τὴν ᾿Αριστοτέλους μέντοι φωνὴν, ἀλλ' ὡς ἔχει πά και μετενεχθεῖσα ἐς τὴν ἐκείνου συνεσταλμένην γλῶσσαν. Εραστής δ' ἂν ὁ ἀνὴρ τοῦ φύσει καλού ἐς πόθον ἧκε μεταμαθεῖν καὶ τὴν ᾿Ελλάδα φωνήν... ὅθεν καὶ μεταβὰς ἐς Καλυδωνίους, ἐκεῖ μετεσκεύα σται πάντα, καὶ γλῶτταν, καὶ πώγωνα, καὶ στολήν, καὶ σχῆμα, καὶ ἦθος· οὔτε γὰρ ἔτι κείρεσθαι τὸν πώγωνα δεῖν ἔκρινεν, οὔτε στολὴν ἐνδεδόσθαι λατι νικὴν καὶ οἷς μέλλει συμμίγνυσθαι Ἕλλησιν ἑτερό φυλον, ἀλλ᾽ ἵνα μᾶλλον μὴ ἀπιστοῖτο καλὑποπτεύοιτο παρ' ότωνδήποτε καὶ πρὸς τὸ μελάντερον ὑπέου τοῦ τρίβωνος. Ἐκεῖθεν μετέβη πρὸς πόλιν Θετταλικήν τινα, σοφίας μᾶλλον ἢ ἀστυγείτονες αντιποιουμένην, σταδίους ἀπέχουσαν ᾿Αθηνῶν καὶ τῆς Ἀττικῆς οὐ μεῖον ἢ β'. Ενθα συχνὸν περιμείνας χρόνον, έναρ γέστερα εἰς τὸν τῆς Ἑλλάδος ἧκε φωνῆς ἐθισμό... Κἀκεῖνος διὰ τὴν τῆς Ἑλλάδος φωνῆς μετάληψιν ἀναβὰς εἰς ὀφρύν, μέγαν μὲν ἑαυτὸν εἶναι ἐνόμισε καὶ σοφίας ἁπάσης ἐγκύμονα, τοὺς δ᾽ ἄλλους ὥσπερ ἀπὸ σκοπιᾶς ἦν καθορῶν, εἰς φαῦλόν τινα καὶ κάτω βίον καλινδουμένους. Ἐπεὶ δὲ καὶ τὴν τῆς σοφίας ἁπάσης μητρόπολιν τας Αθήνας ἀσθενῶς τηνικαῦ. τα διοικεῖσθαι περὶ τὰς λόγους ἀκήκοε διὰ τὸ συμ σαν περί τε Μητρόδωρον καὶ Νικαγόραν δυστύχημα καὶ τὴν ἐπώσποτε καταψηφισθεῖσαν αὐτοῦ λήθην καὶ σιωπὴν μᾶλλον ἐμεμήνει πρὸς τὸ παραβολώτερον τοῦ λογισμοῦ καὶ καιρὸν ἔχειν ἐνόμισεν ἤδη καὶ αὐ τὸν ᾿Αθήναζε μηδενὸς τοῦ ἐναντιωσομένου τυγχά νοντος ἀπελθόντα δόξης δημοτικής κληρούχον γενέ σθαι. Ταῦτ' ἄρα καὶ ὡς ἐπὶ σχεδίας τινὸς τῆς τοιαύ της ἐλπίδος φερόμενος εκμαζε πρὸς ᾿Αθήνας, οὐδὲν μέτριον οὐδ' ἀγεννες συνορᾷν δυνάμενος περὶ ἑαυτοῦ. Ιόντι γε μὴν ὑπὸ μέλανι ὡς εἰρήκειμεν τῷ τρίβωνι, ἔργον εὐθὺς ἐγεγόνει περιϊέναι τὰς ἀγο ρὰς καὶ τὰς πανηγύρεις, καὶ ἐπαγγέλλεσθαι μεγά λης τινὸς σοφίας ἐπίδειξιν καὶ εἴ τις βούλοιτο σοφός κατ' ἐκεῖνον γενέσθαι, ῥᾴδιον εἶναι ποιεῖν αὐτὸν ἐν βραχεῖ, μικρὸν ἀργυρίδιον λαμβάνοντα, καὶ τῆς ἀξίας ηττόν