Severianus Gabalitanus Episcopus (OCR)

Severianus Gabalitanus Episcopus (OCR)

Diplomatic text · scholarios OCR (cleaned, language-split) — facsimile OCR-floor baked from pageview 2026-06-18 — PG column chips mark the printed columns.

col. 9–10page 1 of 10

(Fabric. Bibliotheca Græca ed. Harles, tom. X, p. 507.) Severianus Gabalorum in Syria episcopus, Joannis Chrysostomi amicus primum, mox æmulus et inimicus (a), quo ipso non levem maculam aspersit nomini suo, laudisque haud parum amisit, licet ob eloquentiam et ipse a quibusdam Chrysostomus appelletur. Obiit Theodosii Junioris, quem sacro baptismo tinxerat, temporibus (c), adeoque post A. C. 408. FABR. Conf. G. Cave Hist. litt. SS. eccles. tom. 1, pag. 375. — L. Ell. du Pin Nouv. Bibl. tom. III, pag. 75; Ceillier Hist. gén. des aut, eccl. tom. IX, pag. 7, 217, 380 seq; Hamberger. Zuverl. Nachricht. tom. III, p. 29 seq.— Saxit Onom. lit. part. 1, ad A. 402. Harl. Hujus Severiani homilias 14 in Genesin mustas se habere testatus est Alexander Brassicanus Præf. in Salvianum. Ex illis sermones 6 Elç noσpoñoilar, de mundi creatione, Græce edidit Henricus Savilins inter sancti Chrysostomi scripta tom. VII, pag. 587 sqq.; Græce et Latine Franciscus Combelis in Au ctario novissimo Bibl. Patrum, tom. I, pag. 211, Paris. 1672. [lidem sermones et homilia De serpente, Gr. cum vers. Lat. Bern. de Montfauc. in bujusce edit. Opp. Chrysostomi, tom. VI, p. 459 seqq. HARL.] Ex bis desumpta fragmenta observat Caveus, quæ in Catena Patrum in Pentateuchumi, a Francisco Zephyro vulgata Latine, ad historiam creationis adducuntur. Nam cætera pleraque ad reliquos Moysis libros Severi potius suut, quam Severiani. FABR. Cfr. Lambec. IV, pag. 62 sqq. de cod. CVII, nr. 4, qui adnotat, primam orat. in ms. cod. CX (apud Lambec. IV, pag. 127), et in ed. Saviliana in principio esse aliquanto auctiorem: add. Kollarii notam, quam conferes, contra Ca veum de cod. Brassicano. Ibid. pag. 262, in cod. CXLVI, nr. 21, sunt excerpta miscellanea ex Fu sebii Pamphili, S. Cyrilli Alex. et Severiani nostri expositionibus in Vetus Testamentum. — Ibid. pag. 364, in cod. CLXIV, nr. 6, est interpretatio variarum Veteris et Novi Testamenti quæstionum ex Theodoreto Cyrensi, Severiano nostro et aliis diversis Patribus. Ibid. in vol. VI, part. 11, pag. 269, in cod. XXV, nr. 7, est inter collectanea medica Græco-barbara fragmentum Severiani nostri de no mine primi hominis, Adami. Et de hominis appellatione, in cod. Escorial. teste Pluero in Itin. per Hisp. pag. 189. Paris. in Bibl. publ. cod. DCCLVI, nr. 2, Severiani homilia In mundi creationem. Ibid. in cod. DCCLVIII, ac DCCLXXVII, 1 (in appendice ad catal. II, p. 613), homiliæ sex (sed in priore manca) in eamdem. In cod. CCCXLIII, nr. 4, fragmentum, quo explicatur illud Genes.: Fe citque Deus duo luminaria mayno. - Florentiæ in cod. Laurent. XXVII, nr. 3, plut. 4, sunt Basibi in Hexaemeron bomiliæ 9, in quod opus nonnulla aspersa sunt scholia marginalia, in his Severiani nostri. Vid. Bandin. Cat. codd. Gr. Laur. 1, p. 550 seqq., qui non solum scholion quoddam ad principium ko iniliæ 4 de Moyse aflert; sed in nota quoque 2 suspicatur, illa scholia excerpta esse ex ejus homiliis in (a) Socrates vi. 11 et 24; Sozom. vIII, 40; Niceph. x, 9; Palladius in Vita Chrysost. recentioribus Tillemont. tom. XI Memor. pag. 171 seqq.; Gotfridus Hermantius in Joan. Chryso stomi Vita, etc. (b) Rich. Montacutius tom. I Orig. ecclesiast., pag. 112. (c) Gennadius c. 21 De script. eccles. In codice vetustissimo Corbeiensi: Severianus Gabanæ Ec clesiæ episcopus – moritur Minore Theodosio, filio suo in baptismate, imperante. FABR. Severianus a Gennadio 1. c. vocatur vir in divinis Scripturis eru ditus, et in homiliis declamator udmirabilis, et addi tur, eumden ab Arcadio et saneto Joan. Chry sostomo ad faciendum sermonem frequenter voca tum esse Constantinopolin. At stylum ei parum felicem, jejunum et flaccidum esse, nec Græci ser monis elegantiam atligisse, notat Cave 1, p. 375.

col. 11–12page 2 of 10

SEVERIANUS GABALORUM EPISCOPUS.

