PG 32Basil the Great
Additions and Corrections; Notes of Fronton du Duc on On the Holy Spirit; New Order of the Letterscorrigenda
≣ Whole volume (continuous scroll)Scripture in the FathersSubject indexFull searchNotebook
Printed text · machine OCR
machine OCR · Migne scan
Index
⬅ Printed pages
Diplomatic text · scholarios OCR (cleaned, language-split) — OCR floor from page-view (coverage fill) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1385–1386page 1 of 8
PG 32:1385239; vixque dubium quin magnam partem earum A stathio, quem quidem congressum consecuti sumus. rerum sustinuerit Ancyranus episcopus, ac numerari debeat inter illos Arianos, qui suam conimunionem Ancyræ in domibus privatis Eustathio concesserunt, ac perhonorifice ab eo e Galatia accersiti, multa mala toti regioni dederunt. Epist. 55, p. 149: aywyñs. Vita autem cælebs in eo honestatem habet, ut a convictu mulieris separetur. Videntur postrema verba sic etiam reddi posse: ut quis a convictu mulieris separetur. Epist. 69, pag. 165 : Igitur et illius (Marcelli), ut par est, fieri mentionem res præsentes postulant, ut qui occasionem quarunt, occasionem non habeant, dum sani ad tuam se sanctitatem adjungunt, et qui circa veram fidem claudicant, manifesti omnibus fiunt. Hujus loci videtur ea esse sententia: Si Marcellus damnetur, nullam occasionem relictum iri his qui occasionem quærunt: quippe cum futurum sit, ut sani omnes, hoc scrupulo evulso, libenter se cum Athanasio conjungant : qui autem claudicant in fide, nudent se et malam mentem aperiant, si post damnatum Marcellum recusent conjunctionem, cujus hactenus recusandæ ansam ex Marcello arripuerant. Ibidem : verte, quæ ad constituendam pacem Ecclesiarum perlinent. Epist. 76, p. 171 : Jam defecit rerum necessariarum administratio. Epist. 87, p. 179 : Sin minus, saltem contra presbyteros, eosque quotquot idem ac nos sentiunt, id est, saltem contra presbyteros, præsertim si presbyteri illi idem ac nos sentiant. Epist. 90, p. 182 : Exxλnoiacóvwv. Verte, Desertæ domus orationis, nec quisquam in eis congregatur. Confirmatur hæc interpretatio ex his verbis epist. 92, p. 185 : Fugiunt precationis domos populi saniores, ut impietatis scholas, ac in solitudinibus ad Dominum in cœlis inhabitantem cum gemitibus et lacrymis manus attollunt. Illud, exspectabatur, et quæ præcedunt, Eramus etium cum episcopis secundæ Cappadociæ congressuri, referuntur ad initium epistolæ, Cum Nicopolim mente animoque ferrer. Alium dicit hunc congressum, quia jam de congressu cum episcopis locutus est. Epist. 99, p. 493 : Quod ait hoc loco Basilius se cum Eustathio iterum disseruisse, et Pœmenium presbyterum doctrinæ suæ vehementer adversatum esse; id ita accipi non debet, quasi Pœmenius Arianam sententiam aperte defendisset. Nam si impietatem præ se tulisset Eustathius, statim illum Basilius missum fecisset. Sed cum ab eo Basilius claram et perspicuam fidei confessionem peteret, Eustathius qui medius esse volebat, ac nec Arianus Catholicis, nec Arianis Catholicus videri, declinare et eludere tentabat que a Basilio proponebantur: in quo Pomenius operain Eustathio navabat et adversabatur Basilio. Epist. 104, p. 199 : qui quovis tempore affliguntur. Verti posset, iis qui quovis tempore pauperes sunt. Hoc enim verbum sie accipitur in epist. 142, et pluribus aliis in locis. Epist. 117, pag. 209: Ejusmodi ministeriis, id est, gratiarum agendarum officiis. Epist. 130, p. 292 : etc. Pos:quam vero et in Ciliciam venit, atque Gelasium quemdam conveniens, eidem fidem exposuit, quam conscribere erat Arii solius, et si quis germanus illius discipulus, elc. Loquitur Basilius sub finem epistolæ 124 de eadem fide, quam Gelasio Eustathium ait tradidisse. Patet hanc fidei confessionem ab ipso Eustathio compositam fuisse. Hanc enim componere Basilius solo Ario dignum judicat, et si quis Arii gerinanus discipulus, qualis erat Eustathius. Idem probat verbum ¿¿¿¿o, exposuit. Sic enim Basilius de variis formulis, quas Eustathius ad episcopatum erectus ediderat : formulas ediderunt? Sed quo consilio hanc fidei • confessionem petierit Gelasius; utrum ab Eustaptam petitu Basilii formulam, id videtur incertum. Epist. 158, p. 250 : &odywv, legationem aliquam per viros fide dignos. Melius, per viros auctoritate præditos. In hac epistola 92, p. 184: Neque aliud quid- D thio edoceri voluerit, an ab co recantari subscriquam humanum cogitetis, id est, formidetis. Jd enim sonat illud verbum úrokoɣloaobai, ut perspici potest in epist. 97 ad senatum Tyanensem. Epist. 94, p. 188: Toùs mapanéμovas, dedu✔ ctores. Intelligi possunt jumentorum deductores, sicque intellexit Combefisius. Epist. 98, p. 194: Hellenius ille Nazianzi peræquator idem esse videtur, ac is de quo Basilius initio epistolæ 71. Epist. 98, p. 192: Hic locus scripendus et interpretandus videtur : Exspectabatur autem et alius congressus, nempe cum reverendissimo episcopo Eu- Epistolæ 455, p. 244, titulus sic habet: 'Av- Sine inscriptione, causa aliptæ. Credo librarios hunc titulum idcirco apposuisse buic epistolæ, quia is ad quem scripta est, hortator erat et alipta eorum qui pro Christi nomine persecutionem patiebantur. Simili sensu Basilius S. Ascholium aey S. Sabæ martyris vocat in epist. 164, p. 255. Epist. 189, p. 276 : Neque contradicere homiribus mendacio armatis, malo illo jaculo, quod et per᾿Αγαμία δὲ ἐν τούτῳ ἔχει τὸ σεμνὸν, ἐν τῷ κεχωρίσθαι τῆς μετά γυναικός δια Τὰ τῆς καταστάσεως τῶν Ἐκκλησιῶν, Επιλέλοιπε δὲ λοιπὸν καὶ ἡ τῶν ἀναγκαίων διάθεσις. Οἶκοι εὐκτήριοι, ἔρημοι τῶν ἐλθὼν, καὶ συντυχών Γελασίῳ τινὶ, πίστιν αὐτῷ αὐτοῦ γνήσιος μαθητής, ὅσας ἐξέθεντο πίστεις; quot fidei ἡ καὶ γενομένη ἡμῖν.
