PG 59John Chrysostom
On That Which the Jews Said Concerning the Savior
≣ Whole volume (continuous scroll)Scripture in the FathersSubject indexFull searchNotebook
Printed text · machine OCR
machine OCR · Migne scan
Index
⬅ Printed pages
Diplomatic text · scholarios OCR (cleaned, language-split) — OCR floor from page-view (megaspan gap-fill) — PG column chips mark the printed columns.
col. 643–644page 1 of 5

、raculorum et venerandar passionis nusquam vivus memoratur. Utique ipsi Jesu aliquando dicebatur Mater tua et fratres tui stant foris, el quærunt te (Matth. 12. 46): neque ulla Josephi mentio; ita ut palam sit illum time mortuum fuisse, ut dixi. Quapropter cruci adstans Virgo Joanni commendatur a Domino. Ideo illa, ut dictum est, Deipara Maria Jacobi vocabatur, non autem Josephi. Tertia vero Maria Jacobi minoris et Josæ mater, quam memorat Marcus, alia est. Illam autem esse puto, quæ apud Lucam Maria Jacobi scri bitur, non vero Deiparam, illa de causa, quam su perius dixi. Nam Marcus evangelista, cum superius itlam memorasset ac dixisset, Maria Magdalene et Maria Jacobi minoris et Josæ mater et Salome (Marc. 45. 40): infra rursum hanc ipsam Mariam Jacobi tantum vocat his verbis: Et cum transisset sabbatum, Maria Magdalene et Maria Jacobi et Salome emerunt aromata, ut venientes ungerent Jesum (Id. 16. 1). Etiamsi vero alius esset mater, ac neque Jacobi mi moris, neque ejus qui frater Domini vocabatur, palam tamen est illam aliam esse a tribus memoratis (Joan. 19. 25). Est quoque Maria Cleophæ, soror Deiparæ, quam memorat Joannes Theologus cum de crucifixo Jesu agitur (Id. 11. 2). Est item alia Maria soror Marthe et Lazari. Hæc igitur omnia cum seiatis, ca rissimi, et diligenter teneatis, ne detis locum iis qui volunt Scripturam divinam traducere. Omnis quippe sinceritas el veritas in ipsa est, utpote quæ fuerit a Spiritu sancto dictata. Sed humanarum mentium in firmitas, quam ex vana gloria nolunt homines confi teri, Scripturarum proprietatem et incomprehensibi litatem, discrepantiam vocavit. Vos vero, utpote venerandum et sanctum Christi ovile, animarum no strarum pascua, nempe divinam Scripturam, veram et reprehensione liberam esse agnoscitis. Veritas quippe vos alit, quia veritas, resurrectio et vita, Chri stus Deus noster est. Et si quid in illa, ut par est, non capiamus, patientiam habeamus usque ad futurum sarculum, quando facie ad faciem Deum videre digna bimur, et illustrabimur rerum omnium cognitione cum Deum cognoscemus, non ex parte, sed sicut co goiti sumus ab ipso (1. Cor. 13. 12): quæ est omnis rationabilis creaturæ ultima beatitudo, quæ a caritate dirigitur, et permanet semper in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria et imperium cum Patre ipsius prin cipii experte, et vivifico Spiritu, nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. Huic seu homiliæ seu orationi præmittenda est nova Savilii, quæ cum aliis notis habetur in fine octavi tomi p. 747. Oratio, inquit, misere corrupta (1. in qua) loca plurima deplorata plane, satis habeat lector, si indicemus tantum, et iis relinquamus, qui aliquid possunt amplius, aut ingenio, aut Codicibus. Certe in Sa vilii Edito mendis scatet hæc homilia, ita ut multis in locis nulla arte possit intelligi. Ad bæc, versus fincin maxime, multa sunt loca mutila et lacera. Verum hos nævos ope Ms. Regii sustulimus. Illam inter apo IN ILLUD EVANGELII, QUOD DICEBANT JUDÆI DE SERVATORE: QUOMODO SCIT LITERAS, CUM NON DIDICERIT (Joan. 7. 15)? ET IN DICTUM ILLUD SERVATORIS: NEMO NOVIT DIEM ILLAM (Matth. 24. 36) (a). 1. Age rursum ab evangelicis Quentis ordiamur age, ex limpido et puro alveo una vobiscum hauria nus, prophetæ obtemperantes dicenti: Haurite aquas cum lætitia de fontibus salutaris illius (Isai. 12. 5). Multi sunt fontes, sed unum salutare: fons est unús omnium bonorum Dominus noster Jesus Christus, qui omnem stillat scientiam, oninem sapientiam. Miror certe Judæos stupefactos esse, quod sciat lite ras, cum non didicerit: illud enim nobis modo lectum fuit; nempe cum Servator divinam pro ferret doctrinam, iniratos esse Judæos. Quomodo hic, inquiunt, scit literas, cum non didicerit? Literas quæ runt a fonte verbi, imo a Deo Verbo literas requi runt a Christo, a quo lex manavit, qui prophetiam protulit; ex quo oritur omnis scientia", verbum, lex, voluntas, consideratio: Omnis quippe sapientia a Domino (Eccli. 1. 1). Literas quærunt a Verbo ', a quo omnes prophetæ hauserunt, omnes theologi in vasis animæ suæ doctrinam susceperunt. Hoc verbum excepit Moyses ex hoc fonte hauserunt prop' ete, ex hoc fonte omnes apostoli acceperunt. Id testili catur Joannes, dicens: De plenitudine ejus nos omnes accepimus (Joan. 1. 16). Literas a Deo requiris, ae si literæ verbum fecerint, ac si verbum sive ratio literarum artem invenerit? Num literæ verbum fe ' Reg. habet, a fonte verbi. (a) Collata et emendata ad fidem Ms. Regii 2027. cerunt? Verbum sen ratio literarum naturam invenit. Ac quemadmodum non artes materiam genuerunt sed materia artibus occasionem dedit: sic non literæ verbum fecerunt, sed verbum seu ratio literarum scientiam invenit. Non priores sunt literæ, el poste rius verbum; sed prius est verbum, et ab illo literæ. Præcedunt omnia quæ a Deo facta sunt, et post se quuta sunt ea, quæ a scientia parantur. Non oculus illa, quæ videntur, effecit, sed oculus visibiljum na turami dijudicavit: non artes manus dederunt, sed manus artes: non cursus pedes effecit, sed pedes cursus naturam docuerunt. Sic non literæ verbum docuere, sed verbum literarum scientiam invenit. Cur ergo exquiris secunda a priorum fonte? Literas scit, cum non didicerit. Non miraris quod mortuos suscitet, et obstupescis quod sciat literas, cum non didicerit, quæ res ex natura fieri potest? Nam qui primi literas invenerunt non ab aliis didicere? et literarum inventores erant homines: mortuos autem suscitare, id certe hominum naturam superat. Magna negligis, et minima curiose inquiris? Fons igitur omuis scientiae et cognitionis est Christus: nihil ipsi est occultum. Omnium quippe inventor est: invento rem dico, non quod alius fecerit, et hic excogitarit; sed quod ipse et sapientiae auctor sit, et inventor eorum quæ in sapientia speculamur. Nihil eum fugit pre teritorum, præsentium et futurorum: nam ſuns est omnium.

col. 645–646page 2 of 5
In illud evangelii, quod Dicebant Judæi de Servatore ...