Genesin, quas mstas se habere testatus est-Alex. Brassicanus præf. in Salvianum. — Ibid. in cod. I, ur. 14, plut. 57, excerptum ex: Stvoriano circa mundi creationem et alia theologica: præterea de xxn litteris Hebræorum Moys rails a Deo in monte Sina; de x1 magnis montibus; de mensibus apud Judæos, Macedones et. Egyptios; de asse, scilicet de nummis ac de triginta denariis, quibus venditus est Jesus Christus: Vid. Bandin. I. c. tom. II, pag. 433. Sec. Montfaucon Bibl. biblioth. msst. in bibl. Vaticana (pag. 133 et p. 139), in septem codd. In bibl. Casinensi (pag. 222, ac pag. 225, nr. 305), topfinite. Mediolani in bibl. Ambrosiana (pag. 523), sermones. Harl. 1 omilias 88 Severiani in homiliario quodam ms. bibl. Ambrosianæ exstare testatur Mabillonius tom. 1 Musei Italici, pag. 13, alias etiam in codice bibl. Casinensis, de quo idem pag. 124. Apud ŒŒEcumenium in 1 ad Corinth. vi, pag. 416 edit. Veronens. citatur ¿ ¿v ȧyíoiç Σsunpiavòs teúxel vt', Idem in cap. vii, p. 423, In serpentem aneum, homilia incipit : Græce edita inter tributas Chrysostomo tom. VII Savil. pag. 448. Oratio secunda e decem, quas Chrysostomi nomine in lucem dederat card. Sirletus. Sed Severiano asserun: Joan. Damascenus, Adria- nus papa cum synodo Parisiensi, ut notatum Sirmondo ad Ennodium Ticinensem pag. 88. [Vid. supra, vol. VIII, pag. 506.] De sigillis librorum, homilia quæ incipit : et legitur tom. VI Ducæi pag. 158, cum versione Joan. Jac. Beureri, et Græce tom. V Savil. pag. 689. ·Severiano vindicatur Theodoreti et Adriani papæ auctoritate. FABR. Gr. cum Lat. versione Bern. de Montfaucon, in hujus edit. Opp. Chrysost. tom. XII, p. 402. Sermo De pace, in ecclesia Constantinopolitana habitus A. 401, cum a Joan. Chrysostomo susceptus est, tantum Latine exstat tom, VII Savil. pag. 948. Incipit : In adventu Domini et Salvatoris nostri. Eiç thr eraropáлnoir, In incarnationem Christi, homilia, que incipit: 'Euvhoηy to coū, edita Græce tom. VII, pag. 307, videtur Severianum auctorem habere et sub ejus nomine Latine exhibetur a Combetisio in Bibl. concionatoria. Severiano etiam tribuunt viri docti homiliam De nativitate Christi, quæ occurrit Græce tom. V edit. Savil., pag. 846, et incipit: Mustýpiov Ęévov xal napádo§ov. In neutra harum leguntur, quæ ex Severiani homilia in Nativitatem affert Theodoritus dialogo secundo. De cruœ homiliam et in illud : Tu es, qui venturus es, vulgavit Græce Savilius inter dubia Chryso- stomi tom. V, pag. 898. Incipit : Kaλws hµiv xal σoçuç. Eanı ms. Mazariniano usus idem Combefisius ex Damasceni auctoritate Severiano vindicavit et Latine a se versam edidit tom. 1 Bibl. concionatoriæ, pag. 36, qui utraque etiam lingua vulgavit, Paris. 1656, 4, cum aliis quibusdam Chrysostomi (a). Iden testatus est, homiliam in dedicationem crucis, ex qua fragmentum produxit Gretserus, integram ex- stitisse in bibl. Scorialensi. Quartum Severiani 26yov els tòv stavpóv citat Damascenus 3 De imagg. tem. I, pag. 385, et ɛiç tà Łyxaivia toŭ otavpoŭ pag. 327, 345, 365. FABR. In encania crucis. Fragm. in cod. Vindobon. CCXLVIII, nr. 10: Lambec. 1V. pag. 291. Paris, in cod. DCCLI, 9, bibl. publ. Ibid. in cod. CMLXXIX, nr. 15, Severiani homilia in cœcum a nativitate. · Ibid. in cod. MCVII, 4, et în cod. August. Vindel. (teste Reiser. In Ind. mss. August. pag. 12, nr. 32) it. in cod. Mosquensi X, in 4 (Vid. Matthæi Notit. mss. Mosquens. p. 307, nr. 45, ed. in 8); homilia in illud Apostoli : In eo ha- bitat omnis plenitudo divinitatis. Collectanea ex eo aliisque, in cod. August. Vind. pag. 39. Vid. Reiser. 1. c., pag. 39. Harl. [Elç và 080çaria, in cod. Mosquensi synod. CCLXXI, et edita est hæc homilia a cl. Matthæi in Lectionibus Mosquensib. vol. II, Lips. 1779, 8, p. 1 sqq.] - [Incipit : mpdę Ozodoylav. Repetita est in Append. ad Gallandii Bibl. PP. tom. XIV, p. 145 seqq., ibi primum addita Lat. versione. Cf. Prolegg. ad App., p. 8. Beck. In cod. Mosquens. CCXLVII, qúaıç xal ovola nat' ovdiv diapépet. Vid. Matthæi not. cit. p. 193. HARL.] Ex styli similitudine homilias longe plures Severiano, sed non satis tuta conjectura tribuunt viri docti, ut videre licet apud Eliam du Pin tom. III Bibl. eccles., et Tillemontium tom. XI Memor. pag. 587 seqq. lilam vero De morte innocentium homiliam, quæ incipit: Zelus quo tendat, quo prosiliat livor, et inter sermones Petri Chrysologi legitur CLII, atque inter Patrum homilias ab Alcuino collectas, neuti- quam Severiani esse, sed Latini scriptoris (6), ex ipso filo orationis arguit Combefisius, qui tamen que. Severiani, Gabal. episc. liber in S. crucem, Basilii, etc. Græce ex vetustis codd. card. Mazarini, cum interpretatione Lat. Franc. Combeſis. Paris. PP. max. tom. V, p. 1229. Harl. (b) Atque in Cat. mss. Angliæ, etc., tom. I, part. 11, mensis, Severiani sermo in festo Nativitatis De in- nocentibus. Teste Montfauc. in Bibl. biblioth. mss. HARL.

tatur Severiani episcopi Caralitani De innocentia : sed tom. I. part. 1, p. 116, nr. 2213, de cod. Bod- lei. V, Severiani De innocentibns, et tom. II, part. 1, pag. 14, nr. 550. de cod. eccles. Dunel- II, p. 1253, in cod. monast. B. M. de Becco, Severiani et aliorum in festo SS. Innocentium.

(a) Inscriptio libri est: Chrysostomi liber aureus de educandis liberis. Ejusdem tractatus alii quin- Ant. Bertier. 1656, 8. Homilia eadem Lat. in Bibl. p. 68, ur. 2044 de cod. Oxon. Collegii Jesu ci-

col. 13–14page 3 of 10

NOTITIA.

lınmiliam De SS. Trinitate, quæ incipit: Oi xarà cñg åɣia; et inter suppositas Chrysostomo exstat tom. I edit. novæ, p. 832 (Savil. tom. VI, p. 955, et Ducæi VI, pag. 160); necnon alias plures tomo sexto Ducæi obvias, Severiano potius, quam Joanni Hierosolymitano tribuendas contendit. [Definitiones Severiani, Florent. in cod. Laurent. XI, 6, plut. 74. Sed cuinam Severiano sint ascri- bendæ, Bandin. in Cat. codd. Gr. Laur. III, pag. 99, sibi compertum non esse, fatetur. Harl.] Severiani (a) xxτd tŵy aipetixwv citat Damascenus in Parallelis sacris tom. II, p. 385 seqq. 789. Contra Novatum Gelasius lib. De duabus Christi naturis. At Gennadius c. 21 De script. eccles., Legi, in- quit, ejus expositionem In epistolam ad Galatas, et De baptismo et Epiphaniæ solemnitate libellum gra- tissimum. Citatur ctiam Severianus apud Œcumenium in cap. I Epist. ad Galatas. Et in Anastasii Si- naitæ Hodego cap. 16, pag. 502, affertur locus Severiani in Coloss. 11, 2 (b). Alia ex Catenis in Veteris Testamenti libros fragmenta illius Græce et Latine dedit Combelisius Auctar. noviss. pag. 291-297; poteratque longe plura afferre nisi jure metuisset pleraque quæ in Catenis sub 2:6ŋp. 'Avttox, nomine exstant, ut in illa ad Jobum, Severi potius esse quam Severiani. Severiani alii. Severianus in Africa episcopus et confessor sub Genserico. Vide Prosperi Chronicon p. 746, Aetio II el Sigisvulto coss. (A. C. 437.) - Alius Severianus in Africa episcopus, qui interfuit concilio Sardi- censi A. 317. Necnon Ceramussensis itidem Africanus, qui interfuit collationi Carthag. an. 411. Fabr. Martyrium Severiani, conscriptum a Symeone Metaphraste, in cod. XVI Vindob. nr. 12. Vid. Lambec. VIII, pag. 506, seqq. et Acta sanctor, ad d. 9 Sept. tom. III, p. 555 et 360. Et de cod. Vindob. XIX, ur. 6, Vid. Lamb. ibid. pag. 567, ibique not. Kollar. In bibt. Bodtei. nr. 285, s. cod. CVI, 40, Cromwell. Florent. in cod. Laurent. XX, 8, plut. 11, d. 9 Sept. diversum ab edito in Act. SS. ad dictum diem. Vid. Bandin. Cat. codd. Gr. Laur. 1, pag. 514. - In cod. Mazariniano. — Vita Mediolani in cod. Ambrosiano ; in cod. Sfortiano, de quibus vid. Montfaucon. Bibl. biblioth. manu- scriptarum, pag. 504, 702 et 1515. Harl.] Severianus, Africæ proconsul, cajus virtutes impense laudat Apuleius in Floridis. Severianus, Aphrodisiadis in Caria episcopus, qui interfuit concilio Constantinopolitano an. 555. Severianus, Arethusius in Syria episcopus, qui subscripsit epistolæ missæ ad concilium Constauti- nopolitanum sub Mena an. 536. Severianus Damascius, eruditione et critica laude insignis, cujus e Damascio meminit Suidas in Nó- µɔí, el Σɛ6ŋpiavós. Photius cod. ccxLI; Zeno, imperator, summas ipsi pollicitus est dignitates, si, clinicorum superstitione relicta, Christianus fieri vellet : quod ille renuit. [Severianus, episc. Caralitanus, cui in cod. Oxon. (ut paulo ante adnotavimus) sermo De innocentibus attribuitur. HARL.] Severianus Gabalensis in Gallia episcopus, quem aiunt fuisse anto medium sæculi 111, et celebrari in quibusdam Martyrologiis 25 Januar. Ei sunt qui tribuant sermonem De paralytico, qui est inter Petri Chrysologi sermones quinquagesimus. Incipit: Christums in humanis artibus. Alius Severianus in Gallia episcopus subscripsit concilio Regiensi, an. 459. [Jacobus Severianus de disciplinis variis, Romæ in cod. monasterii Cryptæ-Ferrata, teste Montfaucon. in Bibl. bibliothec. manuscriptarum I, pag. 200. HARL.] Julius Severianus, rhetor, de quo dixi in Bibl. Latina med. et inf. æt. FABR. In ed. Mansi tom. IV, p. 205. Add. Julli Severiani Syntomata rhetorices, per Lucam Fruterium, Antwerp. 1589, 8, in cal, biblioth. Leidensis, pag. 270. Julil Sover. De 7 disciplinis liber ms. in & Perizon. Leidens. Vid. catal, bibl. cit. p. 494, nr. 11, et Oxon. in cod. C. collegii Corporis Christi, sive nr. 1567, cat. mss. Bibl, biblioth. msstar. pag. 045. In bibl. Bodlei. mann. Bibl. Orient. tom. III, pag. 579, 384, 437, que collectionibas: sic in cod. CXII Cromwelli, Vindel. Vid. Reiseri Indic. mss. p. 9 et 59. codd. Coislin. Vid. Montfauc. Bibl. Coist. pag. 41, Marc. pag. 17, bis et 22, et eel. Morelli in Bibl. Month.. Bibl. biblioth. mss. pag. 1309. Harl.

Angliæ, etc. 1, 2, pag. 51. Harl.] (a) Severiani, a Severo monacho nominati, in hæreticis sæc. vi numerantur. Secundum Montfauc. excerpta ex Philoponi libro De dogmate Severiano- ram, et ibid. pag. 647, Leontii monachi opuscula varia contra Acephalos, Severianos, etc., ac pag. 777. In cod. card. Radulphi Anastasii Sinaite Syntagmu inscriptionum döŋyús, et contra Severianos alios- que hæreticos. -Vindobon. in cod. LXXVII, Abu- caræ confutatio hæresis Acephalorum, Severiano- ritm, id est Jacobitarum. Vid. Kollar. ad Lambec. VII, p. 292. - De seeta Jacobitar. Vid. Assemann, B. O. tom. I. p. 424; II, p. 67, et tom. HI, pag. 503 sqq., 355, 579, 385 sqq. etc., ac tom. IV multis locis. Item Schroeckl christl. Kirchengesch. toin. XVIII, p. 631 seq. De Severianis add. Asse- 543. Confutantur a Nathanaele et Gabriele Taura- tha, ibid. p. 224, 457. Harl. (6) Add. paulo ante de illa alifsque ineditis lia- miliis adnotata. In Theodoriti diategis fragt._Se- veriani. Vid. supra, vol. VIII, p. 291. Fra- gmenta in permultis restant catenis Patrum aliis- 8. r. 291, cat. miss. Angliæ, etc. in codd. August. 42, 67, 76, 82, 83, 84, 263, 264, et sæpius. Venet. in cod. Marcian. Vid. Catal. codd. Gr. msta. Gr. et Lat. I, p. 30 et 32. Florent. in codd. Laurent. Vid. Bandin. Cat. codd. Gr. Laur. I, p. 102, 254,363, 545, nr. 1.- in cod. Mazarin. Vid.

col. 15–16page 4 of 10

PG 65:15ΣΕΒΕΡΙΑΝΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΑΒΑΛΩΝ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΙΑ . Α'. ᾿Ανοιγέσθω σήμερον πᾶν στόμα πρὸς θεολογίαν, καὶ ἀνυμνείτω σᾶς λόγος τὸν ἐξ οὐρανῶν ἐπιλάμψαντα Θεόν Λόγον πᾶν στόμα λαλείτω, πᾶσα γλῶσσα φθεγγέσθω, πᾶσα ψυχή χορευέτω, πᾶσα ἡ γῆ ψαλ λέτω. Σήμερον λόγοι φωτὸς ἐν ἡμέρᾳ φωτὸς τοὺς υἱοὺς τοῦ φωτὸς καταλάμπουσιν. Συμφωνείτω τοῖς ἐπουρανίοις τὰ ἐπίγεια· ὑμνείτω μετὰ τῶν ὑπερκοσμίων δυνάμεων τὰ ἐν τῷ κόσμῳ φαινόμενα. Αλη θείας γὰρ ἐπιφανείσης καὶ βασιλέως ἐπουρανίου, πάντας δεῖ συνδραμεῖν εἰς κοινὴν τοῦ Δεσπότου τῶν