col. 1387–1388page 2 of 8
PG 32:1387ipsam veritatem non raro cuspidem adigit. Videntur A trigamis fuerant in canone quarto. Probabile auhæc illustrari posse ex his verbis epist. 92, num. 2, pag. 185 : Jam quoque et illud mutui belli telum a quibusdam, defensio videlicet sana doctrinæ, excogitatum est: et dum privata odia occultant, pro veritate se odisse simulant. In eadem epistola, p. 277: Totus hic locus sic etiam videtur scribi et reddi posse: 'Alla xalvo- (forte ut in uno codice ģµãç altıŵvtat. Sed novitatem nobis objiciunt, sic accusationem contra nos instituentes : queruntur quod, cum tres hypostases confiteamur, unam bonitatem, et unam potentiam, et unam divinitatem dicamus. reddere Que est igitur nostra doctrina? In eadem epistola, p. 280: OE YÜɣst to πup, verte, Nec ignis frigefacit. Epist. 190, p. 282 : pixpoxwulais, Parvis civitatibus, sive purvis pagis. Satius videtur interpretari, sire parvis oppidis. In eadem epist., p. 283: Inde exspectantes rumorem; clarius et accuratius, Venturum illinc exspectantes rumorem. Ep. 205, p. 308 : Presbyter ille Meletius, qui hanc pertulit epistolam, idem ministerium exhibuit in perferenda epistola 226. Ep. 212, p. 318 : hµépais, etc. Ambiguum est et in Græca oratione et in interpretatione Latina, utrum Basilius paucis post adventum suum diebus didicerit Hilarium Dazimone abiisse, an paucis post adventum Basilii diebus Hilarius abierit. Magis arridet hic posterior sensus, magisque videtur consentire cum dolore quem significat Basilius, quod Hilarium non viderit, cum videre potuisset. Itaque clarius reddi posset Quid passum me esse putas, aut quo animo fuisse, cum Dazimona veni, ac didici facundiam tuam paucis post adventum meum diebus exiisse? Epist. 214, p. 321 : Пpòç mávtas de Exeɩ Ó- The nistews. Verte: Charitatem cum omnibus hatem non videtur eum dissimili facto parem irrogasse pœnam, et severiorem non fuisse in quartas nuptias, quam in tertias; cum præsertim statuat in his rebus servandam esse proportionem, et prout agitur cum digamis, ita cum trigamis agendum esse, canone quarto. лɛdov, Paulisper occupatus circa res militares. Cum vox illa, ozpaτónзdov, in pluribus aliis sancti Basilii locis aulam imperatoris designet, hoc etiam loco eumdem in sensum accipitur a doctissimo Cangio. Sed tamen probabilius est Basilium de exercitu loqui. Nam cum in epistola 215, quæ sub hiemem anni 375 scripta est, Dorotheo nuntiet omnia a Constantinopoli usque ad Cappadociam referta esse hostibus; dubium non est quin aliquis exercitus adversus illos hostes missus fuerit, isque Demostheni eas occupationes attulerit, quales par erat a præfecti vicario sustineri. Epist. 244, p. 382 : Opázs, vertendum, Deinde eam, quæ Nice in Thracia edita est. Paulo post illud, to dµooúciov xatasıyá- Gavtes, sic reddi debet, silentio indicto Consubstantiali. Significat enim illa vox Eustathium in Cyzicena formula, quæ omnium postrema fuit, decrevisse ut Consubstantiale silentio premeretor. Unde Basilius in hac ipsa epistola n. 5, p. 380, declarat condemnatam ab illis esse fidem Nicanam. Epist 252, p. 388, not. Hanc epistolam Ponti episcopis scriptam fuisse persuasit titulus, Episcopis Pontica diœcesis. Hoc tamen titulo non magis Ponti, quam aliarum provinciarum, quæ Cesareæ parebant, episcopi designantur. Plures enim provincias complectebatur Pontica dioecesis, ut probavimus in Vita sancti Basilii, cap. 14. Eumdem sensum confirmat titulus codicis Harlæani, - episcopis diæcesis. Quare verisimile est librarios, cum episcopos, qui aliquandiu consuetudinem veniendi Cæsaream ad diem festum S. Eupsychii intermiserant, hac epistola ad festum illum diem invitari viderent, id bere cupimus, et maxime cum domesticis fidei. Vide D de episcopis Cæsareæ subjectis intellexisse, et idepist. 203, p. 300, not. Epist. 217, quæ est canonica tertia, can. 80, p. 329, not. Quæ ad explicandam sancti Basilii de trigamis sententiam disseruimus, hoc argumento confirmari possunt, quod Basilius polygamiæ totidem annos poenitentiæ impona!, quot impositi circo hunc titulum apposuisse. Sed tamen cum certo sciamus sanctum Basilium communione et amicitia episcoporum Ponti caruisse, banc ad eos scriptam esse epistolam, si minas ex titulo, saltem ex dissensione, quam cum S. Basilio babuere, colligere possumus.τομίαν ἡμῖν προφέρουσιν, ούτωσὶ τὸ ἔγκλημα καθ' ἡμῶν συντιθέντες· τρεῖς ὑποστάσεις ὁμολογούντων ὁμολογοῦντας), μίαν ἀγαθότητα, καὶ μίαν δύναμιν, καὶ μίαν θεότητα λέγειν Ει pag. 278 : Τίς οὖν ὁ ἡμέτερος λόγος; Malimn Ταῖς μικροπολιτείαις, ἤτοι Ἔμαθον δὲ ὀλίγαις ὕστερον μεθα τὴν ἀγάπην, καὶ μάλιστα πρὸς τοὺς οἰκείους Ασχοληθείς περὶ τὸ στρατό Ερ. 237, p. 365 : Μετὰ ταῦτα τὴν ἐν Νίκῃ τῆς σκόποις τῆς διοικήσεως,
