nec non accuratas ejus traditiones stupendasque σθαι τὴν ἅπασαν τοῦ πανιέρου Πατρὸς ὑπερανεστηleges, quas suis tulit servandasque commisit di- κυῖαν τῶν πολλῶν βιοτήν, καὶ τὸ ὠφέλιμον δρέπεscipulis quarum causa tanquam alter Basilius σθαι, εἴπερ ἐθέλοιεν, θαυμάζειν τε τῆς σοφίας αὐτοῦ ætate sua celebrabatur. Sed quia fratrum commu- τὸ βάθος, καὶ τὸν τρόπον τῆς κοινοβιακῆς ἀναστροnilas, et multorum mens arcto plerumque spatio φῆς, τάς τε ἀκριβεῖς αὐτοῦ παραδόσεις καὶ θεοπρε constricta, pedestre potius atque simplicius dic- πεῖς νομοθεσίας, ἃς ἐκεῖνος τοῖς αὐτοῦ νομοθετήσας tionis genus expetere solet, quod experrectam de- καὶ παραδεδωκὼς μαθηταῖς, ἄλλος τις Βασίλειος tineat ad dicta attentionem, sitque ipsorum ani- ἐν τοῖς κατ' αὐτὸν ἔφημίζετο χρόνοις. 'Αλλ' ἐπεὶ τὸ mabus utilius qum difficiles et sublimi stylo pro- κοινὸν τῆς ἀδελφότητος, καὶ ἡ τῶν πολλῶν διάνοια lati sensus; agesis vestris obtemperantes manda- μικρὰ βλέπουσα ὡς τὰ πολλὰ, τὸ πεζὸν καὶ ἁπλοϊ tis, reverendissimi Palres, de divo hoc patriarcha κώτερον τῆς φράσεως προτιμᾶν ἐπίσταται, ὡς ἀνύ nostro, ac magistro orbis sapientissimo nos quo- στακτον συντηροῦν τὸν ἐπόπτην τῶν λεγομένων νοῦν, que humiles nulla que estimatione digni, pro viribus καὶ ὄνησιν ἐμποιοῦν ταῖς σφῶν αὐτῶν ὑπὲρ τὸ σκλη verba faciamus; longo equidem infra rei meritum ρὸν καὶ βαθύγλωσσον τῶν νοημάτων ψυχαῖς, φέρε intervallo, sed quantum nostra infirmitas tulerit, fa- ταῖς ὑμετέραις πειθαρχήσαντες ἐντολαῖς. Πατέρων cilitatis atque perspicuitatis rationem habentes. αἰδεσιμώτατοι, τοὺς περὶ τοῦ θείου τούτου προπάτο ρος ἡμῶν καὶ πανσόφου διδασκάλου τῆς οἰκουμένης λόγους, καὶ ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ καὶ οὐδενὸς λόγου ἄξιοι, ὡς οἷόν τε, καταθώμεθα· πολὺ μὲν κατόπιν τοῦ πρὸς ἀξίαν [f. 135 a.] ἰόντας, ὡς ἐνὸν δὲ τῇ ἀσθενείᾳ ἡμῶν πρὸς τὸ εὔληπτόν τε καὶ καταφανές μεταποιουμένους. 2. Magni hujus et invicti orthodoxæ fidei herois, et monasticæ familiæ celeberrimi rectoris, Theodori, inquam, patria nutrixque fuit urbs in universo orbe præcellens, in qua tunc imperium tenebat impio patre scelestior filius Constantinus Copronymus, antichristianæ hæreseos renovator ampliatorque, qui ceu illud olim Egyptii Pharaonis ingenium luto ac lateritio opere, novum Christi Israelem affligebat, dum iconomachicam fabricam per suos acerbos operis hujus præfectos urgeret, quem cernebat evangelicæ in terris adhærere vitæ, ot Domini sublimiter instituta sectari. Parentes Theodori fuerunt pii ac nobiles, qui impositam sibi a genitoribus appellationem actibus suis palam confirmarunt: ex quibus pater quidem, lux vere, secundum loquacium Atheniensium linguam a Deo creatus, Photinus(Lucidus) moritus et nomine exstitit, vitam optimam sectatus, et honestatis splendore egregie exornatus; sicut etiam posthinc religiosa ejus erga Deum et res divinas animæ demonstravit affectus. Nam cum non vulgare apud imperatorem munus gererel, erat enim regiorum vectigalium quæstor, hoc et aliud quodlibet mundi oblestamentum flocci faciens, cum tota domo ad universalem regem Deum se contulit, liberamque vitam præ aulica adamavit: imo mundana hæc fumi instar somniique evanida spernens, perpetuo mansura bona, firmumque statum habentia, sibi acquisivit, dum se consecratorum Deo virorum catalogo, adjunxit. Et quidem jam quinquennio antea a conjugis consortio ob eximium religionis studium semet fortiter removerat. Ipsa vero mater spectatissima et illustris femina, egregiis mentis dotibus instructa, suisque liberis et domui præesse gnara, utpote a Deo creata, et parem actibus appellationi sortita: nam cum commune divinæ creationem nomen sibi proprium haberet, propter rectam suam vitæ rationem, Theoctiste et erat et nominabatur, laudem utrimque ab morum sanctimoniam nacta. Sed cujusmodi β΄. Ἡ τὸν μέγαν τοῦτον καὶ ἀκαταγώνιστον τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἀριστέα, καὶ τοῦ μοναδικοῦ τάγματος διαβόητον κυβερνήτην ἐνεγκαμένη τε καὶ ἐκθρέψασα Θεόδωρον, ἡ τῶν πανταχοῦ γῆς πόλεων προκαθημένη πέφυκε πόλις, καθ' ἣν ἐκράτει τῆς ἀρχῆς τηνικάδε, ὁ ἐξ ἀσεβοῦς ἀσεβέστερος ἐκραγείς γόνος, Κωνσταντῖνος ὁ Κοπρώνυμος, καὶ τῆς Χριστου μανικῆς αἱρέσεως δευτερωτὴς ἀναφανείς γενικώτα τος, ἐκθλίβων τὸν νέον Χριστοῦ Ἰσραὴλ, καθάπερ ποτὲ ὁ Αἰγύπτιος νοῦς Φαραῶ τῷ πηλῷ καὶ τῇ πλινθείᾳ τῆς εἰκονομαχικῆς πυργοποιίας διὰ τῶν πικρῶν τῆς τοιαύτης οἰκοδομίας εργοδιωκτῶν, καθ' ὅτε ἔβλεπεν αὐτὸν προς τὴν γῆν ἐπειγόμενον τῆς εὐαγγελικῆς πολιτείας, καὶ ἀνυπερθέτως τοῖς Δεσπο τικοῖς ἐξακολουθοῦντα θεσμοθετήμασιν. Γονεῖς δὲ αὐτῷ εὐσεβεῖς τε καὶ εὐπατρίδαι, καὶ τῆς ἀποκληρωθείσης αὐτοῖς πρὸς τῶν φυσάντων προσηγορίας, διὰ πραγμάτων τὰς σημασίας ἐπιδήλους ἔχοντες· ὧν ὁ μὲν πατὴρ, φῶς ἀληθῶς κατὰ τὴν λάλων τῶν ᾿Αθη ναίων γλῶτταν, παρὰ Θεοῦ γεννηθεὶς, φωτεινὸς τοῖς τρόποις καὶ τῇ κλήσει γεγένηται, καλοκαγαθίας μεταποιούμενος, καὶ σωφροσύνης αἴγλῃ ἀξίως και τακοσμούμενος· καθὼς καὶ ὁ μετὰ ταῦτά γε πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὰ θεῖα τῆς θεόφρονος αὐτοῦ ψυχῆς ἔδειξεν ἔρως· τὴν γὰρ οὐ πολλοστὴν ἀπὸ βασιλέως διέπων ἀρχὴν, καθ᾽ ὅτι ταμιείας ἐχρημάτιζε των βασιλικών φόρων, ταύτην τε καὶ τὴν ἄλλην ἅπασαν, ευ βίου παρ' οὐδὲν λογισάμενος τέρψιν πανοικτή καὶ παμβασιλεῖ προστρέχει, καὶ τὸν ἄζυγα τῆς ἐν βασιλείοις αὐλῆς ἀπαλλάττει [f. 135 b.) βίον μᾶλλον δὲ τὰ καπνοῦ τρόπον καὶ ὀνείρου διαλυόμενα παρα ιδών, τῶν ἑστωτων καὶ εἰς ἀεὶ τὸ μόνιμον ἐχόντων ἀγαθῶν τὴν μετουσίαν πορίζεται· καὶ γίνεται τοῦ καταλόγου τῶν τῷ Θεῷ καθωσιωμένων, ὁ καὶ πρὸ πέντε ἐτῶν τὴν τῆς συνεύνου γνῶσιν δι᾿ εὐλαβείας περιουσίαν ἀνδρείως ἠθετηκώς. Καὶ αὐτὴ δὲ ἡ μήτηρ ὡς περιφανὴς καὶ ἐπίδοξος, πυκνότητι πυκαζομένη, καὶ καλῶς εἰδυῖα τῶν τε ἰδίων τέκνων καὶ τοῦ οἶκου προΐστασθαι, ἅτε ὑπὸ Θεοῦ κτισθεῖσα, καὶ τὴν ὁμοίαν προσηγορίαν τοῖς ἔργοις σφραγισθεῖσα. τὸ γὰρ και

VITA. Θεοκτισίας όνομα ἰδιάζον αὐτῇ παρυπάρ- vilæ cursum veneranda hæc semper femina tenueτῆς κατ᾿ ἀρετὴν εὐζωΐας, Θεοκτίστη καὶ ἦν ιαστο, τὸν ἐξ ἀμφοῖν ἔπαινον διὰ τῆς σεμνῆς όσα πολιτείας· ἀλλ᾽ ὁποῖον δὲ τοῦ βίου δρόεισέβαστος αὕτη πεποίηται, αὐτὸς ὁ ἐκεῖνος ητος αὐτῆς καρπὸς, τοῖς ὑπ' αὐτὸν ἀδελφοῖς χήσεως εἴδει τηνικαύτα υπηγόρευσεν ις γλώτταν θεόθεν πεπλουτηκώς· ὅθεν τοὺς βουλομένους τὰ κατ' αὐτὴν εἰδέναι, ἐκεῖσε παραες, ἡμεῖς τῶν περὶ τοῦ Πατρὸς ἡμῶν λόγων ὀφειλομένως ἐχόμεθα. ν μὲν οὖν πρώτην τῆς ἡλικίας επταετηρίδα 3. Primo itaque ætatis septennio indoli suæ conἕως τῆς φύσεως διηνυκώς, ταῖς εἰσαγωγι venienter exacto, isagogicis atque elementaribus στοιχειώδεσι τῶν μαθημάτων ἐνασχολεῖσθαι disciplinarum artibus admovetur: nam pueriles 2: τέχναις· αἱ γὰρ ἐκ παίδων μαθήσεις institutiones cum anima auctæ, ipsi cohærent, firκαι τῇ ψυχῇ, ἐνοῦνται αὐτῇ καὶ παράμονοι milerque in instituto homine manent. Tum creη μένῳ γίνονται. Ἐπεὶ δὲ προβὰς καθ' ἡλι scentibus annis, grammaticæ regulis imbutus fuit, εἰ γραμματικῆς ἔμπειρος ἐγεγόνει τέχνης, et mox etiam dialecticæ, quam philosophiam ma- · διαλεκτικῆς, ἣν δὴ φιλοσοφίαν καλεῖν οἱ gistri appellant. Præterea rhetorica quoque eloε:νοὶ γινώσκουσιν· πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις cutionis venustatem, pro viribus, degustavit, naἐν ρήτορσι φράσεως τὸ κάλλος, ὡς (f. 136 turæque acumine et voluntario labore cunctis emiτε ἦν, ἀπηνθίσατο, φύσεως τάχει καὶ γνώ- nentior apparebat, neque ob hæc solum coætaneis οπονία τοῖς πᾶσι περίσκεπτος ὢν ἐγνω- imo et provectioribus venerandus erat, sed magis οὐ μόνον δὲ διὰ ταῦτα αἰδέσιμος ἦν τοῖς etiam ob morum formam admiratione dignus illis εἰ τοῖς ἤδη προβεβηκόσιν, ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐκ videbatur; quippe virtutis studiosus, et innocenπου τῆς ἀγωγῆς μᾶλλον, οὐκ ἀθαύμαστος tiam comitem habens, improborum consortia viνομίζετο· ἀρετῆς ἅτε ἐρῶν, καὶ τὴν ἁγνεία tans, et cum probis semper conversans; sacris item · ἐπαγόμενος, τῶν τε φαύλων τὰς συνουσίας oratoriis ac synaxibus assiduus; et ad sanctorum έσκων, καὶ τοῖς σώφροσιν ἀεὶ συναρτώ- ante se virorum lectitandas vitas, apis instar laboὡς δὲ καὶ τοῖς οἶκοις τῶν εὐχῶν, οὐχ ἥκι rifers, intellectu incumbens; et modo hoc, modo ἐν ταῖς συνάξεσι μολών, καὶ τοῖς βίοις τῶν illud, imo cuncta simul deflorans ad unius confeιλαμψάντων ἁγίων ὡς ἕν τισιν εὐωδεστάτοις rens operis confectionem, laudatissimam, inquam, , καθάπερ τις φιλόπονος μέλιττα τῷ λογι et venerandam virtutem, quæ præ melle ac favo ξένων καὶ περιιπτάμενος· καὶ τοῦτό τε animæ sensum dulcissime efficit. Fuit enim hic a τέντα δὲ μᾶλλον συλλήβδην ἐρανιζόμενος pueritia mirabiliter prudens et Christi discipulus, * χρήματος κατασκευὴν, λέγω δὴ τῆς ἀει- a consubstantiali Dei Patris sapientia, quæ menο καὶ σεβασμίας ἀρετῆς ὑπὲρ μέλι καὶ κη tem omnem voluntatemque imbuit, et ea quæ non ὁ τῆς ψυχῆς γλυκαινούσης αἰσθητήρια· ἦν sunt facit subsistere, ab hac inquam ceu eximio ι της αρτίφρων καὶ Χριστομαθὴς ὁ θαυμά dono præcipua omnium virtute donatus, quam reπρὸς τῆς ἐνυποστάτου τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς liquæ subsequi solent, in iis certe qui haud nuἡ τῆς εἰσιν ἔννοιαν καὶ βουλὴν ἐπικαλεσαμέ dum habent Christianorum nomen, sed huic conγιαν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ὑποστάσης, καθάπερ sonos actus exserunt. Sic prorsus a religione exiἐν τι δώρον την κυριωτάτην τῶν γενικών mius hinc manuductus Theodorus rectam regiamque τὰς ἀρετῶν, ᾗ παρέπεσθαι καὶ τὰς λοιπὰς viam terebat, et procul insipientiæ vestigiis inceλόγος, τοῖς γε μὴ ψιλὴν ἔχουσιν αὐτῆς τὴν debat, quæ sectatores suos subvertere solet, et επι, ἀλλ᾽ ἐμπεδοῦσι διὰ τῶν ἔργων αὐτῶν ad inferorum preditionem deducere. Talem videονομάζονται παρωνύμως. Ὑφ᾿ ἧς ἐντελῶς ὁ licet se ab initio optime ac prudentissime conforοὗτος Μανόμενος Θεόδωρος τὴν εὐθεῖαν καὶ mavit, vel potius a divina conformatus fuit gratia, ἐν διώδευσε τρίβον, καὶ μακρὰν ἐγεγόνει τῶν quæ auxiliarem manum iis, qui virtutis studium μοσύνης ποδῶν, ἢ τοὺς χρωμένους αὐτῇ ὑπο- elegerunt, porrigit, cum iisque operatur, ac vires ιν πέφυκεν, καὶ εἰς ἄδην ἀπωλείας καταβιβά. ad majorem consequendum profectum suppeditat ἀλλὰ γὰρ οὕτω τὰ πρῶτα διαπλάσας ἑαυτὸν [f. 1366] ἄριστα καὶ πανσόφως, μᾶλλον δὲ διαπλασθεὶς ὑπὸ μας χάριτος, ἢ χείρα βοηθείας ὀρέγει τοῖς ἀγαθὸν αἰρουμένοις, καὶ συνεργεῖ καὶ σθένος δίδωσι ἐν τῶν κρειττόνων ἐπιτυχίαν. rit, ipsemet ejus a Deo datus fructus, coram subjectis sibí fratribus catechesim perorans jam exposuit, facunda quippe lingua divinitus donatus. Quamobrem Theoctiste notitiarum cupidos illuc ablegamus: dum nos interim de Patre nostro, prout par est, sermonem prosequemur. Οπηνίκα τοῦ πονηροῦ τυράννου καὶ Φαραο1ος άνακτος καταποντισθέντος οὐ τῷ Ερυθραίῳ , τῷ δὲ περὶ τῆς γεέννης, ἧς καὶ τὰ ὑπεκκαύσ ξύλα δηλαδὴ καὶ χόρτον καὶ καλάμην τὰ τῆς ) Exstat hæc inedita in Metaphrasta codice siaco, ut dixi, t. V, part. 11, p. 77 in adn. 4. Interim scelestus tyrannus, et Pharaonis regis mentem gerens, haud Rubro mari demersus fuit, sed igne gehennæ, cujus ille incendio, ligna nimirum et fenum et calamum, impio vitæ fructum, Cod. 608 περίππυος, cod. 1256 περίπατος, uterque mendose, ut puto, Substituo περίσκεπτος.

toto metatis suæ lempore, tanquam sterilis terra ac μοχθηρᾶς ἐκρόρια ζωῆς παρὰ πάντα τὸν ἑαυτοῦ βίον, dumosa, pabulum attulerat. Subinde post hunc Leo Junior filius ejus, naturalis hæres, brevi tempore imperio profuit, et mox mortem obiit; quandoquidem Davidis illud vaticinium intelligere noluit; nempe ex Davide ortum esse cornu fortissimum, quod cornua contrivit peccatorum ac dæmonum hominumque impiorum. Nimirum pacis princeps Christus, magnus et solus æternusque rex, suscitavit cornu salutis simul ac pacis Ecclesiæ suæ, illam dico nomini suo congruam, magisque operi. bus quam appellatione, vere Irenem. Tunc autem divius quoque Theodorus omni se vanitate sæculi expedivit, et quasi domitus sponte pullus ad virtutis habenas decurrit, annos tunc natus viginti duos. Cam ergo religiosissima Irene, a Deo ad monarchiæ apicem sublimata, orthodoxiæ qui superfuerantac monasticæ vitæ igniculos ex longinquis exsiliis aut etiam carceribus revocaret, quos lanquam sal terræ, mundique illuminatores, vitæ doctrinam gerentes, observabat ac venerabatur, ceu qui artus Ecclesiæ diro morbo corruptos salire poterant, insuperque orthodoxæ fidei luce mentium oculos illustrare; tunc in urbem reversus est, direlicto suo ad Olympum nemore, prædictæ inclytæ frater Theoctista Plato venerabilis (de cujus laudibus splendidam elaboravit orationem magnus Theodorus, vitam ejus condigne exponens), ut pro sua virili parte opem ferret et allaboraret cum cæteris Patribus, qui ob destruendam funditus hæresim, et sacrarum imaginum cultum restituendum, Nicææ convenerant trecendi et quinquaginta: quorum congregatio merito appellata est septima synodus, quæ requiem prioribus motibus, attulit, et orthodoxam fidem nostram postremo obsignavit Plato siquidem conjunctis viribus cum Tarasio recta fdei defensore, et acumenico luminari, qui convenienter suo nomini totam impietatis procellam exturbavit, et Ecclesiæ pacem Deo favente restituit; huic, inquam, conjunclus Plato consiliarius ad omnia dexterque auxiliator erat; quia reverentia vicissim omnique honore prosequebatur Tarasuis sanctissimum virum, propter asceticæ vitæ soliditatem et generis nobilitatem. ὥσπερ τις γῆ κεχερσωμένη καὶ ὁλομανοῦσα ἐξήνεγ κεν. Εἶτα μετ' ἐκεῖνον ἀμέσως τοῦ νεωτέρου Λέοντος καὶ υἱοῦ αὐτοῦ ἐκ προγόνων διαδοχῆς, εἰς ὀλίγον τοῦ καιροῦ τῇ βασιλείᾳ διαρκέσαντος καὶ θανατωθέντος, ἐπεὶ μηδ' ἐβούλετο συνιέναι τὸ διὰ τοῦ Δαυΐδ προφη τευόμενον, ἐκ Δαυὶς ἀνατεταλκέναι ἰφθιμότατον κα ρας, ὅ συνέθλασε τὰ κέρατα τῶν ἁμαρτωλῶν δαιμό νων τε καὶ ἀνθρώπων ἐναγῶν· ὁ ἄρχων τῆς εἰρήνης: Χριστὸς, ὁ μέγας καὶ μόνος άΐδιος βασιλεὺς ἐξήγειρε κέρας σωτηρίας ὁμοῦ καὶ εἰρήνης τῇ αὐτοῦ Ἐκκλη σία, τὴν φερώνυμον δὲ λέγω καὶ τοῖς ἔργοις μᾶλλον Εἰρήνην ἢ τὴν προσηγορίαν. Τότε δή, τότε καὶ ὁ θεῖος Θεόδωρος πάντη διέδρα τὴν κοσμικὴν ματαιοπονίαν, καὶ οἷόν τις αὐτογύμναστος πῶλος πρὸς τὸν τῆς ἀρεσ τῆς αὐτομόλησε χαλινόν, ἀπὸ γενέσεως ἄγων εἶχον στὸν καὶ δεύτερον ἔτος τῆς γὰρ θεοφιλεστάτης Είν ρήνης ὑπὸ Θεοῦ προσχθείσης εἰς τὸ τῆς μονοκρατο ρίας κῦρος, καὶ τοὺς ὑπολελειμμένους σπινθῆρας τῆς εὐσεβείας τε καὶ μονήρους διαβιώσεως ἐκ τῶν ἔσχα τιῶν καὶ ὑπεροριῶν ἢ καὶ καθείρξεων ἀνακαλεσαμέν νης, οὓς καὶ ὡς ὅλα τῆς γῆς καὶ ὡς φωστῆρας κόσμου λόγον ζωῆς ἐπέχοντας, περιεῖπε καὶ ἀπεσέμνυνεν, ὡς ἁλίζειν εἰδότας τὰ τῆς Ἐκκλησίας διεφθορότα τῇ πικρᾷ νήσῳ τῆς αἱρέσεως μέλη, πρὸς δὲ καὶ τῆς ὀρο θοδόξου πίστεως [1. 137 a.] τῷ φωτὶ ἐναυγάζειν απο τῶν τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμούς, εἰσελήλυθε την καῦτα ἐν τῷ ἄστει, τῆς κατὰ τὸν Ολυμπον ἀφορμη θεὶς λόχμης, καὶ ὁ τῆς προκατονομασθείσης ἀοιδίμου Θεοκτίστης ὁμαίμων Πλάτων ὁ σεβασμιώτατος, περί οὗ καὶ λαμπρὸς ἐσπουδάσθη τῷ μεγάλῳ Θεοδώρα ἔπαινος τὴν αὐτοῦ ἐκτιθεμένῳ ἀξιοπρεπῶς πολι τείαν συναγωνισόμενος, τό γε εἰς αὐτὸν ἦκον, καὶ συμπονήσων τοῖς ἄλλοις Πατράσιν, εἴς τε τὴν κατὰ τῆς αἱρέσεως ἀνατροπὴν καὶ καθαίρεσιν, καὶ εἰς τὴν τῶν θείων εἰκόνων προσκύνησιν, τοῖς συνελθοῦσι τῇ Νικαίων τριακοσίοις καὶ ν'· ὧν ἡ ἄθροισις πρεσ πόντως ἑβδόμη σύνοδος ὠνόμασται, κατάπαυσις τῶν πρὸ αὐτῆς γενογένη καὶ σφραγὶς καὶ τέλος τῆς ὀρο θοδόξου ἡμῶν πίστεως· καὶ δὴ Ταρασίῳ τῷ προμές χῳ τῆς εὐσεβείας καὶ οἰκουμενικῷ πεφηνότι φωστῆρι, τῷ φερωνύμως ἐκταράξαντι πᾶσαν τῆς ἀσεβείας τὴν άλμην, καὶ γαλήνην τῇ ᾿Εκκλησίᾳ σὺν Θεῷ προτε νεύσαντι, ἑνωθείς, σύμβουλος αὐτῷ τὰ πάντα καὶ: συλλήπτωρ δεξιὸς καθίσταται· ἐκείνου δι' αἰδοῦς πάσης καὶ τιμῆς ἔχοντος τὸν πανόσιον διά τε τὸ βεβηκός τῆς ἀσκήσεως, καὶ τὸ τοῦ γένους ὑπερτενές. 5. Hanc igitur ob causam moras admirabilis Plato Constantinopoli trahens, cum alios multos familiares ad præsentium periturarum rerum contemptum incendit, tum præcipue sororem suam, nec non piæ mentis Theodorum nepotem, qui ambo multo jam ante cœlestis vitæ desiderio flagrabant, ad majus monastica perfectoris professionis studium concitavit. Qui Theodorus sancti viri montis fiducia repletus, matre secum conspirante, per hano salutaria et utilia consilia patri suggerit; atque ita Hanc Theodori de Platonis avunculi ac magistri sui laudibus orationem exstare apud Bollanε΄. Ταύτης οὖν εἴνεκα τῆς προφάσεως τὰς δίπτρι βὰς ὁ θαυμάσιος Πλάτων ἐν Κωνσταντινοπόλει ποιού μενος, καὶ ἄλλους μὲν πολλοὺς τῶν συνήθων πρὸς καταφρόνησιν ἀνεπτέρωσε τῶν παρόντων καὶ φθει ρομένων, μάλιστά γε μὴν τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν, καὶ τὸν ὁσιόφρονα ἀδελφιδούν Θεόδωρον, πολλῷ πρότερον τῷ πόθῳ τῆς οὐρανίου ζωῆς τὰ ἐντὸς ἔχοντας πυρπολού μενα, πρὸς πλείονα ζῆλον τῆς ἀμείνω διήγειρε τῶν μοναστῶν πολιτείας. Οστις Θεόδωρος θάρσους [1. 137 b.]. ἐπίμεστος ταῖς ὁποθήκαις τοῦ ὁσίου για dianos, diximus jam in hac collectione 1. V, part, 11, p. 77 in adn.

VITA. πομβούλῳ τῇ μητρὶ χρησάμενος, δι' αὐτῆς τὰ hunc capit cum tribus sororibus, ut per virtulis η καὶ ἀνήκοντα τῷ πατρὶ ἀναφέρει· καὶ ταύτῃ · τοῦτον σὺν τρισὶν ἀδελφοῖς πρὸς τὸν ἴσον τῆς συνθέσθαι πόθον, ἐφυστερίζοντα τοῖς ἐξ αὐτ τὸς γὰρ ἑαυτοῦ δύο συναίμονας μετὰ τῆς μιᾶς ἰς αὐτῶν προέζωγρήσει ταῖς χρησταῖς τῆς μηφελήσεσι· καὶ οὕτω συμφωνησάντων πάνκαὶ ἀποτάξασθαι τοῖς τοῦ κόσμου, καὶ Θεῷ πωθῆναι διὰ τοῦ ἀποστολικοῦ σχήματος, ελοῦσι σπουδῇ πάντα τὰ τῆς κοσμικῆς ζωῆς, βασιλικοῖς ἀξιώμασιν ἐπιτήδεια· ἔτι δὲ καὶ τὴν οἰκίαν· καὶ τὸ ἐξ αὐτῶν συγκομισθεν χρυ άπασι διανείμαντες, ἀξιοῦσι τοῖς κατ' οίκον μονομένοις οἰκέταις τῆς ἐλευθερίου ζωῆς, ὢν ἐπιβαλλόννων αὐτοῖς λεγάτων· καὶ δὴ τῶν Η Αμεθοραδὸν ἀναστάντες ἀπαίρουσιν εἰς τὸν μημένον αὐτοῖς τοῦ Σακκουδίωνος χῶρον, οἱεἶναι αὐτῶν, καὶ πάνυ ἐπιτήδειον εἰς μοναστῶν καὶ ἀνάπαυλαν κάταλσον γὰρ ἐστι τὸ Κανοειδώς τε περικυκλούμενον, καὶ δι᾿ ἑνὸς με τὴν εἴσοδον ἔχον· τὸ δὲ μεσαίτατον αὐτοῦ ἐν ᾧ πεφύκασι δένδρα διάφορα, κάρπικά παρτε· καὶ ὁ περικαλλὴς τοῦ Θεολόγου ναός, ιερός αὐτάρκειαν, μηδὲν ἄλλο πρὸς ὡραϊσμὸν Μέπειν τοῖς οἰκήτορσιν ἐμπαρέχον, ἢ τὸν οὐρακαὶ τὴν ἀρκτικὴν θάλασσαν· ὅστις ἐξ ἐκείνου [ σήμερον ἀνθεῖ καὶ βρίθει τῷ πλήθει τῶν · πρεφομένων ἀδελφῶν· καὶ περιβόητός γε θεμέλιον ἀγγελομιμήτου ζωῆς, θεοφόρων καὶ ἐν δὴ ἐναυλιζόμενος κατ' ἀρχὰς [f. 138 a.] * Θεόδωρος σὺν τοῖς μετ᾿ αὐτοῦ, καὶ ταῖς τοῦ Πλάτωνος χερσὶν ἑαυτὸν ὅλον ἐκδεδωκώς; ετοῦ τὴν τοῦ ἁγίου σχήματος ἀναλαβὼν γίων, οὐκ ἦν τὸ παράπαν ὁ μὴ ταῖς ἐκείνου · Επόμενος, ἤθελέν τε καὶ ἔπραττεν. Τῆς γὰρ γείας τὸν κίνδυνον ὑφορώμενος, μακρὰν τῶν θλημάτων είναι ᾤετο δεῖν, τὴν ἀποστολικὴν Μες μαρτύριον ἔχων τὴν λέγουσαν. Ζῶ δὲ οὐκ 4, 5 δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστός. Διὸ οὕτως ὑπο των τῷ ἀοιδίμῳ Πλάτωνι, συστολὴν ἤθους καὶ μοις, οὐ μόνον εἰς αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς μεζονές τε καὶ ἐλάττονας ἐπιδεικνύμενος, αθλητές τις ὢν καὶ ἀβούλητος ἄνθρωπος, ἢ Παχος, τῷ φόβῳ τοῦ Κυρίου τὰς σάρκας παλωμένας, καὶ ἄπρακτος διαμένων πρὸς Μαρτυρία καὶ ζῆλος, καὶ φθόνος καὶ θυμὸς, καὶ ἐρεθεία, διὰ τῆς τοῦ νοὸς ἀπροσεξίας οἶδεν · τήν δέ γε μεγαλοψυχίαν καὶ σπουδὴν ταχύτητα μετὰ τῆς ἐθίμου εὐσχημοσύνης ἐν χερσὶ διακονίαις, οὕτω δι' ἐπιμελείας ὡς εὐθέως μὲν τὸ προκείμενον αὐτῷ ἔργον ἔγειν· διαθέει δὲ ὧδε κἀκεῖσε πρὸς ἕκαστον ἀφῶν, καὶ τοῖς ἢ δι᾽ ἀσθένειαν ἢ καὶ ῥχθυεμενηκόσιν ἐπαμύνειν, καὶ τὰ τούτων ἐλλείμ 5 παρ' ἑαυτοῦ ἀναπληροῦν βοηθείᾳ, ὃς οὐδὲ Ψαρών ή σκαπάνη κεχρῆσθαι, καὶ κηπεύειν, τὴν Πελον τῇ ἀσθενείᾳ τροὴν ἀπηυδόκησεν πω· Gelst. 11, 20. studium sequatur, et postremus ad suorum numerum accedat. Nam jam antea Theodorus fratres duos unamque sororem lucratus fuerat per pias matris adhortationes. Atque ita consentientes omnes ut mundanis rebus valedicerent, Deoque, sumpto apostolico indumento, adhererent, alacri animo cuncta divendunt mundanæ vitæ ornamenta, regiis muneribus gerendis idonea: insuper et ipsam domum, et confectam inde pecuniam pauperibus elargientes, domesticos quoque famulos libertate donant, adjectis unicuique legatis. Tum vero illinc simul omnes digressi, ad prædestinatam migrant Saccudionis stationem, quod ipsorum prædium erat, et monachorum claustro et quieti prorsus accommodatum. Est enim nemorosus locus, et in lanæ figuram curvatus, atque una tantum ex parte aditum habens: intra vero campestris est, ubi diversi generis arbores fructiferæ pariter et infructuosa. Ibi quoque pulcherrimum Theologi (Joannis) templum, et aquæ copia sufficiens; nullusque alius incolis delectabilis aspectus patet, quam cœlum et mare arcticum. Qui locus nunc etiam floret atque abundat multitudine qui illic versantur fratrum; celebrisque est, proptera quod ibidem primum divinitus instincti et confessores Patres nostri angelicæ vitæ fundamenta jecerunt. καθέστηκεν διὰ τὴν χάριν βαλλόντων εἰς αὐτὸν ὁμολογητῶν Πατέρων ἡμῶν. ་་ 6. Ibi scilicet tirocinium agens magnus Theodorus cum sociis suis, et sanctissimi Platonis manibus totum se tradens, susceptaque ab eo sancti schematis armatura, nihil non ad ejusdem nutum volebat aut agebat. Nam proprii libiti periculum metuens, longe a sua voluntate recedendum putabat apostolici effati testimonio frelus: «Vivo ego jam non ego, vivit vero in me Christus (a). «Sic igitur Platoni inclyto subjectus erat, morisque sui ac mentis modestiam non erga illum tantummodo, verum etiam erga reliquos omnes majores minoresve ostendebat, ceu homo voluntate omni carens vel inanimis statua, carnes simul habens timore Domini confixas, cavensque semper quidquid arrogantia, emulatio, et invidia, et odium et ira, atque contentio, in incautis mentibus parere solet. Animi vero alacritatem et sedulilatem, et impigrum studium cum consueta sibi gratia in quotidianis exercitiis expromebat, quæ tanta diligentia obibat, ut propositum sibi opus omni cum celeritate expleret. Discurrebat autem hac illac ad singulos fratres, et infirmos aut segnes adjuvans, defectus illorum ope sua supplebat; ita ut ne ligna quidem portare, aut ligone uti, et hortum colere, et congruam infirmitati alimoniam exhibere abnueret; sed sponte hæc et similia faciens, stercora etiam jumentorum, dormientibus fratribus, nocturnis aut meridianis horis,

clam sape exportare compertus est Quibus rebus ἀλλ᾽ αὐθαίρετος ταῦνά τε καὶ τὰ παρόμοια δρῶν, dicitur sodales quoque monaches admiratione perculisse; evidentem scilicet magnamque edens, per ea quæ faciebat, demonstrationem ardentis suæ perfectæque erga Christum charitatis: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse æqualem Deo, sed semet ipsum exinaniens forma servi assumpta, factus est obediens usque ab mortem, mortem aulem crucis (b). καὶ κόπρον ἐκκομίζων τῶν βοσκημάτων κρύβδην καθευδόντων τῶν ἀδελφῶν, ἐν νυκτεριναῖς τε καὶ μεσημβριναῖς ὡραις ἐφωράθη πολλάκις· ἐφ᾽ ᾧ λέγε ται καὶ τοὺς συνασκουμένους [f. 138 b.] ἐκπλήττειν, ἐναργῆ καὶ μεγάλην διδοὺς τὴν ἀπόδειξιν δι᾽ ὧν ἕδρα, τῆς προσοσύης αὐτῷ κατὰ τὸν ἔνδον ἄνθρωπον δια πύρου παὶ τελείας πρὸς Χριστὸν ἀγάπης. Ος ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ άρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ᾽ ἐαυτον ἐπένωσεν μορφὴν δούλου λαβὼν, γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυμοῦ. 7. Hæc et alia omnia, quæ de illo scripta sunt, divina atque humana, vigili secum volvens consideratione, illuminabatur et anima, compungebatur corde, incendebatar in mente, ut omnino Christi placita faceret, eumque imitando quantum licet exprimeret. Edifcavit etiam oratorium sub theologi tonitruique filii Joannis nemine, morem quoque in hoc gerens magno Platoni, cœli formam habens, cum pictura forida; neque solum parlem ejus sublimen elaboravit, ita ut esset stantibus in eo gratum ædificium et undique ornatum,verum et pavimentum ipsum variis auratisque calculis stravit, ut pedes quoque calcantium splendoribus lapillorum delectarentur: quo in loco dum preces Deo cum sodalibus faceret, magis tamen divini amoris compunctionisque fulgore radiabat, primus Dei domum ingrediens, postremus recedens; quanquam et nonnulli alii diligentissimi essent, qui illic per Dei gratiam in sancto secessu degebant. 8. Sed præter supradictas aliis quoque privatim indulgebat precibus, semet clam sodalibus subducens, diebus præsertim quibus officia vacabant, quo tempore lacrymarum rivulis genas inundabat atque pavimentum cui insistebat. Etenim compunctionis donum abundanter a Deo acceperat, a quo nimirum omne donum perfectum datur dignis eique semet comparantibus. Continentiam autem tanto impensius colebat, quanto eam utiliorem comperiebat iis quo Christo pure et immaculate servire volunt. Jam ratiocinium tanquam judicem incorruptum inter spiritum carnemque constituens, sic per illud utriusque officium explebat, ut neque nimio jejunio partem sui visibilem tantopere debilita - ret ut Christi famulatui inepta præter fas evaderet; neque item propter nimiam esculentorum ingurgitationem, animæ facultatibus acediæ passio subreperet, ex qua generaliter monachis mors contingit. Profecto in bis perseverans beatus vir, archetypi locum in agendis rebus tenebat: quanquam nondum manifeste singularum virtutum nominibus accuratos efficiebat in participantibus characteres. Ad quem spestantes ascetæ condiscipuli, præcipueque mirabilis Josephus, qui et sanguine et vitæ proposito proxime illum attingebat, animam suam ¡llius pulchritudine exornabat, parem alacritatem Philipp. 1, 7. ζ. Ταῦτα γὰρ καὶ τὰ ἄλλα πάντα τὰ περὶ αὐτοῦ γεγραμμένα θεῖά τε καὶ ἀνθρώπινα, νήφοντι ἀναθεωρῶν λογισμῷ, ἐφωτίζετο τὴν ψυχὴν, κατενύσσετο τὴν καρδίαν, ἐπυρπολεῖτο τὸν νοῦν, διαπαντὸς τῇ εφέσει τῆς πρὸς αὐτὸν εὐαρεστήσεως, καὶ κατὰ τὸ ἐγχωροῦν ἐκμιμήσεως. Εξεδωμάτωσε μέντοι καὶ εὐκτήριον ἐπ' ὀνόματι τοῦ Θεολόγου Ιωάννου καὶ υἱοῦ τῆς βροντῆς, ταῖς τοῦ μεγάλου Πλάτωνος πειθα αρχῶν ἐντολαῖς, οὐρανότυπον σχῆμα προβεβλημέν νον, εὐανθῆ ποικιλοεργίαν, οὐ μόνον κατὰ τὸ μετέω ρον αὐτοῦ τεχνησάμενος, καὶ τοῖς οἰκοῦσιν ἐνδια τημα ξένον καὶ καλλοπρεπές περιποιησάμενος, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τοὔδαφος ταῖς ποικίλαις καὶ διαχρύσοις ἐγκαταστράψας ψηφίσιν, ὡς ἂν καὶ οἱ πόδες αὐτῶν ταῖς αὐγαῖς τῶν λίθων κατατρυφῷεν· ἐν ᾧπερ τὰς ἐντεύξεις τῷ Κυρίῳ μετὰ τῶν συνόντων ἀποδιδοὺς μᾶλλον φιλοθείας καὶ κατανύξεως ἤστραπτεν ἀμαρύγμασιν· πρὸ πάντων εἰσιὼν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ, καὶ ὕστατος ἐκεῖθεν ἀπογινόμενος· καίτοι σπουδαιο-· Ο τάτων ὄντων ἐνίων τῶν Θεοῦ χάριτι αὐτόθι λοιπὸν ἀποταξαμένων. τ΄. Πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις, καὶ τινας ἰδικωτέρας ἐποιεῖτο δεήσεις, ἑαυτὸν ἀποδιαστέλλων τῶν ἄλλων κατὰ τὸ λεληθὸς, καὶ μάλιστά γε καθ᾽ ἂς ἡμέρας - ἦγον ἀργίαν, ἐν αἷς καὶ λιβᾶσι δακρύων τὰς παρειὰς κατέκλυζεν καὶ τοὔδαφος ἐν ᾧπερ ἐτύγχανεν ὤν· τὸ γὰρ [f. 139 a.] τῆς κατανύξεως χάρισμα πλουσίως. εἰλήφει παρὰ Θεοῦ, παρ' οὗ πᾶν δώρημα τέλειον - δίδοται τοῖς ἀξίοις καὶ πρὸς τοῦτο ηὐτρεπισμένοις • - ἐγκράτειαι δὲ τοσοῦτο μᾶλλον ἐξήσκησεν, ὅσῳ καὶ πλέον αὐτὴν συμβαλλομένην εὗρεν τοῖς τῷ Χριστῷ - καθαρῶς τε καὶ ἀρυπάρως λατρεύειν ἐθέλουσιν· τὸν γὰρ λοσισμὸν ἐπιστήσας ὥσπερ δικαστὴν ἀδέκαστον πνεύματι καὶ σαρκί, οὕτω δι' αὐτοῦ ἐποιεῖτο ἀκατ ροο τὸ δέον, ὡς μήτε διὰ τῆς ἄγαν ασιτίας τὸ ὁρατόν αὐτοῦ ἐκλύεσθαι, καὶ πρὸς τὰς ἐν Χριστῷ διαφωνίας ἄπρακτον παρὰ τὸ εἰκὸς καθίστασθαι, μήτ' αὖ διὰ τὸν κόρον τῶν εἴσκριθέντων τὰς ψυχικάς Έξεις ἀκηδείας ἐνέχεσθαι πάθεσιν, ἐξ ἧς ὁ περιεκτικὸς τῷ μοναχῷ συνάγεται θάνατος. Αμέλει ἐν τούτοις ἐγχρονίσας ὁ μακαρίτης, αρχετύπου τάξιν ἐπεῖχεν τοῖς πράγμασιν· εἰ καὶ μηδέπω σαφῶς τοῖς ὀνόμα σιν πάσης ἁπλῶς ἀρετῆς· τοὺς ἀκριβεῖς ἐμποιῶν τοῖς μεταλαμβάνουσι χαρακτῆρας· πρὸς ὂν δὴ βλέ ποντες οἱ συνασκηταὶ, καὶ μάλιστα ὁ θαυμάσιος Ἰωσήφ, ὁ καὶ τὴν φύσιν αὐτῷ καὶ τὴν προαίρεσιν προσφυῶς οἰκειούμενος, ἐμορφοῦτο τὴν ψυχὴν τῷ "

VITA. ίνου κάλλει, τοιουτοσθενῇ προθυμίαν τῇ τῶν πραων ἐνδεικνύμενος ἐξομοιώσει· διὸ καὶ ἄλλος τις κ. Θεόδωρος παρ' αὐτοῖς εἰκάζετο, πολὺς ἀρετῇ γνώσει γεγονώς· ὃς καὶ θείᾳ ψήφῳ τῆς ἐν Θεσ Τονίκη ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας ἐν καιρῷ ἰδίῳ κ οἴακας ἐγχειρισθεὶς, πλείστας ὑπερορίας καὶ ωρίς ὑπὲρ τῆς ὀρθοδόξου ἐκαρτέρησε πίστεως· μ' οὗ καὶ ᾿Αντώνιος, καὶ Τιμόθεος, Αθανάσιος καὶ Ναυκράτιος, καὶ πλεῖστος ἄλλος όμιλος ἐφο ῖς, οἱ διὰ τῆς ἀσκητικῆς τηνικάδε [f. 139 b.] ζωῆς ἡ τῆς ἀθλητικῆς ὕστερον ἐνστάσεως ἐνέκρωσαν τὰ λη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ τοῦ ἀντιπάλου πᾶσαν τὴν να μην κατεπάτησαν. β. Ο γοῦν Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος πάντων μὲν Η θεοφόρων Πατέρων μετῄει τοὺς βίους καὶ τοὺς τους ἐν συντετριμμένῃ καρδίᾳ καὶ πνεύματι τα γνώσεως, μίαν ἐπιζητῶν εἰς τὸν προκείμενον αὐτῷ οπὸν λυσιτέλειαν, τὸ πῶς δεῖ εὐαρεστῆσαι Θεῷ ἐς τὴν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ζωὴν ἑλομένους· διαφερόντως ἐραστὴς καὶ μιμητής λέγεται γεγονέναι τοῦ οὐ κοφάντορος Βασιλείου· τούτου γὰρ ταῖς ἀσκητιἐς νομοθεσίαις καὶ ταῖς ἄλλαις μάλιστα τῶν αφόρων βίβλων ἐμφιλοσοφῶν δογματοθεσίαις, καὶ κελάτος τῆς σοφίας τε καὶ φρονήσεως αὐτοῦ μετ ίλως ἀποθαυμάζων, ὅλον ἑαυτὸν ἐμπαρεῖχεν εἰς κμοίωσιν τοῦ μεγάλου, τῆς ἐπ' ἀγαθοῖς ῥαθυμίας · αὐτῷ λοιπὸν χώραν οὐκ ἐχούσης • παρεωραμένην ἡ εὑρὼν κατ᾽ ἐκεῖνο καιροῦ τὴν τῶν ἀσκητικῶν του διατύπωσιν ὑπὸ τῶν ἐν κοινοβίοις διαιτᾶσθαι εχομένων, τῷ δούλους, φημὶ, καὶ βοσκημάτων νοίδας, καὶ θήλεια περιποιεῖσθαι κτήνη, πλήττεται ν κινῶς τὴν καρδίαν ἐπὶ ταῖς τοιαύταις τῶν νόὑπεροψίαις· ἀνδρειοῦται δὲ αὖθις καὶ πρόσεισι πετῶς τῷ πρεσβύτῃ Πλάτωνι, μὴ δεῖν φάσκων πράσει τὴν τοιαύτην τῶν πολλῶν ἀθεράπευτον ήταν, ἀλλὰ τῷ καθ᾿ ἑαυτοὺς ὑποδείγματι τὴν ἐξ ἐπιστες και φιλοκοσμίας συμβαίνουσαν τοῖς πολλοῖς ἀναστείλει καινοτομίαν καὶ γὰρ ἀκαλλὲς ἁγίοις τὸ παρακερδαίνειν ζητεῖν, ἃ τοῖς ἐν κόσμῳ πρέπει, αἱ πολιτών ἐπιτηδεύουσιν τὴν οὐκ εἰς ἅπαν γιασμένην· ὁ δὴ καὶ θᾶττον ἢ λόγος ἐπεραίνετο, ριστοῦ συνεργοῦντος καὶ τοῦ πανοσίου Πλάτωνος απειροῦντος τὸ τῆς ἀξιώσεως [1. 140 a.] σωτηριώ κ᾿ τὸν μὲν γὰρ ἐσμὸν τῶν οἰκετῶν ἐλευθερίαις γράφοις ἐφοδιάσαντες αὐτεξουσίῳ ποδι πολιτεύε κι είασεν· τὰ δ᾽ ἄλλως ἔχοντα τῶν πραγμάτων ἰς ἐνδεέσιν ἐσκόρπισαν· καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ Πιστῶσι σφᾶς αὐτοὺς ἐπιδηλοτέρους ἀκουστὰς τῶν τερικών παραδόσεων, και μοναχικῆς εὐκοσμίας απηλεύτους ζωγράφους, περιήθείσης πανταχοῦ ς ἀγαθῆς τοιαύτης τῶν ἀειμνήστων πράξεως· ἢ ὺς μὲν τῶν καλῶν ἐραστὰς, πρὸς τὸν ὅμοιον τῆς στης διήγειρε ζῆλον· τοὺς δὲ τὴν ἀληθῆ τῆς μήπως παραχαράττειν συνεθισθέντας τρίβον, ὡς φθόνον ἐῤῥίπισε τὸν μισόθεον· ἀλλ᾽ οὔτε τοῖς Idcirco etiam de S. Basilii asceticis minorias lucubratiunculam edidit Theodorus, genuinum unc divi Patris foetum esse defendens; quod nos so fortitudinem similitudine morum ostendens: quare et alter quidam Theodorus apud monachos videbatur, in eximiam virtutem ac scientiam provectus qui divino suffragio sanotæ Dei Ecclesiæ Thessaloncensis idoneo tempore gubernaculo prepositus, plurima exsilia et custodias pro orthodoxa pertulit fide. Cum quo et Antonius, et Timotheus, et Athanasius, et Naucratius, et alii deinceps plurimi qui tunc quidem ascetico vitæ genere, postea vero constantia athletica, membra sua in terris mortificaverunt, et universam adversarii potentiam conculcaverunt. 9. Igitur parens noster Theodorus sanctorum omnium Patrum vitas atque sermones contrilo in corde participabat et in spiritu humilitatis, unicam hanc quærens in proposito sibi scopo utilitatem, quomodo scilicet placere Deo oporteat illos qui hujusmodi vitam elegerint. Præcipue tamen amator fuisse dicitur atque imitator delapsi illius de oœlo Basilii: cujus asceticas constitutiones, aliasque theosophorum librorum doctrinas meditans, sapientæque amplitudinem atque prudentiam magdopere admirans, totum se ad illius magni similitudinem conformabat, nullusque jam pigritiæ ad bonum locus in eo reliquus fuit. Et cum comporisset neglectum per id tempus asceticorum ejus capitulorum præcriptum, ab iis qui in cœnobiis vitam degere elegerant, nempe quia servi, et pecudum greges, acfeminini generis jumenta acquirebantur. valde doluit legum harum violationes. Ausus est igitur ad senem Platonem justo cum consilio ac. cedere, non oportere dicens hunc dissimulare insanabilem multorum morbum, est proprio exemplo hanc infdelitatis et mundani amoris fliam apud multos cohibere novitatem. Nam sanctis indeco rum esse lucra quarere, quod faciunt mundani, qui non prosus sanctum vitæ genus susceperunt. Quæ sane res citius verbo peracta fuit, Christo adjuvante, et sanctissimo Platone salutare postulatum ratum habente. Et servorum quidem turbam data missione instructamque viatico, arbitratu suo vivere permiserunt: res cæteras egentibus largiti sunt: atque ila semet constituerunt manifestiores paternarum traditionum observatores, et monastici ordinis bene compositi sincerius speculum, dum ubique hoc egregiam memorandorum semper virorum facinus celebratur: quod recti quidem amatores ad parem virtulis zelum excitavit; illos autem qui haud veram asceseos terere viam consueverant, ad Deo odibilem invidiam commovit. Verum nostri neque priorum elati laudibus, quasi aliquit magnum fecissent, ad vanam gloriam delapsi sunt; neque aliorum despectu victi, religiosum præceptum omiserunt;sed intra recti judicii claustra se continentes, breve Studitæ scriptum ex codice Vaticano edidimus t. V, part. It, p. 91-93.