SEVERIANI GABALORUM EPISCOPI

col. 17–18page 5 of 10

PG 65:17ἁπάντων ὁμολογίαν. Χριστοῦ παρουσία, ἀληθινοῦ φωτὸς ἐπιδημία. Χριστοῦ παρουσία, τῆς οἰκουμένης πάσης εὐεργεσία. Χριστοῦ παρουσία, τοῦ παντὸς κόσμου ελευθερία. Χριστὸς ἀνυμνεῖται, καὶ κόσμος ἁγιάζεται. Χριστὸς κηρύττεται, καὶ ἡ οἰκουμένη φω τίζεται. Χριστὸς περιαγγέλλεται, καὶ πᾶσα ψυχὴ τὸν οὐράνιον πόθον ἐνδύεται. Εγγυᾶταί μου τὸν λόγον ἡ πεῖρα τῶν πραγμάτων. Β. Ορα γάρ μοι τὴν θεοπρεπῆ ταύτην τῆς Ἐκε κλησίας κατάστασιν, ὅρα τοῦ οὐρανίου πόθου τὴν άσβεστον λαμπάδα· ὅρα τοῦ σώματος την φύσιν συνακμάζουσαν τῇ τῶν ἀγγέλων λειτουργία. Ανθρωποι ἀπὸ γῆς ὄντες, καὶ γῆν οἰκοῦντες, καὶ ἀποστρεφόμενοι, τοῖς οὐρανίοις συναμιλλώνται νόμοις. Ἠρνήσαντο τοῦ σώματος τὴν φύσιν, ἐδέξαντο τῶν ἀγγέλων τὴν λειτουργίαν· τοιαύτη γὰρ ἡ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ. Πολιτεύεται μὲν ἐπὶ τῆς γῆς, τάξιν δὲ ἔχει οὐρανίων πραγμάτων (2). Τί ἔργον τῶν ἐν οὐρανοῖς ἀγγέλων ; τὸ τῷ Θεῷ λειτουργεῖν. Τί ἔργον τῶν ἐπὶ γῆς ὁσίων; τὸ τὸν Θεὸν ἀνυμνεῖν. ἂν τοίνυν ὁμότιμος ή λειτουργίᾳ, ὁμότιμος καὶ ἡ ἀξία. Διὰ τοῦτο ὁ μακάριος ΔαΕἰδ τὴν πνευματικὴν ἀνακρουόμενος λύραν, καὶ τὸν σωτήριον τῆς θεολογίας ανακηρύττων ὕμνον ἔλεγεν, ὡς ἀρτίως ὑπεψάλλομεν· Ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ἐπίστρεψον ἡμᾶς, καὶ ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου, καὶ σωθησόμεθα. Γ. Οὐδέπω ἀπήντησεν ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης, καὶ οι πρόδρομοι τῆς βασιλείας εκήρυττον λέγοντες· Ὁ ποιμαίνων τὸν Ἰσραὴλ, πρόσχες. Εἰπὲ, ὦ Προφῆτα, τηλαυγώς, ὃ λέγεις· σαφήνισον, ο κηρύττεις. Οποῖον ποιμένα λέγεις; πολλοὶ γὰρ ἐποίμαινον. C Μωϋσῆς ποιμὴν ἦν, Ααρών ποιμὴν ἦν. Εποίμανες γάρ, φησί, τόν λαόν σου ἐν χειρί Μωϋσῆ καὶ Ααρών. Ποιμὴν ἦν καὶ ὁ Δαβίδ· Ἐξελέξατο γάρ, φησίν, τὸν δοῦλον αὐτοῦ ποιμαίνειν Ἰακὼβ τὸν δοῦλον αὐτοῦ, καὶ Ἰσραὴλ την κληρονομίαν αυτ τοῦ. Τί τοίνυν τῇ προσηγορίᾳ τοῦ ποιμένος κρύπτεις τὴν ἀξίαν τοῦ καταγγελλομένου ; διόρισαι σαφῶς, δ λέγεις· εὐκρινεῖ καὶ ἀσυγχύτῳ χρῆσαι τῇ φωνῇ τοῦ κηρύγματος. Λέγεις· Ο ποιμαίνων τὸν Ἰσραὴλ, πρόσχες· ὁ ὁδηγῶν ὡσεὶ πρόβατον τὸν Ἰωσήφ ὁ δὲ ποιμὴν οὐδέπω κηρύττει τοῦ μηνυομένου τὴν ἀξίαν διὰ τὴν πρὸς ἄλλους ποιμένας όμωνυμίαν. Δ΄. Τί οὖν ; οὐδέπω ἐνόησας τὴν ἀξίαν, φησίν ; σαφηνίζω σοι τὴν ἀλήθειαν. Ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν χε ρουβίμ, ἐμφάνηθι, ἐξέγειρον τὴν δυναστείαν σου, καὶ ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡμᾶς. Ορᾶς πῶς ἅπασαν ἐγύμνωσεν τοῦ προφητευομένου τὴν ἀξίαν; Ορᾷς, πῶς τῷ βασιλικῷ καὶ ὑπερκοσμίῳ θρόνῳ τὸν βασιλέα τῆς δόξης ἀπήγγειλεν ἐποχεῖσθαι τὸ νῦν ; Ὅθεν καὶ ὁ Σωτὴρ ἐπιβεβαιῶν τοῦ Προφήτου την πρόῤῥησιν, βοᾷ διὰ τῆς εὐαγγελικῆς χάριτος· Ἐγώ εἰμι ὁ ποι μὴν ὁ καλός. Ἐπειδὴ γὰρ ὡς ἄνθρωποι, φησίν, λογικαὶ τὸν Θεὸν οὐκ ἐπέγνωτε, κἂν ὡς ἄλογα πρόβατα τὸν ποιμένα γνωρίσατε.

ORATIO IN DEI APPARITIONEN.