PG 59:645β'. Εἰ τοίνυν, φησὶν ὁ αἱρετικός (ἀνακύπτει γὰρ ἐν τῷ σίτῳ ζ ζάνια), εἰ τοίνυν πηγὴ τῆς σοφίας ἐστὶ καὶ τῆς γνώσεως, πῶς περὶ τῆς ἡμέρας εκείνης, τουτέστι, [] τῆς συντελείας, ἐν ᾗ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν, καὶ ἡ ἐπισ δημία τοῦ Σωτῆρος, λέγει, ὅτι Οὐδεὶς οἶδεν, οὔτε οἱ ἄγγελοι, οὔτε ὁ Υἱὸς, εἰ μὴ ὁ Πατήρ; Πῶς τοίνυν πηγὴ σοφίας, εἰ ἀγνοεῖ τὸ μέλλον; Εγώ δέ σε ἠβουλόμην μὴ κακοτέχνως στρέφειν τὸν λόγον, μηδὲ περιστροφὰς λόγων εἰλεῖσθαι, ἀλλὰ τὴν εὐθύτητα τῶν δογμάτων φέρεσθαι. Διὰ τί λέγεις. Εἰ πηγὴ τῆς σοφίας καὶ θησαυρός ἐστι, πῶς ἀγνοεῖ; Οἶδα, ὅτι βαθὺ τὸ ῥῆμα, πλὴν εἰς τὰ σύν τομα ήξομεν. Δεῖ γὰρ καταστοχάζεσθαι οὐ τῆς δυνάμεως του λόγου, ἀλλὰ τῆς δυνάμεως τῶν ἀκουόντων. Φησὶ γὰρ ὁ ᾿Απόστολος περὶ τοῦ Χριστοῦ· Οδηγούμεθα Εἰς ἐπίσ γνωσιν μυστηρίων Θεοῦ Πατρὸς καὶ Χριστοῦ, ἐν ᾧ πάντες οι θησαυροί τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι. Εἰ πάντα ἐν αὐτῷ, οὐδὲν αὐτὸν λανθάνει. Τί ούν, φησί, πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σωτῆρος, ὅτι οὐ δεὶς οἶδεν, οὔτε ὁ Υἱός, εἰ μὴ ὁ Πατήρ, Ερωτάσθω ὁ αἱρετικός. Τις μείζων, ἡ ἡμέρα, ἢ ὁ Πατήρ, ὁ γινώ σκων τὸν Πατέρα, οὐ γινώσκει τὴν ἡμέραν; Ουδείς οίδε τὸν Πατέρα, εἰ μὴ ὁ Υἱός. Τὸν Πατέρα οὖν εὗρε, τὴν πηγὴν τῆς γνώσεως οἶδε, καὶ τὴν ἡμέραν οὐκ οἶδεν; 'Αλλ' ἐνδέχεται, φησὶν, εἰδέναι μὲν τὸν Πατέρα, ἀγνοεῖν δὲ τὰ ἐν τῷ Πατρί. Εἰ ἔστι τι ἐν Πατρὶ λανθάνον τὸν Υἱόν, ἔστι τι ἐν τῷ Υἱῷ λανθάνον τὸν Πατέρα. Πόθεν τοῦτο; Αὐτὸς ὅρον δέδωκεν ὁ πάντων Δεσπότης· Καθώς γινώσκει με ὁ Πατὴρ, κἀγὼ γινώσκω τὸν Πατέρα. Περὶ δὲ τῶν ἀνθρώπων ὅταν διαλέγηται, λέγει, Γινώσκω τὰ ἐμὰ, καὶ γινώσκομαι ὑπὸ τῶν ἐμῶν. Οὐ γὰρ ἀν ισότης γνώσεως. Οπου άνισος φύσις, ἄνισος καὶ ἡ γνώ σι; 1. Γινώσκειν ἄνθρωπος δύναται Θεόν, οὐ μὴν τὰ ἐν τῷ Θεῷ· γινώσκομεν πάντες Πατέρα, ἀλλ' οὐχ ὡς ὁ Υἱός. να γινώσκωσί σε τὸν μένον ἀληθινὸν Θεόν. Πάντες γινώσκομεν, ἀλλ' οὐχ ὡς ἐκεῖνος. Αλλως γὰρ ὁ καρπὸς γνωρίζει τὴν ρίζαν, ἄλλως ἡ ῥίζα τὸν καρπὸν ἑρμηνεύει, ἄλλως οἱ τὸν καρπὸν τρυγώντες τῆς γνώσεως μεταλαμβάνουσιν. Ἐνταῦθα δὲ τρανῆ καὶ ἀσύγχυτον δέδωκε τῆς γνώσεως τὴν ἰσότητα· Καθὼς γινώσκει με ὁ Πατήρ, γινώσκω τὸν Πατέρα. Εἰ ἔστι τι ἐν τῷ Υἱῷ λανθάνον τὸν Πατέρα, ἔστιν ἐν τῷ Πατρὶ λανθάνον τὸν Υἱόν. Εἶτα οὐδὲ ἐκείνην σου τὴν φωνὴν αἰδῇ», αἱρετικέ, δι' ἣν ἀποστερεῖς τὸν Υἱὸν τῆς γνώσεως; Ετέρῳ λόγῳ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὅπερ ἀρνῇ, μεῖζον τοῦ Υἱοῦ κατὰ τὴν σὴν γνῶσιν ἐργάζῃ. Λέγει γὰρ περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματ τος ὁ Παῦλος· τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον πάντα έρευνᾷ, καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ. Τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον οἶδε τὰ βάθη, ὁ δὲ Υἱὸς ἀγνοεῖ τὴν ἡμέραν; Εἰ τοίνυν, φησίν, οἶδε, δια τί εἶπεν, Οὐκ οἶδα; Ἀπὸ μὲν τῆς τῶν λογισμῶν ἀκολουθίας, καὶ τῆς τῶν Γραφών μαρτυρίας ἀποδέδεικται, ὅτι πηγὴ τῆς γνώσεως καὶ σοφίας ἐστί. Τίνος δὲ ἕνεκεν, ἃ ἔχει, ἀρνεῖται, καὶ τὴν γνῶσιν, ἣν αὐτὸς πηγάζει, ταύ την λέγει αὐτὸς μὴ ἔχειν; Εἶπε γάρ, ὅτι οὐδεὶς οἶδε τὴν ἡμέραν. Δεῖ δὲ, ἀδελφοί, τὸν σκοπὸν τοῦ Σωτῆρος έρευ ναν, καὶ ἐρωτᾷν, τί λέγει, καὶ περὶ τίνος, καὶ πρὸς τί νας, καὶ πότε. Οὐ γὰρ ἔστιν ἁπλῶς βασανίζειν ῥήματα, καὶ ἐξετάζειν λεξίδια, ἀλλὰ ταύτης τῆς ἐννοίας καταστη χάζεσθαι τῆς δυνάμεως. Οὐ πάντα γὰρ, ὅσα ὁ Σωτὴρ διαλέγεται, πρέποντα τῇ οἰκείᾳ ἀξίᾳ διαλέγεται, ἀλλὰ τὰ ἁρμόζοντα τῇ ἡμετέρᾳ ἀσθενείᾳ. "Αλλως διαλέγεται πιο στοῖς, ἄλλως διαλέγεται ἀπίστοις. Οἶδα ταύτην τὴν ἔν νοιαν προειρηκὼς ἐν ὑμῖν, ἀλλ' οὐδὲν κωλύει ὁδεῦσαι δια τῆς αὐτῆς ἐννοίας, καὶ δεῖξαι ἀληθεύουσαν τὴν ἀπόδειξιν τῶν πραγμάτων. Πρὸς Ἰουδαίους ἦν ὁ λόγος, Ἰουδαίους τοὺ; τοσοῦτον ἀπέχοντας τοῦ ὕψους τῆς θεότητος, ὅσον ἀποσχοινίζεται γῆ οὐρανοῦ, ὡς ἔλεγεν ὁ Θεός· Και ὅδον ἀπέχει ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τῆς γῆς, ἀπέχουσιν αἱ ἐδοί μου ἀπὸ τῶν ὁδῶν ὑμῶν, καὶ αἱ βουλαί μου τῶν βουλῶν ὑμῶν. Διελέγετο τοίνυν ἀπίστοις· καὶ ἐπειδὴ ἐνόμιζον αὐτὸν ἀντίθεόν τινα, ἀντιπολιτευόμενον τῇ θείᾳ γνώσει, καὶ ἐναντίον τῷ νόμῳ Μωϋσέως, πανταχοῦ τὸ ἴδιον ἀξίωμα κρύπτων, ἐπὶ τὴν τοῦ Πατρὸς ἀξίαν ἀναφέρει τὸ πᾶν, ἵνα δείξῃ Ἰουδαίους οὐκ αὐτῷ ἀντιλέγοντας, ἀλλὰ τῷ Πατρὶ μαχομένους. Ἀλλὰ πρὸς μὲν Ἰουδαίου; πολλάκις ἀρ άνισος γὰρ ἡ γνῶσις, φωνὴν δει, φωνὴν αἰδῇ, μόζει [] ταῖς οἰκείαις αὐτῶν προαιρέσεσι τὰς λέξεις προσφέρων, οὐχ ὅτι ταῖς ἡμετέροις ήθεσι συμμεταβάλλεται ὁ θεῖος λόγος, ἀλλ' ὅτι ὡς ἰατρὸς ἁρμόζοντα φάρμακα τοῖς τραύμασιν ἐπάγει, ἐν Ἰουδαίοις ἐξεταζόμενος τοῖς ἀπηρνημένοις αὐτοῦ οὐ μόνον τὴν θεότητα, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνθρωπότητα. Εννόησον γάρ, ὅσον ἀπεῖχον τοῦ φαντασθήναι Υἱὸν Θεοῦ, ὅτι οὐδὲ ἄνθρωπον καθεστηκότα τὸν Κύριον ὑπελάμβανον. Ἔλεγον