vobis crucifaus 9? Si vero ita credidimus, ut ip- θεσθαι, οἷς κατ᾽ ὀφθαλμοὺς Ἰησοῦς Χριστός προεγ sum Christum crucifixum videamus; merito ipsum semper experimentes, non fallimur. Quod enim intellectu propter absentiam cernitur, nisi sensu per picturam cernatur, nequit etiam et intellectu conspici. Epigramma Constantini qui Fons intelligibilis sapientum documentorum, Profundens scaturigines rectorum dogmatum, Omnibus mortalibus ostensus fuisti vere Pater. Quocirca me Constantinum precibus tui protege. 91 Galat. III, 1. ράφη, ἐν ὑμῖν ἐσταυρωμένος; Εἰ δὲ οὕτω πεπιστ τεύκαμεν, ὡς αὐτὸν Χριστὸν ἐσταυρωμένον τεθεᾶσ θαι· εἰκότως αὐτὸν εἰκονίζοντες πάντοτε, οὐ διασ φαλλόμεθα. Τὸ γὰρ νοερῶς δι' ἀπουσίας βλεπόμένον, καὶ αἰσθητῶς διὰ περιγραφῆς εἰ μὴ βλέποιτο, ἀπολέσειεν ἂν καὶ τὸ νοερῶς ὀπτάνεσθαι. Theod. Stud. librum descripsit. Πηγὴ νοητή πανσόφων διδαγμάτων, Βλύζουσα κρουνοὺς ὀρθοδόξων δογμάτων, Πᾶσι δέδειξαι τοῖς βροτοῖς ὄντως, Πάτερ. Οθεν με Κωνσταντῖνον εὐχαῖς σου σκέπε. ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΑΣΕΒΩΝ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΙΓΝΑΤΙΟΥ, ΣΕΡΓΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΕΦΑΝΟΥ, ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΡΙΣΤΟΜΑΧΩΝ, ΠΡΑΩΤΟΝ ΜΕΝ ΔΙ' ΕΜΜΕΤΡΩΝ ΣΤΙΧΩΝ ΙΣΑΡΙΘΜΩΝ ΑΥΤΟΙΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΩΝ, ΕΠΕΙΤΑ ΔΕ ΔΙΑ ΠΕΖΗΣ ΛΕΞΕΩΣ ΟΜΟΥ ΤΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΣΕΒΟΥΣ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ EJUSDEM REFUTATIO ET SUBVERSIO IMPIORUM POEMATUM JOANNIS, IGNATII, SERGII, ET STEPHANI, RECENTIUM CHRISTOMACHORUM: PRIMUM QUIDEM VER SIBUS PARI CUM IPSIS IPSORUM NOMINIBUS NUMERO DIMENSIS. ALIISQUE; TUM SOLUTA ORATIONE SIMUL CUM IMPIA IMPII DOGMATIS DELINEATIONE. JOANNIS. ΙΩΑΝΝΟΥ. ACROST. Χριστοῦ τὸ πάθος ἐλπὶς Ιωάννῃ. Chrisi passio spes Joanni. Auream Christi efigem exhibent divini orato- ΒΧ ρυσογραφούσι res Secundum voces prophetarum, non spectantes infima. Nam paria loquentium spes est fides divina. Resurgentem vero errorem [vel umbras pinguentium] delineatorum Aperte proculcant, ut Deo exosum. Quibus consentientes [Imperatores, qui gerunt coronas, Χρισ Τόν θεηγόρο Ῥ ήσει προφητῶν, μὴ βλέπ Ο ντες τοῖς κάτ 2 Ἡ σηγόρων γάρ ΕΛΠΙΣ ή θεοπιστί Σ κιογράφων δὲ τὴν π λίνδρομον πλάνη Τ' ρανῶς πατοῦσιν ὡς θ εῷ μισουμένη Ο ἷς συμπνέοντες οἱ? Ο ροῦντες τὰ στέφ 1 Ἡ ψοῦσι φαιδρῶς Σ ταυρὸν εὐσεβεῖ κρίσε AGROST. Ἰγνατίῳ καύχημα ἐννοεῖν σταυρόν. Ignatio gloria crucem intelligere. Ut confirmes in mortalibus divinum cultum, o Ι να κρατύνης τοῖς Κάτω σέβας, λόγ 1 Verbum, Attolunt splendide crucem pio judicio. IGNATII. ΙΓΝΑΤΙΟΥ.

σίντε τὴν σὴν ἐμφ νῆ δείξῃς πλέο Ν Εt cognitionem tui clariorem præbens: Et τον δέδωκας ΣΤΑΥΡΟΝ ἐγγράφειν μόνο Ν Lego edixisti ut crux sola effingeretur. εξιοῖς δὲ τε Χ νικῆς ὕλης ϋπ Ο Dedignaris vero ex materia artificiali γραφεῖσθαι, δ Η λον ὡς πρὶν ἐνθάδ Ε. ; γὰρ αὐτὸν νικοποιὸν οἱ Μ έγιστοι ἔγχ ράττουσι ΣΕΡΓΙΟΥ. δεσπότα 1 τύπον Ν. AGROST. Σέργιον ἀνύψωσε σταυρὸς ὡς πῶς ὁ Μωσής εἷλεν ρχὰς ἐν τύπ Ιράν κρατήσας. Ν ῦν δὲ πιστῶν τὸ κλέο Σ μα κραταιὸν ΣΤΑΥΡΟΣ ἔστησε πλάνη Σ. Ξεν γὰρ ὧδε ψυχόλεθρον ἐν βί ελμα τέχνης, Ω ς κεκρυμμένον βέλο Σ ἀθέσμου Σ υστραφέν, ήρθη μάλ Δ. λίγμα γάρ οὕτως ἰδόσι Χριστόν φέμι Σ. ΣΤΑΦΑΝΟΥ. Ita pingi in parietibus, sicut isthic antehac scilicet. Ecce enim [crucem] ipsam maximi Imperatores Tanquam victoriæ affectorum insculpunt typum. SERGII. σώσας. Sergium exaliavit cruz ut servatrix. Manifeste Moses expugnavit principatus in typo Hostem devincens. Nunc autem fidelium gloria Grus, torrentem validum stitit erroris. Hic enim depictum animas perdens in vita Simulacrum artis, tanquam occultum telum Impetu iniquo contortum, penitus sublatum est. Sic enim sentire par est eos qui norunt Christum. STEPHANI. ACROST. Στεφάνῳ καύχημα σταυρὸν ἐννοεῖν. Stephano gloriatio crucem intelligere. πιστῶν, Κ αἱ σέβας θεῖον, Λόγ Ε, ζωοποιόν τῶν π θημάτων τύπο Ν ωκας ἡμῖν ΣΤΑΥΡΟΝ, εἰς σωτηρία Ν. λως δ᾽ ὅπερ πρὶν ἐγ χ αραχθὲν ἔπλετ Ο Ηλες εἰκόνισμα, τ Η ν πλάνην, Λόγ Β. 1ος γὰρ οὗτος ἐ Μ φρόνως πᾶσι πρόπε 1, προσπαγείς ἔσωσ ς, αὐτὸ καὶ σέβει Ν. τὴν πύλην τῆς χαλκῆς ