem Abra hamus, cum Charrhan reliquit, nempe an nos Inter nativitatem Abrahami et vocationem Moysis annos habebis in Jam dixi errorem temporis, quem admiserat Porphyrius, ab Eusebio in suis Canonibus chronicis fuisse confutatum; tantum quidem abest ut cum Abrahami temporibus Moysis tempora confundat quod contra opinionem deserat chronographorum antecedentium, verbi gratia, Clementis Alexan drini, Africani, Tatiani, qui omnes ortum Moysis temporibus Inachi ponunt, primi regis Argolici, ut dictum reducat ortum ad tempora Cecropis, id est 250 annos post Inachum. Fragmentum hoc, quod magni æstimare debemus. e Syncello desuniptum, pag. 65 et 66 editionis Luparensis, Latine reddimus infra. Eusebius, in præfatione sui Canonis, hoc prope modo suam sententiam exponit: ‹ Moyses, natione Hebræus, qui primus, ex prophetis Hebræis, in Scriptura sacra oracula edidit de Salvatore, id est Christo, et cognitione Dei quam omnes gentes do cere jussus fuerat, temporibus Inachi floruit, se cundum testimonium virorum eximiæ eruditionis, v.g. Clementis, Africani et Tatiani inter nostros; Jo sephi et Justi, inter Hebræos; quorum unusquis que rationes affert, qualiter ex veteribus historiis desumpsit: eo sensu contendunt Inachum 700 annis ante bellum Trojanum exstitisse. Unus inter phi Josophos Græcos, et ille specialiter qui frustra nos in quarto libro sui laboris tanta cura arati acriter aggressus est, dicit Moysem exstitisse ante tempora Semiramidis; porro, Semiramis regnabat super Assyriis 150 annos ante Inachum, unde fas esset concludere Moysem 850 annos ante Trojaæ tempora exstitisse. Ego vero, qui nihil tanti facio quam quod verum existimavi dicere queam, magnopere studui ut in supradictis opinionibus verum a falsisἪ πρὸ τῶν Ἰλιακῶν ἢ κατ' αὐτούς γε τοὺς χρόνους γενέσθαι ἀναγέγραπται. Από Μωϋσέως πάλιν ἀνιὼν ἐπὶ τὸ πρῶτ τον ἔτος ζωῆς ᾽Αβραὰμ, εὑρήσεις ἔτη φέ. Πρῶτον ἔτος τῆς τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ᾿Αβραὰμ ἐπαγγελίας ἀπὸ ος' ἔτους αὐτοῦ τοῦ ᾽Αβραὰμ ἐπὶ Μωϋσέα, καὶ τὴν ἐξ Αἰγύπτου που ρείαν τοῦ Εβραίων ἔθνους ἔτη τυγχάνει υλ' ὧν μέσ μνηται Παῦλος Γαλάταις ἐπιστέλλων.
col. 1603–1604page 17 of 45
PG 21:1603discernerem. Unde, in eo quem ante hunc librum scripsi, præsentis laboris materiam coegi in unum, quam quæ numerosissima potui variorum chronica populorum colligens, nempe Chaldæorum, Assyrio rum, Medorum, Persarum, Lydiorum, Hebræorum, Ægyptiorum, Atheniensium, Argivorum, Sicyonum, Lacedæmoniorum, Corinthioruin, Thessalorum Macedonum, Latinorum, qui postea dicti sunt Ro mani, uno verbo, gentium numero quindecim. Præ sentem librum scribens, hisque omnibus chronicis adunatis in unum, composui Canonem chronicum, ubi tempora temporibus conferuntur, ubique po pulus unusquisque in annos vicini sui spectare po test. Cum auteni apud Hebræos temporum compu tationes invenerim quæ inter se plus minusve dif ferunt, illas tamen modo sequenti ordinavi. Sub Inacho, quem primum regem in Argolide fuisse no bis Greci perhibent, huic principi coetaneum di gnovi patriarcham Israelem, qui dignus visus est, a quo nonien ducerent duodecim tribus Judaicæ gentis, quarum fuit auctor. Sub Semiramidis tem pora, Abrahamnum inveni, gente Chaldæum, præ terea dilectum Deo. Quoad Moysem, qui primus apud Hebræos prophetarum habetur, fatebor equi dem, ne mentiar, illum mihi multo omnibus his re centiorem visum fuisse, licet quemcunque Græco rum æstimatione antiquissimum antecesserit, exem pli gratia Homerum necnon Hesiodum, ipsa tempora Trojana, Dioscuros, Esculapium, Bacchium, heroas onines, Mercurium et Apollinem, aliosque deos quos colebant Græci; licet etiam fuerit antiquiori ætate quam seu mysteriorum origo, seu gesta ipsa quæ Jovi a Græcis ascribuntur: nam Græcorum nepotes onines ad se spectantes historias Cecrope recentiores testantur. Porro, mihi summa cura de Moysis ætate inquirenti apertissime innotuit illam vixisse temporibus Cecropis, dicti Auguns, quem primum in Attica regnasse asserunt, annis circiter 350 ante gesta Trojani belli. > Col. 809 6. Ad calcem adnotationum hujus libri iterum resumentur istæ ambages chronologi cæ, quo dignoscatur utri coætaneus fuerit Moyses, Inachone an Cecropi, qui septem regum vitis di stant. Col. 812 1. Multi critici explicuere usum vo cis ¿µoû cum adjectivo collectivo. Vide inter_om nes Boissonadium in Heroica Philostrati, pag. 277; sed in numerosis exemplis locutionis hujus, quæ tum ab eo, tum ab aliis allata sunt, nullum invenio in quo, sicut nunc, articulus antecedat vocem ñáv TES: porro, ne deleatur cavendum est, quoniam illo indigeat participium quod hic locum tenet substantivi. Itaque nullatenus hæ conjungen dæ sunt voces, et sed voci concedendum. Vox frequentius ea adverso usurpatum est, quo mulia hujus locutionis exempla in medium ferre necesse habeam. Citabo Sophoclem, OEdip. tyrann., ad initium Ibid. Col. 813 2. Ilic locus Africani, ad finem usque capitis, legitur apud Syncellum, pag. 63, ea quæ omiserat Eusebius restituentem. Ibid. 14. Locum restituit Vigerus in notis. Ibid. Legere oportet non autem Col. 816 11. Apion, Plistonices, magis est notus, quam ut nomen Posidonius, quo apud nostrum auctorem pater ejus appellabatur, delere non debue rim. Grammaticus est hic Alexandrinus, maxime Judæis infensus, qui legationi præfuit quam pagani cives Alexandriæ ad Caium Cæsarem miserunt, ut de Judæis quererentur Hellenistis. Hanc enarrat Philo eorum legatus. (Vid. Josephum, Antiq. Jud. lib. xvIII, cap. 9; item duos libros contra Apio nem.) Apion iste, judicio Plinii, homo erat ridi u lus (Hist. nat. præf.): Apion quidem grammati cus, hic quem Tiberius Cæsar cymbalum mundi vocabat, cum propriæ famæ tympanum potius vi deri posset. Idem Plinius, lib. xxxvII, cap. 19, illum paterno nomine cognominat, ex usu admo dum frequenti apud Latinos: Apion cognoniina tus Plistonices scriptum reliquit; in quo Pli nium secutus est, Aulus Gellius, Noctium Attic. lib. v, cap. 14 Apion qui Plistonices appellatus est; › lib. VI, cap. 8: Apion Græcus homo qui Plisto nices est appellatus. Scripserat historiam Ægypti, sub nomine Alvatianá, cujus infra testimonium vocatur. Airvatianor. Clemens Alexandrinus, in 1 Stroma t., pag. 378, citat. cap. 12 hujus libri Eusebii, Tati anum sequens, suum illi restituit cognomen Suidas ad vitam ejus illum nominat Quoad usum hunc Romanorum transferendi in filios nomina patrum, binaque eidem personæ dandi nomina, omisso quis esset pater, hujus rei notan dum nobis probatur exemplar, tum a Plutarcho, tum a Cicerone, qui, de Apollonio Molone loquen tes, nunc Apollonium Molonem, nunc Molonem sim pliciter scribunt. Josephus contra Apionem eum citat. 11, 14, et passim sub Molonis nomine; nihilo minus scholiastes Homericus Venetus Iliad, 1, v. 5, aut potius Porphyrius hunc Anollúvio Ó TOÙ M6wvos appellat. Herodes Atticus, sic ab Aulo Gellio dictus, Noct. Atticar., 1, 2, Attici erat filius: vide ejus vitam in Philostrati Sophistis, lib. 11, c. 1, Olea riique nota. Ibid. 2. Amosis, quem Herodotus ubique sub fine secundi et initio tertii libri Amasim vocat, nihil habet in iis quæ de eo refert, quod ad Judæos spectet; porro cum nullibi ejus narratio interrupta videatur, existimandum est aut Africanum eum male legisse atque cum alio historico confudisse, vel existimasse se suis lectoribus fucum fecisse. Ibid. 'En héov Latine traduci debet per fere (à per près). Vide exempla a Leopardo alſata, Emendat., 1. IV, c. 19. Ibid. lego vwy, annis elapsis. Ibid. 1. Tpinapńry. Quid sibi vult Theopompi Tricarenus? Vox est sine dubio corrupta. Nullus auctor Theopompi operi hunc titulum, cujus etiam non est aperta significatio, tribuit. In primo libro Contra Apionem, § 24, Josephus citat ut Theopompo jure immerito ascriptam sub titulo historiam: Forsan legendum est subaudito 62, magnæ ejus historiæ Philippicæ libros LXVII eformante. Quidquid id est, de lendum est. Col. 817 6. Theagenes Rhegiensis unus est in ter primos auctores qui Homeri poemata allegorice interpretati sunt. Sic de eo loquitur scholiastes Ve netus in versu 67 Iliad. Y. Otos ó tpóños àm Hoc nus explicationis est antiquissimum, siquidem originem trahit a Theagene Rhegio, qui primus de Homero scripsit.»Vide Jonsium, De script. hist. philosoph., 1. 1, cap. 5. Ibid. 7. Stesimbrotes ter citatur in iisdem scho liis, nempe: Iliad, 635, O 193, 76; in magno Etymologic., p. 277 et p. 465: Ev to repl Dewv. Xenophonti æquævus erat, homeristarum que exercebat artem. Hæc de eo dicit Socrates, cum in convivio interlocutor esset, c. 3, § 6:2συναγαγόντες, πάντες ὁμοῦ; ὁμοῦ συν αγαγόντες ὁμοῦ Πόλις δ' ὁμοῦ μὲν θυμιαμάτων γέμει Ομοῦ δὲ παιάνων τε καὶ στεναγμάτων. 2. Συνεχρόνισεν 466, 67, 68. 1. τὴν πρώτην Ολυμπιάδα, ἐπὶ τῆς πρώτης Ολυμπιάδος. Απίων ὁ γραμματικὸς ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν Απίων τοίνυν ὁ γραμματικὸς ὁ Πλειστονίκης ἐπισ ό κληθεὶς, ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν Αἰγυπτιακῶν; Ο Πλειστονίκου. 8. Ὥστε οὐδ᾽ ἐπίσημος ἐπὶ πλέον ἡ τῶν χρόνων παραλλαγή. 5. Οὐκοῦν τῶν χιλίων καὶ εἴκοσι ετών, τῶν μέχρι πρώτης Ολυμπιάδος, ἀπὸ τοῦ Με σέως τε καὶ Ωγύγου ἐκκειμένων έκχεομέν Τριπολιτικόν ἐν τῷ Τριπολιτικῷ Θεόπομπος, νεὶ ἐν τῇ Τρισκαιδεκάτη, βίν ἐν τῷ Τρικαρήνῳ λογίας ἀρχαῖος ὢν πάνυ καὶ ἀπὸ Θεαγένους τοῦ Ρη γινοῦ, ὃς πρῶτος ἔγραψε περί Ομήρου. • 6' σιμβρότῳ τε καὶ ᾿Αναξιμάνδρῳ καὶ ἄλλοις πολλοῖς
col. 1605–1606page 18 of 45
PG 21:1605. Multam pecuniam Stesimbroto dedisti, et Anaximandro atque aliis ut nihil oblivione pereat eorum quæ retineri merentur. › Col. 817 B7. Antimachum restitui pro Callimacho; Cyrenæus hic erat, "Antimachus vero Colophonius; poeta haud ignobilis, quem Adrianus Homero præ tulit. Vide quid de illo sentiant Dionysius Halicar nasseus et Quintilianus in nota Uptonis ad tracta tum De compositione verborum, pag. 301 editionis Schæffer cæterum in textu Tatiani impresso An timachus legitur. Ibid. 11. Xaualéwr. Clemens Alex., Strom. 1, p. Εt pag. Vide eum apud Jonsium, De script. hist. philosoph., l. 1, c. 17, § 2. Col. 820 4. Archippus seu Arxippus, nam di versi sunt scribendi modi: apud Tatianum, legitur apud Eusebium hæc ultima lectio in Proclo Diadocho in Hesiodum: 'O ¿è “Ap 2. Tempus quo vixit archon Atheniensis ibi citatus, certum est: tertius est archon hæredi tarius et perpetuus, filius ac successor Acasti. Eu sebius, in Chronico, ubi legit "Apinos, eum reponit in anno mundi 4090, ex Philochoro, qui de clarat eum vixisse 180 annis post Trojam captam. Ibid. Hæc verba subobscura intelligi posse videntur ex iis quæ leguntur sub fine ejusdem fragmenti, pag. 496, in linea prima ed. Vigeri: Пlept Αc de singulorum quidem in quo libet genere studiis, deque ipsa temporum ratione, vobis, ni fallor, quam accuratissime ſieri potuit, dis seruimus. > Col. 821 5. Zélevxor. Vide Marshamum in Canone chronico, pag. 504 edit. Germanicæ. No tat annos vel 56 vel 61 Alexandrum inter et Antio chum esse, prout Antiochus tertius post Alexandrum, et Seleucii successor proximus, aut ejusdem Seleucii tertius successor habetur. Ibid. 4. "Agroç. Lætus, cujus nomen ibi deforma tur in apud Tatianum ab omnibus criticis, quibus de eo loquendi fuit locus restitutus est juxta Clementem Alexandrinum, Strom. primo, pag. 387. Vide Potterum, de his verbis, quosque laudat criticos. Ibid. 1. Equidem novemdecim tantum sunt pri mum Inachum ultimumque Agamemnonera nume rando. Col. 824 10. Hic numerus 400 annorum falsus videtur. Legendum est 700 annis ex fragmento in Syncello contento, pag. 66 edit. Lupar. Istud probemus Tatianus numerat 20 generationes 30 annorum inter Inachum et captam Trojam Dat 408 annos a Troja capta ad primam olympiadem Ab Ogyge ad primam olympiadem nu merat Tempus subtrahendo a Troja capta ad primam olympiadem Tatianus infra dicit, olympiades Trojano bello 407 annis recentiores esse: ad attingendum 1,020 suprapositos, requiruntur 613 anni respondentes viginti generationibus ab Inacho ad Agamemnonem. Col. 825 3. Ex Tatiano nomen poematis Ari stæi Proconnesii emendavi, Arimaspes pro Drima spes. Me anteivit Vigerus. Vid. Historicos Græcos Vossii, lib. 1, cap. 2; Aristæus Homero posterior est, siquidem vixit quinquagesima olympiade. Ibid. 4. De Euclete Cyprio, vide Pausaniam, in Phocicis, lib. x, cap. 12, pag. 828, et cap. 24, pag. 858; propheta habebatur, xonoμolóyo;, et Homeri nativitatem sortemque prædixerat. Ibid. Lego secutus correctionem propositam a Vossio in libro De hist. Græcis, lib. 1, cap. 2, et ab Huetio ad exemplaris sui marginem, in bibliotheca Regia asservati. Col. 828 6. Kaσσiar. Hic Čassianus idem esse videtur ac Julius Cassianus, princeps hæreseos Do cetarum, qui Christum sumpsisse corpus negabant. Vide Clementem, tertio Strom., pag. 552. Ibid. 11. 'Er vois xpórois. De libro Temporum Dionysii Halicarnassensis, tacent omnes qui ejus opera recensuerunt: Vossius, Harlesius et Schoel lus. Hujus mentio alibi non exstat quam in hoc Cle mentis Alexandrini loco. Boivinus natu major dis sertationem scripsit in Memoriis Academiæ, tom. II, pag. 519; primus sustulit errorem interpretum, qui sic verterunt Vetustiora Græcis res Argolicas commemorari. Scribendum erat Hellenico rum; quod nempe regnum Argolicum præcesserit regnum ab Helleno fundatum; in quo omnino recte habet. In secundo commentario, ejusdem tomi pag. 373, hunc librum restituere tentat ex iis quæ co gnoscuntur de Dionysii chronologia, in aliis ejus ope ribus diffusa: consilium quidem ambitiosum, et quan tamcunque in hoc curam attulerit, fateor, non pos sum quin subdubitem, quamvis exsistat verisimilitudo in synchronismis ex cæteris Dionysii operibus de sumptis, fundamentumque non desit suppositioni qua contendit Dyonysium Canonem chronologicum Eratosthenis admisisse. Ibid. 13. Kéxporos. Hic Cecrops cognomen suum Supus debet duplici origini quam ei tribuit tra ditioÆgyptus, ex qua coloniam in Atticam ad duxit et Autochthonia; sive, ut ait Charax ab Eu stathio citatus in Iliad. pag. 1156 edit. Rom. quia primus unionem conjugalem inter Athenienses adhuc feros introduxit. Ibid. 5. Hic numerus 400 annorum pro viginti generationibus, 20 annos tantum repræsentaret pro unaquaque generatione, cui 30 plerumque tribuun tur. Col. 829 4. Citationem Timæi Platonis apud Clementem sequitur longum fragmentum e Tatiano depromptum, tacito ejus nomine; Clementis fur tum ibi eo manifestius, quod Eusebius in capite præcedenti illud jam reproduxit, ita ut collatio sit facillima. Ibid. Apud Clementem est gravis error, qui apud Eusebium reperitur; quod eum jam olim extitisse pro hat Attamen Tatianus, ex quo hæc omnia desumuntur, vitaverat, Eusebiusque eum fideliter transcripsit pag. 494: quod 1,020 probat has longas citationes ab Eusebio non scriptas esse, sed a transcriptoribus ignaris, quos do cebat ubi incipiendum et finiendum esset; nullam lectionum varietatem præbent manuscripti codices. Vide notam Vigeri ad locum. Habemus Addamus 70 annos ab Ogyge (qui sub Phoroneo, juxta Acusilaum, vixit) ad Ina chum Habes Ibid. 8.Quod non constet de rege Athenis regnante cum Troja capta est, sive Demophoon, Thesei filius, sive Menestheus, filius Petæi, nepos Erechthei fuerit, hoc fecerunt perturbationes, quæ tunc temporis Ægæi nepotibus reddiderunt coronam, quam Panπολὺ δέδωκας ἀργύριον, ὥστε οὐδέν σε τῶν πολλοῦ ἀξίων λεληθέναι. 422: Χαμαιλέων ὁ Ἡρακλεώτης ἐν τῷ περὶ μέσ θης. 351: Χαμαιλέων ἐν τῷ περὶ θεῶν. "Αρχιππος, "Αρξιππος ξιππος οὗτος υἱὸς ἦν Ακάστου ἄρξας Αθηναίων ἔτη Β. 5. Ψευδεῖς ἀποφαίνεσθαι τὰς περὶ τοὺς λόγους δόξας. μὲν οὖν τῆς καθ᾽ ἕκαστον λόγον πραγματείας χρόνων, ἀναγραφῆς αὐτῶν σφόδρα μετὰ πάσης ὑμῖν ἀκριβείας ἀνεγραψάμην. "Ασιτος (Χαίτος) Τατιανὸς τὴν ἀπόδειξιν ἐκ παλαιᾶς ὑποσχών ἱστορίας Ιναχον τῶν Ἰλιακῶν ἔστησεν ἑπτακοσίοις πρεσβεύειν. 5. Προταινίδου. Προμαντίδου, Παλαιότερα τῶν Ἑλληνικῶν μνημονεύεσθαι τὰ ᾿Αργολικά Σ Γάμους γὰρ καὶ ὑμεναίους ἐν ᾿Αθήναις πρῶτον ἀχθῆναι ὑπὸ Κέκροπος, ὅθεν καὶ διφυῆ τὸν Κέκροπα λέγεσθαι ὁ Χάραξ φησί. Ητε ἐκ Κρήτης εἰς Φοινίκην ἀνακομιδή.
col. 1607–1608page 19 of 45
PG 21:1607dionidæ usurpaverant. Sub fine igitur regni Menes thei in Demophonis initio istud evenit. Col. 829 9. Að½rnoɩ. Ibi desinit Tatianus, et pergit Clemens. Ibid. 10. Valckenaerus pro ponit Diniam pro Dionysium, ad Phœnissas, p. 599. Ibid. 11. Haec duo nomina sociata sunt cuin mutatione orthographiæ in utro que, apud Athenæum, lib. 111, cap. x, pag. 87: 'Ayla; Legitur apud Clementem. An idem sit ac Agis a Quinto Curtio inter Alexandri adulatores nominatus? l. viii, c. 4 Agis quidam Argivus pessimorum carminum post Choerilum conditor. Pariter ab Arriano citatur, De expeditione Alexandri, lib. 1x, cap. 9, ut vilis adu lator Εx his duabus citationibus credendum esset Agim hujus poetæ verum nomen esse: quoad Dercillum, cum A, non K nomen ejus est scribendum. Valckenaerus, in Phænissis Euripidis, pag. 396, duplicis λáu6бôа necessitatem in dubium revocat Ibid. 15. Hanvovons σεlúrns. En contradi ctio: Si plena erat luna quando capta fuit Troja, non poterat esse id est, per ultiniam partem, sex diebus ante novam. Ratio ca terum quam affert Clemens citando versum minoris Iliadis, demonstrare videtur lunam non fuisse plenam cum media nocte exsurgeret. Vide Scaligerum De emendatione temporum, pag. 37, et Petavium in Do ctrina temporum, lib. 1x, cap. 31. Ibid. 4. *Eτn xo'. En etiam numeri qui minime veri esse possunt; 604 anni inter Moysem et Perscum. Post Perseum, quintum decimum Argi regem, alios non habes nisi Eurystheum, Pelopen, Aureum, Thyesten et Agamemnonem, in Argi solio. Pelops regnavit 59 annis, Atreus et Thyestes 65, Agamemnon usque ad Trojam captam, 18; quod 142 efficit annos a Perseo ad Trojam captam; quam 746 annis ante Moysen eversam oporteret. Africanus, Tatianus et Clemens Moysen ponunt 400 annis ante illum eventum, etiamsi eum Inacho coævum faciant. Eu sebius illum in Cecropis ætate statuens, Clementem sequitur ergo inter Moysen et Perseum 250 aut 260 anni tantum esse possunt. Non dubito quin circa numeros exstiterit error. Col. 832 1. Regnum Herculis Argi falsa est ex pressio, cum Eurystheus, Argolidis rex, qui Herculi 12 labores imposuit, huic supervixerit posteaque perierit in bello quod lleraclidis Herculis nepotibus intulit. Hercules hic ut rex e solio suo expulsus habetur. Ibid. 8. Septima generatio post Moysen. Cle mens semper asserit Moysen Inachi esse coævum, cujus Triopas septimus est successor, eo ipso com prehenso. Ibid. 9. Leo, cujus auctoritas ibi a Clemente in vocatur, idem est Leo quem Hyginus vocat Astrono micon, Poeticon, 11, 20: De Hammonis simulacro Leo qui Ægyptias res conscripsit... > Tertullianus, De corona, vII: Leonis scripta evolvas, prima Isis repertas spicas capite circum tulit. > Idemne est ac Leo Pellæus citatus ab Arnobio, Adv. gentes, 1. v, c. 2); idemque ac Leo Augustini, De civitate Dei, l. viii, c. 5: Sicut Leone sacer dote prodente ad Olympiadem scribit Alexander? › Idem, ibid., 1. XII, c. 10; Cyprian., De idol. vanitate, p. 9 ed. Oxoniensis; Minutii Felicis Octavius, c. 21. De hac quæstione disserui in Essai sur le Po lythéisme, t. I, p. 120 et seq. Rufinus, Hist. eccl., 11, 23: Alii repertum in historiis Græcorum veteribus ferunt Apim quem dam patremfamilias seu regem in Memphi posi tum, cum frumenta apud Alexandriam defecissent, ex proprio affatim civibus alimenta præbuisse. Quo defuncto, in honorem ejus instituerint apud Mem phim, templum in quo bos quasi indicium optimi agricolæ nutritur, habens quædam coloris insignia qui ex nomine ejus Apis appelletur. Zopóv vero, id est sepulcrum, in quo corpus ejus inerat, Alexan driam deduxerint et Soroapis primo ex composi tione Soro et Apis, postea vero per corruptionem Sarapim nominaverint. › Ibid. 5. 'Aлò 'Irázov. Hæc fabula a Nicephoro Callixto qui eam Græce e Rufino transtulit, 1. xv, C. 8, repetitur. Ibid D3. Eusebius commiscet Apollinis servitutem apud Admetum, ejusque mercenarium laborem, con junctim cum Neptuno, apud Laomedonta, ad Trojam exstruendam. Scaligerus, ex Eusebii Chronico, bunc errorem sustulit, p. 13 suarum Animadversionum. Versus ab Homero citatus est Iliad. Þ, 443: ad Lao medontis officium refertur. Col. 836 2. Omnino amplector Lamberti Bos opinionem Animadv., p. 115, qui proponit "Auwars pro cui substitutum est mutato in 0. Antea vidimus, in verbis ab Afri cano citatis, regnante Amosi Ægyptum Judæos de seruisse. Col. 837 3. Esbo Abesan vocatur in libro Judi cum c. xu 8. Post hunc (Jephte) judicavit Israel Abesan de Bethleem... qui septem annis judicavit Israel, mortuusque est et sepultus in Bethleem. In LXX Ibid. 13. Hic est error: scribendum est 29 anni, IV Regum c. xv,ν. Ibid. Azarias, Amasiæ filius, fert quoque Oziæ nomen; vide IV lib. Regum, c. xv, ubi hæc duo no mina ei dantur. Ozias apud Eusebium nominatur. Col. 841 8. Duplex occurrit opinio. Prior, et ea est Clementis Alex., Africani et Tatiani, Moysem synchronum statuit cum Inacho, primo Argivorum rege; posterior, quæ est Eusebii, Moysem coævum facit Cecropi I Acquis dicti, in quo incipit regum Atheniensium series. Recte hucusque; at mox om nia permiscentur cum unusquisque agit ut locum epochæ suæ assignet. Sed videamus quomodo alii aliis in statuendis temporibus contradicant, ut, in medium posito eventu historico posteriori, veram, si fieri potest, discernamus temporis notam. Cum Troja eversiointer insigniora primitivæ histo riæ Græcæ reputetur, tempusque idemin utroque sy stemate statuatur quo primam olympiadem præces sit, inde epocham suam auspicatus est unusquisque. Statuto utrinque ab excidio Trojæ ad primam olym piadem 407 aut 408 annorum spatio, superest ut videamus quot annis Inachus et Cecrops hanc præ cesserint. fic allatæ temporales note jam non con cordant; hinc suboritur confusio: hoc problema solvendum. Nos docet Eusebius in fragmento præfationis Canonis chronici a Syncello conservato, p. 65 et 66 edit. Lupar., Clementem, Africanum et Tatia num, Moysem statuentes Inachi æquævum, hunc 700 annis ante Trojam captam ponere: "Ivaxov Αt contra Tatianus ab eodem Eusebio citatus, Præp. evang., 1. x, c. 11, p. 494, eidem periodo tantum annos 400 tribuit, textusque conservatus Tatiani illi est conformis Eusebius autem idem spatium annorum inter Cecropem Trojamque captam reperit. Præp. evang., 1. x, c. 9. p. 484: 'EveŬ Concordant igitur quoad tempus quod a capta Troja ad Moysen fluxit, quoad vero synchronismum discordant. Hoc enim tem pore cyclus deerat ad quem reduci possent eventus.Διονύσιος ὁ Ἀργεῖος. "Αγις καὶ Κέρκυλος. δὲ καὶ Δέρκυλλος ἐν 'Αργολικοῖς. Αἰγίας Καὶ δὴ καὶ τῶν σοφιστῶν τῶν ἀμφὶ αὐτὸν, Ανάξαρχόν τε καὶ ᾿Αγιν ἀργεῖον ἐποποιόν. φθίνοντος μηνὸς ὀγδόῃ, Ομῶσις, Τέθμωσις, άλφα 'Αβαισσάν. 2 Εἴκοσι καὶ ἐννέα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν Ἱερουσαλήμ. τῶν Ἰλιακῶν ἔστησαν ἑπτακοσίοις πρεσβεύειν. Διόπερ εἰ κατ' Ἴναχον πέφηνεν Μωσής γεγονώς, πρεσβύτερος ἐστι τῶν Ἰλιακῶν, ἔτεσι τετρακοσίοις. θεν (ἀπὸ τῆς ἁλώσεως) ἐπὶ τοὺς ἀνωτέρω χρόνους βα δίζων, ἐν ταυτῷ τε συναγαγών, ἀριθμὸν ἐτῶν υἱ εὕροις ἂν, κατὰ μὲν Ἑβραίους Μωσέα, κατὰ δὲ Ἕλλη νας Κέκροπα τὸν γηγενή.