col. 19–20page 6 of 10

PG 65:19Ε'. Βουλόμενος, δὲ ὁ Προφήτης καὶ τὸν καρπὸν ἐπι δεῖξαι τῆς τοῦ ποιμένος ἐπιδημίας. Εξέγειρον, φη σὶν, τὴν δυναστείαν σου, καὶ ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡμᾶς. Η γὰρ τοῦ Σωτῆρος επιφάνεια πηγή πάσης εὐεργεσίας. Επεφάνη τοίνυν ὁ λυτρωτής πάσης τῆς οἰκουμένης, πάντα ἀναλαβὼν εἰς ἑαυτὸν διὰ τὴν αὐ τῷ πρέπουσαν ἀγαθότητα. Ἐπειδὴ γὰρ εἶδεν πάντα τὰ ἐν ἀνθρώποις διαπεσόντα, καὶ τὴν ἱερωσύνην, ἣν δέ δωκεν ἐν τῷ Ἰσραήλ, καὶ τὴν προφητείαν, καὶ πάντα τὰ ἐξαίρετα, αὐτὸς ἀνακαινίζει δι᾽ ἑαυτοῦ τὰ ἑαυτοῦ δῶρα· καὶ πῶς; Ακουε. Γ'. Εγένετο προφήτης, ἐπειδὴ ἐνοθεύθη ἡ προφητεία παρὰ τῶν ἀναξίων, καθώς γέγραπται· Προφή την ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν, ὡς ἐμέ. Γίνεται ἀπόστολος κατὰ τὸ εἰρημένον· Κατανοήσατε τὸν ἀρχιερέα καὶ ἀπό στολον τῆς κλήσεως ἡμῶν Ἰησοῦν. Γίνεται καὶ ἱερεὺς, καθά φησιν ὁ Ὑμνογράφος· Σὺ εἶ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. Γίνεται καὶ διάκονος, ὥς φησιν ὁ γενναῖος Παῦλος· Λέγω γὰρ Χριστὸν διάκονον γεγενῆσθαι περιτομῆς ὑπὲρ ἀληθείας Θεοῦ, εἰς τὸ πληρῶσαι τὰς ἐπαγγελίας τῶν πατέρων. Διὰ πάσης οὖν ὁδεύει τάξεως. Γίνεται πάλιν καὶ ἀναγνώστης. Λαβών γὰρ τὸν Ἡσαΐαν ἀνεγίνωσκεν, ὡς δείκνυσι τὸ Εὐαγγέλιον, ἵνα καὶ τοῦ προφήτου τὰς φωνὰς βεβαιώσῃ, καὶ τῆς ἐκκλησίας τοὺς βαθμούς τιμήσῃ. Εγένετο καὶ βασιλεύς. Ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων· ὡς φησιν ὁ Ναθαναὴλ· Σὺ εἶ ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ· σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. Ζ'. ᾿Αλλ' ἐρεῖ τις ἴσως τῶν περιεστώτων· Τί οὖν πρὸς ἐμὲ τὸν λαϊκὸν, εἰ προφητείαν καὶ ἀποστολὴν καὶ ἀρχιερωσύνην ἐνεδύσατο; τί πρὸς ἐμὲ τὸν ἐν λαῖ κῇ τάξει κατηλεγμένον; Μάλιστα μὲν διὰ πάντας ἀν θρώπους γέγονεν ἄνθρωπος ὁ φιλάνθρωπος. Εἰ δὲ βούλει αὐτὸν καὶ λαϊκοῦ τάξιν ὑπερχόμενον ἰδεῖν διὰ σὲ, ἀνάκρινον παρὰ σὲ αὐτῷ καὶ σκόπησον τὰ ῥη θησόμενα. Ομολογουμένως ὁ βαπτίζων οὐκ ἐν χώρᾳ ἐστὶν τοῦ ἱερέως, ὁ δὲ βαπτιζόμενος, οὐκ ἐν τάξει τοῦ λαϊκοῦ καθέστηκεν; "Ορα οὖν Ἰωάννην ἐν τάξει ἱερέως βαπτίζοντα, καὶ τὸν Χριστὸν ἐν λαϊκῷ τάγμα τι βαπτιζόμενον. Σήμερον γάρ, ἀδελφοί, σήμερον τὴν διὰ τῶν ὑδάτων ὑπῆλθεν οίκονομίαν. Οὐκ ἐκ τῶν ὑδάτων ἁγιαζόμενος, ἀλλὰ τοῖς ὕδασιν τὸν ἁγιασμὸν παρεχόμενος. Ἰωάννης ἐπλήρου τὸ σχῆμα τὸ ἱερατικὸν, προσέρχεται ὁ Λυτρωτής τῆς οἰκουμένης τῷ βαπτίζοντι, ὁ φωτίζων ἐν Πνεύματι, ὁ βασιλεὺς τῷ προς δρόμῳ, ὁ Θεὸς τῷ προφήτῃ. Ἰωάννης, ἀδελφοί, οὐκ ἡγνόησεν τὴν ἀξίαν διὰ τὴν οἰκονομίαν· οὐκ ἔσφαλεν αὐτὸν τὸ σχῆμα τοῦ σώματος· οὐκ ἠπάτησεν αὐτὸν ή φαινομένη σὰρξ, ἀλλὰ περιέλαμπεν αὐτὸν ἡ κρυ απτομένη δύναμις, ἦν καὶ τοῖς ἀγνοοῦσιν ἐκήρυττεν. Λύχνος γὰρ ἦν ἅγιος ὁ θαυμάσιος· λύχνος, περὶ οὗ Ητοίμασα λύχνον τῷ Χριστῷ μου, διὰ τοῦ Προσ φήτου προείρηται. Λύχνος δὲ ὁ Ἰωάννης προανηγό

V. Volens autem Propheta etiam fructum osten- ▲ dere adventus hujus pastoris: Excita, dixit, potentatum tuum, et veni ad salvandum nos³. Apparitio enim Salvatoris, fons totius est benefcii. Apparuit itaque Redemptor orbis universi, omnia suscipiens in se, propter congruentem sibi bonitatem. Caum enim vidisset omnia quæ in hominibus sunt corruisse, et sacerdotium quod dederat Israeli, et prophetiam, et omnes prærogativas; ipse renovat per se ipsum dona sua. Quomodo vero? Audi. VI. Factus est propheta, postquam adulterata est propheția ab indignis, juxta quod scriptum est Prophetam vobis suscitabit Dominus Deus noster er fratribus vestris, sicut me. Electus est apostolus, secundum quod dictum est: Considerate pontifcem et apostolum vocationis nostræ Jesum". Effectus est etiam sacerdos sicut ait Hymnographus: Tu es sacerdos in sæculum secundum ordinem Melchisedec ". Effectus est quoque diaconus, ut inquit generosus Paulus: Dico enim Christum diaconum factum fuisse circumcisionis pro veritate Dei, ad complendas promissiones patrum”. Per omnem igitur transit ordinem. Effectus est pariter etiam lector. Accipiens enim Isaiam legebat, sicut declarat Evangelium, quo etiam prophetæ confirmaret voces, et honoraret gradus ecclesiasticos. Fuit et rex, Rex regum“; ut inquit Nathanael: Tu es Filius Dei; tu es rex Israel 18. VII. Sed dicet fortasse quispiam circumstantium Quid igitur ad me hominem sæcularem, si prophetiam et apostolatum et pontificatum Christus induit? quid ad me in sæculari statu positum? Maxime vero propter omnes homines factus est homo humanissimus ille. Ac si vis videre illum laicalem statum obeuntem propter te, reputa tecum et cousidera que jam dicenda sunt. Sine controversia qui baptizat nonne in ordine est sacerdotali; qui vero baptizatur, nonne in laicali gradu constitutus est? Attende igitur Joannem in gradu sacerdotis baptizantem, et Christum in laicali statu baptizatum. Hodie namque, fratres, hodie dispensationem subivit aquarum: non ex aquis sanctificatus, sed aquis sanctificationem indens, Joannes vicem gerebat sacerdotis; accedit Redemptor orbis ad baptizantem, is qui illustrat in Spiritu, rex ipse ad præcursorem, Deus ipse ad prophetam. Joannes, fratres, non ignorabat dignitatem propter dispensationem; non fefellit eum habitus corporis; non decepit eum apparens care; quin potius illustravit eum occulta virtus, quam ignorantibus quoque praedicabat. Lucerna quippe sancta erat vir ille admirandus: lucerna de qua: Paravi lucernam Christo meo“, per Prophetam pradictuus fuerat. Lucerua vero Joannes pranomiΖ'. © Psal. Lxxix, 2. • Deut. xv, 15. ** Hebr. 111, 4. 17. 16 | Tim. vi, 15. 15 Joan. 1, 49. "Psal. cxxxI, Forte sol, ex errore typogr. 1 Psal. cix, 4. "Rom. xv, 8. . Luc. 1V, T. Y