col. 1389–1390page 3 of 8
PG 32:1389IN LIBRUM DE SPIRITU SANCTO NOTÆ FRONTONIS DUCÆI. (Paginæ sunt editionis Garnerianæ, typis grandioribus expressæ.) Præfixerat hujus libri interpretationi Des. Era. clesiæ catholicæ adversarios is, qui solitus est Era smum adversus aliorum censuras tueri, in hoc ei se non assentiri testatur in suis adversus illustriz simum cardinalem Baronium, Exercitationibus xvı, num. 33; et in eadem, numero 43, eos planissime falli asserit, qui eam partem libri suspectam ha bent, et Basilii esse negant, in qua de dogmatibus silentio premendis agitur et de arcanis minime di vulgandis. Pag. 2, num. 2: Quod si stulto. Hinc subodorari potest lector, quam in Scriptura sacra hospes esset interpres Batavus, cum hæc duo loca minus fideliter verterit. Prior est Proverbior. xvii, 29 'Avoftw pwτsave coplay, Dementi, vel stulto, in terroganti sapientiam, sapientia imputabitur: poste rior Isaia Dominus exercituum auferet de Hierusalem admirabilem consiliarium, et sapien tem architectum, et prudentem auditorem. At Era smus verterat: Sapientem ausculatorem, quem pro pheta admirando consultori comparat. Non igitur auditorem æquat consiliario, vel cum eo confert, sed in oratione sua simul enumerat inter eos viros eximios, quos ab Hierusalem Deus auferet. smus epistolam, suspiciones suas sinistras et teme rarias exponens conjecturas, quibus partem hujus operis tanquam ab ejus stylo alienam illi abjudica bat sed quam iniqua sit et insulsa hominis illius censura, pluribus verbis luculentissime ostendit vir clarissimus Jacobus Billius, S. Michaelis in ere mo cœnobiarcha, lib. 1, cap. 9, Sacrarum observatio num, ac leves planeque stuppeas ratiunculas reſu tat. Primum enim vitio vertit auctori Erasmus, quod interdum ad tragicum cothurnum ejus oratio intumescat, nunc rursus ad vulgarem sermonem subsidat. Quasi vero non omnibus auctoribus hoc familiare sit, ut cum materia hoc poscit, altius stylum attollant, grandiorique genere dicendi ulan tur. Nam ut idem Basilius inquit in tractatu De vera fide, pag. Deinde quod subinane quiddam habere videatur auctor, velutque ostentet se didicisse, quæ Aristoteles in Prædicamentis, et Porphyrius in libello De quinque vocibus tradide runt, idcirco indignum Basilio censet librum, quasi vero cum totius disputationis cardo in exigua rum præpositionum explicatione verteretur, fidei que adversarii externæ disciplinæ præsidiis abute rentur, eruditissimum virum non decuerit, quo gladio illi per ipsius latus Ecclesiam petebant, eo dem ipsos trucidare. Nam de phrasis dissimilitu dine, quam causatur in eo, quemadmodum et in secunda Homilia De jejunio, perspicue fallitur neque enim ullum ejus discrimen agnosci potest. Opponit deinde idem Billius Euthymii Græci au ctoritatem, qui Alexii imperatoris ætate floruit, qui in sua Panoplia sæpe librum illum triginta capi tum citat. Addit multo plures multoque antiquiores testes illustrissimus cardinalis Perronius in aureo suo et eximia doctrina referto Examine libri Phi lippi Mornæi adversus Eucharistiæ sacramentum, nimirum sanctum Hieronymum, in Catalogo scriptor., Theodoretum, dialogo 1, et in Anathematismorum Cyrilli refutatione, cap. 5, Damascenum orat. 3 De imaginibus, concilium Nicænum 11, actione 4, Pho tium, in Nomocanone, Burchardum, in Decreto, Zo naram, in Nomocanonem, Anastasium Nicænum, quæst. 