col. 1609–1610page 20 of 45
PG 21:1609Hoc autem non assequemur nisi duorum regnorum supputatione quæ duas epochas sejungunt, ex cano nibus Argolicorum regum a Castore Eusebioque confectis, in Eusebiano nempe Chronico, et ab Africano in Præp. evang.. l. I. Antea vero aliqua documenta in his auctoribus passim inserta videa mus quorum utique_ope aliquid luminis affere tur. Eusebius in Præp., p. 486, quid tempo ris effluxerit Semiramidem inter et Inachum con scripsit «Argolicorum rex primus Ina chus quinto Semiramidis successori, 150 annis post ipsam, respondet:. assignat quoque temporis spa tium quo distent hæc regina et Cecrops primus En Cecrops integro 400 annorum curriculo post Semiramidem revoluto enascitur, cum septimus Ina chi, ipso computato, successor in Argolica urbe re gnaret, ex canone nomenclaturaque ab Africano in Eusebio, Præp. evang., p. 494, allatis: Inachus, Phoroneus, Apis, Argeus, Criasus, Phorbas, Trio pas. Si tamen ex hoc 400 annorum numero a Ce crope ad Semiramidem interposito annos 150, qui istain ab Inacho disjungebant, subtraxeris, 250 annos pro duorum istorum regum interstitio reperies. Non hic immoratur Eusebius, sed a Semiramide usque ad captam Trojam prosecutus computum, paulo minus quam 400 annos a Cecrope usque ad hanc ætatem Ennumerat, levi verodiscrimine 800 annos a Semira mide Cum juxta ipsum vero Moy ses Cecropis coævus sit, Moysem concludit ab inde 400 annos habere minus quam Semiramin, 400 vero plus quam captam Trojam. Quod si hoc thema in Ta tiani computum contulerimus, 400 annos ab Inacho ad Trojam consequemur; ab ipsomet vero ad Semi ramidem annos solummodo 400; ista ergo mulier princeps ante Trojam solummodo 550 annis vixis set Hæc autem prima difficultas multum crescit Clemente Alexandrino interveniente, cum in textu suo, lib. i Sironatum, p. 579, tum in Eusebii cita tione, Præp. evang. l. x, c. 12, p. 497 Amosis moenia Abaridis diruit. Coævus fuit iste Amosis Inacho, si Ptolemæo Mendesino credi deris in lib. De temporibus... Regnante Amo side, inquit, Ægyptiaco rege, exierunt ab Ægypto, Moyse duce, Judæi: unde concludere licet sub Inachi ævo claruisse Moysem. Antiquius est Ar givorum quam Hellenum regnum (regnum dico ab Inacho conditum), quod testatur Diony sius Halicarnasseus in lib. De temporibus. Ab Hellenum regno ad Athenarum regnum quadraginta generationes eſſuxere: quippe quod conditum est 2 Cecrope el Autochthone secundum Tatiani icita verba. › Multa reperiuntur in hac supposita Tatiani cita venne quæ minime illius sunt. Apud nos est ejus Patrol. Gr. XXI. contra Græcos sermo, et quod ab ipso sit in aperto est; illud nempe inprimis legitur Amosis, teste Ptolemæo Mendesio, coævus Inacho habendus est.» Pariter antea dixerat quod subse quitur (Ptolemaeus) Te statur Ptolemæus Amoside regnante, Moysis ducatu Judæos Ægypto excessisse.» Reliqua autem citatio e Dionysio Halicarnasseo extracta prorsus Tatiano aliena est. Gaudet Clemens istis discursibus quos eruditis exprobramus, de proximo aberrantibus in proximum et de longinquo in longinquum, quasi navis de via deflectens; consueverunt enim res inter se quamdam similitudinem habentes connec tere. Attamen credas hæc a Clemente non ad dita fuisse, qui nequibat Tatiano ascribere quod Tatianus non dixerat. Cæterum, sive Clemens sive pseudonymus fuerit, a proposito non discedit; et contra omnem veritatis speciem origines regno rum prosequitur. (sub audiens quod quidem multo superius refe rendum est) «Arcadiæ regnum novem generationi bus fnacho posterius est (de hoc a Pelasgo consti tuto locuturus sum), qui et ipse pro Autochthone habebatur. Nee sic absurde loqui potuit Clemens: igitur hic est error transcribentis. Eusebius in loco citato non amplius vocem littera v repræ sentat; sic enim habet » Hæc versio est et ipsa vitiosa; legen dum est cum manuscriptis codicibus 467 et 468 «Phthiotidis a Deucalione institutum re centius est duabus generationibus quam Arcadia regnum. › Infaustus iterum numerus est ap positus pro p. 401, ubi Clemens intervallum assignal Inachun inter et Deucalionem Pro certo nempe habendum est non plus quam septem generationes regum esse inter eos: cum Crotopus Triope successerit, aut ad summum Patet item vocem de Attica dictam simili indigere correctione. Gentianus Hervetus huic numero substituere voluit numerum Inachum quarto ordine Triopæ successisse conji ciens; errans erratum correxit: legendum Con stat autem Clementem non scripsisse quod legimus ex eo quod, Tatianum usque referens, inferius citet hujus auctoris verba que præcedentia refellunt Quod si viginti generationes, aut una et viginti computentur ab Inacho usque ad captam Trojam, nullo modo admittendæ quadraginta ab eodem Ina cho ad Cecropem, qui Troja undecim generationibus antiquior exstitit. Clementis ergo additamentum se ponemus quippe quod ex errore natum nihil ad litemp solvendam valeat. Certitudinis ergo punctum quæ ramus, non quoad 400 annos qui a Moyse ad captam Trojam effluxere, siquidem in hoc omnes consen tiunt; sed 1°, quoad tempus a Semiramide ad Moysem elapsum; 2°, quoad regem Argis tunc tem poris regnantem. Cæterum non unius tantum auctoris testimonio probatur Semiramidem inter et Moysem non minus quam quadringentos effluxisse annos. Accurate ta men est notandum hic agi de Semiramide illa de qua Ctesias tractavit, quam inter omnes con sentit Abrahami temporibus regnavisse. De aliaΊναχος Αργεῖος ἡγεῖται κατὰ τὸν πέμ στον μετὰ Σεμίραμιν Ασσυρίων βασιλέα, ν' καὶ Ῥ ὕστερον ἔτεσιν αὐτῆς. Εἶτ᾽ αὖ πάλιν τῶν ἐτῶν ἄλλοις κατώτερον χρόνοις ἤδη που πλέον ἢ υ' ἐτῶν ὅλων συμπληρουμένων ἀπὸ Σεμιράμεως πρῶτος Αθηναίων βασιλεὺς Κέκροψ, ὁ βοώμενος παρ' αὐτοῖς αὐτόχθων, "Αργους ἡγουμένου Τριόπα, ὃς ἦν ἔβδομος μετὰ τὸν πρῶτον Αργείων Ίναχον. Ἀπὸ δὲ Κέκροπος ἐπὶ τὴν Ἰλίου ἅλωσιν, μικροῦ δέοντα ἔτη ν'. Διόπερ, εἰ κατ' Ἴναχον πέφηνεν ὁ Μωσῆς γε γονώς, πρεσβύτερος ἐστι τῶν Ἰλιακῶν ἔτεσι τετρακοσίοις. Κατέσκαψε τὴν ᾿Αούαριν ᾿Αμωσις, κατὰ τὸν ᾿Αργείον γενόμενος Ἴναχον, ὡς ἐν τοῖς Χρόνοις ἀνέγραψεν ὁ Μενδήσιος Πτολεμαίος... Κατ' ᾿Αμωσιν, φησί, τὸν Αἰγύπτου βασιλέα, Μωσέως ἡγουμένου, γεγονέναι Ἰουδαίοις τὴν ἐξ Αἰγύπτου πορείαν, ἐξ ὧν συνῶνται κατὰ Ίναχον ἠκμακέναι τὴν Μωσέα. Παλαίτερα δὲ τῶν Ἑλληνικῶν τὰ ᾿Αργολικὰ τὰ ἀπὸ Ινάχου λέγω) ὡς Διονύσιος ὁ 'Αλικαρνασσεὺς ἐν τοῖς χρόνοις διδά σκε:. Τούτων δὲ τεσσαράκοντα μὲν γενεαῖς νεώτερα τὰ Ἀττικὰ, τὰ ἀπὸ Κέκροπος τοῦ διφυοῦς δὴ καὶ αὐτόχθονος, ὥς φησι κατὰ λέξιν ὁ Τατιανός. Διφνεί ώς Κατέσκαψε τὴν Αἴαριν Αμωσις κατὰ τὸν Ιναχον γενόμενος, ὡς ἐν τοῖς Χρόνοις ἀνέγραψεν ὁ Μενδήσιος Πτολεμαίος. Κατ' "Αμωσιν Αἰγύπτου βασιλέα γεγονέναι Ἰουδαίοις φησὶ τὴν ἐξ Αἰγύπτου πορείαν εἰς ἅπερ ήθελον χωρία, Μωσέως ἡγουμένου. « Εννέα δὲ τα Αρκαδικα γενεαίς, τὰ ἀπὸ Πελασγοῦ· λέγεται δὲ καὶ οὗτος αὐτόχθων. » Τούτων δὲ ἄλλα πεντήκοντα δυοῖν νεώτερα τα Φθιωτικά, τὰ ἀπὸ Δευκαλίωνος. πεντήκοντα Τούτων δ' ἄλλων δυοίν νεώτερα. Τούτων (Αρκαδικών) δὲ ἄλλοιν δυοῖν νεώτερα τὰ Φθιωτικά. επτά, Ἀπὸ δὲ Μωσέως στρατηγίας καὶ Ἰνάχου ἐπὶ τὸν Δευκαλίωνος κατακλυσμόν (τὴν δευτέραν λέγω ἐπομβρίαν) καὶ ἐπὶ τὸν Φαέθοντος ἐμπρησμόν, ἃ δὴ συμβαίνει κατὰ Κρότωπον, γενεαί τεσσαράκοντα ἀριθμοῦνται. ὀχτώ. τεσσαράκοντα, τέσσαρσι, ἑπτά. πεντήκοντα, Εἰς δὲ τὸν χρόνον τῶν Τρωϊκῶν ἀπὸ Ινά χου γενεαὶ μὲν εἴκοσι ἢ μία πλείους διαριθμοῦνται,
col. 1611–1612page 21 of 45
PG 21:1611autem Semiramide loquentes nec Herodotum sequar, lib. 1, 184; nec Philonem Herennium (vid. Stepha num Byzantinum in voce nec Porphy rium, in bis ab Eusebio citatum in Præpar. evang., pag. 32 et 485: hic agitur, inquam, de illa illustri Semiramide, Nini uxore, licet parum curem utrum exstiterit necne. Con testor autem hanc Semiramidem ad minimum 400 annis Moysem præcessisse. Primam in hoc mihi sancta Scriptura auctoritatem suppeditat: legere siquidem est in Exod. x, 40, Hebræos in Ægypto cum patri bus suis permansisse annos 430: 'H xatolxnois ty ola τpiáxovta. Quod denegare videtur S. Paulus in Epist. ad Gal. 11, 16, 17: A:a0x poxExupμé Promulgata nempe lex in monte Sinai pactum a Deo foedus 450 annis ante non irritum fecit., Exinde pa tet Apostolum 430 annos numerare a vocato Abra hamo usque ad legis promulgationem. Nullo alio modo consentire posset Apostolus cum Exodo, nisi hæc verba, Abrahamum amplecte rentur a tempore illius vocationis. Sic rem intelle xit Eusebius p. 484: Moyse ad primum Abra hami vitæ annum si ascenderis, 505 annos invenies, scilicet 75 ante et 430 post ejus vocationem. › Hæc aliunde fulciri potest sententia. Etenim Afri canus, in fragmento quod excerpsit Eusebius pag. 487, in Præp. ev., suæ chronologiæ bases statuit semi Græcæ et semi-Hebraicæ; comprobatam commu nemque duobus populis epocham quærit, hancque se invenisse credit in anno primo regni Cyri, cum iste ultimus annus sit annorum septuaginta captivi tatis, et primus olympiadis 55. Hanc ait, viam si sequamur, aliæ concordes erunt historie. Toúto:5 Quoad historias quæ præcesserunt admittemus chronologiam Atticam quæ incipit ab Ogyge, quo regnante evenit primum diluvium in Attica, et qui Phoronæo coævus erat, ut narrat Acusilaus, qui computat ad primam usque olympiadem, quo tempore Græci tum primum modo certo annos recensuerunt, 1020 annos; ostende musque computationem hanc optime concordare tum cum iis quæ jam dicta sunt, tum cum iis quæ sequuntur. Hoc manifeste contradicit Varroni, quem citat Censorinus De die natali: priore cataclysmo quem Ogygium dicunt ad Inachi regnum anni circiter quadringenti.» De hoc infra agetur. Porro, si admitti potest hæc computatio, nempe Ogy gem sub Phoronæo vixisse, ab Ogyge ad primam usque olympiadem 1020 annos effluxisse, Trojæ ever sionem hanc ultimam epocham 408 annis præces sisse, nobis supererunt 612 anni, quibus addendo integrum regnum Inachi, id est 56 annos, et partem regni Phoronæi, id est decem circiter annos, 678 habebimus; eumdem fere numerum annorum repe riemus, si singula Argolica regna recenseamus, qua lia traduntur in canonibus Castoris et Eusebii in Chronico. Castor scribit annos 674, Eusebius, 671. Syncellus, quem modo refutabimus, p. 124, com pendium reguin Argolicorum, nec non tem poris quo duravit uniuscujusque regnum, tradit; sæpiusque recurrit ad quasdam hujus compendii partes, in Chronographia, juxta quam horum re gnorum summa multo major est. Ab Inacho, inquit, l. 1., ad nonum usque regem ejusdem gen tis, Sthenelum, 413 numerantur anni. 'And cou Quin que sequentes Danaidæ, e quibus Danaus est, illi præbent annos 162; in sunma, inquit, ab Inacho ad Acrisium usque, qui quintus fuit Danaidarum, anni numerantur 575. ' ' and Ivy Tandem ad e lopidas devenitur. Pelops, ex quo Peloponnesus no men duxit, annos regnavit 56: I^o↓ áp' où xì † Post Pelopem, Atreus et Thyestes, annos regnaverunt Post hos, Agamemnon, ad captam usque Trojam, annos 18. Addamus nunc. numeros: 575 +56 +65 + 18714. Inferius hac computatione utemur ut Syncellum Syncello opponamus. Cum omnes illæ computationes ad summam fere æqualem vergant, affirmare possumus Moysen Inacho minime coetaneum fuisse, si 400 annis solummodo ante captam Trojam vixerit, et Ptolemæum Men desium, licet chronologiæ Ægyptiacæ peritissi mum, si volueris, nihilominus Græcorum chronolo giam ignorasse: hunc Ptolemæum solum testem ha bent, qui Amosim et Inachum eodem vixisse sæculo contendunt. Perpendamus nunc utrum ætas Cecropis melius concordet cum quæsita epocha 400 annorum ante bellum Troja. Ab Ogyge ad Cecropem usque, ait Africanus, apud Eusebium, Præp. ev., L. x, c. 20, p. 490, At tica sine rege fuit per annos 189, ob clades quas attulerat diluvium. Sunamus iterum computationem ejusdem Africani, qui 1,020 annos numerat ab Ogyge ad primam usque olym piadem; de quibus abstrahamus annos 408 qui inter jecti sunt inter tempora capte Trojæ et supradictam olympiadem; abstrahamus item annos 189 per quos duravit anarchia Atticæ: supersunt anni 597, qui a dicta summa 1,020 sunt subtrahendi = 423. Hanc Africani computationem esse asserit pariter Syncel lus, p. 148. In canone regum Athenarum undecim, a Cecrope ad Menestheum usque, invenimus nume rum, in quo concordant Eusebii et Syncelli com putationes, paulo minorem annis 400; unde hic nu merus imminuitur tot partibus quot creverat alter 50 anni Cecrops Cranaus Amphictyon Erichthonius Pandion Erechtheus Cecrops II Pandion II Ægeus Theseus Menestheus Jam nobis superest ut eorum qui Moysem inter et captam Trojam plus quam 400 annos exstitisse scripserunt, sententias perpendamus. Syncellus, pag. 148, in dubium revocare vide!ur Inachi_epocham, qualem fuisse opinati sunt Cle mens, Tatianus, Africanus et Græci historici, tempo ribus diluvii Ogygis Judæorum secessum in Ægy ptum ascribendo. Concor dantne in synchronismo Inachi an in 400 annorum intervallo? Quid hoc significet mihi parum constat. Qui tuentur synchronismum Inachi, quos eosdem esse tradidit ac eos quos hic nominat, duplicemne et dubiam sententiam simul amplexi sunt? Hoc mi nime credo, et illud nihi parum verisimile videtur. Liquide affirmat Tatianus Moysen 400 annis exsti Lisse ante captam Trojam. Apud Euseb., Præp.Βαβυλών); Συσκευῇ τῶν Χριστιανῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, ἣν κατώκησαν ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ἐν γῇ Χαναάν, αὐτοί τε καὶ οἱ πατέρες αὐτῶν, ἔτη τετρακό την (προκεκηρυγμένην ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, ὁ μετὰ ἔτη τετρακόσια καὶ τριάκοντα γεγονώς νόμος οὐκ ἀκυροῖ. ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ἐν γῇ Χαναάν, αὐτ τοί τε καὶ οἱ πατέρες αὐτῶν, ἑπόμενοι, καὶ τὰς λοιπὰς ἱστορίας κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἀλλήλαις ἐφαρμόσομεν. πρώτου Ινάχου ἕως τοῦ θ', Σθενέλου ἐτῶν υιγ'. ἐπὶ ᾿Ακρίσιον πέμπτον ἀπὸ Δαναού. χώρα Πελοπόννησος...., βασιλεύει δὲ ἔτη νς'. 65: Μετὰ Πέλοπα, Ατρεὺς καὶ Θυέστης ἔτη ξε'. » Μετὰ Ωγυγον, διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ κατακλυσμοῦ πολλὴν φθοράν, ἀβασίλευτος ἔμεινεν ἡ νῦν Ἀττικὴ μέχρι Κέκροπος ἔτη ρπθ'. Διαφόρως ἱστορεῖται, τῶν μὲν ἐπὶ Φορωνέως, τῶν δὲ ἐπὶ ᾿Απιδος, λεγόντων. Ομοίως καὶ ἡ ἀπ' Αἰγύπτου πορεία τοῖς Ἑλλήνων ἱστορικοῖς διαφόρως οὕτω φέρεται κατὰ τοὺς αὐτοῦ (Ωγύγου) χρόνους, τῷ ἐπὶ ἀγύγου κατακλυσμῷ. Συμφωνούσι δὲ τούτοις ἐν τούτῳ καὶ Ἰώσηππος καὶ Ἰοῦστος, Ἰου δαῖοι ἱστορικοὶ, καὶ τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς λόγου Κλήμης ὁ Στρωματεὺς καὶ Τατιανὸς καὶ Αφρικανός.
col. 1613–1614page 22 of 45
PG 21:1613evang., 1. x, c. 11, p. 494: 'O MwoñS πPEOбÚTĘPÓÇ ÈOTI Hoc iterum dicit Clemens, Stromat. 1. 1, p. 579: "Erŋ, ws Emos el Etsi in Inacho annorum numerum majorem inveniamus, nihilominus Ogyges qui sub ejus successore Phoronæo vixit, adhue re motissimo intervallo a priore distabit: unde anno rum solummodo 56 discrepantia inveniretur. Solus ipse Syncellus est qui, se judicante, affirmat, Moy sen annis 592 ante excidium Trojæ venisse in mun dum. Vide illius locum, p. 170, D: 'Алò Mw Asie. nativitate Moysis, quæ evenit anno 46 Inachi, primi regis Argolicorum, mundi autem anno 3,738, ad Trojaæ eversionem, numerantur anni 592 etsi hanc computationem non admittat Euse bius. qui, ex omissione, in 216 annorum errorem incidit. > Nobis autem non incipit Moysis epocha a nativitate ejus, sed ab exitu Hebræorum e terra Ægypti, quam 430 annis recentiorem esse comprobavimus voca tione Abrahami. (Exodus 12-40; Paulus ad Galat. 111, 17.) Tunc natus erat Moyses 80 annis qui abstra hendi sunt a numero 592: abstrahamus pariter jam elapsos regni Inachi annos 46; tunc videbitur juxta Syncellum, Moysen 476 annis ante Trojam captam exstitisse. Si nunc addantur huic numero anni 216 de quibus Eusebium errasse contendit Syn cellus, equidem constabit Inachum annos 692 ante Troja ruinam vixisse; hocque parum a vero distat. Fatendum hic non ex Eusebio errorem venire, sed tribuenda est soli Syncello. Aliunde, si pos teriorem refellere voluerimus, illi opponere suffi ciet quam ipse tradidit computationem de tem porum curriculo quibus regnarunt Argolici regcs ab Inacho ad Agamemnonem usque, unde eva lescit summa annorum 714, ut diximus. Quo. modo ergo inter se concordare queunt numeri 476 et 714, si ad unum idemque tempus designan dum adhibeantur? Non immerito ergo Syncello re jicerentur injuriæ quibus Eusebium impetit de tempore quo vixit Moyses, pag. 153: T ME' ÉTEL Annus est quadragesimus quintus regni Cecropis Atquns, primi regis Athenarum, quo ille idiota Eusebius Pamphylus Hebreos ex Ægypto exiisse contendit, a Moyse ductos quod ex hoc illius anachronismo, anno Adami respondet 3,989, Aod. 22. Nihil tam nobis potest ostendere Syncelli stolidi tatem quam quod notavit, p. 125, de origine regni Argolicorum cum regno Assyriæ collato: Errasse mihi videtur Africanus, cum scripsit, in tertio libro Historic., constitutum fuisse regnum Argo licorum anno 200 regni Assyriæ sub Ario, quinto rege Assyriorum: etenim si talis admittere tur computatio, Moysen sequeretur natum fuisse an tequam Abraham inoreretur, cum in hoc omnes concordent auctores annum primum Abrahami re spondere anno 44 Nini regis secundi Ninivitarum post Belum; porro, Belus annis 55 regnavit; post hunc, Ninus 44 = 99: natus ergo erat Abraham annis 101 tempore quo natus est Inachus, unde.con cludendum esset Moysem in lucem venisse cum jam annis 101 Abrahamus natus esset, si Moyses noster, ut dicunt, coætaneus Inacho fuerit: quod repugnat. Hoc satis fuisset animadvertere, ad eos refellendos qui Moysen temporibus Inachi vixisse contendunt. Scriptura sacra nos docet ex Ægypto exitum evenisse anno 505 post Abrahaini nativitatem, quo tempore jam 80 annis natus esset Moyses. Exitus ex Ægypto fieri nequivit Inacho regnante, nisi ille princeps regnum inierit anno 505 post nativitatem Abrahami, unde (addendo 505 + 44 Nini, +65 Beli), ad annum 614 post conditum regnum Assy riorum reduceretur. Ex illa computatione decimo septimo Assyriorum regi coætaneus fuisset. Porro quomodo inveniri posset locus ante Trojæ ever sionem quæ immobilis epocha est, viginti Argolicis nec non undecim Athenarum regibus. incipiendo a septimo Argolico, Triopa? Nisi Africanus Inachum, ita ut fecit, collocavisset, sibimetipsi contradixisset manifeste Moysem coætaneum Inacho; asserens proinde ac Syncellus annos 714 numeravit ab Inacho ad excidium usque Trojæ, hunc contendens principem æquævum fuisse Moysi, necnon tempori exitus ex Ægypto, qui, inquit, solummodo annis 400 ante Trojam evenit. Cæterum, ut litem finiamus, ad temporum computationem recurram, quam, ab Era tosthene datam,sequitur Varro. Multum distat Erato sthenes ab iis quos jam citavimus; multo minus in præsenti quæstione; hanc Censorinus De Die natali, c. 21, nobis tradidit computationem; illius adulteratus textus magna denudatur lacuna de qua judicio nostro optime disseruit Boivinus natu major, t. II, Mem. Acad., p. 385; quam lacunam feliciter supple vit:: Varro tria discrimina temporum esse tradit, primum ab hominum principio ad cataclysmuni priorem, quod propter ignorantiam vocatur äöŋdov secundum a cataclysmo ad olympiadem primam, quod quia in eo multa fabulosa referuntur, ubixóv nominatur; tertium a prima olympiade ad nos, quod dicitur istopixóv. Primum tempus, sive habuit initium, sive semper fuit, certe quot annorum sit, non potest comprehendi; secundum non plane qui dem patet, sed tamen ad mille circiter annos et sex centos esse extentum creditur. › Igitur ex Eratosthene vel ex Varrone anni 1600 efflu xere a diluvio Ogygis ad primam usque olympiadem quo Africani computatio annis 580 superatur; sed hæc pene immensa discrepantia oritur ex eo quod Era tosthenes affirmet diluvium Ogygis 400 annis exstitisse ante Inachum: priore scilicet cataclysmo quem Ogy gium dicunt ad Inachi regnum anni circiter quadrin genti. En ergo Inachus annis 1200 ante olympiadem primam vivebat; unde annis 100 superatur Eusebiį computatio, annos 700 numerantis ab Inacho ad Trojam, annos autem 408 a Troja ad primam olym piadem; etenim de Troja, non autem de Inacho ii anni 408 intelligendi sunt, ut perlucide probavit Boivinus Hinc ad olympiadem primam plus qua dringenti. › Computatio hæc, e qua inferendum est annos 408 a capta Troja ad primam usque olympia dem exstitisse, ubique invenitur Idem Eratosthe nes, a Clemente Alexandrino citatus, Stromat. 1, p. 402, computationem istam sic in partes divisam tra dit. Troja usque ad reditum Heraclidarum in Pe loponnesum 80 anni effluxere; ad inde Ionicas colo nias usque, 60 anni; ab his ad Lycurgum tutorem adolescentis Spartæ regis anni 159; ab eo tempore ad primam usque olympiadem anni 108: 80 + 60 +159108407. Quod si annos abstrahamus 407 a 1280, nobis anni 793 supererunt Inachum in ter et Trojam captam. In eo potissimum consistit discrepantia Eratosthenem inter et alios quod ille diluvium Ogygis ante Inachum exstitisse asserat; alii vero, in hoc penitus afferant oppositam computa tionem licet concordent cum Eratosthene quoad cætera tempora. Eratosthenes autem, 100 annis Inachum augendo ideo magis ac magis separatur a Moyse cujus epocha sacris codicibus innixa incon cussa manet. Vide August., De civit. Dei, l. xvIII, c. 8. Col. 845 2. Diogenes Laertius, l. 1, seg. 56;τῶν Ἰλιακῶν ἔτεσι τετρακοσίοις. πεῖν, τετρακόσια καὶ πρόσω. σέως γενέσεως ἥτις ἦν κατὰ τὸ μς' ἔτος Ινάχου, τοῦ πρώτου βασιλέως Αργείων, κόσμου τε κατὰ τὸ γύλη Στη συνάγεται φίβ' ἐπὶ τὴν τῆς Τροίας ἅλωσιν, εἰ καὶ Εὐσεβίῳ οὐ δοκεῖ διαμαρτάνοντι σις' ἔτη κατα Κέκροπος τοῦ Διφυοῦς πρώτου βασιλέως ᾿Αθηνῶν τὴν ἐξ Αἰγύπτου πορείαν τοῦ Ἰσραὴλ διὰ Μωσέως φησὶν ὁ Παμφίλου ἐμβρόντητος Ευσέβιος γενέσθαι, ὅπερ κατὰ μὲν τὸν ἐκείνου παραλογισμὸν, τῶν ἐξ Ἀδὰμ ἐτῶν ἦν γὰ πθ'· κ' δὲ τοῦ Λώδ. (έξοδος) Ως αἱ παρ' Ἕλλησι τῶν χρόνων ἀναγραφαὶ παρέχουσι. Φιλοσοφίας ὁ λόγος πρότερον ἦν μονοειδής, ὁ φυσι κός· δεύτερον δὲ Σωκράτης προσέθηκε τὸν ἠθικόν τρίτον δὲ Πλάτων τὸν διαλεκτικὸν καὶ ἐτελεσιούργησε
col. 1615–1616page 23 of 45
PG 21:1615Unicum genus amplectebatur antiqua philosophia, scilicet physicam; cui novum addidit genus Socrates, ethicam nempe; quamque complevit Plato, tertium genus addendo, scilicet, dialecticam. Vide Aug. De civit. Dei, l. vi, c. 4. Socrates in activa (philosophia) excelluisse me moratur; Pythagoras vero magis contemplativæ, qui bus potuit intelligentiæ viribus, institisse. Proinde Plato, utrumque jungendo, philosophiam perfecisse laudatur, quam in tres partes distribuit: unam mo ralem, quæ maxime in actione versatur; alteram naturalem, quæ contemplationi deputata est; tertiam rationalein, qua verum disterminatur a falso. › Plu tarchus, De contradict. stoic., t. XII, p. 342, Hutte nii: • Chrysippus censet, adolescentibus studen dum esse primo logicæ, secundo ethicæ, tertio phy sicæ, et tandem eos studiis imponere finem debere, de diis immortalibus quæstionem inducendo. › Cum eadem multoties scripserit, satis erit ut illius verba referam, qualiter in libro v Vitarum (Dept Biwv) le guntur Col. 845 14. Atticus ille pater esse videtur Herodis Attici, de quo Suidas, in Vita hujus posterioris, di cit disumato Guateλexon. "Illius pater fuit prætor in Asia scriptusque inter bis consules designatos Videtur Attici nomen a patre ad filium transiisse, ex usu apud Romanos satis communiter recepto; in a Romanis discrepabant Græci qui ne confun derentur homonymi, filiorum nomina cum patrum no minibus conjungebant: etenim apud priores gentilia nomina ad nepotes transmittebantur uti apud nos, non item apud Græcos: verbi gratia, Romani scribunt Apollonium Molonem, ut Molonis filium designent. (V. I. 1x, c. 19), Plistonicem (A. Gellius, Noct. attic., vi, 8) ut designent filium Plistonicis; llero dem Atticum (ibid., 1, 2). Ilic Atticus ditissimus insperato factus fuerat, quia thesauro invento, imperator Nerva, ipse ditis simus, privatæque utilitatis immemor, rei repertæ partem sumere noluit. Vix enim princeps rem co gnovit, cum Attico rescripsit ut thesauro invento ad libitum uteretur. Cum autem instaret Atticus, ob jiciendo se tanto ob suum vivendi modum thesauro non indigere, respondit imperator: Hac ergo ab utere pecunia, cum ea uti non velis. Peroptime ta men Atticus ejusque filius his usi sunt divitiis, et uterque inter eximios scriptores numerati sunt. Vide Philostratum De Vitis sophistarum, in Herode; Aulum Gellum, loco laudato. Chronologice disceptatum est, ut dignosceretur utrum Atticus Platonicus de quo hic, nec non apud Theodoretum agitur (Therapeut. 1. vi et xn), idem fuerit ac pater Herodis: rem negantesnon secutus sum, nimirum propter parum prepollentes quas afferuntra tiones. Cæterum, mihi quæstio hæc minoris pon deris æstimata est quam ui in illa perpendenda lon gius tererem tempus. Col. 848 2. Jonsius, in libro Scriptorum histo riæ philosophiæ iv, 8, p. 250, legendum proponit æɛpł pro Hicque Suidæ sen tentiam sequitur Aristocles Messanensis (Messana urbs Italiæest in Sicilia) philo sophus peripateticus, de philosophia scripsit libros, in quibus omnes philosophos eorumque doctrinam re censuit. Uter est majori virtute præditus, Homerus an Plato?, Scripsit idem de rhetorica; Ilepi Expanions In Sarapi dem; 'Hoixà Biblia Eva Novem libros ethi ca. Ulterius legere erit magna fragmenta_libri quem de philosophia scripsit, et quem citat Theo doretus, in Therapeutica: sermone vui, p. 116, edi tionis Sylburgii, et sermone XII, p. 173. Ibid. Ibid. B3. Prover bium de quo hic agitur exstat apud quidem Platonem 1. 11 De legibus, p. 581 B. Læmarii, sed non hoc utitur ut suum damnei præceptorem, ut vero adolescentibus vino interdicat. XSTEEL εiç Tε to ouμa xal thy fuxhv; hoc usus Plutarchus, in præceptis conjugalibus, t. VII edit. Huttenii, p. in præceptis hygienes, ibidem, p. 375: "Iva oùy ph Hoc ultimum exemplum probat Aristoclis lectio nem ab Eusebio citatam anteponendam esse lectioni Platonis et primæ Plutarchi. Non dubito quin in hac syntaxi casus dativus melius adhibeatur. Et cum hoc utens proverbio Aristocles ad Socra tem alludit, res sane intelligi debet de Socrate Pla tonis, non autem de Socrate Xenophontis. Prior enim in eo totus inest ut irretiat contradicentes impli catis molestisque ratiociniis, et nisi attentio styli le poribus acueretur, profecto lector abjiceret librum cujus omnis scopus est evellendi opinionem, minime de avulsa opinione supplenda curans. Inde sequi tur me nullatenus intelligere qua ratione Plato, si tamen hoc fecit, Socrati tribuere potuerit culpam quæ verisimiliter in ipsum Platonem recidit; etenim locus secundi libri De legibus nullo modo ad Socratem spectat. Col. 848 1. Vide Diogenem Laertium, 1. 111, seg. 117, ubi definit doctrinas Stoicas quæ e cynismo de fuunt Dicunt sapientem, quemadmodum nulli pec cato obnoxius est, ita nullo sensu movendum; et ite rum, famam a sapiente nullo modo quærendam, cum ex ejus æstimatione idem valeant ea quæ laudant seu contemnunt homines. › Ibid. 5. Luzacus, de Digamia Socratis, p. 244, scribit de Zopyro agi in capite 91. VI, Fragm. Alexandri Aphrodisii. Vide Ciceronem, De fato, c. 5; Tusculan. quæst., l. iv, c. 37. Hoc Col. 853 14. Onomatotheta. Apud Platonem le gitur, juxta priscas editiones, voμoléans, ‹ legisla tor; et Vigerus hanc admittit lectionem, suamque tutatur sententiam loco sequenti ejusdem Cratyli, p. ;. Nonne legem nominas illud quod tibi nomina dedit? "Eox: Res ita videtur.> «Igitur ludimagister utetur opere legislatoris, cum adhibebit nomen.» Aoxsi po. ila mihi videtur. Putasne ergo omnem hominem legislatorem esse posse, aut solum modo hominem doctum? Patet hic scribendum esse voμobéins; sic opinatur ipse Heindorf in suis notis in Cratylum p. 20, t. III, editionis ab ipso ador natæ. Attamen huic lectioni contradicit codex mss. Gudii, ut nos docet Heindorf, qui scribit óvoparobé gŋs• mss. 466, 467 et 468 hic pariter ferunt vouo In loco citato legitur nominis auctor, quas voces alii vertunt in vocem legislator. Cum hic nodus adτὴν φιλοσοφίαν. «Πρῶτον μὲν οὖν δοκεῖ μοι κατὰ τὰ ὀρθῶς ὑπὸ τῶν ἀρχαίων εἰρημένα τρία γένη τῶν τοῦ φιλο σόφου θεωρημάτων εἶναι· τὰ μὲν λογικά, τὰ δὲ ἠθικά, τὰ δὲ φυσικά· εἶτα τούτων δεῖν τάττεσθαι πρῶτα μὲν τὰ λογικά, δεύτερα δὲ τὰ ἠθικά, τρίτα δὲ τὰ φυσικά· τῶν δὲ φυσικῶν ἔσχατος εἶναι ὁ περὶ θεῶν λόγος.» "Ηρξη της Ασίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ Αττικος, καὶ τοῖς φυσιολογίας περὶ φιλοσοφίας. Αριστοκλῆς Μεσσήνιος τῆς Ἰτα λίας, φιλόσοφος περιπατητικός· συνέταξε δὲ περὶ φιλοσοφίας βιβλία δέκα· καταλέγει δὲ ἐν τούτοις πάντας φιλοσόφους καὶ δόξας αὐτῶν. Πότερον σπουδαιότερος "Ομηρος ἢ Πλάτων; Εγραψε δὲ τέχνας ῥητορικάς 13. Επεκρύψαντο 465, 466. Σωκράτης,αὐτὸ δὴ τὸ λεγόμενον, ἐγένετο πυρ ἐπὶ πυρί. καθάπερ αὐτὸς ἔφη Πλάτων. Διδάσκοντες ὡς οὐ χρὴ πῦρ ἐπὶ πῦρ 424: Ἵνα μὴ πῦρ ἐπὶ πῦρ γένηται; πῦρ ἐπὶ πυρὶ (ὥς φασι), πλησμονὴ ἐπὶ πλησμονῇ καὶ ἄκρατος ἐπ' ἀκράτῳ γένηται. «Φασὶ καὶ ἀπαθῆ εἶναι τὸν σοφὸν διὰ τὸ ἀνέμπτωτον εἶναι. ἄτυφον εἶναι τὸν σοφὸν, ἴσως γὰρ ἔχειν πρός τε τὸ ἔνδοξον καὶ τὸ ἄδοξον. 259: Αγ' οὐχὶ ὁ νόμος δοκεῖ σοι εἶναι ὁ παραδιδοὺς αὐτὰ ὀνόματα) Νομοθέτου ἄρα ἔργῳ χρήσεται ὁ διδασκαλικός, ὅταν ὀνόματι χρῆται. » Νομοθέτης δέ σοι δοκεῖ πᾶς ἂν εἶναι ἀνὴρ, ἢ ὁ τὴν τέχνην ἔχων. θέτης.