γὰρ, Δαιμόνων ἔχει, καὶ δαιμονιῶντα ὑπελάμβανον τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ. Ἐπε τοίνυν ἑώρα Ἰουδαίους ἀντιλέγοντας, καὶ τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ὡς ἀνθρώπους πολυπραγμονοῦντας τὰ μέλλον. τα· φίλον γὰρ ἀεὶ τοῖς ἀνθρώποις, τοῖς μέλλουσιν ἐπ βαλεῖν, καὶ τὰ μέλλοντα προειδέναι· ἀμέλει γοῦν καὶ ἐν τῇ κοινῇ ἀναστροφῇ, ἐάν τις, ἃ μανθάνουσι πάντες μετὰ μίαν ἡμέραν, προλαβών μάθη πρὸ μιᾶς ἡμέρας, χαίρει ὡς μέγα τι εὑρηκώς, καὶ ὥσπερ ὁ πάντων τὴν γνῶσιν λαθών. Φίλον οὖν τοῖς ἀνθρώποις τὰ μέλλοντα διερευνᾶν. Εἶδε τοίνυν τοῦτον τὸν πόθον ἐν τοῖς ἀποστόλοις ἀκμάζοντα ὁ Σωτὴρ, καὶ ζέοντα τὸν ἔρωτα περὶ τὴν γνῶσιν τῶν μελλόντων, καὶ ἃ ἔχει, ἀρνεῖται, ἵνα κολάσῃ τὴν ἄκαιρον ἐπιθυμίαν. Πότε «"Αποκαθιστᾶς τὴν βασιλείαν τοῦ Ἰσραήλ;» Εἶτα ἐπιστομίζων τὴν ἀνθρωπίνην προπέτειαν τὴν βουλομένην ἐπιβαλεῖν τοῖς μέλλουσι, καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ περιεργάζεσθαι, λέγει· Οὐκ ἔστιν ὑμῶν γνῶναι χρόνους ἢ καιρούς· ὑπερβαίνει τὴν ἀν θρωπίνην φύσιν τὸ μέτρον τῆς γνώσεως. Μη πολύπρι γμόνει τὰ μέλλοντα πρὸ τῶν πραγμάτων, ἀλλ' ἐκδέχον μόνον, καὶ πίστευε τοῖς μέλλουσι παρασκεύασον σεαν τὸν πρὸς τὴν τοῦ μέλλοντος δικαστου παρουσίαν· ἐκ. φρόντισον, οὐχ ἵνα μάθῃς, πότε ἡ ἡμέρα, ἀλλ᾿ ἵνα μάθ θῇς, ποταπή σοι ἀπαντήσῃ ἡμέρα. Διὰ τοῦτο ὁ προφήτης τοὺς πολυπραγμονοῦντας περὶ ταύτης τῆς ἡμέρας καὶ λέγοντας. Πότε έρχεται ἡ κρίσις, πότε ἡ ἀνάστασις; μεμφόμενο; καὶ ἐπιστομίζων ἔλεγεν· Οὐαὶ, οἱ ζητοῦντες τὴν ἡμέραν Κυρίου! Ἵνα τί αὕτη ὑμῖν ἡ ἡμέρα τοῦ Κυρίου; Ἀντὶ τοῦ, Διὰ τί σπουδάζετε ἰδεῖν τὴν ἡμέραν Κυρίου; Η ημέρα Κυρίου πικρὰ καὶ σκληρὰ τέτακται, δυνατὴ ἡμέρα ὀργῆς, ἡ ἡμέρα ἐκείνη, θλίψεως καὶ ἀνάγκης. Τον φόβον παρέστησεν, ἵνα κολάσῃ τὴν προ πέτειαν. Ἐπεὶ οὖν ἐπόθουν εἰδέναι τὰ μέλλοντα τὴν ἀν θρωπίνην τάξιν ὑπερβαίνοντα, ὁ Σωτὴρ ἔλεγεν· Οὐκ ἔστιν ὑμῶν γνῶναι χρόνους ἢ καιρούς. Αλλ' ἵνα μὴ νομισθῇ κατὰ φθόνων κωλύειν τὴν γνῶσιν, συμπεριλαμβάνει ἑαυτὸν τοῖς ἀγνοοῦσιν, ἵνα παραμυθήσηται των ἀνθρώπων τὴν ἄγνοιαν. Οὐκ οἴδατι, φησίν, οὔτε οἱ ἄγ γελοι. Τί φαντάζεσθε ὑπὲρ ἀγγέλους; οὐδὲ ὁ Υἱός οἶδε. Διὰ τί ὑπὲρ ἐμὲ φαντάζῃ; Ὅταν δὲ ἀκούσῃς Υἱόν, μέρ σον τῇ διανοίᾳ τὸ πρᾶγμα· υἱὸς γὰρ λέγεται κατά και νοῦ ὁ καὶ ἡ θεότης καὶ ἡ ἀνθρωπότης. Καὶ ἵνα μάνης ὅτι Υἱὸν καλεῖ ἡ Γραφὴ καὶ τὴν σάρκα του Στῆρος, καὶ τὴν οἰκονομίαν, λέγει ἀλλαχοῦ· καὶ τὸ αἷμα Ἰησοῦ τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ καθαρίσει ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας. Τὸ αἷμα, οὐ θεότης, ἀλλὰ ἀνθρωπότης· οὕτω καὶ τὴν ἀνθρωπότητα Υἱὸν ὀνομάζει. Καὶ ὅταν εἴπωμεν, Ο Υ τοῦ Θεοῦ ἔπαθεν, ὁμολογοῦμεν τί τὸ παθητὸν, τί τὸ ἀπα θές. Οταν εἴπωμεν, ὅτι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ὁ μονογενής ἐσταυρώθη, μερίζωμεν τὸ ἀπαθὲς, καὶ χωρίζωμεν τὸ παθητόν. Καὶ γὰρ ἐφ' ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων πολιτεύεται βήματα, ἃ κατά πάσης μὲν τῆς ἀνθρωπίνης ὑποστάσεως εὑρίσκεται, μερίζεται δὲ τῇ ἐπινοία του λογισμού. Εάν εἴπωμεν, ὅτι ἡ δεῖνα τέθνηκε, νοούμεν τί τὸ τεθνηκό σῶμα, καὶ τί τὸ ἀθάνατον, ἡ ψυχή· καὶ οὐκ ἐπειδὴ κατὰ παντὸς τοῦ ὀνόματος ἡ τοῦ θανάτου προσηγορία φέρε ται, τὸ πᾶν τοῦ ἀνθρώπου λέγομεν ἀπολέσθαι· οὐ γὰρ πάντως ἀνάγκη λέγειν, Τὸ σῶμα τοῦδε ἀπέθανε. Καὶ τὸ μὲν ὄνομα κοινὴν δέχεται τοῦ θανάτου την προσηγορίαν, ὁ δὲ λογισμὸς τέμνει την προσηγορίαν ε, τί τὸ ἀποθανόν, τί δὲ τὸ μὴ τεθνηκός· ἐπεὶ οὖν καὶ ὁ Σωτὴρ κοινὴν ἀποφαίνεται φωνὴν τοῦ θανάτου κατὰ τῶν ἁγίων λέγων Παραστήσουσιν [] ὑμᾶς εἰς συνέδρια, καὶ ἐπὶ ἡγεμόνας καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ, καὶ Ἐν Ἰουδαίοις ἐξεταζόμενος, ἐν τοῖς ζῶσιν ἐξετάζεσθαι, τίνος κατά καινῷ, κατά κοινού. κατὰ κοινόν. * τῇ προσηγορία,
Sic Reg. In Savil. vero quæ lectio seriem turbat. b Savil. pessime. Reg. recte. Hæc vox totain clausulam, quæ non poterat intelligi, restituit. apud Judeos versabatur. Sic in Athanasii Apologia couira Arianos, p. 157, Sardicenses Pa tres dicunt Arsenium, inler versari vel numerari, quod repetitur etiam inferius, p. 160. d Savil. Reg Savil, legendum pu {al Reg.
col. 647–648page 3 of 5