imminens sibi ab utrisque detrimentum prudenter ἐκείνων ἡδομενοι λόγοις, ὡς μέγα τι κατορθωκότες declinaverunt. πρὸς κενοδοξίας ἐξεκυλίστη ὄλισθον, οὔτε τούτῳ τῷ φαυλισμῷ ἡττηθέντες τῆς θεοφιλοῦς ἔχεσθαι κατολιγώρησαν ἐντολῆς, ἀλλ, ἔσω τῶν τῆς ὀρθῆς κρίσεως ἑαυτοὺς περιφυλάσσοντες κλείθρων, τὴν ἐξ ἑκατέρων βλάβην φρονίμως ἐξέκλιναν. :. 'Αμέλει τούτων οὕτω προβάντων, καὶ τῆς κατ᾿ αὐτοὺς ἀδελφότητος αὐξηθείσης, καὶ δίκην λι παρᾶς καὶ εὐγείου χώρας, τῇ ἐμπειρίᾳ τῶν εὐφυῶν καλλιεργηθείσης φυτοκόμων, καὶ καρπὸν ἀποδιδούσης τῷ Δεσπότῃ πολυπλασίονα, χρῆναι καλῶς ὑπει ληφώς Πλάτων ὁ σοφὸς ποιμνιάρχης, τὸν πολλῷ πρώην ἑαυτὸν τῇ Τριάδι διὰ τῆς παντελοῦς τῶν μελῶν νεκρώσεως ἀξίως ἱερουργήσαντα, καὶ τῆς ἁγνείας καθαρώτατον ὄντα τέμενος, ἀποφῆναι καὶ θυηπόλον τῆς ἀναιμάκτου καὶ παμφαοῦς θυσίας, εἰσ ελαύνει σὺν αὐτῷ πρὸς τὸν θεόληπτον πατριάρχην Ταράσιον· ἀχθομένῳ μὲν ὅτι μάλιστα διὰ τὴν εἰς 10. Rebus itaque sic in melius fluentibus, et religiosa familia aucta, quæ instar uberis fertilisque arvi, ab egregiorum agricolarum peritia bene excolebatur, fructumque multiplicem Domino ferebat, recte judicavit sapiens abbas Plato, hominem qui jamdiu divinæ Triadi per omnimodam membrorum mortificationem digne sacrificabat, et sanctitatis puríssimum templum erat, sacerdotem simul esse faciendum incruenti ac splendidissimi sacrifcii; ideoque pergit cum ipso ad venerabilem patriarcham Tarasium, valde, quidem morente propter susceptum de se consilium a sancto viro, cedente tamen obedientia causa, atque ut ne videretur me- αὐτὸν γνώμην τοῦ ὁσίου, εἴκοντι δ' ὅλως δι᾿ εὐπεί lius sapare quam Pater suus. Quos divus pontifex tanquam exoptatos thesauros libentissime excipens, imposuit Theodoro manum, et sacerdotali consecratione donavit, ab infimo subdiaconatu usque ad ordinem presbyteratus. Cum vero actulum ad proprium monasterium trajecto freto navigassent, haud existimavit divus Theodorus sibi in prioribus tantum exercitiis morandum, quia virtutem incessante motu cierci sciebat; sed veluti pugnacissimus miles, qui multo ante hostes suos jam devicerit, et de illis victoriæ gloriam retulerit, majus deinde robur atque alacritatem postea præ se fert; sic etiam Theodorus, egregius virtutis athleta. sacræ ordinationis gradum, ceu præmium suac contra inimicas cupidiθειαν [Γ. 140 b.], καὶ τοῦ μὴ δόξαι φρονεῖν τοῦ Πατρὸς βελτίονα· οἷς ὁ θεῖος περεθέτης καθάπερ τινὰς θησαυροὺς ἐπιθυμητούς μετὰ πολλῆς προσηκάμενος τῆς θυμηδείας, ἐπιτίθησι τῷ Θεοδώρο τὴν χεῖρα, καὶ τελεσιουργεῖ ἐπ' αὐτῷ τὴν τῆς ἱερω σύνης τελείωσιν, ἀπὸ τῆς ἐλάττονος τῶν ὑποδια κόνων, ἀρξάμενος, καὶ μέχρι τῆς τοῦ πρεσβυτέρου τάξεως ἐληλυθώς. Ἐπεὶ δὲ ταχέως πρὸς τὸ οἰκεῖον ἐξέπλευσαν μοναστήριον, οὐκ ᾤετο δεῖν ὁ θεῖος Θεό δωρος τοῖς προτέροις ἐμπεριέχεσθαι ἀγωνίσμασι, τὸ τῆς ἀρετῆς ἀεικίνητον εὖ εἰδώς· ἀλλ' ὃν τρόπον στρατιώτης μαχιμώτατος πρώτη πολλῷ τοὺς ἀντ· αγωνιζομένους αὐτῷ τροπωσάμενος, καὶ τῆς κατ' αὐτ τῶν νίκης τὸ κλέος ἀράμενος, πλείονα ρώμην καὶ προθυμίαν εἰς τὸ ἑξῆς ἐπιδεικνυται· οὕτω δὴ καὶ Θεόδωρος ὁ τῆς ἀρετῆς ἀθλητὴς, τὸν τῆς χειροτονας βαθμὸν βραβεῖον νίκης τῆς κατὰ τῶν πολεμίων παθῶν ἄρασθαι λογισάμενος, καὶ μειζοτέρων αγώνων ὑπόθεσιν τὴν προτίμησιν κρίνας, οὐκ ἐδίδου ὕπνον· τοῖς ὀφθαλμοῖς, οὐδὲ τοῖς βλεφάροις αὐτοῦ νυστα- - γμὸν, ἢ ἀνάπαυσιν τοῖς κροτάφοις, Ψαλμικῶς εἰπεῖν, ἀλλ᾽ ἐκτήκων ἑαυτοῦ τὰς σάρκας ταῖς παννυχίοις: μελέταις τῶν ἱερῶν Γραφῶν, ἐκράτει μικροῦ καὶ τοῦ κατὰ τὴν φύσιν ὀφλήματος, καὶ τὴν ἀναγκαιοτάτην. ἔκτισιν τῆς οὐσίας ὑπερφυῶς ἐδείκνυ ἐνδεχομένην, ὡς οὐδ᾽ αὐτῆς ὅλης ὥρας διὰ τοῦ ἡμερονυκτίου μεταλαγχάνων τοῦ ὕπνου· τὰς δὲ λοιπὰς ταῖς ἀγαθοεργίαις. καταναλίσκων. tates vicloriæ retulisse reputans, majorumque certaminum argumentum, hunc sibi honorem fore indicans, non dabat somnum oculis, neque palpebris suis dormitationem, neque requiem temporibus, ut Psalmi verbis utamur, sed carnes suas nocturnis sacrarum Scripturarum meditationibus, macerans, ipsam prope naturam vincebat, nec nisi et summum debitum mirabiliter persolvendum monstrabat, ita ut ne integra quidem hora diu simul noctuque somnum caperet: reliquas vero horas bonis operibus insumeret. 11. Age vero cum adeo virtutibus unctum Theodorum cerneret sanotissimus Plato, molitus est non semel hominem, qui jam egregium et singulare vitæ genus agebat, abbatem declarare tendentis sub ejus regimine ad cœlum familiæ, quæ ad centenaritum numerum Christi gratia pervenerat. Sed non persuasit ei, qui cateroqui mollior cera erat ad obediendum; sed tamen probe sciebat impendens illis judicium qui temere ad hujusmodi prælationes accedunt, quarum difficultates magnus illi theologus descripsit dicens: Cum difficile sit scire pa- (c) Psal. cxxx1, 4,5. ια΄. Οὕτω νοίνυν μεγεθυνόμενον ταῖς ἀρεταῖς ὁσ ημέραι τὸν Θεόδωρον βλέπων ὁ τρισάσιος Πλήρω ἠβουλήθη πολλάκις. ὡς ἤδη τὴν εὐφυᾶ καὶ ἀπό λεκτον ἐξησκηκότα ζωήν, καθηγούμενον αὐτὸν ἀναδεῖξαι τῆς πρὸς [Γ. 141 a.] οὐρανὸν τρεχούσης ὑπ' αὐτὸν ἀδελφότητος, εἰς ἁπλῆν ἑκατοντάδα τῇ τοῦ Χριστοῦ ἐπεκταθείσης χάριτι· ἀλλ᾽ οὐκ ἔπειθε τὸν ἐπὶ πᾶσιν ἄλλοις κηροῦ μαλακώτερον πείθαρχοῦντα· εἰδότα σαφῶς τὸ ἐπηρτημένον κρίμα τοῖς τῇ τοιαύτη ἀρχῇ ῥιψοκινδύνως προσβαίνουσιν· ῆς καὶ τὸ δυσκατόρθωτον ὁ πολὺς ἐν θεολογία ὑπέγραψε ρά י Gregorius Naz. in orat. 2, 10 Consonat autem Grogorius PP. Reg. past. I, 1: «Ars est artium regimen animarum.»

VITA. Χαλεποῦ ὄντος τοῦ εἰδέναι ἄρχεσθαι, κινδυ- rere, tum multo difcibus videtur scire hominibus πολλῷ χαλεπώτερον εἶναι τὸ εἰδέναι ἄρχειν όπων. Πλὴν οὐκ ἔδει μέχρι παντὸς κρύπτεσθα: οητόν λύχνον ὑπὸ τὸν τῆς ὑφεδρείας μόδιον, ἱπὶ τὴν λυχνίαν τεθῆναι τῆς ποιμαντικῆς ἀνα και πρὸς τὸ φαίνειν πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ τῇ φωτοποιῶν αὐτοῦ πράξεων ἐκπρεπεί λαμπακ' νόσῳ γὰρ ληφθεὶς ἐν μιᾷ ὁ ὅσιος Πλάτων, Ηρῳ πυρετῷ τὰ ἔνδον περικαιόμενος ἐφ' και μέρας, ὡς καὶ δόξαι πολλοῖς τῶν προσκαίρων ασθαι, ἐπείπερ εἰκὸς ἦν τὸν μέτ᾽ ἐκεῖνον Απόμενον τῆς ποίμνης, ψήφῳ τῆς ἀδελφότητος στο τάξεως ἐλθεῖν, σύνοδον ποιεῖται πάντων ἐν πνεύματι υἱῶν αὐτοῦ, καὶ τούτοις βραχέα περὶ τῆς ὁρωμένης αὐτοῦ διεξελθὼν νόσου, ἐενθυμηθῆναι καὶ εἰπεῖν τίνα αἱροῦντα κατακ αὐτοῖς εἰς ποιμένα· τῶν δὲ ὥσπερ μια φωνῇ μέγαν Θεόδωρον όνομαστὶ προχειρισαμένων, πλεῖται αὐτὸν εἰς τὸ μέσον ἐλθεῖν, καὶ δὴ λότο καὶ σχήμασιν ὡς θανατηφόρος πέλει ή νόσος · αὐτὸν βεβαιωσάμενος, εἶτα καὶ τοῦ πνευματ ἢ πολλόγου τῶν ἐν Χριστῷ ἀδελφῶν τὴν εἰς Η εξενεχθεῖσαν προσειπών ψῆφον, καὶ ὡς θέλημά προηγούμενον τὴν αὐτῶν ἀναδέξασθαι φροντίδα, (Γ. 141 b.] μόλις ποτὲ εἰς τοῦτο ἐλθεῖν, τριστον ἀνάγοντα ἔτος τῆς ἀνοθεύτου αὐτοῦ ἐν με υποταγῆς, τῆς δέ γε πάσης ἡλικίας πέμπτον ψεκαστόν· οὕτω τοιγαροῦν ἔρχεται εἰς τὴν τῶν τῶν προστασίαν, φόβῳ μὲν καὶ τρόμῳ συνεχό κἐς τὸν παρεπόμενον ἐξ ἀβουλίας ταῖς τῶν γενομένων ψυχαῖς ὄλεθρον. imperare. Verumtamen haud perpetuo celari oportebat spiritalem hanc lucernam sub humilis sellulæ modio, sed supra candelabrum ponenda erat pastoralis apicis, ut luceret omnibus qui domi erant, splendidorum suorum actuum insigni fulgore. Igitur aliquando correptus morbo sunctus Plato, vehementique febre ad plures dies intus exæstuans, ut multis quoque videretur hac temporali vita propediem abiturus; quia opus erat eum, qui post ipsum familiæ præfuturus erat, communi fratrum suffragio ad hujusmodi gradum accedere; concilium convocavit Plato suorum omnium spiritalium Gliorum, et cum his breviter de suo præsente morbo locutus, rogavit ut deliberarent ac dicerent, quem - nam sibi eligerent constitui pastorem. illis autem una veluti voce magnum Theodorum nominatim eligentibus, accersivit eum in medium Plato, verbisque et gestibus mortiferum esse morbum suum afirmans, tum et spiritatis fratrum in Christo cœtus decretum de eo editum significans, et quod omnino opus esset eum abbatem constitutum illorum curam gerere, ægre ei persuasit ut rei demum assensum accommodaret, cum jam tertio decimo anno sinceram in Christo obedientiam profiteretur, ætatis autem quintum supra triginta annum ageret. Sic ergo ad fratruun præfecturam accessit, metu sane et tremore perculsus, ob periculum quod subditorum animabus ex rectorum imprudentia solet accidere. β. Όμως οὖν διανίσταται, καὶ τῆς φίλης ἀπρακείνης τὸ περιὸν ἀφειδήσας, ἐναγώνιος γίγνεται, ἱ παρασκευάζεται πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῆς ποίμ' καὶ δὴ τῷ μόνῳ πανσόφῳ καὶ δυνατῷ Θεῷ τῷ η θενεῖς περιζωννύοντι δύναμιν, καὶ αὐτοὺς με τους τυφλούς τεθαῤῥηκώς, αναλαμβάνει τὰ τοῦ φωτός, τὰς Γραφικάς, φημί, εἰσηγήσεις· αφίσταται ἐν μέσῳ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης συγκλήΜε τις εμπειροπόλεμος και κραταιὸς ὑπερτίναξ της διδασκαλίας διαχειρισάμενος τὴν διαπρύσιον της, ὑποφωνεῖ τοῖς συνασπισταῖς τὴν πρὸς και μητούς δυσμενεῖς ἐπιστημονικὴν παράταξιν, Η νότοις καὶ δόρατα, θυρεούς τε καὶ κράνη καὶ της τροπαιοφόρων αλαλαγμών διεσμιλευμένως γάμενος· καὶ στερεοὶ οὕτω σὰς τούτων ὺς καὶ τῶν ἀφανῶν Μαδιηνέων, καὶ δείκνυσιν quo modo et quando adbibenda sint, in cogitando ᾶς τὸ ποῖς ποίοις, καὶ τίνα τίσι, καὶ πῶς καὶ · κεχρήσθαι προσήκει τῶν ἐνθυμημάτων καὶ σμῶν καὶ λόγων τε καὶ πράξεων, δι᾿ ὧν σὺν Θεῷ σονται τῶν νοητῶν ἀλλοφύλων τοὺς λόχους ὑπεκμῶν, καὶ τὰ κατ᾽ αὐτῶν τῆς νίκης σύμβολα πενῶς ἀναστήσασθαι. 12. Nihilominus animum resumpsit, et dilectam quietem deinceps omittens, ft actuosus, et ad gregis sui rectam constitutionem accingitur: solique sapientissimo ac potenti Deo, qui infirmis vires suppeditat, et cæcis ipsis dat sapientiam, confidens, assumit arma lucis, Scripturarum, inquam doctrinas, consistitque, in medio illo sacro cctu tanquam veteranus se fortis propugnator: magisterique arripiens vocalissimam tubam, vocat concertatores suos ad bene compositam adversus intellectuales hostes acism, arcus illis et lanceas, souta et galeas, et triumphantium clamores accurate subministrans et aptans. Atque ita horum animos contra invisibiles Madianitas confirmat; demonstratque illis, qualia qualibus, quæ quibus YE · Εἶχεν μὲν οὖν ὁ ἱερὸς Πανὴρ ἡμῶν καὶ τὸν ον βίον ἀληθῶς σιωπῶσαν παραίνεσιν· καὶ τὸ ἐμφοῖν δὲ κατάστημα τῶν ἠθῶν [f. 142 a.] στον προσβάλλετο πρέσβυν, δυσωπῆσαι αὐτοὺς μενον πρὸς ἀνάληψιν τῶν ὑπὲρ ἀρετῆς πόνων· ἱπειδὴ πρὸς τὸ ἄγαν ἐξασκῆσαι σοφίαν θείαν τε sive deliberando vel loquendo vel agendo, ita ut, cum Dei ope, intellectualium Philistæorum insidias effugere possent, et victoriæ contra illos tropæa splendide erigere. 13. Habebat ergo sacer parens noster vitam propriam tacitæ reapse instar adhortationis, suorumque morum exactum conformationem, tanquam fide dignissimum oratorem præ se mittebat, qui illos pudore veluti adigeret ad suscipiendos virtutis ergo labores. Sed quia, præter quam quod in divina ΤΑ

humanaque sapientia exercitus, didascalicam etiam καὶ ἀνθρωπίνην, καὶ τὸ διδασκαλικὸν ἀπειλήσει παρ facultatem a perennibus Spiritus scatebris hauserat, unde prepetuo rationalem mentis pacem derivabat fluenta quoque vivificæ doctrinæ effundebat: aliumque ardente cupiditatum flamma jam consumendum rore veluti refrigerabat, et anima exiliosos voluptatis carbones in cinerem redigebat: alium pravis cogitationibus interne laborantem, atque ab his ad peccati mortem impulsum, ceu quidam coelestis medicus invisens, et medicidalem salutarium verborum laboranti calicem propinans ab insidente peste mirabiliter expediebat. Atque ita utrimque, opere inquam et doctrina, utilis febal; dum ad se venientibus Theodorus modo singulis pro confessionis qualitate antidota infrmitatum suppeditaret; modo communiter in Ecolesia, post matutinos hymus expletos, cunctis simul utilem homiliam diceret; hancque ter in bebdomada spiritalem alimoniam, tanquam benivolus œconomus conservis suis distribueret; cum timore scilicet atque amore erga communem Dominum et Salvatorem omnium Christum. ρὰ τῶν ἀεννάων ὑδάτων τοῦ Πνεύματος, ὅθεν συνεχῶς τὴν λογικὴν ἀνεστόμου τῆς διανοίας εἰρήνην, καὶ τὰ ῥεῖθρα τῆς ζωηρόμου ἐξέβλυζε διδασκαλίας ο καὶ τὴν μὲν καταπιμπρᾶσθκι μέλλοντα τῇ πυρι φλέκτῳ τῶν παθῶν καμίνῳ κατεδρόσιζε τε καὶ ἀπὸ ετέφρου τοὺς τῆς ἡδονῆς ψυχοβλαβεῖς ἄνθρακας· τὸν δὲ νοσοῦντα κατὰ τῶν ἔνδον ἐκ πονηρῶν λογισμῶν ἄνθρωπον, καὶ πρὸς τὸν τῆς ἁμαρτίας ὑπὸ τούτων ἐπειγόμενον θάνατον, ὥσπερ τις οὐράνιος ἀκέστωρ ἐπισκεπτόμενος, καὶ τὴν ἀλεξίκακον τῶν σωτηρίων λόγων ἐπιδιδοὺς τῷ κάμνοντι κύλικα, τῆς κατεχούσ σης λώβης παραδόξως ἀπήλλαττεν· καὶ οὕτως ἀμε φοτέρωθεν πράξεως δὴ, λέγω, καὶ θεωρίας ὠφέλιμος ἦν, ὅτι τοῖς φοιτῶσι Θεόδωρος, πῆ μὲν ἰδίᾳ ἑκάστῳ πρὸς τὴν ἐξαγγελτικὴν ποιότητα καὶ τὰς ἀντιδόσεις ποιούμενος τοῖς κακοσίτοις· πῆ δὲ κατὰ κοινοῦ ἐπ' ἐκκλησίας μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἐωθινῶν ὕμνων, πᾶσιν ὁμοῦ διαλεγόμενος τὰ συμφέροντα, καὶ τοῦτο τρὶς τῆς ἑβδομάδος τὸ πνευματικὸν τοῦ λόγου σιτηρέσιον ὡς εὐγνώμων ἐπίτροπος τοῖς συνδούλοις οἰκονομούμενος, φόβῳ τε καὶ πόθῳ τῷ πρὸς τὸν κοινὸν Δεσπότην καὶ Σωτῆρα τῶν ὅλων Χριστόν. 14. Sed jam tempus nos vocal ut ad lucts stadium, in quo magnus hic religionis pugil certavit, accedamus. Regnabat illa state, solus in imperio, Constantinus religiosissimæ Irenes filius, qui in luxuriosa et effreni juventa ardentibus carnis moribus victus, priore legitima dimissa conjuge, et per vim tonderi jussa, aliam adulterino modo, ceu olim Herodes, libere duxerat, nomine G Theodoten quo infelici flagitio scandalum non Dei Ecclesia tantummodo, verum etiam gentium principibus et toparchis intulerat. Et divus quidem patriarcha Tarasius concubinatum hunc improbans, nuptialem coronam his imponere recusaverat, et illegitimam copulam comprobare; etenim impuris animabus non fit conciliator Christus, ut ait alicubi nescio quis ante non vir sanctus. Sed Josephus quidam presbyter, et ejusdem sanctissimæ Magnæ Ecclesiæ economus, qui adulteris familiaris erat, negotium hoc sibi sumpsit audaoter, et prævaricatores illos coronavit, divini humanique juris fnos prætergrediens. Contigitgue dilatari hujusmodi malum non in regia solum urbe, verum etiam in longinquis valde regionibus. Sic enim Longobardiæ rex, sic ille Gothis, sic Bosphori princeps, hujus legis violationi confidentes, adulterinis amoribus et incontinentibus cupiditatibus semet implicuerunt, Romanorum imperatoris facinus speciosa loco defensionis habentesquasi sicut ille hoc patraverat, ita etiam patriarcha aliique cum eo episcopi idem flagitium comprobavissent. ιδ. Αλλ' ιτέον λοιπόν, τοῦ καιροῦ καλοῦντος ἡμᾶς, ἐπὶ τὰ τῆς ἀθλήσεως σκάμματα του μεγάλου τούτου τῆς εὐσεβείας παγκρατιαστοῦ. Κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἐβασίλευσεν μονοκρατορήσας Κωνσταντί νος ὁ τῆς φιλοχρίστου [f. 142 b.] Εἰρήνης υἱὸς, ὅστις τὸ τῆς νεότητος ἀνειμένον τε καὶ ἀπαιδαγώγη τον ἔχων, καὶ τοῖς τῆς σαρκὸς διαπύροις ήττηθεὶς σκιρτήμασιν, ἀθετήσας τὴν πρότερον αὐτῷ κατὰ νόμους γεγαμημένην, καὶ ταύτην ἀποκαρθῆναι βε βιασμένως ποιήσας, ἑτέραν μοιχικῷ τρόπῳ, κατὰ τὸν πάλαι Ἡρώδην, & νυποστόλως ἠγάγετο, ἧς τὸ ὄνομα Θεοδότη, σκάνδαλον παρεισάξας ὁ δείλαιος μέγιστον, οὐ μόνον τῇ τοῦ Θεοῦ ᾿Εκκλησίᾳ, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς τῶν ἐθνῶν ἀρχηγοῖς καὶ τοπάρχαις· ὁ μὲν γὰρ θεῖος πατριάρχης Ταράσιος τὸ τοιοῦτον ἀπευδοκῶν συνοικέσιον, τὴν εἰς αὐτοὺς στεφανικὴν ἀποστρέφεται χειροθεσίαν, τῷ παρανόμῳ τῆς μίξεως οὐ συναινῶν ἐνεργήματι· ψυχαῖς γὰρ βεβήλοις ἀσυναφῆς ὁ Χριστός, ὥς πού τις ἔφη τῶν πρὸ ἡμῶν ἁγίων· Ἰωσὴφ δέ τις πρεσβύτερος καὶ οἶκονόμος τυγχάνων τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης Εκκλησίας, τῶν μοιχωμένων τε συνήθης ὤν, ἀναδέχε ται τολμηρῶς τὸ ἐγχείρημα, καὶ στεφανοῖ τοὺς ἀθέσμους, ἔξω θεσμῶν ἀποσκιρτήσας θείων καὶ ἀνθρωπίνων· καὶ γίνεται προβολὴ τοῦ τοιούτου και κοῦ οὐ μόνον ἐπὶ τῆς βασιλευούσης, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ταῖς ἐξωτάτω χώραις· οὕτω γὰρ ὁ τῆς Λογγιβαρ δίας ῥήξ, οὕτως ὁ τῆς Γοτθίας, οὕτως ὁ τῆς Βοσπόρου τοπάρχης, τῇ λύσει ταύτης τῆς ἐντολῆς ἐπερειδόμενοι, μοιχικαῖς ὀρέξεσι καὶ ἀκράτοις ἐπιθυμίαις ἑαυτοὺς περιέπειραν, τὴν τοῦ βασιλέως Ρωμαίων πρᾶξιν εὐπροφάσιστον ἔχοντες ἀπολογίαν, ὡς ἐκείνου μὲν τῷ αὐτῷ περιπεσόντος, ἀποδεδεγμένου δὲ παρά τε τοῦ πατριάρχου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ἀρχιερέων. 15. His nequitiis cognitis, vir Christi charactere signatus, et omnimoda justitiæ semper aperteque ιε΄. Ταῦτα οὖν τὰ παράνομα διαγνοὺς ὁ κατὰ Χρι στὸν Ἰησοῦν χαρακτηριζόμενος ἄνθρωπος [f. 143 8.],

VITA. bus consulere solitus, angebatur, ægre ferebat, et universalem pariter perniciem dedebat presentium ac posterorum. Merito enim timebat ne, si legis instar ab insipientibus regnantis insania exciperetur, inemendabilis hæc norma agendi posteris generationibus fieret. Idcirco học damnum silentio non dissimulavit, sed se cum patre suo (Platone) ab illorum communione secrevit. Ecco autem istorum secundum Deum adulterii detestatio ad imperatoris aures defertur: qui initio æquanimiter tulit, neque illi oblocutioni succensuit. Verumtamen ab aliis rursus rem intelligens et ab ipsa adultera, territus aliquantum a beatorum virorum secessione, quorum summa et incomparabilis erat in monastica vita laus; cœpit dare sedulam operam ut invictos vinceret, quo suo flagitio consentirent'; sperans se id maxime consecuturum, par ipsorum affinem quam in regium fastigium assumpserat: erat quippe ex sorore Theodori l'atris nostri nata Theodote hæc quæ nupserat Constantino. Quare eamdem hortatus est, ut monachis aurum mitteret cum utriusque reverenti salutatione. Sed postquam spe sua falsus, excelsiores sensit esse divos illos assentatione sua, aliter pugnam instruit. Simulans onim se ad calidas aquas, quæ sponte de tellure scatent fruendas pergere, Prusam cum regio comitatu venit, fore omnino putans, ut duumviri inclyti oum cæteris ad se salutandum de more venirent. Sed postquato nihil eorum quæ sperabat accidit, iram monte καὶ εἶσαν ὡς δυνατὸν ἱκέτες δικαιοσύνην προ- tenax, et homogeneo sibi populo paternis viri μενος ἀποπληρών, τοῦ τε ομοφύλου γένους τρικούς προμηθούμενος τελέγχνος, ἐν το, ἐδαστος και καθ᾿ ἑαυτὸν, τὴν ἑπέντων ἐμοῦ ἐπωδύρετο ἐπώλειαν τῶν τ τόν καὶ τῶν μετὰ ταῦτα· ἐδεδίε: γὰρ εἰκότως μή πως εἰς νόμου τοῖς ἀνοήτοις ἡ τοῦ πετοῦντος ἐλογιστές παραδεχθείτε, επίστον παραπέμψη τοῖς ὕστερον γενεῖς τὸ πρακτέον· διά το: τοῦτο οὐ παρασιωπή του με ελέγξει τὸ πῆμα, ἀλλ' ἐπις ήγνυσιν ἑαυτὸν τὸν τῷ ἰδίῳ πατρὶ τῆς ἐκεί των εὐθὺς κοινωνίας. Ακουστή δε γίνεται ή κατά θεὸν αὐτῶν τῆς μοιχείας αποστροφὴ εἰς τὰ τοῦ βαελέως ὦτα· ἡ δὲ πρῶτα μὲν ἐπεικεύετα: οὐκ ἀγανα ατῶν πρὸς τὸ κακόφημον· καὶ δι᾿ ἑτέρων τοῦτο μαθὼν καὶ ὑπ᾽ αὐτῆς τῆς μοιχαλίδος, τρόπον τινὰ επιτυχὼς τὴν τῶν μακαρίων διάζευξιν, ὡς τὸ ἐσύγκριτον ἐχόντων καὶ περίβλεπτον ἐν τῇ τῶν μου ταχῶν πολιτεία· ἔπειτα δὲ κινεῖται παντοίως μηγενώμενος τοὺς ἐχειροτους χειρώσασθαι εἰς τὸ συνθέσθαι τῷ κατ' αὐτὸν μύσει, μάλιστα τοῦτ' ἐλω είνας, διὰ τὸ συγγενίδα αὐτῶν εἶναι τὴν εἰς τὰ βασίλεις προσειλημμένην· ὅτι ἐξαδέλφη ἐτύγχανε τοῦ Πατρὸς ἡμῶν Θεοδώρου ἡ συστεφανωθεῖσα τῷ Κωνσταντίνῳ. Οθεν καὶ προετρέψατο αὐτὴν χρυσίον αὐτοῖς ἀποστείλαι, μετὰ τῆς ἐπομένης ἐξ αὐτῶν προσκνήσεως· ὡς δὲ ἐψεύσθη τῆς ἐλπίδος, ἀνωτέ τους αἰσθη θεὶς τῆς ἑαυτοῦ κόλακείας τοὺς θεοφό μας, ἑτεροίως τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐπιτηδεύει πάλην τοποιησάμενος γὰρ τὴν τῶν αὐτομάτως γῆθεν ἐνεδιδομένην θερμῶν ἀπόλαυσιν, τὴν εἰς Προῦσαν τείται άφιξιν ανακτορικὴν, οἰηθεὶς ὡς πάντως λείσονται πρὸς αὐτὸν οἱ ἀοίδιμοι, τὴν ἐξ ἔθους [f. concepit, reversusque quantocius ad regiam sedem, 163 b.] μετὰ τῶν ἄλλων ἀπονεμοῦντες προσκύνη- αν· ἐπεὶ δὲ τῶν δοκηθέντων αὐτῷ οὐδὲν εἰς πέρας ἐπίς, θυμαίνεται μὲν κατὰ φρένα, παλινοστεῖ δὲ τῶν δώσων. ις. Καὶ δὴ μεταπεμψάμενος τὸν ἐπὶ τῶν σχολῶν δομάτων, ἀποστέλλει σὺν αὐτῷ καὶ τὸν στρατηγὸν τοῦ ἐφαίου πρὸς τοὺς ὁσίους τὰ τῆς κακώσεως ἐνεργήσοντες· οἵτινες καταλαβόντες τὸ μοναστήριον, μαστίζουσι μὲν βοννεύροις εἰς κόρον τὸν ἀεὶ τοῦτο διὰ Χριστὸν διψώντα, καὶ ἑτέρους τρεῖς τῶν τὰ πρῶτα φερόντων ἀδελφῶν· ἐξορίζουσι δ᾽ αὐτὸν σὺν ἄλλοις δε τῶν ἐπισημοτάτων τῆς ἀδελφότητος ἐν Θεσσαλονίκης, προστάξαντες τοῖς ἀπάγουσιν αὐτοὺς εγκεκλεισμένους παραφυλάττειν ἀσφαλῶς, οὐχ ἅμα τέντες κατὰ τὸ αὐτό, ἀλλ᾽ ἀνὰ μέρος ἕκαστον καὶ ἀποστάδην ἀλλήλων ἐν διαφόροις οἰκίσκοις, πρὸς τὸ μὴ ἐξεῖναι τὸν τυχόντα πρὸς τὸν ἕτερον ἀπελθεῖν· τὸν μέντοι μακάριον Πλάτωνα ἐν τῇ τοῦ ἁγίου Σερ γίναν μονῇ ἐκπέμπουσιν ἀπρόϊτον, καὶ αὐτὸν ἐκεῖσε μένειν ἐγκελευσάμενον· ἀλλ᾽ οἷον καὶ ὅσον κατόρθωμε τῇ οἰκουμένῃ πάσῃ & τοῦ θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν ἀπετέλεσεν άεθλος, ἔξεστιν εὐθὺς συνιδεῖν· οἱ γὰρ ἐν τοῖς κλίμασι τῆς κατὰ Χερσῶνα καὶ Βόσπορον προικίας ἐπίσκοποι καὶ πρεσβύτεροι, πρὸς δὲ καὶ τῶν μοναστῶν οἱ θεοειδέστεροι, τὴν τοῦ θείου Παν τρὸς ἡμῶν ἐπακούσαντες πράξιν, καὶ συνηγοροῦσαν η magnopere contra innocentes cædem minasque spirabat. ὡς τάχιστα εἰς τὰ βασίλεια, μεγάλα φυσῶν κατὰ 16. Acoitum igitur schole palatina domesticum mittit cum opsicii præfecto, ut sanctos homines cruciatibus vexarent: qui ad monasterium profecti taureis abunde flagellant eum qui diu id optaverat Theodorum, tresque alios in dignitate constitutos fratres: illumque, cum decem aliis monasterii notabilioribus, Thessalonicam exsulem pellunt, mandantes iis qui ducebant, ut tuta custodia observarent, nec simul omnes uno loco, sed seorsum singulos, et invicem dissociatos in variis domunculis, ne cui ad alios liceret accedere. Et quidem beatum Platonem ad sancti Sergii monasterium absque ullius accessu relegurunt, ibiquo manere jusserunt. Age vero quale quantumque hoc exemplum inspirati a Deo Patris nostri mundo universo extiterit, statim cognoscere licuit. Rece enim in partibus Chersonis et Bosphori regionum illarum episcopi, ao presbyteri, et monachorum religiosiores, divi Patris nostri acta audientem, sanctisque Evangeliis consona judicantes, præclaro constantiam ejus in hoc bono opere æmulari coeperunt ut tunc quoque adimpleretur illud):

Vestra aemulatio provocavit plures in bonum (d); εὐρηκότες τοῖς θείοις Εὐαγγελίοις, ξηλοῦσιν ἐν καλῷ ideoque statim coperunt rejicere omnium illorum, qui juniori Constantino paria agebant, dona ecclesiis Dei oblata; eosdemque a sanotis et immaculatis Christi mysteriis excluserunt. Dixeruntque ipsi quoque consona religioso Theodoro iis qui Christianissimam traditionem flocci faciebant: Non licet vobis habere mulieres præter latas a Christo leges. Sed postremo et ipsi propriis ecclesiis ædibusque pelluntur, et alia pro persecutorum libito patiuntur; ira scilicet belligerante maxime, ceu atroce milite, et violentam manum intendente. τὴν αὐτοῦ παῤῥησίαν· ὡς πληροῦσθαι κἀνθάδε τὸν Ο ζήλος ὁμῶν ἠρέθισε τους πλείονας εἰς τὸ ἀγαθόν· καὶ παραυτὰ μὲν ἀπρόσδεκτα τίθενται τὰ προσφερόμενα δῶρα τῶν τὰ αὐτὰ τῷ νεωτέρῳ Κωνσταντίνῳ πραξαμένων ταῖς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις· ἀφορίζουσι δ' αὐτοὺς καὶ τῶν σεπτῶν καὶ ἀχράντων τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων λέγουσι καὶ αὐτοὶ συνοδά τῷ ἱερόφρονι Θεοδώρῳ πρὸς τοὺς φαυλίσαντας (1. 144 a.] τὴν Χριστιανικωτάτην παράδοσιν· Οὐκ ἔξεστιν ὑμῖν ἔχειν γυναῖκας παρὰ τοὺς τεθέντας Χρι. στόθεν νόμους· τέλος ἀπελαύνονται καὶ αὐτοὶ τῶν ἰδίων ἐκκλησιῶν καὶ κατασκηνώσεων· καὶ τάλλα δὲ πάσχουσιν, ὅσα τοῖς ὁρῶσιν ἐστιν καταθύμια· θυμοῦ στρατηγοῦντος μάλιστα τοῦ δεινοῦ ὁπλίτου καὶ χειρὸς βιαίας ἐπιτιθεμένης. 17. Abhinc tamen timor per universum propemodum Romanorum imperium occupavit talia agentes, fitque incontinentibus frenum, piorum persecutio; atque ita inhibetur hujus mali cursus, quominus ulterius procedat. Etenim cupiditates, nisi castigentur, continuo in pejus more anguis serpunt; cor mentemque pervadunt, et quem oorripiunt prorsus enecant. Quod ne forte eveniret, sanctissimi Spiritus gratia in prædictis pugilibus elucens, publice coarguit nequitia opus. Atque ita celebrior magnus Theodorus evasil, Precursoris imitator visus et Elia Thesbitæ, non in proximis tantum regionibus sed ubique terrarum. Nam toto imperantis Constantini tempore in urbe Thessalonica detentus, ad remotissimas usque regiones, suorum recte factorum prærogativas diffundebat. Scripsit etiam ad papam senioris Roma, per suos discipulos quæ acta fuerant significans: exceptumque fuit id viri officium magnifice, tanquam ejus qui chara Deo nuntiare non omisisset: rescriptumque ab eo recepit, quo ipsius pro tuenda honestate constantiam ac decertationem laudabat, qua divi Precursoris animositatem nobiliter exæquaverat. 18. Sed quoniam ait Scriptura: Rex audax in mala incidet. Et viæ impiorum tenebrosæ (e), nesciunt quomodo offendunt (f), haud diu post, seditionem a proprio exercitu passus Constantinus, utroque oculo privatur, ipsoque regno ajioitur, ceu invisum pondus et intolerabile: rursusque elevatur mater ejus religiosa Irene, quam ipse antea, libidinosis™ sime vivens, regali palatio oblegaverat. Hæc igitur religiosissima femina, statim ac regni gubernacula cepit, magnum ab exsilio revocavit Theodorum, eumdemque sanctissimo patriacha Tarasio reconciliavit; Josepho, post Constantini depositionem, sacerdotali dignitate spoliato. Dixitque ambos illos recte, et quod Deo placitum fuerat egisse; Theodorum quidem, quia evangelicorum dogmatum usque ad cruciatus et sanguinem assertorem se præbuisιζ΄. Ἐκ δὲ τούτου φόβος ἐπιπίπτει καθ' ὅλην μι κροῦ τὴν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴν ἐπὶ τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας· καὶ γίνεται τοῖς ἀκολασταί νουσι κημὸς ὁ τῶν εὐσεβῶν διωγμὸς, καὶ ἀναστέλλεται ταύτῃ τοι ἡ τοῦ κακοῦ τοῦδε φορά, τοῦ μὴ πρόσω προβαίνειν· τὰ γὰρ ἀνε [πί] πληκτα τῶν παθῶν ἔρπει μὲν ἀεὶ πρὸς τὸ αἴσχιον ὡς ἔχις· καταδράττε ται δὲ καρδίας καὶ νοῦ, καὶ εἰς ὄλισθον ἄγει παντελή τὸν ἁλόντα· ὅπερ ἵνα μὴ γένηται, ἐν τοῖς προειρημένοις ἀθληταῖς ἡ χάρις τοῦ παναγίου ἐκλάμψασα Πνεύματος, ἤλεγξεν ἀναφανδὸν τῆς παρανομίας τὸ ἔργον· καὶ οὕτω μᾶλλον ὁ μέγας Θεόδωρος διαβοητότερος καθίσταται, μιμητὴς τοῦ Προδρόμου δεικνύμενος, καὶ Ἠλίου τοῦ Θεσβίτου, οὐ μόνον ἐν τοῖς περιοίκοις, ἀλλὰ καὶ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης· ἐν γὰρ τῇ Θεσσαλονικέων τὸν ἅπαντα χρόνον τῆς Κων σταντίνου βασιλείας περιφρουρούμενος πόλει, εἰς τὰς ἐξωτάτω χώρας τὰ τῶν ἰδίων κατορθωμάτων ἀπὸ έπεμπε προτερήματα. Γεγράφηκε δὲ καὶ τῷ πάπα τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης δι' οἰκείων αὐτοῦ μαθητῶν δῆλα ταῦτα καταστησάμενος· καὶ ἀπεδέχθη παρ' αὐτοῦ μεγάλως, ὡς μὴ ὑποστειλάμενος ἀναγγεῖλαι τὰ φίλα Θεῷ· παρ' οὗ καὶ ἀντίγραφα ἐδέξατο κατά γεραίροντα αὐτοῦ (Γ. 144 b.] τὴν ὑπὲρ τοῦ καλοῦ ἔ στασίν τε καὶ ἄθλησιν, ὡς ἐξισουμένην τῇ τοῦ θείου Προδρόμου ἀξιοπρεπώς παρρησία. ιγ΄. ᾿Αλλ᾽ ἐπειδή, φησὶν ἡ Τραφή, Βασιλεύς θρασὺς ἐμπεσεῖται εἰς κακά· καὶ αἱ ὁδοὶ τῶν ἀνόμων σκοτειναὶ, οὐκ οἴδασι πῶς προσκόπτουσιν, οὐ μετά πολύν χρόνον ἐπανάστασιν πρὸς τοῦ ἰδίου όπου στὰς στρατεύματος ὁ Κωνσταντίνος, ἀπορφανίζεται μὲν ἀμφοτέρων τῶν ὀφθαλμῶν, ἐκρίπτεται δὲ καὶ αὐτῆς τῆς βασιλείας, ὥσπερ τι φορτίον ειδεχθές κα δυσβάστακτον, καὶ ἀνίσταται πάλιν ἡ τούτου μήτηρ καὶ Χριστοφιλής Εἰρήνη, ἣν ἐκεῖνος πρώην, ἄσω [τό]τατα διαπραττόμενος, τῶν βασιλικῶν ἀλλοτρίαν ἀπέφτ,νεν ἐνδιαιτημάτων. Αὕτη οὖν ἡ θεοφιλεστάτη ἄνθρωπος, ἅμα τοῦ ἐπειλήφθαι τὰ τῆς βασιλείας πηδάλια, ανα καλεῖται μὲν τῆς ἐξορίας τὸν μέγαν Θεόδωρον, ποιεῖ δὲ αὐτὸν ἐνωθῆναι τῷ ἁγιωτάτῳ πατριάρχη Ταρα σίῳ, τοῦ Ἰωσὴφ μετὰ τὴν ἐκβολὴν Κωνσταντίνου τῆς ἱερατικῇς ἀπογυμνωθέντος ἀξίας· καλῶς πεπραχέναι (d) II Cor. 18, 2. (e) Proy. xi, 17. sec. LXX. (S) Prov. iv, 19,