84, Theodorum Balsamonem, in Nomocan., et Nicephorum, lib. XII, c. 20. Postremo inter Ec Pag. 9, num. 12: Carnem Dei. Insignem hunc locum dum verteret Erasmus, insignem oscitantiam suam ostendit, seque tenuiter admodum in Patrum lectione versatum esse, ut qui non didicisset olim Cyrilli, qui tam celebres in concilio Ephesino fue Theodoretum in Reprehensione anathematismorum runt, hoc loco abusum esse. Vertit igitur: Ut ostenderel carnem in Christo divinæ naturæ unitam ex humano liquore concretam fuisse? Atqui púpaµa hic non liquorem, sed massam vel conspersionem significat, ut Roman. ix, 21: 'Ex toũ aútoũ qupá µaros, Ex eadem massa; et Rom. x1, 16: El ¿≥ vertit, Quod si primitiæ sanctæ, sancta est consper ubi Erasmus ipse sio. At Bɛoçópos σáp dicitur Christi corpus, ut antea in psalmum xxxΙx, p. 296 Divinitatis autem calcea mentum est caro Deum ferens; et in 1 cap. Isaiæ, pag. specula exoriam, a carne quæ gestavit Deum. Carnem Christi Oɛopópov ap pellat, non hominem Christum, ut falso citavit Theodoretus in Reprehensione anathematismi quinti pag. 558 edit. Romanæ, parte II concilii Ephe sini11, 1, 2: Κύριος Σαβαὼθ ἀφελεῖ ὑπὸ Ἱερουσαλὴμ θαυμαστὸν σύμβουλον, καὶ σοφὸν ἀρχιτέκτονα, καὶ συνετὸν ἀκροατήν, 251: "Αλλο είδος λόγου Ελεγκτικοῦ, καὶ ἄλλο εἶδος λόγου παρακλητικοῦ. "Αλλη ἀκλότης τῶν ἐν εἰρήνῃ τὴν εὐσέβειαν ὁμολογούντων, καὶ ἄλ λοι ἱδρῶτες τῶν πρὸς τὰς ἀντιθέσεις τῆς ψευδωνύμου γνώσεως ἱσταμένων. ἀπαρχὴ ἁγία, καὶ τὸ φύραμα ὑπόδημα δὲ τῆς θεότητος ή θεοφόρος σάρξ, 873: Απὸ τοῦ σκοπευτηρίου γενομένην, ἀπὸ τῆς σαρκὸς θεοφόρου, Τῶν δὲ φύσεων τὴν διαφοράν γνωρίζομεν, καὶ
col. 1391–1392page 4 of 8
PG 32:1391A bum Græca referentem : Mediatorem enim Dei et rarum autem differentiam agnoscimus, et deiferum hominem, sicut a multis sanctis Patribus dictus est, non devitamus : quorum unus magnus ille Basilius usus est nomine, et in Explanatione quinquagesimi noni psalmi. Atqui non parvum est discrimen inter hominem et carnem. Nam, ut inquit illustrissimus cardinalis Bellarminus, lib. De Christo, cap. 8, homo personam significat, ut etiam Deus ; caro autem non personam, sed naturam, vel potius partem naturæ humanæ significat. Quare homo deifer non recte dicitur de Christo, quasi duæ sint in eo personæ, homo et Deus, sed caro deifera dicitur a Basilio, quia sunt duæ naturæ, caro et deitas. At sanctus Ignatius dicitur Osopópos, quemadmodum et sanctus Cyrillus ait prophetas dici posse Ozoçópous, quod templum sint Spiritus sancti, et Clemens Alexandrinus, 1 Strom., p. 318 : Oɛio; &pa ¿ ɲɛvoç. Divinus ergo est, qui cognitione præditus, el jam sanctus, qui Deum fert, et fertur a Deo. Ita malim vertere, quam Qui Deo afflat, et afflatur. Et Gregorius Nazianz., or. xxxvii, pag. 609 : "Qs tis tŵV divino numine afflatus non ita pridem philosophatus est. hominum per seipsum tum prafigurabat in ministerio legis. Paulo post scripsimus, in manu mediatoris, ut est in Vulgata, ad Galatas 11, 19, non ut Erasmus ediderat : In manu sequestri videlicet Mosi juxta prevorationem populi; sed in ipsa Novi Testamenti versione magis ei placuerat vox intercessoris, quam tamen reprehendit Beza, quod Latinis dicatur intercessor, qui se medium velut injiciens obstat iis, quæ geruntur. Tum addit Castellionem maluisse sequestrem interpretari, quo vocabulo usus est interdum Tertullianus, sed cum de Christo agitur, quod et ipsum nollet sine commoda expositione imitari at ipsi vocem internuntii cæteris prætulit, non ut innovaret vocabulum theologorum auribus familiare, sed ut Mosem a Christo distingueret. Inepta plane ratio, quasi sapientior velit Apostolo videri, qui cum de Mose et de Christo loquitur, ἀδιαφόρως utitur voce μεσίτου, Mediato ris; cur igitur, cum de Mose agitur, peoítov, internuntii, et cum de Christo, pɛoltov, Mediatoris, vocem usurpabit? Sane quidem Hilarius, Ambrosius, Ilieronymus et Augustinus passim non verentur apostolorum loca, in quibus voce pasitov utuntur, Mediatoris voce exprimere, sive de Christo fiat mentio, sive de aliis. Et Tertullianus cum sequestrum dixisset de Christo loquens in libro D₂ resurrectione carnis, Sequester Dei et hominum appellatus ex utriusque partis deposito commisso sibi, visus non est dictionem illam soli Christo reservare, cum sequestri notio tam