αὐτοῦ. ἢ πῶς ἐγεννήθη, ἢ πῶς ἐστι μετὰ τοῦ Πατρός ἡ διαίρετος δύναμις· ἐροῦσί σοι, Οὐκ ἤκουσας τοῦ προ φήτου λέγοντος, Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τοῖς ὑψίστοις, αἰνεῖτε αὐτὸν παν τες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ· αἰνεῖτε αὐτὸν, πᾶσαι αἱ δυνά μεις αὐτοῦ, λειτουργοὶ αὐτοῦ, ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ; Ἡμεῖς θέλημα ποιεῖν ἐκελεύσθημεν, οὐ φύσιν πολυπραγμονεῖν. ᾿Αλλὰ ἄρα μὴ ἄγγελοι μὲν σιωπῶσι, καὶ προφῆται οὐκ ἀπαγγέλλουσι, καὶ ἀπόστολοι ταμιεύων ται, ὁ δὲ Πατὴρ ὁ γεννήσας κηρύττει τὸν Υἱὸν πῶς ἐγέννησεν; Οὐδὲ αὐτός· οὐ τῷ μὴ εἰδέναι, ἀλλὰ τῷ μὴ ἐκφῆναι. "Οτι ἐγέννησε, λέγει· Ἐκ γαστρὸς πρὸ Φωσφόρου ἐγέννησά σε. Λέγει, ὅτι ἐγέννησε, καὶ οὐ κρύπτει τὸ ἀθάνατον ἐκεῖνο γέννημα τὸ ἐκ τῆς ἀϊδίου είξης ἀνθῆσαν, ὡς μαρτυρεῖ περὶ αὐτοῦ λέγων ὁ Πατήρ Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ ηυδόκησα. Αὐτῷ λέγει, Ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησε σε· τῷ κόσμῳ λέγει, Εγέννησα, καὶ φύσιν μὲν ἐπαγ γέλλει, τὸν δὲ τρόπον οὐχ ἑρμηνεύει. Ἐπεὶ τοίνυν πρό κειται ἡμῖν περὶ Χριστοῦ ἀναγκαία ζήτησις, μὴ ἐκτω μεν τῶν ἀποστολικῶν καὶ προφητικών πηγών, ἀλλ' ἐξ ἐκείνων τῶν ἀεννάων ῥείθρων καὶ τῶν ἀθανάτων ποτα μῶν ἀρυσώμεθα τὰ θεῖα νάματα τῆς ἐνθέου διδασκαλίας, Οταν γάρ τις τὰ τοῦ Θεοῦ φθέγγηται, ἀπὸ τῶν τοῦ Θεοῦ, ὡς ἀπὸ ζώσης πηγής, ζώντα ἀρύεται νάματα κατὰ τὸ εἰρημένον *, Ἐμὲ ἐγκατέλιπον πηγὴν ὕδατος ζώντος· καὶ πάλιν, Πῖνε ὕδατα ἐκ τῶν πηγῶν τοῦ σωτηρίου. Ἐὰν μέντοι καταλιπόντες τὰς Γραφὰς ἐπιθυ μίαις δουλεύσωμεν ἀνθρωπίνων λογισμῶν, ἐκεῖνα νοοῦντες, & λογισμοῖς ὑποβάλλει, εὑρίσκεται ἡμῶν τὰ ὕδατα της διδασκαλίας, ἐρήμου ὕδατα, οὐ ζῶντος ποτα μοῦ, ἀλλ' ἐρήμου, καθὼς ἔλεγεν ὁ μακάριος Ἱερεμίας πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ. Επλάτυνε τὰς ὁδοὺς αὐτῆς ἐπὶ ὕδατα ἐρήμου. Καὶ ἵνα ἑρμηνεύσῃ ὅ λέγει, ἐπάγει, Ἐν ἐπιθυμίαῖς ψυχῆς αὐτῆς ἐπνευματοφορεῖτο τουτέστιν, Ἐκεῖνα ἐλάλει ὁ ἐπεθύμει ἡ ψυχὴ αὐτῆς, οὐχὶ ἃ ἤθελεν ὁ Θεός. Οὕτω καὶ νῦν ὁ τὰς ἐπιθυμίας τῶν οἰκείων λογισμῶν πληρῶν, καὶ μὴ τὰ τοῦ Θεοῦ ζητῶν, ἐπὶ ὕδατα ἐρήμου πλανᾶται. Οὐδὲν οὕτως Εκ κλησίας ἀφανίζει κάλλος, ὡς τὸ ἐπιθυμίας ἀνθρωπίνων λογισμῶν βεβαιούν. Διὰ τοῦτο Παῦλος περὶ τῶν αἱρετι κῶν ἔλεγε· Κατὰ τὰς ἰδίας αὐτῶν ἐπιθυμίας ἐπίσω ρεύουσιν ἑαυτοῖς διδασκάλους. Ελθωμεν τοίνυν ἐπὶ τὴν ὀφειλήν. Ταῦτα δὲ ἀναγκαίως προνοησάμεθα ὑμῶν τὴν ἀγάπην, ἵνα πάντων των λεγομένων τὴν ἀκριβῆ ἐξέτασιν ζητήτε μὴ παρ' ἡμῶν καὶ τῶν ἡμετέ ρων λογισμῶν, ἀλλὰ παρὰ τῶν θείων Γραφών. Προέκειτο ἡμῖν δεῖξαι πῶς ὁ Χριστὸς ἀνακαινίζει τὸν κόσμον, πῶς τὸν ἄνθρωπον παλαιωθέντα ἐν τῷ παραδείσῳ διὰ τὴν ἁμαρτίαν ἀνακαινίζει Χριστός διὰ τῆς ἑαυτοῦ οἰκο νομίας. β'. Ταύτην δὲ τὴν ὑπόσχεσιν ἐποιησάμεθα ἐν ταῖς Ιεραῖς τῶν ἀποστόλων αὐλαῖς, ταμιευσάμενοι τὴν ἀπό θύσιν, διὰ τὸ μὴ πάντις παρεῖναι. Λάβωμεν δὲ ἀρχὴν ὁμολογουμένην καὶ πρέπουσαν τῷ λόγῳ, τὴν δημιουρ γίαν εποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. ᾿Αρχὴ γὰρ πρέπουσα των μελλόντων λέγεσθαι, ἡ πρώτη κρητὶς τοῦ κόσμου, ὁ πρῶτος θεμέλιος τῆς δημιουρ γίας. Εποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς. Ἵνα συντέμω, καὶ τὰ μὲν ἄλλα πάντα λόγῳ παρήγαγεν, αξίαστο, ἔχων τὸ νεῦμα, καὶ οὔτε κόπον ὑπομένων, οὔτε ἱδρῶτα ὑφιστάμενος, ἀλλὰ τῷ λέγειν ἀκολουθοῦσαν ἔχων τὴν φύσιν τῶν λεγομένων ε. Ἐποίησε την δημιουρ γίαν ἅπασαν, καὶ ἐπὶ τέλει τὸ τῆς δημιουργίας κάλλος τὸν ἄνθρωπον. Ωσπερ γὰρ ὅλον τὸ σῶμα τὸ ἡμέτερον ἐκτὸς τοῦ προσώπου νεκρὸν φαίνεται, οὕτω πᾶσα ἡ δημιουργία ή φαινομένη ἐκτὸς τῆς τοῦ ἀνθρώπου κατα σκευῆς νεκρά ἐστι· καὶ ὅπως ἄκους. Λαμπρὸς ὁ ἥλιος, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἑρμηνεῦσαι οὐ δύναται· [210] λαμπρά ή σελήνη, ἀλλὰ τὰς ἑαυτῆς τροπάς οὐκ αὐτὴ ἐπαίδευσεν, ἀλλὰ λόγος παρέδωκε· λαμπρὰ τῶν ἄστρων ή τάξις, ἀλλὰ τοὺς τούτων ρυθμούς διδασκαλία παρέδωκε· μετ γάλη ἡ θάλασσα, ἀλλὰ τοὺς ἐν αὐτῇ κόλπους ἀνθρωπίνη γλώσσα παρέδωκε. Καὶ οὐδέν ἐστι τῶν ἐν τῷ κόσμῳ γενομένων, ὁ μὴ δείται ἑρμηνέως τῆς ἀνθρωπίνης φω νῆς. Τοῦτο ποιεῖ καὶ τὸ φαινόμενον ἄτοπον δειχθῆναι ὄντως κακὸν, καὶ τὸ καλὸν δειχθήναι ὄντως καλόν. Πολλά * Αίας προειρημένον. προη αιωνισάμεθα. γινομενων. ἢ γὰρ ἀπατᾶται ἡ ὄψις, καὶ πλανα τὴν διάνοιαν· λόγος δὲ εἰσελθὼν δείκνυσι τὴν φύσιν, ὑποβάλλει τὴν δύναμιν, ἑρμηνεύει τὴν διδασκαλίαν. Πρόσεχε τοίνυν. Εποίησεν ὁ Θεὸς τὴν δημιουργίαν ἅπασαν, καὶ ἐπὶ τέλει τῆς δημιουργίας τὸν ἄνθρωπον εἰργάσατο κατ' εἰκόνα αὐτοῦ καὶ ὁμοίωσιν, εἰκόνα αὐτῷ χαρισάμενος, οὐ τὸν χαρα κτῆρα τοῦ σώματος, ἀλλὰ τὸ ἀρχικὸν ἀξίωμα, τὴν δια κριτικὴν δύναμιν, τὸ ταῖς ἀρεταῖς ἀφομοιούσθαι τῷ ποιήσαντι. Εγένετο τοίνυν ἐν εἰκόνι καὶ ὁμοιώματα Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος· ἐξέτεινε δὲ τὴν ὁμοίωσιν εἰς ἀμετρίαν. Καὶ μὴ νομίσῃς ξένα εἶναι ταῦτα παρὰ τὸ προκείμενον ἡμῖν πρόβλημα. Ρίζα γὰρ τῶν μελλόντων λέγεσθαι τὰ νῦν γυμναζόμενα. Εποίησε τὸν ἄνθρωπον ἐν εἰκόν ἰδίᾳ καὶ ὁμοιώσει. Ἠβουλήθη αὐτὸν εἰς ὁμοιότητα δρα μεῖν τῆς δεσποτικῆς ἀξίας, μέτρῳ μέντοι καὶ ἀκολουθία καὶ τάξει. Οιόν τι λέγω (δεῖ γὰρ καὶ ἀπὸ τῶν κοινῶν υποδειγμάτων στῆσαι τὸ ζητούμενον)· Ἐάν τις τῶν καθ' ἡμᾶς δεσπότης ἔχῃ δοῦλον καὶ ἴδῃ τὸν δοῦλον μιμού μενον αὐτοῦ τὴν σωφροσύνην, ἀγαπᾷ αὐτὸν καὶ τιμῇ ἐὰν δὲ μιμήσηται δούλος δεσπότου φιλανθρωπίαν, ἀγαπᾷ ὁ δεσπότης τὸ κτῆμα· ἐὰν ἴδῃ τὸν δοῦλον ἑαυτοῦ σχολά ζοντα ἐν ἐκκλησίᾳ, εὐσεβοῦντα, νηστεύοντα, ἐλεημοσύνας ἐργαζόμενον, ἀγαπᾷ ὁ δεσπότης τὴν καλὴν τοῦ δούλου μίμησιν. Ἐὰν μέντοι ὁ δοῦλος ἐκβάλῃ τὴν μίμησιν εἰς ἀμετρίαν, καὶ ἄρξηται μιμεῖσθαι τοῦ δεσπότου τὴν αὐθεν τίαν, ἐπιτάττων τοῖς συνδούλοις ὡς δεσπότης, διασκορ πίζων τὰ πράγματα ὡς δεσπότης, οὐκέτι ἡ μίμησις επαινετή, ἀλλὰ ψεκτή. Δεῖ γὰρ τὸν δοῦλον μιμεῖσθαι δεσπότου ἐπιείκειαν, σωφροσύνην, εὐσέβειαν, δικαιοσύ νην, οὐκ αὐθεντίαν, οὐ δεσποτείαν. Λαβὼν τοίνυν δ ἄνθρωπος τὸ μιμεῖσθαι τοῦ Θεοῦ τὴν ἀγαθότητα, ἐξέτεινε τὸ μέτρον τῆς μιμήσεως εἰς ἀμετρίαν. καὶ ἐπεθύμησε λοιπὸν τοῦ Θεοῦ ζηλωτής γενέσθαι, οὐ κατὰ ἀρετήν. ἀλλὰ κατὰ αὐθεντίαν. Τούτῳ γὰρ ἡπάτησεν αὐτὸν ὁ ὄφις λέγων, "Η ἂν ἡμέρᾳ φάγητε, ἔσεσθε ὡς θεοί, γινώσκοντες καλόν· καὶ πονηρόν. Ἐπαινεῖ δὲ ὁ Θεὸς τὴν μίμησιν, ὅταν μέτρον ἔχῃ· ἐὰν δὲ τὸ μέτρον ἐξέλθῃ.. ὑπὸ ψόγον ὁ μιμησάμενος. Καὶ πόθεν τοῦτο; λέγει, Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν καὶ ὁμοίωσιν. Ωμοιώθησαν τῷ Θεῷ οἱ ἀπόστολοι, καὶ οὐκ ἐμέμφθησαν· ὁμοιώθησαν τῷ Θεῷ οἱ προφῆται, καὶ οὐκ ἐδέχθησαν. Μιμηταὶ ἐγένοντο φιλανθρωπίας, ἐλεημοσύ νης, δικαιοσύνης, εὐσεβείας. Ωμοιώθη τις τῷ Θεῷ κατά αυθεντίαν θεϊκὴν, καὶ εὐθέως ἐτιμωρήθη. Λέγει Ησαΐας πρός τινα τύραννον ἐν Βαβυλῶνι μανέντα Ισοθεῖαν, Σὺ εἶπας ἐν τῇ διανοίᾳ σου, Εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβή σομαι, καὶ καθιοῦμαι ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ ὑψηλὰ τὰ πρὸς βαῤῥῶν, ἐπάνω τῶν νεφελῶν ἀναβήσομαι, καὶ ἐπάνω τῶν ἄστρων θήσω τον θρόνον μου, καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῷ 'Υψίστῳ· νῦν δὲ εἰς ᾅδου καταβήση, εἰς τὰ θεμέλια τῆς γῆς. Ορᾷς, πῶς τὸν ἐπαρθέντα τη ὑπερηφανία κολάζει; Ποῖος γὰρ ἦν φθόνος τὸ γενέσθαι ὅμοιον τοῦ δημιουργοῦ, εἰ κατ' εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τοῦ κτίσαντος ἐγένετο; Αλλ' οὐκ εἶχε μέτρον τῆς ὁμοιώσεως ἡ ἄμετρος αὐτοῦ τόλμα. Κατέλιπε γὰρ τῆς ἀρετῆς τὴν ὁμοίωσιν, καὶ ἔδραμεν ἐπὶ δεσποτικῆς αὐθεντίας ὁμοίω σιν. Οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ Δαυΐδ λέγει, Εὗρον Δαυΐδ τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου. Ιδού ὁμοίωσις κατ' εἰκόνα. Ἐπειδὴ ἦν ὁ λογισμὸς τοῦ Δαυτό πρὸς Θεὸν βλέπων, ἐπιεικείας μεστός, ταπεινοφροσύνης γέμων, δικαιοσύνης φροντίζων, καὶ φιλανθρωπίας ἀντ εχόμενος. Εὗρον Δαυίδ τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου. Καὶ τὸν μὲν καλῶς μιμησάμενον καρδίαν Θεοῦ ἐπήνεσεν, ἄλλον δὲ τύραννον μιμησάμενον Θεοῦ καρδίαν οὐ κατὰ ἀρετὴν, ἀλλὰ κατὰ δεσποτείαν, ἔψιξε, μᾶλλον δὲ καὶ ἐκόλασε. [217] Καὶ λέγει ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Ἰεζεκιήλ. Καὶ σὺ, νἱὲ ἀνθρώπου, εἰπὸν τῷ ἄρχοντι Τύρου· ᾿Ανθ' ὧν ὑψώθη ἡ καρδία σου καὶ εἶπας, Θεός εἰμι ἐγώ, σὺ δὲ ἄνθρωπος εἶ, καὶ οὐ Θεὸς, καὶ ἔδωκας τὴν καρδίαν σου ὡς καρδίαν Θεοῦ· ἀντὶ τούτου ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάξω ἐπὶ σὲ άλλο τρίους λοιμοὺς ἀπὸ ἐθνῶν, καὶ ἐκκενώσουσι τὰς μαχαίρας αὐτῶν ἐπὶ σὲ, καὶ ἐπὶ τὸ κάλλος τῆς επιστήμης σου· καὶ, ἵνα συντέμω, ἐπάγει, Καὶ ἀπο θανῇ θανάτῳ τραυματιῶν ἐν καρδία θαλάσσης. Μὴ λέγων· ἐρεῖς, Θεός είμι εγώ, ἐνώπιον ἀναιρούν των σε; Ορᾷς, πῶς τὸ ἄμετρον τῆς μιμήσεως ὑπὸ κόλασιν ἔρχεται; Εκτραπείς τοίνυν ὁ ἄνθρωπος καὶ ἐξολισθήσας εἰς ὁμοιότητα ἄμετρον, τὑρέθη καὶ ὧν εἶχε γυμνούμενος. Πέτα γάρ Κομμάτια, και αυτό εύσις τῶν ὑπὲρ δύναμιν,

ἀγαθὸν ἔξω δικαιοσύνης εὑρίσκεται. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν ἐν παρόδῳ· εἰς δὲ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν. Οὕτω γοῦν τῆς κτίσεως διακειμένης καὶ ἀγανακτούσης ἐπὶ τῷ παρα βάτῃ, καὶ ἀγγέλων ἀχθομένων ἐπὶ τῇ τοῦ εὐεργετουμέ του ἀγνωμοσύνῃ, καὶ τοῦ ὅλου κόσμου κακωθέντος διὰ την παρανομία, ο γὰρ πάσχει δένδρον, ἢ ἄλλη ὕλη, τούτο πάσχει ἡ γῆ κατὰ τὸ εἰρημένον· Καὶ εἶδεν ὁ θεὸς τὴν γῆν, καὶ ἦν κατεφθαρμένη πᾶσα· ὅτι κατα έφθειρε πᾶσα σὰρξ τὴν ὁδὸν αὐτῆς. Εἶδε τὴν γῆν, καὶ ἦν κατεφθαρμένη)· οὕτως οἱ προφῆται ἀπήγγελλον τῷ κόσμῳ τὸν αἰῶνα τὸν μέλλοντα τὸν πεσόντα κόσμου ἐγείρειν, καὶ τὴν φθαρείσαν εἰκόνα ἀνακαινίζειν. Και μή τις ὑπολαμβανέτω πολλὰς εἶναι περιόδους λόγων, τὰ ὧδε κἀκεῖσε φέρεσθαι τα νοήματα· ταῦτα γὰρ πάντα εἰς μίαν ἀνάγεται δύναμιν. Ἐὰν μὴ πρῶτον δείξωμεν, πῶς ἐφθάρη ὁ κόσμος, οὐ δυνάμεθα δεῖξαι, πῶς ἀνεκαι νίσθη. "Ην τοίνυν πᾶσα ἡ γῆ κατεφθαρμένη, οὐρανὸς ἀμβλυνόμενος, καὶ πᾶσα ἡ κτίσις τεθολωμένη. Οὐκ ἦν ἡ κτίσις οἵαν ἐποίησεν αὐτὴν ὁ Θεὸς ἀπ' ἀρχῆς, οὐκ ἦν ὁ οὐρανὸς τοῖς ἄστροις καταλαμπόμενος, οὐκ ἦν ἡ γῆ τοῖς καρποῖς εὐθηνοῦσα, οὐ θάλασσα ταῖς ἐμπορίαις. Εἰσῆλθε γὰρ ὁ παραβάτης, καὶ ἐμίανε τὴν γῆν, ἐμίανε τὸν οὐρανὸν, τὸν ἀέρα, τὴν θάλασσαν, τὰς πηγὰς, τοὺς ποταμούς, πάντα ἐμίανε ταῖς βλασφημίαις, τὸν οὐρανὸν τῇ βλασφημίᾳ, τὸν ἀέρα ταῖς αἰσχραῖς φωναῖς, τὴν γῆν ταῖς ἀθεμίτοις μιαιφονίαις, τὴν θάλασσαν τοῖς πειρά ταῖς καὶ τοῖς λῃσταῖς, τὰς πηγὰς καὶ τοὺς ποταμούς ταῖς ἀθεμίτοις εἰδωλολατρείαις. Καὶ γὰρ πηγαὶ καὶ ποταμοὶ καὶ παράδεισοι καὶ δένδρα καὶ πᾶσα ἡ κτίσις ἐθεοποιεῖτο· οὐδὲν δὲ οὕτω μιαίνει κτίσιν, ὡς τὸ θεο ποιεῖσθαι αὐτήν. "Ην οὖν πᾶσα ἡ κτίσις τεθολωμένη. Εἰσέρχεται ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου, μᾶλλον δὲ κηρύττεται ὑπὸ τῶν ἀποστόλων, ὅτι ἥξει ἀνακαινίζων τα πάντα. Οὐ μόνον δὲ οἱ ἀπόστολοι, ἀλλὰ καὶ οἱ προφῆται προ έλεγον, ὅτι ἔρχεται ὁ Χριστός. Διὰ τί; Ἵνα μή τις νου μίσῃ ὅτι ὁ Θεὸς, ὡς ἄνθρωπος, ὅταν ἀπορήσῃ κατὰ τὴν πρώτην βοήθειαν, δευτέραν ἐπινοεῖ· καὶ ὅταν ταύτης ἀποτύχῃ, ἐπὶ τρίτην ἔρχεται· καὶ ταύτης διαμαρτών, τετάρτης ἅπτεται. Ἵνα οὖν μή τις υπονοήσῃ τοῦτο, προ ἔλεγον οἱ προφῆται τὸν μέλλοντα ἔρχεσθαι, ἵνα δείξωσιν ὅτι Θεὸς οὐ σκεπτόμενος εὑρίσκει τὸ συμφέρον, ἀλλ' ἀπ' ἀρχῆς προείδε τα πάντα. Ἡμεῖς οἱ ἄνθρωποι σκεπτό μεθα, καὶ ἐὰν ἀποτύχωμεν τῆς πρώτης πείρας. ἐρχό μεθα ἐφ' ἑτέραν· ὁ δὲ Θεὸς οὐχ οὕτως· ἀλλ' ἔδωκε νό μον, προφήτας, καὶ μετὰ ταῦτα τὸ Εὐαγγέλιον, οὐ χρόνῳ τὸ συμφέρον μαθών, ἀλλ' ἀπ᾿ ἀρχῆς εἰδὼς, ὅτι ἄλλως εὐχ οἷόν τε ἦν τὴν κτίσιν γενέσθαι καὶ στῆναι, μὴ τοῦ Χριστού φαινομένου. Καὶ ἡμεῖς μὲν οἱ ἄνθρωποι, ὅταν ἴδωμεν τὰ νοσήματα, [220] τότε ἐπινοοῦμεν τὰ βοηθής ματα· ὁ δὲ Θεὸς πρὸ τῶν τραυμάτων τοῦ ἡμετέρου πλά σματος πρόοιδε τὸ φάρμακον τῆς σωτηρίας. Πολλοί λέ γουσιν, οὐ προήδει οὖν ὁ Θεὸς, ὅτι ἁμαρτήσει ὁ ᾿Αδάμ; Ἐγὼ τοῦτο λέγω, ὅτι οὐ τοῦτο μόνον προήδει, ἀλλὰ πρὸ τῆς παραβάσεως, ὅτι ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Χριστὸς διὰ τὴν οἰκονομίαν· καὶ οὐ πρῶτον εἶδε τὴν πρῶσιν, εἰ μὴ προ επενόησε τὴν ἀνάστασιν, ἀλλὰ προεπέθετο τὸ φάρμακον τῆς ἀναστάσεως, καὶ τότε συνεχώρησεν εἰς πεῖραν θα γάτου εἰσελθεῖν τὸν ἄνθρωπον, ἵνα μάθῃ, τίνος μὲν ἀπος λαύει δι' ἑαυτὸν, τίνος δὲ τυγχάνει διὰ Θεόν. Καὶ ὥσπερ ἐν Αἰγύπτῳ πρῶτον ἤνεγκε τὰ ἔτη τῆς εὐθηνίας, προ αποθέμενος φάρμακον τῷ λιμῷ τὰ ἔτη τῆς εὐθηνίας, καὶ τότε τὰ ἔτη τοῦ λιμοῦ ἐπήγαγε, καὶ προέλαβε τὴν του τραύματος φύσιν ἡ τοῦ φαρμάκου βοήθεια· οὕτω πρὶν πλασθῇ ὁ Ἀδάμ, πρὶν φανώσιν οἱ ἐξ αὐτοῦ ἄνο μαι, πρὶν τεχθῶσιν οἱ ἐξ αὐτοῦ δίκαιοι, καὶ οἱ ἐξ αὐτοῦ προφῆται, προεἶδεν ὁ Θεὸς, ὅτι οὐχ οἷόν τέ ἐστι τὴν εἰ κόνα ταύτην στῆναι μὴ ἀνακαινισθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Χρι στοῦ. Ἐν τῷ Ἀδὰμ ἔβλεπεν ὁ Θεὸς τὸν Παῦλον, ἔβλεπε Μέτρον. Οὐκ ἔβλεπε τὸν ᾿Αδὰμ ἐν τῷ παραδείσῳ της φόμενον, καὶ μέλλοντα ἐκβάλλεσθαι· ἀλλ' ἔβλεπεν ἐν αὐτῷ Παύλον τὴν εὐσέβειαν κηρύττοντα, καὶ εἰς παρά ὄεισον ἁρπαζόμενον, καὶ Πέτρον κλεῖς οὐρανοῦ πιστευό μενον, καὶ πάντα ἐν τῷ πρώτῳ ἔβλεπεν ἀνθρώπῳ. Ἐν γὰρ τῇ ρίξῃ οἱ καρποί. οι Καί μοι συγχωρήσατε μικρόν τι ὡς ἐν ὁμιλίᾳ γενέ σθαι Θεοῦ, καὶ εἰσαγαγεῖν τὸν Θεὸν, ὥσπερ ηθοποιία τινὶ κεχρημένον, καὶ διαλεγόμενον τῷ ἑαυτοῦ γιῷ. Καὶ μή τις νομίση βιβλιασμένον εἶναι τὸ ῥῆμα. Ὥσπερ γὰρ ποιῶν τὸν ἀνθρωπον ὁ Θεὸς συμβούλῳ κέχρηται τῷ Μονο γενών και συνεργώ ποιήσωμεν τὰς ἄνθρωπον κατ' εικόνα ἡμετέραν καὶ καθ' ομοίωσιν)· εἰκὸς ἦν καὶ τὸν Υἱὸν λέγειν πρὸς τὸν Πατέρα, 'Ανάμενε δὲ τὸ τέλος. Με εἴπῃς, Καταμαντεύεται οὗτος τοῦ Θεοῦ, μὴ παρὼν τοῖς ἐκεῖ· πῶς οἶδε ταῦτα; Ἐὰν τὸ τέλος μὴ ἀπαντήσῃ προς τὴν ἔννοιαν, ὡς συκοφάντην με κρῖνον. Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ' ὁμοίωσιν. Ως δημιουργὸς ἔλεγεν, ὡς προγνώστης ἀπεκρίνατο Ἐὰν οὖν ἁμάρτῃ ὁ Ἀδὰμ (ἁμαρτάνει γάρ), διαβάλλεται ἡμῶν ἡ δημιουργία; Εννόησον ταῦτα λέγοντα ἢ Πατέρα Υἱῷ, η Υἱόν Πατρί. Αδιάστατος γὰρ ἡ βουλὴ, οἷς ἀδια! ρετος ἡ οὐσία. Αλλ᾽ ἁμαρτάνει ὁ ᾿Αδάμ, παραβαίνει, ἀποθνήσκει, καὶ δι' αὐτὸν πάντες οἱ ἄνθρωποι ἀπόλλυν ται, καὶ συκοφαντεῖται ἡμῶν τὸ πλάσμα, ὡς κακώς γενόμενον. Πάλιν ἡ βουλή· ἀλλὰ δεῖ πρὸ πάντων ὁρίσαι τὴν θεραπείαν. Δεί γάρ σε, ὦ Μονογενές μου, ὦ Υ Λόγε, ὦ ἀπαύγασμα ἐμῆς δόξης, δεῖ σε, εἰ ὅλως προ νοεῖς τοῦ πλάσματος, ὅπερ συνεργοῦντες ἀλλήλοις εἰρ γασάμεθα, δεῖ σε τὸν φθειρόμενον ἐνδύσασθαι ἄνθρωπον, δεῖ σὲ ἀποστόλους λαβεῖν· ἵν᾿ ὥσπερ τῷ ὄφει ὁ διάβολο; υπουργῷ ἐχρήσατο καὶ ὅπλῳ πρὸς τὴν ἀπάτην, οὕτω καὶ σὺ ὑπουργῷ χρήσῃ τῷ σῷ πλάσματι πρὸς εὐεργε σίαν, καὶ ἀνακαινίσῃς τὸν πεσόντα. ᾿Αλλὰ πολλοὶ ἔσονται τῶν δογμάτων, φησὶν, ἀσεβῶν εὑρεταί. ᾿Ανακύπτει γὰρ ἡ ἄθεος τῶν Ἐπικούρων πλάνη, ἀνακύπτει αἵρεσις ἡ λέγουσα επρονόητα εἶναι τὰ τοῦ βίου, ἀνακύπτει ἄλλη αίρεσις ή λέγουσα τὸ σῶμα θεόν· πολλοὶ γίνονται της πλάνης διδάσκαλοι· τίς οὖν λύσει ταῦτα τὰ μοχθηρά; Ταῦτα εἶπον ἐπὶ σχήματι, ἵνα ἐπὶ τέλει τῇ ἀποστολική φωνῇ σφραγίσω τὴν ἔννοιαν. Τί οὖν; "Αρα τοῦτο τὸ ἔν δυμα, δ λαμβάνει ὁ Θεὸς Λόγος; τοῦτο ὀφείλει διαδρα μεῖν τὰ πέρατα τὰ ὑπ' οὐρανὸν, καὶ φωτίσαι πάντα;; οὐχὶ, φησίν· ἀλλὰ σύ μοι πληροῖς τὴν θείαν οίκονο μίαν, ἕξεις δὲ τοὺς ἀποστόλους κήρυκας του θείου λό γου, ἕξεις Παύλον κηρύττοντα, ἕξεις Πέτρον την Ῥώμην καταλαμβάνοντα, ἕξεις τοὺς ἀποστόλους και νωνοῦντας ἡμῶν τῇ οἰκονομία. Ταῦτα ἐλέγετο πρὶν Αδάμ πλασθῇ. Πρῶτον ἐτυπώθη τὰ κατὰ τὴν σάρκι τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὰ κατὰ τοὺς ἀποστόλους, καὶ τότε ὁ Ἀδὰμ ἐπλάσθη. Πόθεν τοῦτο; Ακους Παύλου λέγον τος· Τὸ μυστήριον τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀπὸ τῶν αἰώνων καὶ τῶν γενεῶν· [221] και, Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ὁ εὐλογήσας ἡμᾶς ἐν πάσῃ εὐλογία πνευματικῇ ἐτ τοῖς ἐπουρανίοις, καθὼς ἐξελέξατο ἡμᾶς ἐν Χριστῷ πρὸ καταβολῆς κόσμου, προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθε σίαν. Καὶ ἀλλαχοῦ περὶ ἑαυτοῦ, καὶ τῶν κατ' αὐτὸν λέ γει, οὓς προέγνω συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ. Οὐ μόνον δὲ προωρίσθη καὶ ἐξελέχθη, ἀλλὰ καὶ τὴν χάριν, ἣν ἔλαβε Παῦλος μετὰ πολλὰς γενεάς, οὕτως επαριθμεῖται, ὡς λαβὼν αὐτὴν πρὸ τῶν αἰώνων. Πόθεν τοῦτο; Λέγει Τιμοθέῳ, Τέκνον Τιμόθεε, Συγκαzczd θησον τῷ Εὐαγγελίῳ κατὰ δύναμιν Θεοῦ τοῦ σώ σαντος ἡμᾶς, καὶ καλέσαντος κλήσει ἁγίᾳ, οὐ κατά τὰ ἔργα ἡμῶν, ἀλλὰ κατ' ιδίαν πρόθεσιν καὶ χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ πρὸ χρόνων αἰωνίων. Εξελέξατο πρὸ καταβολῆς κόσμου, προύριο πρὸ τῶν αἰώνων, εχαρίσατο ἡμῖν πρὸ τῶν αἰώνων και ταῦτα πάντα συνάδει, ὅτι πρὸ τῆς τοῦ ἀνθρώπου κα-1 σκευῆς προώφθη καὶ προωρίσθη ἡ τοῦ Σωτῆρος οίκον μία. Αλλ' οἶδα, ὅτι καὶ ἐν φίλοις διαλέγομαι τῆς εὐπ βείας· ἐνίοτε δὲ καὶ ἐν κατασκόποις, οἳ οὐ πρὸς τὰ συμ φέρον βλέποντες τῶν κηρυττομένων, ἀλλ' ἐν ἔργει τιθέμενοι, πῶς ἐπιλάβωνται τοῦ λέγοντος, ὧν ἀλη οὐ μισῶ τὸν τρόπον, ἀλλὰ μᾶλλον ἐλεῶ· ὅμως κατά τὴν ᾿Απόστολον, Διὰ τοὺς παρεισάκτους ψευδαδέλ σους, οἵτινες εἰσέρχονται κατασκοπῆσαι τὴν ἑλει θερίαν ἡμῶν, γυμνάσωμεν τὸ νόημα. Δύναται γὰρ ἐχθρὸς ἐξελθὼν εἰπεῖν. Μεγάλη θεολογία 1 εισήγαγε το Θεόν σκεπτόμενον καὶ λέγοντα, Ἐπεὶ οὖν πολλοὶ γίνει ται πλάνης διδάσκαλοι, τί ἔσται» καὶ τὸν Πατέρα γοντα τῷ Υἱῷ, ὡς ἐκείνου μὲν ἀποροῦντος, τούτου διδάσκοντος ταῦτα. Αι Γραφαι, ὅταν παιδεύωσιν ταξ περὶ Θεοῦ, οὐδέποτε ἁρμόζοντα τῇ θείᾳ δυνάμει φθε γονται ῥήματα, ἀλλὰ πρέποντα τῇ ἡμετέρᾳ ἀσθενείς 'Αρα γάρ, ὅτι ὁ Θεὸς καθίζει δικαστήριον ἀνθρώπτει καὶ λέγει· Καὶ νῦν, σὺ, ἄνθρωπος τοῦ Ἰούδα, καὶ τ κατοικοῦντες τὴν ῾Ιερουσαλήμ, κρίνατε ἀνὰ μέσα ἐμοῦ, καὶ ἀνὰ μέσον ἀμπελῶνός μου, τί ἔδει ποιῆσαι, καὶ οὐκ ἐποίησα; λαλοῦντος ή φωνή τ πτομένου; Αλλ' ἆρα, ὅτε λέγει πρὸς τὸν Ἡ σαλε Τίνα ἀποστεί, ή τις πορεύσεται πρὸς τὸν κα

ἡ κτίσις ἡ ἀνακαινιζομένη; Ακους Παύλου λέγοντος Εἴ τις ἐν Χριστῷ καινή κτίσις. Καὶ ἵνα δείξῃ, ὅτι πρωτότοκος λέγεται τῆς κτίσεως τῆς ἀνακαινιζομέ νης, ἐπάγει Πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν, ἵνα γένηται ἐν πᾶσι πρωτεύων, τῶν ἀνακαινιζομένων, τῶν εἰς ἀφθαρσίαν καλουμένων, τῶν ἐκ νεκρῶν ἐγειρομένων ἐν πᾶσι πρωτεύων, οὐ κατὰ τὴν θεότητα (ὕβρις γὰρ Θεῷ, τὸ καλεῖσθαι πρῶτος, ὕβρις ἡ νομιζομένη τιμή ἐν γὰρ τῇ θείᾳ καὶ ἀκτίστῳ φύσει οὐκ ἔνι πρῶτον καὶ δεύτερον, ἀλλὰ πάντα ἀρχὴν ἔχει ζῶσαν, ἀρχὴν ἄνας χον, ἀρχὴν ἀΐδιον, ἀκατάληπτον, ἄφραστον· ἐν δὲ τοῖς καθ' ἡμᾶς εἰ πρὸς σύγκρισιν Παύλου πρωτεύει Χριστός, εἰ πρὸς σύγκρισιν Πέτρου, κενὴ ἡ ἐλπὶς ἡμῶν, ματαία ἡ πίστις ἡμῶν, εἰ τούτων πρωτεύει ὁ Χριστὸς ἐν θεό τητι), ἀλλὰ πρωτεύει ἐν ἀνθρωπότητι, ὡς ἀνακαινίσας τὸν ᾿Αδάμ, ὡς ζωοποιήσας τὴν οἰκουμένην. Διὰ τοῦτο λέγει, Πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν, ἵνα γένηται ἐν πᾶσι πρωτεύων. Καὶ πῶς πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν, παρακαλῶ, ζητήσωμεν. Ἐὰν γὰρ παρέλθω τὸν λόγον ἀνεξέταστον, ἀλλ' ἡ ψυχὴ φιλοπραγμονούσα [224] ἀντιτί θησι τὰ ἑαυτῆς, καὶ νομίζει ἰσχυρὰ ἔχειν. Πως πρωτόκο κος τῶν νεκρῶν, φησὶν, ὁ Χριστὸς, ὁπότε καὶ πρὸ τῆς παρουσίας αὐτοῦ ἤγειρεν Ἠλίας τὸν υἱὸν τῆς χώρας, ἤγειρε καὶ Ελισσαίος τὸν υἱὸν τῆς Σωμανίτιδος, αὐτὸς ὁ Σωτὴρ ἤγειρε τὸν Λάζαρον, τὴν Ἰαΐρου θυγατέρα, τὸν υἱὸν τῆς χήρας; Εἰ τοίνυν καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ καὶ ἐν τῇ Νέᾳ ἠγέρθησαν νεκροί, πῶς πρωτότοκος ὁ Χριστὸς τῶν νε κρῶν; Τί οὖν; Ἐκεῖνοι εἰ καὶ ἀνέστησαν προ Χριστοῦ, ἀλλ' ἀναστάντες πάντες ἀπέθανον πάλιν, γεύσμα δέδω κότες τῆς ἀναστάσεως· ὁ δὲ Χριστὸς ἀναστὰς οὐχ ὑπο πίπτει θανάτῳ, καὶ διὰ τοῦτο ἀρχηγὸς, ὡς ἀναστάς, καὶ μηκέτι ἀποθνήσκων. Καὶ λέγει Παύλος· Χριστὸς γὰρ ἀναστὰς ἐκ νεκρῶν, οὐκέτι ἀποθνήσκει, θάνατος αὐτοῦ οὐ κυριεύει. Εἶδες τὸν ἐν πᾶσι πρωτεύοντα; εἶδες τὸν ἀνακαινίζοντα τὸ γένος ἡμῶν διὰ τῆς ἑαυτοῦ οἰκονο μίας; Οὕτως ἐπὶ τέλει τὸν ἄνθρωπον ἀνασπάσας εἰς οὐρανοὺς ἀνήγαγε καὶ ἐκάθισεν ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ. "Ω κακῆς καὶ ἄφρονος ἡμῶν καρδίας! Ήλθε Χριστὸς πρὸς ἡμᾶς, ἔδωκεν ἡμῖν τὸ ἐξ αὐτοῦ Πνεῦμα, καὶ ἀνέλαβε τὸ ἡμέτερον σῶμα, καὶ τὸ συνάλλαγμα γέγονε, καὶ ἡ ἀγνωμοσύνη τὴν εὐεργεσίαν ὑβρίζει; Ἔλαβε παρ' ἡμῶν τὸ πλάσμα, καὶ ἐκάθισεν ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ· ἐλάβομεν ἡμεῖς ἐξ αὐτοῦ τὸ πνεῦμα, καὶ ὑβρίσαμεν ἐν τάξει κτίσ σεως καὶ δουλαγωγίας αὐτὸν καταγαγόντες; Ο ἄθλιε καὶ ταλαίπωρε, ἐάν σοι εἴπῃ Χριστὸς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὅτι Ἐγὼ τὸ σὸν σῶμα ἀθανασία ἐτίμησα, καὶ σὺ τὸ ἐμὸν πνεῦμα εἰς τὴν τῆς κτίσεως φύσιν κατέσπασας; Εἶδες τὸ θνητὸν ἐγειρόμενον, εἶδες αὐτὸ σύνθρονον, εἶ δες ἐπάνω πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας καὶ δυνάμεως καὶ κυριότητος, καὶ οὐκ αἰσχύνῃ; Τὰ ἡμέτερα τιμᾷ Θεὸς, καὶ τὰ ἐξ αὐτοῦ οὐ τιμῶμεν ἡμεῖς; Παύ ς'. Αλλ' οἶδα τὴν αἱρετικὴν κακίαν ἀντιστρατευμένην τῇ ἀληθείᾳ· εἶδα, φησί, τὸ σῶμα τοῦτο ἀναληφθὲν εἰς οὐρανοῦς, ἀλλ᾽ οὐ τοσοῦτον, ἵνα τιμηθῇ, ἀλλ᾽ ἵνα ἔχω μὲν ἄνω συνήγορον τὴν ἀξιοῦντα τὸν Θεὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Διὰ τοῦτο αἱ ἀναίσχυντοι γλῶσσαι καὶ ἀπαίδευτοι ψυ καὶ ἔλεγον ἐν ἀγορὰ ἐκπομπεύονται τὰ ἅγια, οὐκ οἶδα ὅπως. Τὴν γὰρ λέξιν οὐκ ἀναφέρω τῆς βλασφημίας, τὴν ἔννοιαν ἐρῶ. Σύ, φησί, Χριστέ, δεήθητι ὑπὲρ ἡμῶν τῷ Θεῷ, καὶ ἔντυχε ὑπὲρ ἡμῶν· καὶ λαμβάνουσι ῥησιν παρὰ τοῦ ᾿Αποστόλου, τὴν ἔννοιαν μὴ μαθόντες. Οὐκ εἶπε, φησίν, ὁ ᾿Απόστολος, Χριστὸς ὁ ἀποθανών, μᾶλλον δὲ καὶ ἐγερθεὶς, ὅς ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ, ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν; Μὴ ἡμεῖς, φησίν, ἐπλασάμεθα; μὴ ἡμεῖς τὰ θεῖα ἐσυκοφαντήσαμεν; Μαι λος εἶπε τὸν Χριστὸν ἐντυγχάνοντα ὑπὲρ ἡμῶν. Οὐ προσέχοντες τί ἐστιν ἐντυχία, ὅτι πολὺ τὸ μέσον δεὴ τεως καὶ ἐντυχίας. Εἰ τὸ αὐτὸ ἦν ἐντυγχάνειν καὶ ἀξιοῦν, οὐκ ἂν εἶπε Παῦλος Βούλομαι ὑμᾶς ποιεῖ είναι προσευχές, δεήσεις, ἐντεύξεις, εὐχαριστίας. Δέησις λέγεται, ὅταν τις ἀξιοῖ τὸν Θεὸν εἰς πρᾶγμα προσευχὴ δὲ λέγεται, ὅταν ὑμνῇ τὸν Θεόν· εὐχαριστία λέγεται, ὅταν τις ὑπὲρ ὧν εὖ ἔπαθεν εὐχαριστῇ τῷ Θεῷ· ἐντυχία λέγεται, όταν τις κατὰ τῶν ἀδικοῦν των ἐντυγχάνῃ τῷ Θεῷ προκαλούμενος αὐτὸν εἰς ἐκδίκησιν. Οτι δὲ τὸ ἐντυγχάνειν οὐκ ἔστιν ἱκετεύειν, ἀλλ' ἐρωτα καὶ ἀπόκρισιν δέχεσθαι, μαρτυρεῖ ἡ Παλαιά Διαθήκη λέγουσα· Καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς πρὸς Ηλίαν τὸν προφήτην Τί σοι ἐνταῦθα, Ηλία; Έρωτα ὁ Θεὸς τὸν προφή την· ἀποκρίνεται ή προφήτης λέγων· Ζηλών εζήλωσα Κυρίῳ παντοκράτορι, ὅτι ἐγκατέλιπόν σε Ἰσραήλ· τὰ θυσιαστήριά σου κατέσκαψαν, καὶ τοὺς προφήτας σου ἀπέκτειναν ἐν ῥομφαίᾳ, καὶ ὑπελείφθην ἐγὼ μόνος, καὶ ζητοῦσι τὴν ψυχήν μου. Οὐκ ἦν ἐνταῦθα δέησις, οὐκ ἦν εὐχή, ἀλλ' ἐρώτησις καὶ ἀπόκρισις, καὶ γέγονεν ἔντευξις. Καὶ ὅπως, άκουε Παύλου λέγοντος· Η οὐκ ἀνέγνωτε ἐν Ηλίᾳ τῷ προφήτῃ τι λέγει ἡ Γραφὴ, ὡς ἐντυγχάνει τῷ Θεῷ κατὰ τοῦ Ἰσραήλ; Οὐκοῦν ἡ ἐντυχία οὐκ ἔστι δέησις, ἀλλὰ βία ο προφήτου ἀπαγγέλλουσα τῷ Θεῷ τὰ τετολμη μένα. Ἐπεὶ τοίνυν οἱ [225] ἀπόστολοι ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐκινδύνευον ὑπὸ ἀρχόντων καὶ ἡγεμόνων συρόμενο, ὑπὸ Ἰουδαίων ἐπιβουλευόμενοι, παρεσκεύαζε δὲ αὐτοὺς ὁ ᾿Απόστολος πάντων καταφρονεῖν, καὶ διωγμοῦ καὶ θά ψεως καὶ θανάτου, ὥσπερ παραμυθούμενος αὐτούς, φησί Κἂν ὑμεῖς μὴ εἴπητέ τι κατὰ τῶν ἀδικούντων ὑμᾶς, ἔστιν ὁ ὑπὲρ ὑμῶν ἐντυγχάνων, ὁ ἐξ ὑμῶν τὸ πλάσμα λαβών. Τίς εγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτών Θεοῦ, Θεὸς ὁ δικαιῶν. Τις ὁ κατακρίνων; Χριστὸς ὁ ἀπο θανών, μᾶλλον δὲ καὶ ἐγερθεὶς, ὃς καὶ ἔστιν ἐν τε ξιᾷ τοῦ Θεοῦ, ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν. Εἰ ἐν τυγχάνει, πως κάθηται; ἢ ὁ ἐντυγχάνων, οὐχ ἑστὼς ἐντυγχάνει; εἶδές