VITA. έγουσα καὶ θεαρέστως τοὺς ἀμφοτέρους· τὸν μὲν, ὡς sed, ideoque posteris puram animarum salutem procuravisset; Tarasium autem, quia utili dispensatione egissel, et furentis principis perversam declinasset sententiam, qui pejora superioribus principibus, se facturum minabatur adversus Christi Ecclesiam, si sum mentis conceptibus obsisteretur, Hæc divus quoque Tarasius confirmavit, cum Patri nostro se adjunxit, ut hic ipse Salvatoris athleta scripto tradidit Theodorus. Cui sententia nos quoque accedemus, neutramque partem improbabimus; sed tamen dum ambos admittimus, evangelicis nihilominus verbis deinceps obedire non recusabimus. Nam quæ dispensative geruntur, legis loco non sunt, neque ea omnia reprehensione carent. Si quidem et Paulus dispensative Timotheum circumcidit, nequeid tamen vim legis obtinuit: etenim ipse ritum illam abstulit magna voce clamans: Si circumcisionem prædico, cur adhuc persecutionem patior (g)? τῶν εὐαγγελικῶν δογμάτων μέχρις αἵματος καὶ ποινῶν ἐναφανέντα συνίστορα, καὶ διὰ τούτου τοῖς μεταγε νιπτέροις τὴν καθαρὰν πραγματευσόμενον τῶν ψυχῶν σωτηρίαν· τὸν δὲ, ὡς οἰκονομήσαντα συμφερόν τως, καὶ τοῦ οἰστροῦντος ἄνακτος τὴν κακότροπον αμοχλεύσαντα γνώμην, τα χείρω τῶν πρὸ αὐτοῦ βε Επιλευκότων ἐπαπειλοῦντος ποιήσειν εἰς τὴν τοῦ Χριστού Εκκλησίαν, εἰ τῶν κατὰ νοῦν ἀποπέσοιεν· τοτε δὲ καὶ ὁ θεῖος Ταράσιος ἐβεβαίωσε, συναφθεὶς τῷ καθ᾿ ἡμᾶς Πατρί, ὡς ἀνεγράψατο αὐτὸς οὗτος ὁ πλητὴς τοῦ Σωτῆρος Θεόδωρος· οἷς (Γ. 145 a.] καὶ ἐμεῖς στοιχήσωμεν, καὶ μηδέτερον μέρος κακίσωμεν, ἀλλ᾽ ἑκατέρους ἀποδεχόμενοι, ταῖς εὐαγγελικαῖς τωνεῖς πειθαρχεῖν εἰσέτι μὴ παραιτησώμενα· τὰ τὰς οἰκονομικῶς γινύμενα, οὐ νόμος· ἀλλ' οὐδὲ εἶνε τὸ ἔψεκτον κέκτηνται· ἐπεὶ καὶ Παῦλος ᾠκονόμησε περιτεμὼν τὸν Τιμόθεον, καὶ οὐκ εἰς νόμου ταξιν τοῦτό γε κεκράτηκεν· αὐτὸς γὰρ καὶ ταύτην επέτρεψεν. διωλύγιον ἐκβοῶν· Εἰ περιτομὴν κηρύσσω, :: ἔτι διώκομαι; Ο 19. Igitur spiritali gaudio fruens cum sacratissimo Tarasio parens noster Theodorus, perrexit ad monasterium suum, ceperuntque concurrere undique dispersæ post ejus absentiam oves. Emittitur custodia Pater quoque Patrum Plato sanctissimus, et hujus divinitus concreti fratrum cœnobii architectus confluebatque plurima turba ad illus, tam de proximo quam de longinquo, ul tanquam generosissimus milites, de bellica pro religione acie redeuntes spectaret: magisque augebaΙ. Τείνων πνευματικῆς εὐφροσύνης συναπολαύσας Η πενιέρη Ταρασίῳ ὁ Πατήρ ἡμῶν Θεόδωρος, ἐξτπν εἰς τὸ κατ᾿ αὐτὸν φροντιστήριον, καὶ συντρέχωσιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἔνθεν κακεῖθεν τὰ διασκορπισθεν τα τῇ αὐτοῦ ἀπουσία πρόβατα. ᾿Ανεῖται δὲ τῆς τουρᾶς καὶ ὁ τῶν Πατέρων Πατὴρ Πλάτων ὁ ὁσιών στις καὶ ἀρχιτέκτων ταύτης τῆς θεοσυστάτου τῶν ἐξελφῶν ἱερᾶς σκηνοπηγίας· καὶ συναγείρεται πλεῖ της όμιλος ὡς αὐτοὺς ἔκ τε τῶν πέλας καὶ τῶν τέρωθεν, οἷς τινας προμάχους γενναιοτάτους ἀπὸ της ὑπὲρ εὐσεβείας πολεμικῆς ἐπανελθόντας θεάτα. και παρατάξεως· διαφημίζεται δὲ κατὰ τὸ μᾶλλον Κι ἡ τοῦ Σαρκουδίωνος προσηγορία, καὶ Θεόδωρος ἐν τοῖς ἁπάντων ἐμεγαλύνετο στόμασιν· καὶ τὸ ἔργον ἐστὶ τῆς διὰ Θεὸν ὑπερορίως εἰς πᾶσαν διατρέχει τὴν ὑπ᾽ οὐρανόν· καὶ διδάσκει πάντας ὁμοῦ τοῖς εὐαγ γιλεκος έπεσθαι παραγγέλμασιν, τὸν μὲν ἄνδρα μεῖς εἶναι γυναικός κύριον, τοῦ θείου Λόγου θεσπί παντος· ὡσαύτως δὲ καὶ τὴν γυναῖκα, ἑνὸς ἀνδρὸς σύνοικον· καὶ ταῦτα ἐννόμως, ἀλλ᾽ οὐ νόθῳ τινὶ καὶ μοχική συνοικεσίῳ· πορνεία γὰρ καὶ τὰ σαρκὸς πά θα καταπβδηλεύει μὲν [f. 145 b.] τὸν ἄνθρωπον, τῆς πρὸς Θεὸν συναφείας προδήλως ἐξίστησιν· ἐκ δὲ τούτου πολλοὶ τῆς μεγαλωνύμου πόλεως οικήτορες, καὶ μένω καὶ τῶν ἐξωτέρων πολιχνῶν καὶ ἀστυγειτόνων ἔνδρες, οὐ μόνον τῶν ἡμετέρων, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀπὸ τῶν ἔξωθεν όρμωμένων παιδείας ἐπισημόπω, πρὸς τὸν μέγαν τοῦτον συνεῤῥύησαν παιδοτρίδην, μοναχικῆς φιλοσοφίας ἐν πείρα γενέσθαι προθέμενοι· οἷς ὁ θεῖος τῆς εὐσεβείας διδάσκαλος ειμένως ὑποδεχόμενος, τοῖς τῆς ἐμπράκτου σοφίας που κατήρξεως νάμασι, τὸν ἐντετηγμένον ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν ἐξ ἁμαρτίας ἀποκαθαίρων μολυσμὸν, τὰ πρὸς δειότητος καὶ δικαιοσύνης ὁδὸν τὰ κατὰ Θεὸν αὐτῶν καταρτίζων διαβήματα. tur Sacoudionis fama et omnium ore Theodorus magnifcatur: ejusque propter Deum exsilium quaqueversus in orbe innotuit. Atque omnes ab eo edocti fuerunt evangelicis obedire mandatis: quod nempe vir unius mulieris sit dominus, juxta divini verbi statutum; pariterque mulier cum, uno viro cohabitet; et quidem legitime, et non notho aliquo et adulterino contubernio. Etenim scortatio, et carnis passiones, hominem depravant, et a Dei consortio manifeste avertunt. Atque ex eo tempore mulți celeberrimæ hujus urbis incolæ, et exterorum quoque oppidorum vel suburbiorum viri, neo de nostro cœtu tantummodo, verum etiam de profana institutione valde illustres, ad hunc magnum confluebant magistrum, monastica disciplinæ experimentum capere volentes: quos divus recte pietatis doctor, libenter exceptos, efficacis sapientiæ sum fluentis irrigabat, hærentes animabus illorum peccati sordes purgans, et in sanctitatis atque justitiæ via, eorumdem secundum Deum gressus stabiliers. α. ᾿Αλλὰ τῶν ἀθέων ᾿Αγαρηνῶν κατὰ τοῦτο τοῦ 20. Sed enim impiis Agaronis per id tempus su- () Gelat. v, 11. Confer in editione Sirmondiana Theodori epistolam 53 libri 1.

periores regiones vastantibus, mortisque metu καιροῦ τὴν καθύπερθεν παροικίαν ληϊσαμένων, καὶ proximorum locorum incolas percellentibus, necessarium visum est Patribus tempori utiliter se accommodare, et in regiam urbem sine cunctatione migrare quod dum celeriter agunt, excepti amantur fuerunt et a venerando pontifice Tarasio, et a pientissima Augusta; quibus etiam magnopere hortantibus, perinsigne Studii monasterium, quod ab hujus nominis viro olim ædificatum, et sanctorum virorum fuerat habitaculum, sed Constantinus Copronymus ne a decem quidem monachis incoli siverat, hoc inquam pergunt occupare; capax nimirum recipiendæ illi numerosæ Nazaræorum multitudini. Nam plane oportebat eum qui se magni Præcursoris imitatorem ostenderet, et adulterii morbum palam improbaverat, apud templum de illius nomine dictum habitare, atque hoc veluti terrestre cœlum suis propetuis erga Trinitatem laudibus efficere. Quis autem hic angelicas velati Patris constitutiones et communiter utiles regulas verbis comprehendere poterit? quas ille ad se undique concurrentibus condiscendas tradebat, ut multorum mentes ad unam Evangelii concordiam traberet, prout mos est ut quisque similem sui amet. Neque vero venientes tantummodo ex mundanis deliciis suscipiebat, sed et jam in asceticis exeroitatos laboribus, si qui accederent, subdito sibi cœtui aggregabat, Domini effato morem gerens: Venientem ad me non ejiciam foras (b); ab se tonsos haut anteponens illis quos alii aliquando totondissent, sicut plerique hominum irrationabiliter faciunt, proprii animi affectibus victi; sed omnes ( pariter charitate complectens et curans, ac singulorum virtuti reverentiam honoremque tribueus: ita ut exin multiplicaretur discipulorum numerus magnopere in hac nova Jerusalem, in tantum ut millenariam prope quantitatem exæquaret. 21. Quos quidem cernens alacri animo jugum Christi obedienter subire, disposuit ipse quoque, ritu illius excelsi Moysis, educavitque populum Dei, sapientis verbis, et morum puritate, ad spiritalem perquam optime mapuducens promissionis requiem. Porro legislatoris virtutem esse aiunt, quæ sunt optima pervidere, atque ut constitutis uti velint populis persuadere; multitudinis vero officium est in decretis permanere, et neque in prosperis neque in adversis rebus quidquam immutare; quæ est deserviendi Deo ratio sanctissima. Fit ergo eis legislator, proponens ipsis a Deo tradita judicia, quæ ipse conscenso sublimis politiæ monte, tenebrasque ingressus divinæ beatæque notitiæ, a Deo acceperat, et quasi in cippis lapideis, in sui firmissimi cordis tabellis, Spiritus impressa digito fuerant. Atque ut ille Dei contemplator consulenti socero obtemperans chiliarchos, centuriones, quin- (b) Joan. vi, 37. φόβον θανάτου ταῖς τῶν πλησιοχώρων ἐντεκόντων ψυχαῖς, ἀναγκαῖον ἐφάνη τοῖς Πατράσιν τὰ τοῦ και ροῦ δρᾶσαι συμφερόντως, καὶ τὴν βασιλεύουσαν πό λιν μὴ κατοκνῆσαι καταλαβεῖν· ὁ καὶ διὰ τάχους ποιήσαντες, ὑπεδέχθησαν φιλοφρόνως παρά τε τῷ θεσπεσίῳ ἀρχιερεῖ Ταρασίῳ, καὶ τῇ εὐσεβεστάτη Αὐγούστῃ· ὑφ᾽ ὧν καὶ προτραπέντες λιπαρῶς, τὴν εὐαγεστάτην μονὴν τοῦ Στουδίου, πάλαι πρὸς αὐτοῦ οἰκοδομηθεῖσαν, καὶ ἐνδιαίτημα ὁσίων ἀνδρῶν γεγο νυῖαν, ὁ Κοπρώνυμος Κωνσταντίνος οὐ᾽ εἰς δέκα τὸν ἀριθμὸν ἐάσας τε ἔσεσθαι, παραλαμβάνουσιν, ἱκανὴν οὖσαν πρὸς διαδοχὴν τῆς πολυανθρώπου ἐκείνης τῶν Ναζιραίων πληθύος· ἔδει γὰρ, ἔδει τὸν τοῦ μεγάλου Προδρόμου μιμητὴν ἀναφανέντα, καὶ τὴν νόσον τῆς μοιχείας ἐκφάνδην ἀποκηρύξαντα, τῷ ἐπωνύμῳ αὐ τοῦ κατοικισθῆναι ναῷ· καὶ τοῦτον οὐρανὸν ἐπίγειον ταῖς ἀπαύστοις ἀποφῆναι πρὸς τὴν Τριάδα δοξολο γίαις· καὶ τίς γὰρ τὰς ἐνταῦθα τοῦ Πατρὸς [Γ. 146 Α.] ἀγγελομιμήτους καταστάσεις καὶ κοινωφελεῖς διατυπώσεις κατὰ λόγον εἰπεῖν ἐξισχύσειεν; ἂς ἐκεῖνος τοῖς πανταχόθεν ὡς αὐτὸν ἀφικνουμένοις προεδίδου τε καὶ ἐδίδασκεν, πρὸς μίαν ἐνάγων τὴν τῶν πολλῶν φρονημάτων τοῦ Εὐαγγελίου σύμπνοιαν, καθ' ὅτι φίλον ἀεὶ παντὶ τὸ ὅμοιον· οὐ γὰρ μόνον τοὺς ἄρτι τῆς κοσμικῆς ἀποφοιτώντας παρελάμβανεν χλιδης, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἤδη γεγυμνασμένους τοῖς τῆς ἀσκήσεως πόνοις τῇ ὑπ' αὐτὸν προσιόντας κατέταττεν όμηγύρει, τὸ τοῦ Κυρίου πληρῶν λόγιον τὸ φάσκων· Τὸν ἐρχό μενον πρός με οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω· μὴ προτιμῶν τὸν ὑπ' αὐτοῦ κεκαρμένον ποτέ, τοῦ ὑφ᾽ ἑτέρου τοῦτο παθόντος, καθάπερ οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἀφιλοσόφως ποιοῦσιν, ἰδίοις πάθεσι ψυχῆς δουλούμενοι, ἀλλὰ τοὺς πάντας ἐπ᾽ ἴσης ἀγαπῶν καὶ προμηθούμε νος, καὶ πρὸς τὴν ἀρετὴν ἑκάστου τὴν τιμὴν καὶ τὸ γέρας ἀποδιδούς, ὡς ἐκ τούτου πληθυνθῆναι τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν ἐν ταύτῃ τῇ νέα Ἱερουσαλὴμ σφόδρα, καὶ μικροῦ τὴν χιλιοστὸν ἐπιφθάσει ψῆφον. κα'. Οὓς δὴ καὶ καθορῶν προθυμίᾳ ψυχῆς τὸν ζω γὸν τοῦ Χριστοῦ πειθηνίως ὑπερχομένους, διατίθε ται καὶ αὐτὸς κατὰ τὸν ὑψηλὸν Μωϋσέα, καὶ δημο αγωγεῖ τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ σοφίας λόγοις καὶ ἠθῶν καθαρότητι πρὸς τὴν νοητὴν ὡς ἄριστα χειραγωγῶν τῆς ἐπαγγελίας κατάπαυσιν· καὶ γὰρ ἀρετὴν μὲν, φασὶν, νομοθέτου, τὸ τὰ βέλτιστα συνεδείν, και τ καὶ ἀρι σαι τοὺς χρησομένους περὶ τῶν ὑπ᾽ αὐτῶν συντεθει - μένων· πλήθους δὲ, τὸ πᾶσι τοῖς δόξασιν ἐμμεῖναι, καὶ μήτ' ἐν εὐτυχίαις, μήτ' ἐν συμφοραῖς αὐτῶν, μηδὲν μεταβάλλειν· ὅπερ ἐστὶ Θεοῦ θεραπείας τρό πος ὁσιώτατος· τοιγαροῦν καθίσταται νομοθέτης ἐπ' αὐτοὺς ἐξαπλῶν [Γ. 146 b.] τὰ θεοπαράδοτα κρίμα τα, ἅπερ αὐτὸς πρὸς τὸ ὄρος ἀναβὰς τῆς ὑψηλῆς που λιτείας, καὶ τῷ γνόφῳ ὑπεισδὺς τῆς θείας καὶ μακαρίας γνώσεως, πρὸς Θεοῦ ἀπειλήφει ὡς ἄν τισι πλαξί λιθίναις, τοῖς τῆς ἑαυτοῦ στεῤῥοτάτης καρδίας που ξίοις, τῷ τοῦ Πνεύματος ενσημανθέντα δακτύλῳ Constitutiones Theodori Studitanas edidimus nos in hac bibl. t. V.

VITA. ίσπερ ὁ θεόπτης ἐκεῖνος τῷ κηδεστῇ συμβου- quagenarios, et decuriones elegit, quorum opera και πειθαρχήσεις προσβάλλετο χιλιάρχους καὶ σάρχους καὶ πεντηκοντάρχους καὶ δεκάρχους, ἡ τυχόντα τῶν πραγμάτων αναφερόμενα δεξιόν ἐμβανον τέλος, καὶ αὐτὸς τῆς ἐντεῦθεν ἀπηλτο φροντίδος· οὕτω καὶ ὁ καθ᾿ ἡμᾶς Μωϋσῆς λαβὼν ἐκεῖθεν τὰς ἀφορμᾶς, εἰ καὶ μικρόν τι τὴν κλήσιν διαφέρεται· προχειρίζεται μὲν γὰρ τῶν κεφαλὰς, τίθησι δὲ τὰς ὀνομασίας οἰκείας πηδεύματι, ἐπιστημονάρχας καὶ παιδευτὰς καὶ ρητὰς τούτους ἀποκαλέσας· καθίστησι δὲ καὶ ίεις προσηγορίαις τοὺς ἀπάσης τῆς ἀδελφότητος αν ὑπερεξέχοντας, οἷον τὸν τὰ δεύτερα φέροντα, κονόμον, τὸν παροικονόμον, καὶ τοὺς ὡς ἄλλως ισμένους· ἐκανόνισε μέντοι καὶ πᾶσι τοῖς πεομένοις τὰς διαφόρους διακονίας ἀνὰ μέρος, διὰ ν ἐκ μέτρων ἰαμβικῶν Μᾶλλον δὲ σαφέστε πεῖν ἀπὸ τῆς κυριωτάτης καὶ πρώτης, φημὶ δὴ οῦ ἡγουμένου ἀρξάμενος, καὶ μέχρι τῆς τελευτοῦ ἐψοποιοῦ καταπαύσας· ποιήσας ἐν ἑκάστῳ · ἐπιβαλλόντων καὶ τῶν μηδαμῶς προσηκόντων καθ᾽ ὑπόθεσιν εἴδησεν· διωρίσατο δὲ συνεκδοχι καὶ τοῖς διαμαρτάνουσι τῆς ὀφειλομένης [f. 147 πωλῆς καὶ καθυστεροῦσι, κατά τινα γοῦν ἀπὸ μένην αἰτίαν, ἐπὶ τῆς τῶν θείων ὕμνων συνάξε ἔτι γε μὴν καὶ τοῖς ἐπὶ πᾶσι τῶν ἀδελφῶν ὑπηρεσίᾳ συντεταγμένης ὥρας ἀποτυγχάνουσιν, ἤτοι ας συντρίβουσιν, ἢ παροινίαν τινὰ καὶ φαυλισμὸν πρὸς τὸν πέλας ποιουμένοις, ἀνάλογον ἐπιτίμησιν πώς occurrentia negotia expeditum exitum consequebantur, dum ipse interim hujusmodi cura vacabat, sic et noster Moyses se gessit, sumpto illinc exem - plo, nominibus licet paululum immutatis. Nam mi nisteriorum decretis classibus, nomina officii propria imposuit, epistemonarchas, et magistros seu correctores, et observatores, appellans. Sub aliis quoque appellationibus in toto fratrum cœtu constituit eminentiores aliquot; veluti secundum gradum tenentem, wconomum, et subæconomum, aliosque aliis nominibus. Atque his omnibus ad varia ministera deputatis regulas perscripsit ambicis versibus comprehensas. Imo potius capto initio a præcipua primaque begumeni dignitate, et in ultimo desinens coqui officio: tradens singulis convenientium et minime convenientium officiorum pro re proposita notitiam. Decrevitque simul castigationem, debitam sedulitatem omittentibus, et quamlibet ob causam minime legitimam ad divinorum hymnorum synaxim sero concurrentibus. Item fratribus quocunque ministerio statuta hora non fungentibus, aut vas frangentibus, aut excessum aliquem vel contumeliam proximo suo inferentibus, congruam pœnam constituit. γ. Τὴν δέ γε τῶν ἐσθημάτων χρῆσιν οὐκ ἀποτεείνην, οὐδὲ κατὰ τὸ βουλητὸν ἑκάστῳ προκεῖσθαι ταχεν· ἀλλὰ καν τούτῳ ἀποστολικὸν αὐτοὺς αν πεποίηκε χαρακτῆρα, καθὼς ἡ τῶν Πράξεων τίθεται βίβλος, ὡς Πάντες οἱ πιστεύσαντες ν ἐπὶ τὸ αὐτὸ, καὶ εἶχον ἅπαντα κοινά. Καὶ ἐπ· τοῦ δὲ πλήθους τῶν πιστευσάντων ἦν ἢ τα καὶ ἡ ψυχὴ μία· καὶ οὐδὲ εἰς τι τῶν ὑπαρ ντων εὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, ἀλλ᾽ ἦν αὐτοῖς Στα ή Διὰ του τοῦτο ἠφόρισεν αὐτοῖς πίτι, ἐν ξ συλλήβδην ἀποτιθέμενοι τὰ δεδουλευ τα κεν ἐν Σάββατον πέπλη ἀντελάμβανον ἕτερα χειρὸς τῶν εἰς τοῦτο καθυπουργεῖν τεταγμένων ἱρῶν· τοῦτο δὲ τάξας αὐτοῖς, οὐκ ἀπέκρινεν τὰ :23 ὁ Πετερ τῆς κοινῆς ἱματοδόχου ἑστίας, ἀλλ' πανταχοῦ καὶ ἐν τούτῳ τύπος ἐγεγόνει τοῦ ποι- [ου· δύο παφῶς εἰδὼς πάσης εἶναι παιδείας τρόπους, τῆς περὶ τὰ ἤθη κατασκευῆς· ὧν ὁ μὲν λόγῳ σκαλικής, ὁ ἕτερος δὲ διὰ τῆς ἀσκήσεως τῶν ἠθῶν ορθοῦται· διὰ τοῦτο διδοὺς καὶ αὐτὸς κατὰ τὴν μην τὸν ὁποδύτην, ἀντεδέχετο ἕτερον, οὐ διοῖσον πολλῶν, ἀλλὰ τῆς αὐτῆς ὢν ἐκείνοις ἀδρότητος έχει γι καὶ τῆς χείρονος· μνημονεύων δὲ ἀεὶ τοῦ οστόλου λέγοντος, ὅτι Δωρεάν ἄρτον οὐκ ἔφαγον, εἰ χεῖρες αὗται διηκόνησαν καὶ ἐμοὶ καὶ τοῖς σὺν *, ἐργίας ὑπομεῖναι τάξιν ἀκίνητον (f. 147 b.] Act. 11. 44. Act. iv, 32. Leguntur hæc carmina in Sirmondi editione ab tomi finem. 22.Vestium quoque usum non singulis assignatum, neque ad cujusque libitum prælo essse voluit, sed in hoc etiam apostolicam ipsos formam servare mandavit, sicut in Actuum libro proposita est, nempe quod omnes qui credebant, erant pariter, et habebant omnia communia: Et mox : Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una; nec quisquam eorum, qui possidebat, aliquid Suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia (j). Propterea ipsis assignavit ædium partem ubi quisque, quæ gestaverat vestimenta deponens, singulis Sabbatis alia recipiebat a fratribus huic ministerio præpositis. Quam legem cum ferret, non secrevit sua propria Pater a communi vestiario cubiculo, sed ut in reliquis omnibus sic in hoc etiam, regula sui gregis esse voluit: duos videlicet esse sciens cujuslibet magisterii modos, et morum informandorum rationes; nempe et verborum doctrinam, et asceticæ vitæ exemplum. Quare et ipse tradita hebdomadaria veste, aliam recipiebat, minime a communibus differentem, sed æque ac aliorum detritam vel etiam prejorem. Memor denique semper Apostoli dicentis, quod Gratis panem non comedi, sed manus ipsæ ministraverunt et mihi et his qui mecum sunt: otiari nunquam poterat, sed laborabat ipse propriis manibus, libros describendo, Hæc item Epilimia, sive penas monasteriales, nos edidimus in tomo citato.

eosque fratrum operibus adjungendo; quorum librorum nonnulli adhuc apud nos servantur, pretiosi admodum et omni æstimatione digni. 23. Composuit etiam plurimos marte proprio 11bros, ob sapientiæ talentum, eximiæ suæ puritatis merito, desuper acceptum. Et primo quidem librum illum, ter adhuc in hebdomada in communi cœtu legi solitum, Parvarum, inquam, Catecheseum centum triginta et quatuor dictarum ab eo subitanea dictione in consuetis ad fratres allocutionibus. Secundum autem et tertium quartumque librum Magnarum Catecheseum non subito dictarum, sed quas meditatius compositas edidit. In utrisque tamen manifeste agnoscitur diffusa in labiis ejus cœlestis gratia facundiæ. Certe ex nullo alio inspiratorum Patram libro poterit parem utilitatem cœnobita quisquam precipere, qui intelligenter legat. Quamlibet enim virtutem speciem sermones illi continent, et remedium quodvis variorum nequitiæ ac multiplicium morborum sapiendissime tradunt, et lumen atque compunctionem legentium animabus ingerunt. Est etiam elaboratum ab eo panegyricarum orationum volumen de nonnullis Christi ao Deiparæ solemnitatibus, nominatimque de omnibus magni Baptiste ac Præcursoris, aliorumque aliquot illustriorum sanctorum, in quibus primariis panegyristis haud inferiorem se præbet. Confecit et aliud metricum separatum volumen plane utilissimum, ubi creationem et lapsum descripsit primi hominis; ibidemque peccatum et conseculam inde corruptionem lugubriter cecinit. Mox sejunctim Cainum, et invidiam erga. Abelem, et cædem convicio traduxit. Postea Enochum et Noe et ab eo genitos Deo charissimos tres patriarchas seorsum et ex ordine singulos; nec non illorum venerandas uxores, prout par erat, celebravit. Denique cunclas hæreses 80riatim numeravit, et anathemate perculit, versibus, inquam, trimetris ac puris; nonnullas etiam plenissime refutavit. οὐκ ἠνέχετο, ἀλλ᾽ ἐκοπία αὐτὸς ταῖς ἰδίαις χερσὶ γρά φων δέλτους, καὶ ταύτας τοῖς τῶν ἀδελφῶν συνεισφέ ρων ἔργοις· ἐξ ὧν καί τινα μέχρι τοῦ δεῦρο σώζον ται παρ' ἡμῖν σεβασταὶ τυγχάνουσαι, καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιαι. κγ'. Συνέταξε μέντοι καὶ πλείστας ὅσας βίβλους οἴκοθεν καὶ ἐξ αὐτοῦ, τὸ τάλαντον τῆς σοφίας διὰ καθαρότητος ὑπερβολὴν, καὶ αὐτὸς ἄνωθεν εἰληχώς· καὶ πρώτην μὲν τὴν καὶ μέχρις ἡμῶν τρὶς τῆς ἑβδο μάδος ἐκκλησιαζομένην τῶν Μικρών λεγομένην Κατ ηχήσεων ἑκατὸν οὐσῶν πρὸς τριάκοντα καὶ τεττάρων, σχεδιασθεισῶν αὐτῷ κατὰ τὸ σύνηθες τῆς πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ὁμιλίας· δευτέραν καὶ τρίτην καὶ τετάρτην τῶν Μεγάλων Κατηχήσεων, ὃς οὐ σχεδιαστικῶς, ἀλλὰ νουνεχέστερον καθ' ἑαυτὸν συντάξας ἐκδέδωκεν πλὴν ἐν ἑκατέραῖς δείκνυται σαφῶς ἡ ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ ἐκχυθεῖσα θεία καὶ οὐρά νιος χάρις του λόγου· οὐδὲ γὰρ ἔστιν οὕτως ἀπώνασθαί τινος ἑτέρας βίβλου τῶν θεοσόφων Πατέρων τὸν συνετῶς μετιόντα, ὡς οἶμαι, τῆς ἐν κοινοβιακαῖς τάξεσι θεωρουμένης ὠφελείας, ὡς ἐκ τῶν μνημονευθεισῶν ἡμῖν τοῦ Πατρὸς κατηχήσεων· πᾶσαν γὰρ περιέχουσιν ἀρετῆς ἰδέαν, καὶ πᾶν ἄκος τῶν κατὰ κακίαν ποικίλων καὶ διαφόρων νοσημάτων ἐπιστημο νικώτατα διδάσκουσιν, καὶ φωτισμὸν καὶ κατάνυξιν ταῖς τῶν ἀναγινωσκόντων ἐμποιοῦσι ψυχαῖς. Ἔστι δ' αὐτῷ πεπονημένη καὶ πανηγυρική, δι᾿ ἧσπερ ἐνίας τῶν Χριστωνύμων ἑορτῶν καὶ τῆς Θεομήτορος, καὶ πάσας δὲ τοῦ μεγάλου Βαπτιστοῦ καὶ Προδρόμου, και τίνων ἄλλων ἐπιφανεστέρων ἁγίων, οὐδὲν ἧττον λαμπροτάτας τῶν ἀρχικωτέρων ἀπέφηνεν πανηγυ Gριαρχών Συντέταχεν δὲ καὶ ἑτέραν ἔμμέτρον ιδιαζόντως ἰαμβικὴν χρησιμωτάτην (f. 148. 8.] πάνυ, καθ᾿ ἣν τήν τε διάπλασιν καὶ τὴν ἔκπτωσιν ὑπηγό ρευσε τοῦ γενάρχου· πρὸς δὲ καὶ τὴν ἁμαρτίαν καὶ τὴν φθορὰν ὡς θέμις ἐξετραγώδησεν· εἶτα διηρημέν νως τοῦ Κάϊν τὸν κατὰ τοῦ ᾿Αβελ φθόνον καὶ φόνον κατεκωμώδησεν· καὶ μέντοι καὶ τὸν Ενώχ καὶ τὸν Νῶς, καὶ τοὺς ἐξ αὐτοῦ φύντας θεοφιλεστάτους τρεῖς πατριάρχας διεζευγμένως καὶ ἀκολούθως ἑκάστῳ· καὶ τὰς σφῶν ἀοιδίμους συνεύνους κατὰ τὸ εἰκὸς ἀπεσέμνυνεν Ετι γε μὴν καὶ πᾶσαν αἵρεσιν ἀπηριθμήσατο, καὶ τῷ ἀναθέματι καθυπέβαλεν, στίχοις, ὡς ἔφην, τριμέτροις καὶ καθαροῖς· τινὰς δὲ αὐτῶν καὶ παντελῶς ἀνέτρεψεν. 24. Epistolarum vero ejus libri quinque ad hanc usque diem apud nos servantur. Hæ autem ob sensuum altitudinem et elocutionis nitorem, summum exactumque habent epistolarem characterem cum venustate, ut nullam sine lacrymis legerit quicunque cor lapideum non habet. Εst et alia ejusdem prosa oratione condita lucubratio, in qua tribus antirrheticis sermonibus, ceu alter David alienigeExstant hæ minores catecheses Latine tantum, Livineico interprete. Nos vero etiam Græce edere optamus, quandoquidem pervenusta et vetera illarum exemplaria in codicibus Vaticanis sunt. Ineditæ adhunc sunt hæ majores catecheses, neque in bibliotheca Vaticana occurrunt, sed Patrisiis alibique in codicibus, sigillatimque recensentur in Gr. Biblioth. Fabricii ed. nov. t. X, p. 451 seqq- . Vid. supra. κδ. Δ' δ᾽ ἔτι τῶν Ἐπιστολῶν αὐτοῦ βίβλοι πέντε μὲν ἕως τοῦ παρόντος σώζονται παρ' ἡμῖν • τοσούτῳ γε μὴν τῇ τῶν ἐννοιῶν σεμνότητι και τ καθαρότητι τῶν λέξεων υπερημέκον ἔχουσι τὸ κάλε λος καὶ τὸν ἐπιστολιμαῖον χαρακτῆρα δι' ἀκριβείας ἠκονισμένον, ὡς μηδεμίαν άδακρυτί μετιέναι τόν γε μὴ λιθίνην πάντη τὴν καρδίαν ἔχοντα. Ἔστι δὲ πρὸς ταύταις καὶ ἑτέρα δογματικὴ διὰ πεζῆς λέξεως πράOolo ex his panegyricis in predicto tomo nos recitavimus. Est in deperditis hoc Studits opus de patriarchis etc. Item quod sequitur de hæresibus. Duo tantum exstant libri in Sirmondiana” editione. Tola tamen epistolarum collectio in Parisiensibus incolumis est codicibus, eaque pariter recensetur apud Fabricium tomo cit. p. 439 seqq.

VITA. εὐθεῖσα, καθ᾽ ἡ ἐν τρισὶν ἀντιῤῥητικοῖς λόγοις, nam Goliam, id est alienam & veritate Iconomacho- - τις άλλος Δαυίδ τὸν ἀλλόφυλον Γολιάθ, ἤτοι κτυλον τῆς ἀληθείας τῶν εἰκονομάχων ἐκσφεν τις κατέβαλεν αἵρεσιν καὶ τὸν δεινότατον ισμὸν τῆς Ἐκκλησίας ἐξῆρεν· ἀλλὰ γὰρ καὶ τοὺς ο βασιλεῖς ὡς τῆσδε εἰρημένης βλασφήμου αἱρέκεφαλάς, φημὶ δὲ τὸν Κοπρώνυμον Κωνσταν rum funda prostravit hæresim, et hoc gravissimum dedecus ab Ecclesia exterminavit. Sed et ambos imperatores, ceu diote blasphemæ hæreseos antesignanos, Copronymum, inquam, Constantinum, et ferinæ mentis, imo potius et appelationis, Leonem, quasi lanceis infamis alte elatos, sermonibus tuis, triumphaliter circumgestavit, publiceque traduxit, eorumque impia opera posteris singillatim explorata fecit Ergo omnes menti suæ inditas in divinis rebus vires exercens, et diu noctuque indesinenter legem Domini meditans, cœlorumque regnum intra se suosque asseclas constituere, quantum pote, conatus; imo potius quasi altero cœlorum regno, ob actæ vitæ similitudinem, celebri illo Præcursoris monasterio effecto; erat ipse tanquam sol id multitudine spiritalium siderum medius, propriæque virtutis atque sapientiæ radios. vibrabat, contubernales suos illuminans, et ad meliora commutans et transfeκαὶ τὸν θηριόγνωμον, μᾶλλον δὲ θηριώνυμον, τα οἷόν τισι δόρασι τοῖς (f. 148 b.] στηλιτευτιπου μετεωρίσας λόγοις ἐθριάμβευσέν τε καὶ δειγμάτισεν, καὶ τὰς αὐτῶν ἀνοσιουργίας τοῖς αῦτα διηρημένως προφανεῖς κατεστήσατο ο 19οῦν πᾶσαν τοῦ νοὸς ἔμφυτον τοῖς θεοῖς ἐνασχο ς δύναμιν, καὶ διὰ πάσης ἡμέρας καὶ νυκτὸς τὸν · τοῦ Κυρίου ἐκμελετήσας, λαὶ τὴν βασιλείαν ουρανῶν ἐντὸς ἑαυτοῦ τε καὶ τῶν ἑπομένων ὡς Η καταστησάμενος, μᾶλλον δὲ βασιλείαν οὐρα- " σταυτότητι τῆς πολιτείας, τὴν περιώνυμον τοῦ Τόμου ἐκτετελεκώς μονὴν, ἦν αὐτὸς οἷά τις κ ἐν μέσῳ τοῦ πλήθους τῶν νοητῶν ἀστέρων, τὰς μίας ἀρετῆς καὶ σοφίας ἀκτινοβολῶν ἀστραπὰς, καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν καταφωτίζων, καὶ πρὸς τὸ κρείττον ὑμῶν καὶ μεταποιούμενος. τ. Ἀλλ᾽ οὐκ ἤνεγκεν ὁ ἀεὶ χαιρέκακος καὶ πα τοῦ φθόνου, ὁ μελανιάτης ὄντως καὶ βαθὺς κόσ διάβολος τὴν τοσαύτην τοῦ Πατρὸς ἀρετὴν κατὰ εκείμονα διαφημίζεσθαι, οὐδὲ τὴν τῶν ὑπ' αὐτ ταζομένων καλῶς καὶ διϊθυνομένων πληθὺν ἀνστον παρεᾶσαι, καὶ τηλικοῦτον ἀσκητικῆς ἱ βιώσεως, ἐν μέσῃ πολυανδρούσῃ ἐπιδείκνυσθαι · καὶ τοι πολλάκις καὶ διαφόρως ταῖς τοῦ με ο καταβληθείς στρατηγίαις· ἀλλ᾽ οἷα κατ᾿ αὐτοῦ ελέτηκεν, καὶ νῦν ἐπιτηδεύειν οὐκ ἀναβάλλεται· νὰρ κατ' ἐκεῖνο καιροῦ τὰ τῆς βασιλείας έπει· ιμένος σκήπτρα, Νικηφόρος δ᾽ ἦν οὗτος, ὃς τὸ ξαπεῖν οὐ πόρρω τῶν εὐσεβῶν βεβασιλευκότων αρχεν, τῇ δὲ ἀληθείᾳ μακρῷ τῶν τοιούτων ἀποαριστο· εἶπε ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεκρὰ και καθωμολόγηται· τοῦτον τοιγαροῦν εὑρηκὼς αυτός τι σοβαρόγνωμον καὶ πονηρίας με μεστωμέ ν, ὁ τοῖς ἀγαθοῖς [f. 149 a.] ἔργοις τῶν δικαίων · ἐπιμαινόμενος, ὑποβάλλει αὐτοῦ τῇ καρδίᾳ τοῦ μον ἀποφῆναι τὸν τὴν μοιχοζευξίαν πρώην αὐτ εργηκότε, καὶ τῷ ἱερατικῷ βαθμῷ ἐγκαταλέξαι, · παραίτων γεγονότα εἰρήνης, φησὶ, καὶ τοῦ λυτελοῦντες φροντίσαντα· καὶ δὴ τῷ ἱερόφρονι συντῶν πατριάρχῃ ὁ τὴν ὑποθήκην τοῦ ὄψεως παρα. μενος ἄναξ, ἀντιβολεῖ καὶ βιάζεται λυθῆναι τὸν πέρ του χωρισμοῦ, τοῦ δήσαντος αὐτὸν ἁγιωτά Ταρασίου οὕτως ἐάσαντος, καὶ πρὸς τὸν Θεὸν ημήσαντος· ὑποσχόμενος αὐτῷ ὡς βασιλικαῖς κουρίας συνελάσεισν ἅπαντας εἰς τὴν τοιαύτην ορεῖναι οικονομίαν· οὕτως οὖν πείθει ἄκοντα στη καὶ μὴ βουλόμενον κατὰ νοῦν τὸν τῆς νίκης όνομον πατριάρχην πρὸς τὸ δέξασθαι συλλειτουρ ν τὴν ἀνίερον. Καὶ γίνεται πάλιν διαφωνία και ωμών σύγχυσις καὶ προσώπων διαίρεσις ἔν τε ῖς ἱεράρχαις καὶ τοῖς μονάζουσιν τῶν μὲν μὴ προσi η rens. 25. Sed enim qui semper malo gaudet, invidiæ pater, nigerrimus inferorum corvus diabolus, non tulit tantam patris nostri virtutem in opulenta metropoli celebrari: neque servatorum ab eo præclare et in rectam viam reductorum multitudinem incolumem esse sivit, nec tale tantumque asceticæ vitæ speculum in numerosissima civitate spectari; presertim cum sæpe multumque a magni viri militia vulneratus fuisset. Quæ ergo adversus illum machinabatur, nunc in rem conferre diutius non distulit Qui per id tempus regni sceptrum tenebat Nicephorus, specie quidem haud procul aberat ab orthodoxis ante eum imperatoribus, re tamen vera longe iis dissimilis erat, siquidem fidem absque operibus mortuam esse in confesso est. Cum ergo hoc invenisset tetricum et nequitiæ plenum vas is qui justorum bona opera semper odit diabolus, cor ejus permovit, ut innocentem declarari vellet hominem illum qui adulterinum conjugium antea ratum fecerat eumdemque sacerdotali rursus ordini adjungi, ceu qui pacis auctor publicæque utililatis fuisset Itaque religiosum conveniens patriarcham princeps hic, qui serpentis suggestionem admiserat, orat cogitque ut excommunicatione Jesephum absolvat, qua eum sanctissimus patriarcha Tarasius ligaverat; et sic eo relicto, ad Deum migaverat. Promittebat autem ei princeps, curaturum se regali adjutorio, ut cæteri omnes dispensationi huic consentirent. Sic ergo adducit invitum prorsus ac mente dissentinetem patriarcham, victoriæ eponymum (Nicephorum), ut exsecratum illum ad Ecclesia ministerium revocet. Fit igitur novum dissidium et opinionum confusio, et personarum secessio tam episcoporum quam monachorum, aliis quidem putantibus, negotii hujus causa non esse offendentum Legitur hoc luculentum contra Iconomachos opus in editione Sirmondiana. PATROL. GR. XCIX.

imperatorem,magno tamen Theodoro contradicente, κροῦσαι τῷ ἄνακτι ἕνεκα τούτου καλῶς ἔχε »quum non esse ut sententia a venerabili Tarasio in Josephum publice causa utilitatis prolata, nune abrogaretur: etenim hac dispensatio, aiebat, adulterinum conjugium manifeste defendit. Insuper justam quoque ultionem adversus juniorem Constantinum jam peractam, præ oculis habendam esse, non oblivione premendam: atque hinc potius divinæ legis voluntatem esse intelligendam, non vero rudi opinione et libero mentis impetu, doctrinam dispensationis confingendam, quæ neque alias au, dita est, neque ullam utilitatem mundo attulit, imo noxia prorsus animabus nostris est. Exin itaque in judicii diversitate manentes, invicem dissidebant; sicut olim Paulo et Barnabæ contigit, in dissidio propter Joannem cognomento Marcum uti scriptum p est Facta est autem dissensio, ita ut discederent ab invicem et Barnabas quidem assumpto Marco navigaret Cyprum: Paulus vero electo Sila profectus est, traditus gratiæ Dei a fratribus (i). Quem locum tractans divus Chrysostomus in Actuum splendidissima interpretatione, sic ait: Uler vero eorum melius deliberaveril, non est nostrum pronuntiare. νοούντων, τῶν δὲ περὶ τὴν μέγαν Θεόδωρον σκόντων, ὡς οὐ δίκαιόν ἐστι τὴν ἐξενεχθεῖ τοῦ θεσπεσίου Ταρασίου ἐπὶ τῷ Ἰωτής και τραπῆναι, ἐπὶ λυσιτελείᾳ τοῦ παντὸς την κ γενημένην· ἡ γὰρ ἐπὶ τῶν τοιούτων οἰκονομ σιν, τὴν μοιχοζευξίαν προφανώς συνίστησιν δὲ καὶ τὴν δικαίαν κρίσιν τοῦ Θεοῦ τὴν κ νεωτέεου Κωνσταντίνου ἤδη προελθοῦσαν, ἄξ ιδεῖν, καὶ μὴ λήθη ταύτην παραπέμψα.· κ στοχάσασθαι τὸ βούλημα τῆς θείας νομοθεσίας μὴ ἀποικίλῳ γνώμῃ καὶ ἀχαλινώτοις διαν μαῖς, οἰκονομίας λόγους [f. 149 b. αναπλά τοὺς ούτε γεγονότας πω, οὔτε τὴ ὄνησιν ἀπ ὑφηλίῳ ἐκποιήσαντας, πρὸς ὄλεθρον τῶν ἡ ψυχῶν· ἐκ δὲ τούτου ασύμβατοι μείναντες π κρίσεις, ἀλλήλων διέστησαν, καθά ποτε επ καὶ Βαρνάβας ἐν τῇ περὶ τὸν Ἰωάννην τὸν κι τον Μάρκον διαφωνία, καθώς γέγραπται δὲ παροξυσμός, ὥστε ἀποχωρισθῆναι αὐτο ἀλλήλων, τόν τε Βαρνάβα, παραλαβόντ Μαρκον ἐκπλεῦσαι εἰς Κύπρον· Παῦλος δ λεξάμενος Σίλαν ἐξῆλθεν, παραδοθεὶς τῆ τοῦ Θεοῦ ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν. Ὅπερ ἐφθακὼς ὁ θεῖος Χρυσόστομος ἐν τῇ τῶν Πράξεων θεοθεγγεῖ ἑρμηνε φησί· Τίς μὲν οὖν αὐτῶν ἐβουλεύσατο βέλτιον, οὐχ ἡμῶν ἀποφήνανθαι. 26. Jam nos super hoc argumento dicimus, am- κς'. Ἡμεῖς δὲ περὶ τῶν προκειμένων και ἀμφότεροι καλῶς πεποιήκασιν· καθὰ δὴ καὶ σιος ὁ ἀοίτιμος ἐν τῇ κατ' αὐτὸν ἀπεφήνατο μία· καὶ γὰρ δὴ καὶ αὐτὸς τότε το θυμικόν κ τοῦ ἄνακτος ὑφορώμενος, καὶ εἰδὼς ὡς λίαν bos bene se gessisse; sicut etiam illustris Tarasius in sur se gessit dispensatione. Namque et hic veritus tunc iracundiam principis et excandescentiam, sciensque quantopere ad maleficia pronus esset, ejusque ad peccandum proclivitalem, ne quid acer- εὐπάροιστος ἐπὶ τὸ πεφυκὺς ἀδικεῖν, καὶ ν bius adversus Dei Ecclesiam faceret, laxavit rigoris babenas, et tolerato minore ac particulari malorem universalem sapienter conservavit, implens effatum illud: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Sic etiam nunc existimandum est dispensative egisse beatum Nicephorum, nolentem quidem, sed a principe adactum. At vero parens noster Theodorus, exactum divinarum legum retinuit præscriptum, divinitus motus, non malo aliquo affectu victus nolens scilicet illegitimam copulam legis locum occupare apud eos belluinos homines qui indomitis cupiditatibus indulgent; atque ut ostenderet sine ullo cujusquam respectu eos agere solere qui Deo omnino confidunt; neque personas cum animæ suæ detrimento subvereri, ut Domini præceptum prodant, propter principis potentiam injustissimejubentis. Nempe juxta Davidis carmen: Et loquebar in testimoniis tuis coram regibus, et non crubescebam (k). Sane quod in prosperum statum Ecclesiæ regimen sub his duobus principibus haud devenerit, ipsi quoque manifeste agnoverunt divi patriarchæ. Neque enim magnum Theodorum Thessalonica reversum, recte egisse dixisset orthodoxiæ untesignanus Tarasius, nisi ipsum scivisset veræ Evangelii vite absque errore institisse. Neque item cum admisset victoria eponymus (Nicephorus) εἰς ἁμαρτίαν εὔκολον, ἵνα μή τι δριμύτερο τοῦ Θεοῦ κατεργάσηται Εκκλησίᾳ, ὑπενδίδα τῆς ἀκριβείας ἡνίας· καὶ παρασχὼν τὸ ἦτ μερικὸν, τὸ καθολικώτερον φιλοσόφως ένεπος πληρῶν τὸν Ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρόν, ἡμέραι πονηραί εἰσιν. Οὕτως οὖν κανταῦθα λυγίσασθαι, ὅτι ᾠκονόμησεν ὁ μακάριος Νικ μὴ βουλόμενος, ἀλλὰ βιασθεὶς ὑπὸ τοῦ ἄνακτο γε πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος (f. 150 a.] τὴν ἀκρι θείων νόμων φυλάττει κατάστασιν, θεόθεν κι καὶ οὐ πάθει κακίας κρατούμενος· ὡς ἂν ἄθεσμον τῆς κοίτης χώραν μὴ λάβοι νόμου ἔχουσι τὸ ἐν ἀθραύστοις ὁρμαῖς ὀρεκτιν βο τώδεσιν ἀνθρώποις, καὶ τὸ ἀπροσωπόληπτο τῶν εἰς Θεὸν ὁλικῶς πεποιθότων καὶ μὴ λαμ τῶν πρόσωπα κατὰ τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς, ὥστε 1 τολὴν τοῦ Κυρίου προδιδόναι χάριν κράτους λέως ἀδικώτατα δυναστεύοντας κατὰ τὸ τοῦ μελώδημα Καὶ ἐλάλουν ἐν τοῖς μαρτυρία ἐναντίον βασιλέων, και οὐκ ἠσχυνόμην. ὅτι γε μὴ καλῶς εἰς τοῦτο τάξεως ήλθε τὰ κλησιαστικῆς διοικήσεως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τ τοῖν δυοῖν βασιλέων, καὶ αὐτοὶ σαφῶς ᾔδεισαν ληπτοι πατριάρχαι· οὐδὲ γὰρ ἂν καλῶς δεδ τὸν μέγαν έλεγεν Θεόδωρον ἐκ Θεσσαλονίκης ελθόντα ὁ τῆς ὀρθοδοξίας τρόμος Ταράσιος, (i) Act. xv, 39. (j) Ephes. v, 16. (k) Psal. cxvi, 46. "

