(GALLAND. Vet. Patr. Biblioth. IV, Proleg., x.) 1. Petri Alexandrini antistitis merita ab uno Eusebio celebrata. Theonæ successor. Tempus e;us sedis statui tur. Desinente anno 311 martyr occubuit. II. Tempore persecutionis Canones poenitentiales scripsit. Hujusmodi Canones aliaque sancti Patris opera plurimi ducunt scriptores Orientales. Neque aliter Græci. Balsamonis et Zonaræ commentariis instructi ridem Canones hic exhibiti; quorum nonnulli præterea cum codice ms. collati. III. Ex aliis beatissimi antistitis monumentis fragmenta collecta. His intexta ejus epistola a Maffeio edi:a. Quo tempore ortum schisma Meletianum. II. Scripsit sanctus Pater anno persecutionis IV, Christo 306, Canones pœnitentiales propter eos qui in prædicta persecutione lapsi essent. Occurrunt autem in omnibus Canonum collectionibus. Nos vero illos desumpsimus ex editione magni Synodici Oxoniensi, quam curavit Guillelmus Beveregius, eamque contulimus non solum cum Frontonis Du cæi editione Parisiensi, sed etiam cum nis. codice bombycino amplissimi seuatoris Bernardi Nani, scholiis præterea Theodori Balsamonis et Joannis Zonaræ intextis. De his autem Canonibus pœniten tialibus Tillemontium consulas velim (g). Porro hu jusmodi Canonum testimoniis, ut refert laudatus Renaudotius (h), utuntur Echmimensis, Ebnassalus, Abulfaragius et alii cujuscunque sectæ Orientales 1. Petrum episcopum Alexandrinum summis lau dibus celebrat ex antiquioribus unus Eusebius. Fuit ille, inquit (a), ‹ divinum episcoporum decus, cum ob totius vitæ sanctimoniam, tum ob studium ac peritiam sacrarum litterarum; › Bɛľov &πioXÓTWV 16ywv σuvaσxtosw;. Et alibi (b) eum appellat Chri stianæ religionis doctorem eximium: (c) qui quidem toto sacerdotii sui tempore quod annis gessit duo decim, maximam quoque gloriam est consecutus. Post Theonam episcopatum Alexandrinum sortitus est. Et ante persecutionem quidem tribus ferme an nis Ecclesiam rexit reliquum autem ætatis tempus, arctiore disciplina se ipsum exer cens, transegit: nec minus interim communi Ec- Christiani: apud quos etiam in iis collectionibus clesiarum utilitati magnifice prospexit. Quam ob causam anno persecutionis nono capite truncatus, martyrii coronam promeruit. › Hactenus Eusebius quem accurate Petri episcopatus annos digessisse, pluribus Dodwellus evincit (d). Cum igitur Petrus duodecim annos in episcopatu transegerit, atque anno ab orta persecutione nono, sæviente in Alexan drinam Ecclesiam Maximino, capite truncatus fue rit; ejus proinde martyrium incidit in annum Christi 311, quod Ægyptii recolunt die 29 mensis Atbyr, qui respondet 25 Novembris ut post Renau dotium (e) observat Lequienius (f). (a) Euseb. Hist. eccl. lib. x, cap. 6. (b) 14. ibid. lib. vi, cap. 13. (c) Id. ibid. lib. vii, cap. 32 sub fin. (d) Dodw. Dissert. sing. ad Pears., cap. 6, § 21, pag. 74. anonymis quæ vocant Responsa, quædam ex aliis ejus operibus fragmenta exstant. Nonnulla item' laudantur a Jacobitis in opere quod Fidem patrum appellant. In alio quoque opere, cui titulus Uniɔ pretiosus, ejus homiliam de baptismo Christi memo ratam videas. III. Quæ vero apud Græcos ex cæteris sancti martyris scriptis fragmenta servantur, ea omnia´ collecta ejus Canonibus subjecta exhibemus. Nimi rum, 1. excerptum ex ejus libro De deitate, quod exstat in actis conciliorum Ephesini et Chalcedo nensis, cum Marii Mercatoris apposita interpreta (e) Renaud. Hist. patriarch. Alex., pag. 60. (f) Lequien. Or. Christ., tom. II, pag. 397. (g) Tillem. Mem., tom. V, pag. 450. (h) Renaud. 1. c., pag. 61 seq.

tione; 2. aliud item fragmentum ex homilia De ad- oxonov, multis criminibus convictum, in communi ventu Salvatoris, quod recitat Leontius Byzantinus lib. I contra Nestorium et Eutychen; 3. adjecimus deinceps ejusdem beatissimi antistatis epistolam ad Ecclesiam Alexandrinam, recens evulgatam cum aliis vetustis Ecclesiæ monumentis a V. C. Scipione Maffeio (i); quam sanctus præsul conscripsisse per hibetur post epistolam ad Meletium episcopum Ly copolitanum, a beatis confessoribus Hesychto, Pa chomio, Theodoro et Philea exaratam (j). In ea porro epistola sanctus Petrus, Alexandrinis inter dicta cum Meletio communione, scribit se illi occur surum cum sapientibus viris, et visurum quæ sunt quæ ille cogitavit, innuens videlicet synodum illam Alexandrinam, in qua postmodum celebrata sacer dotio fuit dejectus idem Meletius. De qua quidem synodo hæc habet sanctus Athanasius (k): Petrus apud nos ante persecutionem episcopus, et in perse cutione martyr, Meletium qui ab Ægypto episcopus dicitur, (i) Maffei Osserv. letter., tom. III, pag. 17. Vide Patrologiæ nostræ Græco-Latina 1. X, col. 1565. Edit. (k) Athan. Apol. contr. Arian., § 39, Opp. tom. 1, pag. 177. Baron. ad ann. 306, § 44. (m) Maffei l. c., pag. 24. episcoporum synodo deposuit. Cæterum de tempore quo cœpit funestum schisma Meletianum, Baronii sententiam illud illigantis anno 306 propugnat adversus Pagium et Montfauconium laudatus Maßſe ius (m), tum ex hac Petri Alexandrini epistola, tum vero in primis ex altera quatuor episcoporum, cujus in sua meminit idem sanctus Pater, quamque a Phi lea Thmueos episcopo fuisse conscriptam superius edisseruimus (n); 4. demum loco fragmenta profe rimus ex disputatione de Paschale, quæ in Chronici Paschalis limine occurrunt, de quorum sinceritate alibi nos disputasse meminimus, ubi de S. Clau dio Apollinari verba fecimus (o). Huc vero et illud accedit ad fidem auctoris Chronici ejusdem Pascha lis confirmandam, quod Casaubonus ex veteri co dice ms. duo loca profert (p) ad eamdem disputa tionem spectantia, quæ apud illum auctorem ano nymum iisdem verbis descripta videas, ut in notis subjectis innuimus. (n) Vide tomum supra citatum, col. 1559. (o) Vide Patrologia tom. V. - Accedit S. Petri ser mo Syriace et Latine ab Ang. Maio evulgatus. Edit. (p) Casaub. Exercit. xvi ad Annal. eccl., §§ 12 et (Apud Maium, Spicilegii tomo III, pag. 671.) Anastasium Bibliothecarium transtulisse e Græco passionem sancti Petri Alexandriæ episcopi, affirmat primum ipsemet Anastasius in prologo suo ad passionem martyrum MCCCCLXXX, quem Mabillonius in Museo Italico tom. J, part. 11, p. 80, vulgavit: post translatam a me ad petitionem sanctitatis tum (loqui tur cum Petro episcopo Gavinensi) passionem præcipui doctoris et martyris Petri, Alexandrinæ urbis episcopi. Deinde anonymus biographus Joannis VIII PP. apud Muratorium R. I. S. tom. II, p. 1, p. 269, id ipsum confirmat: Anastasius Rom. Ecclesiæ bibliothecarius transtulit etiam de Græco in Latinum pas sionem sancti Petri Alexandrini archiepiscopi. Verumtamen ex diversis quæ habentur sancti Petri passio nibus, quamnam Anastasius transtulerit, conjectura cognoscendum est. Etenim Surius ad diem 26 Novembris quædam breviora Acta recitat, eaque ab Anastasio esse arbitratus est, propterea quod in co dicibus legerat prologum ad martyrum ccccLxxx passionem, cujus supra meminimus; itaque iisdem verbis utitur Surius quibus Anastasius in dicto prologo, nempe præcipui doctoris et martyris Petri Ale xandrinæ urbis episcopi (vel patriarchæ, ut Surius et codex Vat. reginæ Suecorum 542, f. 72 b). Surii tamen sententiæ, nulli certo argumento innixæ non acquievit Baronius in adnotationibus ad Martyrolo gium dicta die Sic enim ait: Habemus alia ejusdem Petri Acta pleniora in vet. cod. ms., quæ quoniam accuratius conscripta noscuntur, Anastasio, mea sententia, potius tribuenda videntur. Est illorum exor dium: Si omnes mei sensus.» (labitur memoria Baronius qui scribere debuit, Si omnes mei corporis artus, uti legitur apud nos.) Eamdem de istis Actis sententiam præ se tulerat Baronius in Annal. ad an. 310, qui et ipsis ad contexendam Petri Historiam naviter usus est. Ego igitur auctoritate Baroniı fretus, prætereaque bonitate captus Actorum horum, quæ in pervetusto codice reperi Vaticano 602, passionem hanc celeberrimi Alexandrinæ urbis episcopi et martyris exhibeo. Præter hæc sincera et Anastasiana, de quibus hactenus dixi, Acta, Latina alia legebam in codice Vat. 622, æque ferme antiquo; hæc tamen illa ipsa sunt quæ Combefisius in lectis Triumphis martyrum, p. 189 seqq., Græce edidit et Latinitate nova donavit, quia veterem codicis Vaticani textum ignorabat.

Tria sunt igitur sancti Petri Alexandrini martyris Acta; 1. Sincera nostra et omnium optima, Baronio judice; 2. breviora illa Latina apud Surium; 3. Græca Combefisiana, quæ sunt eadem Latine in codice, ut diximus, Vat. 622. Nos vero prima et præstantia atque inedita recitabimus (a). dium, ipsius flagitemus orationem, ut nos eam nostro stylo cooperatricem habere gaudeamus. Alexandria igitur urbs copiosæ magnitudinis est, quæ non Ægyptiorum solummodo, sed etiam The bæorum atque Libycorum haud procul ab Ægypto principatum tenet. Salutiferæ autem Jesu Christi Domini nostri incarnationis ducentorum octoginta et quinque annorum circulus volvebatur, cum vene rabilis Theonas ejusdem civitatis papa æthereo volatu cœlestia regna conscendit Cui profecto memoratus Petrus ad ministranda Ecclesiæ guberna cula succedens, ab omni clero et Christiana plebe ordinatus est pontifex, sextus decimus scilicet a Marco evangelista simulque archiepiscopo ejusdem Si omnes mei corporis artus verterentur in lin- itaque sanctissimi viri episcopale inchoantes exor guas, omnesque membrorum compages articulatas ederent voces, quis vel qualis, quantusve fuerit bea tissimus Pater noster Petrus, Alexandrinæ sedis archiepiscopus, exprimere nullatenus sufficerem. Præsertim quanta tyrannorum pericula, quantosque gentilium atque hæreticorum subierit conflictus, papyris omnia tradere, vel maxime incongruum ducimus, ne ſavoris illius panegyricum commendare potius videamur quam passionum, cujus præclaro annisu populum Deo acquisitum salvum facere vi riliter cucurrit. Verumtamen quia ad intimæ con versationis ac mirificæ ejus actionis narranda præ conia ratio succumbit, et sermo sufficere nullatenus valet, ideo commodum æstimamus ea solummodo describere, quibus utique ad pontificatus apicem civitatis. Hic enim velut Lucifer inter astra con conscendisse pandatur, et, Ario a catholica unitate præciso, martyrialibus laureis sit coronatus. Hunc tamen gloriosum finem ac magnifici certaminis speculum, operæ pretium eis sufficere credo, qui nostram attendunt devotionem, ac sine mendacii Suco veridicam non ambigunt narrationem. Hujus (a) Fragmenta Actorum S. Petri Coptice et La tine edidit Georgius Zoega, Danus, in libro cui titulus Catalogus codicum Copticorum mss. qui in Museo Borgiano Velitris asservantur. Romæ 1810, in-fol., p. 11. En ea Latine reddita 1. Cod. XIV, ex vol. Vatic. LXII. Encomium quod scripsit abbas Alexander archiepiscopus Alexandriæ in S. Petrum virginem et archiepiscopum ejusdem urbis, qui martyrium sustinuit pro nomine Domini nostri Jesu Christi, quod et recitavit in oratorio ejus quod est a parte occidentali urbis, ubi festum ejus celebrant die honoratæ commemorationis ejus, qui est dies 29 mensis Athor. In puce Dei amen. Sermo inter alia est de Sabellio hæretico, qui surrexit tempore Theon archiepiscopi prædecessoris Petri; de persecutione sub Diocletiano, qua vigente in Meso potamiam secessit Petrus comitibus Achilla et hujus encomii auctore; de Melitio episcopo Lycopolitano, qui absente Petro invasit thronum Alexandriæ, sed postea ab eo in Ægyptum reverso pulsus est; de Ario presbytero qui secutus erroreni Origenis affir mavil Filium Dei esse creaturam. Subscriptio in fine: Domine, miserere servi tui diaconi Gabrielis Cosmæ. Amen. II. Cod. XV, ex vol. Vatic. LXII. Martyrium S. Petri archiepiscopi Alexandrini, qui consuinmavit certamen suum sanctum die 29 mensis Athor. In pace Dei. Amen. Argumentum fere hoc est: Anno Diocletiani xix excitata est ingens persecutio, et tribuni et præsi des ad id constituti sunt in omnibus provinciis, et in Ægypto a Thebaide magna usque ad Libyen quæ porrigitur ad usque Leptin. Immensus autem fuit martyrum numerus in Africa et Mauretania, Ægy plo, Thebaide, Cyrene, Palæstina et Phoenicia. In his Petrus, magnus archiepiscopus Alexandriæ, qui in carcere prædixit, successurum sibi esse in surgens, sanctarum radiis virtutum emicans, arcem fidei magnificentissime gubernabat. In Scri pturis vero divinis priorum nullius inferior, ad Ecclesiæ utilitatem atque instructionem nobiliter insistebat; prudentia quoque singularis, et in om nibus perfectus, vere sacerdos et hostia Dei, ergá throno Achillam et post hunc Alexandrum; Arium autem impium anathematizavit. Commemoravit et fratres episcopos, Phylel et Hesychium, et Pahhom et Theodorum, qui in vincula conjecti fuerant, quo tempore ipse absens erat in Mesopotamia, et martyrii coronam acceperant una cum clericis plus DCLX. Hortatus quoque est suos, ut caverent a Me litio Lycopolitano qui lacerabat Ecclesiam et insi dias struebat bonis. carcere ductus est Petrus in locum quem vocant Bucolorum, ubi S. Marcus evangelista passus erat. In itinere obviam facti se nex et anus, a castro ad oppidum descendentes, obtulerunt ei pellem quadrangulam et sindonium. Postquam autem ventum esset amplius ad austrum in locum martyrii S. Marci, in valle porrecta ad planitiem sepulcrorum, tribuni recidi jusserunt caput Petri. Quod ubi rescivit populus, scilicet ar chiepiscopum nocturno tempore et remotiore in loco interfectum, magnæ turbæ natæ sunt. Conten tio etiam orta est in populo de corpore ejus, dum alii sepelire vellent in ecclesia Theonæ, alii in loco S. Marco consecrato. Proceres autem civitatis, senatorii homines ex Dromo, veriti ne oriretur se ditio, corpus pelle illa involutum transtulerunt in navigium, siquidem locus mari adjacebat, et Pha rum circumvecti appulerunt ad locum dictum Leu cates, ibi deposuerunt in cœmeterio, quod ipse sibi construxerat in suburbio a parte occidentali civi tatis. Sed populus non permisit ut sepeliretur, antequam mortuum collocassent in throno episco pali in ecclesia, clero comitante, quo facto sepeli verunt eum in sindoniis et holosericis cum aroma tibus. EDIT. Patr. (b) Apud Eusebii Chronicum, in utraque mea editione Mediolanensi ac Romana, ad hunc fere annum non obitus, sed initium episcopatus Theonæ refertur.

omnem sacerdotii curam diebus ac noctibus vigi- illuxit, cœperuntque fideles ad martyrum memorias lanter desudabat. Sed quia semper zelo percutitur virtus, feriunt que summos fulgura montes, æmulorum hinc inde multifarios patiebatur conflictus. Quid plura? pene omni tempore vitæ suæ in persecutione degit. Or dinavit interea quinquaginta et quinque episcopos. Meletius denique, nomine et mente nigerrimus, apud Lycopolitanam urbem schismaticus factus est præsul; multa quidem contra canonum agens regu lam, superansque etiam cruentoruın militum feri tatem, qui in Domini passione veriti sunt Dominicam scindere tunicam; adeo laxatis insaniæ raptabatur habenis, ut catholicam scindens Ecclesiam, non so lum per civitates Ægypti, sed etiam per villas ejus, suos sequaces ordinaret episcopos, et nihil ei curæ de Petro erat, imo nec de Christo qui erat in Petro. Huic præfatus Arius adhuc laicus adhærebat, nec dum clericali tonsura notatus, eratque illi ejusque domui admodum charus; nec immerito: omne ani mal, ut ait Scriptura, simile sibi diligit. His autem cognitis, vir Domini mærore confectus hanc per secutionem aiebat pejorem esse priore. Et licet quibusdam latebris absconsus, tamen pro viribus exhortatorios ubique dirigens apices, prædicansque Ecclesiæ unitatem, vegetabat eos adversus imperi tiam et nefariam Meletii temeritatem. Unde factum est ut non pauci ejus salutaribus monitis animati, a Meletiana discederent impietate. Per idem fere tempus Arius, viperea armatus ver sutia, quasi deserens Meletianos confugit ad Pe trum, qui rogatus ab episcopis sublimavit eum diaconii honore, nesciens quippe tantam ejus hypo onsin. Erat autem instar colubri pestifero suffectus veneno. Neque enim hujusmodi manus impositio huic sancto in crimen deputari potuit, sicut nec Si monis magica ars simulata ascribitur Philippo. Meletianorum interea detestabile nefas supra mo dum crescebat, pavensque beatissimus Petrus ne hæretica pestis totum sibi creditum invaderet gre gem, simulque sciens quod nulla societas est luci cam tenebris, nullaque concordia Christo et Belial, Meletianos ab Ecclesia per litteras segregavit. Et quia mala voluntas diu occultari non valet, illico nefandissimus Arius, propterea quod suos fautores ab Ecclesiæ dignitate cerneret divisos, tristitiæ mancipatus gemebat. Quod sanctissimum virum minime latuit. Denudata namque ejus hypocrisi, protinus evangelico utens ferro, Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum et projice abs le, Arium ab Ecclesiæ compage, utpote patridum membrum detruncans, foras expulit et a fidelium communione extorrem esse mandavit. His ita gestis, subito admodum ablata persecu⚫ tionis procella, pax, licet exigua, refulsit. Tunc elegantissimus Domini pontifex populo manifestus (a) Rectissime noster ponit Petri passionem sub Maximino, non sub Diocletiano, quod facit Græcus ille biographus a Combefisio vulgatus. catervatim currere, et ad Christi laudem cœlum congregare; quos divinæ legis antistes divino ora culo vivificabat, erigebat atque roborabat, cresce batque jugiter in Ecclesia multitudo credentium. Sed hæc non æquis oculis ille antiquus aspiciens humanæ salutis hostis haud in longum quievit. Nam subito paganitatis turbo ex adverso monuit, et more hibernalis imbris Ecclesiæ serenitatem percu lit, eamque procul ſugavit. Sed hoc ut manifestius intelligi possit, necessario ad impiissimi et Deo re bellis Diocletiani atrocitatem, pariterque Maximiani Galerii reflectimus articulum, qui eo tempore cum filio suo Maximino tyrannico dominatu Orientales vexabat regiones. Hujus namque temporibus in tantum Christianæ persecutionis æstuabat incendium, ut non solum in uno mundi climate, sed etiam per universum orbem terra marique impietatis procella tonaret. Discur rentibus itaque hinc inde imperialibus syllabis atque crudelissimis decretis, Christicolæ nunc pa lam nunc clandestinis jugulabantur insidiis; nullus enim dies nullaque nox ab effusione Christiani cruoris transibat immunis. Nec typus interfectionis horrebat simplex; alii quidem diversis et acerrimis necabantur suppliciis; alii vero, ut etiam parentum humanitate patriaque carerent sepultura, ad alia transferebantur loca, novis quibusdam et sæculo inauditis pœnarum machinationibus ad martyrii compellebantur metam. Proh nefas! tanta erat illo rum impietas, ut etiam divini cultus sanctuaria a fundamentis everterent, sanctosque libros igni cre marent. Defuncto itaque exsecrabilis memoriæ Diocletiano, Constantinus Major ad regni guberna cula electus est, et Occiduis partibus principatus sui coepit moderari habenas. His profecto diebus Maximino (a) a quibusdam de præfato archiepiscopo relatum est, videlicet quod ipse Christianitatis dux atque signifer esset; qui solita inflammatus nequitia, e vestigio jussit comprehendi Petrum et in carcerem retrudi. Quam ob rem quinque tribunos stipatos militum catervis Alexandriam destinavit; qui venientes juxta quod sibi fuerat imperatum, subito rapientes Christi pon tificem carceris custodiæ manciparunt. Mira fide lium devotio! Ubi compertum est quod tantus vir carceralibus clauderetur ergastulis, cucurrit supra modum incredibilis multitudo, præcipue monacho rum ac virginum chorus, et non materialibus ar mis, sed lacrymarum rivulis et piæ mentis affectu circumdederunt carceris ambitum, et tanquam boni filii erga bonum patrem, imo Christiana mem bra Christianissimo capiti, totis compassionum visceribus adhærebant, erantque illi murus, obser vantes ne quis paganorum ad eum ingrediendi co piam haberet. Una nimirum omnium vota, cou quo loco doctus editor p. 222 errorem hunc coarguit.

sona vox, eademque compassio, mori potius quam eos: Nolite me, fratres, tanquam inhumanum ac sanctum quidpiam mali perpeti viderent (a). Vir autem Domini cum paucos dies eodem nervo tene retur retrusus, tribuni fecerunt de ipso regi sug gestionem; ille autem juxta morem suæ ferocitatis destinavit sententiam, ut beatissimum patriarcham capitali punirent discrimine. Porro dum hoc per aures Christianorum serperet, cœperunt omnes unanimiter carceris aditum cum luctu et gemitu custodire, et obsistentes neminem gentilium illum ingredi permittebant. Tribuni vero cum ad eum jugulandum nullatenus haberent ingressum, ha bito consilio statuerunt ut cuncti milites nudatis mucronibus popularem irrumperent turbam, et sic eum duntaxat ad decollandum foras extrahe rent; mox vero si quis obsistere vellet, gladio in teriret. Arius interea adhuc levitico tantum honore colo ralus (b), metuens ne post exitum tanti Patris re conciliari nullatenus valeret, adiit eos qui nobi liores erant in clero, et luctuoso precario blando que sermone utpote simulator conabatur sancto suadere archiepiscopo, ut illi misericordia indul geret, eumque ab hujusmodi solveret obligatione. Verum quid simulato corde fallacius? Quid sancta compositione simplicius? Haud mora; ingressi sunt qui rogati fuerant ad Christi pontificem, et post consuetam orationem, consternati solo cum gemitu et lacrymis sacras ejus deosculantes manus, flagitabant eum dicentes: Te quidem, beatissime Pater, secundum fidei dignitatem Dominus ad martyrii coronam vocavit, quam te celerius accipere Dequaquam ambigimus. Idcirco justum putamus ut solita pietate indulgeas Ario, ejusque fletibus ve niam tribuas. Quibus auditis vir Domini cum indignatione submovit eos, et elevatis sursum manibus excla mans, dixit: Pro Ario me audetis supplicare? Arius et hic et in futuro sæculo a gloria Filii Dei Jesu Christi Domini nostri semper erit segregatus sem perque manebit extorris (c). Hæc illo protestante, omnes qui aderant, timore perculsi, tanquam muti reticebant. Porro suspicati sunt eum non sine di vino nutu talem in Arium proferre sententiam. Quos dum clementissimus Pater cordis compunctio ne silentes ac mœstos aspiceret, noluit austerus permanere, vel eos quasi contemnens sine sa tisfactione relinquere; sed assumens Achillam et Alexandrum, qui in sacerdotibus seniores ac sanctiores esse videbantur, unum ex eis habens ad dexteram, alterum quoque ad lævam, paululum eos segregavit a cæteris, et clauso sermone dixit ad (a) Sic prorsus excubabat Mediolanensis pia plebs circa Ambrosium episcopum suum, cui furor Justina Arianæ imperatricis imminebat, teste ocu lari Augustino Confess. lib. 1x, cap. 7. (b) Recte hoc dicitur, secus ac Græca Acta Com betisii et cod. Vat. 622, in quibus falso dicitur presbyter Arius sub Petro. (c) Addunt hic Acta Combefisiana, quemadmo Patrol, Gr. XVIII. rigidum accipere; revera enim et ego homo sum sub lege peccati degens; sed credite meis sermoni. bus. Latens Arii dolus omnem superat iniquitatem, omnemque supergreditur impietatem; et hoc non a memetipso asserens, ejus sancivi segregationen. Hae etenim nocte dum solemniter preces ad Deum funderem, astitit mihi quidam puer quasi duodecim annorum, cujus faciei claritatem ferre non pote ram, nam tota hæc cella in qua stamus immenso lumine radiabat. Ipse autem linostimum erat indu tus colobium, scissum in partes utrasque a collo usque ad pedes, tenensque gemina manu colobii scissuras, applicabat eas pectori suo, quatenus propriam tegeret nuditatem. Ad hanc quippe visio nem ego miratus obstupui. Mox ubi data est mihi loquendi fiducia, exclamans dixi: Domine, quis tibi hoc scidit indumentum? Et ille: Arius me scidit, sed præcave omnino ne eum in communio nem recipias; ecce enim crastina die venturi sunt qui te pro eo postulabunt. Vide ergo ne suasus acquiescas illis: quin potius jubeto Achillæ pari terque Alexandro presbyteris, qui post tuum trans itum recturi sunt Ecclesiam meam, ne aliquatenus illum recipiant. Tu autem futurus es martyrii sortem velocius explere. Hujus autem visionis causa nil amplius fuit. Ecce satisfeci vobis, et quæ jussa sunt prorsus annuntiavi. Cæterum quid ex his ſacietis, vos videritis. Et de Ario quidemn hæc. Nostis præterea, charissimi, et bene nostis, qua liter huc usque vobiscum conversatus sum, quan tasque conflictationes ab idololatris sustinui genti libus, qui Dominum Salvatorem ignorantes, multi tudinem deorum qui non sunt, insanientes diſſa mare non