col. 1617–1618page 24 of 45
PG 21:1617Platonem potius quam ad Eusebium spectet, illum Platonis editori solvendum relinquo. Col. 856 6. Vox diadextixó,, tum in hoc loco, tum apud Platonem non mihi bene reddi videtur per vocem dialecticus; hic enim potius agitur de homine varia idiomata edocto. Col. Ibid. 3. Leo Allatius, pag. 209 Comment. in Hexaemeron Eustathii, Eusebium accusat falsam dedisse nomini Cain significationem. Etenim legimus in sacris codicibus Evam peperisse filium dicendo (Gen. iv, 1) Possedi hominem per Deum. Unde de rivatur hoc nomen a voce possessionem significante. Vide interpretes. Ibid. Ibid. Ibid. Philo, De gigantibus, pag. 292 editionis Morelli Abram in terpretatur Pater sublimis, nomen quod illi datum est ut designaretur ingenium penitus deditum me teoris sideribusque observandís. Postquam edoctus effectusque melior fuisset, nomen mutare debuit. et factus est homo Dei, juxta hæc verba oraculi: Ego sum Deus tuus, etc. Appellatus est Paler electus vocis, quod interpretatur Abraham, id est Intellectus hominis virtute præditi, et Pater ser monis, quo mediante, inter se homines cominu nicant. > Clemens Alex. Strom., v, pag. 648 ‹ Quandiu Abrahamus totus in eo fuit ut astro rum motibus, necnon philosophiæ physicæ stude ret, nominabatur Abram, id est Pater sublimis. Postquam autem in cœlum suspexisset, et sive ibi Filium vidisset spiritu, ut quidam auctores ferunt, sive angelum tantum, gloria coruscum contemplatus esset; sive tandem alio quocunque modo Dei supra creaturam ordinemque naturalem præstantioris co gnitionem accepisset, nomini suo addidit litteram alpha (&ça), utpote verum Deum et unicum no scens, diciturque Abraham e physico sapiens et Deo amicus factus. Interpretatur enim, Pater ele ctus vocis: etenim vox, seu verbum prolatum, sonat, cujus pater est Noūç.» Ibid. Ibid. Ibid. mox Ibid. 8. Philo, De Abrahamo, pag. 377 editionis Morelli Qui mactandus erat Chaldaico idiomate appellatur Risus. Non bic agitur de risu, qui in lætitia vultum illuminat; bene vero de quiete et lætitia, quibus suffunditur intellectus. > Philo, De ebrietate, pag. 251: Tax№6 μèv oy Jacob nomen est doctrina necnon progressus et intelligentiæ grassantis. Israel nomen est perfectionis; nam hoc nomen significat contemplationem. Nonne autem summa virtus est Ens entium contemplari? › Col. 861, 1. Scripsi numerum quatuor loco nu meri duo. Nam evidenter hæc phrasis quatuor lit teris coalescit. Ms. 468 tertȧpwy pro dúo. Ibid. 1. Multi inter doctissimos disseruerunt de hoc epigrammate, cujus auctor ignotus est. Jose phus Scaligerus, Comment. in Chron. Eusebii, anno 1730, asserit in honorem Serapidis Ægyptiaci hoc epigramma compositum fuisse, et ex errore Eusebii, hoc in loco, Hebræorum Deo Jevohah tributum fuisse. Scaligerus auctorem habet Hesychium, ad vocem Henricus Valesius (Emendat. lib. 1, c. 2. et Notæ in Socratem hist., lib. v, cap. 17) ait Scaligerum merito scripsisse hoc epigramma factum fuisse in Serapidis honorem; sed addit ab eodem Scaligero dicti epi grammatis sensum non fuisse intellectum. Etenim Scaligerus intellexit, nomen Serapis litteris septem componi, dum e contra aliud dicere voluit poeta nempe Ægyptios Serapidem invocasse septem vo cales recitando, quibus inter precandum, varium locum assignabant, ut legitur in inscriptione quæ in urbe Burdigala inventa est, et quam citat Vinetus in Comment. in Auson. Demetrius Phalereus, 8 7 In Ægypto sacerdotes laudes deorum celebrant septem vocalibus, quas vicissim repetunt. (Vide notanı Gal. ad hunc locum.) Jablonskius (Proleg. ad Pantheon Ægyptiorum, pag. 56), præcedenti opinioni contradicit. Quid enim jucundi deorum auribus habere potuisset septem vocalium repetitio? In hoc, ait, aliquid ignotum la tet, quod ad religionem spectat et ad harmoniam planetarum, quarum unaquæque per vocalem unam indicatur. (V. Porphyrium, Comm. in Dyonisium Thra cem, p. 796 ed. Bekkerii). Jablonskius addit hujus epi grammatis auctorem quemdam inter Gnosticos fuisse quam sententiam ut tueatur, sequentes versus Var ronis Atacis in Chorographia affert, In fragmentis astronomicis poetarum inter Catalecta Scaligeri, pag. Vidit et ætherio mundum torquerier axe Et septem æternis sonitum dare vocibus orbes. Ibid. 7. Confer cum hoc loco ea quæ jam ab eodem auctore dicta sunt lib. x, cap. 5. Col. Ibid. Ibid. Ibid. 3. T... Ibid. Col. Ibid. Ibid. Col. Quid sentiendum sit de secunda migratione ista Judaicæ gentis in Ægyptum, a Persis depulsæ, enucleare tentavi: quæ migratio ad nullum alium eventum referri potest, nisi ad factum historicum quod subobscurum est, quamvis recentium testi monio auctorum fretum, hoc est bellum Ochi ad versus Phoenices et Sidonios rebelles. quo in bello videtur Ochus Judæos quoque fuisse hostiliter prose cutus, unde primum Judæi in Ægyptum fugere co acti sunt; deinde postquam idem Ochus Judæa po titus est, magnam partem incolarum transtulit in Hyrcaniam, juxta Caspium mare. Recentes et Chri stiani auctores hunc eventum retulerunt. Syncellus post Africanum, pag. 256 (leg. Orosius, lib. 111, 7: ‹ Tunc etiam Ochus qui et Artaxerxes post transactum. in Ægypto maxiıını diuturnumque bellum, plurimos Judæorum in trans860 3. Τανταλώτατον 465; ταλαντώτατον 11. Πεποίηται 467. 13. Αφανη 466, 467. "Αβραμ γὰρ ἑρμηνευθεὶς πατήρ ἐστι μετέωρος· ὄνομα τοῦ τὰ μετέωρα καὶ ἐπουράνια περι σκοπουμένου πάντα Νοῦ. "Όταν δὲ βελτιωθεὶς μέλλη μετονομάζεσθαι γίνεται ἄνθρωπος Θεοῦ, κατὰ τὸ χρησθὲν αὐτῷ λόγιον· Ἐγώ εἰμι ὁ Θεός σου κ. τ. λ, Καλείται γὰρ πατὴρ ἐκλεκτὸς ἠχους ἑρμηνευθείς ᾿Αβραάμ· ὁ τοῦ σπουδαίου λογισμός· ἐξειλεγμένος τε καὶ κεκαθαρμένος, καὶ πατὴρ φωνῆς ᾗ συνηχοῦμεν. 2. Κληθήσῃ 468. 4. Όπως ἄν ἔχηται, 467; ὁποίας ἂν ἔχητ. 465. 6. *Όνομα θεόθεν λαμβάνει 465, 467; ἀσκητικόν 465. Ο μελλήσας σφαγιάζεσθαι καλεῖται Χαλδαϊστὶ γέλως· γέλως δὲ, οὐχ ὁ κατὰ παιδιὰν ἐγγινόμενος Στόματι, παραλαμβάνεται νῦν· ἀλλ' ἡ κατὰ διάνοιαν εὐπάθεια και χαρά. « μαθήσεως καὶ προκοπῆς ὄνομα, ἀκοῆς ἐξηρτημένων δυνάμεων, Ἰσραὴλ δὲ τελειότητος· δρασιν γὰρ Θεοῦ μηνύει τοὔνομα· τελειότερον δὲ τί ἂν εἴῇ τῶν ἐν ἀρεταῖς, ἢ τὸ ὄντως ἰδεῖν. ἑπταγράμματον τὸ ὀργίλον καὶ σκληρὸν καὶ Σάρα πιν. Περὶ ἑρμηνείας, Ἐν Αἰγύπτῳ δὲ τοὺς θεοὺς ὑμνοῦσι διὰ τῶν ἑπτὰ φωνηέντων οἱ ἱερεῖς, ἐφεξῆς ἠχοῦντες αὐτά. « 864 6. Κατεμίγνυς 467, 468. 12. Περυσιολόγηται 467. 15. Καταβέβλητο 466. 4. Κέχρηται 467. 866 2. Την σοφίαν 466. 7. Εὖ μάλα 466. 14. Τοὺς τῶν ὄντων φύσεως το 466, 868 6. Επηκολουθηκέναι 466. Ωχος Αρτα ξέρξου παῖς εἰς Αἴγυπτον στρατεύων μερικὴν αἰχμαλωσίαν εἷλεν Ἰουδαίων, ὧν τοὺς μὲν ἐν Υρκανία και τώκησε κατώκισε), πρὸς τῇ Κασπίᾳ θαλάσσῃ, τοὺς δὲ ἐν Βαβυλῶνί.
col. 1619–1620page 25 of 45
PG 21:1619D. SEGUIERI A. S. BRISSONE NOTÆ. migrationem egit, atque in Hyrcania ad Caspium mare habitare præcepit.» Eusebius in Chronic. ad annum MDCLVIII: QX05 (des lectum) S. Hieronymus, in sua versione Latina, 'ATO Saous pro urbe habuerat: Ochus, Apodasmo Ju dæorum capta, in Hyrcaniam accolas translatos juxta mare Caspium collocavit Scaligerus hunc gravis simum errorem emendavit. Nunc statuenda epocha, qua Plato in Ægyptum iverit; quod profecto evenit antequam Ægypto potiretur Ochus (anno secundo 107 Olympiadis, anno 349 ante Christum natum). Plato autem mortuus est annos 81 natus (anno primo 108 Olym piadis, anno 346 ante Christum). Juxta Diogenem Laertium, post suum ab Italia reditum mortuus est Plato (lib. 1, seg. 6). Reipsa in Italiam venit Plato ad philosophos Pythagoricos Philolaum et Eurytum exinde in Egyptum ad prophetas tac). id est sacerdotes Ægyptios. Multi auctores, inter quos Quintilianus, Apuleius, Clemens Alexandrinus, Valerius Maximus, et Cicero, multis in locis, in Ægyptum contendisse Platonein memorant, tempus vero tacent; si tamen Ciceronem excipiamus, qui in suæ Reipublicæ loco a Nonio citato, ad vocem Con tendere, nos docet Platonem in Italiam venisse post mortem Socratis: Andisse te credo, Platonem, So crate mortuo, in Ægyptum discendi causa, post in Italiam contendisse. Mortuus est Socrates anno primo 95 Olympiadis, anno 398 ante Christum tuncque temporis, annos 32 natus erat Plato. Juxta Diogenem Laertium idem annos 28 natus, Mega ram, Cyrenem, Italiam, et tandem Ægyptum in visit quæ omnia satis inter se concordant. Dio genes illius in itinere comitem fuisse Euripidem tradit; alii addunt Eudoxum Cnidum geometram et siderum spectatorem celeberrimum. Eusebius (et in hoc concordat cum parte maxima Christianorum au ctorum) Platonem Moysis discipulum facit: con trariam tuetur sententiam Lactantius, lib. iv Instit. cap. 2: ‹ Soleo mirari, inquit, quod cum Pythago ras et postea Plato amore indagande veritatis accensi ad Ægyptios et Magos et Persas usque penetrassent ut earum gentium ritus et sacra cognoscerent (su spicabantur enim sapientiam in religione versari), ad Judæos tantum non accesserint, penes quos tunc solos erat, et quo facilius ire potuissent. › Platonem ex sacris Moysis libris notiones theo logicas hausisse affirmarunt aliqui, ipsumque præ oculis habuisse versionem septuagintavirali anti quiorem, ex cujus lectione orta est tam lucida phi losophia. Quibus contradicit Aristæus, certissimis rationibus asserens nullam exstitisse sacrorum co dicum versionem antequam regnarent Ptolemæi. Supradictam sententiam, opera perdita, propugna runt Clemens Alexandrinus (Stromat. 1, p. 460); Origenes, Adversus Celsum (I. VI, p. 288 edit. Camboric.); Justinus martyr, Parænet. passim, Apologia...; Ambrosius, sermone 18, in psalm. CXV Theodoretus (Therapeut., I. 11, p. 90 et 91 edit. Sylburgii); Josephus contra Apionem 1. 11, et alii quos omnes refellit, inter alios multos, Au gustinus, De civitate Dei, l. VII, c. 11. Col. 868 1. Codd. 465 et 466 post addunt vov. Ibid. Col. 869 8. Taτa 466, 468. Col. 872 4. Origenes, Contra Celsum, I. IV, p. 198 ed. Spenceri: Scio Numenium Pythagori cuni, virum in explicando Platone peritissimum, et in Pythagoreis placitis versatissimum, in multis suorum scriptorum locis exposuisse Moysis et pro phetarum dicta, eaque ad allegorias, retulisse ut in libro qui inscribitur Epops, in libris De numeris, nec non in libris De loco, et in tertio libro De bono, ubi narrat, tacito nomine, et quodam detorto modo, historiam Jesu (Josue): recte an secus? hic non agitur. › Col. 873 14. Verba hæc jam Numenio tributa sunt a Clemente, sed non sub forma dubitationis sicuti nunc. Legitur hic Clementis locus in lib. 1 Stromat., p. 410 et 411, quem transcripsit Euse bius, 1. ix, c. 6, p. 411; 1. x1, p. 527. Theodoretus, (Therapeut. sermone secundo, p. 37 ed. Sylburgii) idem dictum Numenii refert. Dictum est de Philone Judæo, illum Platonizavisse, quod rectius dictum, nempe a Philone compilatus est Plato, tum sen tentiarum, tum verborum respectu, "Hiwy rha zwvitel, hát thuviet. S. Hieronymus De viris illustribus; Isidorus Pelus., 1. 1, ep. 81; Photius In Bibliotheca, cod. xv; Suidas, in voce Philo. Col. Plu tarch. [bid. Hoc proverbium ab Heraclito Exoteirós dicto, id est obscurus, satis ce lebre fuit apud veteres; Plato in Cratylo, p. 265 ed. Læmarii A Heraclitus alicubi dicit, omnia transire, nihilque iminotum manere, atque universa fluminis decursui comparans, addit, In idem flumen bis non descen dimus. ▸ Aristoteles, Metaphys. 111, 5, p. 79, ed. Brandisii, in-8 Seneca, epist. 58: Hoc quod ait Heraclitus: In idem flumen bis non descendimus. ▸ Multoties ad hoc redit Plutarchus. Quæst. natural. secunda, p. t. XIII De Sera Numinis vindicta, p. 62 editionis Wyt tenbachii Heraclitus Ponticus, Allegoria Homerica, p. 443 editionis Gal. Descendimus, et non descendimus in idem flu men. > Hoc pariter desumptum est ab Heraclito Obscuro. Vide c. 20, 1. xv Præp. evang, p. 821, et Schleier macherum, in Musæo antiquitatis Wolfii, p. 356. Ibid. 2. 'Exμaɣɛior. Hæc vox in sensu im pressionis invenitur apud Philonem Judæum, De profugis, initio: Terental o xogos xal rates In tractatu De mundi opificio, p. 33' Morelli: Hiç Clemens Alexandrinus, Protrept., pag. 77: Ta Plato in Timmo Longino citatus in tractatu De sublimi, § 32, ubi legebatur vov. Vide Plato, Legum VII, 632 et 638 ed. Læma rii; tandem Plutarchum, in Symposiacorum libro v PræmioΑρταξέρξης εἰς Αἴγυπτον στρατεύων ἀποδασμὸν εἷλεν Ἰουδαίων, οὓς ἐν Υρκανίᾳ κατώκισε πρὸς τῇ Κασπίᾳ θαλάσσῃ. (παρὰ τοὺς προφή γενησόμενον Καὶ τί τὸ πεποιημένον, αὐτὸ τὸ ποιηθησόμε 4. Τούτοις... ἡμῶν 465, 466, 467. τωνίζει, ἢ Πλάτων φιλωνίζει. 876 3. Ἐπερείσῃ 467; ἐπερείσῃς 11. Ποταμῷ γὰρ οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι δις τῷ αὐτῷ καθ᾿ Ηράκλειτον. Λέγει που Ἡράκλειτος ὅτι πάντα ῥεῖ καὶ οὐδὲν μένει· καὶ ποταμοῦ ῥοῇ ἀπεικάζων τὰ ὄντα λέγει, ὡς δὲς εἰς τὸν αὐτὸν ποταμὸν οὐκ ἂν ἐμβαίης. Ο Κρατύλος Ηρακλείτῳ ἐπετίμα εἰπόντι, ὅτι δὶς τῷ αὐτῷ ποταμῷ οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι· αὐτὸς γὰρ ᾤετο͵ οὐδ᾽ ἅπαξ. 5,: Ποταμοῖς γὰρ δὶς τοῖς αὐτοῖς οὐκ ἂν ἐμβαίης, ὥς φησιν Ηράκλειτος. Λήσομεν εἰς τὸν Ἡρακλείτειον ἅπαντα πράγματα ποταμὸν ἐμβαλόντες, εἰς ὃν οὐ φησὶ δὲ; ἐμβῆναι. Ποταμοῖς τοῖς αὐτοῖς ἐμβαίνο μεν καὶ οὐκ ἐμβαίνομεν. ὑπ᾽ αἰτίου τινὸς γέγονεν. Ὁ δὲ τοῦ ποιοῦντος λόγος αὐτός ἐστιν ἡ σφραγὶς ᾖ τῶν ὄντων ἕκαστον μεμόρφωται, παρ' ἂν καὶ τέλειον τοῖς γινομένοις ἐξ ἀρχῆς παρακολουθεῖ τὸ εἶδος, ἅτε ἐκμαγεῖον καὶ εἰκὼν τε λείου λόγου. ἄνθρωπος κατὰ μὲν τὴν διάνοιαν ᾠκείωται θείῳν λόγῳ, τῆς μακαρίας φύσεως ἐκμαγεῖον, ἢ ἀπόσπασμα, ἢ ἀπαύγασμα γεγονώς. ἀγάλματα, τὰ ἀνδρείκελα πόρξω τῆς ἀληθείας ἐπί κηρον ἐκμαγεῖον καταφαίνεται.; Μαγείριον τόν γε μὲν σπλῆνα τῶν ἐν τὸς ἐκμαγείον, ἔπατι οἷον κατόπτρω παρακείμε Αλλ' ἀτέχνως τῷ σώματι παραζῶσαν ψυ
col. 1621–1622page 26 of 45
PG 21:1621anne ubi apparet vocem xam voci speculum, quasi imaginem reddere primi subjecti. Hic conceptaculum signi fcat, sicut in lib. xv, c. 44 Vide notam Petavii in Themist., serm. 21, p. 501 notarum, editionis Harduini; hanc vocem vertit nunc expressam imaginem, nunc conceptaculum. Col. 877 9. Voluitne Plutarchus loqui de pri smate? Nescio textus ejus depravatissimus melius ab Eusebio redditur. Col. 880 2. Herennius, in Metaphysicam, ms. 1885 Bibliothecæ Regiæ, folio 39, verso, opus quod videre est inter Anecdocta cardinalis Maii, quædam scripsit satis magni æstinanda de voce et haec versa leguntur, p. 247, t. II tractatus 'De Po lytheismo quem edidi apud Hachette, in-12º, 1840. Col. Ibid. Ibid. lbid. Ibid. Ibid. 14. 466, 468. Ibid. Ibid. 7. Textus Septuaginta Interpretum pau lulum discrepat ab Eusebii versione. Eusebius LXX Ibid. Ibid. Ibid. Col. Ibid. Ibid. Ibid. Col. 885. 11. Citationes subsequentes e libro De confusione linguarum depromptæ sunt.. Ibid. 14. Hæ citationes desunt in libro Philo nis e quo ipsas Eusebius se hausisse asserit, qua rumque ideo auctor esse nequit. Vide notam præ cedentem. Ibid. 10. Nullus exstat dialogus Platonis qui Epimenides inscribatur. Patet igitur Euse bium aut voluisse aut saltem debuisse scribere Epinomides, quandoquidem legitur hic locus pag. 702 G editionis Ficini, p. 986 ed. Henrici Stephani, 662 ed. Bekkerii: admissus fuerat hic error l. x, c. 4. Col. 888 7, Correxi, in Platonis textu, pro quod, me judice, in hac phrasi minime admitti potest.. Ibid. € 11. hic adhibetur per opposi tionem voci intellectuale: quod fere idem sonat ac vox materiale. Col. 892 7. Vox sensu defen dendi, profitendi, tradendi doctrinam philosophi cam a scriptoribus philosophis usurpata est. Origenes Contra Celsum, 1. v, § 20, p. 244 edit. Cantabridg. Celsus cre dere non debet antiquitatis sapientium opiniones propugnatores habere apud homines qui nihil aliud nuntiant nisi fidem quæ Christi doctrina innititur.» Ammonius (Comment. in librum Aristotelis De interpretatione, p. 31 ed. Sabii:) Negat Aristoteles Hngnarum originem naturae adscribendam esse; sed eo tantum sensu hoc negat quo idem asserebant Heracliti discipuli. Ibid. 8. Non idem est proverbium quoad textum, ac illud apud quod Numenium legimus si saltem sequamur textum Luciani qui multoties dictum repetit proverbium. In Philopseude, l. p. Navigium, p. Zeuxide, I, In Herm., p. Col. 893 4. 466, 467, ut et infra. Col. Ibid. Ibid. Col. 900 5. 'E6pziov 468. Ibid. Col. 901. 10. 466, 467, 468, et Plato. Ibid. Ibid. 4. Textus habet, secundus et tertius Non dubito quin verba glossa sint omnia permiscens. Enim vero in loco sequenti, de uno tantum ente loquitur. Nescio an Cyrillus Alexandrinus, qui (libro y contra Julianum) quædam ex eodem auctore deprompsit, hunc pariter locum exscripserit. Quidquid sit, non minus exsisteret adulteratio, quantumvis antiquitus admissa. Patet equidem transcriptorem Christianum voluisse inducere Trinitatem, de qua nullatenus agitur apud Numenium, eumque scri psisse quæ verba, quocunque modo intelligantur, intra parenthesin includenda sunt. Istiusmodi adulteratio legitur infra: editiones_ha bent, ex majori manuscriptorum numero, pro quod fert. mss. quodque Vigerus in Nolaf restituit et in versione secutus est. Ibid. 5, Aurel. Aug., De civit. Dei, 1. 5, 29 Quod initium sancti Evangelii, cui nomen est secu dum Joannem quidam Platonicus, sicut a sancto sene Simpliciano, qui postea Mediolanensi Ecclesiæ præ sedit episcopus, solebamus audire, aureis litteris conscribendum, et per omnes ecclesias in locis emi nentissimis proponendum esse dicebat.» Vide notam Ruhnkenii in Longini tractatum De sublimi, sect. 9, p. 250 editionis Toupii. Col. 904 3. Ammonius in lib. Aristotelis De interpretatione, verso paginæ quintæ, editionis Al ding Addere debemus, eorum gratia qui ad ontolo giam remeare volunt nec non studere quonam di stent intervallo causæ et effectus de quibus hic agitur, supra, substantias materiales exsistere tres primordiales ordines: nempe divinum, intelle ctualem et denique principium animarum. Porro, dicemus res a Deo suam trahere originem: intel lectuali ordine cognitiones gignuntur; a principio autem animarum, quod penitus a natura materiali corporum discrepat, et penes quod est ratiocinandi facultas, voces articulata originem depromunt. › Ibid. Col. 905 2. Doctrina hæc, qua Divinitas con funditur cum numeris, ab omnibus Pythagoreis præ dicatur Vide Vitam Pythagoræ apud Jamblichum, p. 124 (Hoc desumptum est ex opere )χὴν οἰομένους τοῖς ἐκείνου συμμειδιᾷν πάθεσι καὶ πολὺν αὖ συνεπισκυθρωπάζειν ὥσπερ ἐκμαγείον ἢ κάτοπτρον Κ. Τ. Λ., κάτοπτρον, Ὕλην οἷον τιθήνην καὶ ἐκμαγείον. ἄῤῥητον 881 8. Περὶ δή 467. 9. Τοῦ περί 466, 407. 12. Λέγοντες 465. 3. Εὐθέα 466, 468; εὐθείᾳ 467. 10. Ως δέ 466, 467. "Αμα 2. Πέμπτον 466. Εγώ Θεὸς πρῶτος καὶ ἐγὼ μετὰ ταῦ τα. Εγώ Θεὸς πρῶτος, καὶ εἰς τὰ ἐπερχόμενα ἐγώ εἰμι. 11. Συγκρίνων 467. 4. Εὐχόμενος 466. 3. Τό δέ 468. 884 8. Συνάγει 467. 15. Δημιουργικόν 466, .. 10. Καὶ αὖθις 467. 4. Τεχνίτης 466, 468. δαήμων, εὐδαίμων Αἰσθητόν, νοητόν, πρεσβεύειν, Οὐ δύναται κρίναι Κέλσος ὅτι οὐ δεῖ τὸ βούλημα τῶν σοφῶν ἐκείνων ἀνδρῶν νομίζειν πρεσβεύεσθαι ὑπὸ τῶν πλεῖον πίστεως μηδὲν ἐπαγγελλομένων τῆς πρὸς τὸν Χριστιανῶν λόγον. Τοῦτο γὰρ αὐτῶν ἀποφάσκει τῇ φύσει ὅπερ επρέσβευον οἱ Ηρακλεί ται. Σπο δὸς γίνεται ὁ θησαυρός, 1, 32, 58: "Ανθρακες ἡμῖν ὁ θησ σαυρός. 265. "Ανθρακές σοι ὁ θησαυρὸς ἔσται. 111 840: "Ανθρακες ἡμῖν ὁ θησαυρὸς ἦσαν. 1, 71, 813: "Ανθρακάς μοι τὸν θησαυρὸν ἀποφήνας. Κηδεύοντος 896 15. Τὸν φυτ. 466. 2. ίδης 467. 4. Αφείλατο 466, 467. 1. Καταταχθῆναι 466. Αινίγμων 12. Περί 466, 467, 468. ὁ δεύτερος (καὶ τρίτος). καὶ τρίτος καὶ τρίτος, Περί Πατρὸς καὶ Υἱοῦ περὶ Θεοῦ, 468 Παραθετέον ἑξῆς τοῖς βουλομένοις ἀνάγειν ἑαυ τοὺς ἐπὶ τὴν τῶν ὄντων θεωρίαν, καὶ τὰς ἐξῃρημένας τούτων, περὶ ὧν ὁ λόγος, αἰτίας σκοπεῖν, ὅτι τριῶν ὄντων ὑπὲρ τὰς φυσικὰς τῶν ἀρχικῶν διακοσμῶν, τοῦ τε θείου, καὶ τοῦ νοεροῦ, καὶ πρὸς τού τοις ἔτι τοῦ ψυχικοῦ, τὰ μὲν πράγματα θεόθεν παρ ἀγεσθαί φαμεν, ἀπὸ δὲ τῶν νοερῶν ὑφίστασθαι τὰ νοήματα, καὶ ἀπὸ τῶν ψυχικῶν τῶν κατὰ τὸ λογικὸν χαρακτηριζομένων, καὶ παντὸς σώματος χωριστὴν οὐσίαν ἐχουσῶν ἀποτελεῖσθαι τὰς φωνάς. 7. Επισκοπεῖ 407. Κέκλυθι κύδιμ' ἀριθμὲ πάτερ μακάρων, πάτερ [ἀνδρῶν. Ἔφα τὰν ἀριθμῷ οὐσίαν ἀΐδιον εἶναι μὲν ἀρχὰν προ μαθεστάταν τῷ παντὸς ὡρανῶ καὶ γὰς καὶ τᾶς με ταξὺ φύσιος ἔτι δὲ καὶ θεῶν καὶ δαιμόνων διαμονᾶς ῥίζαν. Ἱερός λόγος ἐκ δὲ τούτων φανερόν γέγονεν ὅτι τῶ ἀριθμῶ ὡρι σμένην οὐσίαν τῶν θεῶν παρὰ τῶν ὀρφικών παρέλαβε,
col. 1623–1624page 27 of 45
PG 21:1623‹ Asserebat substantiam æternam includi in numero, hocque nempe esse principium quo ju vante facilius intelligitur quid sint cælum inte grum, terra, naturæque intermediæ inde pariter deorum nec non dæmionum origo permanens dedu citur. Quibus ex verbis patet Pythagoram nu mero tribuisse certam deorum exsistentiam: hanc in Orphicis doctrinam hauserat. Col. 906 6. “E0ŋxev 467. Col. 908 10. Didymus ille, ex quo Eusebius locum hunc desumpsit, pro certo habendus est philosophicarum sectarum scriptor; hujusque, (sub nomine alii Didymi, 1. xv. c. p. 817) fere similem locum legimus de Stoicis: unde infe rendum videtur Didymum nostrum jure con fundendum esse cum alio Didymo qui nominatur inferius, nec non cum alio Didymo de quo loquitur Clemens Alexandrinus, in primo libro Stromatum, de philosophia pythagorica Vide Stromat. p. 366; idem demum noster Didymus erit ac is quem citat Stobæus in Eclogis physicis, l. 1, p. 14 ed. He rennii in capite; forte legendum est Пɛpì uipéσɛwr, id est sectarum philosophicarum; saltem hoc sentiunt omnes qui hunc citaverunt, nempe Schefferus, De natura philosophie Italica, p. 3; et Herennius in loco Stob:ei, qui non nominavit Schefferum, primum hujus emendatæ lectionis au ctorem. Suidas, inter omnes Didymos de quibus agit, unum sub cognomento præbet Jonslus De scriptoribus hist. philos. legendum cense "Apetos, juxta Eusebium. Kusterius hanc abjicit correctionem, quæ mihi tamen optima videtur. Sto bæus, in Eclogis physicis, 1. 11, p. 14 Herennii, in eo sequens Xenophanem, scholæ Eleaticæ ducem, nobis Didymum tradit ut auctorem cujusdam fragmenti De incertis hominum cognitionibus. Juxta Herennium ejusdem Didymi est aliud fragmentum quod legi mus in aliis collectaneis, nempe Florilegio Stobæi fragmentum illud est quod, sub hoc vocabulo Epi tome documenta nobis suppeditat de ethica Ari stotelis; demum hunc Didymum confero cum Ario Heracleopolita quem citat Eusebius noster, 1.1 Præp., c. p. En ergo noster Did mus cognominatus Arius; quis autem Didymus ille, et quonam tempore vixit?-Si fides haber da sit Jonsio (c. 1, 1. 1, His. Phil.) Varronis coætaneus fuit Didymus Arius; sic enim apud Jon sium probatur: Athenæus, 1. xi, 3, citat epigra phum de Demetrio Phalerao ab Asclepiade com positum; "Asplov quod vertit, per Arei magister, arbitrans hic agi de nostro Didymo Ario; porro si Asclepiades ille idem sit ac Asclepiades Myr lanus, grammaticus fuit, et si præterea magister fuit Didymi Arii, Varroni coætaneus esse debuit; fabricius e contra (vide Heren. de Stobo, 1. I. ) illum asserit Neroni coævum fuisse; quas affert ra tiones quasque approbat Herennus, has perpendere non mihi datum est, cum primam editionem Biblio theca Grace Fabricii, ad quam legendam remittit, in promptu non haberem; parvi ponderis est Eu sebii lectoribus hæc de determinandis temporibus quæstio. Col. 913 14. Non de sexto, bene vero de quinto libro Stromatum, pag. 702, hic depromptus est lo cus; hoc factumne est ex descriptoris errore, an ex alia partium divisione operis cujus initium pe riit illud affirmare non ausim. Ibid. 7. Omnibus notum est quanti momenti apud Pythagoreos exstiterint numeri; divinitatis squideni expressam in eis imaginem credebant. Ante ommes plurimi æstimabatur sextus numerus; idem Clemens illud exponit in eodem libro Stromat., p. (prophe tam Genesis) «Pythagorei in hoc con sentientes cum propheta, declarant numerum sex tum perfectum esse, propter mundi genesim; hunc quoque numerum vocant Meseuthym et (matrimonium), quia medius est terminus numeri recti, id est, inter numeros decem et duo: etenim, ab utroque pariter distat. Ut autem matrimoniuni gignit ex conjunctione maris et feminæ, sic nu merus iste, coalescens ex numero ter impare mare habito, et numero pare duo, habita femina, ſit aliquid genitum: bis ter gignunt sex. › Euclydes in septimo libro De definitionibus, 22, nu merum sex nominat perfectum, quia propriis ele mentis coalescit: 1, 2, 5. Item Cassiodorus. Quam ob causam Pythagorei, illi nomen Ve neris dabant. Vide Plutarchum De. Et apud Delphos, t. VII, p. 524 editionis Reiski, in qua men dosus est textus; Jamblicum in Vita Pythagoræ, 1, 28; anonymum, a Meursio citatum in Dena rio Pythagorico, c. 8. Macrobius in Somno Scipio nis, 1. 1, c. 6. Senarius qui cum uno conjunctus septenarium facit, variæ ac multiplicis religionis et potentiæ est, primum quod solus ex omnibus nu meris qui intra decem sunt, de suis partibus con stat habet enim medietatem et tertiam partem, et sextam partem: est medietas, tria: tertia pars, duo sexta pars, unum: quæ omnia simul sex faciunt.> Col. 917 12. Quæ sequuntur in Alcibiadis textu desunt, juxta editionem Platonis, nec reperio de hac re hujus editores philosophi mentionem fecisse. Eusebii mss. codices quatuor habent: & dɩ'èµóð quæ ex me nata solvi nequeunt, etiamsi nollem.; An Pla tonis mss. codices omnes ¿μoù yɛ Oéλovto; habeant, ut textus impressi, prorsus ignoro. Col. Ibid. Col. 932 13. Mǹ 0£dovtes, quatuor mss., fra p. Ibid. Col. et in Ibid. 4. Textus Platonis habet primam; absque tamen est dubio legendum esse ultimam, cum ulti ma sit quæ status præsentis fuit causa. Col. 937 5. Ludit Eusebius in verbis àλxívov et àλxíµɔv: quod frustra Gallice reddere conarer; cæterum apud auctorem forte hic verborum occur sus omnino fortuitus est. Ibid. 7. Prætuhi vocem zapr×ntixóv mss. co dicum 465 et 466 voci napaxivyt:xóv quam habet textus impressus. Ibid. Col. 959 4. H Ì'лavnov τéyrn. Hoc prover bium explanatur a Diogeniano, Zenobio, Suida, et præsertim a scholiasta Platonis in hunc locum. Ars Glauci inventum magni æstimandum significat. Hic dicitur Glaucus metallurgiæ peritus artem invenisse ferrum subigendi: ars illa Græce vocatur, stof pos Col. 944 7. Origenes contra Celsum, 1. vII, p. 351 edit. Cantabridg. Mihi videtur Plato ab Isaia describente civitatem Dei desumpsisse_ea quæ dicit de lapidibus qui apud homines pretiios habentur; quos autem ipse asserit nihil aliud esseΔίδυμος ἐν τῷ περὶ του θαγορικῆς φιλοσοφίας ἱστορεί. 1, Περὶ αἱρέσεως 'Ατήϊος Δίδυμος Ατήτος χρηματίσας φιλόσοφος ἀκαδημαϊκός, πιθανῶν καὶ σοφισμάτων λύσεις ἐν βιβλίοις β. καὶ ἄλλα πολλά. 10, 41: Ἐπήεις ὁ ὀνομασθεὶς παρὰ τοῖς Αἰγυπτίοις μέγιστος Ιεροφάντης καὶ Ἱερογραμμα. τεὺς, ὃν μετέφρασεν εἰς Ελλάδα φωνὴν ᾿Αρειος ὁ ηρακλεοπολίτης, κατά λέξιν. 811: Οι πυθαγόρειοι κατὰ τὸν προφήτην ἀπὸ τῆς τοῦ κόσμου γενέσεως τὸν Εξ ἀριθμὸν τέλειον νομίζουσι, καὶ μεσευθὺν καλοῦσι τοῦτον καὶ γάμον, διὰ τὸ μέσον αὐτὸν εἶναι τοῦ εὐ θέως, τουτέστι τοῦ δέκα καὶ τοῦ δύο· φαίνεται γὰρ ἴσον ἀμφοῖν ἀπέχων· ὡς δὲ ὁ γάμος ἐξ ἄῤῥενος καὶ θηλείας γεννᾶ, οὕτως ὁ ἐκ περισσοῦ μὲν τοῦ τρία ἄῤῥενος ἀριθμοῦ λεγομένου, ἀρτίου δὲ τοῦ δύο, θ λεος νομιζομένου γεννᾶται. γάμος γενόμενα ἄλυτα, ἐμοῦ μὴ θέλοντος, ο 925 9. Επιπροσθετουμένη 466, 467. 15. Διασώζειν, 467. 703, μὴ θέλοντος. 8. συγκυκλοί 466, 467. 933 3. Παντοίως 465, 467. 4. Διηγήσομαι 465, 466, 467. κόλλησις.
col. 1625–1626page 28 of 45
PG 21:1625quam crassamen lapidum qui in optima tellure jacent. › Col. 953 6. Lego cum mss. 466 et 468, µvns pro Col. 954 8. Ev Ibid. Ibid. Col. 956 10. Hoc proverbium Apx ravtós memoratur ab Aristotele. Inter Latinos au tem scriptores, ab Horatio Dimidium facti qui cœpit habet. Vide Paræmiographa ac Erasmi Adagia. Ibid. 7. Tpopoús 466, 467, 468 et Plato. Col. 957. "Hep iidem. Col. 961 13. 'Emel el lego pro simplici net. Hæc vero syntaxis cujus tenorem exposui, evol vi et explanavi in volumine quod anni 1814 edidi De Græcarum conjunctionum usu, Parisiis apud Eber hart, pag. 145 (cf. adnotationem), Platoni haud in cognita erat. Reipublica, l. 11, p. 360, ed. Stephani; Phædo, p. 109 ejusdem; Protagoras, p. 354; Leges nono libro, p. 873; I Alcibiades, p. 423. lbid. Col. 964 2, Ḥ; aúτÿ 466; 5 Plato. Col. 966 5. Textus excusus vi libro fert: hic error causa fuit cur Vigerus non detexerit verum hujus fragmenti locum, sicut ipse in suis notis fa tetur. Theodoretus qui eum de verbo ad verbum exscripsit in sua Therapeutica, l. 1, p. 9 e Sylburgio, Vigerum a suo errore revocari debuisset. Peroptime enim indicavit librum e quo illud excerptum est. Ibid. Ibid. Senec., Controv. 27, libri quarti. Vide Aristidem, Pro quatuor viris adversus Pla tonem; Suetonium, in Augusto, 64: Nepotes et litteras et natare aliaque rudimenta per se plerum que docuit.Vide Erasmum, in Adagiis, vocibus Ignavia et Inscitia. Ibid. 9. 'Estivtal 468 et Plato. Col. 968 14. Eschyli locus cui alludit Plato legi tur etiam in tragoedia Septem contra Thabas, v. 559, ubi poeta, Amphiarai indolem describens, ait Quod sic interpretatur: «Non vult tantum videri bo nus ac probus, sed esse. Inde istam mentis altitu dinem ac rectitudinem haurit qua prudentiæ consi lia gignuntur. › Plutarchus in Aristidis Vita, c. 3, et in Apophthe gmatibus regum ac imperatorum, p. 116, t. VIII, ed. Hutten, refert, omnium oculos in Aristidem con versos fuisse, cum in prima hujus tragœdiæ repræ sentatione, isti versus recitarentur. Eos quoque Xe nophon ad Socratem applicat in libro Veupata inscripto, Sallustius ad Catonem, in Bello Catilinæ, c. 57. Celeberrimi erant apud veteres illi versus eisque sæpissime ad claroruin virorum lau dem utebantur antiqui. Col. 972 11. Porphyrius De abst., 1. III, c. 27, p. De hoc loco Platonis Convivii, in quo anteponen dum esse duxi vocem Platonicam tà á voci zà a Eusebii, que sensu caret, lege adnotationem Ruhnkenii in Timæi Lexicon Platonicum, p. 188 et Col. Ibid. Col. 976 13. Mss. 466 et 467 sequens supple mentum continent pro Col. 978 C. 8. BL 467 et Plato. Ibid. 9. 'Exixotvouμvous 466, 467 et Plato. Col. 981 13. Eusebii textum quem secutus sum, undecim verba quæ in Platone non inveniun tur, habet. Nunc autem comperire non possum an in recentioribus editionibus ista verba restituta fue rint. Ibid. 6. Artium mecanicarum despectus quæ solummodo apud antiquos a servis exercebantur com munis erat inter veteres philosophos. quæ illarum ideam exprimit semper vilitatem quam dam redolet. Illud plurimis in locis declarat Plato. Vide pri mum Alcibiadem, p. 131, ed. H. Sthephani; Ama tor, p. 137 ejusdem, 6 Ficini Reipubl. 1. vi, p. 495, ed. Stephani Oppevor did as Bavavalas Tuyxávovar. Vide Aristotelem, Politic., VIII, 2; Eudemum, 1, 4; Lucianum, Somnium, 9: ‹ Ubi Hemsterhuys….. › Elianum, list. divers., vi, 6; denique Ciceronemn De officiis, 1, 42: Opifices omnes in sordida arte ver santur, nec enim quidquam ingenuum potest habere officina. ▸ Col. 984 10. Cum Deo et universo, versio est eorum quæ apud Eusebium leguntur In Platone Eusebii lectionem quam habent omnes mss. retinendam duxi. Col. 985 6. 'Ebelfesta omnes mss. Col. 988 7. Plato hic alludit ad Tyrtei versus qui usque ad nos pervenerunt in Oratione Lycurgi contra Leocratem p. 162 ed. Henrici Stephani et qui in omnibus poesis selectis reperiuntur, ut in Stobæo c. 49. Sed Plato in hoc tantum a Tyr teo discrepat quod hic solam virtutem bellicam lau dare intendit, dum vero Plato cuique civi virtute prædito ac justo attribuit encomium a poeta pugna tori datum; hæc allusio, autem, in iis quæ sequun tur, continuatur, uti facile videre est in poeticis verbis in hoc fragmento elucentibus. Vide Brunckii Analecta t. I, p. 50. Ibid. 3. Scholia, aut conviviali cantilenæ jam in Gorgia relatæ alludit Plato, p. 451, De legibus, 1, p. 631, a Clementi Alexandriæ, Stromat, l. iv, 573 memorate; Athenæus, 1. xx, p. 694; Sto bæus, Ecloga ethice; Lucianus, De lapsu inter saltandum; Theodoretus, Therapeut. p. 153, Sylburg. Clemens eam Symonidi tribuendam censet; sic eam refert Ilgen, in sua editione Col. 992 4. "Nonеp 466, 468. Col. 996 1. Hic est napovopasia, seu verbo rum jocus qui transferri minime potest extra linguam in qua scriptus fuit. Minerva Athenæ Græco ser mone vocatur, ex ea voce for matur, dum vero 'Attixó; non inde derivatur; ideo Climias vocat Arvalos, non 'Attixó; autem, Athe niensem alienigenum qui Plato esse censetur, ut inter illum et Minervam a qua inspiratur rela tionem exsistentem ostendat. Col. 1000 9. lloc adhibebatur proverbium ad designandam quantitatem quæ determinari minime poterat. Xoɛús seu Congius erat liquidorum men sura qua utebantur ad potus distributiones et cujus quantitas quam mare continet est vere numerica chimæra.(ἀποῤῥοή) ἀνδρείας μετὰ ἀνδρείας αὐτῆς. 12. Πῆ δή 468. 14. Τῇδε ὡς 468. 2. Οἵ τε δὴ ἄλλοι, ὦ ἄριστε Καλλίκλεις, ὅσοι καλοί γίγνονται 466; οἵ τε δὴ ἄλλοι, ὦ ἄριστε, ὅσοι κακοὶ γίγνονται 467, 463. 7. Αλλαχή τούτοις γοῦν 466, 467, 468. 8. Πρώτον κολυμβἂν δεύτερον γράμματα. Οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ' είναι θέλει, Βαθειαν ἄλυκα διὰ φρενὺς καρπούμενος Αφ' ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα. απομνημο 288: Αιτία δὲ ἡ γένεσις καὶ τὸ ἐν τῇ πενίᾳ ἡμᾶς γενέσθαι, τοῦ πόρου ἀποῤῥυέντος. 973 2, Αυτομάτως 466, 467, 468. 2. Έγκριτον 467. Τῇ κατ' αὐτὸν ἀρχαιολογία κέ χρηται κατακλυσμοῦ μνημονεύσας, καὶ τοῦ μετὰ τὸν κατακλυσμὸν βίου· ἀρχόμενος γοῦν τοῦ τρίτου τῶν νόμων τόδε φησί,: Ἐν προοιμίοις γοῦν τῶν νό μων ἐπάκουσον ἅ φησι. Βάναυσος νος Ἐπεί γε ᾤμην καὶ ὄνειδος εἶναι τοῦτο καὶ βαναύσους καλεῖσθαι τοὺς περὶ τὰς τέχνας ἑσπουδακότας. Οὕτω καὶ τὰς ψυχὰς συγκεκλασμένοι τε καὶ ἀποτε θρυμμένοι διὰ τὰς βαναυσίας τυγχάνουσι. Θεῷ δὴ καὶ κόσμῳ ὄγε φιλόσοφος ὁμιλῶν.: Θείῳ δὴ καὶ κοσμίῳ. Υγιαίνειν μὲν ἄριστον ἀνδρὶ θνατῷ. Δεύτερον δὲ, καλὸν φυᾷν γενέσθαι Τὸ τρίτον δὲ, πλουτεῖν ἀδόλως Καὶ τὸ τέτρατον, ἡβᾷν μετὰ τῶν φίλων. ᾿Αθήνη· 'Αθηναῖος
col. 1627–1628page 29 of 45
PG 21:1627Vide Ruhnkenii scholiasten, ac. Petavii notam in primam ac vigesimam Thæmisti orationem p. 262 Harduini editionis. In pagina 511, hæc nota reperitur. In hac versione anteponendam duxi Eusebii lection.em Platonis lectioni quæ, me judice, ab Eu sebio corrigenda est. Sic enim hæc phrasis apud Platonem legitur pro Col. De formula vide supra, l. 1, c. 15, ac notam libri vii, cap. 13, ubi simul exempla colliguntur. Vide Wyttenbachum in Plutarchum, De sera Numinis vindicta, Animadver siones, p 8; Clementem Alexandrinum, Stromat. VII, p. 868, 874, 879, 890. Col. 1013 8. Sophocles, OEdipus rex; ultimi versus Multi auctores hanc sententiam usurparunt. Ibid. 9. Plato, De legibus x1, p. 682 ed. Læma rii Stephan. OEdipus conviciis lacessitus, suis propriis filiis imprecatur; et hæc narratio quam quisque memo rat, argumentum est quod istius modi imprecationes a diis exaudiuntur. Sic sese gessit Amyntor erga Phoenicem unum e suis liberis. et Thesæus Hippo lyto iratus, ac multi alii erga alios multos, unde concludere licet, parentes adversus filios a diis exaudiri. Col. 1016 8. Eµixpóv 466. Ibid. Verba ab Eusebio prætermissa, ex Platone et mis. 467 supplevi. Col. 1017 9. Aristoteles hanc doctrinam impugnat quod magistratuum perpetuitatem in eisdem stirpibns supponeret. Perspicuum esse videtur, Socratem velut necessa rium ducere, ad vitam tantummodo magistratuum dignitates esse concedendas; nam a diis aurum non datur nunc aliis nunc vero aliis: docet enim hoc aurum animabus nascentibus statim immistum esse; hisce vero argentum; æs etferrum hominibus opifi cum artes exercitaturis atque aratoribus. Col. 1020 2. Hæc medici definitio twv xauvóv e Vigeri opinione hic repetenda erat, in sua 15 nota, et perperam omissa fuit. Col. 1025 13. Ista descriptio tam apprime Atheniensibus congruit, ut verisimile sit a Platone illos, non tamen aperta fronte, vellicari. Col. 1029 1. Quod ad nos pervenit de rela tionibus quæ inter Homerum et Creophylum exsti terunt obscurissimum est. Videtur Creophylus llo meri hospes fuisse et ab eo poema Raptus Echaliæ ab Hercule ut hospitalitatis imunus accepisse. Alii vero contendunt Homerum hoc poemate ab eo do natum fuisse. Hanc ultimam sententiam Callima chus secutus est in epigrammate a Strabone citato 1. xiv, p. 638. Sextus Empiricus contra Grammati cos, 1. 11, p. 225, ac scholiastes Thracii Dionysii p. 725, Bekkeri editionis. Sic eam tradit Ernestius in sua Callimachi editio ne; Vigerus eam non integram cognovit, uti ex illius adnotatione videtur. Col. 1038 13. Caput 28 constat omni hac illius citationis parte usque ad ista verba: cum so lam omnium rerum exsistentie causam fecimus. Col. Col. 1048 7. Ad tertiam personam legi xovov et infra responsum xoUEV cum quibusdam Platonis manuscriptis; quo niam hoc sensus exigere videbatur. Col. 1049 8. Pro Wynep xal tòv oúpavov ölov, Wittenbackius, in suis in Phædonem notis, proponit: wy on xal zov oupavov, quibus cœ fum impletur. Non hæc mutatio mihi probanda videtur; animam enim universo tribuendo, Plato eum animal efficit. Ficinus autem sic interpretatur veluti ac esset wлp, quemadmodum. Col. 1064 13. Porcorum immolatio in honorem Cereris et Bacchi fiebat, sicut Aristophauis scholia stes, in Ranas, v. 340. quia dona ha rumce duarum divinitatum depascebantur. › Ovid. Metamorph. xx, 5, 3. Et cum insuper ad eos pertinerent mysteria. Plato velut mysticum quiddam considerat hujus animalis sacrificium, istis diis factum. Sic habet Tibullus, At nobis ærata, Lares, depellite tela, Hostiaque e plena mystica porcus ara. Antepono enim hanc legendi rationem, voci rustica recentiorum editionum, cum porci omnes rustici sint seu campestres. Illud autem Tibullus e Græca Mythologia desumpsit; nam non solum Plato, sed etiam Aristophanes hanc epithetam porco tribuit Acharnes v. 746. Col. 1072 8. Axiochus, $12 0 yàp Eqalveró Col. 1073 1. Hoc Eschyli fragmentum in Stan læi editione, uxostasta tribuitur, ubi Jupiter quasi dubius, morten inter Achillem et Hectorem librare videtur. Illud e vicesimo secundo Iliadis cantu depromitur. Col. 1080 12. Numenius, cujus testimonium jam adhibuit, scilicet: 1. ix, c. 6, p. 410 et 411; 1. xi, cap. 10, p. 525; c. 18, p. 536; c. 22, p. 543, in tractatu: Пɛpi rov ȧyubov, et quem re periemus etiam citatum in sequentibus libris, ab Origene contra Celsum invocatus est 1. iv, p. 198 cd. Spenceri; ex scripto cui titulus: "E; declarat illum magis fuisse Platonicum quam Pythagoricum. Macrobius. In Somnio Scipionis. 1. 1, t. II, refert quod sequitur. Numenio inter philosophos occultorum curioso offensam numinum quod Elensinia sacra interpre tando vulgaverat, somnia prodiderunt. Visas sibi Eleusinias deas habitu meretricio ante apertum Inpanar ludere prostantes: admirantique et causas non convenientis numinibus turpitudinis consulenti respondisse iratas. ab ipso se adyto pudicitiæ suæ vi abstractas et passim adeuntibus prostituļas. › Porphyrius illum refert in tractatu De antro nympharum, c. 10, ac c. 21, consulendæ sunt nota Van Goens. Jonsius in suo tractatu De scriptoribus. historia philosophica, 1. 111, c. 10, § 4, citatis longum articulum consecravit. Valckenaerus De Ari stobulo, p. 18, illum Judæum esse arbitratur, ex eoΠερὶ τούτου καὶ ἡ ὡς ἀληθῶς δεινότης ἄνδρας καὶ οὐδενία καὶ ἀνανδρία, Π. τ. κ. ἡ. ὡς ἀ. δ. ἄ. εὐγένειά τε καὶ ἀνδρεία. 1009 5. Νομοθέτης δὲ οὗ τι σμικρὸν ὄφε λος εἰ μὴ καὶ τοῦτο ἦν οὕτως ἔχον, ὡς καὶ νῦν αὐτὸ Ερηχ' ὁ λόγος ἔχειν. αἱρεῖ ὁ λόγος Ὥστε, θνητὸν ὄντ', ἐκείνην τὴν τελευταίαν ἰδεῖν Ημέραν ἐπισκοποῦντα μηδέν' ὀλβίζειν, πρὶν ἂν Τέρμα τοῦ βίου περάσῃ, μηδὲν ἀλγεινὸν παθών. 931. Οἰδίπους ἀτιμασθεὶς ἐπεύξατο τοῖς αὐτοῦ τέκνοις, ἃ δὴ καὶ πᾶς ὑμνεῖ τέλεα καὶ ἐπή και γενέσθαι παρὰ θεῶν· Ἀμύντορά τε Φοίνικι τῶν ἑαυτοῦ ἐπαρᾶσθαι παιδι θυμωθέντα, καὶ Ἱππολύτῳ Θησέα· καὶ ἑτέρους ἄλλοις, μυρίους μυρίοις, ὧν γέ γονε σαφές ἐπηκόους εἶναι γονεῦσι πρὸς τέκνα θεούς. 13. ἢ πείσῃ τὸν καταδικασάμενον, "Οτι ἀναγκαῖον Σωκράτει ποιεῖν τοὺς αὐτοὺς ἄρχοντας φανερόν· οὐ γὰρ ὅτε μὲν ἄλλοις, ὅτε δὲ ἄλλοις μέμικται ταῖς ψυχαῖς ὁ παρὰ τοῦ Θεοῦ χρυ σός, ἀλλ' ἀεὶ τοῖς αὐτοῖς. Φησὶ δὲ τοῖς μὲν εὐθὺ γι νομένοις μίξαι χρυσὸν, τοῖς δὲ, ἄργυρον, χαλκὸν δὲ καὶ σίδηρον τοῖς τεχνίταις μέλλουσιν ἔσεσθαι καὶ γεωργοίς. των θεραπευτής Τοῦ σαμίου πόνος εἰμὶ, δόμῳ ποτὲ θεῖον Ομηρον Δεξαμένου. Κλαίω δ' Εύρυτον όσσ' έπαθε, Καὶ ξάνθην Ἰόλειαν. ῾Ομήρειον δὲ καλεῦμαι. Γράμμα· Κρεωφύλῳ, Ζεῦ φίλε, τοῦτο μέγα. 1045 12. Ἐφικνεῖσθαι 467. γάρ που, καὶ σφόδρα γε ἐπ Ω πότνια πολιτίμητε Δήμητρος Κόρη, Ὡς ἡδύ μοι προσέπνευσε χορείων κρεών. Χοίροι τῇ Δήμητρι καὶ τῷ Διωνύσῳ ἐθύοντο ὡς λυ μαντικοὶ τῶν θεοῖν δωρημάτων. μοι σεμνὸν μαινομένῳ ξυνεξέρχειν.
col. 1629–1630page 30 of 45
PG 21:1629quod dixit Platonem esse alium Moysen Athenien sium linguam loquentem. Illiusque Genesis citatio, c. 10. De nympharum antro: quod Spiritus Dei fere batur super aquas. Sed maximus honor in quo illum Plotinus habebat illam suppositionem haud verisi milem reddit. Col. 1096 1. Tl o' où μéhoμsy c. s. Loco où substituendum videtur ov, unde interpretatio mea. Col. 1097 5. Videndum est de capite 12, cu jus initium jam in Clemente Alexandrino reperitur Strom. 1, p. 410 ac 411, et in libro nono, c. 6, Præpar. evangelic. Eusebii, p. 410; Valckenaerum, De Aristobulo Judæo, p. 47 sqq. et p. 66. Ad illum lector revocandus est, non possum enim hic iterata vice exponere omnes observationes in hoc eximio opere contentas. Jam de hoc fragmento dis seruerunt duo recentiores scriptores: Gfrörerus Kritische Geschichte des Urchristenthums t. II, p. 71, secundæ editionis 1835; Dæhnium, Geschichtli che Darstellung der Jüdisch. Alexandrinischen Reli gions philosophic, 1834, t. II, p. 73, qui licet sæpe discrepantes animo qui eos direxit in operis compo sitione fere ad eademi spectantis, ambo tamen cum Valckenaerio sentiunt contra Hody et D. Lobeck. Agloapham., t. I, p. 448; scilicet, hæc fragmenta genuina esse Aristobuli Judæi qui Ptolemæorum teni poribus et verisimillime, sub Ptolemæo Philometore ac Ptolemæo Physcone vivebat, non vero Christia ni, nec etiam Judæi Christianæ ætatis secundi sæcu li. Ad illud præcipue intendit Hody ut irritum faciat Aristobuli testimonium Septuaginta Interpretum ver sioni favens, sub Ptolemão Philadelpho, Phalereo Demetrio curante, hoc fragmento laudatæ. Prima phrasis merito Valckenaeri censuram movit; Þa Certum est hanc vocem cave pov non esse Aristobuli; addita est ab Eusebio vel a transcriptore. Ibid. D1. Orphici versus qui sequuntur maxima celebritate pollent; tum quia eorum primo sæpe antiqui auctores pagani alluserunt, sicut illud anim adverti in meo De Sanchoniathone opusculo; tum quia Christiani scriptores illos fusius breviusve memo rarunt; exempli gratia Justinus martyr, in sua Er hortatione, c. 15; in libro De monarchia c. 3; Cle mens Alexandrinus in Protreptico, c. 7; in quinto Strom., sed minutis ac parvulis fragmentis; deni que sanctus Cyrillus Alexandrinus contra Julianum, 1. 1: maximum autem excerptum ab Eusebio factum est, sed illud evidenter gravissime adulteratum est. In hoc vero auctor præfatus venia dignus est, declarat enim omnem hanc citationem ex Aristobulo desump tam fuisse, cujus patet mala fides; dum vero Justinus Orpheum solum nominet, sicut Clemens ac Cyrillus Alexandrinus; sed versus Aristobuli refert, minime de signato auctore. Nunc vero quomodo horum textunm discrepantia explicanda sit, quisve istarum adultera tionum auctor? Illarum inventor Aristobulus haud mihi censendus videtur. Iloc enim demonstratur tum quia primo versui alluserunt Plato, Plutarchus ac Stobaei anonymus, Florilegii iv, 4, tum e cre berrimis illius auctoris imitationibus a Latinis poe ticis scriptoribus factis, et a Brissonio memoratis, De formulis, initio libri primi. Nihilonimus hunc versum arbitratur Orphicis additum fuisse, Lobe kius, p. 453. Quid autem per Orphicos versus intel ligit? An Orphei versus? Fere certum est, si tamen Orpheus exstiterit, nullos ab eo versus conditos fuisse, naxine autem, in Attica dialecto, quæ tunc non dum noscebatur. Onomacritus primus adulterator habetur qui sua poemata Orphei et Musæi nomini bus in lucem edidit. Quinquagesima quinta Olym piade vivebat. Postea vero Pythagorici hoc nomen usurparunt, illudque celebre reddiderunt, plurimis poenatibus pseudonymis ab iis evulgatis. Istius est generis prima hujusce fragmenti editio, sola quæ Justino nota fuisse videatur, in qua sic appellatur Jupiter. Clemens autem utramque cognovit atque ex utraque hausit; Eusebius fideliter secutus est Aristobulum, quem ut suum ducem indicat, cuique omnem fraudem tribuendam esse demonstrarunt Valckenaerus, Gfrō rerus, ac Dahnæus. Lobeck, Orphicis, p.448, conten dit has adulterationes, certe Clemente posteriores esse, sicque Hody ac Ricardi Simonis sententiam amplectitur, sed cum tantummodo eximiis Val ckenaeri argumentis suam propriam opinionem op ponat, illam minime tenendam esse arbitror. Dig nus sane erat qui confutaretur Valckenaerus. Ibid. 4. legem datam in Sinai monte indicat. Horum verborum loco, Justinus scribit Távtes dµws· omnes simul; quod longe discrepat Clemens ac Cyrillus illum sequuntur. Fatendum ta men mihi est omnes Eusebii manuscriptos non ea dem continere 465, 466, 467. In eis enim legitur nãoiv duo. Quod vitiosum est, nam incidens phra sis substantivo caret, nomen adhibendum est, ideo conservandum est, ñäsi vó Hou. Col. 1100 8. Differentia philosophicarum doctri narum quibus movebantur ii qui duas hujus fra gmenti editiones confecerunt, præcipue in his ver sibus animadvertitur. Isti sunt sancti Justini qui suam e paganismo traxerunt originem. Aristobulus Judæus Negandi difficultas mala a Deo mitti, et necessitas eum tamen agnoscendi velut solum auctorem om nium rerum quæ adveniunt, est omnium quæ ad religionem spectant quæstionum difficillima. De ea fuse autem in secundo De republica libro disseruit Plato; illiusque dissertatio excerpta est ex eodem libro, c. 1, p. 641, ab Eusebio. Magis ad Christia norum Judæorumque sententiam accedit: Justini vero Orpheus, nihil aliud est quam Homeri discipu lus ac repetitor; id est rudis ac primævæ mytho logiæ. Ibid. 1. Hæc decem Moysis mandatoruin coni memoratio adulterationis Judaicæ certum est argu nientum Ibid. C. 3. Mércor. Ms. 466 peory habet; quod diverso modo emendatum litteræ sigma duplicatione sicut in Theodoreto, Therapeuticæ, sermo 11, p. 26, edit. Sylburgi. Clemens, ab Eusebio citatus, infra, p. 685, legit Ibid. 5. Emendationem Scaligeri secutus sum; ille scribit: pro quod in textu reperitur. Vide Valckenaerum, p. 75, postea Wes selingium. Huetius eam sui codicis margine scri psit. Col 1101 6. 'Ex Aiòç àƒzóμεða. Hic inci piendi modus in omni antiquitate percelebris et a multis memoratus auctoribus, mutatur in ma nuscriptis 465, 466, 468 in seqnentem: 'Ex Oɛou Gfrorerus, t. II, p. 78 Urchristenthum, hanc varia tionem, amplexus est que satis fulcita videtur Ari stobuli infra dictis. Tamen primitivus textus con servandus visus est utpote multis Græcis Latinisque citationibus commendatus quæ nobis ab antiquitate de hujusce poematis initio transmissæ fuerunt.νερὸν ὅτι Πλάτων φανερός. ..θνη τα κόραι εἰσὶν ἐν ὅσσοις Ασθενέες δ' ιδέειν Δία τὸν πάντων μεδέοντα. Πᾶσι νόμου θείοιο τεθέντος πᾶσιν; Οὗτος δ' ἐξ ἀγαθοῖο κακὸν θνητοίσι φυτεύει, Καὶ πόλεμον κρυόεντα καὶ ἄλγεα δακρυόεντα. Αὐτὸς δ' ἐξ ἀγαθῶν θνητοῖς κακὸν οὐκ ἐπιτέλλει Ανθρώποις· αὐτῷ δὲ χάρις καὶ μίσος ὁπηδεῖ. Ἀρχὴν αὐτὸς ἔχων καὶ μέσσον ἠδὲ τελευτήν. Ἀρχὴν αὐτὸς ἔχων ἅμα καὶ μέσσον ἠδὲ τελευ τήν. ὑδογενής ύλογενής ἄρχο
col. 1631–1632page 31 of 45
PG 21:1631Col. 1101 7. Omnia Deo plena. In his duobus versibus, Aristobolus substituit illud infra dicit; conservanda est igitur hæc originalis textus varia lectio quam ipse scriptor fatetur. Mirandum sane est quod sic audacter adultera tis Orphei versibus ac plurimis propriis Orpheo ipsi additis, quorumque falsitas omnibus elucet, Aristobolus ne unum quidem verbum mutare in Arati versibus ausus fuerit. Hujus agendi rationis causa est quod Aratus poeta tunc recentior erat in aulaque Ptolemæorum notissimus, et cujus primus versus in proverbium venerat Ibid. Hæc primi cum septimo die confusio Al tingio observationem sequentem suggessit, Ope rum t.. V, p. 351: • Deus operum externo rum, die uno (septimo), qui itidem principii est, cum Moses principium describens septimum diem eidem annumeret, ac si demum natales rerum omnium indicatos ostendat (Genes. 1, 11, 111, 1) quo natalem dedit operibus gratiæ. › Gfrörerus hunc locum Philonis refert De posteri tate Cain, qui omnino Aristobuli sententiæ con gruit Ibid. 13. Philo, primi libri initio, Allegoriarum legis, pag. 41 Morelli editionis Vide Clementern Alexandrin. Stromat. vi, p. 813 lbid. 5. Quomodo autem hoc intelligendum est, quod nos edocet et Deum et nos metipsos? Walckenaerus illud e Stoicorum doctrinis juxta Judæorum ideas modificatis explicat. (Laer tius Diogenes, in Zenone viii, 110.) Aristobulus septem tantum facultates agnoscens, intellectus in duas partes divisionem removet aut rejicit, dianoeticum scilicet et generativum; quin que sensibus ac vocis organo, addit id est intelligentiam, quæ omnium nostra rum cognitionum origo est. Ibid. 7. Hæc doctrina occultorum attributorum numeri septimi quæ inter veteres viguit, non solis Judæis propria fuit. Pythagoras, propter harmonicas illius proprietates illi quemdain cultum voverat. Plato in Timao, Cicero in Somnio Scipionis, huic falsæ opinioni adhæserant. Qui numerus rerumi omnium fere modus est,» inquit. Macrobius, in suo commentario de hoc ultimo opere, in pluribus pa ginis exposuit hujus mystici numeri mira co:nnio da. Illud quoque fecit A. Gellius in decimo capite tertii libri Noctium Atticarum. Facile intelligitur quam grata esset Judæis et præcipue Philoni atque Aristobulo, hæc paganorum doctrina, uti videre est De septenario, p. 11, 75, editionis Morellii, et passim...; De opificio Dei, p. 20. Attamen Vale kenaerus qui innixe studuit huic nostri aucto ris sectioni, secumque agitans cur Philo de Aris tobulo siluerit, arbitratur e contrario Gfrōrerii sententia, hunc elegantem scriptorem. musa rumque Græcarum alumnum atque admiratoremi oninia suæ gentis litterarum monumenta despexis se etsi Grace scripta, Biblia excepta tamen, illum que assensum suum dare non potuisse insanis sup positionibus ac insulsis adulterationibus et identi dein non amendatis, ab Aristobulo factis, ut hic spurius Homeri versus Aristobulea, p. 95. Hæc somnia quoque amplexi sunt quidam Chri stiani; vide Lactantium, Institut. divin. l. vii, c. 14; Clementem in fragmento quod refert Eusebius, juxta Aristobuli citationem; sanctum Hieronymum in Amos ac Michæam. Sanctus Augustinus non videtur illius erroris esse immunis, De civitate Dei, x1, 31. Col. 1104 1. Aristobuli fraus in hoc loco con sistit quod separatim referat hunc Hesiodi versum qui poematis Dierum sextus est, 770 Operum ac Dierum Septimus dies sanctus est quia in ea natus est Apollo. Alii autem versus, si unum tantum Homeri excipias, supposititii sunt, minimeque demonstrant quemque septimum diem cultu consecratum fuisse; sed tantum septimum mensis diem. Versus vero adul teratus Homeri, hic sequens est Odyss. E, 262. Hic audax interpolator numeros ipsos mutare quo que non erubuit! Isti versus hic Lino tributi, Callimacho assignan tur a S. Clemente, lib. v Strom., nam infra p.677, sub Callimachi nomine referuntur. Nulli dubium est Lini nomen pseudonymum esse, sicut omnes illi as criptos versus; sed omnes stupent critici Callima chum ei substitutum fuisse a S. Clemente, atque hunc errorem a Bentleyo non animadversum fuisse imo et huic illum adhæsisse in ejus poetæ fraginen tis. Valckenaerus, pag. 125, Ruhnkenius in suis ad Ernestum epistolis, pag. 44, omnesque qui de hac citatione disseruerunt; Henricus Stephanus in sua Poesi philosophica, illos Lino attribuit. Ibid. In Judæorum ideis, de mundo; in Philonis ac Aristobuli ideis, de lumine; itaque septimum diem primo die consoΜεσταὶ δὲ Θεοῦ πᾶσαι μὲν Αγυιαί, Πᾶσαι δ᾽ ἀνθρώπων ἀγοραί.... Θεοῦ νοεί Διός; Ἐκ Διὸς ἀρχώμεσθα καθὼς ἔκρινεν "Αρατος. 14. Ἡ δὴ καὶ πρώτη φυσικῶς ἂν λέγοιτο φωτός γένεσις ἐν ᾧ τὰ πάντα συνθεωρεῖται. Ἡ ἑβδόμη τάξει μὲν ἐπιγέννημά ἐστιν ἐξάδος, δυο νάμει δὲ πρεσβυτάτη παντὸς ἀριθμοῦ, μηδὲν διαφέ ρούτα μονάδος. Δηλώσει δὲ καὶ αὐτὸς ἐν τῷ τῆς και σμοποιίας ἐπιλόγῳ φάσκων· Καὶ κατέπαυσεν ὁ Θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ, ὧν ἐποίησε. Καὶ ηυλόγησεν ὁ Θεὸς τὴν ἡμέραν τὴν ἑβδόμην καὶ ἡγίασεν αὐτήν· ὅτι ἐν αὐτῇ κατέπαυσεν ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτοῦ, ὧν ἤρξατο ὁ Θεὸς ποιῆσαι. Εἶτ᾽ ἐπιλέγει· Αὕτη ἡ βίβλος γενέσεως οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὅτε ἐγένετο, ᾗ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐ ρανὸν καὶ τὴν γῆν. Τῇ δὲ πρώτη ταῦτα γέγονεν, ὥστε τὴν ἑβδόμην εἰς μονάδα την πρώτην καὶ ἀρχὴν τῶν ὅλων ἀναφέρεσθαι. Πρῶτον οὖν ἑβδόμῃ ἡμέρᾳ καταπαύσας τὴν τῶν θνητῶν σύστασιν ἄρχεται ἑτέρων θειοτέρων διατυπώσεων· παύεται γὰρ οὐδέποτε ποιῶν ὁ Θεὸς, ἀλλ᾽ ὥσπερ ἴδιον τὸ καίειν πυρὸς, καὶ χιόνος τὸ ψύχειν, οὕτω καὶ Θεοῦ τὸ ποιεῖν· καὶ πολύ γε μᾶλλον ὅσῳ καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἀρχὴ τοῦ ὁρᾶν ἐστιν. Εξ μέντοι τὸ φάναι κατέπαυσεν, οὐχὶ ἐπαύσατο· παύει μὲν γὰρ τὰ δοκοῦντα ποιεῖν, οὐκ ἐνεργοῦντα· οὐ παύεται δὲ ποιῶν αὐτὸς διὸ ἐπιφέρει· Κατέπαυσεν ὧν ἤρξατο· ὅσα μὲν γὰρ ταῖς ἡμετέραις τέχναις δημιουργείται, ταῦτα τελειωθέντα ἵσταται καὶ μέσ νει· ὅσα δὲ ἐπιστήμῃ θεοῦ, περαιωθέντα πάλιν κι νεῖται. Τὰ γὰρ τέλη αὐτῶν, ἑτέρων εἰσὶν ἀρχαί, οἷον ἡμέρας τέλος νυκτὸς ἀρχή· καὶ μῆνα δὲ καὶ ἐνιαυτὸν ἐνισταμένους, ἀρχὴν δήπου τῶν ἑξῆς ἰόν των ὑποτοπητέον. Ενεκεν σημείου τοῦ περὶ ἡμᾶς ἑβδόμου λόγου καθώ εστῶτος, ἐν ᾧ γνῶσιν ἔχομεν ἀνθρωπίνων καὶ θείων πραγμάτων. ἕβδομος λόγος Φασὶ τὴν ψυχὴν εἶναι ὀκταμερῆ· μέρη γὰρ αὐτῆς τάτε πέντε αἰσθητήρια, καὶ τὸ φωνητικὸν ὄργανον, καὶ τὸ διανοητικὸν καὶ τὸ γεννητικών. έβδομος λόγος, Νοῦς, Εβδομάτη δ' ἠοῖ λίπομεν ῥόον ἐξ ᾿Αχέροντος. Αἳ δὲ γὰρ ἡμέραι εἰσὶ Διὸς παρὰ μητιόεντος Πρῶτον μὲν ἔνη, τετράς τε καὶ ἑβδόμη, ἱερὸν ἦμαρ, Τῇ γὰρ Απόλλωνα χρυσάορα γείνατο Λητώ. Εβδομον ἦμαρ ἔην καὶ τῷ τετέλεστο ἅπαντα. Τέτρατον ἦμαρ την καὶ τῷ τετέλεστο ἅπαντα. 5. "Εβδόμη ἐστὶ γενέθλη.