VITA. ᾔδει τὴν ἀληθῆ τρίβον τοῦ εὐαγγελίου απλα- pontifex, nec laudibus ceu veritatis pugilem ornasεύοντα· οὐδ᾽ αὖ πάλιν ἀπεδέχετο αὐτὸν ὁ τῆς ἐπώνυμος ἱεροθέτης, καὶ ὡς ἀθλητὴν ἀληθείας παίνοις κατέστεφεν, εἰ μὴ ὀρθοτομοῦντα δια · τὸν λόγον τῆς πίστεως. Πρὸς δὲ τοῖς εἰρη καὶ τοῦτο θετέον, ὅτι εἰ οὐκ εἶχεν ἕκαστος μὴ εὖ πεποιηκέναι τὸ δέξασθαι εἰς ἱερωσύνης τὸν μοιχοξεύκτην διὰ βασιλικόν φόβον, οὐκ :ἐ θάνατον τῶν ἀνάκτων, καὶ τὴν παρὰ Θεοῦ τοὺς γεγονυίαν τοῦ ἱεροῦ Θεοδώρου παρὰ πόΝίκησιν, τοῦ χοροῦ τῶν ἱερέων τὸν τολμητίαν ἐν· ἐντεῦθεν οὖν σκοπεῖν ἔστι τοῖς φιλοθέοις ων πραγμάτων φύσεις, καὶ μηδ᾽ ἕτερον μέρος Πλὴν ὡς δεν ὁ ὑψηλόφρων μέδων τὴν ἰδίαν ὑπὸ τῶν ἡμετέρων βδελυχθεῖσαν πατέρων, δενός λόγου αξιωθεῖσαν, κελεύει μετ᾿ ὀργῆς μέγαν Θεόδωρον, καὶ [f. 150 b.] τὸν τούτου 32 και Χριστοῦ ἱεράρχην Ἰωσὴφ ἅμα τῷ αὐτῶν καὶ καθηγεμόνι Πλάτωνι, τὰς πρὸ τοῦ ς οἰκεῖν νήσους, οὐχ ἅμα καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ, διεζευγμένως τούτων ἕκαστον εἰς ἄλλην καὶ ἄλ πουλάττεσθαι· τὴ δὲ τῆς ἀδελφότητος πλῆθος τρατιωτικῆς ἐν τῷ ἰδίῳ μοναστηρίῳ τηρεῖσθαι set, nisi rectam in fide doctrinam habere cognovisset. Dictis hactenus addam, quod nisi utrique patriarchæ persuasum fuisset, non recte factum quod ad sacerdotii honorem metu principum, adulterini conjugii copulatorem receperint, haud profecto post principum obitum, peractamque a Deo adversus eos pro sacro Theodoro celerem ultionem, haud, inquam, audacem illum sacerdotali chero rursus expulissent. Ergo hinc pii homines rerum actarum naturas cognoscant, neutramque partem venerandorum horum præsulum nostrorum dament. ἐκτρέπεσθαι τῶν θεσπεσίων τούτων ἡμῶν καθηγε 27. Verumtamen ubi superbus regnator sententiam suam a nostris rejectam patribus vidit, nulloque in pretio habitam, jubet iracunde, magnum Theodorum eique consentientem Christi episcopum Josephum, cum ipsorum avunculo et duce Platone, in insulis, quæ sunt e regione urbis habitare, nec simul nec uno in loco, sed separatim singulos aliis atque aliis custodiis teneri: fratrum vero reliquam multitudinem itra proprium monasterium militari manipulo obsideri. Ipse vero post aliquot die pro gressus ad Eleutherii regium palatium, cunctos interrogandi cauea vocavit. Deinde præpositos illorum seorsum ductos, conatus est suasoria oratione a patris abstrahere voluntate. Sed ubi verba incassum se projicere ageovit, ceu debile telum ab illorum contradicente firmitate retusum, ad multitudinem fratrum conversus ait: Quotquot nostris obtemperare hortatibus vultis, et cum patriarcha et catholica Ecclesia communicare, ad dexteram meam secedite. Quotquot vero in priore manere sententia censetis, sinistram partem eligite; callide sic decipiens, ut existimabat, homines quorum pars quidem verborum artificii ignara erat, sed tamen omnes mundum et prosapiam et vitam ipsam contemnebant, propter agendam sub Dei obedientia vitam irreprehensibilem. Tunc ergo omnes sinistrum ejus latus turmatim occupantes, fiducialiter illum sic alloquuntur: Nos accurate scimus, o imperator, Patres nostros a divina Scriptura omnia edoctos, et sancto Spiritu ductos, meliorum doctrinam et saluti propinquiorem tenuisse, ac osteros docuisse. Quare et nos illorum vestigiis indubitanter insistentes, vestram nuper excogitatum opinionem non admittimus. Ille autem libera hujusmodi sanctorum virorum responsione exterritus, mandat ut illic dispersi, nec non in proximis urbi monasteriis detineantur, sub tutissima nimirum custodia ceu reatui obnoxii et adversus regia atque episcopalia mandata contumaces. · αὐτὸς δὲ μετά τινας ἡμέρας παραγενόἐν τοῖς τοῦ Ἐλευθερίου βασιλικοῖς μελά16), προσκαλεῖται ἅπαντας ἱστορίας ἕνεκα· διαστήσας τούτων τοὺς μειζοτέρους, πειρᾶται ς τις πιθανότητος, τῆς πατρικῆς τούτους τῆς βουλῆς· ὡς δὲ τὴν προβολὴν εἶδεν τῶν Ο ρημάτων καθάπερ τι βέλος ἀκιονὸν τῇ ἀντιι της ερεμνίας αὐτῶν ἀποκρουσθεῖσαν ἀνα Στις, πρὸς τὸ πλῆθος γίνεται τῶν ἀδελφῶν καί · πρὸς αὐτούς· Ὅσοι ταῖς ἡμετέραις βούλεσθε θαρχεῖν παραινέσεσιν, καὶ κοινωνικοὶ εἶναι τοῦ επιλέγω καὶ τῆς καθολικῆς. Ἐκκλησίας, ἐν εἰς δεξιούς μου ἀφορίσθητε· ὅσοι δ' αὖ τῇ προκατα 1995 με γνώμη; ἐμμένειν κεκρίκατε, τὴν ἐξ ανύμων στάσιν ἐκλέξασθε· σοφιζόμενος ἐν τούτῳ, μετο, τάς ἀπορίστους μὲν λόγων παρασκευαῖς 2. Σὐτῶν ἐντας, βίου δὲ καὶ γένους καὶ τοῦ ζῆν οι καταφρονούντας ἅπαντας ὑπὲρ τῆς καθ' ὑπο τὴν θείαν ἐνεπιλήπτου ζωῆς· τότε δὴ πάντες θυματων τήν εὐώνυμον κατειληφότες χώραν, λέὡς πρὸς αὐτὴν μετὰ παρρησίας· Ἡμεῖς ἀκριβῶς πάμεθα, ὦ βασιλεῦ, ὅτι οἱ πατέρες ἡμῶν ἐκ θεοπνεύστου Γραφῆς ἅπαντα μυηθέντες, καὶ μετ. ἀγίῳ φερόμενοι, τὰ κρείττω καὶ σωτηρίας ὡς καὶ πεφρονήκασι καὶ ἐδίδαξαν· διὸ καὶ αὐτοὶ διάστως τοῖς αὐτῶν ἐξακολουθοῦτες ίχνεσιν, παρ' ὑμῶν καινοτομηθεῖσαν οὐ προσιέμεθα δόξαν. Η καταπλαγεὶς ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ τῶν ὁσίων ἀνδρῶν αξέντιασμένῃ ἀπολογία, προστάσσει κατανεμη καὶ αὐτοὺς εἰς τὰ αὐτόθι, καὶ πρὸς σύνεγγυς τοῦ ἄστεως μοναστήρια φυλαχθησομένους δηλαδὴ ὑπὸ ἀσφα πάτην φρουρὰν ὡς κριτοὺς καὶ ἀνηκόους βασιλικῶν τε καὶ ἱεραρχικῶν διατάξεων. [. 151 a.j κτ'. 'Αλλ' οὐκ εἰς μακρὰν αὐτῷ τὰ τῆς Palatium Eleutherii appellatum, quod portui asdem nominis ad Propontidis littus adjaceret, 28. At enim haud diu ipsus insania desæviit. edificavit Irene imperatrix Leonis Chazari conjux. Cangius Const. Christ., ed. Paris. p. 130.

Brevi enim divine ultio hunc quoque cum universo ἀπονοίας ἀπέβη· συντόμως γὰρ ἡ θεία δίκη καὶ τοῦτον exercitu in extra regione pessumdedit. Namque adversus Scythas stultus hic Nicephorus expeditione suscepta, hostili manu coufoditur: ut ex hoc etiam manifestum fieret, quod divi Patris nostri pro veritate obluctatio, neque temeraria neque improvida esset, sed ex Dei testimonio et olim et nunc firmitatem haberet. Sic ergo infelix princeps occumbens, grande evasit tragoediae argumentum, et majorem comoædiam Romanorum imperium lusit. Completumque in eo est Oscem prophetæ vaticinium: El vos, domus regia, auscultate, quia vobis judicium est; quoniam laqueus fucti estis speculationi, et tanquam rete expansum in itabyrio quod veneratores defixerunt. Et cadent principes eorum propter imperitiam linguæ. ipsorum. Hæc subsannatio ipsorum in terra Ægypti in sinum ipsorum: quia irritum fecerunt fœdus meum, et adversus legem meam impie egerunt (m). Jam vero et quod magnus Theodorus contra eumdem vaticinatus fuit, prædictis subjungere operæ pretium est. Namque in superbiam elatus tum a propriis stipatoribus, tum suopte ingenio Casar Nicephorus, et contra Scythas effreni impetu procedens, sacrum nostrum parentem Theodorum in suburbanum locum advocans, orabat eum et per quosdam proceres vehementer urgebat, ut excogitatæ ab se dispensationi demum consentiret. At vir sanctus divino quasi Spiritu instinctus sic illi respondit: Te potius oporteret factorum tuorum pœnitere, non autem ad mali cumulum nos quoque ad parem lapsum pertrahere. Nunc quia nullo hujusmodi consilio admisso, hine discedis, hoc dicit Dominus omnipotens: Non reverteris per hanc viam qua cunc illuc proficisceris (n). Reapse incredulo hoc principe, secundum divi pastoris nostris prophetiam, in Bulgarorum regione occiso, filioque ejus Stauracio, graviter vulnerato, ad regiam urbem ægre reverso, et vix bimestre imperium tenente, et mox moriente; sororis ejus conjux, archangeli nomen gerens, dignitate curopalata, imperium capessivit. Michael, inquam, cum Chriatianissimus esset, et Domino fidelis, revocavit statim ab exsilio magnum Theodorum; pariterque dimitti jussit quotquot in monasteriis sub custodia erant ejusdem discipuli: atque. legatue Christi exemplo, et mediator inter dissidentes, suffragante senioris Rome papa. Dantque ambo operam, hic quidem per litteras monitorias, ille personali alloquio et adhortatione, ut sanctissimus patriarcha, et divus parens noster, honestissimo concordiæ vinculo jungantur: denique adulterini conjugii copulatorem sacro ministerio interdicunt, juxtalatam Osee. v, 1. (m) Osee. vii, 16, et vir, 1. (m) Osee. vii, 16, et viii, 1. (n) Theodorus Mopsuestenus in Commentario ad Os. a nobis edito: Σκοπιάν τῶν προφητῶν τὸν σύλλογον λέγει. Speculationem (seu speculam) dicit prophetarum collegium. Mopsuestenus explicat: Ὑπὲρ ὧν ἀπαιδεύνως ἐφθέγγοντο κατ' ἐμοῦ· Ob ea quæ imperite adversus me loculi sunt. η μετελθοῦσα πανστρατὶ ἐπὶ τῆς ξένης παρέλυσεν· πρὸς Σκύθας γοῦν ὁ μάταιος στρατοπηδεύσας Νικηφόρος, πολεμικῆς αὐτοθι ἔργον γίνεται χειρός· ὅπως οἶμαι κἐν τούτῳ προφανῶς ἀποδειχθῇ, ὡς ἡ τοῦ θεοφόρου Πατέρας ἡμῶν ὑπὲρ ἀληθείας ἔνστασις, οὐκ εἰκαία οὐδ᾽ ἀπρονόητος, ἀλλ' ὑπὸ Θεοῦ μαρτυρουμένη καὶ πάλαι καὶ νῦν καὶ τὸ βέβαιον αὐτόθεν ἔχουσα· οὕτως οὖν πεπτωκὼς ὁ δείλαιος ἄναξ, μεγάλης μὲν τρα γῳδίας ὑπόθεσις, μείζονος δὲ κωμῳδίας ή Ρωμαϊκή γέγονεν ἀρχή· καὶ πεπλήρωται ἐπ' αὐτῷ ἡ τοῦ προσ φήτου Ωσηέ πρόῤῥησις· Καὶ ὁ οἶκος τοῦ βασι λέως, ἐνωτίσασθε, διότι πρὸς ὑμᾶς ἐστι τὸ κρί μα· ὅτι παγὶς ἐγενήθητε τῇ σκοπιᾷ καὶ ὡς δίκτυον ἐκτεταμένον ἐπὶ τὸ ἰταβύριον, ὃ οἱ ἀγρεύοντες τὴν θήραν κατέπηξαν. Καὶ πεσοῦνται οἱ ἄρχοντες αὐτῶν διὰ ἀπαιδευσίαν γλώσσης αὐτῶν οὗτος ὁ φαυλισμὸς αὐτῶν ἐν γῇ Αἰ γύπτῳ εἰς κόλπον αὐτῶν, ἀνθ' ὧν παρέβησαν τὴν διαθήκην μου, καὶ κατὰ νόμου μου ἠσέβησαν. Ὅπερ δὲ εἰς αὐτὸν προεφήτευσεν καὶ ὁ μέγας οὗτος Θεόδωρος, τοῖς εἰρημένοις ἄξιον ἐπισυνάψαι· ἐπειδὴ γὰρ ἐπῆρτο μέγα φρονεῖν, [f. 151 b.] καὶ ὑπὸ τῶν ἰδίων ὑπασπιστῶν καὶ ὑπὸ τοῦ φυσικοῦ φρονήματος ὁ Καίσαρ Νικηφόρος, καὶ τὴν ὁρμὴν εἶχεν κατὰ τῶν Σκυθῶν ἀνεπίσχετον, μετασττιλάμενος τὸν ἱερὸν πατέρα ἡμῶν Θεόδωρον ἐν τοῖς πρὸ τῆς πόλεως τόποις, ἠξίου καὶ κατεβιάζετο αὐτὸν διὰ μέσου τινῶν μεγιστάνων ἐπιδοῦναι ἑαυτὸν τῇ ὑπ' αὐτοῦ ἐφευρε θείσῃ δῆθεν οἰκονομίᾳ· ὁ δὲ ὅσιος ἔνθους ὥσπερ τῷ Πνεύματι γενόμενος, δηλοῖ αὐτῷ τάδε· Σὲ μὲν χρεών ἐφ᾽ οἷς πεποίηκας μεταμελεῖσθαι, καὶ μὴ προστιθῆναί τι τοῦ καὶ ἡμᾶς πρὸς τὸν ὅμοιον ἐφέλκειν ὄλισθον· ἐπεὶ δὲ μηδὲν τοιοῦτον βεβουλευμένος τῶν ὧδε ἀποτρέχεις, τάδε λέγει Κύριος παντοκράτωρ· Ὡς ἐπιστρέφων οὐκ ἐπιστρέψεις τῇ ὁδῷ ᾖ σὺ πορεύῃ σήμερον ἐκεῖ. ᾿Αμέλει τοῦ ἀπειθοῦς τούτου μέδοντος κατά τὴν προφητείαν τοῦ θεοφόρου ποιμένος ἡμῶν, ἐν τῇ τῶν Βουλγάρων χώρᾳ τὸ ζῆν μεταστρέψαντος, καὶ Σταυρακίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ μόλις ἐκεῖθεν τραυματία πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἀνακάμψαντος, καὶ ἐν ὅλοις δύο μησὶ τῆς ἀρχῆς κρατήσαντος καὶ παρελθόντος, ὁ τούτου ἐπ' ἀδελφῇ γαμβρός Αρχαγγελώνυμος τὴν τοῦ κουροπαλάτου ἀμφέπων ἀξίαν, τὸ βασίλειον διεδέξατο· Ὅστις Μιχαήλ Χριστιανικώτατος υπάρ χων καὶ πιστὸς ἐν Κυρίῳ, ἀνακαλεῖται τῆς ἐξορίας εὐθὺς τοὺς περὶ τὸν μέγαν Θεόδωρον· ἀνεῖσθαι δὲ κελεύει καὶ τοὺς κατὰ τὰ μοναστήρια ὑπὸ φρουράν ὄντας αὐτοῦ μαθητάς· καὶ γίνεται πρέσβυς χριστου μίμητος καὶ μεσίτης τῶν διεστώτων, σὺν τῷ παπα τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης· καὶ συνελαύνουσιν ἄμφω, III Reg. XIII, 9. Mopsuestenus explanat: Οἱ κατὰ τὴν Αἴγυ πτον ἐφαύλιζον τὰς εἰς αὐτοὺς γεγενημένας παρά τοῦ Θεοῦ δωρεάς Quin in Egypto contempserunt collata ipsis a Deo dona. Michael hic habebat uxorem, Nicephori filiam Procopiam, Stauracii sororem. Erat ergo Nicephori, non Blauracli, γαμβρός.

VITA. rasio. Atque ita denuo, per Christi clementis Dei nostri gratiam benignitatem, fit pax stabilis in sanctissima et catholica ipsius Ecclesia, scandalis de medio ablatis. ἱ μὲν δι' ἐπιστολῶν παραινετικών, ο δὲ δι' αὐτοπροσ- antea in illum sententiam ab inclylo et magno Τaύπου συνομιλίας καὶ παρακλήσεως, τόν τε ἁγιώτον πατριάρχην καὶ τὸν θεσπέσιον Πατέρα ἡμῶν εἰς ἡμονίας πρεπωδεστάτην συνάφειαν· τὸν δὲ μοι χαζευξίαν (Γ. 152 a.] τετολμηκότα τῆς λειτουργείας επείρξαντες κατὰ τὴν ἔμπροσθεν ἐπ' αὐτῷ γεγονυῖαν κρίσιν τοῦ ἀοιδίμου και μεγάλου Ταρασίου. Καὶ οὕτω πάλιν Χριστοῦ τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ ἡμῶν χάριτι καὶ φιλανθρωπία, γίνεται σταθερά γαλήνη ἐν τῇ αὐτοῦ ἁγιωτάτῃ καὶ καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ, ἐκ μέσου τῶν σκανδάλων ἀφανισθέντων. κι΄. Ο τοίνυν πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος αὖθις τὴν εἰκείαν μονὴν τοῦ Στουδίου παραλαβών, καὶ τῶν απαρέντων αὐτοῦ φοιτητῶν αὐτόθι συνδεδραμητήτων, εἴχετο τῆς τε πρὸς τὸν πανίερον πατριάρχην φιλαιτάτης ὁμοφροσύνης τε καὶ συνδιαθέσεως, καὶ τῆς πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἐξ ἔθους διδασκαλίας, τὰ τούτων ἤθη τῷ διδακτικῷ λόγῳ πρὸς ὑπακοῆς πλείας ρυθμίζων διάθεσιν, καὶ τὸν παρεισπεσόντα εὐτοῖς ἐκ τοῦ χρόνου τῆς αὐταρεσκείας ῥύπον, τῇ τῆς καθεσίας ἐμμελῶς ἀπαλείφων σπογγίᾳ· καὶ οὕτω πάλιν ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ηύξανεν, καὶ τὸ στίφος τῶν μαθητῶν ἐδελτιοῦτο αὐξανόμενον σφόδρα. Καὶ ἦν ἀληθῶς ὁ εὐπρεπέστατος οὗτος χῶρος οἷά τις ποικίλος καὶ εὐθαλὴς παράδεισος, ἐκ παντὸς γένους φυτῶν λογτῶν ἐν ἑαυτῷ περιέχων, ἐνοῖς πᾶν εἶδος ἐπιστήμης ώσπερ τις καρπὸς πέπειρος χρησίμως ἐθεωρεῖτο· μετὰ γὰρ τῆς εἰς ἄκρον κοινοβιακῆς εὐταξίας καὶ τῆς πρακτικῆς ὡς ἔνι φιλοσοφίας. οὐδὲ τῶν λογικῶν ἀμέτοχοι καθεστήκεσαν τεχνῶν· ἀλλὰ καὶ γραμμα τικῆς παρ' αὐτοῖς ἐφιλοπονεῖτο κατόρθωσις, δι' ἧς ἤ τε πρὸς τὸ γράφειν ὀρθῶς ἐγγίνεται τοῖς πεπονη κόσιν εἴδησις, καὶ ἡ πρὸς τὴν ἀνάγνωσιν ἐντυπούται αὐτοῖς ἐθικότης· [f. 152 b.] καὶ φιλοσοφίας δὲ τεχνολογία καὶ δογμάτων πατερικῶν ἀποστήθησις, δι' ῶν πάσης αἱρέσεως φληνάφους ἀνατρέπειν εἶχυν ισχνομυθίας, συλλογισμοῖς ἀληθείας και συμπερά σμασι χρώμενοι· ἐξ ὧν σοφώτατοί τε καλλιγράφοι καὶ ἱεροψάλται, κονδακάριοι τε καὶ ἀσματογράφοι, ποιηταί τε καὶ ἀναγνώσται πρώτιστοι, μελισταί τε καὶ ἀοιδόπολοι ἐν Χριστῷ ἐξεφάνθησαν· ὁμοίως δὲ καὶ αἱ τῶν βαναύσων τεχνῶν ἐπιτηδεύσεις καθ᾿ ὅλου ὡς εἰπεῖν παρ' αὐτοῖς ηὑθίσκοντο· ὅθεν ὑφάνται σε καὶ ῥαφεῖς, σκυτοτόμοι τε καὶ σκηνοποιοί, λεπτουρτοί τε καὶ οἰκοδόμοι, κανοποιοί τε και μαλακοργοί, καὶ οἱ διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου τὰ λειτουργικά κατασκευάζοντες σκεύη, παρὰ τῷ ἐπιγείῳ τούτα ἐθεωφούντο οὐρανῷ· πάντων μετὰ εὐταξίας καὶ ῥυθμοῦ ἐν τοῖς τόποις καθεζομένων τῶν διακονιῶν αὐτῶν, καὶ τὰ θεῖα τοῦ Δαυίδ τῷ τῶν χειρῶν ἔργῳ ἀναμι γνύντων τερετίσματα· καὶ ἦν ἰδεῖν τὸν ἀμπε ἰῶνα Κυρίου Σαβαώθ εὐκληματοῦντα, καὶ ὄρη κοι σμικῆς δυναστείας ὑπὸ τὴν σκιὰν αὐτοῦ καλύ πτοντα· ἀλλὰ καὶ τὰς νοητὰς αὐτοῦ ἀναδενδράδας υπερηρμένας τῶν κέδρων τοῦ Θεοῦ, καὶ ἕως θαλάσσης τὰ κλήματα αὐτοῦ ἐκτεταμένα, καὶ ποταμῶν ἄχρι τὰς παραφυάδας αὐτοῦ· ἔνιοι γὰρ τῶν προβεβηκότων πό νων τε ἀρετῆς καὶ ἡλικίᾳ γήρως τῆς αὐτοῦ μεγίστης μαθητείας. ἀφορμὴν ξενητείας τὴν ὑπόθεσιν Confer apud nos in tomo quinto epitimia et constitutiones monasterii Studii. Sapienter sane 29. Ergo parens noster Theodorus rursus in Studii monasterium se recipiens, et dispersis ejus discipulis illuc confluentibus, fovebat cum sacratissimo patriarcha amicissimam concordiam et unanimitatem, et docendis more solito discipulis suis operam navabat, mores eorum didactica oratione ad perfectæ obedientiæ habitum informans, et incidentes illis, lapsu temporis, proprii amorie sordes, adhortationum spongia diligenter abstergebat: atque ita rursus Dei Verbum crevit, et discipulorum turba magnopere proficiebat augebaturque. Eratque vere hic decentissimus locus varii instar atque uberis horti, omne genus rationalium plantarum habens, in quibus quælibet scientiæ species, quasi maturus fructus utiliter spectabatur, Etenim una cum summa cœnobiticæ disciplinæ practicæque quantum licet philosophiæ perfectione, ne liberalium quidem artium expertes erant. Sed et grammaticæ apud eos accurata doctrina tradebatur, qua recte scribendi forma studentibus imprimitur, et legendi usus ingeritur: insuper philosophiæ artificium, et paternorum dogmatum memoriter recitatio: quibus adjumentis ad cujusvis hæreseos nugas evertendas acumen disserendi acquirebant, veracibus syllogismis utendo et conclusionibus. Ex qua disciplina scitissimi calligraphi, hieropsaltæ, contaciarii, et canticorum auctores, poets, lectores eximii, melodi, et versificatores in Christo emerserunt. Similiter artium quoque plebeiarum exercitia omnium propemodum apud ipsos reperiebantur; unde textores, sartores, sutores, tabernaculorum vel stragulorum factores, minutorum operum artifices, architecti, canistrorum, et delicatarum rerum opifices; item qui igne ac ferro vasa utensilia operantur, in hoc terrestri cœlo conspiciebantur; qui omnes bene composito ordine ac regula in officinis quisque suis sedebant, et divinas Davidis cantilenas manuum abori admiscebant. Eratque videre vineam Domini Sabaoth late frondentem, et mundanæ potentiæ montes umbra sua cooperientem; sed et spiritalia ejus arbusta cedros Dei superare, et usque ad mare palmites ejus extensos, et propagines ejusdem usque ad flumina. Nonnulli enim ex iis, qui eximio Theodori magisterio exculti, et virtutum labore inveterato exerciti, occasionem peregrinandi ex prædictis Publicæ rei perturbationibus nacti sunt, postquam custodiis emissi fuerunt, imo et antea per diversa orbis climata discurrentes, ibique habitanprisci monachi corporali etiam labori instandum censebat; nihil enim delerius otio est.

tes, pulcherrima sancto Spiritu cooperante mona- τῆς προειρημένης ἐπιδραξάμενοι διατάσεως steria condiderunt, quæ Studitani nostri appellatio- τὸ ἀφεθῆναι αὐτοὺς τῶν καθείρξεων, ἢ κ nem adhuc gerunt. τούτων διεσπάρησαν κατὰ διάφορα τῆς ὑπ' κλίματα, ἐν οἷς καὶ σκηνώσαντες, κάλλιστα τῇ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος συνεστήσαντο μονο τὴν ἐπωνυμίαν τοῦ Στουδιώτου μέχρι τοῦ νῦν ἐπιφερόμενα. 30. Sic igitur Christi ovili felici statu utente, et orthodoxis fidei dogmatibus Ecclesiis Dei præclare rectis et auctis, quidam de silva suas pessimus, Armeniorum de trunco erumpens pullulavit, subitoque vineam tanquam aper ferus depopulatus est. Leo scilicet orientis præfectus, ditionis propriæ fines egredi permissus, facta exercitui suo pecuniæ distributione, ducibus autem majorum graduum promissione in suam sententiam adductis, contra religiosum Michaelem imperatorem rebellat, et in thracicas partes haud procul urbe regia progressus, ibi ab iis qui macedonicum præsidium constituebant, Augustus proclamatur. Indeque digrediens, nemine resistente, regium palatium occupat, princeps Iconoclasta a suis ipsismet stipatoribus publice famigeratus. Sic igitur occupato imperio violentus hic Thrax, cum esset totus bypocriseos lorica munitus; verax est enim qui dixit: «Haud simplex esse comperio genus Armeniorum, sed valde arcanum et subdolum a initio suæ tyrannidis, non enim regni dicam, orthodoxiam simulat. Mox rerum politicarum, ut volebat, potitus, hypocriseos persona abjecta, impudenter nudat pravi cordis sui morbum reconditum: seque furoris exsecrandi Constantini Copronymi, impietatisque et adversus Christum odii, successorem ostendit; dicens, non oportere Christi imaginem venerari, neque ejus quæ illum immaculata ratione peperit sanctæ semperque Virginis, neque cæterorum justorum atque sanctorum, quoniam eæ idolorum similitudinem gererent. [f. 153 a.] λ'. Οὕτω τοιγαροῦν εὐδρομιούς τοῦ Χριστοῦ ποίμνης, καὶ Ἐκκλησιῶν τοῦ Θ ὀρθοδόξοις τῆς πίστεως δόγμασι καλῶς ἔθυ καὶ αὐξανομένων, ὥς τις κάκιστος ἐκ δρυμ ᾿Αρμενίων φύτλης ἀποῤῥαγεὶς ἐκώμασε, καὶ ταύτης ὡς οἷα μονιός κατενεμήσατο ἄγριος γὰρ ὁ τῆς Ἀνατολῆς στρατηγός, ἐκτετιμηκὰ λον τὸ ἔξω φέρεσθαι τοῦ καθήκοντος, τὸν ὑπ αὐτοῦ δωροδοκήσας στρατὸν, καὶ τοὺς τού χηγούς ταῖς ὑποσχέσεσι τῶν μειζόνων σύ ἑαυτοῦ καταστησάμενος ἀξιωμάτων, ὠδίνει κατὰ τοῦ φιλοχριστοῦ ἀνακτος 1 ἐλθὼν δὲ ἐπὶ τὰ Θρᾳκῶα μέρη οὐ πόῤῥω τι λευτύσης, ἀνακηρύττεται ὑπὸ τῶν δῆθεν Μ κὴν εὐστάθειαν ἐπιδεικνυμένων, Αὔγουστος· τε ἀπάρας, μηδενὸς ἀντιπράττοντος εἰσελα τὰ βασίλεια, βασιλεὺς εἰκονοκλάστης πε ἰδίων δορυφόρων αναφανδόν φημιζόμενος τοίνυν ἐπιδραξάμενος τῆς βασιλικῆς ἀρχῆς οὗτος Θρᾷς ἅτε ὅλως τῷ τῆς ὑποκρί θωρακισμένος προβλήματι· ἀψευδής γὰρ κώς, «Οὐχ ἁπλοῦν γένος εὑρίσκω τοὺς ᾿Α ἀλλὰ καὶ λίαν κρυπτὸν καὶ ὕπουλον» τῆς ἑαυτοῦ τυραννίδος, οὐ γὰρ εἴποιμι β εὐσέβειαν ὑποκρίνεται· ἔπειτα μετὰ τὸ περ τῶν πολιτικῶν, ὡς ἐβούλετο, πραγμάτων, ὑποκρίσεως ἀποῤῥιψάμενος προσωπεῖον, ἀπογυμνοῖ τῆς πονηρᾶς αὐτοῦ καρδίας τὴν νόσον· ὃ τῆς τοῦ ἀλιτηρίου ἐμπληξίας Κων τοῦ Κοπρωνύμου, θεοεχθείας [f. 153 b.] καὶ μανίας, διάδοχον ἑαυτὸν ἀποδεικνὺς, καὶ φά δεῖν προσίεσθαι τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, μήτε τῆς ἀχράντως αὐτὸν τεκούσης ἁγίας ἀειπαρθένου, λοιπῶν δικαίων καὶ ὁσίων, ὡς τῶν τοιούτων ἀφομοιωμάτων εἰδώλοις προσεοικότων. 31. Nesciebat nimirum stultus, quod quorum prototyporum contrarium subjectum est, horum sine dubio etiam adjectiva contrarias habent appellationes et quarum rerum bonarum nomina usurpamus in prototypo, ea pravarum in archetypo adhibitarum appellationum destructiva omnino sunt. Quamobrem et horum adjectiva, ratione homonymie prototypis assimilata, ipsorum videlicet appellationem gerent, bonorum bonam, malorum malam. Cum igitur Dominus ac Deus noster Jesus Christus, falsi idolorum polytheismi exstinctor fue. rit, hujus profecto gloriosa imago idolico subjecto aliena erit neque boni prototypi adjectivum, rei malæ unquam subserviet, Sicut vice versa fit. Illa enim quæ contraria est physicæ archetyporum qualitali pictura, congruam trahet elaccommodabit Cur dicitur Thrax Leo gente Armenius? Quia scilicet relictus a Michaele imp. in Thracia ob eam provinciam tutandam, ipse seditionem molitus inde se commovit adversus legitimum principem, et Constantinopolim cum exercitu veniens, imperium occupavit. Cedrenus ed. Paris. t. II, p. 484. Id λα΄. Οὐκ εἰδὼς ὁ παράφρων, ὡς ὧν τὰ πρ ἀντικειμένην ὑπόληψιν ἔχουσιν, τούτων 1 καὶ τὰ παράγωγα προσηγορίας αποίσεται τ τίας· καὶ ὧν περ ἀγαθῶν τὰ ὀνόματα λα πρωτοτύπως, ἀναιρετικὰ πρωτοτύπως, αναιρετικά πάντως περύκε αρχετύπως λαμβανομένων πονηρῶν ὀνομασι τοίγαρτοι καὶ τούτων παράγωγα τῷ λόγῳ νυμίας τοῖς πρωτοτύποις παρεοικότα, τὴν ἕξουσιν ὀνομασίαν δήπουθεν, ἀγαθὴν ἀγα πονηροῦ πονηράν· οὐκοῦν ἐπειδὴ ὁ Κύριο καὶ Θεὸς Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς ἀναιρετικὸς τῆς πολυθέου τῶν εἰδώλων πλάνης, ἀλλότρι δηλονότι καὶ τὸ τούτου εὐκλεὺς ἐκμαγεῖον τῆ κῆς ὑπολήψεως· καὶ οὐκ ἄν ποτε ἀγαθοῦ· που παράγωγον, γένοιτ' ἂν κακίας ὥσπερ οὖν καὶ ἔμπαλιν· ἡ γὰρ κατ' ἐναντί σ ipsum aliis verbis noster quoque biogra nuit. Thrax igitur hoc loco quasi contemp tur, propter seditionis originem. S. Gregorius Naz. orat. 43, 17. Summa ratiocinii hæc est: bonaru bonæ sunt imagines et reverendæ; malaru

VITA. ποιότητος τῶν ἀρχετύπων γραφή, τὴν κατάλ- adjectivo suo apppellationem ac vim; nam neque ἕλξει καὶ προσαρμόσει τῷ ἰδίῳ παραγώγῳ ignis qualitas unquam refrigerabit, neque mellis , τε καὶ ἐργασίαν· οὐδὲ γὰρ ἂν ποιότης πυρὸς natura amaritiem utentiingeret. Proptereaque nemo ο ποτὲ καταδέξοιτο, οὐδὲ πάλιν μέλιτος ἐνέρ intellectu ac ratione præditus, coutraria de conπαρότητα εμποιήσει τῷ κεχρημένῳ· καὶ τούτου trariis prædicabit, neque hæc sibi invicem causas ευδείς που τῶν ἐχόντων σύνεσιν καὶ λογισμὸν fieri prorsus dicet. Potestinsuper exipsa etymologia ισμένων ταναντία τοῖς ἐναντίοις κατηγορήσειεν, differentia eorum ac diversitas cognosci. Etenim ληλαίτια ταῦτα προσείποι τὸ σύνολον· ἐνὸν δὲ idolum dicitur quasi idea doli: est quippe dolus · αὐτῆς τῆς ἑτυμολογίας τὴν διαίρεσίν τε καὶ et fraus, falsus idololatriæ polytheismi cultus, longe Στα τῶν τοιούτων συνιδεῖν πάλιν, εἴδωλον μὲν a veri Dei natura recedens, et creaturam Domino -ητα: [f, 154 8.] ὡς εἶδος δόλου· δόλος γὰρ ipsius creatori opponens. Quamobrem res hujusκς καὶ ἀπάτη ψευδώνυμος τῆς εἰδωλολατρείας modi ab iis, qui sana mente sunt, nunquam imago εἰπ, πόρρω βάλλουσα τοῦ κατὰ φύσιν ὄντος appellabitur. Et quomodo idolum idem sit atque καὶ τὴν κτίσιν ἐπανιστᾶσα κατὰ τοῦ δημιουρ- imago, intelligere nequeo: namque imago dicitur, τις αὐτὴν Δεσπότου· ὅθεν οὐκ ἂν τὸ τοιοῦτον, quia hinc imaginamur archetypum, sive Veneranda τρὸς τῶν ὑγιῶς ἐχόντων τὸ φρονεῖν όνομα- η venerandi, sive Sancta sancti. Quæ quidem tantam αα:· καὶ πῶς ἔσται ταυτὸν εἴδωλον καὶ εἰκὼν, εν οὐκ ἔχω· εἰκὼν δὲ λέγεται παρὰ τὸ ἐοικέναι σχετύπων, είτε ὁσίου Οσία, εἴτε ἁγίου Αγία· πουτόν γε ἔχουσα τὸ εἰκὸς ὡς καὶ τῇ τοῦ παππος ταυτίζεται προσηγορίᾳ· πολλάκις γὰρ της γραφής δένδρων ἢ ὀρνέων εἰκόνας ἰδόντες, και ότι φοίνικος εἰκὼν τόδε, ἢ ὅτι γεράνου · ἐκτύπωμα τὸ ὁρώμενον· καίπερ τοῦτο (οὐ) αλλά φοίνιξ καὶ γέρανος· οὕτω γοῦν καὶ οἱ τύπον ἰδόντες, σταυρὸν ὀνομάζομεν· ὡσαύ ἱ καὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων εἰκόνων, ἢ καὶ τῶν ἑτέρως π· ἡ γὰρ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ Χριστὸς ὀνομά κατὰ τὸ ἀνάλογον· καὶ ἡ τοῦ ἁγίου Γεωργίου, εἰπεῖν, ὁ ἅγιος Γεώργιος κεκλήσεται· ὥσπερ καὶ ἡ τοῦ βασιλέως εἰκών, βασιλεὺς ὀνομάζεται, οὐδὲν διενηνοχυία οὗ ἐστιν εἰκὼν, ἢ κατὰ τὸ κασίας ομογενές. 5. ἂν οὐδὲν ὁ θυμολέων ἐκεῖνος καὶ τὴν φρένα ὡς ἐπιστάμενος, εὑρὼν σκεύη ὀργῆς κατηρτιένα εἰς ἀπώλειαν, ἥλικάς τινας ἀπεῤῥωγότας τους καὶ ἐθάδες κακῶν, μειρακείων τε ὡς ἀληθῶς ατεώνες, καὶ τὰ σώματα πρὸς κάλλος ἀσκοῦντας, μβαίνοντας τοῖς αὐτοῦ θελήμασιν, προσφθείρεται τοῖς και δι' αὐτῶν τὸ ἀθέμιτον καὶ θεοστυ διαγγέλλει τοῖς πᾶσι κήρυγμα· ἐν οἷς ἐξῆρχεν ας τις 154 b. Ιαννής, ἀλλ᾽ οὐχὶ Ἰωάννης εἴσθαι ἐξας, ὡς ἐν τῷ λαβυρίνθῳ φέρεται πρῶτ , κατὰ Ἰστορίου ἀναφθεὶς ἐκ γῆς ἄνθρωπος, την αύε εληθείᾳ, πρωτοπαγῆς αὐτοῖς ληρῳδού κι ὁ ἀπαίως ἐπικληθεὶς λεκανόμαντις· ἅτε ιματικής εμπειρότατος ὢν ὑπὲρ τοὺς λοιπούς, τῆς πάντων ἀφνεστάτου ψευδολογίας δαιμονιώ ν όργανον· πονηρότατός τε πεφυκώς ἄνθρωπος, πράξει μεγάλα πράγματα φύσιν ἔχων πρῶτα μὲν προσβάλλει ἀμέσως τῷ ὀχυρωτάτῳ τροππ:ωνύμῳ πύργω τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, πιραν ποιούμενος τῆς αὐτοῦ γνώμης, δειλόν idolorum) imagines quoque malæ sunt et debandæ. Hæc autem multo uberius et enucleatius catapud nos S. Nicephorus in Antirrhetico I, 18 et seqq. Et videsis etiam adnotationes nostras Lat. ejusdem auctoris interpretationem. 35) Sic loquitur de Leonis Armeni moribus habet congruentiam, ut exemplari suo appellatione æquiparetur. Sæpe enim pictarum in pariete arborum aut avium imagines intuentes, haud dicimus, Hæc est palmæ pictura; aut quod gruis, puta, figura sit quæ spectatur: sed quanquam hæc ita re vera sint, altamen palmam gruemque dicimus. Sic itaque crucis etiam typum spectantes, crucem eam appellamus. Pari ratione utimur etia circa sanctas imagines, vel diversum quodlibet: nam Christi imago, Christus nominatur propter analogiam; et sancti Georgii, exempli gratia, imago, sanctus Georgius appellabitur: veluti regis quoque imago, rex nuncupatur, quia nihil ab eo differt cujus est imago, nisi quod substantia constat baud homogenea. 32. Quorum nihil repulans rabidus ille Leo et mente crassus, nactus etiam vasa iræ ad perniciem abrefacta, comtanaos aliquot dissolutos, otiosos, et vitiis assuetos, atque adolescentulorum ut vere dicam deceptores, corpora sua ad venustatem componere solitos; hos, inquam, voluntatibus suis babens obnoxios, cum iisdem corrumpitur, perque ipsos illicitum et Deo odibilem doctrinam publice proponit. Inter quos erat Iannes alter, non vero Joannes vocari dignus, veluti in labyrinthum primus ingreditur, homo terre filius, Assyria orfundus, fabularius potius quam verax, novus apud istos scurra, et merito dictus Lecanomantis (patinarius vates):præ ceteris grammaticæ peritus, et pessime omnium falsitatis dæmoniacum apprime organum; improbissimi denique ingenii homo, et magnis turbandis rebus idoneus. Ac primo quidem (Leo) recta aggreditur munitissimam et victoria homonymam (Nicephorum) turrim orthodoxe Gdei, sententiam ejus explorando; ut eum timidum atque elinguem etiam Georgius monachus in novis imperatoribus, num. 12. Ita etiam Simeon magister in Annalibus ed. Paris. p. 403. Ἰωάννην τὸν λεγόμενον γραμματικών, ἄλλον Ἰαννὴν μᾶλλον etc. Hinc etiam patriarchatum aliquandiu tenuit. Ephremius Chron. v. 10012.