honorifica non sit, et apud gentiles jureconsultos pro eo sumatur, apud quem plures rem eam, de qua controversia est, deponunt : idem etiam Tertullianus, lib. De patientia, cap. 45: Adeo satis idoneus patientiæ sequester Deus : ubi de Redemptore non agitur. Denique apósxhŋoi habuit Basiliensis editio et ms. H, non póxàŋotv, ideo delevi provocationem. Sub ſinem capitis hujus immutavimus illam clausulam, Quid igitur atrinet his aliquid addere, in quibus abunde multa sunt objectionum dissolutiones? Nec aliter Cornarius, quasi hoc vellet Basilius, superioribus nihil addi posse, quæ rationem indicent multas hereticorum objectiones Pag. 21, num. 25: Adversariis et inimicis. Hæc adjecimus Erasmianæ versioni, quod et Regius H et Angl. adderent Basiliensi, Tolę ¿vavríois xal £xôpois tñs úyiaivosons didaoxallas. Paulo post immutavimus illud, Sicut solent æris alieni debitores, qui sane cordati sunt. Nam aůyvóμovɛç sunt bonæ fidei debitores, non qui cordati sunt, id est, qui bona fide agnoscunt se debere persolvere. Joan. Chrysostomius, homil. 5 De pœnitentia, p. 686 : davɛloavta. Allende quam sit bonæ fidei debitor ſeneratori; et tractatu De Susanna pridem a nobis vulgato : D dissolvendi : at in Regio H hæc inchoabant cap. 45, anodidóvtes. Bonæ fidei vobis debitores sermonis advenimus, non ut quantum debemus exsolvamus: sed ut quantum in nostra situm est potestate, reddamus. Cæterum, ut ait doctissimus Billius, hæc ironice legi debent : neque enim debitores illi bonæ fidei sunt, qui nisi syngraphis suis urgeantur, debita non agnoscunt. In fine capitis additum est verbum xçaquamobrem ita in versione scribendum, In baptismate receperunt, relineant. Ibidem pro Anglic. legebatur gius H receptam lectionem retinebat. Pag. 27, n. 53: Nam Dei et hominum mediatorem. Cornarii versionem hic malim amplecti, sic ad verquasi dicat auctor : Quas alias responsiones afferunt hæretici, quibus Catholicorum firmamenta destruant? Admodum enim abundant solutionibus : tum novas subjicit. Pag. 54, n. 66 : Cum conficitur. Erasmus ediderat, cum ostenditur panis; unde occasionem arripuerunt novatores, ut istum locum objicerent, dum contendunt Eucharistiam, dum populo ostenditur, esse panem, et consecrationem verbis Christi non fieri, cum invocatio fiat post Christi verborum pronuntiationem. Sed omnino certum est ¿hic &váde non significare ostensionem, quæ populo fiat, cum dicantur, dum ea fit, pronuntiari verba IN LIBRUM DE SPIRITU SANCTO in sermone de sancto Spiritu ad Amphilochium hocτὸν θεοφόρον δὲ ἄνθρωπον ὡς πολλοῖς τῶν ἁγίων Πατέρων εἰρημένον οὐ παραιτούμεθα· ὧν εἷς ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τῷ πρὸς Ἀμφιλόχιον περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος λόγῳ τούτῳ χρησάμενος τῷ ὀνόματι, καὶ ἐν τῇ πεντηκοστοῦ ἐννάτου ψαλμοῦ ἑρμηνεία. Natu γνωστικὸς, καὶ ἤδη ἅγιος, θεοφορῶν καὶ θεοφορούσ μικρῷ πρόσθεν θεοφόρων εφιλοσόφησεν. Ut quispiam Τί οὖν πρὸς τούτοις ἔτι ; Πρόσεχε πῶς ὁ χρεώστης εὐγνώμων περὶ τὸν Ηχομεν ὑμῖν εὐγνώμονες ὀφειλέται τοῦ λόγου, οὐχ ὅσον ὀφείλομεν πληροῦντες, ἀλλ' ὅσον ἔχομεν τῆσαι post vocem βαπτίσματος, τῆς δόξης ἀποπληρώσει in τῆς δοξολογίας ἀποπληρ. At Re μεγάλην ἔχοντα πρὸς τὸ μυστήριον ισχύν, θεσ
col. 1393–1394page 5 of 8
PG 32:1393multum momenti habent ad mysterium: at in Ec- A num autem sic legitur: Verba invocationis, cum clesia Gra:ca non ostenditur, neque attollitur adorandum Christi corpus nisi post consecrationem, cum dicitur paulo ante communionem, Tà äyia tolç åɣíois, Sancta sanctis. Significat ergo consecrationem et oblationem Eucharistiæ, quasi π dvadɛlşet idem valeat, quod cum conficitur vel consecratur panis Eucharistiæ. Nam avadɛixvúɛtv sonat idem quod efficere, ut pluribus exemplis confirmat Budæus ex Gregorio Nazianzeno citans orat. in nonam Dominicam, pag. 699: Tedɛutaïos ó &vôper- Toç &vedɛlyon, Postremus homo creatus est. Et in Annotationibus in Pandectas idem verbo Latino, Designo, tribuit, ut ostendere valeat et patrare, quemadmodum et 11 ad Tim. iv, 14: 'Aλéžavôpos ærarius mulla mala mihi ostendit. Sic et ipsa Basilii Liturgia, dum orat sacerdos, petit a