col. 1633–1634page 32 of 45
PG 21:1633ciant (Vid. supra), juxta paganorum ideas de Apol lone, propter hoc cognominato 'E6doµatoyétaç. Col. 1104 8. Textus qualis refertur a S. Clemente, Eusebio et omnibus manuscriptis, evidenter erro neus est. et sensum plane si milem præbent, nullamque adversativam signi ficationem exhibent, quod exigit vocis ao re petitio. Emendatio mihi obvia, nam nota definitio vocis nobis eam suppeditat Col. 8ɛodov. Hujus vocis tenor vel sensus per meta phoram in Platone adhibetur ad exprimendos agmi num progressus atque regressus, De legibus lib. II, pag. 372. Vide Vigeri notam de hoc ultimo loco, pag. 706, nostræ Præparationis evan gelica citato eodem libro, cap. 19. Col. 1108 5. Hic sancti Pauli Epist. ad Ephesios, VI, 12, textus omnino a Clemente truncatus est, sicut in citatione quam dedit Eusebius; sic enim se habet Col. 1112 10. De hoc Pindari versu, vid. Boe ckhium, Frag. 29. Col. 1113 6. Vid. Frag. 87 Callimachi a Bentleio. Ibid. 13. Hic poetæ textus a sancto Clemente adul tera tur: legtur enim pro; Lapzeius animadvertit hanc variationem Origeni tribuendam esse a quo sanctus Clemens sine dubio illa desumpsit. Attamen vox ovog in quarto contra Celsum libro invenitur, § 38. Sexagesimus est versus poematis Operum ac dierum. Ibid. 2. Non naturam tantum sic definiunt Stoici philosophi, sed Deum ipsum: quod minime sancto Cle inenti arridet. Sed cum deinde sæpissime Deum cum natura confundunt, hac similitudine uti potuit ad exsequendum suum propositum, Græcos inducendi philosophos sicut Genesis ipsa loquentes. Ecce si miles sententiæ Cicero, De natura deorum, 11, 22: Zeno ita natu ram definit ut eam dicat ignem esse artificiosum ad gignendum progredientem via. > Plutarchus, De placitis philosophorum, lib. 1, cap. 7 Stobaeus, Ecloga physica, lib. 1, pag. 64 edit. Heerenis, eadem dicit, nisi quod voɛpóv, loco. Koɩ votepov, legit. Aristoteles ab Eusebio allegatus, in Præparatione evangelica, lib. xv, cap. 14: Etoistov elvai pasiv Diogenes Laertius, lib. vi, 156: Thy púoiv elvai Tandem legi potest refutatio hujus Stoicorum sen tentiæ de Deo, quem sibi corporeum fingunt, in Athe nagoræ Legatione pro Christianis, pag. 26 editionis H. Stephani. Col. 1116 2. Hic locus e sexta Platonis epistola desumptus, memoratus fuit ab omnibus apologistis; illum memoravit Clemens in Protreptico; Athenagoras in Legatione pro Christianis, pag. 92; Origenes contra Celsum, lib. v1, § 8; Cyrillus contra Julianum, l. 1. Col. 1117 4. De Heraclito Ephesino, vide Plu tarchum, De animarum procreatione, p. 290, t. XIII, ed. Huttenii; Schleiermacherus, in Musæo antiquit. Fred. Aug. Wolf., pag. 374; Simplicius, in librum Aristotelis, De coelo, folio 68; idem, in Aristotelis phy sicam, folio 17, edit. Ald. Ibid. vor Legitur apud sanctum Clementem, et hæc lectio anteponenda videtur Schleiermachero in dissertatione laudata, est versio Simplicii l. I. vid. pag, 449 ac seq. Sic lectionem illam tuetur p. 451 Das perpa, erklari gewiss Jeder der unsere stelle fur sich betrachtet, von den ununterbrochen nach verschie denem mass vor sich gehenden verwandlungen. Quisquis recte hunc locum perpendit, in eo detegit certissime non interruptam seriem muta tionum, quæ variis mensuris (aut proportionibus) Gunt. > Col. 1120 2. Hæc de numero septimo interca latio, quæ orationis seriem abrumpit, velut quoddam maxima de parte ex Aristobuli libro excerpta est, licet mininie nominetur; illud enim probatur ex fragmento e quo coalescit præcedens Eu sebii libri caput. Nemini dubium est, quin si hoc opus non periisset, multa alia furtim subrepta huic Alexandriæ sacerdoti detegeremus. Hæc fraus tam imperite facta est, ut ineptæ adulterationes Aristo buli integræ in eo remanserint, neque Clemens con sulere curarit vera et genuina auctoris scripta, quæ Judeus scriptor adulteravit. Illud tribuenduinne est transcriptori satis antiquo ut Eusebio anterior fue rit? hoc non verisimile videtur. Vide, in adnotationibus capitis præcedentis, quid quid ad has veterum poetarum citationes spectat. Ibid. 10. Hic versus quem Clemens Caliimacho tribuit, Lino assignatur ab Aristobulo, sicut videre est in duodecimo hujus libri capitulo. Sic Ruhnkenius ea de re ad Ernestium scribebat, pag. 44 In Bentleii fragmentis Callimachi, num. 115, quin que versus sunt spurii. Clemens nempe Alexandri nus, ad quem provocatur, hæc omnia descripsit ex Aristobulo, cujus fragmentum exhibet Eusebius, Præparat. evang., lib. XIII, pag. 663-668. Ibi pagina ultima Lino versus isti tribuuntur multo convenien tius. > Est eadem sententia Valckenarii, pag. 28 et 124 Dissertationis de Aristobulo. Col. 121 5. Vide Xenophontis Memorab. 1. iv, c. 3, § 8, et Schneideri notam de textus varianti bus. Vide Stobæum, Eglogæ physicæ, 11, 1. 19. Loco vocis nappahs, Davies in Ciceronem, De natura deorum, lib. 1, c. 12, pag. 37, proponit naµçavhs, quod legitur apud sanctum Cyrillum, Contra Ju lianum, l. 1, p. 32, ac in Stobæo 1. L. Ibid. elv, lego cum Valckenaerio. Col. 1124 5. Omnia in hoc fragmento certa tim a primis Christianismi defensoribus invocato, fraudein aperte detegunt; jam de hoc communis do ctorum hominum sententia statuit. Indubitata Sophoclis pietas, impietati dissimulatæ Euripidis opposita, est quoddam factum historicum, quod omnis testatur antiquitas in iis quæ ad nos per venerunt de istis duobus æmulis; quis autem merito supponere posset ab hoc poeta tain eximia pietate prædito, Atheniensium religionem apertius impeti tam fuisse, quam ab Euripide aut a Socrate. Deinde Clemens hic nobis detegit hanc citationem tribuendam esse ignoto Judaicæ historiæ scriptori, ipsi forsitan Judæo, sicut arbitrabatur Celsus ab Origene citatus, l. 1, p, 13. Vid. Bentleium Epist. ad Millium, pag. 93; Valchenaerum, De Aristobulo, p. 18. Non sic Clemens, veterum scriptorum peri tissimus, eorum nobis textus exponere solet; sæpis sime enim illorum opera designat, sicut superius de Sophoclis Antiope; hic haud similiter sese gessit. Solo Hecatæo Abderitano nititur. Attamen fatendum est plures Christianos scriptores antea sic egisse; inter quos Athenagoras in sua Legatione pro Chri stianis, ac Justinus martyr De monarchia et in Co hortatione, sed illorum auctoritas levissimi ponderis est quoad hujus monumenti authenticitatem, et cre dendum est illos ex eodem fonte hausisse ac ClemensΔεικνύουσι μηνύουσι αλληγορία, ἢ ἄλλο μὲν ἀγορεύει, ἄλλο δὲ νοεῖ,: Α' άλληγορίαι αν ἄλλο τι δεικνύουσιν, ἄλλο μὴν νοοῦσί. 1105 € 8. Κατὰ τὸν παρόντα τρόπον τῆς διέξοδοι τακτικαί, «Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. καὶ σθένος καὶ νόον Οἱ στωικοί κοινότερον θεὸν ἀποφαίνονται πυρ τεχνικὸν ὁδῷ βαδίζον ἐπὶ γενέσει κόσμου ἐμπεριειληφότος πάντας τοὺς σπερματικούς λόγους καθ᾿ οὓς ἕκαστα καθ' εἱμαρμένην γίνεται. οἱ στωϊκοὶ τῶν ὄντων τὸ πῦρ, καθάπερ Ηράκλειτος. Τούτου δὲ ἀρχὰς ὕλην καὶ θεόν· ἀλλ᾽ οὗτοι ἄμφω σώ ματά φασιν εἶναι. πῦρ τεχνικὸν ὁδῷ βαδίζον εἰς γένεσιν. 12. Απτόμενον μέτρῳ καὶ ἀποσβεννύμε μέτρο. μέτρα Απτόμενον μέτρα καὶ ἀποσβεννύμενον πάρεργον, 3. Σολ Ζήν' ἐς εὔνην ὥσπερ ἄνθρωπον μου
col. 1635–1636page 33 of 45
PG 21:1635Stromateus. Jam ex Aristobuli exemplo constat quante frandis culpam admittere non dubitent Ju dai Hellenistæ. Col. 1124 5. Isti Euripidis versus,-tera Plutarcho citati, De exsilio, t. I, p. 370 ed. Huttenii, Quæstiones de natura, t. XIII. p. 25; Adversus principem indoctum, t. XII, pag. 93; a Luciano transcripti, Jupiter tra gicus; quosque in Thyeste imitatus est Ennius, ut refert Cicero (De natura deorum, lib. 11, c. 2, ac c. 25),—tribuuntur a Valckenaero (Diatrib. ad Eurip. Fragm., pag. 47) tragoediae Cretenses inscriptæ, nunc vero deperdite. Col. 1125 2 Hæc astrorum chorea circa Deum supremum per sppe in veteribus auctoribus invenitur. Peri cityone Pythagorica a Stobo citata, Florilegium, serm. 79 Col. 1128 3. Meineckius, ut Brunck, in Poesi ethica, p. 39, inter Spuria rejecit hos Menandri versus quos Justinus, De monarchia, Philemoni tribuit horum authenticitatem nec defendendam nec im pugnandam suscipio. Col. 1129 4. Isti Diphili versus similiter a Luzaco discutiuntur, in Exercitationibus acad., p. 138, qui in eis quasdam fecit mutationes: legit ooov, sexto versu, aut septimo, pro opov. Quartus versus, a Plutarcho citatur in tractatu Contra Colotem, t. XIV, p. 189 edit. Huttenii; alius vero versus legitur in Monostichis Menandri. Stobæus, Ecloga physicæ, l. 1, p. 110, ed. Heerennii, et Sextus Empiricus, Adversus grammat., l. 1, c. 13, p. 275, ultimos referunt. Ibid. 6. Hi versus Sophocli tribuuntur a Justino Martyre, De monarchia. Hoc est quinquagesimum primum fragmentum incertum Brunckii. Ibid. 4. Hi duo Orphici versus jam in tertio libro leguntur, c. 9, p. 100, juxta Porphyrium ci tati. Desumpti sunt e Jovis descriptione pantheistica quam Aristoteles tractatui De mundo inseruit, ac eum imitatus, ejusdem operis versioni Latina Apu leius indidit. Leguntur etiam in Stobæo, Ecloga physicæ, 1. 1, 3, p. 40; in Commentario Proculi in Timæum, p. 96. Illius operis passim inveniuntur versus in Plutarcho, De oraculor. defectu, c. 48; Macrobio, Saturnal., 1, 20; Olympiodoro in Phi lebum, a Ruhnkenio citato, Dissertat. in Longinum, $5. II. Stephanus illos quoque inseruit in Poesi phi losophica. Lobeck hos varios textus in Aglaophamo collegit p. 521 ac seq. cum variis lectionibus." Ibid. 13. Kao "Elanras. Platonem innuit in decimo libro Legum, p. 905. Hunc locum jam cita vit Eusebius, Præp. evang., 1. XII, c. 52, p. 635 Ibid. 1. Tres isti versus depromuntur ex prolixo fragmento jam in capite 12 hujus libri ci tato, juxta Aristobulum, 5, 6, 7. In tertio legitur To loco vazta. Vide Lobeck, p. 439 ac sqq. Orphicorum, ac Dissertationem de Sanchoniathone, a me editam. (Exstat infra.) Idem dicendum est de quinque aliis sequentibus. 23 ad 27. Col. 1131 13. Hæc ad locum Aristobuli in ca pite præcedenti partim citatum pertinent. Ibid. 12. Ejusdem fragmenti sunt isti versus jam illud citatum est. c. 12, Ibid. 5. Vide in hunc Orphæi locum, Lobeckii Aglaophamum, p. 455. Col. 1133 2. Textus hic Oseæ tributus non in hoc propheta invenitur apud prophetam Amos le gitur textus huic fere similis et qui non idem est in Septuaginta Interpretibus ac in Vulgata Latina. Clemens Sic autem habet Vulgata Latina: Quia ecce for mans montes et creans ventum et annuntians homini eloquium suum, faciens matutinam nebulam, et gra diens super excelsa terræ: Dominus Deus exercituum nomen ejus. LXX Similia vide in psalmo LXXXIV. Ibid. 10. Duo isti versus ad fragmentum perti nent in cap. 12 citatum; sunt enim undecimus ac duodecimus; sed variant; textus autem qui hic legi tur apud Justinum. martyrem deprehenditur in libro De monarchia. Ibid. 14. Hi versus fusius allegantur sub Eschyli nomine, in Eclog. physic. Stobæi, t. 1, p. 122 Inseruntur a Brunckio in Anulectis, t. I, p. 43. substitutio vocis ¿pā;, pro voce pɛig, omnino mutat hujus loci sensum; cum Brunckio textum Eusebii secutus sum. Ibid. 12. Versus isti excerpuntur sub e magno fragmento, juxta Porphyrium citato, 1. m, c. 9, cum textus variantibus sequentibus. v. 6, 7, 8, l. iii Eu sebii Sic illos refert Proculus, in Timæum, pag. 96. Illos vero hocce modo habet Clemens, p. 726 In iis vero Uranotheismus clare patet. Col. 1136 9. Prædicti versus memorantur a Plutarcho, ɛpì Evėvµlaç, t. X, p. 24 Huttenii Stobao, Egloge physicæ, 1, p. 168. His constant octavum et decimum fragmentum ed. Meineckii, p. Ibid. 3. Herodoto hoc oraculum debetur, 1. VIII, c. 141. Jam citatur l. v, c. 24, in Onomai Se lectis. Col. 1137 1. Oɛapidaç. Illius nomen in Pytha goræ Vita, a Jamblico, p. 214 edit. Kusteri, scri bitur vel Ibid. Bi. Ludus iste cui alludit Plato, cum hic, tum in Phædro, p. 242, describitur a Ruhnkenii Scholia ste, in hunc ultimum locum disserente. Per Epi intelligitur quoddam ludi genus in quo pueri in duas omnino æquales catervas dividuntur, una quarum ad orientem stat, altera vero ad occiden tem; in medio autem unus illorum sedet manu tenens testulam, una parte colore albo, nigro vero altera parte tinetam. Illam in aerem projicit: si pars albeo colore distincta cadendo supra remanet, puerorum caterva ad orientem stans alteram inse quitur; si vero nigra testulæ pars superior conspi citur, altera caterva priorem persequitur quoadusque omnes æmulos ceperint reduxerintque ad stationis locum. Hujus ludi descriptio a Polluce data, l. ix, c. 7, parum a præfata differt; solummodo, in ea captivusΑκριτος δ' ἄστρων Οχλος ἐνδελεχῶς ἀμφιχορεύει. Θείη καὶ καλὴ ὄψις γονέων καὶ ἡ τουτέων όψις καὶ θεραπείη ὁκόση οὐδὲ Ἡλίου οὐδὲ πάντων ῎Αστρων, τὰ οὐρανὸς ἐναψάμενος ἀμφιχορεύει. Εστιν δίκης ὀφθαλμὸς ὃς τὰ πάνθ' ὁρᾷ, Οὐχ οὕτω σμικρὸς ὢν δύσῃ κατὰ τὸ τῆς γῆς βάθος, οὐδ᾽ ὑψηλὸς γενόμενος εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναπτήσῃ. Ἰδοὺ ἐγὼ στερεῶν βροντήν καὶ κτίζων πνεῦμα, οὗ αἱ χεῖρες τὴν στρατιὰν τοῦ οὐρανοῦ ἐθεμελίωσαν. Διότι ἰδοὺ ἐγὼ στερεῶν βροντὴν καὶ κτίζων πνεῦμα, καὶ ἀπαγγέλλων εἰς ἀνθρώπους τὸν χριστὸν αὐτοῦ· ποιῶν ὄρθρον καὶ ὁμίχλην, καὶ ἐπιβαίνων ἐπὶ τὰ ὕψη τῆς γῆς, Κύριος ὁ Θεὸς ὁ παντοκράτωρ όνομα αὐτῷ. Ο Ζεῦ, πάτερ Ζεῦ, σὺν μὲν οὐρανοῦ κράτος Σὺ δ' ἔργ᾽ ἐπ' οὐρανίων καὶ ἀνθρώπων ὁρᾷς Λεωργὰ καθέμιστα, σοὶ δὲ θηρίων "Υβρις τε καὶ δίκη μέλει. Ἓν κράτος, εἰς δαίμων γένετο μέγας ἄρχος ἁπάντων, Εν δὲ δέμας βασίλειον ἐν ᾧ τάδε πάντα κυ [κλεῖται. "Εν κράτος εἰς δαίμων γέγονεν μέγας Οὐρανὸς [αίθων, Ἓν δὲ τὰ πάντα τέτυκται, ἐν ᾧ τάδε πάντα [ κυκλεῖται. Θεωρίδας Θεωρίδης στροφὴ ὀστράκου,
col. 1637–1638page 34 of 45
PG 21:1637sub nomine designatur. Vide Meursium De ludis Græcorum; voce 'Oσrponirda, et Erasmi Adagia, voce Testulæ transmutatio. In nostris moribus quæsivi ludum qui aliquam simili tudinem cum Græcorum ludo haberet, quem non ap prime cognoscimus ad exprimendam Platonis ideam. Col. 1437 40. Tệ (466. Col. 1144 1. Пlása: 466. Col. 1145 6. Zwµátwy 466, recte. Ibid. 2. Af 465, recte. Col. 1449 6. Er péσoiç de laxovoar thr Auber. Nullum sensum exhibet hic textus; sic lego Col. Pro voce lego xal et; hæc conjunctio necessaria est ad phrasis constructionem. Ibid. 1. Hoc fragmentum tractatus De ani ma, cujus auctor Severus Platonicus, dialectica et ingenii rectitudine conspicuum, nobis optimam to tius operis ideain præbet; sed solum illius hoc ex cerptum exsistit, alque brevis citatio in fragmento ex tractatu De anima Jamblici a Stobæo dala, Eclog physicæ, l. 1, cap. 52, p. 862, in quo dicitur animæ formam a Severo Platonico sic definitam fuisse Di stantiæ terminus ac distantia ipsa. Absque majori explicatione, hoc minime intelligi potest, et tamen e fragmento nobis exhibito patel Severum recte ac congrue ratiocinia contexere. Fabricius, in Biblio theca Græca, l. 11, p. 65, veteris editionis, illum Augusto coævum fuisse arbitratur: illius nomen a Porphyrio, in Vita Plotini, invocatur. Plurimi ejusdem nominis sunt homines qui mini me cum eo confundendi sunt. Hic numerus qui non in textu indicatur, ad cap. 17 ex integro refertur. Col. Loco sub stitui, ut illud sensus aperte exigit. Col. 1157 8. Vigerus in sua adnotatione discus sit voces et EEV, quarum prior apud Plato nem invenitur, posterior vero, in Eusebio. Poste riorem Cicero adhibuit in sua Timæi versione. Non obstante hac gravi auctoritate, Vigerus tamen ratio nes exponit e quibus Platonis sententia illi videtur anteponenda. In illius mentem conveniunt alii hujus philosophi textus, ac Locrensis Timai qui extra cor pus animam collocat. Ciceronem ac Eusebium se cutus sum. Col. 1160 4. Vigeri sententia, velut inutilem neglexi textus Platonis repetitionem ab imperito transcriptore evidenter insertam. Col. 1161 3. In hoc periodo exstat interrupta sensus series haud manuscriptis emendata. Tous non habet verbum a quo regatur nisi præcedentibus, vel antea dictis religetur; quocun que autem modo construatur, pessima semper erit constructio. Ibid. 11. Ipoddołę 465. Col. 1165 5. Istud nomen est cujusdam Eleusis dearum Demeteris filiæ quam, secundum Romanos, Proserpinam interpretamur; in hoc loco tamen Mi nervam potius significare videtur; nam Core vox Virginem sonat, nobisque compertum est Minervam se juramento obstrinxisse, perpetuo manere virgi nem, insuper, saltationem cum integra armatura, na vonala, inter illius exercitia fuisse; tum, Пaλλds ảnò toŭ náhley, vocabatur; hoc autem saltandi genus Pyrrhicum appellabatur. Ibid. 12. Olxoûrtaç Ęérovç. Licet Plato ac Eu sebius ad legendum olxouvras consenserint, tamen cum Vigero legere malo Col. Quid intelligitur in Græca tactica per has voces ri Osoba tà na? Num illud significat, arma deponere aut sub armis stare, aut arma capere? Vigerus in eruditissima in hunc locum nota, absurditatem de monstrat hujus exercitii arma deponendi, éσEWS Jam Leopardus, Emendat., 1. xt, c. 20, perstrin xerat, in plurimis Thucydidis locis pravam Vallæ versionem, ubi hoc verbum per vocem ponere ver tit. Scholiaste duo contraria enuntiant: arma de ponere et ea sumere. Vide Wesseling. in Diod. Sicul., 1. XII, 66; Valesium in Harpocration, voce: Oεμs Apud oratores legitur Batona. Lycurgus, adversus Leocratem, p. 153; Eschinus, contra Timarchum, p. 5. 'Evavría 0:00aɩ tà önλa, Demosthenes; contra Aristocratem, p. 624. Plutarchus, Vita Alcibiadis, § 30: Enluбpravoùç Ex omnibus variis locutionibus, Vigerus quatuor dat significatio nes huic phrasi fere similes. 1° Pro táttɛsbaɩ, aciem ordinare. castrametari, juxta Dionysium Halicarnassium, l. v 3º Castra munire; idem 1. vIII. Els Spous xopu 4° Avel Tou motopy; Theucydides, 1. VII. Ibid. 12. Stadion, Diaulon, Ephippion, Dolichos, varia exercitia sunt quæ explicat Faber in suo tra ctatu De arte agonistica, 1. 1, c. 28. Diaulon cursum exprimit qui eundo ac redeundo fit; stadion, unum tantum cursum significabat, dolichos, septem cur sus faciebat; ter circa metam currebat (תµπhp). et a meta ultimum suum faciebat cursum ut co unde exierat, rediret (Dominys). Vide Tzetzem, VI Chiliade. Ephippion, est in equo cursus. Col. 1169 11. Tolaútys σnovons. Id est con venienter matrimonio conjungere sponsos. Col. 1173 13. Hanc Platonis phrasim ab Euse bio omissam restituere debui; illius enim suppres sio, nullum sequentibus verbis relinquebat sensum, aut saltem eum maxime adulterabat; minime enim referri poterat ad sapientem ascensorem indomiti cursoris (µóv§), quæ sequitur phrasis, cujus ille in Philosopho est subjectum. Illamne prætermisit Eu sebius, illi animo nocendi, an inadvertantia? hoc non constat. Attamen, mihi observandum est, illam plus æquo vehementem amoris impudici descriptio nem, in Platone forsitan vituperandam esse. Sed falsum est illum plane ei assensisse; ac Phædri dia logus ad hoc præcipue spectat, ut demonstret quan tum a se invicem discrepent, amicitia virtute ac phi losophia innixa, et insana ac sordida pederastiæ libido. Col. 1176 1. Non docet Plato, dominum qui suum interfecit servum, mundum ac innoxium esse sed illum mundandum esse ow), quod non significat absolvitor, sicut Vige rus interpretatus est. Verisimiliter opinionem Eu sebii sequi vo!uit; sed vox qua usus est Plato hunc non admittit sensum, purificationes imponit. Cum autem domini haberent jus vitæ ac mortis in servos suos, qui apud veteres considerabantur tantummodo ut res, non vero ut persona, non facile grandior ex piatio imponenda erat. Col. 1177 13. Post avecinos adde: Пpòs Ibid. 1. Hanc ultimam legem non inveniὄνος Ο μὲν τοίνυν ληφθείς τῶν φευγόντων ὄνος οὗτος κάθηται. Αταλάντης ψυχήν, κατιδοῦσαν μεγάλας τιμὰς ἀθλητοῦ ἀνδρὸς οὐ δύνασθαι, παρελθεῖν ἀλλὰ Ἐν δρωμέσι λαχοῦσαν τὴν Αταλάντης ψυχήν, κατιδοῦσαν μεγάλας τιμὰς ἀθλητοῦ ἀνδρὸς οὐ δύνασθαι παρελεῖν, ἄλλην λαβοῦσαν. 1153 Α΄ 3. Διὰ τὰ τοιαῦτα ἀδικήματα ἀνία ται γένωνται, ἐκ τούτων τὰ παραδείγματα γίνεται, καὶ οὗτοι αὐτοὶ μὲν οὐκέτι ὀνίνανται, ἅτε ἀνία τοι ὄντες, ἄλλοι δὲ ὀνίνανται. καί, Σχῆμα· πέρας διαστάσεως καὶ αὐτὴ διάστασις. 1156 14. ἡ δὲ ψυχή, εἰ δὲ ψυχή μὴ βλέποντας οὐκ ὄντας. 1168 1. Θέσεως καὶ ἀναιρέσεως ὅπλων. ὅπλων ἅπτεσθαι. νος τὰ ὅπλα. Ὑπὲρ τῆς πατρίδος τίθεσ Αθηναίοις ἐναντία ὅπλα μὴ τίθεσθαι. ο Καταστρατοπεδεύεσθαι, θέμενοι πλησίον τὰ ὅπλα. τὴν ἀναδραμόντα καὶ θέμενον ἐνταῦθα τὰ ὅπλα, τὴν ἐπιοῦσαν νύκτα διέμεινε. Πρὸς αὐτὴν τὴν πόλιν τὰ ὅπλα τίθενται. (καθαρός), (καθηρά ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν τῷ τελευτήσαντι, πρῶτον μὲν τὸ μίασμα εἰς αὐτὸν καὶ τὴν τῶν θεῶν ἔχθραν δέχοιτο, ὡς ἡ τοῦ νόμου ἀρὰ τὴν φήμην προτρέπεται.
col. 1639–1640page 35 of 45
PG 21:1639in nono Legum libro Platonis. contrario in præ cedentibus mulier quæ suum interfecit maritum aut maritus qui uxorem occidit, trium annorum exsilio puniri jubentur. Ad Eusebii sententiam nullo modo accedere pos sum. Servus enim cui neque bonum, neque argen tum est, cum sit ipse alterius possessio, nisi corporeis poenis multari poterat; extra eas, sola ei remaneret impunitas. non Col. 1189 1. Hic Parmenidis versus a Simpli cio memoratur. In Aristotelis tractatu De cœlo, l. 1, p. edit. Aldi In Commentario ejusdem, De physica auscultatio ne, p. 19, sic versum refert Denuo citatur pagina 31 verso. Buttmann, ab Heindorfo in hunc locum Theœtetis citatus sic legendum proponit De significatione vocis usupovat, vide Ha sium ad Lydum, p. 312, Col. 1193 1. Arcesilaus sic detorquebat qua dragesimum secundum versum, Hesiodi poematis Operum ac Dierum. Dii hominibus alimenta absconderunt. Alamannius sic versum hunc interpretatus est in secundo libro Della Coltivazione, v. 357 Ascose l'esca sotto la dura terra; onde non saglia fuori all'aperto cielo, se in mille modi non la chiama il cultore. Ibid. 6. Verum hujusce philosophi nomen est vel Charmides, ut apud Eusebium invenitur, vel Char midas, sicut illud indicat Sextus, quem cæterum ad verbum secutus est ac transcripsit Euse bius, in variarum academiarum enumeratione, ac post ipsum Victorius, Variarum lect. 1. xxx, c. 24. (Vide Pyrrhonicas hypotyposes, 1. 1, c. 33, p. 56, 57.) Charmadas secundum Salmasium Plinianæ exerci tationes, 36 et 50 editionis Parisiensis. Illum imitatur Valesius Emendationum l. 1, c. 29. Illi an teierat Turnebus Adversar. 1. x, c. 16. Quas affert rationes de suo scribendi modo, mihi anteponendæ videntur Eusebii rationibus, quamvis Charmidis etymologia, a Xápuis, non majorem præbeat irre gularitatem quam etymologia Charmadis a Xáp Has. Non ea sola est de hoc nomine mota discepta tio. Altera multo gravior decimi ac septimi sæ culi philologos exercuit. Longius ac nimis ab Eusebio alienum illam hic prolixe exponere; sed illius summa sic se habet. Bis apud Ciceronem Carneadis nomen legitur, scilicet: in Tuscul. 1, 24, ac De oratore t. II. In his duobus locis immerito in vocatur; siquidem fuisset fere Ciceronis, aut sal tem Antonii coævus quem Cicero cognoverat, atqui multa suppeditantur chronologica contrariæ senten tiæ argumenta; itaque, Turnebus in Adversar. x, 16, ac Victorinus, Variarum lect. x11, 24, Charma dis nomini Carneadis substituerunt. Salmasius autem has corroboravit emendationes (in Pli niani in Solinum emendationibus) p. 36 tem poris computatione. Petavius, contradicendi desi derio ductus, in suis Miscell. observationibus, cap. 8 et 9, omnimode conatus est ut Ciceroni Carmea dis nomen restitueret, sed tam paucos sequaces reperit, ut Henricus Valesius tam ei devotus, tam que Salmasio infensus ac contrarius, illius tamen sententiam impugnare coactus fuerit. Hæc autem Valesii dissertatio est scientiæ criticæ opus per fectissimum. Col. 1196 5. Hic evidenter exstat quædam verborum seriei suppressio cui obviandum mihi visum est in mea translatione. Docet Numenius, Platonis doctrinam sub tribus primis illius suc cessoribus intactam mansisse, postea addit: Emɛ! Ad quos autem referri possunt Minine illud exprobrandum est iis qui nullo modo sui primi magistri documenta adulterarunt. Ar cesilaum igitur in animo habet, aliosque nova rum academiarum institutores: Arcesilaum scilicet secundæ academiæ patrem; Carneadem ac Clitoma chum, tertiæ conditores; quartæ autem Philonem et Charmadam, Antiochum denique quinta funda torem, si quinta admittenda sit. In versione vero verbum diadox, velut a vero sensu alienum mutavi, in dɩdzx. Revera, non successio mutatur. sed doctrina; quod in ea re evenit. Ibid. 10. Estɩ tɛ, 466, 467. Ibid. Ibid. Col. Manifestum est nullo loco tres deos a Socrate constitutos fuisse; ac cum non potuerit cum ipsis philosophari, rhythmis eis arridentibus, sine ullo dubio error est in verisimiliter sunt tria auditorum genera quibus cum disserebat pały t!y! alium sensum habere non posset. Cle mens Alexandrin., Stromat., lib. 1v, initio: 'A×ókov Ibid. 4. Umnibus patet hic, pro Aristotele, Arcesi laum legendum esse, siquidem Aristoteles non ascri bendus academiæ de qua sane secessit, Lycei scho lam aperiendo ac instituendo. Col. 1200 10. Parodia versus Iliadis Z, 181 Alii autem versus in manuscripto reperiuntur 467, ac emendationi Theodori Canteri consentanei, Va riarum lectionum c. 9. Vide eumdem ibid. 1, 6 In stomacho ferens Menedemi plumbum (gravi tatem) Pyrrhonem ganeonem finget aut Diodorum. > Col. 1201 5. Adulteratus textus est. De quo enim agitur? ac insuper conjunctionibus quas nuncupant grammatici mapa indigeret conditionali protasi, siquidem ex iis est Ibid. Apud Diogenem Laertium legitur lib. 1x, 67, Vitæ Pyrrhonis Philo Atheniensis, illius discipulus, in eo præ cipue res Democriticas reperiri dicebat. > Ibid. 14. Theodorici, seu discipuli Theodori Cy renæi, Ather cognominati, qui in Platonis Dialogis inducitur, a Diogene Laertio laudantur 1. iv, 67:0i Ibid. Bion Borystheneus et Academicus, magnus erat sophista, secundum Laertium Diogenem, l. xv,31: Παρμενίδης πρῶτος ὧν ἴσμεν φής μῇ, τὸν λόγον τοῦτον ἐρωτήσας ἐν τοῖς ἔπεσι, περὶ τοῦ τὸ ὂν εἶναι, ἀγέννητον ἔγραψε τοῦτο· Οὔτε γὰρ ἐξ ὄντος δύναιτ' ἂν γενέσθαι αὐτό· ἦν γὰρ καὶ πρό τερον· οὔτε ἐκ τοῦ μὴ ὄντος· οὐδὲ γὰρ ἂν δηθείη, οὐδὲ νοηθείη ποτέ· οὐδὲ γὰρ ῥητὸν, οὐδὲ νοητὸν τὸ πάντη μὴ ὄν. Ἐπεὶ τό γε, Μοῖρ᾽ ἐπέδησεν Ούλον ἀκίνητον τ' ἔμμεναι ᾧ πάντ' ὄνομ' ἔσται. Οἷον ἀκίνητον τελέθειν ᾧ πάντ' ὄνομ' εἶναι. Κρύψαντες γὰρ ἔχουσι θεοὶ βίον ἀνθρώποισι. εἴς γε τὰ ἄλλα πολλαχή παραλύοντες, τὰ δὲ στρεβλοῦντες οὐκ ἐνέμειναν τῇ πρώτη διαδοχή. εἷς γε τὰ ἄλλα πολλαχή παραλύοντες... οὐκ ἐνέμειναν? 13. σκαρφηθμοῖς, 466, 467, 468. 2. διαφόρως, 466. 1197 2. Αἴτιον δὲ ὅτι τρεῖς θεοὺς τιθεμένου Σωκράτους καὶ φιλοσοφοῦντος αὐτοῖς ἐν τοῖς προς ήκουσιν ἑκάστῳ ρυθμοῖς, οἱ διακούσαντες τοῦτο μὲν Αγνόουν, ᾤοντο δὲ λέγειν πάντα αὐτὸν εἰκῇ καὶ ἀπὸ τῆς νικώσης ἀεὶ προστυχώς ἄλλοτε ἄλλης τύχης, ὅπως πνέοι. τρεῖς θεούς τρεῖς στοίχους καὶ φιλοσοφοῦντος αὐτοῖς· φιλοσο θον δ᾽ ἂν διαλαβεῖν ὡς ὁμοίως φιλοσοφητέον δούλῳ τε καὶ ἐλευθέρῳ. Πρόσθε λέων, ὅπιθεν δὲ Δράκων, μέσση δὲ ΧΙ [μαιρα. Ψεύσεται Πύρρωνα τὸ πᾶν κρέας ἢ Διόδωρον. επεί τοι προσειθίσθησαν, συναπτικοί. 1. 'Ο δὲ Πύῤῥων ἐκ Δημοκρίτου ώρμητο ὅποθέν γέ ποθεν. Φίλων· ὁ Ἀθηναῖος, γνώριμος αὐτοῦ γεγονώς, ἔλεγεν ὡς ἐμέμνητο μάλιστα μὲν Δημοκρίτου. Θεοδώρειοι κληθέντες. 47: Βίων τὰ μὲν ἄλλα πολύτροπος καὶ σοφιστὴς ποικίλος, καὶ πλείστας ἀφορμάς δεδωκώς τοῖς βουλομένοις καθιππάζεσθαι φιλοσοφίας.
col. 1641–1642page 36 of 45
PG 21:1641Non philosophos insectabatur, sicut innuere vi detur Numenius, sed tantum de philosophis imme rito detrahentes; quod multo probabilius apparet, eo quod esset ipse philosophus atque Academicus. Facile intelligitur illius vindicationem ab Arcesilao reformidatani fuisse, si eum aperte impugnasset. Cæ terum de Numenio diffidendum est cui solummodo probanda videtur Pythagoræ doctrina, quique alios semper vellicare conatur, uti videre est in suo De dissensionibus Academicorum libro qui ad hoc unum tendit. Col. 1204 5. Hæc verba magnis implexa amba gibus significant istiusmodi philosophos, certitudi nem negando, sua argumentatione cadere. gravem Ciceroni difficultatem mo vit, in Academicis, lib. 1, 12: «Id autem visum cum ipsum per se cerneretur comprehensibile. › Visum impressum, lib. 11, c. 7; Diogenes Laertius, lib. vii, 50; Sextus Empiricus adversus Mathematicos, l. vii, Ibidem, Cataleptica phantasia plane reali ac exsistenti objecto progenita, in quantum per se exsistit, ibi plasmatur ac imprimitur, tali modo, ut minime gi gneretur nisi res qua producitur, revera exsisteret. Ibid. et mox Col. 1205 10. Stratagema de quo hic agitur, nihil aliud esse potest quam in Africam inferendi bel lum, cxvii olympiade, Agathoclis victi et obsessi Sy racusis a Poenis, consilium ex quo maximum Car thago ruinæ adiit periculum. Eodem quoque strata gemate, sed majori etiam successu, usus est prior Scipio Africanus ad Annibalem ex Italia repellen dum. In vicesimo Bibliothecæ Diodori Siculi libro fu sius describitur Agathoclis expeditio, totiusque istius belli gerendi ratio. Ibid. 8. Horret hæc ultima phrasis constructio nis difficultatibus. Ex repetitis negationibus emer gere videtur sensus auctoris menti contrarius. Non recte intelligitur cur ponatur in prima phrasis parte, dum potius ad secundam pertineat.Þó omnino sensu caret; in illius loco sub stituo. Col. 1208 11. Hæc antiquorum morum descri tio multas exhibet difficultates, licet ad eas expla nandas omnia tentaverim. Quid prinum significat ? Hoc nos docent Hesychius, Har pocration, ac Pollux. Hesychius Huic verbo triplex significatio est: pixis, capsa argentea, scrinium. Harpocration verbo Textum emendavi, pro: addidi ad verba quæ in Polluce inveniuntur lib. v, c. Hesychius ad dicit Aperte hæc Botica tabellaria quibus argentum reserebatur Bootiorum ignoran tiam indicabant. Vide Plutarchum in Lacydum, De amici ac adulatoris differentia, xxx, pag. 254 edit. Reiski. Ex his tamen grammaticorum citationibus patet, PATROL. GR. quod hic agitur de non ad char tas inserendas, sed argentum, sicut clavis, exempli gratia, Vox autem ad scrinium desi gnandum in hoc Plutarchi loco invenitur, Pompei Vita In scrinium prosiliens in eo detexit suæ uxoris adulterii culpam. Ibid. 12. hic foramen significat ad januas claudendas aptum. Hæc autem vocis significatio in lexicis non reperitur; hæc tamen in dubium nullo modo revocari potest, cum idem factum a Diogene Laer tio narratum fuerit, in quo, licet in multis peccet, de nostra quaestione recte pronuntiat Fere eadem vox invenitur in Pherecidis ad Tha lem epistola. Laertius Diogenes I, 122, ait Cum immisisset per claustri foramen digitum. Vox illa igitur syno nyma est cum verbis Sic etiam Can ticum canticorum, c. v, v. Quid autem significant hæc verba, per quæ inseruntur manus, digiti, et an nuli? Non certe clavis foramen; sed foramen majus quo utebantur veteres ad portas claudendas. Scholiastes ait Januæ muuiuntur.» Phænissis Euripidis isti versus decerpuntur, Sophocles OEdipus rex, v. 1261 Vox epitheta, januæ vacuum quid dam indicat. Qui deforis stabant, necessarium habebant ma num immittere per foramen ut clavem in clan strum introducerent. Apuleus Metam., lib. iv, p. 70 Pricæi editionis: c Itaque sublimis ille vexil larius noster Lamachus spectata virtutis suæ fidu cia, qua clavis immittenda foramen patebat, sensim immissa manu claustrum evellere gestiebat. Sed du dum scilicet, omnium bipedum nequissimus Chryse ros vigilans et singula rerum sentiens, lenem gra dum et obnixum silentium tolerans paulatim adre pit; grandique clavo manum ducis nostri repente nisu fortissimo ad ostii tabulam affigit. › Quod furti socios induxit ad amputandum illius brachium ad humeri articulum. Antesignani partem qua manus humerum subit, ictu per articulum medium tempe rato prorsus abscindimus. › Ex hoc Numenii loco compertum habemus, janua clausa ac claviculata, clavem reponi a Lacydo in arca quam suo sigillo obsignabat. Sic eo modo si gillorum usum intelligo, claustris appositorum, non vero sicut ea apponunt magistratus; tali modo expli cari posset Thermophoriazusai Aristophanis, v. Sunt nunc autem nostris maritis secretæ claves pessime excogitatæ, Laconiæ claves, tridentata. Nobis olim ludus erat januas aperire; nonκαταληπτικὴ φαντασία Κατάληψιν τὴν μεταξὺ ἐπιστήμης καὶ δόξης, ἥτις ἐστὶ καταληπτικής φαντασίας συγκατάθεσις. καταληπτικὴ δὲ φαντασία κατά τούτους ἐτύγχανεν ἡ ἀληθὴς καὶ τοιαύτη οἵα οὐκ ἂν γένοιτο ψευδής. 248: Καταληπτική φαντασία οὖσα ἀπὸ ὑπάρχοντος, κατ' αὐτὸ τὸ ὑπάρχον εναπομεμαγμένη καὶ ἐναπ εσφραγισμένη, ὁποία οὐκ ἂν γένοιτο ἀπὸ μὴ ὑπάρχοντος. 9. ἀξιωτέρως εἰρήνης, 466, 468. τοὐναντίον τους ψόφους κοι λον γραμματεῖον Γραμματίδιον ὅτε μὲν τὸ πινακίδιον, ὅτε δὲ ὅμοιον Γλωσσοκόμῳ· λέγεται δὲ καὶ ἐπιστά λιον. 'Αργυριοθήκη Διττὰ ἦν Γραμματίδια οἷς ἐχρῶντο ᾿Ἀθηναῖοι τὰ μὲν εἰς τὸ γράφειν μόνον τι ἐν αὐτοῖς· τὰ δὲ εἰς τὸ καὶ ἀργύ ριον κατατίθεσθαι· ἅπερ καὶ κιβώτια (βοιώτια) εκά λουν. εἰς τό, ὥστε κιβώτια βοιώτια 2: Γραμματεῖον παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς καὶ ἐν ᾧ ἀργύριον ἀπέκειτο ὃ καὶ γραμματεῖον βοιώτιον ἐκάλουν. Αργύριον: Γραμματεῖον ὁ καὶ Βοιώτιον κοῖλον λέγεται. ΧΧΙ. γραμματείον κοίλον, γραμματείον Κἀκεῖ νοσήσας Λεπίδος ἐτελεύτησε δι' ἀθυμίαν οὐ τῶν πραγμάτων, ὥς φασιν, ἀλλὰ γραμματείω περι πεσὼν ἐξ οὗ μοιχείαν τινὰ τῆς γυναικός κατεφώρασε. Διὰ τοῦ κλείθρου, κλείθρον Ἔπειτα τὸν δακτύλιον διὰ τῆς ὁπῆς ἐνίει εἰς τὴν στοάν. Διεὶς τὸν δάκτυλον ἐκ τῆς κληίθρης. ὀπή, τρύπημα. 4: Αδελφιδός μου ἀπέστειλε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὁπῆς. ὀπή, τρύπημα, κλείθρον Αρα πύλαι κλείθροις Χαλκόδετα τ' ἔμβολα Λαϊνέοις 'Αμφίονος ὀργάνοις Τεῖχεος ήρμοσται. Αἱ πύλαι κλείθροις ἡρμοσμέναι. κλείθροις Δεινὸν ἀΰσας, ὡς ὑφηγητοῦ τινος Πύλαις διπλαῖς ἐνήλατ᾽· ἐκ δὲ πυθμένων ἔκλινε κολλα κλήθρα. κοίλον, κλήθρον Οἱ γὰρ ἄνδρες ήδη κλειδία Αὐτοὶ φοροῦσι κρυπτὰ κακοηθέστατα Λακώνια ἄττα, τρεῖς ἔχοντα γομφίους. Πρὸ τοῦ μὲν οὖν ἦν ἀλλ' ὑποῖξαι τὴν θύραν, Ποιησαμέναισι δακτύλιον τριοβόλου Νῦν δ' οὗτος αὐτοὺς, ᾠκότριψ Εὐριπίδης, Εδίδαξε θριπήδεστ᾽ ἔχειν σφραγίδια Ἐξαψαμένους...
col. 1643–1644page 37 of 45
PG 21:1643majus nobis impedimentum erat sigillum quam trio bolum. Nunc vero hic Euripides servus ac vafer illos sigilla haud imitanda quibus utuntur habere docuit. Sic in Characterum parte Theophrastes xvIII, cui ti tulus Difidens legen dum est propter abbreviationem pro In Enea artis perito ad aperiendas portas stratagemata reperiuntur quæ simili modo explicari possunt. Quæ sequuntur exempla adhiberi possunt ad si gillorum usum demonstrandum in obšoniis conser vandis. Plautus, in Casina, Act. II, seena prima Obsignate cellas: referte annulum ad me. Plinius, Hist. natural xxxii: ‹ Et nunc cibi quo que et potus annulo vindicantur a ruina. › Clemens Alexandr., in Pedagogo, 1. 111, p. 287 Suidas, voce locum Lycurgi cilat Stobæus, citans Serenum, vi, 33 annulo Tacitus, Annal., L. 11, initio: «Irridebantur Græci comites Vononis ac vilissima utensilium clausa.> Horatius, Epist., 1. 1, epist. 20, v. 5 Odisti claves et grata sigilla pudico. Martialis: Nunc signat meus annulus lagenam. Menander, apud Stobæum, 14, 27 Col. Hæc vox qua Eusebius utitur in Demonstratione evangelica, l. iv, c. 9., in qua de Satanæ lapsu loquendo ait, explanenda obvenit. Postquam Satanas adversus omnes nationes hor rendissimas minas evomuisset, homines aggredi sta tuit, qui propter liberum arbitrium quo gaudebant, atque ad malum proclivitatem facile seduci poterant. > Vigerus neutram in partem interpretatus est: quod nullum sensum exhibet; illius inepta versio auctoris menti minime consentanea, notata et impugnata fuit a Perizonio, in historias diversas Eliani. Vide indicem, all vocem Hæc de ea re dicit: Non sed legerim ut apud Synesium in Diene. p. 152, «Et apud Suidam voce subau dito), id est sinistra manu. Vide Wyttembach, in Eu napium, p. 57; Themist., orat. 10; Præparat. cvany. 1. iv, c. 2. p. 156; Platonem in Sophista, p. 226. Juxta hanc emendationem legendus est, quarti libri Stromat. p. 574, locus Clementis Alexandr. versum Antimachi comici referens Hic versus a Stobæo memoratur Titulo 91, aliter Aristophanes Eccl., v. 522: 498, edit. Brunckii. Ibid. 8. Legendum arbitror Grecum nomen Davorum Latinorum, vel cum digammate. Ammonius in Commentario in li brum Aristotelis De interpretatione, operis initio hunc sequentem comicum versum refert Col. Ibid. 4. Sinceritatem fide dignam exprimit, at id est, in summo dolore, lego; quod mihi voci quæ præcedit melius consociari videtur. Ibid. 11. Hæc ultima Numenii narrationis pars obscurissima est ac non satis emendata; illius emen datio haud congruenter fieri potest; nam nil ad hoc deduci potest ex mss. Non eum igitur de verbo ad verbum in mea versione transtuli, sed solummodo quoad totius operis contextum ac sensum. Ibid. In his manifestus patet anachronismus. Nunquam enim Cyreneus Aristippus Lacydi diseipulus fuit; bene vero Socratis, sicut ab omnibus probatur auctoribus Diogenes Laertius, in ejus Kita, Xenophon, in 50 cratis Memorabil., 1. 11, initio; Plutarchus, De curiositate, § 2; Cicero, De oratore, 111, 17: fuit in ter aulicos Syracusani Dionysii. Philostrates, Vita Apollonii, 1,35; Diogenes Laertius, 11, 66; Athenæus, 1. XI, p. 507 et l. xii, p. 544, Laidis notus amasius. Idem Athenaeus, ibid; denique, conditor ipse Cyre naicæ sectæ cujus dogma præcipuum ad voluptatem inducebat, velut ac si illa esset solum philosophia propositum. Magis quam unum sæculum inter eos superjacet. Lacydus enim suam condidit scholam anno quarto CXXXIV olympiadis, in horto quem ei rex Attalus concesserat, ubi 26 annis litteras docuit, Diogenes Laertius, 1. iv, § 60. Aristippus Socrati coævus circa centesimam Olympiadem vivebat. Nihil vigerus, nec Menagius, qui refert hunc locum suo in Comm. in Diogen. Laert., observarunt. Ibid. G Diogenes . Laertius iv, 60: Solus a sæculis, qui vivus suam scholam Teleclei ac Evandro reliquit.» Hæc successio nobis a Cicerone tradita in quarto Academicorum libro, c. 6. Post Lacydem confecta est Academia a Carneado qui est quartus ab Arcesila. Audivit enim Egesinum qui Evandrum audierat Lacydi discipulum, cum Arcesile Lacydes fuisset. › Ibid. (secundum Galianum), Cicero in quarto Academicorum libro, ait: In utramque partem multa dicuntur. Horum aliquid vestro sapienti cer tum videtur, nostro ne quid maxime quidem pro babile sit occurrit. Ita sunt in plerisque contraria rum rationum paria momenta. Quod ac deinde producebat. Col. 1912 (8. quod juxta Ciceronem, per incertum interpretor; 1, iv, 17 Arademicorum Ne hoc quidem cernunt omnia se reddere incerta, quod nolunt. Ea dico incerta que Greci. Col. Nobis Sextus Hypotyp., c. p. Empiricus explanationem suppeditat, Pyrrhonianis (Pyrrhonici) (Academici) Sequuntur explicationes harum divisionum. ouaΚαὶ τὴν γυναῖκα τὴν αὐτοῦ ἐρωτᾷν κατακείμενος εἰ κέκλεικε τὴν κιβωτὸν καὶ εἰ τεσή μανται τὸ κοιλιούχιον. Τὸ κοίλον γραμματείον, γρ γράμμα. Δίδωσιν ὁ παιδαγωγὸς αὐταῖς (γυναιξὶ) δακτύλιον ἐκ χρυσίου, οὐδὲ τοῦτον εἰς κόσμον, ἀλλ᾽ εἰς τὸ ἀποσημαίνεσθαι τὰ οἴκοι φυλακῆς ἄξια, διὰ τὴν ἐπιμέλειαν τῆς οἰκουρίας. Εἰ γὰρ οἱ πάντες ἦσαν παιδαγωγούμενοι, οὐδὲν τῶν σφραγίδων ἔδει, ἐπίσης ὄντων δικαίων καὶ οἰκετῶν καὶ δεσποτῶν· ἐπεὶ δὲ ἡ ἀπαιδευσία πολλὴν ἐκδίδωσι ῥοπὴν εἰς ἀδικίαν, σφραγίδων ἐδεήθημεν. συσσημαίνεσθαι, "Ωστε προστεταγμένον ἐπὶ ψηφίσματος, καὶ τὴν ἱερείαν συσσημαίνεσθαι τὰ γραμματεία.. Διογένης κατα εγέλα τῶν τὰ ταμιεία κατασημαινομένων μοχλοῖς καὶ κλεισὶ καὶ σημάντροις, τὸ δὲ σῶμα τὸ αὐτῶν πολλαῖς θυρίσι καὶ θύραις ἀνοιγόντων. Οστις δε μοχλοῖς καὶ διὰ σφραγισμάτων Σώζει δάμαρτα, δρᾶν τι δὴ δοκῶν σοφὸς, Μάταιός ἐστι καὶ φρονῶν οὐδὲν φρονεῖ. 1209 7. Οὐ θατέρᾳ ληπτοί. Δεινὰ δὲ κατὰ τῶν ἐθνῶν πάντων ἀπειλήσας, θατέρᾳ ληπτους τοῖς προβολίοις ἀνθρώπους εὔρατο, πρόχειρον καὶ ἐξ οἰκείας γνώμης τὴν ἐπὶ τὸ κακὸν ἔμπτωσιν δι' αὐτὸ εξούσιον προαίρεσιν κεκτημένους, ἕτερος. θάτερα θατέρα ληπτούς ἐκχείμεθα χειρὶ Ποικίλον θηρίον (ὁ σοφιστής) καὶ τὸ λεγόμενον οὐ τῇ ἑτέρᾳ ληπτέον. Ο πλοῦτός φησι (πλέον). Θατέρῳ βλέποντας παραλαβὼν τυφλοὺς ποιεῖ. 'Ο δὲ πλοῦτος ἡμᾶς καθάπερ ἰατρὸς κακὸς, Τυφλοὺς βλέποντας παραλαβὼν πάντας ποιεῖ. Παραβλέπουσα θατέρω πάλιν μετεσκεύαζε σαυ [τὴν αὖθις ἤπερ ἦσθα. Δακοί. Δάοι Δαφο Δάος πάρεστι· τί ποτ' ἀγγελῶν ἄρα; 1212 15. Εἶτα μὴ ἐξελέγχοι 465, 466. Αξιοπιστία, ἀξιοπενθίᾳ, βοῇ 14. Τούτου δὲ γίνονται ἀκουσταὶ πολλοὶ ὧν εἷς ἦν διαφανὴς ὁ Κυρηναῖος Αρίστιππος. 1. Καὶ μόνος τῶν ἀπ' αἰῶνος τῶν παρ ἔδωκε τὴν σχολὴν Τηλεκλεῖ καὶ Εὐάνδρῳ. 4. Ἡ εἰς ἑκάτερα επιχείρησις τελευτῇ εἰς ἐποχήν. ισοσθένεια, εποχή "Αδηλον, άδηλα 1215 Β. Τὰς ἀπὸ πιθανοῦ λεγομένας αὐτῷ θετικάς τε καὶ ἀρνητικὰς φαντασίας. 1. 1, 55, 60: Τὰς φαντασίας ἡμεῖς μὲν ἴσας λέγομεν εἶναι κατὰ πίστιν ἢ ἀπιστίαν, ὅσον ἐπὶ τῷ λόγῳ· ἐκεῖνοι τάς μὲν πιθανὰς εἶναί φασι, τὰς δὲ ἀπιθάνους. Καὶ τῶν πιθανῶν δὲ λέγουσι διαφοράς· τὰς μὲν γὰρ αὐτῶν μόνον πιθανὰς ὑπάρχειν ἡγοῦνται τὰς δὲ πιθανὰς καὶ διεξωδευμένας· τὰς δὲ πιθανὰς καὶ περιωδευμέν νας καὶ ἀπερισπάστους. Κ. Τ. Λ.
col. 1645–1646page 38 of 45
PG 21:1645nobis, et ipsis forte illius temporis Græcis, tene brosissimæ sunt Nos Pyrrhonii contendimus imaginationes (cav tasia) librarii et iis fidem adhiberi posse, vel non. Academici dicunt alias esse fide dignas, alias mi nime. › Sic subdividunt fide dignas aliæ sunt solum di gnæ, aliæ dignæ et aliæ denique dignæ sunt quæ credantur, et raptodevμé Temerarium susciperet opus qui Gallica lingua reddere vellet distinctiones tam subtiles quam ob scuras. Col. 1213 11. Sextus Empiricus adversus Logi cos l. vii, p. 404, ait Carneades de criterio (sen ratione discernendi veritatem) non Stoicos modo, sed omnes alios ag grediebatur philosophos. Primum ejus argumentum, quod in omnes philosophos adhibebat, sic constabat nullum veritatis criterium proprie exsistere, neque ratiocinium, neque sensationein, neque imaginatio nem, neque quidquam in summa rerum, quæ Omnes ad nos illudendos conspirant. Tum demon strabat tale criterium, vel si esset, cupiditatum im perio minime liberari posse, › etc. Col. 1216 7. Cicero in Lucullo, c. 6: ‹ Quod nos facere nunc aggredimur ut contra Academicos disseramus, id quidam e philosophis et ii quidem non mediocres, faciendum omnino non putabant, nec verum esse disputare cum iis qui nihil pro barent; Antipatrum Stoicum, qui multus in eo fuis set, reprehendebant. › Ibid. 14. Cicero, Academ., lib. 11, 4: ‹ Sed ea pars prætermittenda est quæ contra Philonem erat minus enim acer est adversarius is, qui ista, quæ sunt heri defensa, negat Academicos omnino dicere etsi enim mentitur, tamen est adversarius Fenior. > Ibid. 15. Antiochus ille fuit Ciceronis magister. Senex Academiam deseruit ut Porticum adiret, aut saltem ut suas sententias temperaret. Plutarchus, in Vita Ciceronis, Augustinus, adversus Academicos,l. 11, c. 6: ‹ Exsti tit Philonis auditor Antiochus, qui, ut nonnullis vi sum est, gloriæ cupidior quam veritatis, in simulta tem adduxit utriusque sententias, ▸ Cicero, Academicor. l. 11, c. 22: Sed prius pauca cum Antiocho, qui hæc ipsa, quæ a me defendun tur, et didicit apud Philonem tandiu, ut constaret diutius didicisse neminem, et scripsit de his rebus acutissime, et idem hæc non actius accusavit in se nectute, quam antea defensitaverat... Quod erant qui illum gloriæ causa fecisse dicerent: sperare enim fore ut ii, qui se sequerentur, Antiochii voca rentur. > Ibid. 1. Mnesarchus Stoicus erat, adversus que Philo fuerat controversatus. Cic, Academ. 1. 11, c. 22 Quid? Philonem Mnesarchi pœnite bat? Quid? Dardani? qui erant Athenis tum princi pes Stoicorum. › Ibid. 2. Hic liber indicatur a Cicerone, Academ. 1, 4: Non se tenuit Antiochus quin contra suum doctorem librum etiam ederet, qui Sosus inscribitur. › Col. Ibid. 1. Avé6w) 465, 466, recte. Ibid. 4. Videre est ejusdem litteræ locum 1. 1. c. 4, et quod ex ea legitur initio Jamblici libri De Mysteriis, Oxonii 1678 in-4° editi. Col. 1220 12. Duplex vocis Chaldæus acceptio huic Porphyrii animadversioni locum dedit: ‹ Chal dæus quandoque significat sacerdotum societatem observandis astris specialiter deditorum; alias, sicut nunc, ipsam Assyriorum genteni, cujus regio Chal dæa vocatur. › Ibid. 14. Hoc Apollinis erga Judæos testimonium petitur ex oraculo quod retulit Lactantius, et de cujus authenticitate magnæ motæ sunt lites. Cæteroquin mirum est Patrem Ecclesiæ, qui inanitatem et dæ moniacam oraculorum originem demonstravit, iis dem uti oraculis ad suam Judæorum doctrinis ad hæsionem fulciendam, sicque eas cum falsis Ægy ptiorum, Lydiorum et Assyriorum religionibus con fundere. Nihilominus, cum citationes omnes quas buc usque attulit Eusebius, sinceræ sint, neque ideo de hujus ultimæ sinceritate dubitabo: unde mihi patet, ora culum, in quo Judæi nominantur, revera, in libro Porphyrii De philosophia ex oraculis, exstitisse. Col.1225 2. Per physiologos, si saltem sensum Eusebii admittamus, significantur homines docti philosophiam naturalem. Ibid. 3. Eschines philosophus nullatenus con fundi debet cum illo tam celebri oratore qui indesi nenter cum Demosthene pugnavit; prior enim cu jusdam Charini porcinarii, posterior autem Atro meti filius erat. Pro supposititiis habiti sunt dialogi qui priori tribuuntur. (Vide Diogenem Laert., in Vita ejus, 1. x1, § 61.) Lucianus, in Para sito, illum arguit quod, ad mensam Dionysii Syra cusarum sedens, parum philosopho dignas partes egerit, quamvis ibi eximiam Miltiadis indolem lauda verit. Certum est eum in aulam Dionysii confugisse, et a Platone ad principem introductum fuisse. (Vide Plutarchum De discrimine inter amicum et adulato rem) Diogenes Laertius asserit e contra Eschinem ductum fuisse ad Dionysium ab Aristippo, quia Plato abnuerat. Cæterum constat nullam familiaritatem Æschinem inter et Platonem exstitisse: raro etenim in Platonis dialogis nomen Eschini legitur; attamen illum semel in Phædone nominavit Plato, ut unum ex eis qui morti Socratis interfuerunt. In nota post sequentem secunda a me perpenditur hujus epistolæ authenticitas. Ibid. Evidenter xpóvov Exst est mendosum. Non enim ideo quod, ut in versione sua intellexit Vigerus, longiori tempore opus fuisset, scribere renuit, sed ideo quod nihil scribendum haberet quod nesciret Eschines; ergo non sic vertendum: id longioris temporis ſuerit, quod cæterum non respondet vocibus sed Græce legendumn quod erit Latine, quibus non est hic locus suus. Ibid. 1. Einɛliŵtiç τpáreča. Siculæ dapes di cebatur proverbialiter apud Græcos, alludendo cibis exquisitis mensæ utriusque Dionysii appositis, qui in Sicilia per annos 63 tyrannidem exercuerunt Sicula dapes (Horatius, od. 1 1. 11). Suidas, Etxe Ibid. Hæc epistola, quæ legitur in collectione. Socratis epistolarum, Lutetice, 1637, a Leone Allatio editarum. cum aliis omnibus Socraticis epistolis a Bentleio damnata est in Dissertat. de epistolis Phalaridis, p. 59 versionis Latina typis mandatæ Lipsia 1781; et in eo nititur criticus, quod suain Platoni in Sicilia, apud ty rannum Syracusanum, commorationem exprobrare nequiverit Xenophon, scribendo ad Æschinem qui ejusdem principis aulam inviserat, eoque quodam modo ab ipso Platone introductus fuerat. Vide Plu tarchum, tract. De discrimine inter amicum et adula torem, § 39. Cæterum Æschinem apud Dionysium tyrannum commoratum fuisse, fatentur Philostra tus; vide Vitam Apollonii, l. 1, c. 25, p. 43; Lucia nus in Parasito, c. 32; unde penitus omne dubium dirimitur. Imo Bentleius Xenophontem ipsum arguit luculenta Dionysii condimenta degustasse in illiusπιθαναί· διεξωδευμέναι ναι, εἰ ἀπερίσπαστοι. § 4: Ἐξίστατο της Νέας λεγομένης Ακαδημίας ὁ ᾿Αντίοχος καὶ τὴν Καρνεάδου στάσιν ἐγκατέλειπεν, εἴτε καμπτόμενος ὑπὸ τῆς ἐναργείας καὶ τῶν αἰσθήσεων, εἴτε, ὥς φασιν ἔνιοι, φιλοτιμίᾳ τινὶ καὶ διαφορᾷ πρὸς τοὺς Κλειτομάχου καὶ Φίλωνος συνήθεις, τὸν Στωϊκὸν ἐκ μεταβολής θεραπεύων λό γον ἐν τοῖς πλείστοις. 1217 14. Νεώς 466, 467; καὶ ἱερὰ καὶ μυστήρια 466, 467, 468. 7. Γράφων δὲ τὰ πραχθέντα ειδότι σοι, καίπερ οὐκ ἀηδὲς ἐσόμενον, χρόνον ἔχει. χρόνον ἔχει· οὐ χρόνον έχει, λική τράπεζα, ἐπὶ τῶν πάνυ πολυτελῶν καὶ τρυφηλῶν.