τριαστῶν, πῆ μὲν ὑποσχέσεσι κοσμικαῖς κατὰ Θεὸν ζῶσιν αὐτῷ προτεινόμενος· πι πειρασμῶν νιφάδας καὶ τὰς βίου τοῦδε πο ἐπιφοράς· ὡς δὲ τὸ ἀκράδαντον ᾔσθετο τοῦ ἱεροφάντορος, καὶ πολὺ τῶν ἐλπισθέντων εστηκότα τοῦτον τῇ πείρα κατέμαθεν, καθ θρόνου, καὶ ἀμφὶ τὸν ἅγιον πατριάρχην ε πτους ποιησάμενος, ἠρεύξατο λεοντιδὸν ἐ ὀφρύϊ τὰ περιττὰ καὶ ἀπόῤῥητα τῆς ἐναγούς ψ τοῦ, ἐσφάλθαι λέγων τοὺς τῆς ἀληθείας μία τῶν θείων εἰσηγητὰς κατὰ τὴν πίστιν· καὶ ὁ χρῆναι τοὺς περὶ δογμάτων ἐπὶ τοῦ παρόν κινεῖσθαι λόγους· ὅπως τῇ ἐποπτίᾳ τῶν ὁ δοξῶν, τὸ κρεῖττον ἀπὸ τοῦ χείρονος τῇ τῶν inter consectancos suos efficeret, modo munda- αὐτὸν καὶ ἄστομον πρὸς τῶν ἰδίων σιγηθε narum rerum promissiones, non tamen secundum Deum viventibus gratas, objiciendo; modo autem tentationum nimbos, et vitæ hujus laboriosas orumnas. Postquam vero constantiam præclari presulis sensit, eumque spem suam supereminere experimento cognovit; imperator in throno residens, sancto patriarcha ad se vocato, supercilio ritu leonis adducto, eructavit abditam impuræ anima sum fecem, aberrasse a fde dicens veritatis sacerdotes, et divinarum rerum doctores; ideoque nunc de dogmatibus sermones commoveri oportere ut dissentium opinionum facta ventilatione. rectum a pravo, suffragiis dinumeratis discernatur ratumque habeatur. Post hac, prout quisque paratus erat, ex his qui vocati fuerant, imperatori Η έγκρινόμενον ψήφῳ τὸ κύρος λάβοι· πρὸς ἡ respondit, absurdas refutans fabulationes, testimoniisque de sacra Scriptura petitis, et dogmati. cis Patrum doctrinis, sacrarum imaginum cultum defendens. Postquam vero, his auditis, in medium produxit homines malorum horum auctores, et mendacii studiosos, adhortans ut disputatio ab utraque parte coram se de proposita quæstione fieret, Patres nostri insanabilem ejus mentem satis cognoscentes, in colloquium venire hominibus cavillari per jocum solitis non oportere judicarunt, præsertim incorrupto judice non interveniente, Contra quos indignatum cernens crudelissimum tyrannum, ignea orthodoxiæ columna Theodorus, sic cum adamussim fidenterque allocutus est: ὡς ἕκαστος ἦν παρεσκευασμένος τῶν εἰσκλ ἀπελογεῖτο τῷ βασιλεῖ, τὰς αὐτοῦ ἐκτόπο σκευάζοντες μυθολογίας γραφικεῖς (f. 155 τυρίαις καὶ πατρικαῖς δογματοθεσίαις τὴν τῶν εἰκόνων παριστῶντες προσκύνησιν· ἐπεὶ δὲ ἀκοῦσαι ταῦτα, τοὺς ἐφευρετὰς τῶν κακῶν ψεύδει χαίροντας εἰς μέσον προβάλλετο, πα διάλεξιν ἀμφοτέρων ἐπὶ αὐτοῦ περὶ τῶν τ νων γενέσθαι, οἱ καθ' ἡμᾶς Πατέρες τὸ αὐτοῦ τῆς γνώμης προγινώσκοντες, μὴ δεῖν γους ἐλθεῖν μετὰ τῶν ἔρεσχελεῖν ἡδέως συν ἔκριναν, μάλιστα κριτοῦ μὴ μεσάζοντο στως πρὸς οὓς ἀγανακτικῶς φερόμι ὠμότατον, ὁ πυρίπνους θεωρῶν στύλος τῆς Θεόδωρος τάδε φησὶ πρὸς αὐτὸν ἀποτόμως. λγ. Τί δήποτε καὶ ὅτου χάριν, ὦ βασι Εκκλησίας τοῦ Θεοῦ εἰρηνευούσης, κλύδε ζάλην ἐν αὐτῇ ἀναῤῥιπίζειν προήχθης; τί λῶς ἐκριζωθέντα τῆς ἀσεβείας ζιζάνια τεύειν καὶ αὐτὸς ἐν μέσῳ τοῦ περιουσίου κα κτοῦ τοῦ Κυρίου λαοῦ, ἀδιακρίτως ἐπείγ ἤκουσας τοῦ μακαρίου Παύλου τοῦ ἀποστο μοθέῳ γράφοντος. Παράγγελλε αὐτοῖς μὲ διδασκαλεῖν μηδὲ προσέχειν μύθοις καὶ γίαις ἀπεράντοις, αἵτινες ζητήσεις ματαίς ρέχουσι μᾶλλον ἢ οἰκονομίαν Θε ἐν πίστει. Καὶ πάλιν· Εἶ τις ἑτεροδιδα καὶ μὴ προσέρχεται υγιαίνουσι λόγοις κατ᾽ εὐσέβειαν διδασκαλία, τετύφωται μη στάμενος, ἀλλὰ νοσῶν περὶ ζητήσεις και γομαχίας, ἐξ ὧν γίνονται φθόνοι, ἔριδες, φημίαι, ὑπόνοιαι πονηραί, διαπαρατριβό εφθαρμένων ἀνθρώπων τὸν νοῦν, καὶ ἀπ' μένων τῆς ἀληθείας, νομιζόντων παρισμός 33. Cur vel quam ob causam, o imperator, in pacifica Dei Ecclesia turbinem ac tempestatem concitare voluisti? Cur egregie exstirpata impietatis zizania, tu quoque plantare in medio Domini populo pretioso et electo temere studes? Non audisti beatum Paulum Timotheo scribentem: Præcipe ne aliter doceant, neque intendant fabulis et genealogiis interminatis, quæ quæstiones stultas præstant magis quam dispensationem Dei. quæ est in fide. Et rursus: Si quis aliter docet. et non acquiescit sanis sermonibus, et ei quæ secundum pietatem est doctrina, superbus est, nihil sciens, sed languens circa quæstiones et pugnas verborum: ex quibus oriuntur invidia, contentiones, blasphemix, suspiciones malæ, conflictationes hominum mente corruptorum, et qui veritate privati sunt, existimantium quæstum esse pietatem. Hæc tu fuge (p). Et denuo: Hæc commone, testificans coram Domino, ne contendant verbis, quæ ad nihil utilia sunt, nisi ad subversionem audientium. Sed et profanas rocum novitates devita, sciens τὴν εὐσέβειαν· ἀφίστασο ἀπὸ των quod pugnas gignunt Astipulatur his divus quoque Ignatius: «Cavendum, inquiens, vobis a belluis Καὶ αὖθις· Ταῦτα ὑπομίμνησκε διαμαρτυ [f. 135 b.] ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, μὴ λογομαγ (ο) 1 Tim. 1, 3. (p) 1 Tim. vi, 3, 5, 11. (g) 11 Tim. 11, 14. Reapse publicarum cum hæreticis disputationum raro aliquis fructus exsistit; quia hi præjudicatam æmulamque mentem gerentes, veritatis ar- "umentis sunt impervii. Privata utilius colloquia cum eis miscentur, aut didacticis libris igit Vulgatus Latinus legebat οίκοδομίαν 2 tionem. "

VITA. · χρήσιμον ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων· in figura hominum hæreticis, quos nedum ad consortium admittere, ne in conspectum quidem nostrum venire, si possibile est, oportet» His ita constitutis, et colloquio cum hæreticis nobis interdicto, quis de cætero nobis persuadere poterit, at sermones seramus cum canonum et priscarum fidei regularum violatoribus, et divinis Scripturis audacter ad multorum deceptionem abutentibus? Nam quemadmodum Iannes ac Iambres obstiterunt famulo Dei Moysi, sic et isti veritati contradicunt proprio ambitu inescati, et illo, quod plurimorum pernicies est turpi lucro. Sed non ultra proficient, ut ait Scriptura; insipientia enim eorum manifesta eril omnibus, sicut et illorum fuit (r) Verumtamen hoc ipsum hactenus extra debitum officium fecimus, de illorum scilicet insipientia vel modicum hodie coram te disserendo. Nam de eo, qui contrariam multitudinis sensui sententiam præ se fert, sollicitum esse, stultum est, sicut etiam in profano proverbio est. · καὶ τὰς βεβήλους καινοφωνίας περίστασο, ; δε γεννώσι μάχας. Συνέπεται δὲ τούτοις ; θεοφόρος Ιγνάτιος «Προφυλάσσω ὑμᾶς, ν, ἀπὸ τῶν θηρίων τῶν ἀνθρωπομόρφων αἱρε κ' οἷς οὐ μόνον οὐ δεῖ ἡμᾶς παραδέχεσθαι, εἰ δυνατόν μηδὲ συναντήν.» Τούτων τοιγαροῦν ο διωρισμένων, καὶ τῆς πρὸς τοὺς δυσσεβεῖς αξ τός ὁμιλίας ἡμᾶς ἀπαγόντων, τίς λοιπὸν πεῖ ἡμᾶς δυνήσεται ἐλθεῖν εἰς λόγους μετά τῶν ππότων κανόνας καὶ στάθμης τῆς ἀρχαίας πίσ Και καὶ τὰς θείας Γραφὰς ἀφόβως εἰς πολλῶν Ελάνησιν μεραδιουργηκότων; ὃν γὰρ τρόπον Ιανκαὶ Ἰαμβρὴς ἀντέστησαν τῷ θεράποντι τοῦ [ Μωϋσεῖ, οὕτω καὶ οὗτοι ἀνθίστανται τῇ ἀλη και δελεαζόμενοι τῇ τε παρά σφισι προκαθεδρία - πλείπους ἀπολλυούση αἰσχροκερδείᾳ. 'Αλλ' προκόψουσιν ἐπὶ πολὺ, ὡς ὁ λόγος φησίν· ἡ φέτοια αὐτῶν ἔκδηλος ἔσται πᾶσιν ὡς καὶ των ἐγένετο. 'Αλλ᾽ οὖν γε τοῦτο ἔξω τοῦ πρέσας πεποιήμεθα, τὸ περὶ τῆς ἐκείνων φημὶ ἀξυνεσίας κἂν ποσῶς γοῦν ἐπὶ σοῦ τήμερον ἀπολογήσαΔεν το γὰρ τοῦ τυχόντος ἐναντία ταῖς τῶν πολλῶν δόξαις ἀποφαινομένου τροντίζειν, εἴηθες, ᾗ φησιν Εξτῶν ἔξω παροιμια 1. Τῶν δὲ τούτων ὑπακούσαντα τῶν λόγων: καὶ μεγάλως δυσχεράναντα φάναι· Καὶ περιστὸς ή της δοκώ, κύρι Θεόδωρε; μικροῦ καὶ πείθεις μιλέγω σοι εἰπεῖν περιττὸν ἀληθῶς, ἵνα μηδαμώς είναι δυνηθῇς εἰς τὸ κατὰ σὲ μοναστήριον· ὴν ὑπερόριον ἀπόφασιν, ἢ καὶ τὸν ὁπωσοῦν hit 156 8.] τῶν τοιούτων πλαγίως ύποση και προβλημάτων· ἀλλ' οὐ πείσεις με, φησὶν, πως δρᾶσαι τὸ σοὶ καταθύμιον· οὐδέ γε μαρτυρήσεις εἰς τοῦτο ηὐτρεπισμένος δὲ μακροθυμήσω καὶ καταφρονούμενος μόνον εἰ διαλεχθῆναι μὴ παραιτήσεσθε Η τῶν ἐνδιαβαλλόντων ὑμῶν τὸ κατὰ τὴν κοινὴν είναι πρίνη, μα· εἰ δὲ τοῦτο οὐ βούλεσθε, πρόδηλοί κ τὴν ἱστῶν καθομολογοῦντες ήτταν· ὅπερ ἀνω μάνα ὑμᾶς τοῖς ἐκείσων ἀκολουθῆσαι καὶ μὴ Κλομένοις θελήμασιν. Τοῦ δὲ συλλόγου παντός Η επισκόπων σὺν τῷ θεοειδεῖ ποιμένι συμφώνως επομένων τὴν πρὸς τοὺς κατεγνωσμένους κλίπν, καὶ τὰ τοῦ μακαρίου Παύλου λεγόντων, μα εἰς ἐλάχιστόν ἐστιν ἵνα ὑπὸ τῶν δηλου προσώπων ανακριθῶμεν, ἢ ὑπὸ ἀνθρωπί τῶν μὲν, ὡς οὐκ ἐχόντων ἱερατικὸν και το παράπαν· τοῦ δὲ, ὅτι περ οὐδὲ ἑαυτοὺς κρίνομεν, τῆς εἰλικρινούς ἡμῶν εἵνεκα πίστεως, πρόσωπον ἐνιξαμένων· καὶ τοῦ ἀνακτος των ιμένων μὴ συνιόντος τὴν δύναμιν, πάλιν ὁ μέγας Il Tim. m, 9. (s) 1 Cor. IV, 3. Biographus Sirmondianus non dixerat hoc : Ignatii martyris dictum, sed cujusdam antiqui. c noster vero nomine Michael biographus citat inatim Ignatium. Videtur autem Theodorus in Done suo respexisse ad verba Ignatii in epistola Ephemios, n. 7, ubi de hæreticis: Οὓς δεῖ ὑμᾶς τρία ἐκκλίνεν· εἰσὶν γὰρ κύνες λυσσῶντες, λαΗπτει, οὓς δεῖ ὑμᾶς φυλάσσεσθαι. Cæteroqui 31. At vero lyrannum his auditis magnopere indignatum aiunt dixisse: Ergo inutilia facere videor tibi, domme Theodore? Prope mihi persuades, ut verbum aliquod tibi sane non utile profene omnino in monasterium reverti queas. Quibus verbis oblique jactis vel exsilii sententiam, vel quodlibet necis genus innuere voluit. Sed non persuadebis mihi, prosecutus est, ut inconsiderate ram, quod in optas faciam; neque de me testifieaberis prout tu jam animo comparatus es. Patienter itaque adhuc perferam, a vobis licet contemptus: tantum disputare ne detrectetis cum his qui vestram fidei communi contrariam opinionem criminantur. Quod si renuitis, satis patet vosmet victos jam confiteri; id quod vos vel invitos coget illorum voluntatibus abhærere. Tunc enimvero totus episcoporum cœtus cum divo pastore nostro, una voce, disputationem cum jam damnatis abnuit, et Pauli verba dicebat: Nobis autem pro minimo est, ul a designatis hominibus judicemur, aut ab humano die; ab illis quidem, utpote sacerdotali dignitate prorsus carentibus; ab hoc autem, quia neque nosmetipsos judicamus, propter nostram fidei puritatem; sic hominem dicto verberantes. Sed verborum vim imperatore nequaquam intelligente, rursus manus Theodorus, sumpto Spiritus gladio, vehementius respondet, audaciam hominis, quise in judicis nos Script. vel. t. VII, p. 22. locum Ignatii recitavimus ex epistola ad Tarsenses, qui in editis non apparebat. Hoc autem adnotamus propter renatam nuper apud Anglos de varietate epistolarum Ignatii in codicibus editisque libris controversiam. Horatius I. Sat. 111, 66. Communi sensu plane caret. Inguinus: Eheu!

gradu constituebat, compescere volens, aitque; Θεόδωρος ἀναλαβὼν τὴν τοῦ Πνεύματος μάχαιραν, ἐμβριθέστερον ἀποκρίνεται, τὴν αὐθάδειαν τοῦ ἑαυ τὸν εἰς κριτοῦ τάξιν καθιστῶντος ἐντρέψαι βουλόμενος, καὶ θησιν· Βασιλεῦ, πρόσχες τοῖς παρὰ τοῦ θεσπεσίου Παύλου δι' ἡμῶν σοι λεγομένοις περί ἐκκλησιαστικῆς εὐταξίας, καὶ μαθὼν ὡς οὐκ ἔξεστιν βασιλέα ἑαυτὸν κριτήν τε καὶ δικαστὴν ἐν τοῖς τοιούτοις παρεισφέρειν, στοίχησον καὶ αὐτὸς, εἴπερ εὐσεβεῖν συνέγνωκας, τοῖς ἀποστολικοῖς κανόσι λέγει γὰρ οὕτως· Ἔθετο ὁ Θεὸς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ πρῶτον ἀποστόλους, [Ι. 156 b.] δεύτερον προς φήτας. τρίτον διδασκάλους· ἰδοὺ οὗτοί εἰσιν οἱ τὰ περὶ πίστεως διατιθέντες καὶ ἀνερευνώμενοι κατὰ τὸ τῷ Θεῷ δοκοῦν, καὶ οὐ βασιλεύς· οὐδὲ γὰρ ἀπο εμνημόνευσεν ὁ ἱερὸς ᾿Απόστολος βασιλέα διοικεῖν Audi imperator, quæ divinus Paulus ore nostro tibi dicit de ecclesiastica constitutione; cognoscensque non licere regi semet judicem ac definitorem rerum hujusmodi obtrudere, subscribe tu quoque, si recte credere consentis, apostolicis regulis. Sic enim ait: Posuit Deus in Ecclesia primum quidem apostolos, secundo prophetas, tertio doctores. En hi sunt qui rex fidei disponunt, non autem rex: et quæ sunt Deo placita inquirunt: neque enim memorat sacer Apostolus quod Ecclesiæ negotia rex tractet, Ad hæc Cæsar respondit: Ergone hodie me ecclesia ejicis, o Theodore? Et vir sanctus ad illum: Non ego, inquit, sed supradictus Ecclesiæ pronubus divusque apostolus Paulus. Quod si tanquam flius Ecclesiæ vis esse, nibil τὰ τῆς Ἐκκλησίας. Πρὸς ταῦτα ὁ Καῖσαρ ἀπεκρί obstat; tantum obsoquere in omnibus spiritali patri tuo, dextera simul manu sanctissimum indicans Nicephorum. His eatenus disceptatis, mente veluti alienatus scelestus ille, sanum ullum pronuntiare sermonem præ nimia iracundia jam nequibat; sed in furiosum verbum cum clamore, impetu proprio, indecore erumpens, elata voce dixit: Exite hinc. Sic ergo ad patriarchales ædes simul reversi orthodoxiæ pugiles, circumstabant magnum rectæ fidei antesignanum Theodorum, laudum præconiis eum munerantes, ceu qui cummunem hostem, Deo favente, vi suorum acutissimorum confodisset sermonum, et in ejusdem præcipue nomine, ad nihilum redegisset adversarios ipsorum. νατο· Οὐκοῦν ἐκβάλλεις με σήμερον τῆς Ἐκκλησίας, ὦ Θεόδωρε; Καὶ ὁ ὅσιος πρὸς αὐτόν Οὐκ ἐγώ, φησίν, ἀλλ' ὁ μνημονευθείς νυμφοτόλος αὐτῆς καὶ θεῖος ἀπόστολος Παῦλος· εἰ δὲ ὡς τέκνον ἐθέλεις εἰ και ταύτης, τὸ κωλύσον οὐδέν· μόνον ὅπου κατὰ πάντα τῷ πνευματικῷ πατρί σου, τῇ δεξιᾷ χειρὶ τὸν ἁγιώτατον καθυποδείξας Νικηφόρον. Τούτων οὖν ἕως τοσούτου γυμνασθέντων, αλλοιωθεὶς ὥσπερ τὰς φρένας ὁ ἀλιτήριος, ἐξάξα: λόγον εὐθῆ τῇ ὑπερβολῇ τῆς μανίας οὐκέτι οἷός τε ἦν· ἐκρήξας δὲ φωνὴν Χολερὰν μετὰ κραυγῆς αὐτὸς δι᾿ ἑαυτοῦ παρὰ τὸ εἰκὸς ἐκφωνεῖ τὸ, Ἐξέλθετε ἔνθεν. Οὕτω τοιγαρούν πρὸς τὸν πατριαρχικὸν οἶκον ὁμοθυμαδὸν οἱ τῆς ἀρθοδοξίας ἐπανελθόντες ἀλεῖπται, περιεκύκλουν Ο τὸν μέγαν τῆς εὐσεβείας παοαγωνιστὴν Θεόδωρον, τοῖς διὰ λόγων γεραίροντες ἐράνοις· ὡς ἅτε δὴ τὸν κοινὸν ἐχθρὸν ἐν τῷ Θεῷ, τῷ κράτει τῶν ὀξυτάτων αὐτοῦ ἐκκεντήσαντα λόγων· καὶ ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ κατὰ τὸ μᾶλλον ἐξουδενώσαντα τοὺς ἐπανισταμένους αὐτοῖς. 35. Protinus urbis præfecto ad suas quemque stationes reverti jubente beatos viros, neque ulterius illic audere versari, inconcussum confessionis domilicium Theodorus, intimantes antevertens, Si parens noster, inquit, et communis consentientium in fide dominus, haud nos advocabit, absque etiam vestro mandato, hoc agere non aggrediemur: secus vero, vestrum a nobis præceptum nullo modo observabitur; sed ego et veniam, et prout res postulabit, colloquar.. Quod reapse beatus vir faciebat, omni humano timore seposito, et omnino ad patiendum paratus. Etenim ad suum reversus monasterium, et discipulis adhortatorio sermone ad imminens certamen confirmatis, erectisque illorum mentibus ad defendendum usque ad verbera et necem orthodoxæ fidei dogma, post dies aliquot ad sacratissimum patriarcham rursus venit consolandi illum causa, qui in mærore versabatur propter Ecclesiæ subversionem ac dissolutionem: eique demonstrabat maximam ipsimet gloriam ob id a Deo reservari. Quid porro dicebat aut agebat venerandus Nicephorus, quod Theodori judicio non regeretur, firmitatemque ab eo acciperet? idque sive ob præsentis temporis utiliλε΄. Αμέλει πρὸς τοῦ ὑπάρχου τῆς πόλεως τοὺς ἰδίους θάττον καταλαμβάνειν προστασσόμενοι τόπους οἱ μάκαρες, και μηκέτι τολμῶν αὐτόθι παρρησιάζε σθαι, ὁ ἄθραυστος τῆς ὁμολογίας οἶκος Θεόδωρος πρὸς τοὺς λέξαντας ὑποφθάς· Εἰ μὲν ὁ πατήρ ἡμῶν καὶ κοινὰς τῶν ὁμοφρόνων δεσπότης, φησίν, οὐ προσκαλέσεται [ 157 a.] ἡμᾶς, καὶ δίχα τῆς ύμετέρας κελεύσεως, τοῦτο ποιῆσαι οὐκ ἄναδυό μεθα· εἰ δὲ μή γε, παρ' ἐμοὶ ἡ ὑμετέρα πρόσταξες οὐ φυλαχθήσεται τὸ παράπαν ἀλλὰ καὶ ἐλεύσομαι, καὶ τὰ ἀνήκοντα συμφράσω· ὅπερ οὖν καὶ ἐποίει δ μακαρίτης πάνια φόβον ἀνθρώπινον ἐξ ἑαυτοῦ ἀπὸ ωσάμενος, καὶ πρὸς τὸ παθεῖν ὅλος ηὐτρεπισμένος - εἰς γὰρ τὸ ἴδιον ὑποστρέψας μοναστήριον, καὶ τοὺς μαθητὰς παρακλήσεως λόγοις πρὸς τὸν προκείμενον θωρακίσας ἀγῶνα, καὶ διεγείρας αὐτῶν τὰ φρονήματα μέχρι θανάτου καὶ πληγῶν ἀντιποιεῖσθαι τὸ δόγμα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, μετά τινας ἡμέρας πάλιν ἀπῄει πρὸς τὸν ἱερώτατον πατριάρχην, παραμυθούμενος αὐτὸν συμπεπτωκότα ἤδη τῇ θλί ψει διὰ τὴν τῆς Ἐκκλησίας ανατραπήν καὶ κατάλυ σιν καὶ ὅτι μέγιστον κλέος ἐντεῦθεν αὐτῷ παρὰ Θεῷ ἀποκείσετα:· καὶ τί γὰρ ἦν λεγόμενον ἢ πρατ τόμενον παρὰ τῷ θεσπεσίῳ Νικηφόρῳ, ὃ μὲ τῇ κρίσ

VITA. nerabilis erat divus parens noster, ut etiam secundus ab eo in episcoporum synodo, sapientia et pietate in Deum ab omnibus reputaretur. Reapse post breve tempus inclytus patriarcha pontificali sede die martii vicesima dejectus noctu fuit, et ad proprium monasterium seu sanctuarium relegatus, quod ipsemet in Asiæ montibus ædificaverat in freti partibus. Reliqui pariter sacerdotes eadem sententia perculsi, alii ad alias regiones et oppida missi fuerunt; infaustis interim Christomachis Ecclesias occupantibus, et sacras quæ in ipsis erant imagines, o auditu horrendum impavide subvertentibus; vel etiam denuo sacerdotes ungentibus, novaque et stulta circa reliquos orthodoxiæ alumnos excogitantibus. σε: τοῦ Θεοδώρου ὑπήγετο καὶ τὸ ἔμπεδον αὐτόθεν tatem, sive etiam ex qualibet causa. Adeo illi veἐλάμβανεν; εἴτε ὡς τῆς συμφερούσης μοίρας ὑπο ἐρχον, εἶτε καὶ ὡς ἄλλως ἐχούσης· τοιούτως ἦν αὐτῷ αἰδέσιμος ὁ θεῖος Πατὴρ ἡμῶν, καὶ τὰ δευτέ ρ:α μετ' αὐτὸν ἐν τῇ συνόδῳ τῶν ἐπισκόπων φέρων, σοφίᾳ τε καὶ τῇ περὶ τὸ θεῖον εὐσεβείᾳ πάντων ὑπ ειλημμένος· καὶ γοῦν μετὰ βραχὺν χρόνον τοῦ ἀοιδίμου πατριάρχου τοῦ ἱεραρχικοῦ θρόνου κατὰ τὴν εἰκάδα τοῦ μαρτίου νύκτωρ κατενεχθέντος, καὶ εἰς τὸ οἰκεῖον ἐξορισθέντος σεμνεῖον, ὅπερ αὐτὸς ἐδεί μπτο ἐν τοῖς τῆς ᾿Ασίας ὀρινοῖς τοῦ στενοῦ μέρεσιν· ὁμοίως δὲ καὶ τῶν λοιπῶν ἱερομυστῶν τὰς αὐτὰς αποφάσεις κομισαμένων, καὶ κατὰ διαφόρους χώρας τε καὶ πολίχνας παραπεμφθέντων [f. 157 b.], καὶ τῶν δυσωνύμων Χριστομάχων τὰς Ἐκκλησίας κατα σχόντων, καὶ τὰς ἐν αὐταῖς ἱερὰς τῶν ἁγίων εἰκόνας, ὦ τοῦ φοβεροῦ ἀκούσματος! ἀφοβητὶ καταστρεφομένων, ἢ καὶ ἀναχριόντων καὶ μελετώντων κενὰ καὶ ματαια κατὰ τῶν ὑπολοίπων τῆς ὀρθοδοξίας τροφίμων. λς'. Ἐπείπερ ἧκεν ἡ τῶν βαΐων νικηφόρος τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἑορτῆ, ὁ πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος τὴν συνήθη τῷ Χριστῷ ἀπαντὴν μετὰ τῆς συνούσης εὐτῷ ἐκποιούμενος όμηγύρεως, προσέταξε τοῖς τὰς πετὰς εἰκόνας φέρουσιν ἀδελφοῖς, ὑψοῦ τοὺς πίνα ας ἀνέχειν, καὶ οὕτω γε περιοδεύειν τὸν ἔγγιστα τῆς μονῆς ἀμπελῶνα, μηδένα φόβον ἔχοντας χάριν τῆς ἐνσκηψάσης Χριστομανίας· ὅπερ παρὰ τῶν που νημῶν γειτόνων ἐποπτευθεν, καὶ κατὰ τὸ μέσον τοῦ έστεως θριαμβευθέν, ἦλθεν καὶ μέχρις αὐτῆς τῆς τυραννουγνώμονος ἀκοῆς· ὁ δὲ τοῦτο μαθὼν, καὶ λίαν κατά διάνοιαν κινηθείς, δηλοῖ τῷ ἱερῷ Πατρὶ ἡμῶν δι' ἑνὸς τῶν μεγιστάνων· Οὐκ ἠρεμεῖς; οὐ καθέζῃ μεθ᾿ ἡσυχίας, ἀλλὰ τοῦτο κἀκεῖνο εἰς ἐμὴν δῆθεν ἐπίπληξιν περινοεῖς; Ισθι τοίνυν, ὡς εἰ μὴ τοῦ φρονήματος λωφήσας, καὶ ὑποσταλεὶς τοῦ διδάπειν ὅτι τὰ περὶ πίστεως, τάχιστά σε μόρῳ καθ αποβαλών τοῖς ἐν ᾅδου ὁμέστιον καταστήσω. Ταῦτα ανίας ὁ ἐκλόνητος πύργος τῆς ὁμολογίας, οὐ μόν τον στα ενέδωκεν τοῦ τῆς πίστεως ζήλου, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐπὶ τὸ ἄστυ καθηγουμένους παραβαλόντας αὐ τῷ μετὰ τὴν ἁγίαν καὶ λαμπροφόρον τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ τριήμερον ἐκ νεκρῶν ἔγερσιν, γνώμης ἕνεκεν περὶ τῆς κατεπειγούσης αὐτοὺς συνηθείας τὴν ἄφιξιν πρὸς τὸν πατριαρχικὸν οἶκον ποιήσασθαι, καὶ ὑπεδέξατο καὶ τὰ χρηστὰ καὶ Θεῷ ἐράσμια συνεβούλευσεν [158 α.] τε καὶ διεπράξατο, χαράξας ἐπιστολὴν πρὸς τοὺς παραβραβεῦσαι τὴν ἀλήθειαν ἐγκεχειρηκότας, ἧς ἡ ἀρχή «Νόμοις θείοις καὶ κανονικοῖς ἐπόμενοι θεσπίσμασι τοῦ μὴ δεῖν παρὰ τὴν τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου γνώμην πράττειν τι ἢ λέγειν τῶν ὅσα εἰς ἐκκλησιαστικὴν φέρει εὐταξίαν, πολλοῦ γε εἰπεῖν εἰς δογματικὴν ἐξέλκει συζήτησιν· τούτου χάριν τῆς ὑμετέρας εξουσίας καὶ ἅπαξ καὶ δὶς ἐκκαλεσαμένης πρὸς τὰ τοιαῦτα τὴν καθ᾿ ἡμᾶς εὐτέλειαν, οὐκ ἐτόλμησεν ἔξω τί τῶν νενομισμένων πράττουσα παραγενέσθαι, ὡς ὑπὸ τὴν ἱερὰν χεῖρα Νικηφόρου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Πνεύματι θείῳ τελούσα,» καὶ τὰ ἑξῆς. Ταύτην δυσὶν ἀδει 36. Jam postquam advenit Palmarum Salvatoris nostri triumphalis solemnitas, parens noster Theodorus consuetam pompam, cum præsente sibi turba ducens, mandavit sanctas imagines gestantibus fratribus, ut sublimiter erectas haberent picturas, atque ita proximam monasterio vineat circumirent, nihil verentes ob ingruentem adversus Christum persecutionem. Quæ res ab improbis vicinis observata, et media in urbe famigerata, ad tyranni quoque aures pervenit; qui re cognita, nec mediocriter animo commotus, sacro Patri nostro per quemdam e proceribus ita significat: Non cessas? non in silentio quiescis, sed hoc et illud in offensionem meam excogitas? Scito igitur, nisi hunc mentis tumorem deprimas, et res fidei docere desinas, quantocius te neci addictum contubernalem ad inferos meo jussu demissum iri. Hæc audiens immobilis confessionis turris, non modo nihil de fidei zelo remisit, sed etiam urbanos hegumenos (qui ad eum venerant, post sanctam et splendidam Servatoris nostri Chrsti triduanam a mortuis resurrectionem) petendi consilii causa, circa urgentem ipsos consuetudinem eundi ad ædes patriarchales; ille eos recepit, et bona Deoque chara consilia suggessit, et re ipsa peregit, scribens epistolam ad eos qui veritatem falsare susceperant, oujus initium est: «Divinis legibus canonicisque decretis obsequentes, quæ præter episcopi proprii sententiam in iis quæ ad eccleἡ siasticam disciplinam pertinent, nedum quæ ad " dogmaticas quæstiones deducunt, nihil agi vel dici oportere; propterea, quamvis semel et iterum vestra potestas humilitatem nostram ad res hujusmodi evocaverit, haud ausisumus quidquam præter constituta agentes, isthue venire, quandoquidem sacræ manui Nicephori sanctissimi patriarchæ a divino Spiritu suppositi fuimus;» et reliqua. Hanc epistolam duobus ex his qui convenerant animosioribus traditam, an furibundos Christomachos Est hæc epistola prima libri II in editione Sirmondianc.

miserunt; qui lecta contextus sententia, vehe- λάντοῖς μᾶλλον τῶν συνελθόντων, ἐγκεχειρηκότες mentius excanduerunt, et alapis eos, qui attulerant, exceptos, cum ignominia et conviciis de Secreti aula pepulerunt, dira omnia præter præterita eisdem interminati. Itaque hi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti fuissent pro nomine Christi contumeliam pati (u). προσώπων, πρὸς τοὺς Χριστομαγεῖν δεδιψηκότας ἐκπέμπουσιν· οἱ δὲ τῶν ἐγκειμένων ἀναμαθόντες τὸν νοῦν, χαλεπαίνουσιν ἔτι σφοδρότερον· καὶ ῥαπίσμασι τοὺς κεκομικότας περιβαλόντες μεθ᾽ ὕβρεων καὶ ἀτιμῶν, τοῦ Σεκρέτου ἐξελαύνουσιν, τὰ πάνδεινα αὐτοῖς πρὸς τοῖς φθάσασιν, ἐπαπειλησάμενοι. Οὗτοι μὲν οὖν ἐπορεύοντο χαίροντες ἀπὸ προσώπου τοῦ συνεδρίου ὅτι κατηξιώθησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ ἀτιμασθῆναι. λζ'. Ὁ δέ γε Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος οὐ διέλειπεν ἔκτοτε, ἀλλ᾽ ἐπαλλήλους χαράττων ἐπιστολὰς, καὶ δια εγείρων πρὸς ἀνδρείαν τοὺς ἐγγὺς καὶ τοὺς πόβρω θεν, ἐμφανῆ ἑαυτὸν τῷ λυσσῶντι τὴν αἵρεσιν ἐντεῦ θεν μᾶλλον καταστῆσαι βουλόμενος· καὶ ὡς οὐ ποιεῖται λόγον τῶν αὐτοῦ ἀπειλῶν, οὔτε μὴν δέδειεν τὸν ὑπὲρ εὐσεβείας θάνατον· εἰς ὃ, καὶ μανεὶς περισσο τέρως ὁ κακογνώμων Λέων, ἐξορίαν καὶ αὐτὸν καταδι κάζει· δεξάμενος τοίνυν [f. 158 b.] ὁ ἱερὸς Πατὴρ ἡμῶν καὶ τῆς ὀρθοδοξίας ἀνεπαίσχυντος εἰσηγητὴς τὴν περιπόθητον αὐτῷ καὶ ἐκ πολλοῦ ἐφετὴν ἀπόφασιν, προσ καλεσάμενος τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν, καθίστησιν ἐν αὐτοῖς δύο καὶ ἑβδομήκοντα ἀρχηγούς, ὑφ' οὗς καταμερισθῆναι τὴν ἀδελφότητα αὐθαιρέτῳ γνώμῃ προσ τρεψάμενος, δεδωκώς τε αὐτοῖς ἐντολὴν ὥστε μετὰ τὴν ἔξοδον αὐτοῦ μὴ ἐναπομεῖναι αὐτόθι τινὰ τῶν θελόντων τὴν ἀληθῆ ζωὴν, καὶ ἀγαπώντων τὰς ἀγα θὰς ἡμέρας ἰδεῖν, καθὼς ψάλλει ὁ ἅγιος Δαυΐδ, αὐτὸς πρὸς τοῦ ἀποσταλέντος βασιλικοῦ παραληφθείς, τῷ ἐγκειμένῳ φρουρίῳ κατὰ τὴν ᾿Απολλωνιάδα λίμνην, καλουμένῳ Μέτωπα, γεγηθώς περιορίζεται. ᾿Αλλὰ καὶ ἐνταῦθα δέσμιος Χριστοῦ φρουρούμενος, τῆς ὁμοίας οὐκ ἀφίστατο θεοφιλοῦς πράξεως· ἀλλ᾽ αὖθις δι' οἰκείων συλλαβῶν τοὺς ἀπανταχοῦ γῆς εὐσεβεῖν προαιρουμένους, εἰς τοῦτο αὐτὸ ἀπεστήριζεν, καὶ πρὸς τὸ ἀγαθὸν παρώτρυνεν· ὅπερ πάλιν διαγνοὺς δ ἀνήμερος Λέων, ἕτερον βασιλικόν πεπομφὼς Νική ταν τοὔνομα κατ' ἐπωνυμίαν τοῦ ᾿Αλεξίου λεγόμενον, τὰ πάντα μὲν εὐσεβῆ καὶ χριστιανικώτατον, ήγνοημένον δὲ τῇ θηρὶ τοιοῦτόν γε ὄντα, μετατίθησι δι' αὐτοῦ τὸν ἱεροκήρυκα ἐν τῷ τῶν ἀνατολῶν θέματι, εἰς ἕτερον ὀχύρημα την προσηγορίαν Βόνησαν, δια στειλάμενος τῷ πατρὶ διὲ τῶν ἐξυπηρετουμένων αὐ τοῦ τοῖς προστάγματιν, μηδένα μηδαμῶς ὁρᾷν, μήτε μὲν ἐκδιδάσκειν διὰ γραμμάτων τὰ περὶ πίστεως· οἷς ὁ ἀποστολικὸς ἀνὴρ καὶ τὴν φρένα καὶ τὴν πόλι 37. At vero parens noster Theodorus non cessa - vit postbinc, quominus alias aliis cumularet epistolis; atque ad fortitudinem proximos et longinquos excitando, maxime se conspicuum furenti hæretico fieri volebat, et quod flocci minas ejus faceret neque mortem vero religionis causa metueret cui vehementius succensens pravæ mentis Leo, exsilium huic quoque decernit. Ergo sacer parens, noster, qui orthodoxim magisterium nunquam erubuerat, diu optato decreto ejusmodi accepto, convocate discipulorum multitudini præcift duos supra septuaginta moderatores, atque ut sub iis spontanea voluntate fratres omnes distribuerentur, adhortatus, mandansque illis, ut post ipsius discessum nemo illic remaneret, qui veram vitam vellet, et diligeret dies videre bonos, sicuti sanctus canit David (v); ipse a regio misso susceptus, in adjacentem Apolloniadis lacui arcem, cui nomen Metopa, latus retruditur. Verumtamen ne ibi quidem vinclus Christi custoditus, pares omisit religiosos actus; sed denuo per suas litteras, cunctos, qui ubique terrarum rectam pietatem retinere maluerant, in hac ipsa confirmabat, atque ad bonam frugem cohortabatur. Quod denuo cognoscens sævus Leo, alium mittens aulicum Nicetam, cognomento Alexium, pium prorsus et Christianissimum, quanquam belluo talem esse ignorabat, ministerio ejus sacrum præconem ad anatolicum thema transferendum curat, in aliam arcem Bonetam, dictam, districto præcepto mandans patri, per ministros suos, ut neminem omnino videret, neminem per epistolas in fidei causa doceret. Quibus vir et mente et vila apostolicus, sic apostolicis verbis respondit: Si justum est, inquiens, in conspectu Dei, vos potius audire quam Deum, fudicate. Non enim nos possumus quæ vidimus et audivimus non loqui, quia obedire oportet Deo magis quam homini- τείαν, ἀποστολικοῖς ἀντημείβετο λόγοις· Εἰ δίκαιόν bus (z). ἐστι, φάσκων, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὑμῶν ἀκούειν μᾶλλον, η τοῦ Θεοῦ, [f. 159 a.] κρίνατε· οὐ δυνάμεθα γὰρ ἡμεῖς ἃ δομεν καὶ ἀκούσαμεν μὴ λαλεῖν· καθότι πειθαρχεῖν δεῖ θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις. 38. His auditis, imperator: objurgato Christi amante Nicela, quod illico sententiam majestatis suæ exsecutus non fuisset, mittit eum secundo, ut loris sancto martyri imponat plagas omnino centum. Qui iterum veniens, postquam principis mandatum athletæ Christi significavit, urgetur imo a sancto viro, ut indubitanter dominatoris voluntaλη. Ταῦτα ἀκούσας ὁ ἄναξ, καὶ ἐπιμεμψάμενος τὸν φιλόχριστον Νικήταν, ὡς μὴ πεποιηκότα ἐξ αὐτ τῆς τὴν ἐκδίκησιν τῆς βασιλείας αὐτοῦ, ἀποστέλλει αὐτὸν ἐκ δευτέρου βουνευρίσαι τὸν ὁσιομάρτυρα έκαν τὸν μάστιξι δωρισμένος· ὃς ἀναβαδίσης καὶ τῷ ἀθλητῇ τοῦ Χριστοῦ τὴν ψῆφον τοῦ βασιλέως ἀπογυμνώσας, προτρέπεται μᾶλλον παρὰ τοῦ ὁσίου ἀνεγ (u) Act. v, 41. (v) Psal. XXXIII, 13. (x) Act. 19; v, 29.

VITA. έστως ποιῆσαι εἰς αὐτὸν τὸ τοῦ κρατοῦντος θέλη- tem adversus se exsequatur. Qui cum justum virum · ἑωρακὼς δὲ τὸν δίκαιον ἑτοίμως ἑαυτὸν σχημα εντα, καὶ ἄνευ τῆς ἑτέρων βίας πρὸς ὑποδοχὴν μαστίγων εὐτρεπισθέντα, ἐκλάσθη πρὸς ἔλεον ὁ φιλὴς καὶ τῆς νίκης ἐπώνυμος ἄρχων, μάλιστα καταμαρανθείσας ὑπὸ τῆς ἀσκήσεως τοῦ θεσπε · κατιδών γεγυμνωμένας σάρκας· καὶ ἐξουδενώσ · κατά διάνοιαν τὸ τοῦ λυμαιῶνος μισάτιον πρόσο μα, ενέγκας δορὰν προβάτου, καὶ ταύτην τοῖς οις τοῦ πατρὸς περιθεὶς, εἰς αὐτὴν ποιεῖται τὰς · μαστίγων επιφοράς, μονώτατος μετὰ τοῦ ἀοιδί- · ἀπολειφθεὶς ἐν τῇ κέλλῃ τοῦ πατρός καὶ τῇ μένῃ τὸν ἑαυτοῦ αἱμάξας βραχίονα, τὸ ἄκρον τῆς π:γος τῷ ἰδίῳ καταφοινίσσει αἵματι· εἴθ' οὕτως λθὼν ἐκεῖθεν πνευστιῶν, ἐκεῖνο μὲν πρὸς γῆν ἀπο ψεν, αὐτὸς δὲ ὡς κεκοπιακὼς δῆθεν ἐπὶ τοῦ εὐ επισθέντος αὐτῷ καθισματίου ἐγένετο. Τοῦτο τὸ ρισμα καταθρήσας ὁ Πατήρ ἡμῶν, ὑπερηγάσθη * τήν τε πίστιν καὶ φρόνησιν τἀνδρὸς, οὐ μὴν δὲ η τυραννικῶν ἀπειλῶν χάριν ἀπέσχετο τοῦ κατερζεσθα: πρὸς τὸ ἑξῆς τὸ ἔργον Κυρίου ἐνδελεχῶς θερπέρα:ς (f. 159 b. ] ψυχῆς προθυμίαις, καὶ σφριγώ Η διανοίᾳ καὶ τῷ διεγηγερμένῳ· ἀλλὰ καὶ αὐτόθι αν δοματίῳ περιοριζόμενος, τοὺς ἐν διαφόροις ἐπτῶν τόποις καθειργομένους πατέρας καὶ ἀδελ της, καὶ μέν τοι καὶ τὰ πνευματικὰ αὐτοῦ νέκνα ἐτῆς ἐνούσης αὐτῷ θεοπαρόχου ἐπεστήριζε διδααλίας, παρακαλῶν, νουθετῶν, παραμυθούμενος ἔτι μένειν τῇ ὁμολογίᾳ τοῦ Χριστοῦ, καὶ μὴ ἐκκακεῖν · ταῖς ἐν χερσὶν ὑπὲρ ἀληθείας θλίψεσιν, ἀλλὰ καὶ κοκεῖν τὸ λύτρον ἐκ τοῦ Θεοῦ· ὅτι οὐκ εἰς τέλος πλησθήσεται ὁ κατὰ Θεὸν πτωχὸς, καὶ ἡ ὑπομονὴ ῶν πενήτων οὐκ ἀπολεῖται εἰς τέλος· καθότι οὐ λεέθεσε τὸν Θεὸν οἱ τὰ δέοντα πράττοντες, οὐδὲ ἀνπασίρητο: ὑπ' αὐτοῦ ἔαθήσονται· πολλοὺς δὲ καὶ τῇ γενής υπερορία λειποταξίου γραφὴν ἀπενεγκαμέ της, τὰ πολλαβῶν ἀποτρίψασθαι τὴν τοιοῦτον ὄνει δεν τῆς σφετέρας ψυχῆς πεποίηκεν, δι' ἐξαγορεύσεως τὐτὸς καὶ μετανοίας τῆς προσηκούσης δεξάμε νος ναράς, καὶ τῷ χόρῳ τῶν διὰ Κύριον συντεταχὼς διδιωγμένων· γεγράφηκε δὲ καὶ πρὸς τοὺς τέσσαρας πατριάρχες, ἅμα μὲν τὸ τῆς αἱρέσεως ἀναδιδάσκων βαιόν τι κι φορτικόν, ἅμα δὲ καὶ ἀξιῶν πρὸς ἐπισ cerneret semet sponte accommodantem, et absque aliena vi ad verbera excipienda paratum, flexus est ad misericordiam pius ille victoria eponymus (Nicelas) aulicus; videns praesertim attritas ab ascetica vita venerandi illius nudatas carnes: spretoque mente sua exitiosi principis irreligioso mandato, sumptam ovis pellem patris humeris circumponens, in hanc verberum ictus intorsit, solus cum inclyto intra cellam relictus patre: mox acu brachium suum cruentans, summitatem flagelli proprio sanguine rubefecit. Sic mox angelus inde exiens, flagellum humi abjecit, ipse autem tanquam defessus in parata sibi sella resedit. Hoc cernens artificium parens noster, magnopere miratus lætatusque est ob ejus viri fidem atque prudentiam; neque tamen propter minas tyrannicas abstinuit deinceps, quominus opus Domini faceret assidue ferventiore animi alacritate, vivido studio, et mente concitata. Namque et illic arcto domicilio circumscriptus, detentos in diversis provinciarum locis patres fratresque, nec non suos spiritales filios per suam a Deo datam doctrinam confirmabat, docens, adhortans, monens, consolans, ut in Christi confessione perseverarent, neque ob præsentes pro veritate afflictiones animis desponderent, sed redemptionem a Deo exspectarent; quia non in finem oblivio erit pauperis propter Deum, neque spes pauperum peribit in fine quatenus non obliti Dei fuerint qui officio suo defunguntur, neque auxilio ab eo destituentur. Multos enim qui diutini exsilii tædio, defectionis crimen contraxerant, litteris scriptis tale dedecus de animabus suis abluere fecit, ad confessionem eos ac pœnitentiam intellectuali ratione recipiens, et cotui pro Christo patientium adjungens. Ad quatuor etiam patriarchas scripsit, signi ficans simul hæreseos violentiam et gravem insectationem, simulque rogans ut pro viribus auxiliarentur iis qui devii fuissent: quoniam et ipse magnus parens noster ad se venientes cum gaudio excipiebat. Studebat enim impense cunctis prodesse, et ad vitam Deo gratam revocare. Accidit vero inter alia res hujusmodi. κουρίαν τὴν ἐνδέχομένην τῶν μεταποιουμένων τῆς ὁδοῦ, σφᾶς αὐτοὺς ἐπιδοῦναι· ἐπεὶ δὲ καὶ τοὺς ἀφο αντυμένος ὡς αὐτὸν, μετὰ χαρᾶς ὁ μέγας πατὴρ ἡμῶν ὑπεδέχετο· ἄρα γὰρ καὶ ἐβούλετο πάντας ὑφελεῖν καὶ πρὸς Βίον ἐπανάγειν θεόδεκτον· συνέβη δὲ καί τι τοιοῦτον γενέσθαι. 10. Κληρικός τις τῶν ἐπισήμων ἀπὸ τῆς τῶν Θραησίων χώρας ὁρμώμενος, πόλεώς γε μὴν τυγγενών Μαστούρας, ἀνῆλθεν ἐπὶ τὰ πλησίον μέρη τῆς περιεχούσης τὸν ἥλιον τοῦ Εὐαγγελίου [f. 160 a.] περοικίας, τοὺς συγγενεῖς ἑαυτοῦ καθὼς εἰώθει ὀψόμενος· μαθὼν δὲ ὅτι ὁ θεῖος πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος ὁ Στουδιώτης αὐτόθι τὴν ὑπερορίαν κατεψηφίσθη, ὡς ἔχων ἔκταλα: τῆς αὐτοῦ ὀγιωσύνης ἔναυλον τὴν ἀκοὴν, ἐπιζητεῖ τοῦτον προσκυνῆσαι· ὡς δὲ τῆς ἐφέσεως σύ) διήμαρτεν, ἐρωτηθεὶς ὑπὸ τοῦ ἁγίου εἰ τὴν ὄρο 39. Clericus quidam nobilis, ex Thracesiorum regione oriundus, civisque urbis Mastauræ, venit prope paracium, solem Evangelii habentem, cognatos suos prout solebat invisurus. Edoctus autem, quod divus parens noster Theodorus Studita ibi damnatus ad exsilium maneret, cujus sanctitatis famam jamdiu audiverat, ipsi obsequium exhibendi copiam petiit; votoque potitus, rogatus a sancto viro num orthoxam fidem teneret, idque affirmanter confessus, audivit etiam accuratiores se rBiographus Sirmondianus dicit ex Asia. Reapse thema thracesium in Asia, et anatoli o conterminum.

mones de pura et irreprehensibili fde illorum, qui θόδοξον ἀσπάσαιτο πίστιν, καὶ τοῦτο συγκαταθέσει Christum in ejus sanctissimæ carnis sacra imagine adorant. Atque impetrata precum ejus benedictione in patriam rediit. Mox illic cum sodalibus clericis versans, non dubitavit uni præcipue sibi familiari narrare quæ ipse vidisset, celebrem videlicet patrum patrem Theodorum, ipsumque audisse disserentem de veræ fidei dogmatibus. Tum vero clerici illi inter se conspirantes decreverunt, nequaquam ultra ministrare cum proprio epispoco; seque a publica communione absciderunt. Cum igitur sero licet profanus ille episcopus causam clericorum secessionis cognovisset, statim nulla interposita mora ad prætorem decurrens, prædicta omnia significal. Eral hic Orabius, homo vere peccator, et malorum dierum plenus, qui etiam impia p lingua adversus sacras imagines blasphemando, " prætoriam fortunam obtinuerat. Hic audiens ab episcopo quæ de beati Patris nostri doctrina retulit, primo quidem scribit ad orientis, id est anatolici thematis, præfectum, non esse tolerandum ut imperatoris leges negligerentur; neque eos qui prævaricantur, impunes vitam transigere. Deinde ipsum principem, de episcopo et clericis facta relatione, edocet. Porro receptis litteris orientis præfectus, et prioribus rebus etiam cognitis, veritus principis indignationem, mittit unum de comitatu suo, qui sacrum Theodorum quinquaginta taureis castiget. Ille ad eum locum veniens, sancto viro decretam adversus eum nequitiam significat parens autem noster Deum ob id laudans, prompte admodum carnis suæ velamenta detrahit, seque homini exhibens, Quod tibi, inquit, fili, de me imperatum est, exsequere. Ille autem repentino timore correplus spontanei athletæ aspectu, reverentiamque Christianis congruam erga Dei famulum ostendens, pronum se abjicit ad sancti viri pedes, benedictionem ab eo consequi pelens; qua digne impetrata, ad eum qui se miserat reversus est. διομολογησάμενος, ἀκροατής γίνεται καὶ τενων ἐντελεστέρων λόγων περὶ τῆς καθαρᾶς καὶ ἀμωμήτου τῶν προσκυνούντων Χριστὸν ἐν τῇ σεπτῇ εἰκόνι τῆς παναγίας σαρκὸς αὐτοῦ πίστεως· καὶ οὕτω τρυγή σας τὴν τῶν εὐχῶν αὐτοῦ εὐλογίαν, ἐπανῆλθεν εἰς τὰ ἴδια· καὶ δὴ τοῖς συγκληρικοῖς ἑαυτοῦ συναυλιζόμε νος, θαῤῥεῖ ἑνὶ τῶν μᾶλλον αὐτῷ προσκειμένων, τὰ τῆς ὀπτασίας, ὅτι τε ἑωράκει τὸν περίφημον πατέρα τῶν πατέρων Θεόδωρον, καὶ αὐτήκοος αὐτοῦ γεγέν νηται διεξιόντος τὰ περὶ τῆς ἀληθοῦς πίστεως δόγ ματα· οἳ καὶ συνθέμενοι πρὸς ἑαυτοὺς συλλειτουρ γῆσαι τῷ ἰδίῳ ἐπισκόπῳ, ἀποτέμνουσιν ἑαυτοὺς τῆς καθολικῆς βοινωνίας· ὡς δὲ τὴν αἰτίαν ὀψὲ γοῦν με μαθήκει ὁ ἀνίερος τῆς τῶν κληρικῶν ἀποῤῥήξεως, εὐθέως καὶ ἀμελητὶ πρὸς τὸν στρατηγὸν ἀναδραμὼν, καταμηνύει αὐτῷ τὰ προειρημένα ἅπαντα. Εν δὲ οὗτος Οραβὲ ἀνὴρ τῷ ὄντι ἀλιτήμων καὶ πλήρης ἡμερῶν πονηρῶν, ὅστις καὶ τὸ δυσφημεῖν ἀθέ γλώττῃ εἰς τὰς ἱερὰς εἰκόνας τὴν στρατηγικὴν ἐκλη ρώσατο εὐδαιμονίαν· οὗτος ἀκούσας παρὰ τοῦ ἐπισκόπου τὰ περὶ τῆς διδαχῆς τοῦ μακαρίου Πατρός ἡμῶν, πρῶτα μὲν γράφει τῷ στρατηγῷ τῶν ἀνατολικῶν, ὡς οὐκ ἔξεστι πατουμένους τοὺς τοῦ βασι λέως παρορᾷν νόμους· οὔτε μὴν [f. 160 b.] τοὺς εἰς αὐτοὺς προσκρούοντας νηποινῆ τὸν βίον παραθέειν· ἔπειτα δὲ καὶ αὐτῷ μέδοντι δι' ἀναφορᾶς τά τε κατὰ τὸν ἐπίσκοπον καὶ τοὺς κληρικούς αναδιδάσκει· ὡς δὲ τό γράμμα ἐδέξατο ὁ τῆς ἑψας στρατοπεδάρο χης, καὶ διεπείθετο τὰ φθάσαντα, φοβηθεὶς τὴν ἀγα νάκτησιν τοῦ κρατοῦντος, ἀποστέλλει ἕνα τῶν τῆς τάξεως αὐτοῦ κακῶσαι τὸν ἱερὸν Θεόδωρον ἐν πεντή. κοντα βουνεύροις· ὅστις γενόμενος κατὰ τὸν τόπον, προφανῆ ποιεῖναι τῷ ὀσίῳ τὴν κατατεθεῖσαν κατ' αὐ τοῦ σκαιωρίαν· ὁ δὲ πατὴρ ἡμῶν δοξάσας τὸν Θεὸν καὶ ἐπὶ τῇ προφάσει ταύτῃ, προθύμως ἀποδύεται τὰ τῆς σαρκὸς ἐπικαλύμματα, καὶ προσχών τῷ ἀνδρὶ, Τὸ κελευσθέν σοι, φησὶν, ὦ τέκνον, ποίησον εἰς ἐμέ· ὁ δὲ φόβῳ συσχεθεὶς ἐξαπίνης τῇ θεωρίᾳ τοῦ αὐτοῦ προαιρέτου ἀθλητοῦ, καὶ αἰδῶ τὴν πρέπουσαν Χριστιανοῖς εἰς τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ ἐπιδειξάμενος, ῥί πτει ἑαυτὸν ἐπὶ στόμα πρὸς τοὺς πόδας τοῦ ὁσίου, δεόμενος τῆς παρ' αὐτοῦ εὐλογίας τυχεῖν· ἧς καὶ ἀξιολόγως μετασχών, πρὸς τὸν ἀποστείλαντα αὐτὸν ἐπανένευξεν. 40. Adhuc eo loquente, et missionis suæ rationem reddente, ecce alius nequitiæ nuntius a principe ad eumdem præfectum venit, Anastasius nomine, de gente Martinaciorum, qui crudelis admodum fervidusque regiæ impietatis sectator, non leviter increpuit orientis præfectum, ceu qui imperatoris religiosam opiniomen non sequeretur, neque ejusdem decretis obtemperaret. Quo respondente, missum a se fuisse qui resistentem Cæsari Theodorum verberaret, Anastasius illinc consurgens recta ad justum virum decurrit, eique vestimentis detractis, nullaque vibice reperta, cachinno sublato, Ubinam, inquit, laurearum nuper adbibitarum stigmata? Statimque centum sanctum virum acerbissimis ictibus cædens, sicut ipis fuerat imperatum, reclusit illum in exiguo cubiculo cum uno ex discipulis ejus, ætate quidem juvene, sed G μ΄. Καὶ ἔτι τούτου λαλοῦντος καὶ τὸν λόγον τῆς ἀποστολῆς ποιουμένου, ἕτερος πονηρίας ἄγγελος ἐ τοῦ βασιλέως πρὸς τὸν αὐτὸν στρατηγὸν παραγίνη ται, ᾿Αναστάσιος ὄνομα, τοῦ γένους των Μαρτινά κίων λεγόμενος, ὃς ἀπηνὴς λίαν ὑπάρχων καὶ τῆς βασιλικῆς δυσσεβείας ὁμόζηλος, οὐχ ἁπλῶς τοῖς ὀνείδεσι τὴν τῆς ἑας ὑπέβαλεν, ὡς τὰ τοῦ βασιλέως μὴ φρονοῦντα μηδὲ τοῖς αὐτοῦ ὑπείκοντα θεσπίσμα σιν· ἐκείνου δὲ καὶ πεπομφέναι ἀντερίσαντος καὶ τετυφέναι τὸν ἀπεναντίας τοῦ Καίσαρος διαπραττό μενον Θεόδωρον, αὐτὸς ἀναστὰς πρὸς δίκαιον εὐθυ δρόμησεν, καὶ ννῦτον ἀφιματώσας καὶ μὴ εὐρηκὼς τὸ οἷονοῦν σπάραγμα εἰς αὐτὸν [f. 161 a.], ἀνακαγχάσας μέγα καὶ πλατύ, Που, φησί, τὰ πρὸ βραχέως στίγο ματα τῶν βουνεύρων; ᾿Αμέλει ἐπενεγκὼν τῷ ἁγίῳ ἑκατὸν καταφορὰς δριμυτάτας, καθὼς ἦν αὐτῷ προστεταγμένον, ἀποκλείει αὐτὸν ἔν τινι δωματίῳ;.

VITA. ἑτέρου ἑνος μαθητοῦ αὐτοῦ, νέου μὲν ὄντος τὴν perfecla mentis sententia ac fide. Erat hic Nicoμαν, τελείου δὲ τῷ φρονήματι καὶ τῇ πίστει. λαος δ᾽ ἦν οὗτος ὁ πολύτλας ἀριστεὺς ἀναφακαὶ αὐτὸς τῆς εὐσεβείας, ὅστις ἐξ ἐκείνου καὶ ας ἡμῶν τῶν ταπεινῶν, ἐν τοῖς τῆς ὁμολογίας ρέψας ποικίλοις παθήμασι, τέλειος άνθρωπος ἐν τῇ καθ᾿ ἡμᾶς κεχρημάτικε γενεᾷ· τοῦτον τρούν σὺν τῷ ἀθλητὴ καθείρξας Θεοδώρῳ, καὶ θύραν τοῦ κελλίου ἐπιμελῶς ἀναφράξας, μίαν τε εγωγὸν παρεάσας ἐν αὐτῷ, δι' αὐτῆς προσέταξεν ἡγεῖσθαι τοῖς ὅσιοις τὰ ταλαίπωρα τῆς ψυχῆς ἐφόδια, διὰ χειρὸς τῶν κατασταθέντων αὐτοῖς φυλά laus, qui et ipse patientissimus religionis pugit evasit, atque ex eo tempore, usque ad humilitatis meæ ætatem, variis pro confessione cruciatibus, perfectus Dei homo, sæculo nostro inclaruit. Ergo hoc, cum pugile Theodoro in carcerem conjecto, et cellæ janua sedulo munita, unico lucis relicto spiraculo, per hoc jussit suppeditari sanctis miserabilia vitæ subsidia, constitutorum ipsis custodum manu. 1. Ταῦτα ὁ ἀσεβῆς εἰς τοὺς ἀγίους διαπραξάμεσπουδαίως προς τὸν στρατηγὸν μετὰ δύο μαθη τοῦ θεοφόρου ὑπέστρεψεν, φιλοπονήρως ισχυρι ἑνὸς πρὸς αὐτὸν μὴ τετυφέναι τὸν ὅσιον· ὁ δὲ - συσχεθείς τοῦ μὴ διαβληθῆναι ὑπ᾽ αὐτοῦ πρὸς Ινακτι, ἐνέγκας τὸν φιλόχριστον ἐκεῖνον Θεοην κατά πρόσωπον τοῦ Μαρτινάκι μαστίζει ἐν ἐν διπλῇ ποσότητι ὧν προστέταχε δοῦναι τῷ ὁ Πατρὶ βουνεύρων· ἐφ' οἷς ἐπιτερφθεὶς ὁ ἀλαἐκεῖνος, ἐπιβὰς τοῖς δημοσίοις ἵπποις, πρὸς ἀποστείλαντα αὐτὸν ὠκυτάτως ανέλυσεν· ἀλλ᾽ κ καὶ ὅσας ἀνάγκας τε καὶ κακώσεις διὰ τῆς εντες ὑπέμειναν οἱ ἀεισέβαστοι πατέρες φρουγ οὐδὲ ἔστι ῥᾴδιον τῷ λόγῳ διαλαβεῖν· ἔν τε γὰρ · χειμῶνος ὥρᾳ τῷ κρύει καταπηγνύμενοι, τὴν προν ἀποβολὴν [f. 161 b.] τοῦ θερμοῦ ὑπὸ τῆς ι ὑπομένειν εἶχον, τῆς ἐκ τοῦ πυρὸς ἀπούσης Ερμου παρηγορίας· πάλιν δὲ τῇ ἀντικειμένῃ τῷ έχει ὥρα ὑπὸ τῆς ἄγαν τοῦ φλογμοῦ πυρακτούμε- · ζέσεως, οὐδὲν ἧττον καμιναίας φλογὸς ὑποφέρειν σαν κατάκρισιν· ἀλλὰ γὰρ καὶ αἱ τὴν σύστασιν Στα χους ἔχουσαι ψύλλαι, οὐ μετρίαν αὐτοῖς παρεί για την επίδοσιν τῆς βασάνου, τῆς ἐκ τῶν ἐσθημά των παλλαγῆς ἀπορουμένης τοῖς ὁμολογηταῖς τοῦ Ιμπή πρός γε μὲν τοῖς εἰρημένοις καὶ ἕτερον το ιερόν εὐτοῖς ἐπισυνήψεν ὁ τοῖς πόνοις τῶν γίων – περισκόμενος ἀγκυλόμητις ὄφις· τοὺς γές κατά αιρὸν ἄρχοντας ἐκβακχεύσας πρὸς τὰ τῷ βασιλεῖ μετρη φιλοτίμως συντίθεσθαι, ὑποβάλλει αὐτοῖς ὡσικὶ αὐτὴν τὴν οἰκτρὰν καὶ ἡμερησίαν τῶν δύο τροφήν εἰς ἑνὸς συστεῖλαι· ἔν αἷς ἡμέραις εἴ τον λέγετε τὸν μέγαν Θεόδωρον πρὸς τὸν συνδέσμον αυτό και συναθλητὴν Νικόλαον· ὡς ὁρῷ, τέ των, δεκαεἶναι ἡμᾶς βούλονται οἱ ἄνθρωποι οὗτοι ξ ἀπανθρωπία ή νῦν ἐχρήσαντο ηρὸς ἡμᾶς· δεῦρο ἐν ἐπιρρίψωμεν πᾶσαν τὴν μέριμναν ἡμῶν πρὸς * Κύριον· καὶ ἐγὼ μὲν ἀρκεσθήσομαι τῇ θείᾳ επωνία. ἕως ὅτου Χριστὸς παρέχῃ ἰσχὺν καὶ τὴν ζωῆς τῷδε τῷ σαρκίῳ· σὺ δὲ τὸ παρ' των βρωμάτιον δεχόμενος ἔσθιε, εἴ πως περισώ. τα τοῦ παρεδρεύοντος ἡμῖν διὰ τῆς ἐνδείας θανά ο· καὶ ἀπαγγελεῖς τῷ τε οἰκονόμῳ καὶ τοῖς ἐν ἱωρίῳ ἀδελφοῖς ἡμῶν τὴν ἐμὴν ἐκ τοῦ σώματος ξοδον· καὶ συνέβη ἂν τοῦτό γε τῷ καρτερικῷ πύκτη τοῦ Χριστοῦ, εἰ μὴ Θεοῦ προμηθείᾳ τοῦ ἐμπιπλώντας πᾶν ζῶον εὐδοκίας τῇ διανοίξει τῆς προνοητικής χειρός αὐτοῦ, ἡγεμονκώτερός τις [f. 162 a.] σατράπης δι' ἐκείνης ὁδεύων, καὶ τὰ κατ᾿ αὐτοὺς πυθόμε 41. His adversus sanctos patratis, reversus est cele riter impius Anastasius ad præfectum cum duobus divi discipulis, malitiose apud illum affirmans sanctum non vapulasse; qui metuens ne a prædicto apud principem accusaretur, vocatum ad se Theophanem illum, coram Martinace, duplo flagrorum numero verberat, quam sacro Patri infligi mandaverat. Qua re delectatus superbus ille, publicis equis incensis, ad eum qui se miserat ocissime rediit. Sed enim quales quantasque per hujus custodiæ tempora venerandi semper patres necessitates et afflictiones pertulerint, verbis comprehendere arduum est. Nam hiemali tempore, frigore constricti, summam caloris penuriam pati debuerunt, desiderato ignis solatio. Vicissimque in contrario frigori anni tempore, fervente veluti flamma adusti, fornacis propemodum supplicium sustinere videbantur. Sed et illi qui ex pulvere creantur pulices, non modicum ipsis cruciatus additamentum præbebant, quia mutatoria vestis confessoribus Christi deerat. Præter hactenus dicta, aliam quoque tentationem suscitavit is qui sanctorum laboribus semper invidet versutus anguis. Nam cum illius temporis proceres vehementer incendisset, ut quidquid gratum esset imperatori certatim facerent, suasit illis ut miserabilem ipsam duorum alimoniam, diurnam ad unum redigerent: quo tempore dixisse aiunt concaptivo suo et compugnanti Nicolao sic: Ut video, fili, hihomines inhumanitate, qua in nos utuntur, perimere nos volunt. Agesis igitur nostram omnem sollicitudinem in Dominum jactemus. Equidem divine communione contentus ero, quandiu Christus vires vitæque spiritum huic corpusculo conservabit. Tu vero datam ab his cibi portiunculam comede, si sic forte instantem nobis a fame mortem vitare polueris et œconomo cæterisque in Domino fratribus meum de corpore exitum nuntiabis. Ac sane ita evenisset constanti huic Christi pugili, nisi Deo respiciente, qui providam manum suam aperiendo replet omne animal benedictione, principalior qui_ dam satrapa illac iter faciens, et de illorum statu percontans, diabolicum hoc facinus inhibuisset, gravi cum increpatione pœnaque jubens ut propter Christum inclusis quod salis esset cibi ministraretur. Do

νος, ἀνέστειλε τὸ διαβολικὸν τοῦτο ἔργον, καὶ τὴν αὐτάρκη δίδοσθαι τοῖς διὰ Χριστὸν κατακλείστοι σφοδρᾶς προσέταξε τῆς ἐμβριμήσεώς τε καὶ ἐπιτιμίας. φρουρομένου τοῦ περιπολοῦντος νοερῶς τὰ και νὸν θεάματα πανευφήμου Πατρὸς Θεοδώρου, ὁ φοιτητῇ καὶ καθ᾿ ἡμᾶς Πατρὶ Νικολάῳ, καὶ πωροῦντος διαφόρως· εἶχεν γὰρ λοιπὸν μετὰ ρημένων δυσπετημάτων καὶ τὸν στόμαχον ἀνορεκτοῦντα, οὐκ οἶδ' ὅπως εἰς χεῖρας ἦλ ταμοῦ ἄνακτος, ἐπιστολὴ κατηχητική δασκάλου τῆς οἰκουμένης Θεοδώρου, γεννικ ἔχουσα πρὸς τοὺς διὰ Κύριον δεδιωγμένους, ἢ λως πως καθειργμένους τυγχάνοντας διὰ τὴν ε στὸν εὐσέβειαν, τά τε τῆς ἀνδραγαθίας ἐπαλε καὶ τοὺς τῆς δυσφήμου τῶν εἰκονοκαυστῶν θρ ψόγους καὶ δόλους· ἦν καὶ διαναγνοὺς ὁ τύ ἀφόρητος ἦν τῇ τοῦ περικαρδίου αἵματος ἀν καὶ δὴ αὐτίκα γράμματα στειλάμενος σὺν τι σῃ ἐπιστολῇ τῷ τῆς ἑψας στρατηγῷ κελεύει, οἷόν τε, αὐτὸν ἐκεῖνον σκυλέντα ἐν ἑκατὸν βο καταικίσασθαι τὸν ἀθλητὴν τῆς εὐσεβείας· εἰ ἀπαντήσοι τοῦτο, τον γοῦν κόμητα τῆς κόρτ ἐξ ἅπαντος τοῦτό γε ποιήσοντα ἐξαποστεῖλαι μενος οὖν ὁ τῆς ἀνατολῆς στρατοπεδάρχης κραν, Κρατερὸς δ᾽ ἦν οὗτος, ἠπειγμένως πρ πανόσιον ἀφίκετο· καὶ ἐξαγαγὼν ἀμφοτέρο φυλακῆς ὑποδείκνυσι τῷ σεβασμίῳ Πατρὶ τά βασιλέως γράμματα καὶ τὴν σὺν αὐτοῖς ἀποστ αὐτοῦ ἐπιστολήν· καί φησι πρὸς αὐτὸν, Ἐπιγι ταύτην; τοῦ δὲ διομολογησαμένου (f. 162 b τοῦ εἶναι καὶ οὐκ ἄλλου τὴν τοιαύτην ἔκδοσιν, προηγουμένως τὸν μακαρίτην γυμνωθῆναι λαον, καὶ τοῦτον διαρκῶς κακώσας τοῖς μ ἐπὶ τὸν μέγαν ἔρχεται Θεόδωρον, ὃν δὲ καὶ καταφοραῖς βουνεύρων ἀπανθρώπως ἄγαν κα καταξάνας, πάλιν πρὸς τὸν νέον μέτεισιν ὁ Νικόλαον, καταναγκάζων αὐτὸν ἀπείπασθα: τῶν ἱερῶν εἰκόνων προσκύνησιν, καὶ τὴν πρ οἰκεῖον πατέρα τε καὶ διδάσκαλον ισχυρογνωμο ὡς δ᾽ ἀπειθοῦντα καὶ εὐσταθῶς ἀνθιστάμεν ὑπ' αὐτοῦ ἑώρα προτεινομένοις, ταῖς δέκαις ἀποχρώντως αἱμάξας, τῷ κρύει καταπή 42. Cum sic itaque triennio integro corporalite μβ'. Οὕτως οὖν ἐν ὅλοις τρισὶν ἔτεσι σωμ in custodia habitus fuisset, is qui mente perambulabat coeli spectacula celeberrimus Pater Theodorus cum discipulo, suo, nostro autem patre Nicolao, et multimodis vexatus; habuit enim præter supra dicta incommoda, stomachum quoque valde fastidientem; nescio quomodo in manus incidit inclementis tyranni catechetica epistola doctoris mundi Theodori, in qua generosius eos alloquebatur qui propter Dominum persecutionem patiebantur, vel quomodolibet carceribus inclusi erant Christianæ pietatis ergo, et ad fortitudinem excitabat, simulque infamis imagines comburentium sectæ fraudes vituperabat. Qua epistola lecta tyrannus excanduit, fervente in præcordiis sanguine; statimque epistolam, cum interversa illa, mittens ad Orientis præfectum jubet, ut si fieri possetipsemet manu propria religionis athletam centum taureæ flagris excarnificatum dilaniaret: si minus, comitem cobortis mitteret, qui id omnino præstaret. Ergo sacra recepta Orientis præfectus Craterus, ad sanctissimum festinanter accessit et ambobus custodia eductis, ostendit venerando Patri imperatoris litteras, cum missa ab eo epistola, aitque: Hancine agnoscis? Illo suum, non aliorum id esse dictatam fatente, jussit præfectus beatum primo nudari Nicolaum; quo affatim flagris excruciato, ad magnum venit Theodorum; quem postquam centum lororum ictibus inhumane crudeliterque admodum excoriavit, denuo juvenem pugilem aggreditur Nicolaum, cogens illum sacrarum imaginum cultui nuntium remittere, nec non perlinaci sum erga proprium patrem atque magistrum consensioni. Sed immorigerum constanterque resistentem comperiens suggestionibus suis, flagellis eum abundo cruentatum, frigori nudum constringendum exposuit: nam vicesimo tertio Februarii mensis die hæc adversus inclytos viros acta fuerunt. Deinde his in carcere inclusis, scelestus hic infernalis Cæsaris minister, domum reversus est. γεγυμνωμένον παρείασεν· τρίτῃ γὰρ καὶ εἰκάδι τοῦ φευρουαρίου μηνός ἡ πρᾶξις αὕτη τῶν ἀ συνέβαινεν· ἀμέλει κατακλείσας αὐτοὺς πάλιν ὁ ἀνοσιουργὸς τοῦ κάτω Καίσαρος ὑπηρέτης εἰς τὸ δο οἴκαδε ἴετο. 43. Interim dum hæc adversus fortes Christi confessores Theodorum atque Nicolaum in orientali plaga (id est in anatolico themate) gerebantur. mulier quædam in Opsicii themate pythonicis spiritibus arrepta, cœpit more solito ab his agitari, et coram præsentibus loqui cum insidentibus scilicet sibi dæmonibus: Leo meus improbus nunc quoque fasciculum flagrorum ad Theodorum misit, ut carnes ejus horum ictibus cædat. Sed festinate ad videndum quid eventurum sit, et mihi cito ferte responsum. Neque tamen cellam ingredi ausitis, Quatuor exstant catecheticæ hujusmodi epistols in Sirmondi editione lib. II, ep. 8, 21, 37, μγ'. Ἐν ὅσῳ δὲ ταῦτα εἰς τοὺς γενναίους γητὰς τοῦ Χριστοῦ Θεόδωρόν τε καὶ Νικόλαο τὸ ἀνατολικὸν διεπράττετο κλίμα, γυνή τις θέματι τοῦ Ὀψικίου τυγχάνουσα, πνεύμασι νικοῖς κεκρατημένη, ἤρξατο κατὰ τὸ εἰωθὸς ἐνεργεῖσθαι ὑπ' αὐτῶν, καὶ λέγειν εἰς ὑπήκο παρευρεθέντων πρὸς τοὺς ἐν αὐτῇ δῆθεν τευσάντας δαίμονας· Ὁ Κακολέων μου Χ ἀπέστειλεν δεσμὸν μαστίγων πρὸς τὸν Θεὸ ἵνα τὰς σάρκας αὐτοῦ ἐν αὐτοῖς κατακόψῃ σπεύσατε καὶ ἴδετε τὸ γενησόμενον, καὶ Sic ipse Studita loquitur lib. 11, ep. 3 videsis Cangium.

VITA. γενέσθαι, ἵνα μὴ κατακαύσῃ ὑμᾶς ὁ φλεγόἐκεῖνος καὶ πυρίστομος· ἀλλ' ἔξωθεν παρτες, τὸ μέλλον γενήσεσθαι [1. 163: Β.] κατα. καὶ ὡς μετὰ δύο ἢ καὶ τριῶν ὡρῶν διάπάλιν ήρξατο ἐν ἑαυτῇ βατταρίζειν καὶ Τί ἐστιν; οὐδὲν γέγονεν ὧν ἐβουλόμεθα; ἂν τοῦτο, ὅτι ἡ χλωροπική παρασταθή εἰ αὖθις ἐν τοῖς ὤμοις αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐάσῃ ταῖς οδύναις τῶν πληγών κατεργασθῆναι· ἐκ ούτου προδροτάτου δαρμού τεθνάναι μικρού · τὴν μέγαν ἀριστέα τοῦ Χριστοῦ ὁμολογίας · φλεγμαίνοντες γὰρ οἱ μώλωπες και του τις πληγές αποκυλήσαντες, τά τε τῆς σαρκὸς πέντε λακίσματα, οὐχ ὑπελείφθη ἐν αὐτῷ πνεῦμα ἀνέσεως, ὑπομονῇ τὴν ἰσχύν προστι -· ήτοι νήδυμος ὕπνος ἐπείη κατακοιμίζων της φλεγμονής προσγιγνόμενα αὐτῷ αγr, ή με δεινή του δέξασθαί τι τῶν ἐδωδίμων. ἔθεν μέριον ἐπιτηδεύσας ὁ πανάριστος ὑπηρέτης αθλητής αὐτοῦ καὶ συνέκδημος υπάρχουν ίσως πρσφέρεσθαι αὐτὸν ἐποίει, ἔν μόγις και ο καθ᾿ ἑκάστην· ἀλλὰ τὰς καὶ τῆς ἐξ ἰατρῶν της επικουρίας επετράπη παρά τοῦ Πατρὸς ἐν μια υιός καὶ ἄλλος Σίλας ἢ Τιμόθεος, πυρηνὼς περιστατικῶς τὰς νενεκρωμένας αὐτοῦ τὰς ἀποκρεμάσης χειρουργῆσαι, εἴ πως και ο λοιπός του σώματος όγκος νὶς ὁμαλισμόν και χρόνῳ ἐπαναδράμοι. Ἐν γούν τῇ τοιαύ μακτικῶν ὀδυνῶν διατελῶν ἀνάγκη ο πυρί με τας τῆς ὀρθοδοξίας Θεόδωρος τὸ στάδιον τας διήνυσε Τεσσαρακοστῆς καὶ ἐπέκεινα Τα ἡμέρας αποκατασθέντος τοῦ σώματος. 7163]. ᾿Αλλὰ μὴ πω τῆς τῶν τραυμάτων - Εστεθείσης συναυλώσεως, ἕτερος άγγελος παρέας ὡς αὐτὸν τοῦ μέδοντος κατεφοίτησεν, την των Σμυρναίων μεταστήσων αὐτὸν ἐπαρως μετὰ τῆς ἑπομένης αὐτῷ τῶν καὶ άκων, Τα σκυλάκων ἐπιστάς συμμορίας, τὴν περασμένην του δωματίου κατέστρεψε θύραν, τός ἱερούς ἐξαγαγών Πατέρας, ἐπεζήτει παρ' κεπ χρήματος ὢν, ἀπες οὐκ εἶχον τοῦ μας Γεύση· ὡς δὲ τοῦ σκοποῦ διαμάρτανεν, εἴσω της γεγονότας τοὺς πιστούς και τὰς ὑπὸς διερευνάσθαι πεποίηκεν· ἐπεὶ δὲ μάτην τῆς ἐγχειρήσεως μετεπράττετο, εἰς μας σαντες οἱ τάλανες, τοὺς ἁγίους ἔχεσθαι τὴν σας ἐμειλέκτως άγαν· καὶ ἐψηρῶς κατήπεις μ' όλως ἐνδεικνύμενοι εἰς αὐτοὺς σπλάγχνα τῶν, μάλιστα ὁρῶντες τὴν θεοφόρου Θεόδωρον δομένου πάνυ τῷ σώματι καὶ οὐδὲν ἀπεοικότα κα· οὕτως οὖν ἐκεῖθεν μικρὸν ἠνυκότες διάστημα, της ώρας εἰς τι καταλύουσι χωρίον, ἐν ᾧ τοὺς ετών Χριστού δεσμίων εἰς τὸ τῆς νυκτὸς μήκος Ενας αὐτοὺς διελθεῖν παρεσκεύασαν· ἔνθεν δὲ 5 Vocabulum mihi novum, deditaque fortasce taraculo demonico ambigue adhibitum. em sum interpretatus, etymologiam sequens, se dobɩto quin illa ovina pellis hic innuatur, PATROL. GR. XCIX. ne forte vos ille flammivomus et ignifluus exurat sed in vicinia assidentes, quod futurum est spectate. Et post duarum fere triumve horarum intervallum, cœpit denuo secum ipsa blaterare ac dicere: Quid est? nihil eorum quæ volebamus actum est? Equidem noveram fore ut pallidum humerale iterum dorsum ejus protegat, neque plagarum dolore confici eum sinat. Attamen ex hic vehementissima excoriatione pene exstinctus magnus Chritianæ confessionis heros Theodorus dicitur vibicibus enim inflammatis, et horrendas plagas evolventibus cum corruptis carnium frustulis, nullum ei propemodum reliquum erat solatii spiraculum, quod patientis vires instauraret; vel suavis somnus, qui inflammationis dolores consopiret; velappetitius acutior parum quid alimoniæ sumendi. Quamobrem egregius ejus minister et certaminum carcerisque socius Nicolaus decocturn ei quoddam exhibendum curabat, vix unum quotidie cyathum. Porro deficiente medicorum adjumento, permisit Pater spiritali filio, qui se alterum Silam vel Timo theum præbebat, emortuas ipsius cutis particulas gladiolo circumcidere, ut sic reliquus corporis tumor paulatim mitigaretur, et sanitas per moras temporis redderetur. In pis ergo corporalium dolorum angustiis, ignea orthodoxiæ columna Theodorus totum sacræ Quadragesimæ, et ultra, stadium de currit; vixque postremis sancta Pentecostes diebus corpus ejus plenæ valetudini restitutum fuit. μόλις εἰς ολοκληρίας ἔξιν περί τας ὑστάτας τῆς ἁγίας 41. Ecce autem nondum harum plagarum cicatricibus satis obductis, maleficus alius nuntius a principe missus ad præfectum venit, jubens ut ad Smyrnensium provinciam Theodorum transferret: qui cum assentatorum suorum comitatu, vel potius catuloruin factionem ducens, obseratam cubiculi januam reclusit, atque illinc sanctos Patres educens, poscebat ad ipsis vir avarus, quas reapse non habebant opum reliquias. Qua spe frustratus, ab introductis in cellam ministris muros atque foramina diligenter scrutari curavit. Sed cum nihil scrutatores comperissent, in rabiem versi calamitosi hi, sanctos iter ingredi inclementer admodum fervideque compulerunt, nullam ipsis misericordis partem impertientes; cum præsertim viderent divum Theodorum corpore omnino attrito, et plane a mortuo non dissimili. Sic itaque illinc digressi, brevi emenso spatio, hora vespertina ad quemdam pagum perveniunt, ubi pedes vinctorum Christi in reorum equaleis constringentes, totam quam longa fuit noctem in cruciatibus transigere coegerunt. Mane vero illinc digredientes pari itineris qua protexit humeros vapulaturi Theodori pius Nicetas cap. 38. Argutia quadam fit sive consonantia in vυcabulis κολάκων et σκυλάκων.

ὡσαύτως ἐποιοῦντο μόλις μὲν τοῦ Πατρὸς διὰ τὴν κάκωσιν τῶν ποδῶν βαδίζειν δεδυν ὅμως εν τῇ πρὸς Θεὸν πεποιθήσει ἑαυτὸν ζομένου, καὶ τὸ τῆς φύσεως ἀσθενὲς τῇ ἐλπ ἀποκειμένων τοῖς δικαίοις ἐπιρωννύοντος κ καὶ οὕτως ἐν ὀλίγαις ἡμέραις τὴν Σμυρναίω οικίαν καταλαβόντες, τῷ ταύτης αιρεσιάρχη δίνονται· ὅστις τῷ τῆς δυσσεβείας ἀκράτῳ [Ι. τὴν ψυχὴν μεμεθυσμένος, ἐντὸς τῶν τῆς με λεως περιβόλων τοὺς ὁμολογητές του Χρι ἑνὶ δωματίῳ καθείργνυσιν, ἕν καὶ μόνον; τοῦτο παρεάσας πρὸς τὸ ἐκεῖθεν δέχεσθαι τὴν δι' ἄρτου καὶ ὕδατος μόνον ἡμερησίαν συντυχίας τε πάσης ἀνθρωπίνης ἀπηλλάχθαι μενα σφοδρᾶς προστάξας τῆς ἐπιτιμήσεως·· αὐτην οὖν κάθειρξιν τοῦ θεοφόρου κἀκεῖσε κριθέντος Πατρὸς σὺν τῷ μαθητῇ Νικολάῳ, βόρος καὶ φόνιος Λέων μετά τινα χρόνον τὸν αἱμόχαρη ἐκεῖνον ᾿Αναστάσιον τὴν ἐπίκλη τινάκιν, πρός αὐτὸν ἀποστέλλει καταξάνα: ἀφειδῶς ταῖς διὰ βουνεύρων αἰκίαις· ὃς καὶ τ Σμύρναν ἐφθακὼς καὶ τὸ πρόσταγμα τοῦ ἀ μετά πολλῆς τετελικώς τῆς σφοδρότητος πένταθλον Πατέρα ἡμῶν Θεόδωρον, πρὸς τὴ λεύουσαν ἐπαλινδρόμησεν. Ἐν τούτοις ἐταζόμενος τοῖς δι᾿ εὐσέβειαν ἄθλοις ὁ ἀκ genere uel sunt; vis Patre nostro propter pedum τῶν αὐτόθι ἀπάραντες, τὴν ἐπὶ τὰ πρόσω dolores incedere valente: qui tamen Deo confisus sibique vim faciens, nature infirmitatem spo repositorum justis bonorum roborabat. Atque ita paucos intra die Smyrnensem diocesim ingressi, bujus episcopo hæresiarchæ traduntur: qui animam impietatis mero ebriatam gerens, intra metropoleos septa confessores Christi in uno cubiculo conclusit, hoc uno illis concesso loco, ubi panis tantum et aquæ quotidianam alimoniam acciperent, omni humano consortio sub gravissima interminatione interdicto. Dum itaque ad hujusinodi carcerem divus Pater illic damnatus esset cum discipulo Nicolao, cruentus homicida Leo, aliquanto transacto tempore, misit rursus sanguinarium illum Anastasium cognomento Martinacem, ut Theodorum taurearum cruciatu crudeliter dilaniaret: qui reapse Smyrnam celeriter veniens, et immitis principis mandato multa cum vehementia adversus victoriosissimum Patrem nostrum Theodorum perfecto, ad regiam urbem reversus est. His exercitus propter veram religionem certaminibus Orma atque immota confessionis turris Theodorus, ipse sibi beati Pauli accinebat doctrinam: Si compatimur, omnino etiam conglorificabimur cum Christo (y), qui pro nobis passus est, ut nos ab ignominiæ passionibus pro sua bonitate redimerel. τῆς ὁμολογίας ἀκλινὴς πύργος Θεόδωρος, τὰ τοῦ μακαρίου Παύλου κατεπῇδεν ἑαυτῷ διδάγματα, 1 πάσχομεν, καὶ συνδοξασθῶμεν πάντως τῷ δι' ἡμᾶς σαρκὶ πεπονθότι Χριστῷ, ἵνα ἡμᾶς τῶν παθῶν τῆς ὡς ἀγαθὸς ἐκλυτρώσηται. 45. Interim qui illio militari rei præerat Bar- με΄. ᾿Αμέλει ὁ τὴν αὐτόθι στρατηγία Jas imperatoris gener et consectaneus, repente (Βάρδας δὲ ἦν ὁ τοῦ ἄνακτος καὶ σύγγαμβρος: in ea regione corporis infirmitate contracta, ad φρων), ἐξ ὑπογύου χρόνου τε καὶ τόπου τὸ σῶ metropolim confugit, et in lecto decumbens exspe- βηθείς, πρὸς τὴν μητρόπολιν κατέφυγεν, ἐ ctabat Providentiæ judicium. Quidam autem ex κλινήρης γεγονώς, τὴν τῆς Προνοίας ἐξεδέχ officialibus ejus, cui nomen Diogenes, nobili ge- σιν· εἰς δέ τις τῶν ὑπ' αὐτῷ τεταγμένων nere, fide orthodoxus, pro suo erga Christianæ ὄνομα, τὸ γένος εὐγενὴς, τὴν πίστιν ὀρθόδοξ fidei athletas amore, magnopere optavit videre στῆς ὑπάρχων τῶν διὰ Χριστὸν ἐναθλούντων τί sanctum Theodorum, ejusque precum benedictio- περὶ πολλοῦ τίθεται τοῦ πάντως θεάσασθαι τὸ nem impetrare. Cum ergo noster et religiosus Dio- καὶ τῶν εὐχῶν αὐτοῦ τὰς εὐλογίας δρέψασθαι genes in conspectum colloquiumque venissent, vir b.]· καὶ γοῦν τούτου συνδραμόντος τῷ θεοσι ille optimus divo Patri ducis sui morbum signifi- γένει, καὶ τῆς δι' οπῆς συντυχίας θατέρου πρὶ cavit. Magnus vero noster ait: Hac domino tuo di- ρον γιγνομένης, ἐγνώρισε τῷ θεοφόρῳ Πατρί ces: Vidosis quid le agere oporteat; nam vitæ ter- τὸν στρατηγὸν ὁ καλός τε καὶ ἀγαθὸς ἀνα minum fortasse attingis, nemoque te juvabit aut μέγας φησὶ πρὸς αὐτόν· Τάδε ἐμεῖς τῷ κυρ redimet. Quamobrem, quid in prospero dignitatis n Ὅρα σὺ τί μέλλεις ποιεῖν, ὅτι πρὸς τὸ π tum stalu adversus Christi confessore egeris reputa, pærsertim vero contra monasterium meum: nam inclytum quoque Thaddeum crudeliter taureis verboreturn necasti. Sed ille quidem martyrio splendidum finem consecutus, nunc in cœlis Dei omnipotentis gloria fruitur cum omnibus sanctis: tu vero peccatorum tuorum catenis hic interim partim conMtringerie, in futuro autem plenam, invitus licet, referos condemnationem. Quod si temporanea adeo molesta et intolerabilia sunt, cogitandum est de mternis impiorum pœnis, et illorum qui Servatoris (y) Rom. viii, 17. βίου ἴσως παραγέγονας, καὶ ὁ βοηθήσων ἢ λυ μενος οὐκ ἔστιν· διὸ ἐννοήθητι περὶ ὧν τοι κται ἐν τῇ εὐημερίᾳ τῆς ἐξουσίας σου εἰς τοὺ λογητάς τοῦ Χριστοῦ, καὶ μάλιστά γε εἰς τ ἐμὲ μονήν· ὅτι καὶ τὸν ἀοίδιμον Θαδδαῖον αὐτ λεῶς βουνευρίσας, τῷ θανάτῳ παρέπεμψας ἐκεῖνος μὲν μαρτυρίῳ τὴν τελευτὴν διαπρέ οὐρανοῖς νῦν κατατροφῇ τῆς δόξης του παντ ρος Θεοῦ μετὰ πάντων τῶν ἁγίων· σὺ δὲ ταῖς τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων ἐνταῦθα τέως περ μερικῶς, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι τὴν καθολική

VITA. ὡς οὐ θέλεις, κατάκρισιν· καὶ εἰ τὰ πρόσ- nostri Christi precepta transgrediuntur: Elenim ὡς ἐπωδυνά τε καὶ δύσοιστα, λογίσασθαι vermis eorum non morietur, et ignis ipsorum (non 7ς Ζἰωνίου κολάσεως τῶν ἀσεβῶν καὶ τῶν exstinguetur (=), sicut ait propheta. των τὰς ἐντολὰς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ· Ὅτι ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτήσει, καὶ τῶν οὐ σβεσθήσεται, καθὼς ὑπηγόρευσεν ὁ προφήτης. οτε εκούσας ἐκεῖνος, καὶ εἰς αἴσθησιν ν ἑαυτοῦ πρακτέων, τόβῳ τε συλληφθείς Νάτου ἀγγελία, συγγνώμην ταχέως αἰτεῖ ὁσίου, καὶ τὴν διὰ προσευχῆς ἐπιπέμψα: τυρίαν, ὑποσχόμενος ἐξ ἐκείνου κατ᾿ ἐν- · μεγάλου ἅπαντα ὁμοῦ τὰ καθ' ἑαυτὸν : καὶ ποιεῖν, μόνον εἰ τῆς τοῦ θανάτου , κατὰ τὸ παρὸν γένηται· ὁ δὲ θεῖος Πατὸν μὴ θέλοντα τὴν θανάτων τοῦ ἁμαρτω ὁ ἐπιστρέψαι καὶ ζῆν αὐτὸν, φιλάνθρωπον και Κύριον μιμούμενος, τῷ μὲν νοσοῦντε τῆς Θεομήτορος πέπομεν εἰκόνα, προσ ταύτην παρακελευσάμενος· ἐπικαλέσασθαι πρεσβείας τοῦ ἀθλητοῦ καὶ ὁσιομάρτυρος του Μπολαίου, καὶ ταύτῃ θαῤῥεῖν ὡς εὖ · αὐτὸς δὲ παννύχιον ὑπὲρ αὐτοῦ πρὸς αντων θεὸν τὰς ἐντεύξεις ποιησάμενος, τῆς τον απήλλαξεν, καὶ τῆς κλίνης τῇ ἐπιούσῃ έδειξεν, ἀστείως τὰ ἀνθρώπινα διάπρατο καὶ ἔμεινεν ἂν ἐπ᾿ αὐτῷ ἡ χάρις ἀμετάῆς εὐρωστίας, εἰ μὴ ταῖς τοῦ ἀντέρου φενα ποθήκαις, τὸ ὑπ' αὐτοῦ εὐλογηθέν κατα Ελα.ον εἰς τελειοτέρας δῆθεν ὑγιείας ανάτες μαθὼν ὁ σημειοφόρος, καὶ τοῦ προφη είσματος ἔμπλεος Θεόδωρος, τήν τε ύπου ἐξεῖπεν αὐτίκα τῆς ἀρρωστίας, καὶ τὸν ἐκ ταύτης τῷ ἀθλίῳ θάνατον, ὅπερ αὐτῷ δέθηκεν, οὐ μετὰ πολλὰς τοῦ κοινωνῆσαι πέρχῃ ἡμέρας· τῷ ὄντι γὰρ οὐκ ἀζήμιον καὶ τὸν μακάριον Κύριλλον τὸ κολ. Ξηροῖς· ἀλλὰ τὰ μὲν περὶ τούτου τοιοῦτον έξας. Ο δέ γε Πατὴρ ἡμῶν καὶ ὁμολογη Ο Ιου Θεόδωρος εἴκοσι μῆνας φρουρηθείς τῷ ἐανδόξῳ ἐκείνῳ μητροπολίτη, πρὸς τοῖς - Πάτι καὶ ὁμολογηταῖς, καὶ τοὺς οἰκείους μαθές παρισουμένους μικροῦ δεῖν τοῖς αὐτ αθήμεν· ἐν οἷς διέλαμπεν ὅ τε φερώνυμος έγας Ευκράτιος, καὶ ὁ τῆς πρεσβυτερικῆς ίες πολος Δωρόθεος, ὁ θαυμάσιος Βησαρίων, περιριώτατος Ιάκωβος, ὁ γενναιότατος Δου * 165. Β.], καὶ ὁ φερέπονος Τιθόεις, ὁ ούτσος καὶ ἀγγελάβιος Τιμόθεος, καὶ ὁ θαρ κτος καὶ τῆς εὐθυμίας ἐπώνυμος ὁμολογητής έντες σὺν ἑτέροις πλείστοις, μαστίγων πολύ · πειρασμῶν διαφόρων αναδεξάμενοι πεῖραν, τοῦ 46. His ille auditis, et actorum suorum sensu permotus, metuque nuntiatæ mortis correptus, veniam celeritur sanctum virum rogavit, et ut sibi precum auxilium mitteret: promittens, posthinc se omnia ad magni viri nutum acturum ac dispositurum, modo mortis fatum vitare in præsenti posset. Divus vero parens noster, imitatus clementem illum Deum ac Dominum, qui mortem peccatoris non vult, sed eum converti ac vivere, ad ægrotum misit sacram Deiparæ imaginem, hanc venerari jubens; deinde implorare preces sancti martyris Christi Thaddæi, atque sperare fore ut bene ipsi eveniat. Theodorus autem nocte integra pro illo ad communem Deum preces fundens, morbo ægrum liberavit, et lecto liberum die sequenti præstitit, humana quoque negotia commode tractantem. Et utique in eo mansisset firma sanitatis gratia, nisi profani. episcopi promissis illusus, benedictum ab eo oleum, ad perfectioris sanitatis adeptionem admisisset. Quod ubi prodigiosus et prophetiæ munere plenus Theodorus cognovit, statim morbi reditum denuntiavit, et consecuturam indidem miseri mortem; quæ reapse contigit, haud post multos a communione cum hæresiarcha dies. Revera haud impune negotium est, ut beatus Cyrillus ait, cum improbis adhesio. Atque hunc exitumn Bards res habuerunt. Pater vero noster et confessor Christi Theodorus viginti mensibus apud illum pseudodoxum metropolitam in custodia habitus, habebat, præter alios Patres et confessores, proprios quoque discipulos, pares sibi propemodum in passionibus; inter quos dignus nomine suo magnus Naucratius, et presbyteralis perfectionis columna Dorotheus, admirabilis Besarion, et constantissimus Jacobus, et strenuissimus Domitianus, et phereponus Tithois, et ascetica angelicaque vita præstans Timotheus, et confidentissimus atque alacritatis eponymus (Euthymius) confessor. Hi omnes cum aliis plurimis, flagra multa et tentationes varias experti, confessionis gloriam adepti sunt, ne verbotenus quidem cedentes Christianocategoris, ut illorum voluntatibus obsequerentur. Nam qui credunt vitam suam a Deo inspici nullatenus peccare consentiunt. τῆς ὁμολογίας ἐπέτυχον κλέους, μηδὲ μέχρι μή ὑφέντες τοῖς τῶν Χριστιανοκατηγόρων συμπεσεῖν θελήμασιν· οἱ γὰρ πιστεύσαντες ὡς ἑαυτῶν βίους, οὐθὲν ἀνέχονται ἐξαμαρτεῖν. Αμέλει ὁ ζηλωτὴς Θεὸς ὁ τοὺς ὑπεναντίους ἐξαίρων, η φησιν ὁ προφήτης, ὁ μακρόθυμος *, ὁ τὸ τόξον μὲν τῆς δικαίας αὐτοῦ ὀργῆς ἐνα 8. LIVI, 24. (a) Soph. 1, 3. 47. Age vero zelator Deus, qui adversarios suos de medio aufert, ut ait propheta (a); ille longanimis in misericordia; qui arcum quidem suum in- ) Cyrilli locus menti non occurrit. Cæteroqui biographus Sirmondianus, omisso Cyrilli nomine dicit ammodo φησί.