Deo, 'Ayıά- Ut sanctificet et eficiat hunc quidem panem ipsum pretiosum corpus Domini. Nam et ita e Syriaco vertit Andreas Mazius in eadem Liturgia Basilii, Et efficiat panem istum corpus gloriosum Domini. Et in Liturgia S. Jacobi, “Iva Et in ea Chrysostomi Postremo apud Clementem, lib. vii, c. 17, Gonstitutionum apost., in eadem formula consecrationis, Ŏws &ophin tov &prov toutov σwμa to Xplotou, Ut efficiat pa- C xem hunc corpus Christi. In veteri etiam interpretatione apud Burchardum, in Decreto, libro De universa Ecclesia, cap. 223, hic Basilii locus ita vertitur : Quæ enim Scriptura salutiferæ crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quæ multifariam digesta super panem et calicem prolixa orationis et consecrationis verba commendavit? Apud Gratiapanis Eucharistiæ et calix benedictionis offertur, quis ex sanctis Patribus scripta nobis reliquit ? Harc et alia ejusmodi colligebamus ad tuendam versionis bujus emendationem in Elencho errorum Philippi Mornæi, eap. 4, lib. v, a nobis vernacula lingua edito ante annos xviu; quod idcirco moneo, ne quis forte existimet hæc a nobis fuisse decerpta e novis Exercitationibus Isaaci Casauboni, exercitat. 16, num. 33, cui cum talia multa illustrissimus cardinalis Perronius loca Patrum indicasset, cum illi, tum nobis sæpe professus erat, se de sanctissimi Eucharistiæ sacramenti veritate cum Ecclesia Romana sentire, ac fidem dederat se Calvinianis erroribus nuntium proximis feriis Pentecostes remissurum; sed nimirum aliquando et cœ- lum et animum mutant, qui trans mare currunt : utinam non coelos et animas sæpenumero perdant. Hic ego tamen facere non possum, quin mirari me tester ac miserari hominis cæcitatem et inconstantiam, qui cum ad hujus illustrationem loci tam multa Patrum testimonia congessisset, ex quibus constat illos existimasse Cbristi verba ex evangelistarum libris deprompta pronuntiari debere cum Eucharistia consecratur, Spiritum sanctum invocari, et alias sacræ formulæ voces proferri, quas Liturgiæ Græcæ Lalinæque præscribunt : tamen in templum a museo discedens in verba Calvini juraret, ordinem administrationis sacramentorum ab eo traditum observaret, qui omnia illa pro magicis incantationibus habet, nec ullas evangelistarum voces proferri sinit, sed una cum pane et calice promissiones fidelibus offerri, non ulla demurmurari verba præter vivam prædicationem, quæ auditores ædificet, nec aliud præscribit lib. 1v Institut., c. 17, num. 39. Plures Ducæi notas omisimus, quia minus necessariæ videbantur.δ χαλκεὺς πολλά μοι κακὰ ἐνεδείξατο, Alexander σαι καὶ ἀναδεῖξαι τὸν μὲν ἄρτον τοῦτον αὐτὸ τὸ τί μιον σῶμα τοῦ Κυρίου, ἁγιάσῃ, καὶ ποιήσῃ τὸν μὲν ἄρτον τοῦτον σῶμα τοῦ Χριστοῦ. ποίησον τὸν ἄρτον τοῦτον τίμιον σῶμα τοῦ Χριστοῦ.
col. 1397–1398page 6 of 8

Ordo novus. Ordo Ordo velus. Novus. 68. Senatui Tyanorum. 259. Eusebio episcopo Samosato run). 187. Terentio comiti. 256. Eusebio episcopo Samosato rum. 202. Consolatoria. 271. Antiocho. 183. Civibus Satalenis. 296. Satalensibus. 279. Modesto præfecto. 301. Diaconissis Terentii comitis filiabus. 407. Militi. 287. Julittæ viduæ. 288. Tutori hæredum Julittæ. 422. Helladio comiti. 277. Modesto præfecto. 276. Modesto præfecto. 164. Andronico duci. 203. Presbyteris Tarsensibus. 204. Cyriaco Tarsi commoranti. 87. Ad Simpliciam hæreticam. 174. Firmino. 234. Sine inscriptione, piæ ac re ligiosæ excercitationis causa. 318. Jovino episcopo Perrhes. 507. Eustathio episcopo Sebastiæ. 58. Meletio episcopo Antiochiæ. 195. Theodoto episcopo Nicopoli 413. Gregorio sodali. tano. 313. Pomenio episcopo Satalo Ordo vetus. 337. Ascholio episcopo Thessalo nicensi. 241. Sine inscriptione, causa ali plæ. 342. Evagrio presbytero. 270. Antiocho. 387. Eupaterio et filiæ. 197. Diodoro. 395. Amphilochio ordinato epi scopo. 258. Eusebio episcopo Samosato, rum. 378. Jovino comiti. 338. Ascholio episcopo Thessalo nicæ. 339. Ascholio episcopo Thessalo nicæ. 251. Eusebio episcopo Samosato rum. 252. Eusebio episcopo Samosato rum. 269. Antiocho presbytero fratris Eusebii filio, qui cum pa truo exsulante versabatur. 412. Gregorio Basilius. 