cessant. Scitis profecto quomodo perse çutorum declinando rabiem, de loco ad locum pro fugus ibam. Plurimum namque in Mesopotamia latitans degi, ac perinde apud Syriam Phoenicis deltui, in utraque etiam Palæstina diutius pere grinationem sustinui; et exinde, ut ita dicam, in alio elemento, hoc est in insulis non parvo tempore moratus sum. Et in his omnibus degens calamita tibus Dominico gregi qui meæ parvitati commissus est, die noctuque scribere non desinebam, confir⚫ mans eos in Christi unitate. Horum enim anxia sollicitudo cor meum sedule instigabat, et me quiescere non sinebat; solummodo levius me habere putabam quando eos supernæ potestati commit tebam. Jam vero propter fortunatos pontifices, Philcum dico, Hesychium (d) atque Theodorum, qui digne a dum ille Dei Filium a paterna gloria et substantia sequestravit. Male, quia nondum Arius suam hære sim patefecerat, sed ob schisma tantummodo Mele tianum, et suspectam agendi rationem exclusus fuerat. Hoc additamentum ne alter quidem codex Vat. 622 agnoscit. (d) Acta Combefisiana et cod. Vat. 622 addunt Pachomium.

divina gratia sunt vocati, quam gravis me tribu- bulationes. Neque enim meliores sumus quam pa latio quatiebat! Hi enim, ut ipsi scitis, ob Christi tres nostri. An ignoratis quanta a gentilibus per fidem cum reliquis confessoribus diversis macera- pessus est pater meus, qui me nutrivit, sanctissi bantur suppliciis. Et quia in tali agone non solum mus Theonas episcopus, cujus pontificalem cathe clericorum, sed etiam laicorum ipsi erant signiferi dram regere suscepi? O utinam et mores! Quid et præceptores, propterea valde verebar, ne longis etiam de magno Dionysio ejusdem præcessore re deficerent cruciatibus, et eorum defectio, quod ſeram? qui profugus de loco in locum multas ca dictu grave est, plurimis negandi foret offendicu- lamitates ab insano sustinuit Sabellio? Nec vos lum; erant enim ultra sexcentos sexaginta, qui cum præteream (b), sanctissimi Patres ac divinæ legis eis carceralibus arctabantur ergastulis. Unde ma- antistites, Heracli atque Demetri, quibus fabrica gno labore magnoque satagens sudore, non cessa- tor perversi dogmatis Origenes multifarias tenta bam de prædictis locis scribere omnibus illis, tiones incussit; qui conjecit in Ecclesiam detesta exhortans eos ad martyrii palmam magisterio di- bile schisma, quod usque hodie confundit eam. Sed vini affatus. Quando vero omnium eorum magnifi- gratia Dei, quæ illos tunc protegebat, credo enim cam audivi perseverantiam et passionis gloriosum quod et vos proteget. Sed quid vos ultra demoror, fmem, cadens in terram adoravi Christi majesta- charissimi fratres, prolixi sermonis affatu? Super tem, qui eos inter martyrii catervas annumerare est ut ultima apostoli oratione vos prosequar ita dignatus est. precantis et nunc commendo vos Deo et verbo gratiæ ejus, qui potens est gubernare et vos et ovile suum. Hæc ubi dicta dedit, positis genibus oravit cum eis. Expleta itaque oratione, osculantes manus ejus ac pedes Achillas atque Alexander conversi in lacrymas singultu amarissimo quatie bantur, maxime quia audierant eum dicere quod ex tunc temporalem ejus vitam amplius visuri non essent. Dehinc doctor dulcissimus veniens ad re liquos clericorum, qui, ut præmissum est, pro Ario ingressi fuerant, locutus eis verba novissima atque consolatoria et quæ necessaria erant; deinde, fusis ad Deum precibus vale facieus illis, dimisit omnes in pace. Quid etiam vobis de Meletio Lycopolitano (a) commemorem? qui quantas persecutiones, quan, tosque doles mihi sit jaculatus, vos omnimodo scire mullatenus ambigo. Proh nefas! scindere sacro sanctam Ecclesiam non metuit, quam Dei Filius pretioso sanguine redemit, eamque ut de diaboli tyrannide liberaret, animam ponere non titubavit. Hanc, ut dicere coepi, nequissimus Meletius scin dens, etiam sanctos episcopos, qui ante paululum per martyrium cœlos penetrarunt, in carceris custodia expugnare atque affligere non desinebat. Cavete igitur ab ejus insidiis. Ego enim, ut ipsi videtis, alligatus divina charitate proficiscor, vo luntatem Dei omnibus anteponens. Scio nempe quia tribuni de mea nece trepidantes mussitant, sed nullum ex hoc eis sermonem inferam, neque enim animam meam pretiosiorem me ipso faciam. Quin imo paratus sum perficere cursum quem mihi Do minus meus Jesus Christus polliceri dignatus est, et ministerium quod ab ipso accepi, ei fideliter as signare. Orate pro me, fratres; ulterius me in hac vita vobiscum vivere jam non videbitis. Quapropter testificor coram Deo et vestra fraternitate, quod omnibus vobis mundam servavi conscientiam. Non enim subterſugi annuntiare vobis quæ mihi a Domino sunt injuncta, et quæ deinceps necessaria erunt pandere minime recusavi. Quocirca attendite vobis et universo gregi, in quo vos Spiritus sanctus seriatim episcopos posuit. Te quidem Achillam primum, Alexandrum vero secundum. En vobis viva voce protestor, quoniam post meum transitum insurgent quidam de Eccle sia loquentes perversa, rursusque divident eam, ut Meletius, trahentes populum post suam vesaniam. Ecce prædixi vobis. Sed, deprecor vos, o viscera mea, vigilate oportet enim vos multas subire tri (a) Optime noster; erat enim Meletius Lycopo leos in Thebaide episcopus. Pessime Acta Combe fisiana in Lycaonia. Jam res Meletii late scribun tur a priscis historicis et a Baronio ad ann. 306, n. 45 seqq. His ita peractis, longe lateque ubique vulgatum est quod Arius a catholica unitate absque deifico nutu non sit abscisus. Ille autem fallendi artifex et totius nequitiæ seminator, in sui pectoris labyrin tho vipereum virus occultare non desinebat, spe rans se ab Achilla vel Alexandro reconciliari. Hic est ille Arius hæresiarches, consubstantialis et in dividuæ Trinitatis divisor. Hic est qui ore teme rario Dominum Salvatorem super omnes hæreticos blasphemare non metuit, Dominum, inquam, Sal vatorem, qui humanos miseratus errores, morti feræ damnationis interitu condolens perire sæcu lum, pro omnibus nobis carne pati dignatus est. Neque enim divinitas, quæ utique impassibilis est, passionem incurrisse credenda est. Sed quia theologi Patres hujusmodi blasphemias a catho licis auribus meliori stylo procul amovere cura runt, et nobis aliud imminet, redeamus ad pro positum. Sagacissimus igitur pontifex, animadvertens cruentissimam tribunorum stropham, quod ob ejus perpetrandam necem, omnem Christianorum qui tunc aderant multitudinem gladio interimere vel (b) Rursus recte noster vitat errorem biogra phi Græci Combelisiani, qui Heraclium ac De metrium post Sabellium ac Dionysium fuisse diserte dicit.

lent, noluit eos pariter secum subire mortis acer- ejus liberator omnium Christus elegit, tibi fidei bitatem; sed fidelis servus imitans Dominum Sal vatorem, qui dixit et fecit, Pastor bonus animam suam ponit pro ovibus suis, ex pietatis argumento vocavit unumi seniorem ex his qui ibidem respon sis ejus inhærebant, et dixit ei: Vade ad tribunos qui me interficere quærunt, et dicito eis: Cesset omnis anxietas, ecce promptus sum ultroneum me illis ingerere. Hac etenim nocte veniant post ter gum domus carceris hujus, et in quo loco au dierint signum in pariete ab intus factum, ibi effo dientes excipiant me, perficiantque quod sibi est imperatum. Senior vero, obtemperans jussionibus sanctissimi viri (neque enim tanto Patri contradi cere poterat), abiit ad tribunos et intimavit eis quod sibi fuerat injunctum. Quod illi audientes valde gavisi sunt, et assumentes latomos circa noctis hujus matutinum tempus venerunt sine mi litibus ad locum qui sibi fuerat ostensus. Vir au tem Domini vigil in oratione et vigiliis totam noctem insomnem duxerat. At ubi eorum cognovit adventum, cunctis qui secum aderant sopore quie scentibus, lento grada ingressus est in interiorem carceris partem, et juxta condictam sponsionem sonum faciebat in pariete; quem illi forinsecus audientes, facto foramine susceperunt Christi athletam non ærea lorica, sed virtute Dominicæ crucis undique munitum, paratumque implere di vinum sermonem qui dicit: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occi dere; sed potius eum timete qui potest et animam et corpus perdere in gehennam. Mira res! Tam validus imbrium turbo collisionesque ventorum in eadem strepuere nocte, ut nemo eorum qui observabant earceris fores, posset audire effodiendi sonuns. Constantissimus autem martyr urgebat homicidas illos: Facite, inquiens, quod facturi estis, prius quam hoc sentiant qui me custodiebant. At illi tollentes eum duxerunt in locum qui di citur Bucolia, ubi et sanctus Marcus martyrium pro Christo suscepit. Stupenda sanctorum virtus! Cum eum ducerent, et tantam illius constantiam circa funereos casus tantumque animi robur inspi cerent, subito horridus pavor timidusque tremor eos invasit in tantum ut nullus ex eis ir. faciem ejus intendere auderet. Rogabat præterea martyr beatissimus ut sinerent eum ad sancti Marci evan geliste memoriam ire; cupiebat enim ejus se pa trociniis commendare. At illi præ pudoris confu sione terram despectantes, Facito, inquiunt, quod vis, tantum velocius. Accedens itaque complexus est sacratissimum evangelistæ cœmeterium, et vel uti in carne viventi atque audienti loquens, hoc modo precabatur: Pater honestissime, tu evange lista unigeniti Salvatoris, tu testis passionum illius, le primum pontificem et firmamentum cathedræ præconium per totam Ægyptum et circum terminos ejus insonare commisit. Tu, inquam, ministerium humanæ salutis, quod tibi creditum fuerat, vigi lanter explesti; hujus nimirum laboris mercedem martyrii palmam percipere meruisti. Unde non immerito dignus es evangelista simul et episcopus prædicari. Tui nempe successor fuit Anianus, et reliqui (a) per succiduam seriem usque ad beatis simum Theonam qui meæ infantiæ colaphos dare, et meam indolem nutrire dignatus est. Cui etiam ego peccator et indignus ultra meritum hæreditario gradu successor effectus sum. Et quod potissimum est, ecce Dominicæ pietatis largitio me pretiosæ crucis ac festivæ anastasis martyrem fieri condo navit, tribuens meæ devotioni suæ passionis jucun+ dum odorem, ut et ego hostiam mei cruoris libare illi dignus efficiar. Et quia istiusmodi libationis urget articulus, ora pro me ut, divina opitulante virtute, stadium hujus agonis corde robusto ac fide promptissima perficere merear. Commendo etiam tuæ gloriose paternitati Christicolum gregem, qui mihi pastorali regimine commissus est; tibi, in quam, eum suppliciter commendo, qui omnium præcedentium ac subsequentium in hoc pontificali throno auctor atque tutor esse probaris, quique hujus primatum habens, non hominis, sed Dei &ó hominis Jesu Christi, successor exsistis. Et hæc di cens, baud longe a sacro tumulo remotis vestigiis manibusque in cœlum extensis, voce magna preca tus: Unigenite, inquit, Verbum æterni Patris Jesu Christe, exaudi me tuam interpellantem clementiam; pacifica, quæso, tempestatem Ecclesiæ tuæ, eflu sione sanguinis mei servi tui conclude persecutio nem populi tui. Tunc quædam virgo Deo dicata, quæ asceteriolum hujus evangelistæ cœmeterio conterminum habebat, pernoctans in oratione au divit vocem de cœlo dicentem: Petrus initium apostolorum, Petrus finis martyrum episcoporum Alexandriæ. Completa oratione deosculans tumbam beati evangelistæ et reliquorum pontificum qui inibi tu mulati erant, exivit ad tribunos. At illi videntes fa ciem ejus tanquam faciem angeli, terrore perculsi, verebantur ei aliquid de instanti agone loqui. Ve rumtamen quia Deus non deserit sperantes in se, noluit martyrem suum in articulo tanti discriminis absque solatio relinquere. Ecce quidam senex et quædamı virgo vetula venientes ex oppidis prope rabant in civitatem, quorum unus quatuor venali, cias deferebat pelles, altera quoque geminas sin dones. Cernens eos beatus antistes, cognovit erga se divinam dispensationem. Illico percontatus est dicens: Christiani estis? qui dixerunt: Etiam. Et ait, quò pergitis? Et illi: Ad nundinas, inquiunt, urbis ut venundemus hæc quæ deferimus. Clemen (a) Bene noster per hanc reticentiam vitat nominum perturbationem quæ occurrit in Actis Combs Asianis et in cod. Vat. 622.

tissimus autem Pater subjunxit: Filioli mei fide les, Deus vos destinavit, perseverate mecum. Qui protinus eum agnoscentes, dixerunt: Ut jussisti, domine. Et conversus ad tribunos: Eia agite, in quit, quod acturi estis, complentes regiam jussio nem, quoniam dies jam illucescere cœpit. Ipsi auteni ob nefaria principis decreta quasi vim pa tientes, tulerunt eum e regione sanctuarii evange listæ in vallem juxta sepulcra. Et sanctus: Expan dite, inquit, o senes, pelles quas advectatis, simul que tu, vetula, sindones. Quibus expansis, ro bustissimus martyr desuper ascendens, palmas ntrasque sursum extendit, ac proinde poplites humi fixus, animum quoque cœlo intentus, gra tiarum actiones omnipotenti agonothetæ persolvit, muniensque se crucis signaculo dixit, Amen. Dein omophorium relaxans a collo, cervicem tetendit Quod vobis, inquiens, jussum est, maturius deli berate. Obriguerunt interea tribunorum manus, atque invicem se aspectantes ad hoc facinus provoca bant; sed omnes formidine capti stupebant. Tan dem ex consensu placuit ut de communi ære inter fectionis præmium apponeretur, et si quis istius modi scelus perpetrare ausus esset, ipse homicidii lucraretur quæstum. Iland mora; unusquisque eorum quinque protulit solidos. Verum, ut gentilis ait poeta Quid non mortalia pectora cogis, Auri sacra fames! Convolans interea ex populosa urbe promiscui sexus innumerabile vulgus, plorans et ejulaus invi cem se sciscitabatur ignorans qualiter hoc evenis set. Revera enin a minimno usque ad maximum acerrimus fletus omnes rigabat. Primarii namque civitatis cum cernerent multitudinis laudabilem im portunitatem, qui sacras ejus exuvias lipsanorum gratia scindere satagebant, involventes eum pelli bus atque sindonibus illis tutius perstrinxerunt. Semper enim sanctissimus Dei minister vestes sa cerdotales albi coloris erat amictus, hoc est tuni cam et colobium necnon et omophorium. Post hæc igitur orta est inter eos non parva contentio; qui dam enim sacratissimos artus in ecclesiam quam ipse ædificaverat, ubi et nunc requiescit, advectare satagebant; alii autem ad sanctuarium evangelistä, ubi et martyrii metam complevit, deferre niteban tur: et dum neutra pars alteri cederent, religionis obsequium vertere cœperunt in pugnæ litigium. Quorumdam interea senatorum animosa phalanx, ex his qui cursus (d) vocantur, videntes quæ acci derant, nam secus mare erant, paraverunt sca pham, subitoque arripientes sanctas reliquias im posuerunt naviculæ, et ascendentes retro Pharum, per locum cui Leucado vocabulum est, venerunt in ecclesiam beatissimæ Dei Genitricis semperque virginis Mariæ, quam, ut dicere cœperamus, ipse ob martyrum cœmeteria ad occidentalem partem in quodam prosatio (e) construxerat. Tunc populo rum agmina ceu rapto sibi cœlesti thesauro, alii per itinera, alii per devia quæque properis cursi. bus insequuntur. Qui tandem venientes non jam ubi poneretur altercabantur, sed communi et non improbando consilio, prius eum decreverunt in sua cathedra ponere, et sic demum sepulturæ tradere. Et hoc, prudentissime lector, nolo tanquam otio sum deliramentum attendas; quoniam si causam hujusce novitatis didiceris, mirans laudabilem po puli zelum factumque probabis. Hic enim beat us antistes quando divini mysterii sacramenta cele brabat, non, sicut ecclesiasticus mos habet, in pontificali throno, sed in ejus subpedaneo scabello residebat; quod populi aspicientes, ægre acci unus ex eis ritu proditoris Judæ, pecuniæ cupidi tate audax effectus, exserto gladio Christi pontificem capite obtruncavit sub die scilicet vii Kalendarum Decembrium (a), cum haberet in pontificatu an nos xii, quorum tres ante persecutionem, reliquos vero novem in diversis persecutionum generibus exegit. Exinde sublato ab spiculatore sanguinis pretio, mali emptores vel potius cruenti homicidæ cito citius recesserunt, metuebant enim populi multitudinem, quoniam, uti prælatum est, absque militari præsidio erant. Corpus autem beatissimi martyris, quemadmodum patres affirmabant qui illuc primi convenerant, permansit astans tanquam orationi incumbens, donec plurimi concurrentes invenirent illud eodem modo consistens; nimirum piebant, et conquerentes acclamabant: Oportet, o quod vivens sæpius egerat, caro etiam exanimis testabatur. Senem quoque atque anum illam repe rerunt observantes cum luctu et gemitu pretiosis simum Ecclesiæ monile. Redinantes (b) itaque triumphale ſunus, sacrumque caput,cervici oppo nentes, cooperuerunt sindonibus; sacrum vero cruorem qui secus affluxerat, peniculo reverenter collegerunt (c) (a) Cod. vat. 622, nona et vicesima die Athyr mensis. Acta Combef., Notemus vocabulum. Entous cestinumium de veterum Christia norum cura devota sanguinem martyrum conser Pater, in tua te sedere cathedra; et cum crebro id ipsum repeterent, surgens Domini minister ejus modi querelas tranquilla voce sedabat, et iterum in eodem scabello residebat. Cunctis autem humi litatis gratia hoc agi videbatur. Quodam autem magnæ festivitatis die cum sacra missarum solem nia ageret, et tale quid facere vellet, non solum populus, sed etiam clerus consona voce inclaman vandi, de qua re diu Boldettus in Cemeteriis MM. lib. 1, cap. 27 seqq. (d) Intellige cursum publicum vehicularem vel na vicularem. (e) Græcismus, pro suburbio.