tendit ad peccantium conversionem, parans tamen in illo non pœnitentibus vasa mortis; qui virgam peccatorum non sinit usque in finem super sortem justorum; recordatus est gemitus captivorum, et ab illo qui Jacob verabat, et consecratus ipsi vastaverat locos, panas scelerum repoposcit; in 00dem nempe loco, ubi divinam Emmanuelis incranationem spreverat, ut vitam gladio exitiali abrumperet, destinavit: ita ut in eo compleretur beati prophets Habacuc vaticinium, quod ita se habet: Molitus es ignominiam domui Domini, consumpsisti populos multos, et peccavit anima tua (b). Propterea saturitatem ignominiæ recipies. Sed bibe et tu, et commovetur atque concutitor. Circumdedit te calix dexter Domini, et congregata est ignominia super gloriam tuam. Quia impietas Libana operiel te, et miseria bestiarum terrebit te. Sed et Oseas: Indignari me fecit Ephraim, et ad iracundiam provocavit, et sanguis ejus super ipsum effundetur, et opprobrium illius restituet ei Dominus. Cum his etiam vocalissima prophetiæ tuba dicet illi: Quemadmodum vestimentum sanguine mistum non erit purum, sic ne tu quidem purus eris, quia terram meam pessumdedisti, et populum meum interfecisti. 48. Ergo sævo hoc et immani tyranno in uno ex palatii oratoriis cæso, Michael hujus percussor, imperii labarum abripuit, qui etiamsi olim totus fuerat hæreseon fermento infectus, morum tamen benignitatem præ se ferebat: quamobrem lege jussit ut cuncti qui a Leone pulsi in exsilium fuerant et in custodiis tenebantur, vinculis soluti solverentur. Tunc demum cum cæteris Christi confessoribus celebratissimus orthodoxiæ præco Theodorus rediens Smyrnis ad natalem dilectamque provinciam, sanctitatis atque justitiæ coruscans splendoribus, cum ab illis multis amanter exceptus est per varios pagos locosque, tum præcipue a virtutis illis studiosis piisque hominibus loci appellati. Xerolophi. Mox transiens ad finitimam regionem quæ lacus Metata appellatur, digne receptus fuit, ibidemque compluribus diebus substitit, cunctis fere primariis monasterii sui fratribus illuc concurrentibus. Similiter et sapientissinius, veritatisque constantissimus miles ex arce custodiæ sua dicta Elpizon in occursum proprii fratris adfuit. Quo in loco miracula quoque patrasse divus parens noster dicitur, haud oblivioni tradenda; quæ, Deo juvante, brevi comprehendere sermone conabor. Etenim sanctum parentem nostrum tunc hospitio suscepit vir religiosissimus, nomine Leo, hypatica dignitate insignitus, et postea monachus, propter fidem erga sanctum (b) Habac. 11, 10. (c) Osee xn, 14. (ɗ) Isa, ix, 5. τείνων εἰς ἐπιστροφὴν τῶν ἁμαρτανόντων, έτοιμά ζων δὲ ἐν αὐτῷ τοῖς ἀμετανόητα πταίουσι σκεύη θα νάτου, ὁ μὴ τὴν ῥάβδον τῶν ἁμαρτωλῶν ἀφεὶς εἰς τέλος ἐπὶ τὸν κλῆρον τῶν δικαίων, ἐμνήσθη τοῦ στεναγμοῦ τῶν πεπεδημένων, καὶ τὸν καταφαγόντα τὸν Ἰακώβ, καὶ τοὺς σεβαστευομένους αὐτῷ ἠρημωκότα τόπους, εἰσεπράξατο ὢν παρηνόμησεν δίκας, ἐν τό ποις οἷς ἐφαύλισε τὴν θείαν τοῦ Ἐμμανουὴλ ἐνανθρώ πησεν, ἐν αὐτοῖς ἀποῤῥῆξαι αὐτὸν τῷ ζῆν φόνῳ μπο χαίρας παρασκευασάμενος· ὡς πληρωθῆναι ἐν αὐτῷ την πρόῤῥησιν τοῦ μακαρίου προφήτου ᾿Αμβακούμ οὕτω πως ἔχουσαν· Εβουλεύσω αἰσχύνην τῷ οἴκῳ Κυρίου συνεπέρανας λαοὺς πολλοὺς, καὶ ἐξω ήμαρτεν ἡ ψυχή σου. Τοιγάρτοι πλησμονὴν ἀτι μίας ἐκδέξῃ· ἀλλὰ πίε καὶ σὺ καὶ διασαλεύθητι καὶ σείσθητί· ἐκύκλωσεν ἐπὶ σὲ ποτήριον δεξιᾶς Κυρίου καὶ συνήχθη ατιμία ἐπὶ τὴν δόξαν σου· διότι ἀσέβεια τοῦ Λιβάνου καλύψει σε, καὶ ταλαιπωρία θήκ ρίων πτοήσει σε. Ἀλλὰ καὶ Ωσηέ· Καὶ ἐθύμωσέν με Ἐφραὶμ καὶ παρώργισεν, καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐπ' αὐτὸν ἐκχυθήσεται [f. 166. a.]· καὶ τὸν ὀνει δισμὸν αὐτοῦ ἀνταποδώσει αὐτῷ Κύριος. Σύν τούτοις καὶ ἡ μεγαλοφωνοτάτη σαλπιγξ τῆς προφη τείας ἐρεῖ πρὸς αὐτόν· Ον τρόπον ἱμάτιον ἐν οἷσ ματι πεφυρμένον οὐκ ἔσται καθαρόν, οὕτως οὐδὲ σὺ ἔσῃ καθαρός, διότι τὴν γῆν μου ἀπώλεσας, και τὸν λαόν μου ἀπέκτεινας. μη'. Τούτου τοιγαροῦν τοῦ θηριογνώμονος καὶ ἴτα μοῦ τυράννου ἐν ἑνὶ τῶν τοῦ παλατίου νύκτωρ κατα σφαγέντος εὐκτηρίων, Μιχαὴλ ὁ τοῦτον πατάξας, τα τῆς βασιλείας μεταχειρίζεται λάβαρα· ὅστις εἰ καὶ τῇ αἱρετικῇ ζύμῃ ἀναπεποιημένος ἦν ὅλος ἄνωθεν, ἀλλ᾽ οὖν χρηστότητος τρόποις ἐσχημάτιστο ὁ ἀνήρ· ὅθεν νόμους τίθησι τοὺς κελεύοντας πάντας τοὺς ὑπό τοῦ Λέοντος ἐξορισθέντας καὶ ἐν φρουραῖς κατεχομένους, τῶν δεσμῶν ἀπολύεσθαι· τότε δὴ μετὰ τῶν λοιπῶν Χρεστοῦ ὁμολογητῶν καὶ ὁ περιβόητος τῆς ὀρθοδο ξίας κήρυξ Θεόδωρος ἐπανήκων ἀπὸ τῆς Σμύρνης πρὸς τὴν πάτριον καὶ φίλην παροικίαν, καὶ τὰς τῆς ἁγιωσύνης καὶ ὁσιότητος ἀπολάμπων μαρμαρυγάς, καὶ παρὰ πολλοῖς μὲν ἄλλοις φιλοφρόνως ἐδεξιώθη κατά διαφόρους κώμας καὶ τόπους, οὐχ ἥκιστα δ πρὸς τῶν φιλαρέτων καὶ θεοσεβῶν ἀνδρῶν ἐκείνων τῶν λεγομένων Ξηρολόφων ᾿Αμοιβαδόν ἐφθανώς τοῖς ὁμοροῦσε μέρεσι τὰ λεγόμενα Λάκκου Μιτάτ καὶ ὑπεδέχθη ἀξίως, καὶ παρ᾽ αὐτοῖς διέτριψαν κα ρας ικανάς, πάντων σχεδὸν τῶν τὰ πρῶτα φερόντων τῆς ὑπ' αὐτὸν ἀδελφότητος αὐτόθι συνδεδραμηκότων. - Ὁμοίως δὲ καὶ τοῦ πανσόφου Ἰωσὴφ καὶ στεῤῥοτάτου ὁπλίτου τῆς ἀληθείας, ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ φρούριον τὸ καλούμενον Ἐλπίζων φυλακῆς, πρὸς ὑπαντὴν ἀφικομένου του ιδίου ἀδελφοῦ· ἔνθα δὴ καὶ θαύματα λέγεται πεποιηκέναι [f. 166 b.] ὁ θεῖος Πατὴρ ἡμῶν οὐκ ἄξια λήθης· περὶ ὧν σὺν Θεῷ διαλαβεῖν τῷ λό γῳ μετρίως πειράσομαι. Ο γὰρ τὸν ἅγιον Πατέρα Xerolophum septimum fuisse Byzantii collem, ab aliis sex valle lata divisum, scribit Gyllius apud Cangium Const. christ. lib. I, p. 81.

VITA. ν τηνικαῦτα ὑποδεξάμενος εὐλαβέστατος ἀνὴρ virum Theodori nomen assumpsit, et quotannis εμπ Λέων, τῇ τοῦ ὑπάτου ἀξίᾳ τετιμημένος, τον μονάσας, διὰ τὴν πρὸς τὸν ὅσιον πίστιν τὴν ώρου τε κλῆσιν προσήκατο, καὶ κατ᾽ ἐνιαυτὸν εἰς κίνησιν τῆς ἱερᾶς τοῦ λειψάνου αὐτοῦ θήκης πρεπώς παρεγίνετο· οὗτος τοίνυν ὁ ἀοίδιμος καὶ ἐς Θεόδωρος εἰσελθὼν κατὰ τὸ εἰθισμένον αὐτῷ ἀφοσίωσιν τῆς πρὸς τὸν στεργόμενον θεοφόρον κυνήσεως, καὶ τὴν εὐχὴν ὡς ἐπόθει ἀποδεδωκὼς Κυρίῳ, καὶ τὸν τάφον τῶν Πατέρων περιπτυξά5, ἐπειδὴ συγκαθεσθεὶς τοῖς ἀδελφοῖς, λόγος παρτο περί τε τῆς βιοτῆς καὶ τῶν ἀγώνων τοῦ με 12 Θεοδώρου, καθάπερ ὑπὸ πυρὸς τῇ τούτου μνήτὰ ἔνδον πυρποληθεὶς, δῆλος ἦν τῷ τε ἐρυθήματι ἔψεως καὶ τῇ τῶν δαψιλών δακρύων καταγωγῇ. της θυμηδίας ἐμπέπληστο τῇ τῆς πολιτείας τοῦ ὅλον ἀναμνήσει· εἰς ὃ καὶ τῶν συνεδρευόντων σεν ὁ γέρων νουνεχῶς ἀκοῦσαι τῶν ὑπ' αὐτοῦ ad venerandam reliquiarum ipsius thecam religiose ventitabat, Hinc ergo inclytus fidelisque Theodorus ingressus pro sua consueta devotione ad dilecti sibi divi venerationem, precibusque suis prout optabat Deo oblatis, et patrum sepulcrum amplexatus; postquam in fratrum consessu, sermonem fieri contingebat de vita et certaminibus magni Theodori, tanquam igne interius ab hujus memoria inflammatus, oris rubore, et ubertim fluentibus lacrymis satis demonstrabat, quanto gaudio cumularetur dum magni viri vita commemorabatur. Quamobrem, valde optantibus iis qui sibi assidebant, et compunctionis studio convenerant, oravit senex ut devota mente quæ abs se referrentur audirent. Sic itaque de hoc argumento dicere cœpit: αὐτῷ λίαν ἀγασθέντων, καὶ εἰς κατάνυξιν ἐλθόντων, ὑπ' αὐτοῦ ῥηθησομένων· ἤρξατο δὲ τῆς ὑποθέσεως ἔνθεν 4. Κατ' ἐκεῖνο καιροῦ, φησίν, καθ᾽ ἂν ἠξίωμαι ὁμολογη τὴν τοῦ Χριστοῦ καὶ κοινὸν πάντων ἡμῶν π: Πατέρα, ἤδη παραληφθεῖσαν ἡμῖν ἐπὶ τῷ Υἱῷ ο Διονυσίῳ νεάνιν, καὶ τούτῳ συστεφθεῖσαν, παρὰ κ συνέβη κατά τινα φθόνου βολίδα, ταύτην λάβρῳ Επεσεῖν πυρετῷ, ἀφ᾿ οὗ δὴ συμβάντος, τὰς [Γ. [2] μὲν γαμηλίους ᾠδὺς αἱ πενθήρεις ἠμείβοντο· εἰς δὲ τῷ θρήνῳ συμπεφυρμένοι, τον πρόωρον θάη τῆς κόρης οὐκ ἀπηλπίζομεν· τοῦτο οὖν πρὸς ἐν διαγνοὺς ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, ἔλαιον εὐλογή ;, καὶ τοῦτο πεπομφὼς ὡς ἡμᾶς ἐξ οὗπερ ηὐλί το χωρίου, Πτελέας προσαγορευομένου, ἐπιχρίσαι · ρωπούσης τό τε μέτωπον καὶ τοὺς ταρσούς πέραν των χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν προστέταχεν· εἰ αύτου γενομένου παραχρῆμα ἡ παῖς τὸ δῶρον της όπως ἐδέξατο· καὶ ἡμεῖς εἰς εὐθυμίαν ἐπανψωμα εξάζοντες τὸν Θεὸν ἐπὶ τῇ ταχίστῃ τῆς κάπως αστερία. 49. Quo ego tempore, inquit, dignus fui confessorem Christi et communem nostrum omnium hospitio parentem suscipere, nuper exceptam a nobis filio meo Dionysio, et nuptiis copulatam puellam, repente contigit, nescio cujus fascini telo ictam, in vehememtem febrim incidere; quo ex casu nuptialia cantica in nænias funebres vertebantur. Nos autem luctu obruti, de immaturo puellæ obitu non dubitabamus. Rem itaque a nobis edootus vir Dei, benedictum abs se oleum ad nos misit ex eo quo morabatur loco, Pteleæ dicto, atque inungere ægrolantis frontem et ambarum manuum volas pedumque plantas jussit. Quo facto, statim puella sanitatis donum recepit, nosque in gaudium conversi Deum laudavimus ob tam festinatam puellæ salutem. ν. Μεταπιέζων δὲ τὴν περὶ τούτων ἐξήγησιν ὁ αγωνες όπως πρεσβύτης, "Αλλο, φησὶν, ἀκούσατε, Πατέρες πές τις ὀνόματι Λέων ἀπὸ κώμης ᾿Αχι μανούς ούτω καλουμένης, συνῴκει γυναικὶ ἐχούσῃ πνεῦμα σκέφτον, ἥτις τοσοῦτον ὑπὸ τοῦ δαίμονος περιφέρετε, ώστε καὶ τὰς ἰδίας κατεσθίειν ἀνεπ καθέτως είχας· ὁ οὖν ταύτης σύμβιος πίστει φεκύματος τῇ πρὸς τὸν θεράποντα τοῦ Χριστοῦ Θεόδωκ, επιχωμένῳ τῷ ἀοιδίμῳ ἐπὶ κάνθωνος καὶ δι' που περιόντι, προσελθὼν μετὰ τῆς γυναικὸς, ἠξίου κενοῦναι αὐτῇ τῆς παρὰ τῶν εὐχῶν αὐτοῦ εὐλο ε· ὁ δὲ θαυματουργὸς ἀνὴρ ἡμῶν τὴν ἑαυτοῦ δε ἐν τῇ κορυφῇ ἀκροθιγῶς ἐρείσας τῆς γυναικός, οἴησιν ἐπ' αὐτῇ τὴν ἐπὶ τοῖς πνευματιῶσιν εὐχήν· κ δὲ τοῦ ταύτην συντελέσαι, καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ μονος τῇ πασχούσῃ ἐπηκολούθησεν· σημείου φου τοῦ κατὰ τὴν ὥραν τῆς διώξεως αὐτοῦ εἰς φανερὸν το βλέπουσιν γεγονότος· τῇ γὰρ ἐκβολῇ τοῦ ἀκαστου και, πονηροῦ πνεύματος συναπεῤῥύησαν οἵ τε να χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν αὐτῆς ὄνυχες, [f. 167 b.) εἰ ἔπεσον εἰς τὴν γῆν· εἰς ὃ καὶ ἐκπλαγεὶς ὁ ἀνὴρ ἐδίδου δόξαν καὶ εὐχαριστίαν τῷ Θεῷ, τῷ διὰ τοῦ θεράποντος 50. Jam vero narrationem narrationi connectens nobilis ille senex, Aliud, inquit, audite, patres. Vir quidam nomine Leo, ex pago quem Achiraum appellant, uxorem habebat impuro spiritu obsessam, quæ tantopere a dæmone incitabatur, ut vel proprias carnes sine dolore voraret. Igitur hujus conjux fide impulsus erga famulum Christi Theodorum, dum hic inclytus asello vectus illac transiret, cum uxore accedens rogavit, ut suarum precum benedictionem huic largiretur. Tom vir noster thaumaturgus dexteram suam supremo vertici mulieris imponens, abrepticiorum orationem super illa recitavit: qua peracta, deseruit patientem dæmon, non sine tremendo quodam prodigio, ipsa fugati dæmonis hora, præsentibus exhibito. Impuro enim malignoque exeunte spiritu, defluxerunt feminæ manuum pedumque ungues in terram decidui: qua re vir attonitus Deo laudem gratiasque obtulit, qui per famulum suum insperata ejusmodi erga conjugem suam miracula effecerat. του τοιαῦτα παράδοξα παρ' ἐλπίδα ποιήσαντι εἰς τὴν ἑαυτοῦ σύμβιον.

VITA. αλμένους αδελφους εἰς δέ τις τῶν αὐτόθι Ex bis unus diu illic infirmus, et dolorum aculoos πες ἐν τῇ ἐξξωτεία, καὶ τὰς ἐκ τῶν ἀλγηδόνων 48 b. προσβολές μηκέτι φέρειν δεδυνημένος, 1. Στον καὶ ἀπελέγενο τὴν ἑαυτοῦ ζωὴν, ὡς καὶ Συνανακειμένους εἰς οἶκτον ἄγειν καὶ ἔλεον ταῖς ἰόμων ἀνακλήσεσιν· παρὰ τούτου τοίνυν ἀξιω ή την φροντίδα τῶν ἀσθενῶν ποιούμενος, (Τυ εἶ' οὗτος ἦν ὁ θαυμάσιος τῆς ὑπακοῆς υἱὸς, καὶ επικρίσεως λύχνος παραέστατος), ἐρωτῆσαι ἐξ ἢ τὴν Πατέρα όπως εὔξηται τῷ θεῷ, καὶ ἀπολ ήχον τοῦ θεσμοῦ· ἐν τῷ κατιέναι τὸν Θεσσόρον μα, ἐπικαταλαβὼν ὁ νοσοκόμος ὀπίσω αὐτοῦ, πολλες αὐτῷ τὴν τοῦ ἀρρώστου δέησιν· ὁ δὲ μέΔίδυμος ταῦτα ἀκούσας, ήρετο εἰ ἀληθῶς οὕτως το κάμνων ἀδελφός· τοῦ δὲ βεβαιωσαμένου εγκαταθέσει τῶν ῥημάτων, πραφεῖς πρὸς ἀνακαί εὐρανόφρων, καὶ τὴν μορφὴν πυρακτωθείς * κατὰ τὴν καρδίαν συμπαθούς διαθέσεως, ἐπι και τὰς χεῖρας εἰς ὕλος, καὶ σύνδακρυς γενόμε Αεροστρώματα κατά διάνοιαν πρὸς τὴν ἔχοντα ἐξμα ζωής και θανάτου Κύριον, τῶν συνόντων αυτῶν ταῦτα βλεπόντων· καὶ μετὰ τὴν προςπαρείς λέγει τῷ Συμεῶν:· Υπόστρεψε τα τον Βαλτόν, καθότι πεποίηκεν ὁ Κύριος έλεος τὴν εἴτησιν αὐτοῦ ἡ δὲ εὐθέως ὑποστραίας ότι τὴν ἱστάτην ἀποδόντα πνοὴν, καὶ τοὺς παρόνς αὐτῷ πρὸς τὴν τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ferre diutius impotens, plane eratanimo prostratus, et de salute sua desparabat, ita ut juxta quoque jacentes ad misericordiam querulis vocibus commoveret. Ab hoc ergo exoratus is qui curam infirmorum gerebat, Simeon ille videlicet mirificus obedientiæ filius, et splendentissima spiritalis discretionis lucerna, ut suo nomine a Patre preces ad Deum impetraret, quo citius corporis vinculis solveretur; ingredientem illuc divum pastorem subsecutus nosocomii præfectus, nuntiat illi postulatum ægroti. Magnus autem Theodorus id audiens, interrogavit num sic revera infirmus frater dixisset. Illo autem testimonio suo rem confirmante, conversus ad orientem vir semper cœlestia meditans, facie rubens propter miserentes cordis motus, manus sustollens, obortisque lacrymis, mente sua deprecatus est vitæ mortisque Dominum, spectantibus qui præsentes erant fratribus. Post preces autem ad Simeonem conversus: Redi cito, inquit, ad fratrem, quia Dominus, prout ipse postulabat, misericordiam fecit. Ille festinanter reversus, fratrem invenit extremum spiritum exhalasse, et circumstantes fratres oculos ei manibus occludentes: reque vera agnitum est simul patrem commendationem animæ fecisse, et fratrem corpore excessisse. τις ἑαυτῶν Ζεῖρας ἐπιβαλόντας· ὡς εὑρίσκεσθαι σαφῶς, ἅμα τοῦ φάναι τὸν ὅσιον τὰ τῆς ἐξ Κατά ἀδελφὸν ἐκδημήσαι τοῦ σώματος. Εαν ἐλῖν παράδοξον ὁ ἱερὸς οὗτος Πατήρ Ποιος, ὁ καὶ διάδοχος του θρόνου αὐτοῦ τε τός' αὐτὸν ποιμηνάντων τὴν αὐτοῦ [1. 169 a.] είναι γενόμενος, διηγησάμενος καταλέλοιπεν. ποτέ πορείαν ἐκποιεισθαι κατά το θέμα Εκείνων ἐν τοῖς καιροῖς τῆς εἰκονολογικής τῶν τῷ ἀποβρίξαντι αὐτὸν Πατος Ανατο κατίστῳ φοιτητῇ καὶ νοταρίου του μεγάλου Πατρός, και πληγές μαστίγων και φυλα Μὰ τὴν εὐσεβῆ πίστιν ἀνδρείως ὑπείσαντι. Καὶ μας, τὸ ἐξ ἑωθινοῦ μέχρις ἑσπέρας διανυσάντων διάστημα, κατελύσαμεν παρὰ τὰς τοῦ χόρτου τας πλησίον θημωνίας, αναψύξεως χέριν· ἐγέν Καπτά τινα σύμβασιν, τῆς Ῥωμαϊκῆς ἐξουσίας στρατοῦ αὐτόθι προαναπετεῖν· πυρκαίσαι πολλῶν πρὸς ὕδατος θεσμοῦ ἐξαναρθείσαι Ἐκ οἶδ' ὅπως τοῦ χόρτου δραξάμενον τὸ ανώς της προσπιπτούσας ἐπιβόσκετ, 1995. Η ταραχοῦ δὲ πολλοῦ καὶ στάσεως ὑπὸ τῶν κρῶν ἐκ τούτου γεγονοίας, φονίαν, τὰ τῷ ὑμματι τήματα τὸν τοῦτο δεδρακότα παντων επιζη π, θεωρήσας ὁ ὅσιος Πατὸς ἡμῶν καὶ ὁμολο τοῦ Χριστοῦ ᾿Ανατόλιος την χαλιπωτατη, όλα Το 2005, καὶ φοβηθείς μήπως διαχειρίζωνται φόρμα του περιζέοντος θυμοῦ τῆς ἀμφοτέ της υπευθύνους τοῦ τοιούτου κακού, στις κατά ἐς καὶ τὰς χεῖρας πρὸς οὐρανὸν ἐκπετάσας, Ἐν πρὸς τὸν Θεὸν λέγων· Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ὁ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ἐὰν προσεδέξω τοὺς ; Θεοδώρου του κατ' ἐμέ Πατρός, ταῖς αὐτοῦ 54. Aliud prodigium sacer hic parens noster Sophronius, qui et Theodoro in sedem successit post alios qui ovili illi præfuere pastores, narratum nobis relinquit. Dixit enim se olim iter fecisse per Paphlagonia thema, iconomachice procellæ tempore, cum eo a qua tonsus fuerat, patre Anatolio, discipulo optimo et olim magni patris notario, et flagrorum plagas et carceres ob reclam fidem fortiter perpesso. Cumque a mane, inquit, usque ad vesperam iter fecissemus, substitimus ubi feni sectio fiebat, prope quemdam acervum quietis causa. Forte autem contigit, ut Romani imperil cohors militaris illic castrametaretur. Dum ergo pyræ a multis incenderentur calefaciendi aquam causa, nescio quomodo ignis fenum corripiens circumstantes manipulos late depastus est. Coorto hinc gravi tumultu ac seditione militum, dum furente oculo ac motu, mali auctorem omnes conquirerent, sanctus parens noster et confessor Christi Anatolius horrendam turba cernens incursionem, veritus ne concitato ferventis iræ impetu ambos interficerent, tanquam hujus infortunii reos, stans orientem versus, manusque ad cœlum elatas expandens, clamavit ad Deum dicens: Domine Jesu Christe, cœli terræque Deus, siquidem certamina Theodori Patris mei libenter excepisti, nunc quoque precibus ejus movearis, ut hoc incendium exstinguas, ne homines hi innocuos nos morti tradaut. Quæ dum diceret, ignis ille tanquam a vehementissimo imbre exstinctus subsedit. Milites vero

mitigati ao mirabundi Deum sanctissimumque πρεσβείαις καὶ νῦν δυσωπήθητε, καὶ σβέσον τὴν πυρnostrum ac celeberrimum Theodorum glorifica- καϊὰν ταύτην ἵνα μὴ θανατώσωσιν ἡμᾶς οἱ ἄνθρωποι ἀδίκως· ἅμα δὲ τοῦ εἰρηκέναι αὐτὸν ταῦτα, τὸ verunt. μὲν πῦρ ἐκεῖνο ὡς ὑπό τινος ῥαγδαιοτάτης [f. 169 b.] ἀπετεφρώθη βροχῆς· οἱ στρατιῶται δὲ πρὸς τὸ ἥμε ρόν τε καὶ ἔκθαμβον μεταπλασθέντες, ἐδόξαζον τὸν Θεὸν, καὶ τὸν πανόσιον Πατέρα ἡμῶν ὑπερεύφημον Θεόδωρον. 55. Simile fere aliud prodigium apud urbem Constantinopolim, in ædibus cujusdam patricii, qui in vico Rhabdo habitabat, factum narrabat inclytus hic Sophronius atque ab ipsa ædium domina audisse, quæ secum ila fuerat locula. Meridiano, inquit, tempore exarsit in fenili nostro incendium, cujus equidem causam ignoro, tantusque exarsit aridarum materiarum combustione ignis, ut universa reliqua consumenda videretur substantia nostra. Vociferantibus ergo omnibus, et ad aquas tubosque afferendos clamore ac tumultu dispersia, ego que discurrens ac vehementer plorans, memini habere me epistolium nuper a magno Theodero missum, in vase quodam sacris palmis appenso. Quare trepide illud manibus apprehendens, cum lacrymis elata voce clamavi: Sancte, Theodore, precibus tuis in hac hora adjuva nog: et cum verbis, projeci illud ex altiore in quo consistebam loco in ardentem ex adverso flammam. Hæc autem quasi reverita scriptum sancti Patris in charta sermonem, illico desiit contra nos sævire, paulatimque imminuta est; ut jam inutilis fieret turbæ hac illac concursatio, et siphonum per loca dispositio; sed omnes potius Deum laudarent ob mirum exstincti incendii modum. νε΄. Παραπλήσιον δὲ τούτου καὶ ἐν τῇ Κωνσταντί νου πόλει ἔφησε γεγονέναι τεράστιον ὁ αὐτὸς οὗτος ἀοίδιμος Σωφρόνιος ἐπὶ οἰκίας ἑνὸς τῶν μεγιστάνων, εἰς τὴν Ῥάβδον τὴν οἴκησιν ἔχοντος, παρ' αὐτῆς τῆς κυρίας τοῦ οἴκου ἀκούσας τὴν ὑπόθεσιν τοῦ πράγματος, οὕτω πρὸς αὐτὸν εἰρηκυίας· Ημέρας, φησί, μεσούσης, γέγονεν ἐμπρησμὸς εἰς τὸν χορτοβολῶνα ἡμῶν, πόθεν ἢ πῶς οὐκ οἶδα· καὶ τοσοῦτον ἐξήφθη τῇ τῶν εὐκαταπρήστων ὑλῶν συνφλέξει τὸ πῦρ, ὡς μέλλειν συνεμπιμπρᾶσθαι καὶ τὴν ἄλλην ἅπασαν κτή σιν τῆς ὑποστάσεως ἡμῶν· θρυλληθέντων οὖν πάντῶν, καὶ πρὸς τὴν τῶν ὑδάτων καὶ ὑδροστατῶν ἐπικομιδὴν σὺν βοῇ καὶ ταράχῳ διασκιδναμένων, ἔγωγε περιθέουσα καὶ λίαν ὀδυρομένη, διενεθυμήθην ὡς ἐπιστολίδιον ἀποσταλὲν προσφάτως παρὰ τοῦ μετ γάλου Θεοδώρου ἐφ᾽ ἑνὶ τέθειταί μοι τῶν ἐκ βαίων τὴν σύστασιν είληχότων σκευῶν· καὶ δὴ σπεύσασα καὶ τοῦτο μετὰ χεῖρας λαβομένη, σὺν δάκρυσιν ἐξεβόησα ὑψηλοτέρα φωνῇ· Οτιε Θεόδωρε, βοήθησον ἡμῖν διὰ τῶν εὐχῶν σου κατὰ τὴν ὥραν ταύτην· καὶ σὺν τῷ λόγῳ ρίπτω αὐτὸ ἐξ οὐπερ ἱστάμην ἀπόπτου πρὸς τὸ κάταντες ἐπάνω τῆς φλογός· ἡ δὲ ὥσπερ καταιδεσθεῖσα τοὺς ἐν τῷ χάρτῃ γεγραμμένους λόγους τοῦ ἁγίου Πατρός, παραχρῆμά τε ὑπεστάλη τοῦ Ο ἐπαγριαίνεσθαι καθ᾿ ἡμῶν, καὶ εἰς τὸ μεῖον κατὰ βραχὺ συνηλαύνετο, ὡς εἰκαίαν γενέσθαι τήν τε τοῦ ὄχλου τῇδε κἀκεῖσε περιδρομὴν, καὶ τὴν τῶν σιφών νων κατά τόπους παρασκευήν· δοξάζειν τε τὸν Θεὸν ἅπαντας ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τρόπῳ τῆς κατασβέσεως του ἐμπυρισμοῦ. 56. Aliud rursus thaumaturgi Patris prodigium ex Sardinia insula nuntiatum nobis fuit. Nam primario regionis illius et religiosissimo viro, quidam de Patribus nostris obvius factus, hanc ab eo historiam intellexit. Ego, inquit, jamdiu sanctæ Quadragesima trioda, quæ divus parens noster Christique confessor Theodorus composuit, mihi comparata, canebam annuatim congrua cum fide, sicut nunc etiam per Christi gratiam. Per illud vero tempus hospitati sunt apud me quidam monachi, qui se discipulos aiebant Gregorii Sicularum Syracusarum episcopi, qui apud me diversantes non parum recreati sunt. Jam cum sanctæ Pentecostes tempus adfuit, ego parabam solitum mihi ordinem divinæ doxologiæ, dans operam ut sancti Patris nostri triodia in Quadragesima canerentur, ut superioribus annis consueveram. Illi autem id audientes obstupuerunt miratique sunt magnopere quod ad nos usque sancti Patris nostri pervenissent doctrina et fama. Simul tamen irridere sanctum coeperunt, et ejus poemata vituperare ceu præter artis composita regulas. Quorum ego verbis mente corruptus, immumdam hanc adversus divi cantica obtrectationem ebibi: adeo ut sancta instante ut dixi Quadragesima, triodia ipsius psallere noluerim. Ecce η [f. 170 a.] νς'. "Αλλο δὲ πάλιν παράδοξον ἀπὸ τῆς Σαρδωνικῆς νήσου ἧκεν ἡμῖν τοῦ σημειοφόρου Πατρὸς ἡμῶν ἄκουσμα· τῷ γὰρ πρώτῳ τῆς αὐτῆς χώ ρας φιλοχρίστῳ καὶ θεοσεβεῖ μᾶλα ὑπάρχοντι, ἐντυ χὼν τῶν ἡμετέρων Πατέρων τις, παρ᾿ αὐτοῦ τὴν ἱστορίαν ταύτην ἐγνώρισεν λέξαντος πρὸς αὐτὸν οὔτως· Ἐγώ, φησίν, ἐκ πολλοῦ τὰ τριῴδια τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, ἃ πεποίηκεν ὁ θεοφόρος Πατήρ ἡμῶν καὶ ὁμολογητής τοῦ Χριστοῦ Θεόδωρος περιποιησάμενος, ἔψαλλον αὐτὰ κατ' ἐνιαυτὸν μετὰ τῆς προσηκούσης πίστεως, ὥσπερ οὖν καὶ νῦν χάριτι Χριστοῦ· κατ' ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἐπεξενώθησαν μοι μοναχοὶ τῷ σχήματι λέγοντες εἶναι μαθηταὶ Γρηγο ρίου τοῦ γεγονότος ἀρχιεπισκόπου τῆς Συρακουσίων τῶν Σικελῶν πόλεως· οἳ καὶ διατρίψαντες παρ' ἐμοί, ἔτυχον οὐ μετρίας παραμυθίας - ἐπεὶ δὲ ὁ καιρὸς τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς ἐνεστήκει, προπαρασκευὴν ἐποιούμην τῆς κρατούσης παρ᾽ ἐμοὶ τάξεως ἐν τῇ πρὸς Θεὸν δοξολογία, προβαλλόμενος τὰ τριῴδια τοῦ ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν ἐν τῇ Τεσσαρακοστῇ ψαλθῆναι, καθὼς ἦν μοι ἔθος ἐκ τῶν ἔμπροσθεν χρόνων. Ἐκεῖνοι δὲ τοῦτο ἀκούσαντες, ἐταράχθησαν ὁμοῦ καὶ ἐξέστη σαν, ὅτι καὶ μέχρις ἡμῶν ἐπεφθάκει ἡ τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν διδασκαλία καὶ φήμη· ἤρξαντό τε μωμοσκοπεῖν τὸν ἅγιον, καὶ τὰ αὐτοῦ διακερτομεῖν ποιή-

VITA. Theodorus, procera slatura, macer, pallidaque facie, semicano capillo, et calvaster; quem comitabantur quidam insigni specie lictores; quorum nonnulli indignabundo mandato ejus graviter in me irruentes, valide virgis cædebant, ipso interim vehementer mihi inclamante: Tune mea poemala perfide spernis? Denuoque stipatoribus aiebat: Jussu inco abunde illum verberate; ut discat nor admittere colloquia prava, quæ bonos mores apprime corrumpere queunt. Ergo interim ad satietatem verboratus, nam vix respirare mihi videbar, sensum recepi expergefactus turbato corde, et cum gravissimis corporis obtunsionibus, quas adhuc mihi impressas præsentibus ostendi, ut infortunii fidem facerem quod mihi evenerat, ob admissum adversus justum patrem nostrum infidelitatem. Statimque hospites, qui epulum iræ hujus mihi exhibuerant, domo mea expuli; atque ab eo lempore usque ad præsentem diem veneranda nobis sunt et cæteris antelata sancti Patris poemata, cumque tanquam unum de Christi apostolorum numero habemus, et divinitus datum catholica Ecclesiæ magistrum. Neque hanc ex auditu tantum opinionem de eo tenentes, sed actæ rei experimento divinaque et veraci, ut dictum est, revelatione. ματα, ὡς οὐ κατὰ λόγον συντεθέντα παιδείας· ὑφ' autem proxima nocte apparet mihi Christi famulus ὧν παραφθαρείς ἔγωγε τὴν διάνοιαν, τὴν θολερὰν ἀνατροπὴν τῶν κατὰ τοῦ θεοφόρου λόγων ἐξέπιον· ὅθεν καὶ τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, ὡς ἔφην, ἐνστά στις οὐκ ἠβουλόμην ψάλαι τὰ αὐτοῦ τριώδια· καὶ τῇ εἰσοδίῳ νυκτὶ, ἐφίσταταί μοι ὁ τοῦ Χριστοῦ θεράπων Θεόδωρος, μακρὸς ὢν τὴν ἡλικίαν, κατάξηρος καὶ ὠχρὸς τὴν ὄψιν, μιξοπόλιος τὴν τρίχα καὶ ἐπιφάλακρος ᾧτιν: παρείποντο [f. 170 b.] ῥαβδούχοι τινες ἔνδοξοι τὴν ἰδέαν· οἷς καὶ μετὰ κινήσεως δῆθεν παρακελευσάμενος, ἀποτείνουσιν με ἀργαλέως, τύ πτειν τε ἰσχυρῶς ταῖς ῥάβδοις ἐνίους συντάξας, αὐτ τὸς ἐμβριθέστερον ἐβόα πρός με· Τῶν ἐμῶν πονημά των καταφρονεῖς, ἄπιστε; Καὶ πάλιν πρὸς τοὺς δορυφόρους ἔλεγεν· Ἐντολὴν ἔχετε ἱκανῶς χρήσασθαι αὐτῷ, ἵνα παιδευθῇ μὴ παραδέχεσθαι ομιλίας κακὰς τὰς δυναμένας μάλιστα παραφθείρειν ἤθη χρηστά ἐν τούτοις οὖν μαστιχθεὶς εἰς κόρον (ἐδόκουν γὰρ μόλις αναπνεῖν), εἰς ἐμαυτὸν ἦλθόν ποτε διυπνισθείς σὺν θορύβῳ καρδίας καὶ ἀλγηδόσι σώματος σφοδρο τάταις, ἂς καὶ ὑπέδειξα τοῖς περὶ ἐμὲ σώας φυλα χθείσας καὶ ἐνσημάντρους ἐν τῷ ἐμῷ σώματι, πρὸς πίστωσιν τῶν συμβάντων μοι διὰ τὴν παραδοχὴν τῆς κατὰ τοῦ δικαίου Πατρὸς ἡμῶν ἀπιστίας κακῶν. παρευθύ τε τοὺς τὴν εὐωχίαν τῆς ὀργῆς ταύτης προ ξενήσαντός μοι, τοῦ ἐμοῦ οἴκου ἐδίωξα· καὶ ἐξ ἐκεί νου λοιπὸν, ἕως τοῦ παρόντος, σεβαστὰ ἡμῖν ἐστι καὶ ἔχομεν αὐτὸν ὡς ἕνα τῶν ἀποστόλων Χριστοῦ, καὶ σίας· οὐκ ἐκ ψιλῆς ἀκοῆς ταῦτα περὶ αὐτοῦ δοξάζοντες, ἀλλὰ διὰ πραγματικῆς πείρας, καὶ θείας καὶ ἀψευδούς, καθὰ εἴρηται, ἀποκαλύψεως. νζ'. Ἔστι δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ τὰ εἰς ἡμᾶς ἐλθόντα τοῦ σημειοφόρου Πατρὸς ἡμῶν θαύματα, α, περιήν τος ἔτι τῷ βίῳ, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἀμείνω ζωὴν ἐκδημήσαντος, κατὰ τὴν τῶν ἰδόντων αὐτὰ καὶ πειραθέντων ὑφήγησιν, ἐγεγόνει τε καὶ ἐπράχθη ἄλλος μὲν γὰρ πνευματιώντων ἔφησεν ἀποκάθαρσιν γεγενήσθαι πρὸς αὐτοῦ· ἕτερος δὲ τῶν ἄλλως πλο σχόντων σωματικαῖς [f. 171 a.] ανωμαλίας τὴν ὀλόκληρον ῥῶσιν. Ἔστι δὲ καί τις ἐξαπίνης ἀλγήσας κομιδῇ τὸν στόμαχον, καὶ μόνον εἰς τὴν γεγραμμέν νην ἐπὶ τοῦ κίονος ἀπιδὼν τοῦ ἁγίου εἰκόνα, καὶ τούτου τὸ ὄνομα πρὸς βοήθειαν ἐπικαλεσάμενος, καὶ παραυτὰ τῆς πιεζούσης οδύνης ἀπαλλαγείς. Αλλος δὲ πάλιν ἐξ ἀσυμφόρου καὶ πολὺ τὸ γεῶδες ἔχοντος βρώματος, οἷόν τινα δρακόντιον τὸν εἰσδεξάμενος, καὶ ὑπ' αὐτοῦ τὰ ἔγκατα τιτρωσκόμενος, καὶ τεθνᾶναι τὸ κεφάλαιον παρὰ πολλῶν προσδοκηθείς, τὸ ἀποκανδάλισμα τῆς ὕπερθεν τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ τάφου αἰω· ρουμένης ἐκπιὼν κανδήλης, τοῦ παρ' ἐλπίδα γενηθέντος ἐν αὐτῷ δηλητηρίου, δι' ἐμέτου συντόμου την λύσιν ἐξηύρατο. Ομοίως καὶ ἕτερος τοῦ αὐτοῦ τωτηρίου ἐλαίου ἐπὶ τῆς ἑαυτοῦ παλάμης ἀπογευσάμε νος, νεφρίτου λίθου ὀδύνην παγχάλεπον ἐξεκρούσατο. Αλλος τῷ πάθει τῆς δειλίας παρὰ φύσιν κεκρατημέ νος, καὶ δειμαίνων καθεύδειν ἐφ᾽ οἷς ἡφύριστο τό ποις, ἀλλὰ καὶ προϊέναι κατὰ τὰς νυκτερινὰς προς όδους ἐπὶ τὴν παρεισπίπτουσαν οὐ θαῤῥῶν διακονίαν. Βραχύ τι πεπωκὼς καὶ αὐτὸς ἔλαιον ἐκ τῆς ῥηθείσης κανδήλης, καὶ σφραγισάμενος ἐν τύπῳ σταυροῦ τό πρόκριτα τὰ τοῦ ἁγίου Πατρὸς ποιήματα· καὶ θεοπάροχον διδάσκαλον τῆς καθολικῆς Ἐκκλη 57. Sunt et alia multa, a thaumaturgo patre nostro patrata miracula, sive dum viveret, sive postquam ad meliorem vitam migravit, quæ ad notitiam nostram, præncentium sive expertorum narratione, devenerunt. Nam quidam spiritu immundo obsessus aiebat se a Theodoro purgatum. Alius aliter corporalibus incommodis affectus, omnimodam valetudinem recuperasse. Quidam subito gravi stomachi dolore correptus, solo imaginis sancti viri in columna pictæ aspectu, et auxilii causa invocato ejusdem nomine, confestim se liberalum vexante dolore narrabat. Alius item incongruum terreaque sorde infectum cibum, quasi serpentinum virus, pastus, eoque viscera læsus, mullis eum prorsus moriturum credentibus, defluentem ex lucerna sacro Theodori sepulcro suspensa hauriens oleum, pestem visceribus clausam brevi vomitu præter spem ejiciens levatus est. Alius similiter salutare idem oleum ex vola manus suæ gustans, acerbissimum nephritici lapidis dolorem excussit. Alius timoris passione præter naturam laborans, et in separato cubiculo dormire metuens, sed neque noctu ad necessaria ministeria prodire audens, parum quid ipse quoque ebibens olei prædictæ lucernæ, et crucis typo circa cor atque in fronte signatus, imperterritus postea et animosus vixit Deficiet omnino nos tempus, si percensere singul velimus sanctissimi Patris nostri prodigia, quandoquidem ex illo tempore usque ad nos non desinunt

ejusmodi obtingere portenta iis qui cum fde ad pre- τε περὶ τὴν καρδίαν μέρος καὶ τὸ μέτωπον, ὁ tiosum ejus venerandumque sepulcrum accedunt: quæ quidem et nos spectamus, et posteri quoque nostri sine dubio videbunt: Sunt enim dona Dei sine prenitentia (e). Quamobrem de his jam loqui desinentes, ad reliquam ejus vitam exponendam gradiemar. τος ἐκ τότε καὶ εὐθαρσης συνετηρήθη. Καὶ απλῶς ἐπιλείψει καὶ ἡμᾶς ὁ χρόνος, εἰ τὰ κ στον ἐπεξιέναι βουληθείημεν του πανοσίου ἡμῶν θαυματουργήματα, καθότι ἐξ ἐκείνου χρι τοῦ νῦν οὐ διαλείπουσι γίγνεσθαι τὰ τοια τοὺς μετὰ πίστεως προσερχομένους τῇ τιμία καὶ προσκυνητῇ σοφῷ θαυμάσια, ἃ καὶ ἡμεῖς βλέπομεν, καὶ οἱ μεθ᾿ ἡμᾶς γε πάντως ὄψονται· ᾿Αμετα γὰρ τοῦ Θεοῦ [Γ. 171 b.] τὰ χαρίσματα. Οθεν τὴν περὶ τούτου ἀφέμενοι λόγον, πρὸς τὰ ἑξῆς τοῦ β ὁρμὴν ποιησόμεθα. 58. Itaque Pteleis moratus permultis diebus beatus Theodorus, cum iis quos diximus fratribus patribusque, illorum gratia qui ei obviam veniebant orthodoxiæ pugilum et in certando sociorum, digreνη. Διατρίψας τοιγαροῦν ἐν Πτελέαις ό μα Θεόδωρος ἐπὶ πλείστας ὅσας ἡμέρας μεθ' ὧν μεν ἀδελφῶν καὶ Πατέρων, χάριν τῶν εἰς ὁ αὐτοῦ συναγωνιστῶν αὐτοῦ, ἀπάρας ἐκεῖθεν ἐ diens illinc venit in Prusae partes, cujus adventus σὺν αὐτοῖς εἰς τὰ μέρη τῆς Προύσης· τούτου μισθέντος καθ᾽ ὅλην τὴν Ὀλύμπιον παρ συνήχθησαν πρὸς αὐτὸν σχεδὸν ἅπαντες οἱ ἐρημίαις καὶ ὄρεσι καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς τὴ τὴν ἀρχῆθεν ἐξασκεῖν ᾑρημένοι, ὡς πρώτιστον τὴν τοῦ τῆς ὁμολογίας σταδίου ἐπιποθοῦντες θεάσασθαι, ἅμα δὲ καὶ τῶν εὐχῶν αὐτοῦ τρ τὴν εὐλογίαν· ὁ δὲ μέγας φωστήρ ἕκαστον πάντας περὶ τῆς νοητῆς τῶν δαιμόνων πά τῆς διηνεκούς τῶν πειρασμῶν ἐπελεύσεως κ ἐγχωροῦν εἰσηγούμενος, καὶ πρὸς θεῖον ἔρα τούτων διεγείρων ψυχάς, ἐπευχόμενος ἀπέλυ τὸς δὲ ἄχρι Χαλκηδόνος ἐληλυθὼς, καὶ τὸ μάγιστρον Θεόκτιστον ὑπ' αὐτοῦ πρώην απο τα, καὶ τηνικαῦτα τῷ ἰδίῳ προσκαρτεροῦντα fama per totam Olympi regionem didita, convenerunt ad eum cuncti propemodum, qui in eremis et montibus et terræ cavernis jamdiu virtutem exercere elegerant, ipsum ceu principem in confessionis stadio athletam spectare cupientes, simulque prccum ejus consequi benedictionem. Magnum vero luminare, tum singillatim tum eliam generatim omnes ad spiritalem cum dæmonibus pugnam, et cum ingruentibus perpetuo tentationibus, prout se res dabat, adhortabatur; eorumque animis ad Dei amorem excitatis, bene cuique precatus dimittebat. Ipse vero Chalcedonem usque pragressus, salutato Theoctisto olim dignitate magistro, abs se antea tonso, et nunc in proprio monasterio com exacta reclorum dogmatum observantia perseverante, στηρίῳ μετὰ τῆς τῶν ὀρθῶν δογμάτων ἀκριβ exinde transiitad inclytum patriascham Nicephorum, fuitque gaudium spiritale in mutuo conspectu, et lacrymarum secundum Deum effusio, ambobus clementem Dominum laudantibus, quoniam curavit et curat provide semper cunctorum pro sua benignitate salutem. 59. Postquam cum illo diebus aliquot versatus fuit parens noster Theodorus, venit ad maritimum Nicomedis sinum, et hospitatus est in loco qui Crescentii appellatur. Rursusque illic confluxit plurima monachorum et promiscuorum hominum multitudo, ut precum ejus et inspiratæ doctrinæ fructum consequerentur. Tunc etiam Petrus ille, qui ascetica vita et miraculis etiam inclaruerat, qui propter summam oibi abstinentiam, Abucis cognomentum merito habuit, ex suo circa montem Olympum incolatu, ad hunc excelsum accessit sacerdotem, ut cum eo loqueretur de iis qui ei abtrectabant, impostoremque aiebant propter edita abs se miracula. Quem spiritalis discretionis lucerna exceptum, et de fide actaque vita sedulo interrogatum, repertumque in utroque capite perfectum in Domino, Christi famulus benigne admonuit, ut panem interdum et vinum reliquosque cibos, quos monachi admittunt, ob vitandam pusillorum reprehensionem gustaret; calceis item brumali tempore uteretur. Reprehensoribus autem non sine increpatione indixit, ut sibi potius temperarent ab hac manifeste Rom. xi, 29. λακῆς ἀσπασάμενος, ἐκεῖθεν ἀνέρχεται πρι ἀοίδιμον πατριάρχην Νικηφόρον· καὶ γίνετα πνευματικὴ τῇ ἑκατέρων συνοψίσει, καὶ χύ κρύων κατὰ Θεὸν, δοξολογούντων ἄμφω τὸν θρωπον Κύριον, ἐφ' οἷς πεποίηκε καὶ ποιεῖ προ μενος ἀεὶ τὴν τῶν ἁπάντων ὡς εὔσπλαγχνος σε νθ'. Συνδιαγαγὼν δὲ αὐτῷ ἡμέρας τινὰς ὁ ἡμῶν Θεόδωρος, αὐτόθεν ἐπὶ τὸν τῆς Νικο ἔρχεται κόλπον, καὶ κατασκηνοῦ εἰς τὰ λ Κρησκεντίου· αὖθις [f. 172 a.] τε ἐκεῖσε πά ναστῶν καὶ μιγάδων παμπόλλη συνήγετο τῆς αὐτοῦ χάριν εὐχῆς τε καὶ διδασκαλίας Τότε δὴ καὶ Πέτρος ἐκεῖνος ὁ πολὺς ἐν ἀσι καὶ τῇ τῶν θαυμάτων διαλάμπων αστράψει, τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ ἀσιτίαν, Αβούκις ἐπονομασθείς, ἀπὸ τῆς κατὰ τὸν Ολυμπον διαγωγής, πρὸς τὸν ὑψηλὸν τοῦτον κατερι ἱερομύστην, ἀναθέσθαι αὐτῷ περὶ τῶν ἐνδιαβε των αὐτοῦ τὸν βίον, καὶ γόητα αποκαλούντα τὰς γινομένας ὑπ' αὐτοῦ θαυματουργίας. ὃν ὁ τῆς διακρίσεως λύχνος δεξάμενος, καὶ τὰ πε στεως καὶ τοῦ ἰδίου βίου διερωτήσας ἐμμελί καὶ μαθὼν ὡς κατ᾽ ἄμφω τέλειός ἐστιν ἐν Κ θεράπων τοῦ Χριστοῦ, παρηγγύησεν αὐτῷ ἐπ νως ἀπογεύεσθαι ὀλιγάκις ἄρτου τε καὶ οἴνου κ λοιπῶν ἐδεσμάτων τῆς μοναχικῆς μεταλήψει τὴν φιλεγκλήμονα τῶν ἀσθενεστέρων γνώμη ὑποδήμασι δὲ κεχρῆσθαι ἐν ταῖς χειμεριναῖ