414. Glycerio. 335. Sophronio episcopo. 302. Theodoræ canonicæ. 283. Ad viduam. rum. 410. Magneniano comiti. 343. Urbicio monacho. 328. Theodoro. 78. Exemplar fidei a sanctissimo Basilio dictatæ, cui sub scripsit Eustathius Sebastiæ episcopus. 364. Atarbio. 253. Eusebio episcopo Samosato rum. '265. Eusebio episcopo Samosato rum. 59. Meletio episcopo Antiochiæ. 196. Theodoto episcopo Nicopoli tano. 382. Olympio. 315. Abramio episcopo Batnorum. 520. Petro episcopo Alexandriæ. 341. Paconio presbytero. 167. Diodoro Antiochiæ presby lero. 257. Eusebio episcopo Samosato rum. 366. Antipatro. 8. Eusebio episcopo Samosato rum. 71. Alexandrinis. 60. Ecclesiæ Antiochenæ. 262. Eusebio episcopo Samosato rum. 418. Numerario Præsidum. 419. Alteri Numerario. 420. Tractatori Præsidum. 253. Eusebio episcopo Samosato rum. 268. Antiocho. 356. Aburgio. 376. Trajano. 577. Trajano. 592. Amphilochio Heraclidæ no mine. 81. Eustathio Archiatro. 374. Victori exercitus duci, 128. Victori ex-consuli. 594. Amphilochio episcopo Iconii. 334. Sophronio Magistro. 560. Aburgio. 380. Arinthæo. 333. Sophronio Magistro, in Eu mathii gratiam. 316. Otreio Meletines. 266. Presbyteris Samosatensibus. 294. Samosatorum Senatui. 306. Eustathio scopo. epi 310. Theodoto episcopo Berœæ. 213. Antipatro Præsidi. 214. Antipater Basilio. 1. Amphilochio de canonibus, 80. Eustathio medico. 406. Amphilochio episcopo Iconit. 398. Amphilochio episcopo Iconii, 329. Sophronio Magistro. 369. Meletio Archiatro. 368. Zoilo. 312. Euphronio episcopo Coloniæ Armeniæ. 359. burgio. 55. Ambrosio episcopo Mediola, nensi. 263. Eusebio episcopo Samosato ruin. 2. Amphilochio de canonibus. 597. Amphilochio Iconii episcopo. 402. Amphilochio Iconii episcopo. 596. Amphilochio Iconii episcopo. 77. Maritimis episcopis. 75. Ad Neocæsarienses. 322. Elpidio episcopo. 548. Elpidio episcopo consolato. ria. 63. clericos Neocæsarienses. 281. Eulancio. 227. Sine inscriptione, defensionis causa. 64. Ad Primores Neocæsareæ, 170. Olympio. Himmeriæ

col. 1399–1400page 7 of 8

Ordo naus. Ordo velus. Ordo Novus. Ordo velus. 570. Hilario. 74. Occidentalibus. 242. Sine inscriptione, viri pii causa. 349. Terentio comiti. 250. Dorotheo presbytero. 272. Meletio Antiochiæ episcopo. 5. Amphilochio de canonibus. 403. Amphilochio Iconii episcopo. 280. Clero Samosatensi. 299. Berceais. 298. Berœæis. 297. Ad Chalcidenses. 79. Adversus Eustathium Seba stenum. 345. Genethlin presbytero. 385. Demostheni, aliorum episco porum nomine. 73. Monachis suis. 400. Eidem ad aliam quæstionem responsio. 401. Eidein ad aliam quæstionem responsio. 391. Eidem Amphilochio. 264. Eusebio episcopo Samosato 191. Nicopolitanis presbyteris. rum. 10. Eusebio episcopo Samosato rum. 192. Nicopolitanis presbyteris. 260. Eusebio episcopo Samosato 292. Clericis Coloniensibus conso latoria. 290. Coloniæ Magistratibus. 193. Clericis Nicopolitanis. 194. Magistratibus Nicopolitanis. 595. Amphilochio Iconii episcopo. 404. Amphilochio fconii episcopo. 399. Amphilochio qui euni consu luerat. 326. Barsæ Edessæ episcopo exsu lanti. 293. Eulogio, Alexandro et Harpo crationi Ægypti episcopis exsulibus. 321. Petro episcopo Alexandriæ. 327. Barse Edessa episcopo exsu lanti. 9. Eusebio exsuli. 486. Ad conjugem Arinthæi ducis consolatoria. 244. Sine inscriptione, de raptu. 11. Eusebio sodali commendatitia pro Cyriaco presbytero. 550. Sophronio Magistro. 216. Sine inscriptione, pro Hera. 416. Ilimerio Magistro. 217. Sine inscriptione, pro llera. 365. Harmatio magno. 42. Maximo Scholastico. 425. Valeriano. 274. Modesto præfecto. 275. Modesto præfecto. 278. Modesto præfecto. 336. Ad episcopum. 284. Ad viduanı. 304. Ad Censitorem, causa mona chorum). 229. Sine inscriptione, ut patroci nium ecclesiæ conciliet. 417. Commentariensi. 245. Sine inscriptione, contra ul tores. 246. Sine inscriptione, contra' ul tores. 249. Sine inscriptione, de muliere alllicta. 523. Nectario. rum. 340. Timotheo chorepiscopo. 182. Occidentalibus. 386. Palladio. 70. Ad episcopos Italos et Gallos, de perturbatione ac confu sione Ecclesiarum. 166. Juliano. 210. Festo et Magno. 