tiæ absconditi, non ignorat is, qui cognoscit Patrem ut a Patre cognoscitur. Habes ergo solutionera, quod uempe Filii nomen accipiatur et secundum dignitatem deitatis, et secundum formain incarnationis. Ignorat igitur secundum formam humanæ naturæ, qui secun dum vim deitatis omnia novit. 3. Ipse de se dixit: Si ego testimonium perhibco de meipso, testimonium meum non est verum (Joan. 5. 31); ejusdem hæc est doctrina: Et si ego testimonium per hibeo de meipso, testimonium meum verum est (Ibid. 8. 14). Si verum, quomodo non verum? si non ve rum, quomodo verum? Verba pugnant, sed sententia concors est. Ascendit Jesus in templum, et docebat nscendit in templum templi Conditor, cultus Domi nus loquebatur in templo, ut impleretur prophetia hæc: Et statim veniet in templum suum Dominus, quem vos quæritis, et angelus testamenti, quem vos vultis (Ma lach. 3. 1). Et Dominum vocat et angelum. O divina mysteria o divinum et propheticum arcanum! Sta tim veniet in templum suum: Dei templum. Dicit ejus esse templum, ne putetur alterum esse Patris domi nium, alterum Filii regnum. Templum Patris, quod Deo dicavit Salomon, Servatoris templum vocal propheta Statim veniet ad templum suum Domi nus. Cum ergo templum Patris sit, templum Filii e-t; cum templum Filii sit, templum Patris est. Ideo et ipse Servator, cum flagello ex funiculis parato Judaeos ejicit, ait: Auferte ista hinc, et nolite facere domum Patris mei, domum negotiationis (Joan. 2. 16); idemque rursus: Auferte ista hinc: Nam do mus mea, domus orationis vocabitur (Luc. 19. 46 ). Domus Patris mei, et domus mea. Et alibi dicit evangelista In propria venit, et sui eum non recepe ruut (Joan. 1. 14). De Judæis loquitur; Judæi nam que illi erant, quia ille per legem ipsos illuminavit, et per prophetas deduxit: erantque apud Judaros Pro pria Servatoris. Nam cum Mater circumeundo quare ret ipsum, et diceret, Fili, quid fecisti nobis? circui mus quærentes te; respondit ille: Nescicbatis, quia in iis quæ Patris mei sunt oportet me esse (Luc. 2. 48. 49)? Ascendit ergo in templum, et docebat, implebaturque alia prophetia, Ego qui loquor, adsum (Isai. 52. 6 ). Docebat, non ita ut doctrina contumeliam inferret di guitati; sed ex benignitate doctor erat. Cum audic ris ipsum docuisse, ne putes fuisse ex cæterorum nu mero doctorum. Quod si te illud, Docebut, offendit si audieris dicentem: Benedictus es, Domine: doce me justificationes tuas (Psal. 118. 12); ignoras digni tatem, et non miraris doctrinam. Ascendit Jesus in templum. Nusquam reperis descendentem. Ascendit a Jericho Jerosolymam, ascendit in montem. Ubi nam que Deus, ibi et ascensus. Beatus vir, cui est auxilium abs te. Domine: ascensiones tuæ in corde ejus (Psal. ibi 85. 6) Ubi virtus, ibi ascensus; ubi nequitia, descensus. Erue me a descendentibus in lacum (Psal. 29. 4). Mirabantur Judai, quomodo hic scit literas, cum non didicit (Joan. 7. 15 )? Illud, Hic, vox est superbie et contemptus, nequitiae modus. Quomodo kic? Tu contumeliose dicis, o Judae, Quomodo hic? ego vero in gloriam ejus accipio. Iliud enim, hic, po test et contumeliose, et ad gloriam dici. Tu dicis ad contumeliam, Quomodo hic scit? ego cum Moyse dico Ilic Deus meus, et glorificabo eum (Exod. 15. 2 ). Ju dacorum incredulitatem redarguit, populi pervicaciam traducit: sese ostendit fontem sapientia, fontem omnis scientiar, et dicit: Doctrina mea non est mea sed ejus qui misit me Patris (Joan. 7. 16): ubique ostendens, cum co, quem in confesso erat esse Deum, pugnare cos, qui cum, de quo dubitabant, non reci piebant. Quia Deo ipsi credebant, de Jesu vero dubi Labant, suam occultat dignitatem, et Patris profert auctoritatem, ostendens eum qui cum Christo pugnat, cum Deo pugnare. At existimas, rem esse ironiam et verborum apparatum, non demonstrationem? Ex rebus ipsis confutaberis. Ex iis quæ dicis, o Judave, qui Christum contemnis et despicis ea quæ ad Serva wrem pertinent, hic neque secundum Deum est, ne que secundum legem incedit, sed ut dicunt impii, contra pietatem pugnat tu vero et pro lege pugnas, et divinum verbum defendis, et secundum scopum tuum Deum vindicas, et le pie agere putas, dum Christi gloriam oppugnas, et legis regnum custodis. Ex rebus ergo ipsis valeamus, quid Deus statuat inter tuam el nostram sententiam. Dicis, te Deum defen dere, et Dei adversarium quemdam oppugnare, qui non secundum legem incedit, sed Dei dogmata solvit. Videamus, quomodo Deus prospiciat iis qui legem de fendunt, et iis qui legis transgressorem sequuntur. vulgaribus rebus sermonem instituo. Si qua urbs ty rannum recipiat, ca periclitatur, etiamsi non cum illo consential; sed quia recepit eum, in periculis versatur. Si qua vero urbs tyranno portas claudat ca laudatur, et a rege mercedem accipit, quia pericu loso tempore tropra erexit, firmam sententiam: non tyranno, sed regi adhæsit. Hoc fecisti, Judare, ut tu dicis venientein tyrannum, ut impie jactitas, qui legi Moysis adversabatur, non recepisti; sed repuli sti, Deoque regnum integrum reservasti: Ecclesia Servatoris ipsi portas aperuit, qui, ut dicis, tyrannus erat, sed, ut illa profitetur, Rex gloriæ est. Videa mus quid ille verus statuit circa eos, qui regem non receperunt. Urbs una illum non recepit, et selo aqua ta fuit, nempe Jerosolymia; have una civitas Regi gloriæ portas occlusit, et