col. 1649–1650page 39 of 45
PG 21:1649ments, aponévroses apud anatomicos ac etiam nervos proprie dictos). Hippocrates, Plato, Aristoteles in hoc generali sensu illa voce utuntur. Postea qui modo præciso loquuntur auctores, verbum vɛū pov adhibent ad nervos significandos, alii vero huic voci veterum significationem tribuere pergunt. (D. Littré, Opp. Hippocr.) Col. Vigerus dicit terram cum motu imperato vagari sive manere sub coelo jubet. Ibid. His verbis Græcis interpreta tionem quære in Plutarchi Stromat., lib. 1, cap. 8. p. Hoc systema Anaximeni tribuit. Quoad vocem quæ adhibita fuisse videtur ut locutio propria a philosopho hujus systematis auctore, Ari stophani philosophiam cavillandi materiam præbuit. Vid. Nubes, v. 669 ad 679, 1250 ad 1253. Ibid. 1) 5. Euhemerus Tegæus, Historia sacra Latinis carminibus expressa ab Ennio, insignis fa clus, Messanensis fuit sive, juxta alios, Cous, sive Tegæus vel Agrigentinus. Creditum est etiam illum Messenæ, in Peloponneso, natum fuisse, ob nominis Messenæ similitudinem cum Messana, urbe Siciliæ. Ex hac diversitate in illius designanda patria, præ potentissimum argumentum desumit Jonsius quo authenticitatem operis Placita philosophorum impu gnet (vide illius lib. ). Iisdem vestigiis insistit Vossius Hist. philosoph. Altamen non mihi invi ctum videtur istud argumentum; cum non raro de aliis antiquis auctoribus et de Homero ante omnes eadem exstiterit confusio quoad locum ubi nati fue rint; et tamen nemo authenticitatem librorum qui eis tribuuntur impugnavit. Lactantius 1, 11, e civi late Messana; Arnobius, lib. iv, Acragantinus; ne mo tamen hos auctores pseudonymos dixit. Col. 1240 3. Hos iambos scazones, quos omit tit Eusebius, partim citat Plutarchus. Hos legere est in fragmentis Callimachi a Bentlæo collectis, 86, t. p. 458, Callimachi edit. Ernesti. Ili versus ambagibus sunt referti quos plus minusve feliciter critici solve runt. Non hic iteranda pugna Ibid. 5. Quosdam tantum ex Euripidis Sisypho versus citat Plutarchus, quosque fusius refert Sex tus Empiricus lib. x, § 54. Dictos versus memoral di mihi occurrit occasio in tractatu De polytheismo ineunte tomo secundo: hos versus ab Euripide, non autem a Critia, ut Sextus putat, scriptos esse crediderim; et in hoc sequor Petrum Petit Miscell. obs., lib. 1, cap. 1, contrà Baylium, in ejus Lexico, voce Critias; et sententiam meam probationibus fir mavi. Mecum sentit Moshenius (in Cudworth). Ibid. 10. Non dubito quin pro legen dum sit vel Nove runt omnes illius axioma quod memorat Plutarchus in eodem opere, lib. I, c 3 Vide c. ejusdem libri ubi Eusebius refert locum e Phædone Platonis desumptum, in quo doctrinam Anaxagoræ perpendit Socrates. Vide pariter notam a me addi tam, qua philosophum Clazomenéusem tuerer ad versus Socratem, aut potius adversus Platonem qui Socrati suas proprias opiniones tribuit. Col. 1241 1. Nemo nescit a Thalete fuisse præ dicatum, res omnes ex aqua trabere originem; pri mum autem inter philosophos Anaxagoram fuisse qui docuerit quod res omnes, initio promiscuas, disposuerit ordinaveritque Nous, sive Intellectus. Porro, in hoc Thaletem penitus secutus fuisset Ana xagoras, si res ita se habeant ut vult Plutarchus. Sed adhuc explanandum superesset cur, Anaxagoræ axioma legendo, in Phædone allatum, tanto stupore correptus fuerit Socrates ? Haud ignoro quidem, apud Ciceronem aliquid simile legi iis quæ a Plutarcho hic referuntur; sed ad hæc respondebimus, aut Ci ceronem errasse, aut illius textum fuisse adultera tum. Simplicius expresse vult principium unicum a Thalete admissum fuisse, id est, aquam (vide Sim plicii Comment. de physica Aristotelis, p. 6) Vide pariter Heraclid. Poni. in Allegoriis Homericis, c. 22, p. 75 edit. Schowi, ubi Videmus huc usque Thaletem aquam adinisisse veluti unicum elementum, nec locutum de Nous per quem res ordinarentur; dum econtra a Plutarcho velut Deus admittatur. Αpud au tem Diogenem Laertium Thaletis doctrina immutata legitur, siquidem, licet agnoscat ex aqua res omnes trabere originem, addit quem locum reddidit Cicero, De legibus, lib. 1, § 26: • Thales qui sapientissimus in septem fuit homines, existimare oportere omnia quæ cernerentur deorum esse plena.. Hoc non ex planat sententiam Anaxagoræ; etenim quis dicat Thaletis mentem de diis? Sed saltem quæ jam legi mus in nostri philosophi sententiam vergunt, sicut ea quæ inferius, De natura deorum, lib. i, cap. 10 ⚫ Thales Milesius, qui primus de talibus rebus quæ sivit, aquam dixit esse initium rerum: Deum au tem, eam mentem quæ ex aqua cuncta fingeret.» Quibus a Lactantio iterum allatis, 1, 5, et a Minucio Felice, 19, contradicit Augustinus, De civit. Dei, lib. vus, 2: «Nihil ex divina mente præposuit. Contradicit item Aristoteles, Metaphys., lib. 1, p. 40 ed. Brandisii Meo judicio, illud quod præcise declarat Aristoteles contrariis Plutarchi necnon Ciceronis opinionibus anteponen dum est; vide Cudworthum, Systema intellectuale, lib. 11, § 20; lib. iv. § 20; Baylii Leæic., in vocibus Thales et Anaxayoras. Ibid. 1. in Democriti, vide Cicer. De nat. deorum, lib. 1, 12: Quid Democritus qui tum imagines earumque circuitus in deorum nume ro refert, tum illam naturam quæ imagines fundat ac mittat, tum scientiam intelligentiamque nostram, nonne in maximo errore versatur?, Et § 43: «Mihi quidén Democritus, vir magnus in primis, cujus fontibus Epicurus hortulos suos irrigavit, nutare vi detur in natura deorum: tum enim censet imagines divinitate præditas inesse universitati rerum: tum principia, mentesque quæ sunt in eodem universo. deos esse dicit: tum animantes imagines quæ vel prodesse nobis solent vel nocere: lum ingentes quasdam immagines, tantasque ut universum munνεῦρον 1237 7. ὑπὸ τοῦ οὐρανοῦ μέ νειν δὴ ποιεῖ τὴν γῆν, 7. Οδε ώσπερ καρδόπῳ πλατείᾳ, βάθρον τὸν ἀέρα ὑπερείδει. 22: Πιλουμένου τοῦ ἀέρος πρώτην γεγενῆσθαι τὴν γῆν πλατεῖαν μάλα· διὸ καὶ κατὰ λόγον αὐτὴν ἐποχεῖσθαι ἀέρι. Καρδοπόσ Ι, ώς εἱστήκει ὁμοῦ εἱστήκει ὡς ὁμοῦ ειστήκει Όμου πάντα χρήματα ἦν, νοῦς δὲ αὐτὰ διήρες καὶ διεκόσμε. 15 Νοῦς ἐστιν ὁ διακοσμῶν τε καὶ πάντων αἴτιος Θαλῆς Ἐξαμίου Μιλήσιος καὶ Ιππων ὃς καὶ δοκεῖ ἄθεος γεγονέναι, ὕδωρ ἔλεγον τὴν ἀρχὴν ἐκ τῶν φαι νομένων, γεγονέναι κατὰ τὴν αἴσθησιν εἰς τοῦτο προαχθέντες. Καὶ γὰρ τὸ θερμὸν τῷ ὑγρῷ ζῇ, καὶ τὰ νεκρόμενα ξηραίνεται, καὶ τὰ σπέρματα πάντων ὑγρά, καὶ τροφὴ πᾶσα χυλώδης, ἐξ οὗ δέ ἐστιν ἕκα στα, τούτῳ καὶ τρέφεσθαι πέφυκε. Τὸ δὲ ὕδωρ ἀρχὴ τῆς ὑγρᾶς φύσεως ἐστι καὶ συνεκτικὴν πάντων. Διδ πάντων ἀρχὴν ὑπέλαβεν εἶναι τὸ ὕδωρ καὶ τὴν γῆν ἀφ᾽ ὕδατος ἀπεφήνατο κεῖσθαι· Θαλῆς δὲ πρῶτος πά ραδέδοται τὴν περὶ φύσεως ἱστορίαν τοῖς Ἕλλησιν ἐχε φῆναι, πολλῶν μὲν καὶ ἄλλων προγεγονότων, ὡς καὶ Θεοφράστῳ δοκεῖ, αὐτὸς δὲ πολὺ διενεγκὼν ἐκείνων, ὡς ἀποκρύψαι πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ. Λέγεται δὲ ἐν γραφαῖς μηδὲν καταλιπεῖν, πλὴν τῆς καλουμένης ναυτικῆς ἀστρολογίας. Θάλητα μὲν γὰρ τὸν Μιλήσιον ὁμολογοῦσι πρώ τον υποστήσασθαι τῶν ὅλων κοσμόγονον στοιχεῖον, τὸ ὕδωρ. 'Αλλ' ὁ Κλαζομένιος ᾿Αναξαγόρας, κατὰ δια δοχὴν γνώριμος ὢν Θάλητος, συνέζευξε τῷ ὕδατι δεύ τερον στοιχεῖον, τὴν γῆν, ἵνα ξηρῷ μιχθὲν ὑγρὸν ἐξ ἀντιπάλου φύσεως εἰς μίαν ὁμόνοιαν ἀνακραθῇ. Νοῦς τοῦ κόσμου Τὸν κόσμον ἔμψυχον καὶ δαιμόνων πλήρη; Τῶν δὴ πρώτων φιλοσοφησάντων. εἰ πλεῖστοι, τὰς ἐν ὕλης εἴδει μόνας ᾠήθησαν ἀρχὰς εἶ ναι πάντων... Νοῦν δέ τις εἰπὼν εἶναι, καθάπερ ἐν τοῖς ζώοις καὶ ἐν τῇ φύσει τὸ αἴτιον τοῦ κόσμου καὶ τῆς τάξεως πάσης, οἷον νήφων ἐφάνη παρ' εἰκῇ λέ γοντας τοὺς πρότερον· Φανερῶς μὲν οὖν ᾿Αναξαγό ραν ἴσμεν ἁψάμενον τούτων τῶν λόγων. είδωλα.
col. 1651–1652page 40 of 45
PG 21:1651dum complectantur extrinsecus; quæ quidem omnia sunt patria Democriti quam Democrito digniora. Quis enim istas imagines comprehendere animo po test? quis admirari? quis aut cultu aut religione di gnas judicare? Sextus Empiricus adv. math., lib. Idem Cicero hæc ridet, epist. ad Acacium, quæ xvi est quinti decimi libri. Vide Baylii Lexicon voce Democritus, ubi contra Cicero nem Democriti partes tuetur. Illæ a corpusculis in ductiones philosophicæ non modo densissimis tene bris obscurantur, sed etiam nihil utile afferre queunt illas evolvendas non suscipiam. Col. 4241 5. Illæ Anaxagoræ partes similes, aut ali ter homœomeriæ, obscurissimum inventum sunt hujus præclari philosophi. Baylius scripsit prælongam no tam ad illud excogitatum tum explanandum, tum impugnandum (Vita Anaxagoræ). Idem ante illum a Lucretio tentatum fuerat. Illum adeant qui hujus doctrinæ rationem sibi reddere voluerint. Quid de his sentiam paucis mihi dicendum est. Igitur liben ter admittam intellectum, postquam in chaos mate riae penetrasset partes similes a dissimilibus dissociavisse, ut inde corpora homogena coalescerent (hic enim solum agitur de explanatione modi quo formatus est mundus mate rialis, vel physicus); qua autem facta sejunctione, corpora vigore vitaque prædita, idem fiuxit intelle ctus. Verbi gratia, sol est ignea moles (µúdpov dá Tupoy), unde dictus Atheus. Hic modus creationis nonnullas præbet difficultates, et in quibusdam etiam sibi contradicit; sed quis huc usque enu eleate explanavit rationem qua Deus mundum crea vit? Etenim in istius generis quæstione rationem fides antecedere debet. (Vide Aristotelem, Meta phys. lib. 1, c. 3, et ejus schol astem, editum a Brandisio.) Col. Ibid. hic habet sensum oppositionis inter duo. To Espo malum bono oppositum, ex euphemismo significat. Vide Ruhnkenium in Epist. critic., p. 183; Valcke naerium, Diatrib. p. 112; Wyttenbachum in Phæ donem, p. 320; Corayum in Ægyneticum Isocratis, p. 280 notarum; Wetsteinium in Epistolam I Pauli ad Timotheum, c. v, 25; Perizonium in Æliani Hist. divers., in indice verbo štɛpoç. Col. 1248 3. Sextus Empiricus (adversus mathe maticos, p. 278, 1. 1, § 282) dicit econtra eum ab Alexandro rege Macedonum, nummos 10,000 aureos accepisse, quia in honorem hujus principis carmina composuerat. Ibid. 10. 'Aréɣxpira. Forte legendum est avex xpira, id est quæ discerni nequeunt. Legitur inferius in eodem sensu, Ibid. 1. 'Apasía, id est reticentia, idem ferme sonal ac mox, cum in eo tantum discrepent quod posterior melius dicatur de actu mentis, prior vero de verbo. Sic definitur apud Sextum, Hypotyp. Pyrrhon., I. c. quod est oppositum phasi. Ibid. Sextus Pyrrhon. Hypotyp., 1. 1, c. 12: Quietudo. Vide notam Fabricii. Ibid. Ænesidemus a Sexto Adv. math. 1. VIII, p. 498, memoratur. Vide notam Fabricii quam sæpius invocabo in decursu hujus capitis. Ibid. Leg. to; mox to 466. Col. 1249 6. 'Emaywyn est argumentationis genus ab exemplis sumptum. Aristoteles, l. 1 Rhe torices In 1. 1×, §º3, Topic. idem Aristoteles: 'Emáyovta In Topic. 11, 12; Analyt. prior., x1, 23. Cicero, De inventione, c. 31: Omnis argumentatio aut per inductionem tractanda est, aut per ratiocinationem. Inductio est oratio quæ rebus non dubiis captat assensionem ejus quicum instituta est: quibus as sensionibus facit, ut illi dubia quædam res, propter si militudinem earum rerum quibus assensit, probetur.». Idem Topic. § 10: Argumentatio ex pluribus per veniens quo vult, appellatur inductio: quæ Græce nominatur. col. vide tur esse titulus cujusdam libri Ænesidemi, qui forte confundi potest cum eo libro qui Aoyo: Hupp Vetot a Diogene Laertio nominatur (1x, 106) et de quo disseruit Sextus (Hypotyp. l. 1, c. 14): Пlapa Ibid. Ibid. Col. 1253 2. Antigonus Carystius virorum do ctorum Vitas scripserat. Jonsius, 1. xt, c. 4 De scri ptoribus hist. philos.., locos omnes memorat in qui bus hic Vitarum scriptor invocatur. Hi loci ab Athenæo nec non a Diogene Laertio traditi sunt. Hieronymus, præf. libri De scriptoribus ecclesiast. Fecerunt quidem hoc ipsum apud Græcos Hermip pus Peripateticus, Antigonus Carystius, Satyrus vir doctus et longe omnium doctissimus, Aristoxenus musicus. Antigoni Carystii exstat opus, cui titu lus: quodque edidit Meur sius, t. VII Op. compl.; qui tamen in catalogo ope rum Antigoni, dictum opus omisit. Vide Menagium in Diogenem Laertium. I. ix, p. 426 tomi secundi. Col 1256 12. Textus impressus habet ȧpya Réag napudias: sed solus mss. 468 habet parw Stas. quod vera lectio esse videtur. Etenim accepi mus a Diogene Laertio At quid in isto loco agerent parodiæ? Ibid. 13. Secutus sum textum Theodoreti Therapeutici 1. xi, ab Henrico Stephano receptum in Poesi philosophica, et a Bruckio in Analectis poeti cis, cum sic nec sententiæ integritas, nec carminum numeri lædantur. Mireris Vigerum retinuisse textum bis mendosum, cui inutilem proposuit correctionem, dum Theodoretus duplex hoc remedium suppeditaret Ibid. 15. 'Exèç xal лpóny. Ad hoc proverbium quo res recentissime acta significatur vide Adagia Erasmi, in verbis Heri et Nudius tertius. Ibid. 4. Evralloç. Hunc suppositum Aris tippi discipulum qui hic nominatur cum Arete, ejus filia, nullus alius inter philosophiæ Græcorum histo ricos nemorat. Evidens est vocem Σúvallos ex er rore scriptam fuisse pro ut opinatur Menagius, quem, cum nihil melius occurreret, secu tus sum.' Ibid. 10. Meo judicio, pro voce súyxpasiv legen dum est in sensu vocis id est, intima constitutio. Sextus Empiricus ait, Pyrrh. hypotyp. c. Texрalwy ixovoiwy pãov TÉTTELV. eodem sensu sumitur apud Diogenem Laertium, lib. ix, § 80 in Pyrrhone, ad designan dam corporis constitutionem: Aɛɛpo spóñosΙ., § 19: Δημόκριτος εἰδωλά τινά φησιν ἐμπελάζειν τοῖς ἀνθρώποις· καὶ τούτων τὰ μὲν εἶναι ἀγαθο ποιὰ, τὰ δὲ κακοποιά. Ἔνθεν καὶ εὐχεται εὐλόγχων τυχεῖν εἰδώλων. είδωλα (χρήματα ὁμοῦ πεφυρμένα) 1244 Β. 5. Τὴν ἐναντίαν ἐρχόμενοι 465. 12. Τὸ μὴ ὂν ἕτερον εἶναι. "Ετερος ἀνεπίκριτα. 1, 20: Αφασία ἀπόστασίς ἐστι τῆς κοινῶς λεγομένης φάσεως 2. Τέλος εἶναι τοῦ Σκεπτικοῦ τὴν ἐν τοῖς κατὰ δόξαν αταραξίαν. 11. Οὐθὲν τοῦτο 466, 467. οὐδὲ τοῦ "Εστι γὰρ τὸ μὲν παράδειγμα, ἐπαγωγή τὸ δὲ ἐνθύμημα, συλλογισμός. μὲν ἀπὸ τῶν καθ᾽ ἕκαστον ἐπὶ τὰ καθόλου, καὶ τῶν γνωρίμων ἐπὶ τὰ ἄγνωστα. επαγωγή 1252 5. Αἰνησιδήμου στοιχειώσεις δίδονται τοίνυν συνήθως τοῖς παρὰ ἀρχαιοτέροις Σκεπα τικοῖς τρόποι, δι' ὧν ἡ Ἐποχὴ συνάγεσθαι δοκεῖ, δέκα τὸν ἀριθμόν. Μακραί στοιχ. 466. 2. Κόροισον 467. Παραδόξων συναγωγή, Ποιήματα συνέγραψε και ἔπη, καὶ τραγῳδίας, καὶ σατύρους, καὶ δράματα κωμικά τριάκοντα, τραγικὰ δὲ ἑξήκοντα, Σίλλους τε καὶ Κιναίδους. Σχέτλιοι ἄνθρωποι, κακ' ἐλέγχεα, γαστέρες οἷον Ποίων ἐκ τ' ἐρίδων καὶ λεσχομάχων πεπλά [νασθε; σὺν ἄλλοις, σύγκρισιν, ἰδιοσυγκρασία, 1. 1, 14: Δυοῖν τοίνυν εἶναι λεγομένων ἐξ ὧν σύγκειται ὁ ἄνθρωπος, ψυχῆς καὶ σώματος, κατ' ἄμφω ταῦτα διαφέρομεν ἀλλήλων· οἷον κατὰ σῶμα ταῖς τε μορφαῖς καὶ ταῖς ἰδιοσυγκρισίαις· και τὰ δὲ ἰδιοσυγκρισίας διαφέρομεν ὡς ἐνίους κρέα βόεια Συγκρίσεις
col. 1653–1654page 41 of 45
PG 21:1653philosophico acceptam, pariter accipi posse ut rem seu jucundam seu injucundam animum afficientem designet. Cŏl. 1268 5. Vigerus notat fieri non posse ut ea sic exponeret Socrates, legendumque censet óra Si voluptas prudentia moderatior est. Ibid. pro lego Col. 1272 13. Incipit a phrasi truncata: præ cedere debet: Sciendum est, vel Quæstio solvenda ea est. Ibid. 1. Elementa duo, nempe plenum et va cuum, a Democrito et Metrodoro Chio excogitata cen set Aristocles. Vide c. 19 hujus libri. Ibid. 11. Sextus Empiricus Hypotyposes Pyrrhon 1. 1, c. 4, p. 156, varia eorum nomina recenset Ut vertantur hæ variæ denominationes, haud ne cesse est. Heraclidem istum hic a Dionysio citatum, me morat Sextus contra physicos, 1. x, § 318. sub no mine Pontici Asclepiades Bythinus, arte medicus, speciatim impetitur a Galeno, ob nec non a Cælio Aureliano qui de eo præcipue re fellendo intendit in capite 14 libri De acutis passionibus. Col. 4273 3. Citatio hæc e psalmo desumpta contraria est penitus versioni Septuaginta Interpre tum ac Vulgatæ: Imperfectum meum viderunt oculi tui. Præterea, Vigerus auctorem putat pro rebus invisibi libus dicere debuisse se vidisse res inordinatas, à§é pro quæ vos idem sonat ac avorous. Harc observatio non adeo recta. Epicurei de atomis loquuntur invisibilibus non aliter ac si cos viderent. Eos Dionysius opponit Davidi cui Deus viarum suarum imperfectionem patefecit, saltem si psalmus a Dionysio Alexandrino qualis apud Euse bium legitur, intellectus est. Ibid. Ibid. 5. Evipx 465, 466, 468. Col. 1276 6. Kósμog significat simul ordinem et mundum. Huic duplici sensui hic alluditur, et est paronomasis, verborum ludus. Ibid. Ibid. Col. Col. Ibid. 8. Hæc desumpta sunt ex propheta Amos, C. III, v. 3. Col. 1281 1 10. Kivo; 467; mox máytaç pro a idem. Col. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. 9. Epos 465, 466, 467, 468. Col. 1285 3. "Aŋ0×5 466, 467. Ibid. Patet hic agi de titulo unius ex operibus Democriti quod in Diogenis Laertii catalogo non recensetur. To consilium significat. Isocrates, in exordio orationis ad Nicoclem ait Quidam inter poetas qui ante nos vixerunt exhortationes de regula morum scripserunt; quæ, si eis nostra responderet vita, sane nos meliores elli cerent. Vide Herodotum, 1, 211; viii, 58. Ibid. 13. Huc usque Democritus, juxta Vigerum. Ibid. 7. "Hotov 466, 467, 468. Col. 1288 8. Hanc etymologiam recepit Hero dotus, l. 11, c. 52, ubi, de Pelasgis loquens, dicit eos, etsi non cognoscerent, deos nominare: "Ou Alia vero etymologia, e verbo aty desumpta, usitatior est. Ibid. Col. 1293 4. Adywv. Lege λóyov. Ibid. 5 Teudodoiav 4′ 8. Ibid. Hunc loquendi modum ab Eusebio jam usurpatum 1. x1, p. 552, 535, elegantem esse declarat Casau bonus in Athenæum, l. ix, p. 416 Animadversionum. Ibid. 14. Peccat hæc constructio, nihil quippe re fertur ad Vigerus conjicit ad dendum horasauny. Jam exposui quibus ex causis doctrinam religiosam Hebræorum amplexus fuerim; sed horasauny non quadraret cum loco in quo Eu sebius de veritate historiæ Hebræorum loquitur. Textus emendando supersedeo cum nihil aptum occurrat. Col. 1297 5. Aristocles Peripateticus præsertim nominatur quia breviter scripsit Vitam Philostra tis quæ legitur inter Vitas sophistarum, 1. 11, c. 3. Eundem Synesius, Dionis historiam incipiens, re darguit, quod mores sermonemque gravém philo sophorumi reliquerit et vanam sophistarum elegan tiam elegerit. Tempore Herodis Attici, scilicet im perantibus Antoninis, vivebat Aristocles. Jam nobis exhibuit longa fragmenta capitum 17-21 lib. xIV, ex quibus majus desiderium nascitur de opere dis perdito quod Diogene Laertio longe præstat. Ibid. 7. Athenæus post citata eadem verba epistole Epicuri, 1. vi, c. 59, addit, rapaλa6wv Lego gradum celerans, sermonibus adfuit. Ibid. 9. Baylus ad verb., Aristote, redarguit versio nem P. Vigeri, affecta jam ætate, unde supponi posset eum jam senuisse quando medici ostiarius erat. Timæus, cujus Polybius servavit verba in fra gmentis Constantini Porphyrogenetæ, p. 46, quem præterea Suidas transcripsit in voce Aristoteles, écon ira contendit eum fuisse scholæ medicinalis percele bris ostiarium » Hic legitur verba ab ipso omissa, quorumque sensus nullo modo percipi po test; quæ certe mutanda, sed quid reponendum? Desideratur substantivum loco adjectivi: xal tİç aut aliquid simile. Ibid. C. EpicTixóc, Megaricorum secta, quæ principem habuit Euclidem, cui successit Eu bulides, Alexini magister, hoc nomine appellabatur. Vide Stanley et Bruker. Ibid. 14. Demochares, Demosthenis ex sorore ne pos, parvi penditur quod causam egerit Sophoclis, Amphiclidis filii, cum Sophocles de legis contempta postularetur a Philone quod juxta decretum ab omni populo Atheniensium sanci tum, philosophiæ scholas claudi jussisset. Verisimile est in oratione pro Sophocle non tantum Aristoteli, sed omnibus philosophis calumnias injecisse Democha rem, lous xaxis elonxev. Lex lata a Sophocle memora tur apud Diogenem Laertium, in Vita Theophrastis (sect. 38), et inserta fuit a Petito in Legibus Atticis, 1. 1, c. 8. Democharis Vitam scripserunt Vossius in Historicis Græcis, 1, 11; Jonsius, 1, 17, et Davidρον ἡδονὴ μετριότητος ἢ φρόνησις πλείω κέκτηται, 12. 'Οπόσα χρὴ τοιαῦτα νομίζειν τὴν ίδιον εἰρῆσθαι φύσιν εἰρῆσθαι ᾑρῆσθαι. Αναξαγόρας ὁ κλαζομένιος (καλεῖ τὰ στοιχεῖα) ὁμοιομερείας· Διόδωρος δὲ ὁ ἐπικληθεὶς Κρόνος, ἐλά χιστα καὶ ἀμερῆ σώματα· Ηρακλείδης δὲ ὁ Ποντικὸς, καὶ ᾿Ασκληπιάδης ὁ Βιθυνὸς ἀνάρμους ὄγκους οἱ δὲ περὶ Πυθαγόραν, τοὺς ἀριθμούς· οἱ δὲ μαθηματικοὶ, τὰ πέρατα τῶν σωμάτων· Στράτων δὲ ὁ φυ δ σικής, τὰς ποιότητας. Οἱ περὶ τὸν ποντικὸν Ἡρακλείδην καὶ Ασκληπιάδην, ἐξ ἀνομοίων μεγ, παθητῶν δὲ, καθά περ τῶν ἀνάρμων όγκων. "Ογκοι 'Ασκληπιάδειοι, τους ἀθεάτους, τὰς Είδον 465. 3. Διαφορᾶς. 468. 8. Κολλήσεως 466, 467. 1977 8. Συγκεχυμένην 466. 1280 10 Μη δέουσαι 468. πάν 1284 4. Διαμονής 467. 5. Χρησιν 467. 13 Εντοσθίων 466, 467. 1. Αναθεωρήσωμεν 465, 456. 5. Ορθόν 405, 466. 4. Πανούργον 467. 9. Σωματουργοί 165, 466. 2. Μάθησιν 466. 7. Εμπειρος 405, 467. 6. Τῶν γοῦν ὑποθηκῶν ἀρχόμενος. Τινὲς τῶν ποιητῶν τῶν προγεγενημένων υποθήκας ὡς χρὴ ζῆν καταλελοίπασιν, ὥστε ἐξ ἁπάντων τούτων εἰκὸς αὐτοὺς βελτίους γίγνεσθαι. κόσμῳ θέντες τὰ πάντα πρήγματα, καὶ πάσας νο μὰς εἶχον.» 8. Ατμῶν 468. 7. Λευκοῖς τοῖς ἐλέγχοις απεγύμνωσα. τίσι ποτὲ λογισμοῖς. ἑαυτὸν προσεκάθιζε τοῖς λόγοις. παραβαλών «Τὸ πολυτίμητον ἰατρεῖον ἀποκεκλεικότα. καὶ τὰς τυχούσας, τειχίσεις, (γραψαμένου παρανόμων), οὐ γὰρ Αριστοτέλην μόνον, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλ
col. 1657–1658page 42 of 45
PG 21:1657Ruhnkenius, in nota ad Rutilium Lupum (lib. 1, p. 7), quam adeat lector. In ea Ruhnkenius notat er rores eorum qui de eadem re ante ipsum scripserant. Col. 1300 6. Cephisodorus, Isocratis discipulus, causam egit magistri sui adversus Aristotelem quem multis modis male habet. Quod secutus est et exag geravit Epicurus in epistola referente Athenæo, 1. vii, c. 13: Olda ört taūta Jonsius, De scriptoribus historie philosophice, 1. 1, c. 13, multa de Cephisodoro dixit. Ibid. Lege pro Vide Heliodorum, p. 316 edit. Coray; Josephum contra Apionem, 1, 34; Athenæum, 558. Ibid. 1. Pythiades, soror eunuchi Hermiæ, Atar nes tyranni, uxor fuit Aristotelis. Ex ea genuit filiam Pythiadem, quam in testamento a Diogene Laertio citato, v, 12, Nicanori dedit. Ista Aristotelis filia in genio prædita erat vide Petrum Alcyoniun. De exsilio, 1. 11. Ter nupsit: vide Sextum Empiricum Adversus grammaticos, 1. 1, c. 12, § 258. lbid. Theocritus Chius, sophista, vixit tempore Alexandri. Discipulus fuit Metrodori Chii, qui magi strum habuerat Isocratem. Verisimile est ipsum vo luisse, ut Cephisodorus, memoriam Isocratis vindicare Aristotelem injuriis afficiendo, qui ipse non alio modo erga Isocratem egerat. Theocriti memorantur plurima verba satyrica. Clemens Alexandrinus in Protreptico, c. 77, hæc Theocriti de morte Alexan dri narrat Bono animo estote, amici, quoniam dii ante homines moriuntur. › Suidas Theocriti enu merat opera. Æmulus fuit Theopompi Chii in regi minis affectatione. Vide Strabonen, 1. xiv, p. 645, ed. Casaubon. Theopompus contra eum scripsit in Consilio ad Alexandrum, Athenæus v1,250. Idem Athenæus, l. x11, pag. 540. alterum Theocriti dictum memorat: ad incolas Chii scripserat Alexander ut purpuram mutterent ad conficiendas ducibus exer citus vestes, forte amicis talpos. Hunc versum Homeri intelligo, inquit Theocritus quia ex hoc dono incolis Chii ruina imminebat. Idem alia Theocriti verba citat de quodam ventri dedito cui nomen erat Diocles. Stobæus dictum se quens sub nomine Theocriti citat, quod postea in I Stromatum inseruit Clemens Alex.: Ocóxpiros d Theocritus Chius de Anaxiniene sermonem habituro: Verborum flumen. > mentis gutta, Theocritus propter facete dicto rum affectationem mortem incurrit. Hæc Plutarchus refert in 11 Symposiac. p. 633: 'Avelyovo; OεóxPITOV Quæ fusius exposuit Macrobius Saturnal. vi, 3 Antigonus rex Theocritum Chium de quo jura verat quod ei parsurus esset, occidit propter scom ma ab eodem de se dictum. Cum enim quasi pu niendus ad Antigonem raperetur, solantibus eum anicis ac spem pollicentibus, quod omnino clemen tiam regis experturus esset, cum ad oculos ejus ve Bisset, respondit Ergo impossibilem mihi dicitis spem salutis; erat autem Antigonus uno orbatus oculo et importuna urbanitas maledicacem luce privavit. › Longe aliter eadem res ab eodem Plutarcho nar ratur in libro De educatione puerorum. Inde inva luit opinio hoc opus supposititium esse Attamen, ut redeamus ad epigramma adversus Aristotelem directum, corruptum invenitur apud Diogenen Laertium, lib. v, § 9. Plutarchus, in tractatu De exsilio, t. II, p 603, verborum ludum explicat istiusce epigrammatis Est apud Pellam fluvius quem Macedones vo cant Græce Bópбopov, id est Latine lutum. › Variam lectionem exhibet Diogenis Laertii versio Sed mihi magis placet Eusebii versio ¿pµíov, pro pter carminis metrum. Col. 1501 9. Apellico citatur ab Athenæo, I. v, p. 214. Libros emit Aristotelis. Thy 'ApistoτéROUS Varia hujusce bibliothecæ fata a Strabone descri buntur, 1. x, p. 608 et 609. Sylla, captis Athenis, redemit Aristotelis libros quos secum Romam detu lit. Quod cum compertum habuisset grammaticus Tyrannio, eos luce donavit, sed male habitos. Iste Apellico magis fuit amicus librorum quam philosophia Col. 1304 4. Atticus, auctor fragmentorum satis prolixorum quæ sequuntur, idem est, ut videtur, ac ille cujus legitur fragmentum 1. xt, c. 2; pater He rodis erat; Philostratus illius vitam scripsit eum demque Aulu Gellius frequenter citat in opere cui ti tulus: Noctes Atticæ. Vide notam c. 2, 1. xi, in qua de illo agitur. Opus Attici contra eos agere videtur qui doctri nas tum Platonis, tum Aristotelis impugnarunt. Syncretismum istum primus adhibuit Ammonius in schola Alexandrina, quem secuti fuerunt et Heren nius, et Origenes, et Plotinus, et Porphyrius, et Jamblicus, et Hierocles. Ibid. 9. 'O Depɩn. Sic 466; alii w;. lbid. 8. Mendosa ista, ut patet ex variis lectionibus mss. Secundo versu, pro ¿v & ms. 468 v to, quod re cipiendum videtur; versus sunt Ionicæ dialecti. Tpn Xús, item mss. 466 retinendum. cui proximum est verbum Pin dari carmen ad memoriam revocat, Nemæo iv, 156 An hic quoque legendum In ultimo versu mss. 466, 467, 468, legunt ohy tλappl{wv µáyņv. Tum intelligendum essel: Vi desne hanc rupem excelsam? Hic stat (avis) inimi cis formidanda, qui rapide volans, præliuni tecum committit. > Col. 1309 17. 'Ey toútois 465, 466, 467. lbid. 8. Hos Pindari versus in Eusebio mutilos male correxit Vigerus. Ex his qui eosdem versus citaverunt petenda emendationes: correctionem magni faciendam exhibet Maximus Tyrius in ser mone 18 edit. Davis, cui titulus est: An malum pro malo reddendum. Alludit Cicero aliqua verba af ferens, in epist. 38 1. xur ad Atticum. Vide Victo rium, Var. lect. 1. xx11, c. 9, p. 406. omnes mss. Ibid. 1. "Ate nópów 465, 466, 467. Col. Col. 1329 10. Dicæarchus, historicus, philoso phus Peripateticus, musicus, inulta et varia scripsit. Inter alia memoratur opus De antiquo Græcorum modo vivendi, cujus Porphyrius magnum fragmen tum dedit in quarto libro De abstinentia carnis. Plutarcho, Athenæo, Cicerone, S. Hieronymo ad versus Jovinianum citatur. De ipso vide quod scribi tur in Bibliotheca Græca Fabricii, I., c. 2; apud Jonsium, De scriptoribus hist. philosophicæ, l. 1, c. 16, §§ 1 et 4. Grammaticus quidam exstitit bonioπερὶ ἐπιτηδευμάτων, μόνος Επίκουρος εἴρηκεν κατ' αὐτοῦ· οὔτε Εὐβουλίδης· ἀλλὰ οὔτε Κηφισόδωρος τοιοῦτό τι ἐτόλμησεν εἰπεῖν κατὰ τοῦ Σταγειρίτου καίτοι καὶ συγγράμματα ἐκδόντες κατὰ τοῦ ἀνδρός. 9. ὑπερπαίει υπερπαλαίει. Τόνδ' ἔλε πορφύρεος θάνατος καὶ μοίρα κραταίη Χίος, Αναξιμένους λέγειν μέλλοντος, "Αρχεται, είπε, λέξεων μὲν ποταμὸς, νοῦ δὲ σταλαγμός. « τὸν Χῖον ἀπέκτεινεν ὅτι φήσαντός τινος εἰς τοὺς ὀφ θαλμοὺς τοῦ βασιλέως ἂν παραγένηται, (ἂν) σωθῆναι. Αλλ' ἐμοὶ, εἶπεν, ἀδύνατα φῂς τὰ τῆς σωτηρίας. Αριστοτέλην λελοιδώρηκε Θεόκριτος ὁ Χίος, ὅτι τὴν παρὰ Φιλίππῳ καὶ ᾿Αλεξάνδρῳ δίαιταν ἀγαπήσας, εἵλετο ναίειν ἀντ᾽ Ακαδημίας Βορβόρου ἐν προχοαῖς. Ἔστι γάρ ποταμὸς περὶ Πέλλην δν Μακεδονες Βόρε βορον καλοῦσι. Ερμείου ευνούχου ἠδ' Εὐβούλου ἅμα δούλου Σημα κενόν κενόφρων τευξεν Αριστοτέλης. βιβλιοθήκην καὶ ἄλλας συνηγόρασε συχνάς. Φιλόβιβλος μᾶλλον ἢ φιλόσοφος. Παλίγκοτος, τρηχύς, Τραχὺς δὲ παλιγκότοις έφεδρος. τρηχύς τε παλιγκότοις? Πότερον δίχα τεῖχος ὕψιον ἢ σκολιαῖς ἀπάταις ἀναβαίνει ἐπι χθονίων γένος τῶν ἀνθρώπων, 1312 8. Ἐκείνων μενόντων κατ'. 465, 466,