295. Monachis. 82. Patrophilo Ægeensis Ecclesiæ 285. Viduæ. episcopo. 309. Theophilo episcopo. 66. Nicopolitanis. 490. Nicopolitanis. 405. Amphilochio Iconii episcopo. 238. Sine inscriptione, viri pii causa. 85. Patrophilo Ægeensis Ecclesiæ episcopo. 72. Evæsenis. 291. Ponticæ diœcesis episcopis. 199. Presbyteris Antiochiæ. 311. Pelagio episcopo Laodicea Syriæ. 314. Vito Carrhorum episcopo. 200. Desideratissimis et religio sissimis fratribus compre sbyteris Acacio, Aetio, Paulo, et Silvano, et Silvino et Lu cio diaconis et cæteris fratri 286. Viduæ. 233. Sine inscriptione, causa päi viri. 352. Censitori. 201. Patri scholastici cujusda fato functi consolatoria. 346. Maximo consolatoria. 347. Uxori Brisonis consolatoria. 423. Comiti Privatarum. 357. Aburgio. 252. Sine inscriptione, causa viro rum quorumdam virtute cla rorum. 494. Principali Sebastiæ. 247. Sine inscriptione. 253. Sine inscriptione, patrocini causa. 230. Sine inscriptione, pro egen. 257. Sine inscriptione, pro cogna tis. bus monachis, Basilius epi scopus. 421. Principali. 426. Censitori. 303. Ad monachos ab Arianis vexa 333. Censitori. 325. Epiphanio episcopo. 184. Palladio et Innocentio mona chis. 317. Optimo episcopo. 65. Sozopolitanis. 344. Urbicio monacho. 231. Sine inscriptione, pro ſamulo. 218. Sine inscriptione, pro propin qua. divexato. 219. Sine inscriptione, pro 222. Sine inscriptione, pro egeno. Basilii, carens titulo, pro com terraneo.

col. 1401–1402page 8 of 8

vrdo novus. Ordo velus. Similiter pro hospite. 221. Sine inscriptione, salutandi gratia. Ordo. norus. Ordo velus. 149. Basilius Libanio. 150. Libanius Basilio. 151. Basilius Libanio. 212. Thecla. 152. Libanius Basilio. 223. Sine inscriptione, ut cum amico Pascha celebret. 153. Libanius Basilio. 355. Philagrio Arceno. 375. Pasinico medico. 381. Magniniano. 154. Libanius Basilio. 155. Basilius Libanio. 156. Libanius Basilio. 457. Basilius Libanio. 224. Sine inscriptione, admonitio nis causa. 158. Basilius Libanio. 159. Libanius Busilio. 225. Sine inscriptione, exhortato ria. 160. Basilius Libanio. 161. Libanius Basilio. 367. Hyperechio. 162. Libanius Basilio. 282. Phalerio. 165. Basilius Libanio. 176. Sine inscriptione. Libanius Basilio. 240. Sine inscriptione. 177. Alia sine inscriptione. CCCXXXIII 178. Notario. CCCXXXIV 180. Librario CCCXXXV 142. Basilius Libanio. CCCXXXVI 143. Libanius Basilio. CCCXXXVII 144. Basilius Libanio. CCCXXXVIII 145. Libanius Basilio. 146. Basilius Libanio. 147. Libanius Basilio. 148. Libanius Basilio. Libanins Basilio. Basilius Libanio. 205. Ex epistola ad Julianum Apo statam. Apolinario. Basilio Apolinarius. Apolinario. Basilio Apolinarius. Basilius magno imperatori Theodosio. Urbicio monacho. ORDO ANTEA VULGATUS AD NOVUM REDUCTUS. Ordo Ordo velus. novus. Ordo Ordo velus. novus. Ad Chilonem discipulum suum. Admonitio ad juniores. Ad monachum lapsum. Ad monachum lapsum. In virginem lapsain. Amphilochio de canonibus. Amphilochio de canonibus. Amphilochio de canonibus. Ejusdem ex alia epistola ad Amphilochium de dif ferentia ciborum CCXXXVI. Basilius Gregorio. Gregorio sodali. Gregorio sodali. Gregorio sodali. Eusebio episcopo Samosato rum. Eusebio episcopo Samosato rum. Eusebio episcopo Samosato ruin. Eusebio episcopo Samosato rum. Eusebio exsuli. Eusebio episcopo Samosato rum. Eusebio sodali commendatitia pro Cyriaco presbytero. Gregorio sodali. Gregorio Basilius. Maximo Philosopho. Maximo Scholastico. Gregorio fratri de discrimine essentiæ et hypostasis. Gregorio fratri. Gregorio patruo. Gregorio patruo. Athanasio Alexandriæ epi scopo. Athanasio episcopo Alexan driæ. Athanasio Alexandriæ epi scopo. Athanasio episcopo Alexan driæ. Athanasio episcopo Alexan driæ. Athanasio episcopo Alexan driæ. Athanasio episcopo Ancyræ. Athanasio Athanasii Ancyræ patri. Ambrosio episcopo Mediola nensi. Meletio episcopo Antiochiæ. Meletio episcopo Antiochiæ. Meletio episcopo Antiochiæ. Meletio episcopo Antiochiæ. Ecclesiæ Antiochena.

Continue reading PG 32: Ordo Rerum: Quæ in hoc Tomo Continentur →≣ entire volume
Index
Page scan enlarged

Notebook

Full View