qua: tyrannum non recepit, solo æquata fuit: Ecclesiæ Dei ubique terrarum, quæ Salvatorem recepere, forent, et honore plusquam huniano decorantur. Ex adverso rursus rem conside ra: donec vivit tyrannus, florent amici ejus, qui ſi deles ipsi eo tempore fuerunt, inimici vero ejus in periculo versantur; mortno autem tyranno, amici in periculis, inimici in libertate degunt. Videamus ergo, quid evenerit post Servatoris mortem, post ejus as censum ex hoc sæculo ad Patrem, post illam quam în mortem existimas, et ego resurrectionen credo. Si florent regis inimici, magis quam hujusce tyranni adversarii, vere tyrannus erat: si vero hujus inimi ci in infamia et in exsilio versantur, amici vero in li bertate et gloria; si verbis non fidem habes, res ipsas reverearis: quomodo nempe Deus Christi re guum exaltaverit, illud repudiantes prostraverit. Po terat illos Deus delere, qui Filiumi negarent; poterat regis inimicos occidere, qui Regem gloriæ putabant esse tyrannum: verum non occidit cos, sed dissipa vit. Si occidisset, potuissent illi sese purgare: si nos sivisset in terra manere, ex rebus ipsis in pudorem acti fuissemus: si vidissemus orbem credentem cum toto orbe conversi fuissemus. Potuissent inimici dicere Vidimus eum cum duodecim illis, et ut vi lem despeximus; si vidissemus eum a regibus ado ratum, procul dubio sub jugum pietatis nos demisis semus. Curra:occupans pœnitentiam nobis ademisti♥ cur supplicio emendationem antevertisti? Idcirco, ne quis diceret, Crucifixum novimus, adoratum non vidimus; non occidit, sed dispergit eos. Hoc enim jam olim David illorum prophela Deo suadebat, cens: Ne occidas eos: nequando obliviscantur legis tua:: disperge illos in virtute tua (Psal. 58. 12). Vide illos ante Christi januas, vendentes sudaria et semi cinctia (a). Ad januas illos constituit, ut fierent ado rantiuni testes. Vide illos stantes ad ostia ecclesiæ, ut Josephi fratres. Cogita, quod sicut Josephi fratres, videntes fratris sui dignitatem, non audebant adire ut fratrem, sed dignitatem formidabant: sie nume vide illos trementes Ecclesiæ dignitatem, quam a Deo, quam a Domino et Servatore omnium accepit vide illos viles et dejectos, Crucifixum videntes in gloria Cogita passionem, cogita gloriam. Horse crucis tres sunt, a sexta ad nonam; gloriæ tempas sunt sacula seculorum, nec consumintur. Vide, quonio do contumelia sicut umbra praterierit; vide quomo do forcat gloriæ veritas: a sexta ad nonam contume (a) Judæi ante portas ccclesiæ sudaria et semicinctia vendebant. di

col. 649–650page 4 of 5
PG 59:649τὴν ἀξίαν τῆς Ἐκκλησίας, ἣν παρά τοῦ Θεοῦ ἐδέξατο, Αν παρά τοῦ Δεσπότου καὶ Σωτῆρος τῶν ἁπάντων ἐδέ ξατο· βλέπε αὐτοὺς ταπεινοὺς καὶ κατεπτηχότας, ὁρῶν τας τὸν ἐσταυρωμένον ἐν δόξῃ. Εννόησον τὸ πάθος, καὶ ἐννόησον τὴν δόξαν. Αἱ ὧραι τοῦ σταυροῦ τρεῖς, ἀπὸ ἕκτης ἕως ἐννάτης· ὁ καιρὸς τῆς δόξης, αἰῶνες αιώνων, καὶ οὐκ ἀναλίσκονται. Βλέπε, πως παρῆλθεν ὡς σκιά τὰ τῆς ὕβρεως· βλέπε, πῶς ἤνθησεν ἡ ἀλήθεια τῆς δόσ ξης· ἀπὸ ἕκτης ἕως ἐννάτης ἡ ὕβρις, ἀπὸ τοῦ αἰῶνος ἕως αιώνων ἡ εὐδοξία, καὶ οὐκ ἀναλίσκεται ἡ Χριστοῦ εὐφημία, οὐ δαπανάται αὐτοῦ ἡ δοξολογία. Πάντες έκκε νοῦσιν ἑαυτῶν τὰς φωνὰς, προφῆται καὶ εὐαγγελισταί καὶ ποιμένες, ἐπίσκοποι καὶ διδάσκαλοι, καὶ ὑπὸ τοῦ περ λάγους τῆς θεότητος οὐκ ἀναλίσκονται· καὶ ὥσπερ ἡ θάλασσα ποταμούς δεχομένη, οὐ καλύπτεται τοῖς ποτα μοῖς, ἀλλὰ καλύπτει τὰ ρεύματα· οὕτω πάντες οἱ λα λοῦντες περὶ τοῦ Χριστοῦ τῆς δόξης, ὑπὸ τῆς δόξης σκέ πονται, καὶ τὴν δόξαν οὐ σκέπουσι. Φοβερὰ ἡ τόλμα των θεομάχων, ἀλλ' ἔνδοξος ἡ τιμὴ τοῦ ὑβρισμένου μὲν διὰ τὴν οἰκονομίαν, δοξαζομένου δὲ διὰ τὴν ἔνθεον ἀξίαν. Εννόησον, ὅτι ὥσπερ τρεῖς ὧραι ἦταν τῆς ὕβρεως, αἰῶνες δὲ αἰώνων οὐ πληροῦσι τὴν τοῦ Θεοῦ δόξαν. Εν νόησον καὶ τοῦ σταυροῦ τὸν τόπον. Αρα μιας σπιθαμῆς εἶχε περίμετρον ὁ τόπος τοῦ ξύλου; Εἶχε ποδός μέτρον ἡ πῆξις τοῦ σταυροῦ. Ἐννόησον τὸ μέτρον τῆς ὕβρεως, καὶ ἐννόησον τὰ κλίματα τῆς ὑπ' οὐρανόν, ὅτι ἐπλήσθη ἡ σύμπασα τοῦ γνῶναι τὸν Κύριον, ὡς ὕδωρ πολὺ κατα καλύψαι θαλάσσης. Περιεστήκεισαν οἱ Ἰουδαῖοι τῷ σταυρῷ γελώντες τὸ πάθος, μᾶλλον δὲ γελώμενοι ὑπὸ του πάθους· ἔβλεπον τὸν ἐσταυρωμένον, καὶ ἡγνόουν τὴν δοξαζόμενον. Διὰ τοῦτο ἔλεγεν ὁ προφήτης Ζαχαρίας, ὅτι Τότε ἥξει Κύριος ὁ Θεὸς, Καὶ ἔσται ποπετὶς μέγας ἐν Ἱερουσαλήμ. Οψονται γὰρ εἰς ὃν ἐξεκέντησαν, ἀντὶ τοῦ, ὺν τοῖς ἥλοι; προσήλωσαν. Καὶ οὐκ εἶπεν, Οψονται ὃν ἐξεκέντησαν, ἀλλ' Εἰς ὃν ἐξεκέντησαν. Τί ἐστι τὸ, Εἰς ὄν; Σταυρὸς ἦν, εἰς δν ἐξεκέντησαν. Πρὸ δὲ τῆς παρουσίας τοῦ Σωτῆρος, ὥσπερ βασιλικὴν ση μεῖον, τὸ λεγόμενον σίγνον κατὰ τὴν κοινὴν συνήθειαν, προτρέχει τῆς Χριστοῦ παρουσίας, ὑπὸ τῶν ἀγγέλων δοξαζόμενον. Φανήσεται ὁ σταυρὸς ἐπὶ τῆς γῆς, σκέπων ἥλιον, ἀμβλύνων σελήνην, ὡς ἔλεγεν ὁ Σωτήρ· Τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ οὐ ρανῷ. Καὶ ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥῆμα Ζαχαρίου, αὐτὴν τὴν λέξιν λαβὼν ὁ Σωτὴρ, μετήγαγεν εἰς ἀλήθειαν· καὶ τότε ὄψονται εἰς ὃν ἐξεκέντησαν. ὑφθήσεται δὲ τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ κόψονται φυλαί· Φυλὴ οἴκου Δαυΐδ καθ' ἑαυτὴν, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτοῦ καθ' ἑαυτάς φύλη οίκου Νάθαν καθ' ἑαυτὴν, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ' ἑαυτάς. Διὰ τί οὖν οὐκ ὄνομα φυλῆς παρήγαγεν, ἀλλ' όνομα βασιλείας; διὰ τί πενθεῖ ἡ φυλή Δαυΐδ; φυλὴ γὰρ Δαυΐδ οὐκ ἐλέγετο, ἀλλὰ φυλὴ Ἰούδα ". Ἐπειδὴ τὸν ἐκ Δαυὶὸ κατὰ σάρκα οἱ μὲν παραπλησιάζοντες τῷ γένει τῆς σαρκὸς, ἡγνόησαν τὸ ἀξίωμα τῆς θεότητος: ἄπτεται τοίνυν πρῶτον ἡ συμ φορὰ τῶν παραπλησιαζόντων τῷ γένει, καὶ ἀπεσχοινισμένων τῷ βίῳ. Φυλὴ οἴκου Νάθαν. Τίς ὁ Νάθαν; Εγένετο προφήτης, ἐγένετο καὶ υἱὸς Δαυΐδ. "Αλλος γὰρ Νάθαν ὁ προφήτης, ὁ ἐλέγξας αὐτὸν περὶ ἁμαρτίας, καὶ ἄλλος Νάθαν ὁ ἐξ αὐτοῦ. Ανάγνωθι τὰς ἱστορίας τῶν τέκνων Δαυΐδ, καὶ [] εὑρήσεις ἕνα τῶν τέκνων αὐτοῦ Νάθαν λεγόμενον. Λουκᾶς δὲ ὁ εὐαγγελιστής, τὴν δια δοχὴν τὴν εἰς Μαρίαν παραπέμπων, καὶ τὸν Ἰωσὴφ διὰ του Νάθαν κατάγει. Ἰδοὺ ὅτι βαθὺς ὁ λόγος, καὶ περιεσκεμμένης διανοίας χρήζων. Ανάγνωθι τὰ Εὐαγγέλια ὡς ἔλεγεν ὁ Σωτὴρ, Ερευνάτε τας Γραφάς. Οὐκ εἶπεν, Ανάγνωτε, ἀλλ', Ερευνᾶτε· οὐ γὰρ ἡ ψιλή ανάγνωσις παριστᾷ τὴν γνώσιν, ἀλλ' ἡ ἀκριβής κατανόησις παρ ίστησι τὸ ζητούμενον. δ. Οφθήσεται τοίνυν τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ. υφθήσεται του ξύλου φέρων τὴν εἰκόνα, ἀλλὰ φωτὸς ἐκλάμπων ἀκτῖνα. Ὅταν δὲ ὀρθῇ ὁ σταυρός, καλυφθήσεται ὁ ἥλιος, οὐκ ἀφανιζόμενος, ἀλλὰ τῇ ὑπερ συλῇ τῆς δόξης σκεπόμενος· καλυφθήσεται καὶ ἡ σελήνη, κρυβήσονται καὶ οἱ ἀστέρες, μᾶλλον δὲ πεσοῦνται, ὡς γέγραπται· 'Ο ήλιος, φησί, σκοτισθήσεται, καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς, οἱ ἀστέρες πε ποῦνται ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· καὶ δειχθήσεται τότε τὸ φο Θερόν ἐκεῖνο καὶ ἔνδοξον σημείον· Ἰουδαίων ὁρώντων, των βλασφημούντων, περιστοιχισμένων τῶν δοξαζόν ἀλλὰ φυλή Ιούδα, των. Τότε ἀποκριθήσεται τῶν δικαίων ἕκαστος πρὸς τοὺς ἀδίκους· τότε ἐρεῖ ἡμῖν Ἡσαΐας· Ἰδοὺ ὁ Θεὸς ἡμῶν, εἰς ὃν ἠλπίσαμεν, ἠγαλλιώμεθα· τότε φανεὶς ὁ σταν ρὸς ἐλέγξει τὴν τόλμαν, καὶ βεβαιώσει τὴν Ἐκκλησίαν τότε ἀποκριθήσονται οἱ ἀντιλέγοντες, καὶ δοξασθήσοντα οἱ ὑπακούσαντες· τότε πᾶσα ἡ κτίσις προσκυνήσει το Υἱῷ τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ τάγμα τῶν ἀπιστησάντων, καὶ τὸ τάγμα τῶν πιστευσάντων· ἀλλὰ τὸ μὲν μετὰ παρ ῥησίας, τὸ δὲ μετὰ αἰσχύνης. Ὥσπερ γὰρ ἐν ταῖς βασι λικαῖς εἰκήσι διαγράφεται ἡ δόξα των δορυφορούντων τὴν βασιλέα. καὶ τῶν βαρβάρων τὰ γένη, τῶν ὑποτεταγμένων τῷ βασιλεῖ, καὶ ὑποπίπτει μὲν καὶ ὁ βάρδα ρος κάτωθεν, ὑποπίπτει δὲ καὶ ὁ ὁμόφυλος· ἀλλ' όμως μετά παρρησίας ἕστηκε, δοξάζων τὸν ἑαυτοῦ βασιλές· ὁ δὲ ἀνάγκαις πεπεδημένος ὑπὸ τοὺς πόδας, προσκυνών μὲν τὸν βασιλέα, μισθὸν δὲ τῆς προσκυνήσεω; οὐκ ἔχων· οὐ γὰρ γνώμη αὐτὸν ἤγαγεν, ἀλλ᾽ ἡ ἀνάγκη αὐτὸν ἐπέδησεν· καὶ ἔστιν ἡ μὲν ἄνω τάξις προσκυνούντων, ἡ δὲ κάτω τάξις πιπτόντων· ἄλλο γάρ ἐστι προσκυνῆσαι, καὶ ἄλλο πεσεῖν· οὕτως ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ μεγά του βασιλέως, ἐν εἰκόνι τῆς δόξης φανήσεται τὸ τάγμα τῶν πιστευόντων, ἐν παρρησίᾳ μετὰ τῆς ἀγγελικής τάξεως ὑμνοῦντες καὶ δοξάζοντε;· φανήσεται δὲ καὶ τὸ τάγμα τῶν ἀπιστησάντων ἐστρωμένον ὑπὸ τοὺς πόδας τοῦ μεγάλου βασιλέως· καὶ οἱ μὲν ἔσονται λελυμένο τῇ παρρησία, οἱ δὲ πεπεδημένοι τῇ ἀνάγκῃ. Ἐπειδὴ γὰρ προεδέθησαν τῷ πόθῳ οἱ πιστοί, οὐ χρεία δεσμῶν δεσμὸς γὰρ αὐτοῖς ὁ πόθος· οὓς δὲ μὴ ἔδησεν ὁ πόθος, δεσμεί πολλάκις ἡ ἀνάγκη· καὶ προσάγονται μετά παρ ῥησίας οἱ πιστοὶ τῷ βασιλεῖ τῆς δόξης, οἱ μὲν πιστοί μετά παρρησίας, οἱ δὲ ἄδοξοι καὶ ἀντιλέγοντες τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας, προσελεύσονται δεδεμένοι χειροπέδαις σιδηραῖς· καὶ οἱ μὲν ἔσονται ἐν τῷ τάγματι τῶν προσ κυνούντων ἐν ὕψει, οἱ δὲ ἐν τάγματι των πιπτόντων ἐν βάθει. Ωσπερ γὰρ ἐν ταῖς εἰκόσιν ἀνωτέρα μὲν ἔστιν ἡ ζώνη ἡ τοὺς προσκυνοῦντας ἔχουσα, κατωτέρα δὲ ἡ τους βαρβάρους φέρουσα· οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς Χριστοῦ βασι λείας, ὑψηλότερον μὲν δεῖ φαίνεσθαι τὸ τάγμα των πιστευόντων, χαμαιπετὲς δὲ καὶ γήῖνον τῶν ὑποπιπτόν των. Διὰ τοῦτο ὁ ψαλμός, ἀφορίζων τους προσκυνούντας τῶν ὑποπιπτόντων, λέγει Μνησθήσονται, καὶ ἐπι στραφήσονται προς Κύριον πάντα τὰ πέρατα τῆς γῆς, καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιον αὐτοῦ πᾶσαι αἱ πατριαὶ τῶν ἐθνῶν, ὅτι τοῦ Κυρίου ἡ βασιλεία, καὶ αὐτὸς δεσπόζει τῶν ἐθνῶν· ὅτε ἐπὶ ἡ τῶν προσκυνούντων τὴν τάξιν ἔδειξεν, ὅτε ἐπὶ τῶν ὑποπιπτόντων ἐπήγαγεν· Ενώπιον αὐτοῦ προσπεσοῦνται πάντες οἱ καταβαίνοντες εἰς γῆν. Πῶς δέ ἐστι τὸ τάγμα των πιστῶν ἀνώτερον; "Οτι οὐκ ἐπὶ γῆς οἱ πιστοὶ στήσονται, ἀλλ' ἐν τῷ ἀέρι συμπάρεδροι καὶ συνδορυφόροι του μετ γίστου βήματος. Οὐ γὰρ ὁ θρόνος τοῦ Θεοῦ ἐπὶ γῆς πή γνυται, ἀλλ' ἡ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν αὐτοῦ, ὥστε πάντας μὲν εἶναι τους δικαζομένους κάτω, ἄνω δὲ τὸν δικάζοντα, καὶ τοὺς μετὰ τοῦ δικαστού φίλους. Διὰ τοῦτο ὁ Ἀπόστολος βουλόμενος δεῖξαι, ὅτι οὐκ ἐπὶ γῆς οτήσου ται οἱ πιστοί, ἀλλ' ἐν τῷ ἀέρι ἐπαρθήσονται, λέγει Ἡμεῖς δὲ ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα, καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα. ε'. [] Ταυτά μοι εἰς μνήμην ἤγαγεν ἡ ἀφορμὴ τῆς τόλμης τῶν θεομάχων, τῶν τολμησάντων εἰπεῖν· Δαι μόνιον ἔχει. Εἴπωμεν μετὰ τοῦ Δαυΐδ· Ὡς πολὺ τὸ πλῆθος τῆς χρηστότητός σου, Κύριε! Οἷα λαλούντα τὸν δοῦλον φέρεις, οἷα φθεγγομένην τὴν γῆν βαστάζεις, οἷα τολμήσαντα, κατὰ σοῦ τοὺς θεομάχου; οὐ κολάζεις; οὐκ ἀναλίσκεις ῥοπῇ τοῦ νεύματος, οὐκ ἀναλίσκεις ἐν κελεύσματι, οὐκ ἠδύνω ἀπειλῆσαι; οὐκ ἦν περὶ τοῦ ὁ λόγος τοῦ προφήτου, Απειλῶν θαλάσσῃ, καὶ ξηραίνων αὐτήν; Τοσαῦτα θεομαχοῦσι, τοσαῦτα βλασφημοῦσιν. ᾿Αλλ' ἀποκρίνεται ὁ Σωτήρ· Οὐκ ἦλθον ἵνα κρίνω τὸν κόσμον, ἀλλ' ἵνα σώσω τὸν κόσμον. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Δαυΐδ καλῶν αὐτὸν, οὐκ εἰς τὸ κρῖναι κατὰ τὴν δευτέραν παρουσίαν, ἀλλ᾽ εἰς τὸ σῶσαι, ἔλεγεν· Ὁ καθ ἡμενος ἐπὶ τῶν χερουβίμ, ἐμφάνηθι, ἐξέγειρον είν δυναστείαν σου, καὶ ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡμᾶς, οὐκ εἰς τὸ κρῖναι. Η πρώτη παρουσία, σωτηρίας, ή δε τέρα, κρίσεως. Ἐὰν θέλῃς, ἔγνως αὐτὸν Σωτῆρα· ἐὰν ἀπειθῇς, ἔγνως αὐτὸν κριτήν. Προλαβών κατασκεύασαν σαυτόν φίλον τοῦ βασιλέως. ᾿Απὸ τῶν κοινῶν πραγμά
col. 651–652page 5 of 5

ei semper amicus. Sarpe namque, fratres, dignitas hominem inflavit, ejus animum mutavit, affectum transtulit; alins pro alio esse videtur. Nam de Saüle dicit Deus, videns illum ex dignitate mutari: Unxi te dominum, et requirent, et dabunt tibį principatum, et ab illis accipies: Et cum hæc signa super te vene rint, mutaberis in alium virum (1. Reg. 10. 1. 7. 6). Mutabit enim te potentia èt dignitas, non quod omnes mutet; fidelem enim non mutat, sed improbum su perat et manifestum reddit. Quapropter fideli dicit Si princeps sis constitutus, esto tu quasi unus ex subditis. Itaque si hic amicitia sarpe fallit, sæpe etiam vera manet; Christi vero amicitia cadere nequit cum vides illum in gloria, non negat te, qui illum in terra adoras; sed ac si te hodie in amicitiam recepis set, te advocat, et amicitiam tibi exhibet: Venite, be nedicti Patris mei (Matth. 25 34). Hic sape si gratiam alicui præbeas, is adeptus principatum, illam non fatetur; sed, etiamsi gratiam reddat, primum bene ficium occultat: non enim vult videri benefico infe rior; sed amicitiæ quidem tuæ vicem reddit, beneficium autem occultat. Servator autem amicitiam profitetur et beneficium non occultat. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare (Ibid. v. 35), etc. Amicitia itaque splendet Salvator, splendet et beneficio: non negat pristinam amicitiam, affectum tuum confitetur, amo rem prædicat, propositum coronat. Illum ergo hene ficum habeamus, non judicem. Judex quidem est, et judex veritatis; sed tu præveni eum, et amicum redde, non judicem; placa illum. Non vides externos principes, quomodo circumcurrant, et quomodo fa miliares suos alloquantur? Verum hic de modis agi tar, illic de intercessione. Prius alloquere martyres, dic apostolis Obsecro vos, pr:rparate mihi Judicem sit mihi propitius in tempore judicii, cum examina buntur_opera mea; suadete illi: ipsum placare po testis. Scio, ipsum vobis exorabilem esse; ego fidu ciam non habeo, vos Regem alloquimini. Sed respon debunt tibi apostoli et martyres: Non nosti Deum nostrum, qui gratis misericordiam impertit, sed a nobis vult accipere? Da pauperibus, et ille pro ipsis tibi gratiam profitebitur; largire in manus pauperum, et quasi in manus fidelis deponens, retributionem ac cipies: da Christo, qui non ob cupiditatem habendi accipit, sed ob humanitatem pauperibus largitur. Deinde accipit Deus pecunias, non in seipsum, sed per pauperes in seipsum; non justitiam vendens, sed pœnitentia lapsus nostros emendans. Non pe ennias accipit, nt tibi justitiam vendat, et alium in juste condemuet; sed ut te damnationi obnoxium per donum liberet, ut dicebat Daniel: Peccata tua che mosynis redime, et iniquitates tuas miserationibus pau perum (Dan. 4. 24). Offer pecunias pro anima; re demptio namque viri sunt proprie divitia. Hæc dico pro dignitate magni Judicis et Domini, quem suscipit totus orbis, quo nunc dignatur Ecclesia, quo privatur sola synagoga: dissipata namque est. Inane nomen est alia quippe concisio est: conciditur enim ob in credulitatem. Concisionem vocal synagogam Paulus dicens, Videle concisionem (Philipp. 