γε πολλῷ. (μνήμων δ᾽ ἦν ὁ ἀνὴρ, καὶ ὅσα ἦν προανεγνωκώς πάντα ἀποτάδην ἐκ στόματος διεξῄει καθάπερ ἀπὸ βιβλίου καὶ μάλιστα πάντων τοὺς τῶν ἀριστοτελικῶν ἑρμηνέας· ὑποβαρ βαρίζων δὲ τῇ τῶν λέξεων προόδων κατάδηλος ήν ὅτι Λατίνος ἦν, ἐκ γὰρ τοῦ πώγωνος οὐκ ἦν ἔτι δήλος. Πρὸς ταῦτα βραχύ μειδιά σας ὁ Νικαγόρας, "Αγε δή οὖν, βέλτιστε Ξενόφανες, φησὶ, φράζε ἡμῖν τίνα ποτὲ καὶ ὁποδαπὴν τὴν σο φίαν ἔχων ἥκεις ἐπιδειξόμενος. Παντοδαπὴν καὶ πο κίλην, ὦ Νικαγόρα, καὶ πρὸς πάντα ἀρχέσουσαν, ὁπόσα καὶ οἷά τις ἂν ἐρωτᾷν βούλοιτο· ἡ δ᾽ ἄγε μὴν πειρῆσαι, ἵνα γνώωσι καὶ οἶδε σὺν σο!, καὶ σὺν τοῖσδε σύ. ειé Ο μέντοι Νικαγόρας του μεγέθους καταγνούς τὰς ἐπαγγελίας τοῦ Ξενοφάνους, δεξιῶς πως ἐπιῤῥαπί ζειν αὐτοῦ τὴν ὀφοὺν ἐγκεχείρικεν ἐκ τῆς ἀστρονο μικῆς ἐπιστήμης ἀρξάμενος. Καὶ εἰ δὴ λοιπὸν τὰς τῶν ἀστρονομικῶν ὑποθέσεων μείζους καὶ ὧν λόγοι ποικίλοι τὰς ἀποδείξεις ιχνηλατοῦσι πάσας ἀφεὶς καὶ παραδραμὼν διὰ τῶν σμικροτέρων ἔκρινε δεῖν ἐξελέγ χειν αὐτὸν, ἵνα μάλα μᾶλλοναἰσχύνοιτο· τὰς γὰρ ἐν τοῖς μεγίστοις ἀγῶσιν ἀμηχανίας οὐδ᾽ ἄκρατον οὐδ᾽ ἐμφανῆ τὴν χλεύην ἐπισύρεσθαι, ἀλλὰ μικράν τινα καὶ ὡς εἰπεῖν ὀφθαλμῶσιν καὶ ὀμιχλώδη, καὶ κατὰ τὰς Ηφαίστου πορείας καὶ ταύτην ὡς τὰ πολλὰ χωλεύουσάν τε καὶ ἐπαμφοτερίζουσαν, τὰς δ' ἐν τοῖς ήττοσι καὶ προχείροις, ταύτας δ' ἔλεγχον γίνεσθαι τῆς τῶν θρασυτέρων ἀμαθίας μάλα σαφῆ καὶ μεσημε βρινῆς ἀκτῖνος περιφανέστερον. Καὶ ὡς ἡδὺς εἴ καὶ μακάριος, ὦ Ξενόφανες, ἔφησεν, οὕτω περὶ πάσης σοφίας ἐπίδειξιν ἱκανὸς εἶναι ἐπαγγελλόμενος. Φέρε τοίνυν, τὸν ὡροσκόπον ἐκεῖνον δεξάμενος, στῆθι παρὰ τὴν τοῦ ἡλίου ἀκτῖνα καὶ τὴν ὥραν ἥτις ποτὲ εἴη ἐν γε τῷ πάροντι δίδαξον, ἵνα ὡς ἐξ ὁρμητηρίου τινὸς ἀληθοῦς ἀφικόμενος ἐς τὴν εὔρεσιν τοῦ τε ἡλίου καὶ τῶν ἄλλων ἀστέρων ἔπη τοῦ ζωδιακού τυγχάνουσιν ὄντες ἕκαστος ἔχῃς σαφεῖς καὶ ἀναντιῤῥήτους τὰς ἀποδείξεις ποιεῖσθαι τῶν ἐμπεριειλημμένων ταῖς τούτων κινήσεσι λόγων.!