tes dixerunt: Sede in sede tua, o episcope. Ille virtutes fieri non deficiunt. Pia etenim vota felici autem, cujusdam mysterii conscius, hoc audire exauditione lætantur, infirmantium sanitates restau dissimulavit; datoque reticendi indicio, neque enim ei quisquam obsistere pertinacius audebat, silere omnes fecit, et nihilominus ejusdem sedis scabello subsedit; celebratisque ex more missarum solemniis, unusquisque fidelium ad propria repe davit. rantur, expulsiones immundorum spirituum, mar tyris meritum testificantur. Hæc munera, Domine Jesu, tua sunt, cui consuetudinis est martyres. tuos post mortis exitium sic magnificare felicius; qui cum Patre et consubstantiali sancto Spiritu vivis et regnas per infinita sæcula sæculorum. Amen (b). Post hæc qualiter doli artifex lupus, hoc est Arius, ovina pelle contectus, Dominicum ovile dilaniare intraverit, vel quo pacto sacerdotii digni tatem usurpare valuerit, brevi relatu insinuare sat agemus. Et hoc non ad eorum suggillationem qui lolium apostaticæ contagionis cœlesti ventilabro ab Vir autem Domini, clericis accersitis, intima serenitate tranquillus, arguens eos temeritatis: Cur, inquit, laicorum vocibus admisti me objurgare non erubuistis? Attamen quia talis objurgatio non de jactantiæ cœnoso torrente, sed de purissimo ſonte dilectionis manavit, aperiam vobis hujus mysterii secretum. Plerumque enim cum throno illi appro ximare volo, video quamdam in eo sedere virtu- Ecclesia projectum ad aream Dominicæ messis re tem (a), fulgore luminis admodum radiantem. Mox ergo inter gaudium et pavorem suspensus, agnosco me tantæ sessionis prorsus indignum; et nisi scandali seminarium populo inferre titubassem, baud dubium quin nec ipsi scabello assidere ausus fuissem. Inde est, charissimi filii, quod vobis in boc pontificalem regulam excedere videor. Verum tamen multoties quando eam vacantem aspicio, sicut ipsi testes adestis, more solito sedere in illa non abnuo. Quapropter hujusmodi scientes arca num, et pro certo expertum habentes, quia si mibi fuerit indultum, sedebo super eam, non parvipen dens ordinis dignitatemi, omittite jam popularibus alterius favere inclamationibus. Hæc nimirum Pater sanctissimus dum adbuc viveret ad sacrum clerum disset; licet investigabili justoque Dei judicio, ta coactus exposuit. Horum ergo Christi fideles pia devotione remi niscentes, tulerunt ejus sacratissimum corpus, et episcopali solio supersedere fecerunt. Tanta deni que lætitia tantaque exsultatio cœlitus populo col lata est, ac si eum animatum ac viventem attende rent. Deinde odoriferis condientes aromatibus in duerunt illum sericis indumentis; unusquisque enim quod anticipare ferendo poterat, hoc sibi maximum lucrum deputabat. Tum victricia signa palmas gerentes, flammantibus cereis, concrepan tibus hymnis, flagrantibusque thymiamatibus, cœ lestis victoriæ triumphum celebrantes, deposuerunt sanctas reliquias, et sepelierunt eas in cœmeterio, quod dudum ab eo fuerat constructum, ubi ex lunc et usque in hodiernum diem miraculorum (a) Intellige vel ipsum Deum vel angelum. (b) Quæ sequuntur de Ario infeliciter ad pre sbyteratum assumpto a successore Petri Achilla, absunt omnino ab Actis Combefisianis et a cod. Vat. 622. (c) Puto vel Absalomum vel Sibam, Il Reg. xiv, Jac. 111, 2. ' ] Joan. 1, 8. vocare sunt ausi; hi enim sanctitate procul dubio insignes habentur, sed tamen tanto viro credere parvipendentes, divinæ jussionis interdicta trans gressi sunt. Quid ergo? reprehendimus eos? mi nime. Quandiu enim nos hoc corruptibile aggravat corpus et deprimit terrena inhabitatio sensum nostræ infirmitatis, multi cogitantes facilius fal luntur, putantes justum esse quod est iniquum, castum quod est incestum. Gabaonitæ cœlesti com minatione penitus delendi, cum aliud haberent in voto, et aliud in voce habituque prætenderen:, Jesum repromissionis terræ justissimum divisorem celerius fallere potuerunt. David quoque prophetali flamine plenus cum verba mentientis pueri (c) au men longe aliud egit quam esse res habuit. Quid etiam apostolis sublimius, qui se a nostra imbe cillitate sequestrare nutaverunt? Nam unus eorum describit: In multis offendimus omnes ¹. Alter quoque: Si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et veritas in nobis non est. Sed cum horum nos pœnitet, tanto facilius veniam promeremur, quando non voluntate sed ignorantia vel fragilitate peccavimus. Et certe hu jusmodi offensa non de prævaricationis affectu, sed de compassionis indulgentia processit. Cæterum su per his apologeticum describere aliis relinqui mus (d); nos autem quod instat agamus. Postquanı igitur magnificus propugnator Petrus, nomine suo dignus, per martyrii triumphum…….. Reliqua desiderantur. (d) Pulchra sane defensio; ex qua etiam conji cio, Græcum Petri biographum prope abfuisse ab ejusdem temporibus, quandoquidem ipsius succes sori, quasi adhuc recentis memoriæ, tam studiose patrocinatur.