τινα δουλοπρεπῶς ἐντυγχάνοντα, καὶ καθήμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ ἄρχοντος; Αλλὰ διὰ τοῦτο, φησί, προτάττει τὴν ἀξίαν λέγων· Ὃς καὶ ἔστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ, ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν· ὡς εἰ ἔλεγε· Μὴ χρείαν ἔχετε ὑμεῖς μερι, ἂν τὸ γινόμεν νον; Σὺ τῷ κηρύγματι τῆς ἀρετῆς πρόσεχε· μὴ ἀπ ασχολήσης σεαυτόν, καὶ εἴπῃς· Κύριε, πόσα πάσχομεν ἐλαυνόμεθα διωκόμεθα· ἔχεις τὸν ἐκεῖ λέγοντα, έχεις τὸν ἐντυγχάνοντα. Εντυγχάνει δὲ ὁ Υἱὸς τῷ Πατρί, οὐ κατὰ ὑποβεβηκυίαν τάξιν, ἀλλ' ὡς Υἱὸς Πατρὶ λέγων τι πράγματα· Οἱ εἰς ἡμᾶς πιστεύοντες ἀδικοῦνται, διώκονται, ἐλαύνονται. Ἵνα αξιόπιστον κατασκευάσῃ τὴν κατηγο ρίαν, εἰσάγει τὸν Υἱὸν ἐντυγχάνοντα. Οὕτω καὶ ὁ Σωτήρ λέγει· Ἢ δοκεῖτε, ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν; Ἔστιν Η ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωϋσῆς, εἰς ὃν ὑμεῖς ἡἰπίσατε. Ελάττων ἐστὶ κατὰ σὲ ὁ Υἱὸς ὡς ἐντυγχάνων τῷ Πατρ:; Ἐὰν οὖν ἴδῃς τὸν Θεὸν ἐντυγχάνοντα ἀνθρώπω κατά των ἀπίστων, τί ποιήσεις; Ακουε τοῦ Κυρίου λέγοντος προς Ἱερεμίαν· Εἶδες ἃ εποίησέ μοι ἡ ἀσύνετος θυγάτηρ Ἰούδα; Εγκατέλιπέ με, καὶ ἐπορεύθη ἐπίσω θεών. Εστω· ἄνθρωπο; ἐντυγχάνει τῷ Θεῷ. Διὰ τί Θεός ἀνα θρώπω; Καὶ ἀλλαχοῦ· Καὶ νῦν, σὺ, ἄνθρωπος τοῦ Ἰούδα, καὶ οἱ κατοικοῦντες τὴν ῾Ιερουσαλήμ, κρί νατε ἀνὰ μέσον· ἐμοῦ καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ ἀμπελωνός μου· τί ἔδει με ποιῆσαι καὶ οὐκ ἐποίησα; (ὕτως ὁ Χριστὸς ἕως μὲν ἐν σαρκὶ τὴν οἰκονομίαν ἐπλήρον, καὶ ἱερεὺς ἦν, καὶ δεήσεις προσέφερε καὶ ηύχετο τῷ Πατρὶ κατὰ τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν· ἀφ' οὗ δὲ εἰς οὐρανούς ἀνῆλθε, κάθηται μόνον δοξαζόμενος, οὐχ ἱκετεύων, οὐκ ἐντυγχάνων, ἀλλ᾽ εἰ καὶ ἐντυγχάνει, ὡς υἱὸς πατρί, ἐπειδὴ καὶ ὁ Θεὸς προφήτῃ ἐνέτυχε. Διὰ τοῦτο λέγει ὁ Παῦλος, ἵνα δείξῃ ὅτι ὁ Χριστὸς οὐχ ὡς ἱερεὺς ἱσταται ἄνω προσφέρων ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καθα ήται, λέγει· Τοιοῦτος γὰρ ἡμῖν ἔπρεπεν ἀρχιερεύς. ὃς ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλους ὑπεράνω πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας· ὃς οὐκ ἔχει ἀνάγκην καὶ ἑκάστην ἡμέραν, ὥσπερ ὁ ἱερεῖς προσφέρειν ὑπὲρ τῶν ἰδίων καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοι μάτων τοῦτο γὰρ ἐποίησεν ἐφάπαξ ἑαυτὸν προς ενέγκας. Τί οὖν καταμαίνονται τῆς εὐσεβείας, εἰ οὐκ εἶχεν ἀνάγκην; Σὺ ὑπ' ἀνάγκην ἄγεις τον πάση ἀνάγκης ἀνώτερον; Πάλιν ἐπάγει Παύλος Οὐ γὰρ εἰς χειροποίητα ἅγια εἰσῆλθεν ὁ Χριστὸς, ἀντίτυπα των ἀληθινῶν, ἀλλ' εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανὸν, ἐμρανισθηκε τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν. Οὐκ εἶπεν. Έλα νίζεσθαι· ἅπαξ γὰρ ἐνεφανίσθη, οὐ πολλάκις. Και 21 λιν, οὔτε ἵνα καθ' ὥραν ἑαυτὸν προσφέρῃ, ὡς ἱερεὺς ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ εἰσέρχεται εἰς τὰ Ἀγια τῶν ἁγίων· νῦν δὲ ὁ Χριστὸς εἰς ἀθέτησιν αμαρτίας άπαξ διὰ τῆς θυσίας αὐτοῦ ἐξανερώθη. Καὶ εἰ μὲν ἄλλοι ἱερεῖς καθ' ἡμέραν ἑστήκασι λειτουργούντες, κα τὰς αὐτὰς θυσίας ποιοῦντες· Χριστὸς δὲ μίαν ὑπὸς ἁμαρτιῶν προσενέγκας θυσίαν εἰς τὸ διηνικὲς ἐκει σεν, εκδεχόμενος, ἕως τεθῶσιν οἱ ἐχθροὶ ὑπὸ τοὺς πόλη αὐτοῦ. Μὴ γὰρ ἐντυγχάνει λοιπόν; Κάθηται· τὸ ὑδρο ζεις τὴν εὐεργεσίαν; * πρεσβεία. Η ἁμαρτημάτων,