VITA. nis obtrectatione abstinerent, ne sua adversus Christi pugilem malivolentia, exasperare viderentur operantum in eo spiritum veritatis. Sic se gerebat divus religionis magister Theodorus, omnes in Christo lucrari volens prout ait sanctus ille: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalixatur, et ego non uror (ſ)? ἐκείνοις δὲ ἐπέστειλεν ἐπικληκτικώτερον malivola voluntate, atque in posterum & sancti seτον ἑαυτῶν γενέσθαι διὰ τῆς ἐπιγνώσεως τῆς · κακογνωμοσύνης· καὶ τοῦ λοιποῦ φυλάξα- · τοῦ μὴ κακολογεῖν τὸν ἅγιον γέροντα· ἵνα μὴ τὴν πρὸς τὸν ἀσκητὴν τοῦ Χριστοῦ δυσμένειαν, οξύνειν φωραθῶσιν τὸ ἐνεργοῦν ἐν αὐτῷ Πνεῦμα · ἀληθείας· τοιοῦτος ἦν ὁ θεῖος διδάσκαλος τῆς ενείας Θεόδωρος, τοὺς πάντας κερδαίνειν τε ΧριΗ βουλόμενος, κατὰ τὸν εἰπόντα ἅγιον· Τίς ἀσθενεῖ, κύμαι; καὶ οὐκ ἀσθενῶ; τίς σκανδαλίζεται, καὶ οὐκ ἐγὼ 60. Deinde præcipuis religiosissimorum visum est metropolitarum in synodo, oportere ex communi decreto simul omnes, excepto divo patriarcha, imperatorem adire, ut calumnias, quae contra no- . Ἐπεὶ δὲ τοῖς λογάσι τῶν θεοφιλεστάτων κατὰ τον συνήπτο μητροπολιτῶν, χρῆναι ὑπειλήφασιν ; κοινῆς ψήφου πρὸς τὸν αὐτοκράτορα παντες οθυμαδόν εἰσελθεῖν, ἄτερ τοῦ θεολήπτου πατριάρ3. πρὸς τὸ τὰς διαβολὰς ὥσπερ ἐποιήσαντο κατὰ stram reclam elirreprehensibilem fdem iconomachi ς ὀρθῆς ἡμῶν [f. 172 b.] καὶ ἀμωμήτου πίστεως μισόχριστοι εἰκονομάχοι, ἱστὸν ἀράχνης καθάπερ ῆξαι, καὶ τὴν καθολικὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Σωτῆ ἡμῶν Χριστοῦ ἄμεμπτον ἀπορῆναι καὶ ἄσπιλον, τὴν αἵματι του τυθέντος ὑπὲρ αὐτῆς ἀνθρωποποὺ ἀμνοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ῥαντισσεῖσάν τε ἡ καθαρισθεῖσαν· ἑνὶ γοῦν τῶν ἐν τέλει πιστοτάτῳ στη χρησάμενοι, εἰσίασιν ἐν τοῖς ἀνακτόροις οἱ Μία λειτουργία κατεστεμμένοι τοῦ Χριστοῦ ἀρηως ἱεροπρεπεῖς, καὶ ὄντες καὶ δεικνύμενοι τῇ τε έξει καὶ τῷ ἀγγελικῷ σχήματι· καὶ δὴ ἕκαστος τῶν, ὡς εἶχεν δυνάμεως, τὰ χαριστήρια τῷ Καίσαρι καυθεγξάμενος· εἶτα καὶ ἀξιώσας μὴ ἀγνοῆσαι ἰς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας τὸ εἰς αὐτὸν παρὰ προσμίαν ἐπισκῆψαν ἔλεος, δι' οὗ τῶν χειρῶν ἐῤῥύσθη το πρὶν δυσμενούς τυράννου, ἀλλ᾽ ἀποδοῦναι Χριστῷ κι απαραίτητα χρέη τὰς ὑπὲρ τούτου ὀφειλὰς, ἐν ἡ μάλιστα τὴν αὐτοῦ Ἐκκλησίαν εἰς τὸν ἔμπρο ἂν ἐπανάγειν τῶν ἱερῶν μορφωμάτων θεοποράδο τον κόσμον. Αὐτὸς ἄτε αγροικίας τις ὤν, καὶ συβώ ακά ἦθος, καὶ πάσης Γραφικῆς ἱστορίας ἀμέθεχ ἡδέως ταῦτα ἀκούσας, εἰπεῖν προετρέμα εὲ τὸν μέγαν Θεόδωρον τὰ αὐτῷ δοκοῦντα· τοῦ δὲ ἅμα τοῖς ἱεράρχαις θεηγορήσαντος, καὶ τῆς ἀληθείας την νίκην ἐκ τοῦ περιόντος αριδηλότατα παραστήτσος, φησὶ πρὸς τὴν ἱερὰν τῶν ἐπισκόπων σύνοδον, ἐπῖς αἰσχεσιν ὡς αὐχήμασιν ἀνοήτως κομετα βρεφόμενος. ᾿Αγαθοὶ μὲν καὶ βέλτιστοι ὑμῶν Ο λόγος, ἀλλ᾽ ἐπεὶ οὔπω μέχρι καὶ τήμερον ἔγωγε προστασία τὸ καθόλου εἰκόνα, τούτου χάριν,καθώς πριν τὴν Ἐκκλησίαν, οὕτω καὶ ἀρίημι αὐτήν· ἡμῖν {1. 173 a.] δὲ βραβεύω ἐξουσίαν ἄδειαν ἔχεσθαι δογμάτων τῆς, ὡς φατε, ορθοδόξου πίστεως· hostes Christi dictitaverant, ceu telam aranei destruerent, et catholicam Ecclesiam Servatoris Christi inculpabilem demonstrarentet immaculatam, quippe quæ sanguine immolati pro ipsa humanati agni Dei Patris latam et perpurgatam. Uno ergo ex aulicis fidelissimo mediatore usi, adiere palatium, sacerdotes divino Christi ministerio addicti, re ipsa et specie venerabiles, id est et actibus et angelico ornatu. Ibi eorum unusquisque pro viribus, gratias Cæsari egerunt; moxque eum precati sunt ut meminisset clementiæ Dei, qui eum insperato respexerat, et cujus gralia de iracundi tyranni manibus nuper ereptus fuisset; ideoque Christo redderet,. tanquam irrecusabile debitum, pro eo beneficio retributionem, Ecclesiam præcipue reponendo in antiquitus traditum sacrarum imaginem cultum. Ille ut erat rusticanus et more quasi subulcus, et omais biblica eruditionis expers, his haud libenter auditis, invitavit magnum Theodorum ut ipse quoque sententiam suam diceret. Quo paria episcopis perorante, et veritatis victoriam facile perspicueque repræsentaute, tunc ille qui turpitudinem et gloriam pro sua stultitia perinde pensi faciebat, ita sacræ episcoporum synodo respondit: Boni quidem et optimi sermones vestri sunt; sed quia nunquam ego usque ad hanc diem imaginem ullam veneratus sum, proterea qualem inveni Ecclesiam, talem esse sino. Vobis autem copiam facio, ut tute dogmaalibus orthodoxe, ut dicitis, fidei adhæreatis. Extra quidem urbem, ubilibet unusquisque vestrum degat, neque metuens neque exspectans ullum sibi eventurum ab imperio nostro periculum. Atque ita locutus, palatio illos dimisit. δεν μέντοι τῆς πόλεως ὅπου βούλεται ἕκαστος ὑμῶν ἵνα διάγῃ, μὴ ὑφορώμενος ἢ καραδοκῶν τὸν οἷον { ποτε ἐπελεύσεσθαι αὐτῷ πρὸς τῆς ἡμετέρας ἀρχῆς κίνδυνον· ταῦτα προφηνάμενος, ἐξέπεμψεν αὐτοὺς τῶν πλείων. ξα΄. Ὁ οὖν Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος τῆς βασιλίδος αβές, πάλιν εἰς τὰ Κρησκεντίου πρὸς τοὺς ἰδίους θητές παραγίνεται· κἀκεῖσε λοιπὸν τὸ ἀσκητικὸν ς κοινοβιακῆς διαβιώσεως ἵστησι παγκράτιον, ἕως Η Ανταρσίας τοῦ λαοπλάνου καὶ ἀλιτηρίου Θωμᾶ· ηνίκα δὲ ἡ τυραννίς τούτου τὴν ᾿Ασιάτιδα κατ· 1 11 Cor, II, 61. Itaque parens noster Theodorus regia urbe discedens, venit rursus ad discipulos suos in statione Crescentii, ibique deinceps asceticum cœnobiticæ vitæ certamen peregit, usque ad impostoris et scelesti Thomæ rebellionem. Nam cum hujus tyrannis Asiaticam vastaret regionem, tunc regium

jussum eos qui in venerandi patriarchæ Nicephori ελπίσατο χθόνα, τηνικαῦτα δὴ κέλευσις βασιλική parte erant, Constantinopolim revocavit: non quod Cæsar illorum saluti consuleret, sed quia metuebat, ne quis forte ad Thomæ consortium deficeret, quia hic sacras imagines admittere ac venerari dicebatur. Hac igitur occasione magnus quoque parens noster Theodorus in patriam denuo rediit. Interim vero dum ille infelix nondum in Europam trajecerat Thomas, nec in imperatoris polestutem venerat, parens noster Byzantio excedens in vicinam Acritæ peninsulam, quæ dicitur sancti Tryphonis, navigavit; ex qua, solemni quadam die, cum præcipuis metropolitis sanctissimum patriarcham adiens, magnifice admodum, pro suis non fictis religionis causa certaminibus, primos quoque honores ab eodem consecutus est; sacro nimirum pontifice Nicephoro vera omnique fide digna narrante fortitudinis ejus atque constantiæ præ omnibus merita, et famem, et quotidianas mortes, quas ab iconomachicæ vesaniæ defensoribus toto quinquennio implacabilis serique tyranni Leonis pertulerat. Neque verborum laudibus tantum primas ipsi dedit, sed multo magis factorum exhibitione. Etenim apparato convivio, huic uni ut secum in eodem stibadio sederet concessit, sacris convivis dicens: Cedite, fratres, patientissimo patri nostro primum accubitum non secus ac mihi (quanquam id minime optat hic sapiens) ut conjunctim ambo sedentes panis fractionem faciamus. Qui enim plura signa sui erga Dominum communem amoris edidit, huic etiam plus debetur; sicut et Dominus in Evangeliis ait. Nam veluti sanctorum vitæ diversitas est, ita et præmio. " rum; congruam cujusque meritis dimetiente Deo retionem (g). Quod si apud Deum ita res geritur, sequitur ut nos quoque humiles homines sic factitemus. Sic erat affectus erga sanctum Theodorum, is qui victorialibus virtutibus partriarchalem thronum exornavit. τοὺς κατὰ τὸν θεσπέσιον πατριάρχην Νικηφόρον πρὸς τὴν Κωνσταντίνου πόλιν συνελαύνει· οὐ φειδοῦς ἕνεκα τῆς πρὸς αὐτοὺς τοῦτο πραξαμένου τοῦ Καίσαρος, ἀλλὰ φόβῳ τοῦ μὴ προσφυῆναί τινας αὐτῶν τῇ τοῦ Θωμᾶ συμφρατρία, καθότι ἐλέγετο τὰς ἱερὰς εἰκόνας ἀποδέχεσθαί τε καὶ προσκυνεῖν· ταύτης οὖν ἕνεκα τῆς προφάσεως καὶ ὁ μέγας Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος τὴν ἐνεγκαμένην καταλαμβάνει καὶ αὖθις ὅσον δὲ οὔπω τοῦ τριταλθίου ἐπὶ τὴν Εὐρώπην μεταθεμένου Θωμά, καὶ ἁλωσίμου τῷ βασιλεῖ γεγονότος, ὁ Πατὴρ ἡμῶν τοῦ Βυζαντίου ἀφορμηθείς, πρὸς τὴν πελάζουσαν τῷ ᾿Ακρίτα χερσόνησον τὴν ἐπιλεγομένην τοῦ ἁγίου Τρύφωνος ἀποπλεῖ· ἀφ᾿ ἧς ἐν μιᾷ τῶν ἐπισήμων, μετὰ τῶν ἐξεχόντων μητροπολιτῶν, πρὸς τὸν ἁγιώτατον ἀνελθὼν πατριάρχην, μεγαλοπρεπῶς λίαν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν ἀψευδῶν αὐτοῦ δι' εύ σέβειαν ἄθλων, καὶ τὰ πρεσβεῖα τῆς τιμῆς πρὸς αὐ τοῦ ἐπηνέγκατο· διεξιόντος τοῦ ἱερομύστου Νικηφό μου τὰ ἀξιόπιστα καὶ ἀληθῆ [1. 173 b.] τῆς τε ἀνδρείας καὶ παῤῥησίας αὐτοῦ ἐπὶ πάντων πλεονεκτή ματα, τά τε στίγματα τῶν μαστίγων, καὶ τὰς ἐμε φρουρίους κακώσεις, καὶ λιμοὺς, καὶ καθημερινούς θανάτους οὓς ἀνέτλη παρὰ τῶν ὑπασπιστῶν τῆς εἰς κονομαχικῆς λύττης ἐν τοῖς πέντε ἔτεσιν τῆς τυραν νίδος τοῦ ἀμειλίκτου καὶ ἀπηνοῦς Λέοντος· καὶ οὐ τοῖς διὰ λόγων μόνον ἐπαίνοις τὸ πρωτεῖον αὐτῷ ἀπο εδίδου,ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον καὶ δι' αὐτῶν τῶν πραγμά των· ἐπ᾿ εὐωχίαν γὰρ τραπέντες, τὴν σὺν ἑαυτῷ ἐπὶ μιᾶς στιβάδος καθίζησιν αὐτῷ μόνῳ παραχωρεί, φήσας πρὸς τοὺς ἱεροὺς δαιτυμόνας· Παραχωρήσατε, ἀδελφοί, τῷ πολυάθλῳ Πατρὶ ἡμῶν τὴν προεδρίαν καθάπερ ἐμοὶ, κἂν ἥκιστά γε ταύτης ὀρέγηται ὁ σου φός, ἵνα συνημμένως ἄμφω καθήμενοι, τὴν τοῦ ἄρτου κλᾶσιν ποιησώμεθα· ᾧ γὰρ πλέον ἐφανερώθη τὰ τεκμήρια τῆς πρὸς τὸν κοινὸν Δεσπότην ἀγάπης, πλέον δήποτε καὶ ὀφείλεται· καθὼς καὶ ὁ Κύριος ἐν Εὐαγγελίοις ἔφησεν· διαφορὰ γὰρ ὥσπερ ἐστὶ τῆς τῶν ἁγίων ζωῆς, οὕτω καὶ γερῶν, ἀναλόγως τοῖς ἑκάστου κατορθώμασιν ἐπιμετροῦντος Θεοῦ τὴν ἀντέκτισιν· καὶ εἰ παρὰ Θεῷ τοῦτό γε, ἀκόλουθον ἂν εἴη καὶ παρ' ἡμῖν τοῖς μετρίοις· οὕτως εἶχε σχέσεως πρὸς τὸν ἐν ἁγίοις Θεόδωρον ὁ τὸν ἀρχιερατικὸν ταῖς νικηφόροις ἀρεταῖς κατακοσμήσας θῶκον. 62. Abeat in malam partem invidia, quæ adversus justum Theodorum concitata est. Erubescant ξβ'. Εῤῥέτω φθόνος ὁ κατὰ τοῦ δικαίου Θεοδώρου κατεξανιστάμενος· αἰσχυνέσθωσαν δὴ καὶ οἱ ἐνδιαadmirabilis monachorum ducis atque magistri vita- βάλλοντες τὸν θεοειδῆ τῶν μοναζόντων καθηγητὴν peratores, manumque suis, ut ait Soriptura, labiis imponant, dum venerandorum horum spectabiliumque hominum familiaritatem vident (h). Neque enim tam sæpe gregis nostri pastor ad sanctissimum accessisset Nicephorum, nisi hunc scivisset plenaque fide credidisset dignissimum Christi sacerdotem: neque vicissim magnus præsul præ ipsis metropolitis atque episcopis divum honorasset Theodorum, nisi hunc virtutis gloria, et Christi confessione præstantem cæteris, palmamque in ea re referentem, sapiente suo judicio existimasset. Quod si quis, adhuc in adversariis partibus versans, discredit bis quæ hactenus ob juvandos ignaros scripsimus, (g) Luc. VII, 47. (h) Sap. viii, 12. καὶ διδάσκαλον· καὶ χεῖρα τιθέτωσαν τοῖς σφῶν αὐτ τῶν κατὰ τὰ λόγια χείλεσιν, ὁρῶντες τὸ ἀλληλέγγυον τῶν τιμίων τούτων καὶ περιόπτων προσώπων· οὐδὲ γὰρ ἂν πυκνότερον ὁ τῆς ἡμετέρας ἀγέλης ποιμὴν f. 174 a.] πρὸς τὸν ἁγιώτατον ἐφοίτα Νικηφόρον, εἰ μὴ τοῦτον ᾔδει καὶ ἀπεδέχετο πληροφορημένως ἀξιολογώτατον ἱεροθέτην Χριστοῦ· οὐδ᾽ αὖ γε πάλιν ὁ μέγας τελετάρχης ὑπέρ τε μητροπολίτας καὶ ἐπι· σκόπους τὸν θεῖον προετίμα Θεόδωρον, εἰ μὴ τοῦ κατ' ἀρετὴν κλέους καὶ τῆς εἰς ἄκρον Χριστοῦ ὁμολογίες ὑπερανεστηκότα τοῦτον τῶν ἄλλων, καὶ τὸ φερέγγυον αὐτόθεν ἔχοντα, λογισμῷ συνέκρινεν Θεοσόφῳ· εἰ μὲν οὖν ἀπιστοίη τις τῶν δι' ἐναντίας τοῖς ὧδε γε.

VITA. τραμμένοις ἡμῖν, ὠφελείας τῶν ἀγνοούντων ἔνεκεν, epistolares inspiciat Patris nostri libros, et fidem ἐγκιψάτω ταῖς ἐπιστολιμαίαις τοῦ Πατρὸς ἡμῶν Φέλτοις, καὶ πιστός γινέσθω, συνεὶς ἐκ τῶν ἐκείσε τὴν τῶν ἡμετέρων λόγων περὶ τούτου ἀλήθειαν· εἰ ἢ ἔτι ἐνέχεται τῇ μεμψιμοίρῳ διαθέσει, σκοπείτω πάλιν ὁ τοιοῦτος, εἰ μὴ πετρομαχίας, μᾶλλον δὲ θεομαχίαν σαφή, νοσῶν ἀπελέγχοιτο· ὅπερ ἐστὶν νὰ ἀνδρὸς ἀγαθοῦ, ἀλλὰ καὶ λίαν θεοστυγοῦς καὶ πρόφρονος. Καὶ ὧδε μὲν ταῦτα. denique adjungal, cognita illic dictorum nostrorum veritate. Jam si nihilominus subirato querulove animo est, videat, posthinc qui hujusmodi est, ne forte petromachia vel potius theomachia laborat; quod boni viri officium non sapit, sed vesani potius ac Deo odibilis. Et de his hactenus. 63. Deinceps ad divi hominuis finem oratio nostra jam pergat, si tamen vitæ finis, et non potius mortis dicendus est, ac verissimæ vitæ initium. Nam qui voluntariæ morti, id est passionum mortificationi, per omnem ætatem studuit, et absconditam in Christo vitam voluntariæ ac liberæ sancte prætulit hic peccato mortuus in hac corruptibili laboriosoque naturalis vitæ statu, tanquam a morte et vita, ad uniformem æternamque transire vitam meritio credetur. Parens ergo noster et divus Christi confessor Theodorus, ad vitæ quoque finem jam, vergens, non desinebat per omnem regionem urbemve, salutaires medelas per suas epistolas mittere concilians adducensque ad orthodoxam fidem complures. Sed et venientes ad se cujuslibet dignitatis atque ætatis homines benigne excipiebat, suæque mellifluæ linguæ rivulis illorum animas ad virtutem suaviler confovebat. Neque a regia metropoli tantum modo hi modo illi ad eum exibant, et sanctissimorum metropolitarum præcipui, et hegumenorum permulti, et monachorum gradu eminentiores, sed et ex qualibet longinqua insula aut oppido concurrebant certatim homines videndi eum causa et suscipienda benedictionis, viaticum ad virtutem, et in pietate profectum. Erat enim sanctus vir, horto quolibet sensibili speciosior et oplabilior, qui intus forisque habebat odoros fructus et suaves gratias: eratque, ut olim Moyses, gloriosa facie, ferebatque præ se voluntariæ mortificationis signa, sacrum vultum apprime pallidum procera item statura erat; cumque corporei organi chordas prorsus concordes haberet, vocemque harmonicam emitteret, dulciorem ac jucundiorem didacticum sonabat sermonem. γ. Λοιπὸν δὲ προς το πέρας τοῦ θεοφόρου ὁ λό της προβαινέτω, εἴπερ ἄρα τέλος ζωῆς, ἀλλὰ μὴ Πέτου τοῦτο κλητέον, καὶ ζωῆς ἀληθεστάτης ἐχήν. Ο γὰρ τὸν προαιρετικὸν θάνατον, ἤτοι τὴν ῶν παθῶν νέκρωσιν, διὰ παντὸς τοῦ βίου ἐπιτετηξεχώς, καὶ τὴν ἐν Χριστῷ κεκρυμμένην ζωὴν τῆς προαιρετικῆς ὁσίως ἐκτετιμηκώς, οὗτος νεκρὸς ὢν Η αμαρτίᾳ ἐν τῷδε τῷ φθαρτῷ καὶ πολυπόνῳ βίῳ μετὰ τῆς φυσικῆς ζωῆς, ὡς ἀπὸ θανάτου καὶ ζωῆς, τας τὴν μονοειδῆ καὶ ἀἴδιον μεταβαίνειν εἰκότως συλλογισθήσεται ζωήν. Ο τοίνυν Πατὴρ ἡμῶν καὶ Εας ὁμολογητής Χριστοῦ Θεόδωρος, καὶ πρὸς αὐτὰ ποῦ βίου τὰ τέλη πεφοιτηκώς, οὐ κατώκνει κατά ήταν χώραν καὶ πόλιν τὰ τῆς σωτηρίας φάρμακα Η ετῶν ἰδίων [1. 174. b.] εκπέμπειν ἐπιστολῶν, την βάζων καὶ ἐνάγων πρὸς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν τους πλείονας· ἀλλὰ γὰρ καὶ τοὺς πρὸς αὐτὸν ἐρχομένους ἐκ πάσης ἀξίας καὶ ἡλικίας εὐμενῶς πάχετο καὶ τοῖς νόμασι τῆς μελιῤῥύτου αὐτοῦ γάτης της τούτων πρὸς ἀρετὴν κατεγλύκαινεν ψυχές· οὐκ ἀπὸ τῆς μεγαλωνύμου δὲ πόλεως μόνον προς αυτήν οὗτοί τε κἀκεῖνοι ἐξίεσαν, καὶ τῶν ἁγιω· των μετροπολιτῶν οἱ διασημότατοι, καὶ ἡγουμετῶν δὲ οἱ πλείους, πρὸς δὲ καὶ μοναζόντων οι δια φέροντες, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πάσης μακρὰν ἀφεστηκυίας νήσου τε καὶ πολίχνης ἔτρεχον προθυμότατα τῆς είτε μεταλαχεῖν θέας καὶ εὐλογίας, εἰς ἐφόδιον ἑκῆς καὶ προκοπὴν εὐσεβείας· ἦν γὰρ ὁ ὅσιος αραδείσου μὲν παντὸς αἰσθητοῦ ὡραιότερος τε καὶ θλητικώτερος· ἐπείπερ εἶχεν ἐντός τε καὶ ἐκτὸς, τοῦ Παναγίου Πνεύματος ὡς εὐόσμους καρπούς και ξεπνόους χάριτας· δεδόξαστα δὲ κατὰ Μωσία το πρόσωπον, καὶ σημεῖα ἔφερεν τῆς αυθαιρέτου νεκρώ πως διὰ τῆς ἄγαν τοῦ ἱεροῦ προσώπου ὠλείας τὰ τὴν ἡλικίαν δὲ εὐμήκης, ὑπῆρχεν· πάσης τε μέσης εναρμόνιον, ἡδίω καὶ τερπνότερον τὸν διδασκαλικὸν προϊσχόμενος λόγον. # Ἑπτὰ τοιγαροῦν ἐπὶ ἑξήκοντα μικροῦ τετεἱπὲς ἐνιαυτούς τῆς ἁπάσης αὐτοῦ ἐν σαρκὶ πολιΣες, δώδεκα δὲ τῆς ὑπὲς ἀληθείας Χριστοῦ τρίτης τοῦ ἐξορίας, ὁ ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν περὶ τὰς ἀρχὰς το Νοεμβρίου μηνός νόσῳ ληφθεὶς τῇ συντρόφῳ καὶ ἔνωθεν αὐτῷ συνεισπεσούσῃ ἐκ τῶν πολυθλίπτων ἐκείνων [1. 175, a.] φυλακῶν τε καὶ ἐξοριῶν, καὶ τῆς ἐντεῦθεν τελείας ἀνεπιμελησίας, λέγω δὲ τῆς του στομάχου, νεκρὸς ὁρᾶτο σχεδὸν καὶ πρὸ κοιμή τίως ὁ μακαρίτης, ὀρέξεων εἰς ἄκρον ἀποπαυθεισῶν· της σε τετραήμερος κλινήρης γεγονώς, πάλιν εὐλο τα Θεοῦ πρὸς τὸ εὔθυμον μετεβλήθη· καὶ ὤ τῆς τοῦ τρισμάκαρος μεγαλοψυχίας! ὅτι οὐδὲ ἐπ' αὐτῇ τῇ ντα ἠρεμίας ἢ ἄλλης οιασουν παρακλήσεως ἐβούκινύρας τὰς χορδάς συμμέτρους ἐχούσης, καὶ φωνὴν 61. Completis igitur fere totius suæ in carne conversationis annis sexaginta, duodecim autem post tertium pro Christo exsilium, sanctus parens noster sub Novembris mensis initio, morbo correplus insito ipsi atque olim contracto ex ærumnosis illis carceribus et exsiliis, et consecuto illinc valetudinis neglectu, stomachi, inquam, mortuus pene videbatur etiam ante sepulturam beatus vir, cessante omni cibi appetitu. Proinde quatriduo lecto addictus, rursus Deo volente sanitati est restitutus. Atque, o beatissimam ejusdem magnanimitatem quia nec in ipso morbo, quiete vel alio quolibet solatio frui voluit. Adeo in finem usque præsentem vitam odio habuit! Etenim jam sene-

clude languidus, et gravibus continuisque pressus λετο ἀπολαύειν· οὕτως ἦν εἰς τέλο, μεμισηκὼς τὴν laboribus, ne sic quidem oculis somnum concedebat, neque palpebris dormitationem, aut requiem temporibus, antequam salutarem et consuetam habuisset ad fratres didacticam allocutionem, quam et in sella residens, cum jam non posset canorius ad præsentes verba facere, mandans alicui tachygrapho, per illum choro discipulorum recitandam curabat; instantem simul sibi finem perspicue his verbis denotans: fratres et patres, infirmus fui, sed denuo precibus vestris convalui. Sed quandiu ad vos denuo redibimus? Veniet certe mortuaria dies, quæ rursus venire non sinet, me scilicet a vobis separans, et rebus humanis eximens. Et reliqua, quæ in catechesi sunt. παροῦσαν ζωήν· ἐκλελοιπώς γὰρ ἤδη τῷ γήρᾳ καὶ τοῖς σφοδροῖς καὶ ἀνενδότοις συνθλιβόμενος πόνοις, οὐδ᾽ οὕτως ἐδίδου ὕπνον τοῖς ὀφθαλμοῖς, οὐδὲ τοῖς βλεφάροις αὐτοῦ νυσταγμόν, ἢ ἀνάπαυσιν τοῖς κροτά φοις, πρὶν ἢ τὴν σωτήριον καὶ συνήθη τοῖς ἀδελφοῖς ἐκποιήσηται διδασκαλίαν· ἢν καὶ ἐπὶ σκίμποδος ὤν, διὰ τὸ μὴ δύνασθαι γεγονώτερον τοῖς παροῦσι προσο φθέγγεσθαι, ὑπαγορεύσας ἐνὶ τῶν ταχυγράφων, δι' αὐτοῦ ταύτην τῷ χορῷ τῶν μαθητῶν προσπεφώνη κεν, τὸ παριστάμενον καὶ ἐπὶ θύραις τέλος αὐτοῦ ἰσχνῶς ὑποσημηνάμενος, 'Αδελφοί, λέγων, καὶ Πατέ ρες ἠσθένησα, καὶ πάλιν εὐχαῖς ὑμῶν ἀνακέκλημαι· ἀλλ᾽ ἕως πότε μέλλομεν ἔρχεσθαι ἐπὶ τὸ πάλιν; ἐλεύ σεται δὴ πάντως ἡ ἐπιθανάτως ἡμέρα, ὅτε οὐκ ἔξει χώραν τὸ πάλιν, χωρίζουσά με ἀφ᾽ ὑμῶν καὶ παραπέμπουσα ἐκ τῶν ἐνθένδε. Καὶ τὰ ἑξῆς τῆς κατηχή σεως. 65. Post quartum vero diem crastino qui erat resurrectionis dies, vir sanctissimus publice sedens, eadem lecta catechesi, vires ab animi alacritate sumit, et divinis rebus voluit operari: nam et labor sanitatem suppeditat, et alacritas mortuos suscitat. Ergo ingreditur Dominicum (id est Ecclesiam) sanctam liturgiam peracturus sanctæ puris simæ et consubstantiali Trinitati: et incruenta hostia Deo oblata, cunctisque presentibus distributo vivifico corpore ac sanguine Domini nostri et Servatoris Jesu Christi propriis manibus, illinc ad mensam regreditur; ad quam benigne admissis Patribus aliquot et confessoribus qui supervenerant, cum his frequenti sermone locutus de suo transitu, eosdem dimisit. Et sane universum beatæ vitæ ejus tempus meditatio mortis fuerat, ac ξε΄. Μετὰ δὲ τετάρτην ἡμέραν, τῇ ἐπιούσῃ, ἥτις ἦν ἀναστάσιμος, προκαθεσθεὶς ὁ πανήσιος καὶ ὑπὸ αναγνωσθείσης τῆς αὐτῆς κατηχήσεως, τί γίνεται; ῥώννυται τῇ προθυμίᾳ. Καὶ ἐπέστη τῶν θείων· ἐπε καὶ πόνος ὑγίαν χαρίζεται, καὶ προθυμία νεκρούς ἀνίστησιν· καὶ εἴσεισιν εἰς τὸ Κυριακόν, ἁγίως λα τρεύσων τῇ ἁγίᾳ καὶ ἀχράντῳ καὶ ὁμοουσίῳ Τριάδι. καὶ [Γ. 175. b.] δὴ τὴν ἀναίμακτον θυσίαν προσαγ γὼν τῷ Θεῷ, καὶ μεταδοὺς πᾶσι τοῖς παροῦσι τοῦ ζωοποιοῦ σώματος καὶ αἵματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν καὶ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ ἰδίαις χερσὶν, ἐκεῖθεν ἐπὶ τὴν τράπεζαν ἔρχεται, ἐφ' ᾗ καὶ δεξιωσάμενός τινας τῶν παραγεγονότων Πατέρων καὶ ὁμολογητών φιλοφρόνως, τὰ τῆς μεταστάσεως ἑαυτοῦ διὰ παντων καὶ φθεγγόμενος καὶ ὁμιλῶν, τούτους παρεπέμπετο· ἐπεὶ καὶ πᾶς χρόνος τῆς μακαρίου ζωῆς αὐτοῦ, οὐ desiderium dissolvi et esse cum Christo. Reapse in G δὲν ἕτερον ἦν η μελέτη θανάτου, καὶ ἐπιθυμία του ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι. Αμέλει ἀναπεσών εἰς τὴν ἑαυτοῦ κλίνην, καὶ τὸν οἰκονόμον προσκαλε σάμενος (ἦν δὲ οὗτος ὁ ἀοίδιμος Ναυκράτιος, ὁ καὶ διάδοχος αὐτοῦ γεγονώς). Μή τι, φησί, τῶν κεχρεώστη μένων ἡμῖν παρημέληται; οὕτως ἦν ἐμμέριμνος αὐτοῦ ἡ ψυχή, διηγωνισμένη τε καὶ φροντίζουσε πιρὶ πάντων ἐν παντὶ καὶ ἐν πᾶσιν· εἶτα μετὰ τὴν ἑξῆς (ἦν δὲ τρίτη τῶν ἡμερῶν καθ᾽ ἣν ἐφεστήκει μνήμη τοῦ μεγάλου ἱερομύστου καὶ τῆς Τριάδος ὁμολογητοῦ Παύλου), ὡς φιλόθεος καὶ φιλάγιος, τὸ ἀποστολικὸν πληρῶν, καὶ αὖθις ἐκτελεῖ τὴν θείαν μυσταγωγίαν, τὴν τοῦ ἁγίου μνήμην ἀφοσιούμεν τῆς δὲ ἐσπέρας καταλαβούσης, πλεῖστα ὅσα πρός. φθεγξάμενος τοῖς περὶ αὐτὸν καθεζομένοις, κἀκεῖθεν εἰς τὸ κελλίον ἑαυτοῦ εἰσελθὼν, καὶ τὴν συνήθη ψαλμῳδίαν καὶ τὰς εὐχὰς ἀποδεδωκώς τῷ Κυρίῳ, ἀνέπεσεν ἐπὶ τοῦ κλινιδίου· καὶ περὶ ὥραν τετάρτην ὑπεισῆλθεν αὐτῷ ὁ κατὰ συνήθειαν πόνος· καὶ δὴ φωνήσας τινὰ τῶν πρὸ τῆς κέλλης αὐτοῦ καθευδόντων, απαγγέλλει αὐτῷ τὸ ἄλγημα, καὶ τῇ αὐτῇ lectum rursus decidens, advocato œconomo, qui erat inclytus Naucratius, qui et ei successit, num, inquit, aliqua debita officii nostri pars neglecta fuit? Adeo erat accurata anima ejus, perspicax, et sollicita de omnibus, et omni tempore, et de omni re gerenda. Dein postridie, quo fiebat commemoratio magni sacerdotis Trinitatisque confessoris Pauli, utpote pius et sanctorum amans, expletoapostolico hymno, rursus rem divinam fecit, sancti memoriam celebrans. Vespere autem subeunte, diu locutus cum sibi assidentibus, atque inde in cellam suam digressus, solita psalmodia et precibus Domino dictis, lectulo decubuit. Sei ecce circa horam quartam, consuetus eum invasit morbi accessus: quamobrem, vocato quodam prope cel. lam suam dormiente, significat ei quam male se haberet, concurrentibus statim undique fratribus, ut quid Patri fieret viderent. Igitur cum doloribus mediocriter luctatus, crastina die convocatis omnibus, suprema discessus sui verba fecit sic: συνδρομὴ γίνεται τῶν ἀδελφῶν τὰ τοῦ Πατρὸς ὀψομένων· δυσημερεύσας τοίνυν μετριοπόνως, τῇ ἐπαύριον προσκαλεσάμενος ἅπαντας, τοὺς ἐξιτηρίους ποιεῖ λόγους, καί φησιν· 66. Fratres alque patres, calix hic cunctis communis est, eumque omnes biberunt patres nostri: eumdum ego quoque nunc bibam, atque ad patres [f. 176. a.} ξς'. ᾿Αδελφοὶ καὶ Πατέρες, τὸ ποτή ριον τοῦτο κοινόν ἐστιν, ὅ ἔπιον παντες οἱ Πατέρες: ἡμῶν· τὸ αὐτὸ δὴ πίνοιμ: κἀγὼ, καὶ πορεύομαι πρὸς

VITA. πατέρας μου βλέπετε τὴν παραθήκην ἣν meos proficiscar. Videte testamentum quod vobis θέμην ὑμῖν τὴν πίστιν ὑμῶν φυλάξατε confeci fidem vestram servate inconcussam, et ιστον καὶ τὸν βίον ἀκηλίδωτον· πλέον γάρ τι ὴν οὐκ ἔχω, διὰ τὸ πάντα τὰ ὀφειλόμενα καὶ αναγγείλαι και διδάξαι· προσθεὶς καὶ τοῦτο ὁ εἰρήνης καὶ τῆς ἀγάπης Υἱός· Τῷ δεσπότῃ ἡμῶν ἀρχιερεῖ τὸν δι' αἰδοῦς καὶ τιμῆς ἀσπασμὸν ἐξ 5 απονείματε, τοῖς λοιποῖς Πατράσιν, ιεράρχαις καὶ ἱερεῦσιν, τοῖς Χριστοῦ ὁμολογηταῖς τοῖς διὰ τον δεδιωγμένοις, ἅπασι τοῖς ἀδελφοῖς, φίλοις τε γνωρίμοις, καὶ τοῖς ἐν τῷ ὑπὲρ τῆς πίστεως οι συγκεκοπιακόσιν ἡμῖν μικροῖς τε καὶ μεγά5. Ερωτηθεὶς δὲ πρὸς τοῦ σεβασμίου Ναυκρατίου · τῶν ἐν ἐπιτιμίοις ὄντων μοναχῶν τε καὶ κοσμι · ἀπεκρίνατο ὁ ὄντως φιλοσυμπαθέστατος καὶ πομίμητος ιατρός· Ὁ Κύριος συγχωρήσει πᾶσιν· σφραγίσας τε τρίτον τοὺς ἀδελφοὺς, ἐπηύξατο οἷς εἰπών· Ὁ Κύριος τῆς εἰρήνης ἔσται μετὰ τοῦ ύματος ὑμῶν· καὶ ἀσπασάμενος τοὺς παρόντας Ντας, διέμεινεν οὕτως. vitam immaculatam. Nil enim amplius dicere habeo, quia quidquid utile erat, jam demonstravi ac docui. Unum hoc addidit pacis et charitatis Glius, nempe: Domino nostro et pontifici cum reverentia et honore salutem a me dicite; nec non Patribus cæteris, episcopis et sacerdotibus, Christi confessoribus, persecutionem propter Christum perpessis, cunclis fatribus, amicis ac nolis, et iis qui nobiscum in agone fidei desudarunt, parvis magnisque. Interrogatus autem a venerando Naucratio circa subjectos pœnis canonicis monachos et sæculares, respondit ille vere misericordissimus Christique imitator medicus: Dominus cunctis indulgeat signoque crucis ter fratribus benedixit dicens Dominus pacis sit cum spiritu vestro: et omnibus qui aderant salutatis, in manebat. γ. Τῆς τοίνυν ἀκοῆς ταύτης μέχρι πολλοῦ διαδο της, παρεγένετο πρὸς αὐτὸν πλῆθος πολύ, οὓς τῶν καὶ κατασφραγίζων, ασπαζόμενός τε καὶ κ προσφθεγγόμενος ἀπέλυεν τοῦτο δ᾽ ἐποίει δύο ἡμέρας. Καὶ τῇ Κυριακῇ ἐν ᾗ ἡ μνήμη πλεκτο τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου μάρτυρος Μηνᾶ, μκὼς τὰ συνήθη, καὶ τῶν ἁγιασμάτων μετασχών, · ἐπαλειψάμενος κατὰ τὸ ἔθος τὰ μέλη αὐτοῦ, οῦ τε τὰς χεῖρας ἄρας καὶ προσευξάμενος, περὶ ἂν ἕκτην ὡς ᾔσθετο ἑαυτὸν ἦτονηκότα, προσέταξεν ευχές κεραίας [f. 176 a.] γενέσθαι· καὶ οὕτω τῶν εκτών αρξαμένων τῆς ψαλμῳδίας τοῦ ἀμώμου, ε' εθαπάντων ἐν τῷ στίχῳ τῆς δευτέρας στάσεως ο λέγοντι, Εἰς τὸν αἰῶνα οὐ μὴ ἐπιλάθωμαι τῶν Ιαπωμάτων του, ὅτι ἐν αὐτοῖς ἔζησας με και διατριβόντων αὐτῶν, παρέδωκεν τὴν ἁγίαν από αρχήν και προσετέθη τοῖς ἐξ αἰῶνος δι πίτες πάντα τὸν ἑαυτοῦ βίον ὑπὲρ δικαιοτης διωγμένος· τοῖς ὁσίοις, ὁ τῆς ὁσιότητος ἱρετῆς αἱ ἐργάτης· τοῖς μάρτυσιν ὁ φιλομάρτυς π' συναθλητής καὶ πολύαθλος· τοῖς ἀποστόλοις, ὁ τὸν εὐτὸν ἐκείνοις δρόμον σταδιεύσας πίστεως· τοῖς προφήτες, ὁ τῷ ἔσῳ τετιμημένος παρὰ Θεῷ χαρίσματι, καὶ εἰς ἐκείνων σφραγισάμενος διὰ πραγμάτ τῶν τριβήσεις· ὡς ἅτε τὴν τοῦ Ἐμμανουὴλ ἐναν θρώσεων διὰ συμβόλων ἱερῶν πάντη καὶ πάντως πράσθαι βεβαιωσάμενος· πᾶσι τοῖς ἁγίοις ἀγγέλοις, παντί σθένει τὴν ἐκείνων ἐζηλωκώς μετὰ σαρκὸς ολιτείαν· τῷ παντοκράτορι Θεῷ καὶ Κυρίῳ τῆς ξης καὶ Βασιλεῖ τῶν ἁπάντων, ὁ τὰς ἐπιγείους καὶ ερικές βασιλείας διὰ τὸν ἐκείνου φόβον ἀντ᾽ οὐδε ἐς λογισάμενος, καὶ πᾶσαν ἀνθρωπίνην δόκαν ὡς ελόν καταπατήσας, καὶ γενόμενος κατὰ τὸ δυνατὸν ιοειδής και Χριστοείκελος. ξη'. Οὗ καὶ τὸ πανίερον καὶ τληπαθές σκήνωμα, 67. Ergo rei fama diu didita, veniebat ad eum plurima multitudo, quibus signo crucis formato benedicens, salutansque, et placide alloquens, di mittebat. Atque id agebat biduo. Dominico autem die, quo commemoratio sancti et gloriosi martyris Mene celebrabatur, consueta dicta psalmodio, sumptaque eucharistia, et oleo pro more membra inunctus sublatis manibus orans, circa horam sextam ubi sensit se viribus destitui, jussit tacite ut cerei incenderentur; atque ita fratribus psalmum incipientibus Beati immaculati, cum ad secundæ sectionis versiculum pervenissent dicentem In æternum non obliviscar juɛlificationum tuarum, quia in ipsis vivificati me (i), ibi his astantibus sanctam animam suam emisit, appositusque est justiø a sæculo, is qui in tota vita sua pro justitia persecutionem passus fuerat; sanctis, sanclitatis amator et operator; martyribus, martyrum studiosus et certaminum socius ac patientissimus; apostolis, qui eumdem ac illi fidei studium decurrerat; prophetis, qui pari ornatus fuerat a Deo charismate, eorumque confirmaverat rebus suis gestis vaticinia; quandoquidem Emmanuelis incarnationem sacris symboli somnino esse honorandam asseruerat; sanctis angelis cunctis, qui omni conatu mmulatus fuerat, carne licet vestitus, conversationem illorum; Deo denique omnipotenti, et gloriæ Domino Regique universali, is qui terrena omnia circumscripta regna, præ Dei timore flocci fecerat, et quamlibet humanam gloriam ceu lutum calcaverat, factus denique quantum licebat Deo Christoque similis. 68. Sacratissimum et patientissimum corpus ῆς προῤῥηθείσης χερονήσου πρὸς τὴν Πρίγκιπον ejus ex supradicta peninsula ad Principum insuPsal. XVIII, Exstat in Sirmondiana editione Theodori nostri Testamentum.