col. 21–22page 7 of 10

PG 65:21μεντας, οὐκ ἐπειδὴ τῷ Θεῷ λόγῳ, τῷ φωτὶ τῆς ἁληθείας, χρεία ἦν τῆς ἀπὸ τοῦ λύχνου προσθήκης· ήλιος γὰρ ἦν δικαιοσύνης· ἀλλ' ἐπειδὴ τὸν ἐν σαρκί κρυπτόμενον Κύριον εγνώριζεν, ὡς ἐν νυκτί, τῇ Ἰουδαϊκὴ καταστάσει, τὸν λύχνον ἀπαστράπτων τοῦ θείου Λόγου. Καλεῖται οὖν λύχνος εἰκότως. Η'. Καὶ ὁρᾶτε τὸ θαυμαστὸν, ἀδελφοί. Ότε παρῆλθεν ἐπὶ τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν ὁ πρὸς ἡμᾶς ἐπιδημέτας Δεσπότης, ἄνθρωπος διὰ φιλανθρωπίαν γενόμενος, καὶ ἦν ξένον θαῦμα, ὅτι Θεὸς ἐν ἀνθρώποις, ἐν δούλοις ὁ Δεσπότης, μετὰ τῶν ποιημάτων ή ποιητῆς, ὁ ἁγιάζων μετὰ τῶν ἁγιαζομένων· τότε ὁ Ἰωάν της κηρύττει τὴν ἀξίαν, καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον θαῦμα· ἦν ἰδεῖν τὸν λύχνον δεχόμενον τὸν ἥλιον τῆς δικαιοσύνης Ἰησοῦν. Τὸν γὰρ ἀπάντων Λυτρωτὴν Κύριον ὁ λυτρώσεως δεόμενος ἄνθρωπος ἐβάπτιζεν, οὐ τόλμῃ προσαχθεῖς, ἀλλὰ προστάγματι δουλωθείς. Τότε δὴ τότε συνέδραμον δύο προφητικαὶ φωναί· Φωνή βοών. τος ἐν τῇ ἐρήμῳ· και, Φωνή Κυρίου ἐπὶ τῶν ὑδά των. Ο κήρυξ τῆς ἀληθείας ἐβόα, καὶ Ὁ Θεὸς τῆς Τύξης ἐξρόντα. Καὶ ἦν ἐκεῖ ἡ προσκυνητή Τριάς τὴν αὐτῆς δόξαν αστράπτουσα. Πατὴρ ἄνωθεν τὸν Υῶν κηρύττων, Υἱὸς κάτωθεν τὴν οἰκονομίαν πληρῶν, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπισφραγίζον τὴν θεοπρεπῆ μυσταγωγίαν. Καὶ φωνή τοσαύτη γίνεται μαρτυροῦντος ἄνωθεν τοῦ Πατρὸς τῷ ἑαυτοῦ Μονογενεῖ, ὡς σχισθῆναι ἄνωθεν τοὺς οὐρανούς. Αναβαίνοντος γάρ, φησί, τοῦ Ἰησοῦ ἀπὸ τοῦ ὕδατος, ἐσχίσθησαν οἱ οὐρανοί. Οὐ γὰρ ἤνεγκαν τὴν φωνὴν τῆς τοσ εστης μαρτυρίας, φρίξαντες τὴν ἔνθεον οἰκονομίαν. Θ. 'Αλλ' ὅρα τὸ θαυμαστόν. Η φωνή αὕτη τους οὐρανοὺς ἔσχισεν, καὶ αἱρετικοὺς οὐκ ἐφόβησεν· Οὗ τίς ἐστιν ὁ Υἱός μου, ὁ ἀγαπητός, αὐτοῦ ἀκούετε. Ἐπειδὴ προέλαβεν νόμος κηρύττων, καὶ προφῆται ευαγγελιζόμενοι, ἵνα μή τις τῇ προτέρᾳ καταστάσει τῆς Ἰουδαϊκής λατρείας επόμενος, ἀπώσηται τὸν ζυγόν τῆς εὐαγγελικῆς χάριτος, ή θεία φωνή διέκριδεν τὸ οἰκετικὸν ἀπὸ τῶν δεσποτικῶν ἀξιωμάτων. Αὐτοῦ ἀκούετε, δηλονότι τοῦ Χριστοῦ. Πλήρωμα γὰρ νόμου Χριστός, πλήρωμα τῶν ἀγαθῶν Χριστός. Εἰ γὰρ καὶ προέλαβον ἐν τῷ νόμῳ τῷ Μωσαϊκῷ οἱ ευλογία:, ἀλλ' οὐκ ἦσαν ἐντελεῖς, ἐκδεχόμεναι τὸν Κύριον ἡμῶν, περὶ οὗ φησιν ὁ Παῦλος• Πλήρωμα D νόμου Χριστός. Καὶ θέλεις, ἐκ πράγματος ἐναργούς παραστήσω σοι τὴν ἀλήθειαν ἔγγυον τῶν εἰρημένων ; Πρόσεχε ἀκριβῶς. Κελεύει Μωϋσῆς ὁ νομοθέτης με ρισθῆναι τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραὴλ, καὶ τὰς μὲν ἐξ φυλὰς ἐπὶ τὸ ὄρος ἀνάγει τὸ Γηβάλ, τὰς δὲ ἑτέ μας ἐξ εἰς τὸ ὄρος τὸ Γαρίζειν, καὶ κελεύει τὰς μὲν εὐλογεῖν, τὰς δὲ καταρᾶσθαι. Εὐλογεῖν μὲν τοὺς κατ φθοῦντας τὸν νόμον, καταρᾶσθαι δὲ τοὺς παραβα!- ντας. Τί οὖν; Ἐπὶ μὲν τῶν καταρῶν ἀπασῶν ἦν επαγόμενον ἐπισφράγισμα· 'Εροῦσι γὰρ οἱ Λευίται· Επικατάρατος ὁ ἐγκαταλιμπάνων τὸν νόμον, καὶ ἐγεῖ πᾶς ὁ λαός· Ἀμήν. Ἐπικατάρατος ὁ δου

ORATIO IN DEI APPARITIONEM.