3. 2). Nos quippe sumus circumcisio. Ideo qui Servatorein demonia cum vocarunt, exscinduntur a gloria, qui Regem confessi sunt, gloria sunt repleti. Unoque allato vele ris historia spectaculo, finem dicendi faciam. Gedeon quidam olim vir justus, Scripturarum testimonio celebratus, quem Paulus (llebr. 11. 32) in justorum ordine recensuit, loquens de Gedeone, Samsone et Jephthe hic omni justitia conspicuus, qui vitam suam virtutibus decoravit, belli et angustiæ tempore, spicas alicunde acceptas in torculari trituravit, ut in necessitate alimenti solatium sibi pararet. Angelus autem adstans dixit: Confortare et esto robustus, Dominus tecum est (Jud. E. 11. 12). Neque enim fa mes justiť'am hebetat; sed virtutem excrcitatam splendidiorem reddit. Dominus tecum, pax tibi. Re spondet Gedeon: Si Dominus in nobis est, unde nos hæc mala invaserunt (Jud. 6. 13)? Non Deo contradi cens, sed Deo se indignum putans, ita loquitur. Si Deo, inquit, digni essemus, non nos hac invasissent. Sæpe increduli, qui se quidem credere profitentur, sed animo repugnant, dicunt: Ubi est Deus Christiano rum? cur non audit monachos? undenam bella? un de perturbationes? Ilie non ita loquutus est; sed, St Dominus esset in nobis, unde nos hæc mala invasis sent? Non est igitur in nobis: non enim sumus illo digni. Reponit (angelus): Dominus tecuni; in manum tuam Deus victoriam deposuit: exi ad bellum. Re spondet Gedcon: In hoc cognoscam quod Dominus sit mecum, si det mihi siguum verum. Ecce, inquit, pono vellus lanæ, et si pluerit Deus super hoc vellus, et super totam terram non pluerit, novi quod Deus sit mecum. Vide signum, et petitionem inauditi do ni: posnit vellus. Deus noctu, divino jussu et ratione quæ comprehendi nequit, immittit imbrem in solum vellus, et tota terra erat arida. Et accipiens, inquit, Gedeon, mane diluculo vellus expressit, et inventa est concha aqua plena. Rursusque Gedeon: In hoc cognoscam quod Dominus mecum sit, si fecerit si gnum quod volo. Hoc vellus pono: et si in totam ter ram pluvia venerit, in hoc vellus non venerit, tunc cognoscam quod Dominus mecum sit. Non sufficit tibi primum signum, sed petis secundum? non le gi-ti illud, Non tentabis Dominum Deum tuum (Deut. 6. 16)? Non duo petii signa, inquit ille, unum petii duo illa unum signum sunt. Ideo dixit, Si dederit mihi Dominus signum verum, pro futuræ veritatis probatione. Deinde secundo posuit vellus: et decidit imber per totam terram, mansitque siccum vellus. Post hoc experimentum, bellum audacter aggreditur, et inimicos debellat. Pluviæ ænigma pancis explican dum est. Hoc vellus primum et secundum Domini adventum significat: quoniam primus solam Jeroso lyniam comprehendit, ipsum vero universa terra non accepit. Sicut enim vellus universe terræ compara tum nihil erat; sic nibil erat Jerosolyma cum omni bus gentibus comparata, resque miserabilis. Ideo di cebat: Non veni nisi ad oves quæ perierunt domés Israel (Matth. 15. 24), ad unam solum gentem. Cum vero postea gratia Domini progressa est, quando sy nagoga et populus ille negaturus, et universa terra acceptura erat, præcessit figura in secundo: nam sicut oli vellere solum pluvia imbuto, terra erat arida, et sub hæc irrigata terra, vellus siccum re mansit; sic ille olim populus primus irriatus piam religionem in gentes omnes non infudit: cum autem gentes omnes beneficium acceperunt, Israel siccus remansit. Verum ne humanis ratiociniis et compli catis cogitationibus have speculatio procedere videa tur, huic speculationi propheticum addere testimo nium opera pretium fuerit. De Servatore prophetice dicit David Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam: filio regis: judicabit populum tuum in justitia, et pauperes tuos in judicio (Psal. 71. 4); et paulum pro gressus dicit: Ante solem permanet nomen ejus ante lunam generationis generationum (Ibid. v. 5). Deinde adventum ejus significans dicit, Descendet sic, t pluvia in vellus, et sicut stillicidium stillans super let ram (Ibid. v. 6); et statim: Et dominabitur a mari usque ad mare, et a fluminibus usque ad terminos orbis terrarum (Ibid v. 8). Utinam igitur nos cum universa terra irrigati, fructus afferamus, precibus et intercessione patris et doctoris nostri, qui potest et nostrum ser monem et vestrum desiderium obsignare in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria et imperium, nune et semper, et in sa∙cula sæculorum. Anien. el

Continue reading PG 59: In Chananaeam et in Pharaonem →≣ entire volume
Index
Page scan enlarged

Notebook

Full View