col. 1659–1660page 43 of 45
PG 21:1659nymus, cui forte rectius attribuerentur tractatus et De institutionibus thea tricis. Jonsius longam dissertationem de Dicæarcho grammatico elucubraverat in suo tractatu De gram maticis, qui lucem non vidit. Dicæarchus non ne gabat exsistentiam animæ, sed eam harmoniam di cebat. Col. 1336 2. Boethus, philosophus peripateti cus, Sidone natus, discipulus erat Andronici Rhodii qui philosophabatur tempore Augusti. Vide Holste nium, De vita et scriptis Porphyrii, c. 9. Ibid. 9. Male confutatur Entelechia Aristotelis a Porphyrio qui exstasim et præscientiam futuri, ut argumentum cui contradici non potest, opponit. Iste ratiocinandi modus' Porphyrio convenit, viro a recto sensu alieno, qui tamen in mente habebat hos philosophiæ principes adunare. Opus ad hunc finem attingendum composuerat Vide Porphyrii Vitam ab Holstenio ador natam. Ibid. Quid sibi vult hæc nota Eusebii, Porphyrium, ut impium agnovisse hunc sermonem, in legibus impiorum? Porphyrius autem de legi bus non scripsit, nedum de legibus impiorun. Mea sententia, legi debet de institutioni bus impiis. Sed vocem &ɛ6 in titulo libri non po tuit Porphyrius inscribere, quæ ab Eusebio addita est. Col. Ibid. Col. 1341 2. Antisthenes Atheniensis erat; cognominabatur Herculeus, quia in exemplum for mamque vitæ Herculem imitandum proponebat. Diogenes Laertius, lib. v, § 2 Vide Menagium in notis ad hunc locum. Ibid. 5. Plutarchus Adversus Stoicos, § 35, p. 53, tom. XIV edit. Hutten.: tom. X, 438 edit. Reiskii Cum ignis mundi sit germen (ignem enim dicunt universale post incendium in germen mutandum esse ut renovetur mundus), sub minimi corporis eɩ atomi specie, per spatium inane discurrens, in extensionem immensam augebitur. › Vide Athenagorain, Legat. pro Christ., p. 27, ed. H. Stephani. Ibid. 10. Vide notam cap. 23, 1. Col. 1344 14. Plutarchus Contra Stoicos, t. XIV, p. 52 ed. Hutten.; c. 34, p. 434, ed Reiskii V. Cicer. De legi bus, l. 1; De nat. deor. 1. 1: • Mundus est commu nis deorum atque hominum domus; › Diog. Laert Hunc textum affert Suidas ad verbum ubi Kusterus proponit loco. ut legit Portus. Diogenes Laertius ex Didymo hunc lo cum sumpsit itemque corrigendus est; le gitur apud Senecam, Consol. ad Helv., c. 8; ‹ Quis quis formator universi fuit, sive ille Deus est potens omnium,» etc. Idem Diogenes, ibid. § 143. Ibid. Porphyrius, citatus ex libro De statuis, in Præpar. evang. l, ut, c. 9, p. 101, hæc etymologia verbi Stobæo repetitur, Eclog. physic., l. 1, p. 46, ed. Heerenii; ab Aristotele, De mundo, c. 7. a. Diogene Laertio, vit, Ibid. 7. Diogenes Laertius, l. 149 Plutarch. De fato, Vide supra in c. 8, 1. vi, responsa Diogeniani ad Chrysippum de istis etymologiis Ibid. 10. seu pars quæ omnibus aliis præstat et eis imprimit motum, non idem est apud unumquemque ex veteribus Stoicis Archidamus dicebat terram esse mundi. Cicero De nat. deor. 1. 11: «. Principatum id dice quod Græci vocant, quo nihil in quo que genere nec potest nec debet esse præstantius.> Diogenes Laertius, I. vii. 159 Ibid. 3. Vigerus vertit, ad Boethum, quasi hoc missum ad Boethum fuisset, sed Boethus jamdu dum mortuus erat. Lege, adversus. Hæc sunt verba Holstenii, De vita et scriptis Por phyrii, c. 9.: «Eusebius non uno loco et Theodo retus Therapeut. serm. 1... Propugnasse Porphyrium hoc opere Platonis de anima sententiam adversus Boethum Sidonium, Peripateticum, Andronici Rhodii discipulum, celebrem Augustæi sæculi phi losophum, certius esse credo quam ut probari in digeat. Diog. Laertius in Zenone vii, Hic Boe thus mihi videtur Stoicus esse. Inter Stoicos an numeratur a Philone Judæo, in tractatu ; in eodem tractatu Philo dicit Boethum, Posidonium et Pantium Stoicos, reli quisse doctrinam incendii mundi, ut admitterent saniorem doctrinam æternitatis mundi. Βoethus, De fato, ut Stoicus citatur 2 Diogene Laertio, Adversus doctrinas Stoicorum hunc tractatum scripsit Porphyrius. Jonsius contendit hunc Boethum de quo agitur esse Boethum Platonicum cujus Porphyrius men tionem facit in Expositione categoriarum, quemque Simplicius persæpe citat in commentario super eas dem Categorias; errat autem: cum Vigero credit huncce tractatum non compositum fuisse Adversus Boethum, sed simpliciter ad Boethum missum; isla opinio falsa est, ut supra vidimus. De scriptoribus hist. philosophica, l. 111, c. 15, 5. Col. 1548 8. Cicero De nat. deor. 11, 46:...—‹Ita relinqui nihil præter ignem, a quo rursum animante ac Deo renovatio mundi fieret, atque idem ornatus oriretur. > Cicero, in loco supra memorato, dicit etiam PaneΠερὶ μουσικῶν ἀγώνων, Περὶ τοῦ μίαν εἶναι τὴν Πλάτωνος καὶ ᾿Αριστοτέλους αἵρεσιν βι βλία Ζ'. 6. "Ον δὴ λόγον ἐν νόμοις ἀσεβῶν ἀσεβῆ εἶναι ἀπεφήνατο. νομίμοις, 1337 11. Συναιρῶν 465. 12. Συνδεῖσα 467. "Οτι ὁ πόνος ἀγαθὸν, συνέστησε διὰ τοῦ μεγάλου Ηρακλέους καὶ τοῦ Κύ ρου.... ἔλεγε συνεχές Μανείην μᾶλλον ἢ ἡσθείην. Ρ. ᾿Αλλὰ τοῦ τε κόσμου πάλιν τὸ πῦρ (8 σπέρ μα λέγουσιν εἶναι, καὶ μετὰ τὴν ἐκπύρωσιν εἰς σπέρμα μετέβαλε τὸν κόσμον ἐκ βραχυτέρου στ ματος καὶ ὄγκου φύσιν ἔχον πολλὴν, καὶ τοῦ κενοῦ προσεπιλαμβάνον τὴν χώραν ἄπλετόν ἐστι νεμόμενον τῇ αὐξήσει. χι. 'Αλλά μὴν τόν γε κόσμον εἶναι πόλιν, καὶ πολίτας τοὺς ἀστέ ρας. Εἰ δὲ τοῦτο, καὶ φυλέτας καὶ ἄρχοντας, δηλο νότι καὶ βουλευτὴν τὸν Ἥλιον, καὶ τὸν Εσπερον πρύτανιν ἢ ἀστύνομον, κ. τ. λ. 1. νιι, 137: Λέγουσιν οἱ Στωικοί κόσμον τριχῶς αὐτὸν τὸν θεὸν, τὸν ἐκ τῆς ἁπάσης οὐσίας ἰδίως ποιὸν, ὃς δὴ ἄφθαρτός ἐστι καὶ ἀγέννητος, δημιουργὸς ὢν τῆς διακοσμήσεως, κατὰ χρόνων ποιὰς πολ λὰς περιόδους ἀναλίσκων εἰς ἑαυτὸν τὴν ἅπασαν οὐ σίαν, καὶ πάλιν ἐξ ἑαυτοῦ γεννῶν· καὶ αὐτὴν δὲ τὴν διακόσμησιν τῶν ἀστέρων, κόσμον εἶναι λέγουσι καὶ τρίτον, τὸ συνεστηκὸς ἐξ ἀμφοῖν. Καί ἐστι κόσ σμος ὁ ἰδίως ποιὸς τῆς τῶν ὅλων οὐσίας ἢ, ὥς φησι Ποσειδώνιος ἐν τῇ μετεωρολογική στοιχειώσει, σύν στημα ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν τούτοις φύ σεων, ἢ σύστημα ἐκ θεῶν καὶ ἀνθρώπων καὶ τῶν ἕνεκα τούτων γεγονότων. Κόσμος, ειδοποιός. Ιδίως ποιός, ειδοποιός Β_5. Ζεὺς οὖν ὁ πᾶς κόσμος: ζεύς 2 147, Ζῆνα καλοῦσι παρ᾽ ὅσον τοῦ ζῆν. αἴτιός έστι.. νιι, Ἔστι δὲ Ειμαρμένη αιτία τῶν ὄντων εἰρομένη. 4: Ειμαρμένη προσαγορεύεται ὡς ἂν εἰρομένη τις. Θεσμὸς δὲ καὶ νόμος ὑπάρχει τῷ τὰ ἀκόλουθα τοῖς γινομένοις πολιτικῶς διατετάχθαι. Ηγεμονικόν, 'Αρ χίδα μας τὸ ἡγεμονικὸν τοῦ κόσμου ἐν γῇ ὑπάρχειν ἀπεφήσατο· ήγε μονικόν ήγεμονικόν Χρύσιππος ἐν τῷ πρώτῳ Περὶ προνοίας, καὶ Ποσειδώνιος ἐν τῷ Περὶ θεῶν, τὸν οὐρανόν φασι τὸ ἡγεμονικὸν τοῦ κόσμου Κλεάνθης δε τὸν ἥλιον. Ὁ μὲν Χρύσιππος διαφορώτερον πάλιν τὸ καθαρώτερον τοῦ αἰθέρος. Βοηθὸς εἶπεν εὐκ εἶναι ζῶον τὸν κόσμον, Ι. § 143. Περὶ ἀρ θαρσίας κόσμου Βοηθός καὶ Ποσειδώνιος καὶ Παναίτιος ἄνδρες ἐν τοῖς στων κοῖς δόγμασιν ἰσχύοντες, ἅτε θεόληπτοι, τὰς ἐκπυρώσεις καὶ παλιγγενεσίας καταλιπόντες πρὸς θειός τερον δόγμα τὸ τῆς ἀφθαρσίας τοῦ κόσμου παντός ηυτομόλησαν. Ι. νι, § 149: Έστι δὲ Ειμαρμένη αἰτία τῶν ὄντων εἰρομένη, ἢ λόγος καθ᾽ ἂν ὁ κόσμος διεξάγεται.
col. 1661–1662page 44 of 45
PG 21:1661tium conflagrationi mundi fidem non adjecisse: ‹ De quo Panatium addubitare dicebant, ut ad extremum mun dus omnis ignesceret.» Zeno secundus sic censebat; erat enim discipulus Chrysippi. Vide Plutarchum De notionibus communibus, t. XIV, p. 53 edit. Huttenii, tom. X, p. 438 ed. Reiskii, citatum ad c. 14. Col. 1548 5. Simplicius in Aristotelis Physicre I. v, quædam tradit de palingenesia Stoicorum, p. 207 verso Hæc ad palingenesiam Stoicorum prorsus atti nent, cum asserant me renasci eumdem debere vir tute palingenesiæ, meritoque attendant utrum sim unus et idem numero in sensu philoso phico, nunc, qui tunc erain, hoc est, utrum substantia idem sim, utrumne alius sim organorum dispositione ad unam et alteram cosmogoniam pertinente.» Col. 1349 4. Diogenes Laertius, l. vi, § 158 Mutilus est hic textus et vix intelligi potest, sed alter ex altero confirmatur. Ibid. 2. Schleiermacher, in Musæo antiquitatis Wolfii, vol. 1, p. 352, proponit similes his in fluminibus. Ibid. 5. Illud Heracliti Ephesini axioma sœpe recentioribus ipso auctoribus citatum est. Vide lo cum Theaeteti Platonis, p. 118 F; Cratyli, 266, ed. Ficin. Illud frequenter invocat Plutarchus in tractatu de Et, syllaba inscripta in templo Delphico, quem citat Eusebius Præp. evang., 1. xi, c. p. ; in tractatu De sera Numinis vindicta, p. 62, edit. Wyttenbach; in tractatu Contra Stoicos, qui banc doctrinain amplexi fuerant, p. 1082; in Quæ stionibus naturalibus, p. 912 Hujus axiomatis meminit Aristoteles in Metaphys., 5, 6, p. 205, ed. Brandis, sub hoc nomine: Hoa Vide ap. eumd., l. 11, e. 5; Politic., 4. 1. c. 2. Sub nomine citatur ab Ammonio in commentario suo super tractatum De interpreta tione, p. ed. Sabio Iden, in Categorias, illud axioma Pyrrhoni tribuere videtur p. verso, ed. Sabio. Inde tamen immerito concluderetur Ammonium voluisse Heracliti spoliis Pyrrhonem or nare; dicit tantum Pyrrhonem omnibus illud axio ma applicuisse, conclu sionemque ex illo exprompsisse ab lleraclito nega tam, scilicet omnis scientiæ incertitudinem. Sextus Empiricus hanc thesim, ut eam vocat Ammonius, Heraclito non attribuisset, in Hypotyposibus, l. 111, § 115, si Pyrrhonis esset, quem laudat. Seneca, ep. 58: < Ego dum loquor mutari ista, mutatus sum. Hoc est, quod ait Heraclitus, In idem flumen bis non descendimus.» Persius: Quod lo quor inde est.» Heraclitus Ponticus in Allegoriis Homericis, p. 465, edit. Gale, 1688. et alii. Col. 1353 7. De correctione hujus loci vide Wyttenbach in Plutarcho, De sera Numinis vindicta, p. 83. Col. Ibid. 10. Horum verborum meminit Diogenes Laertius in Vita Zenonis, § 161, 1. vil, p. 468, occasione data ab Aristone Chio qui hæ introduxit cum in philosophia Stoicorum. Hæc sunt verba Diogenis Non multas admittebat virtutes, ut Zeno, nec unam sub diversis nominibus, sicut Megarici; sed ut res exigebat.» Vide apud eumdem, in Vita Pyr rhonis, l. 1x, sect. 96. Simplicius in commentario suo in categorias Aristotelis, doctrinam Stoico rum exponit de rebus, 5, p. 2, quas dividunt in substantias, in qualitates, in relativa absoluta vel relativa ad subje ctum, Duo haec ultima Latine vocat Boetius potentiam et habitum: divi duntur adhuc in relativa sui ad alia et aliorum ad se. Ex his, nihil aliud est virtus nisi vitæ moderatio in illa vel illa circumstantia: virtus est sobrietas in alimentorum usu, est continentia in voluptatibus, etc. Aristoteles hanc locutionem adhibet in tractatu tm. I, p. edit. Bekker. Ibidem Sextus Empiricus, l. viii, Adversus logicos, sect. Duæ sunt rerum differentiæ, una secundum dif ferentiam essentialem, altera secundum relationem. Iden § 162 hoc thema explicat ita ut quisque in telligere possit quid sit ⚫ Sceptici divisionem rerum statuunt in eo quod quædam sunt quædam autem Res exsistentiam habent independenten, mensque eas con cipit exsistentes independenter a subjecto cui adhæ rent: ut candidum, nigrum, dulce, amarum et alia similia horum quippe ideam habemus abstra ctam, nec fit ulla collatio, vel eorum cum aliis relatio fingitur. Eæ autem quæ dicuntur notionem de se non præbent nisi cum alijs collatæ, ut candidius, dulcius, amarius et alia similia: non enim res iste eodem modo se habent quo res siquidem ipsas_nomisi ab aliis sejunctas nobis fingere possumus. Si menti nostræ occurrat idea plus aut primus, cogitemnus necesse est de re altera quæ minor est aut major, sive alba, sive nigra, sive dulcis, sive amara. › Col. 1373 5. Opinionem eorum qui dicunt ani mam humanam esse harmoniam, provenireque ab, æquo temperamento elementorum quibus componi tur corpus, jam confutaverat Plato in Phædone. § 37. Platoni consentit Aristoteles De anima, l. 1, c. 4.Τοῦτο δὲ τὸ ζήτημα τῇ τῶν Στωϊκῶν ἐπὶ μᾶλ λον ἁρμόττει παλιγγενεσίᾳ· λέγοντες γὰρ ἐκεῖνον τὸν αὐτόν με πάλιν γενήσεσθαι τῇ παλιγγενεσία, ζη τοῦσιν εἰκότως πότερον εἷς εἰμι τῷ ἀριθμῷ ὅ νῦν καὶ τότε, διὰ τὸ τῇ οὐσία εἶναι ὁ αὐτὸς, ἢ τῇ κατατάξει τῇ εἰς ἄλλην καὶ ἄλλην κοσμοποιῖαν διαφοροῦμαι. (ἀριθμῷ), Ανθρώπου δὲ σπέρμα (πνεῦμα) ὅ μεθίησιν ὁ ἄνθρωπος μεθ' ὑγροῦ συγκιρνᾶσθαι τοῖς τῆς ψυχῆς μέρεσι κατι μιγμὸν τοῦ τῶν προγόνων λόγου, 1950 σπόρου. αὐταὶ τοῖς ἐν τοῖσι ποταμοῖσι, 2, 528: Ποταμῷ δ' οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι δὶς τῷ αὐτῷ Ποταμοῖς γὰρ δὶς τοῖς αὐτοῖς οὐκ ἂν ἐμβαίης, ὥς φησιν Ηράκλειτος, ἕτερα γὰρ ἐπιῤῥεῖ ὕδατα. κλείτειοι δόξαι. θέσις 9,: Καλοῦμεν θέσεις τὰς παραδόξους υπολήψεις τῶν γνωρίμων τινὸς κατὰ φιλοσοφίαν οἷον τὸ πάντα κινεῖσθαι καὶ στάσεως μηδαμῶς τὰ ὄντα μετέχειν ὥσπερ ἔλεγεν Ηράκλειτος. Ὥσπερ εἰς τὸν αὐτὸν ποταμὸν, φησί, δὶς ἐμβῆναι ἀμήχανον· Οὕτως οὐδὲ περὶ τῶν πραγμάτων, 8 χρώμενος τῷ παραδείγματι, Μητέρα δὲ θεοῖς ἔνειμεν εἶναι Ῥέαν, ἐπειδὴ ῥύσει τινὶ καὶ ἀεννάῳ κινήσει τὸ πᾶν οἰκονομεῖται 1357 3. Χορηγούν, 466. Πρός τί πως ἔχειν. αδιαφορίᾳ Αρετάς τε οὔτε πολλὰς εἰσῆγεν, ὡς ὁ Ζήνων, οὔτε μίαν πολλοῖς ὀνόμασι καλουμένην, ὡς οἱ Μεγαρικοί, ἀλλὰ καὶ τὸ πρός τί πως ἔχειν. περὶ πραγμάτων, Θ. ουσίαι, ποιότητες, τὰ πρὸς αὐτό πως ἔχοντα. Περὶ φυσικῆς ἀκροάσεως, 246 Φαμὲν ἁπάσας εἶναι τὰς ἀρετὰς ἐν τῷ πρός τί πως ἔχειν· ἑκάστη γάρ ἐστι τῷ πρός τί πως ἔχειν, καὶ περὶ τὰ οἰκεῖα πάθη εν ἢ κακῶς διατίθησι τὸ ἔχον. Ρ. 247: Ομοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν τῆς ψυχῆς ἔξεων ἅπασαι γὰρ καὶ αὐταὶ τῷ πρός τί πως ἔχειν· καὶ αἱ μὲν ἀρεταὶ, τελειώσεις· αἱ δὲ κακίαι, ἐκστάσεις. Πολὺ τὸ ἐπιστῆμον ἐν τῷ πρός τί πως ἔχειν λέγομεν. Ἐπεὶ οὖν δύο εἰσὶ τῶν πραγμάτων διαφοραί, μία μὲν ἡ τῶν κατὰ διαφοράν, δευτέρα δὲ ἡ τῶν πρός τι πως ἐχόντων. πρός τί πως ἔχον· Τῶν ὄντων φασὶν οἱ ἀπὸ τῆς Σκέψεως, τὰ μέν ἐστι κατὰ διαφοράν· τὰ δὲ, πρός τά πως ἔχοντα. Κατὰ διαφορὰν μὲν ὁπόσα κατ' ἰδίαν ὑπόστασιν καὶ ἀπολύτως νοεῖται οἷον λευκόν, μέλαν, γλυκὺ, πικρὸν καὶ πᾶν τὸ τούτοις παραπλήσιον· ψιλοῖς γὰρ αὐτοῖς καὶ κατὰ περιγραφὴν ἐπιβάλλομεν καὶ δίχα τοῦ ἕτερόν τι συνεπινοεῖν. Προς τι δέ ἐστι τὰ κατὰ τὴν ὡς πρὸς ἕτερον σχῆσιν νοού μενα, καὶ οὐκέτι ἀπολελυμένως λαμβανόμενα· τουτ ἐστι, κατ' ἰδίαν· οἷον τὸ λευκότερον καὶ μελάντερον καὶ γλυκύτερον καὶ πικρότερον καὶ πᾶν εἴ τι τῆς αὐτῆς ἐστιν ἰδέας. Οὐ γὰρ ἂν τρόπον τὸ λευκὸν ἢ τὸ μέλαν, ἢ τὸ πικρὸν κατ' ἰδίαν ἐνεῖτο περιγραφήν, οὕτω καὶ τὸ λευκότερον ἢ μελάντερόν ἐστιν· ἀλλ᾽ ἵνα τοῦτο νοήσωμεν, συνεπιβάλλειν δεῖ καὶ ἐκείνῳ τῷ οὗ λευκότερον ἐστιν, ἢ τῷ οὗ μελάντερόν ἐστι· καὶ ἐπὶ τοῦ γλυκυτέρου και πικροτέρου ὁ αὐτὸς λόγος. κατὰ διαφοράν, πρός τί πως ἔχοντα. κατά διαφοράν (υπό στασιν) πρός τι πως ἔχοντα κατά διαφοράν, τοῦ τοῦ
col. 1663–1664page 45 of 45
PG 21:1663Inter auctores qui hanc opinionem tuentur, sæ pius citatur Dicæarchus, discipulus Aristotelis. Vide Plutarchum, De placitis philosophorum, IV, 2. Nemesius de natura hominis Vide Sextum Empiricum, Adv. mathematicos, VIII, $349, Pyrrhonem, Hypotyp. 11, § 31; Plutarchum, C. Colotem, § 14. Atticus, ab Eusebio citatus, supra 1. xx, c. 9. Lucretius tandem hanc doctrinam exponit, lib. 1, v, 98 Quamvis multa quidem sapientum turba putaruns Sensum animi certa non esse in parte locatum Verum habitum quemdam vitalem corporis esse Harmoniam Graii quam dicunt, quod facial nos Vivere cum sensu, nulla cum in parte siet mens Ut bona sæpe valetudo cum dicitur esse Corporis, et non est tamen hæc pars ulla valentis. Col. 1373 14. Pilodoylaç 465. recte. Col. Ibid. Ibid. 6. 'Ex deest 465, 466, 467. Ibid. Ibid. Ibid. Col. 1377 4. vov 465, 466. Ibid. Ibid. Hæc phra sis ter repetitur hic et apud Plutarchum, c. 24, 25 et Hanc duplici modo Vigerus in Latinum convertit; cap. 24 Epicurus itidem superiora omnia vera esse posse, imo tantum etiam (solem esse) quantus nobis vide tur; › cap. 25: Epicurus (ait) hæc omnia proba bilitate sua non carere; cap. 30: Fieri posse constanter retinens.» Quænani est vera lectio? an utraque peccat? Diogenes Laertius parum hæc elu cidat; dicit quidem Epicurum contendere solem nec majorem nec minorem esse, vel paulo majorem aut minorem, quam videtur: τndixoυtov elva: hal xos palvetal, 1. x, 91: sed omnino hallucinatur cun dicta probare contendit ex eo quod luminis color ad nos intemerata pervenit, quanquam a sole adeo remotos. Propterea Cicero dixit: Epicurus in physicis, quibus maxime gloriatur, totus est alienus. De finibus, 1, c. 6, § 17. Id. ibidem, § 21 Sol Democrito magnus videtur, quippe homini erudito in geometriaque perfecto: huic bipedalis fortasse tantum enim esse censet quantus videtur vel paulo aut majorem, aut minorem. › Quæ Plu tarchi optime explicant finem phrasis; sed quid si gnificat quod bis repetitur? Nihil præcessit. Primam ergo Vigeri non admittimus versionem. Quoad probabilitates, T ut dicit Epicurus apud Diogenem Laertium, 87, lego postaμéva. Opiniones re ceptæ, prolepsis cujus sape Epicurus vin prædicat, præcipueque ad deos et ad fidem in deos. V. Cice ronem De nat. deor. 1, 16; Diogenem Laertium, x, 33. Ibid. 5. Quis est hic Antipho physicus? De eo tacet Jonsius in longa enumeratione Antiphonum, 1. v tractatus De scriptoribus historiæ philosophiæ. Col. 1380 7. Hic indicatur Diogenes Apollo nius, supra citatus, 1. 1, c. 8, p. 25, in fragniento Stromatum Plutarchi et apud Diogenem Laertium, 1. Ix, § 57. Ibid. 11. Lapis lapsus ad Egos-Potamos apud an tiquos celebris fuit maxime propter explicatio nem Anaxagoræ. Post inventionem legis gravitatis, hæc historia inter fabulas annumerata fuit; sed nostris diebus iterum hæc historia revixit, quod multi lapides diversis in locis a summo cadentes aere visi sunt. Hujus facti explicatio ex legibus phy sicis vix dari potest. Nemo scit enim quomodo talia corpora e centro suo gravitatis excedunt ut novum centrum adeant. Ibid. 5. Loco Heraclidis, scripsi Heraclitum nullibi enim mentio Heraclidis ut philosophi pby sici; sed Heraclitus proximus fuit doctrina Pytha goricis quorum opiniones circa physicatn adiisit. Heracliti Ephesini, Obscuri cognoininati, fragmenta sparsa diversos apud antiquos auctores collegit Schleiermacher ut monographiam componeret quæ reperitur in Museo antiquitatis Wolfii, p. 339, de quo jam supra in nota ad lib. x, c. 13. Col. 1384 10. Galenus Hepi pihooópov isto plaç, t. IV, p. 427, edit. Basil., sie doctrinas Pla tonis exponit ‹ Plato dicit mundum esse unum, omnia esse unum, et mundum non fore perfectum, si non omnia contineret: mundum enim non fore exemplari similem, scilicet mundo mortali, Ovi (sed hoc ultimum verbum falso hic ponitur; supple vonti, intelle ctuali), si non fuisset sola generatio; quam si huic qualitatem eripias, non erit æternus.» Col. 1385 12. Пpovoovµévwę 465. Col. yelov. Quintum elementum pertinet ad philosophiam Peripateticorum, non autem ad philosophiam Py thagoræ. Galenus itaque in Poropoç iotopia solumn scribit Col. 1389 11. Apud antiquos, dexterum et si nistrum, quoad mundum, statuuntur motus circu laris directione. Aristoteles De cœlo, lib. 11, c. 2 Ibid. 15. Heppopà, cum sens' involucri, inusi tatum. Col. Hic est, mea sententia, manifesta contradictio; hic materiam vocat owuz illic eam appellat Non ergo legendum propono Xεtweton, materiam elementitiam. Aristoteles, De physica auscultatione, lib. 11, ini tio, materiam a forma sejungit; porro, materia, ow μations unam et alteram complectitur. "Eva uèv Non dubito quin neque Plato, neque Aristote les hanc doctrinam, quæ contradictoria est, tenue rint, ut referunt Plutarchus et Eusebius. Timæus Locrensis, De anima mundi, 1, 2: Omnia ab idea generantur, et materia, et sensibile a quibus. deinde reliqua producuntur. Idea est ingenità, im mutabilis, constans, quia natura sua est intelle ctualis et paradigma rerum generatarum in quantum mutationi obnoxiæ sunt: hæc definitio ideæ conci pienda tradendaque est. › Materia est effigies, Exuayslov, mater, nutrix genitrixque tertiarum substantiarum. Quæ in se recepit affinia, coadunat, sicque elaborat et sua opera perficit. ‹ Hanc materiam dicebat æternam, non autem im mutabilem, informem quoad essentiam, sed omnes formas recipientem. › Quoad corpora, natura in ipsis dividi potest, quia ex utraque natura proveniunt. › Cum hæc duo elementa inter se opponuntur, scilicet forma et natura, forma viri aut patris, na tura feminæ aut matris vices gerit, tertiæque sub stantiæ proveniunt ab utraque. › Idem in, § 3. Principium rerum procreatarum sunt substra tum, materia, et ut causa figuræ, forma. Ab his ge nerantibus, scilicet terra, aqua, aere et igni produΔικαίαρχος ψυχὴν ἁρμονίαν τῶν τεσσάρων στοιχείων· οὐ γὰρ δὴ τὴν ἐκ φθόγγων συνισταμένην, ἀλλὰ τὴν ἐν σώματι θερμῶν καὶ ὑγρῶν καὶ ψυχρῶν καὶ ξηρῶν ἐναρμόνιον κρᾶσιν καὶ συμφωνίαν βούλεται είναι. 1576 6. Επιθεωρῆσαι 465, 466. 1. Έκφαινούσας 465, 468; ἐκφαίνοντα, 5. Πεπληρωκότος 465, 466, 467, 468. 6. Κατ' ἔμφασιν γιγνόμενον, 465, 466. 9. Διὰ βραχέας 465, βραχέος 400. 6. Πολλαπλασίω 466. 8. Επίκουρος πάλιν κ. τ. λ. 50. Εχόμενος τοῦ ἐνδεχομένου. ενδέχεσθαι τὰ προειρημένα πάντα πιθανολογούμενα, 1386 1. ᾿Απὸ πυρὸς καὶ τοῦ πέμπτου στοι ἀπὸ τοῦ πυρός. Δεξιὸν ἑκάστου λέγομεν, ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς κατὰ τό τον κινήσεως· τοῦ δὲ οὐρανοῦ ἀρχὴν τῆς περιφο μᾶς, ὅθεν αἱ ἀνατολαὶ τῶν ἄστρων· ὥστε τοῦτο ἂν εἴη δεξιόν, οὗ δὲ αἱ δύσεις, ἀριστερόν. 1392 2. Αριστοτέλης και Πλάτων τὴν ὕλην σωματοειδή, άμορφον, ἀνείδεον, ἀσχημάτιστον, ἄποιον μὲν, ὅσον ἐπὶ τῇ ἰδίᾳ φύσει. τοειδή, άμορφον, ἀνείδεον, ἀσχη μάτιστον, ἄποιον μὲν ὅσον ἐπὶ τῇ ἰδίᾳ φύσει. σωματοειδή; στοι οὖν τρόπον ἡ φύσις λέγεται ἡ πρώτη ἑκάστῳ ὑπο κειμένη ὕλη· ἄλλον δὲ τρόπον ἡ μορφὴ καὶ τὸ εἶδος.
Page scan enlarged

Notebook

Full View