col. 23–24page 8 of 10

PG 65:23Εδόθη ἡ τιμὴ τοῦ Καρμήλου τῇ ἐρήμῳ, περὶ οὗ φη- Α σιν ὁ Σωτήρ· Καὶ εἰ θέλετε δέξασθαι, αὐτός ἐστιν Ηλίας ὁ μέλλων ἔρχεσθαι. Ἐπεὶ οὖν ποτὲ μὲν Ηλίας ᾤχει τὸν Κάρμηλον, νῦν δὲ Ἰωάννης τὴν ἔρημον, εἰκότως φησίν· Η δόξα τοῦ Λιβάνου ἐδόθη αὐτῇ, καὶ ἡ τιμὴ τοῦ Καρμήλου. ΙΒ'. Νῦν δὲ, ἀδελφοί, ἡ δόξα ἐκείνη οὐ τὴν ἔρημον μόνην ἐπλήρωσεν, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν. Σήμερον γὰρ πανταχοῦ τῆς γῆς ὕμνοι καὶ θεολογίαι ἀπὸ ἑσπέρας μέχρι τῆς δεῦρο ἐστήκασιν ἄνθρωποι, καὶ ὕμνοις τὸν ὕπνον ἐνίκησαν· καὶ ἡ χάρις ἐδείκνυτο, καὶ ἡ φύσις οὐκ ἠλέγχετο. Καὶ μάλα εἰκότως. Ωσπερ γὰρ σίδηρος, πυρὶ προσομιλήσας, ὁ μὲν ἦν, οὐκέτι φαίνεται, ὁ δὲ οὐκ ἦν, ἐπενδύεται, οὐ τὴν φύσιν ἀποτιθέμενος, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὴν φύσιν τὴν λαμπρότητα δεξόμενος· οὕτως καὶ ἡμεῖς καταξιωθέντες τοῦ ἁγίου Β Πνεύματος, ἠρνησάμεθα τοῦ σώματος τὴν ἀσθένειαν, καὶ ἐνεδυσάμεθα τοῦ Πνεύματος τὴν ἐνέργειαν. Ἔστηκεν ἡ Ἐκκλησία διόλου λάμπουσα, καὶ πληροῦται ἐπ' αὐτῇ τό· Ἐγένετο ἑσπέρα, καὶ ἐγένετο πρωί ἡμέρα μία. Οὐκ εἶχεν ἡ νύξ σκότος, τῇ θεολογίᾳ φωτιζόμενες (4). Οὐκ εἶχεν ἡ νύξ σκότος· τῷ γὰρ θείῳ Λόγῳ κατελάμπετο κατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ Δαβίδ· Καὶ νὺξ φωτισμὸς ἐν τῇ τρυφῇ μου, ὅτι σκότος οὐ σκοτισθήσεται ἀπὸ σοῦ, καὶ νύξ ὡς ἡμέρα φωτισθήσεται. Τοσοῦτον φῶς, τοσοῦτον κάλλος περ ριαστράπτει τὴν Ἐκκλησίαν. Γένοιτο δὲ ἡμᾶς, ἀδελφοί, θείᾳ χάριτι πάντοτε καταλαμπομένους τῷ παν αγίῳ Θεῷ δόξαν ἀναπέμπειν· ᾧ πρέπει δόξα καὶ τιμὴ εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. (4) Φωτιζομένη

ORATIO IN DEI APPARITIONEM.

col. 25–26page 9 of 10

PG 65:25Εδόθη ἡ τιμὴ τοῦ Καρμήλου τῇ ἐρήμῳ, περὶ οὗ φη σιν ὁ Σωτήρ· Καὶ εἰ θέλετε δέξασθαι, αὐτός ἐστιν Ηλίας ὁ μέλλων ἔρχεσθαι. Ἐπεὶ οὖν ποτὲ μὲν Ηλίας ᾤχει τὸν Κάρμηλον, νῦν δὲ Ἰωάννης τὴν ἔρημον, εἰκότως φησίν· Η δόξα τοῦ Λιβάνου ἐδόθη αὐτῇ, καὶ ἡ τιμὴ τοῦ Καρμήλου. ΙΒ'. Νῦν δὲ, ἀδελφοί, ἡ δόξα ἐκείνη οὐ τὴν ἔρημον μόνην ἐπλήρωσεν, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν. Σήμερον γὰρ πανταχοῦ τῆς γῆς ὕμνοι καὶ θεολογίαι ἀπὸ ἑσπέρας μέχρι τῆς δεῦρο ἐστήκασιν ἄνθρωποι, καὶ ὕμνοις τὸν ὕπνον ἐνίκησαν· καὶ ἡ χάρις ἐδείκνυτο, καὶ ἡ φύσις οὐκ ἠλέγχετο. Καὶ μάλα εἰκότως. Ωσπερ γὰρ σίδηρος, πυρὶ προσομιλήσας, ὁ μὲν ἦν, οὐκέτι φαίνεται, ὁ δὲ οὐκ ἦν, ἐπενδύεται, οὐ τὴν φύσιν ἀπο τιθέμενος, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὴν φύσιν τὴν λαμπρότητα δεξό μενος· οὕτως καὶ ἡμεῖς καταξιωθέντες τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἠρνησάμεθα τοῦ σώματος τὴν ἀσθένειαν, καὶ ἐνεδυσάμεθα τοῦ Πνεύματος τὴν ἐνέργειαν. Ἔστη κεν ἡ Ἐκκλησία διόλου λάμπουσα, καὶ πληροῦται ἐπ' αὐτῇ τό· Ἐγένετο ἑσπέρα, καὶ ἐγένετο πρωί ἡμέρα μία. Οὐκ εἶχεν ἡ νύξ σκότος, τῇ θεολογίᾳ φωτιζόμενες Οὐκ εἶχεν ἡ νύξ σκότος· τῷ γὰρ θείῳ Λόγῳ κατελάμπετο κατὰ τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ Δαβίδ Καὶ νὺξ φωτισμὸς ἐν τῇ τρυφῇ μου, ὅτι σκότος οὐ σκοτισθήσεται ἀπὸ σοῦ, καὶ νύξ ὡς ἡμέρα φωτισθήσεται. Τοσοῦτον φῶς, τοσοῦτον κάλλος περ ριαστράπτει τὴν Ἐκκλησίαν. Γένοιτο δὲ ἡμᾶς, ἀδελ φοί, θείᾳ χάριτι πάντοτε καταλαμπομένους τῷ παν αγίῳ Θεῷ δόξαν ἀναπέμπειν· ᾧ πρέπει δόξα καὶ τιμὴ εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. Φωτιζομένη φωτιζόμενον. Χ, ι.

Carinelum incolebat, nunc vero eremumn Joannes, propterea merito dicit: Gloria Libani dala est ei. et honor Carmeli. XII. Nunc vero, fratres, gloria illa non solum eremum implevit, sed et orbem terrarum universum. Hlodic enim ubique terrarum hymni et sermones de Deo. vespere ad hanc usque horam steterunt homines, et bymnis sonnum vicerunt; gratia apparebat, et natura non arguebatur. Ac merito sane. Quemadmodum enim ferrum quod diu in igne fuit, quod quidem erat non amplius apparet, et quod non erat induit; non naturam exuens, sed ad naturam splendorem accipiens: sic etiam uns * Gen. 1, 5. ** Psal. cxxxviii, 11, 12. puto legendum, vel gui effecti sancto Spiritu, abnegavimus corporis imbecillitatem, et induimus Spiritus efficaciam. Stetit Ecclesia per omnia fulgens, impleturque in ea illud: Fuit vespera, et fuit mane dies una 39. Nou habebat nox obscuritatem assiduo illustrata sermone de Deo. Non habebat obscuritatem: divino enim Verbo illustrabatur, juxta quod a Davide dictum est: Et nox illuminatio in voluptate mea; quia tenebræ non tenebrescent a te, et nox sicut dies illuminabitur 3. Tanta lux, tanta pulchritudo circumfulget Ecclesia. Contingat auten nos, fratres, divina gratia semper illustratos sanctissimo Deo gloriam reddere, quem decet gloria et honor in sacula, Amen. Videntur vigilasse a vespere ad inultam jam diem veteres in festo Epiphaniæ. DE SEQUENTI HOMILIA MONITUM. (Mat Spicil. Rom. p. 221.) In codice prisco Sessoriano, observante P. Amatore, nec non in alio exemplari homilia exstat De Kalendis Januarii, cui sancti Severiani nomen inscriptum est. Hunc ego sermonem, facta collatione, diversum esse comperiebam a sermonibus per easdem Kalendas dictis 1. S. Augustini serm. XCVII, et XCVIII; 2. S. Petri Chrysologi serm. CLV; 3. S. Ambrosii serm. VII; 4. S. Asterii Amaseni apud Combefisium Nov. auct. 1. 1, p. 65 (Patrol. Gr. t. XL); 5. S. Maximi Taurin. serm. XVI;6, Attonis Vercell. serm. 111, apud me Scrip. vet. t. VI, part. It, p. 13. Quid agerem? Satisne quaesivisse me de hoc scripto crederem,an ipsum adhuc suspicarer alicubi editum, sive sub Severiani sive sub cujuspiam alterius nomine? Certe de Gabalitano episcopo Severiano vix cogitandum putabam, etenim Latina elocutio talis est, quæ de Græco fonte manare non videtur. Num Severini potius nomen sub Severiano latere arbitrarer, quæ reapse commutatio in nonnullis codicibus fit, ubi aliquot S. Petri Chrysologi sermones, modo Severino inscribuntur modo Severiano? Verumtamen ne Severini quidem episcopi ullus quod sciam sermo exstat. Nam Severini sententiæ illæ a Sirmondo Opp. 1. 11, edito, et a Pezio Thesaur. anecd. 1V, ceu ineditæ repetita (quanquam is postea errorem suum agnovit) nihil habent quod ad hunc referri sermonem queat. Verumtamen ne pretiosum fugientis vitæ tempus in hac meditatione diutius tererem, hic velut in libri angulo eruditum hunc sermunculum collocare decrevi, de quo oliosiores et curiosiores homines pro sua industria disquirent et judicabunt.

col. 27–28page 10 of 10

SEVERIANI HOMILIA DE PYTHONIBUS. SEVERIANI EPISCOPI HOMILIA DE PYTHONIBUS ET MALEFICIIS. SEVERIANI HOMILIA

opus facere sibi, et sic incurrunt grave delictum. Quia ille inter tales deos magnificentior creditur, qui inter turpes turpior invenitur. Et ille magnifi- cos habetur, quem pro deformitate singulari po- tuerint ipsa monstra mirari. Împletum est in illis propheticum maledictumn: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis ". Et học Christiani vident, Christiani exspectant (8), admit- tunt in domos suas, Christiani in domibus suis re- cipiunt? immemores illius apostolici dicti : Quo- niam qui talia agunt, digni sunt morie”. Evangelica modo claudenda nobis tuba (6) est, A dunt, et în tali insanía confidunt; putaut bonam modo tacendi nobis sunt apostolici sensus, ut illa tantum lam „ntationis propheticæ resonet cantilena, quæ dicit: Obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est ". Renovatur do- lor pontificis Christiani, quando gentilium error nec viterescit tempore, nec tanto fidei fulgore dis- pergitur. Ecce veniunt dies, ecce Kalendæ veniunt, et tota d'en onum pompa procedit, idolorum tota preducitur officina, et sacrilegio vetusto anni no- vitas consecratur. Figurant Saturnum, faciunt Jovem, formant Herculem, exponunt cum venanti- bus (7) suis Dianam, circumducunt Vulcanum ver- bis anhelantem turpitudines suas, et plura quorum quia portenta sunt, nomina sunt tacenda; quorum deformities quia natura non habet, creatura ne- s it, lingere ars laborat. Præterea vestiuntur ho- min´s in pecudes, et in feminas viros vertunt, honestatem rident, violant judicia, censuram pu- blicam rident, illudunt sæculo teste, et dicunt se facientes ista jocari. Non sunt joca, sed sunt cri- mina. In idolum transfiguratur homo. Et si ire ad idola crimen est, esse idolum quid videtur? Ad Dei imaginem factus est homo. Quidquid in te impie propria deformitate intuleris, ad Dei pertendit in- juriam. Plane non sunt bæc usquequaque tua vota, sed ex parte maxima sunt judicia Dei, ut eorum, quorum per Deum perit cultus, per te sæculorum pertendatur et maneat turpitudo. Sed dicis Qui faciunt ea, moriantur. Non te excusat sermo quem voluntas accusat, nec separat officium quem constringit et adjungit assensus. Audi quid sequitur: Non solum qui faciunt ea, sed et qui consentiunt facientibus ". Rogo vos, vel inter mala cessent mala. Credite, credite, deficerent, si ea Christianorum simulatio non transiret (9). Fu- gite ista, o Christiani, fugite; claudite vos ut non videatis talia insanientes; claudite vos vestrasque domos, quia Deus qui in occulto videt, circuínve- miri non potest in aperto. Exite, exite, sicut dixit propheta, de medio eorum, et separamini ab eis, et ne immundum tetigeritis : ut tandem nostro resi- piscant studio, qui hactenus nostro colludio sunt decepti. Fugite ergo dæmonica ista, si divina de- sideratis audire. Exin continuatur in uno e codicibus, tanquam pars Namque talium deorum facies ut pernigrari pos- C prædicti sermonis sic : Quanquam non dubitem vos, sint, carbo deficit; et ut eorum habitus pleno cu- muletur horvore, paleæ, pelles, panni, stercora, toto seculo perquiruntur; et quidquid est confu- sionis humanæ, in eorum facie collocatur. Et pejus operantur qui gyrant bestiola sua ubi ignem accen- charissimi, per paternam sollicitudinem, etc., qui videlicet est S. Maximi sermo decimus sextus in Ro- mana Bruni editione, perperam in codice cum Seve- riano contextus. De sigillis librorum, et quomodo Filius Patri, Pater Filio offerat, ac de Servatoris incar-

» Psal. xxxviii, 3. (6) In alio codice lectio pro tuba. 38 Psal. cxu1, 8. Rom. 1, 32. " ibid. 38 Isa. Li, 41; II Cor. vi, 17. (8) Ita codd. pro spectant, ut alibi. (9) Nempe toleraret. (7) Codd. vernantibus. natione. Vide inter Opera S. Joannis Chrysostomi nostræ editionis, tom. XII, col. 539.

Continue reading PG 65: Theophilus Alexandrinus Episcopus →≣ entire volume

← prev work Index next work →

Notebook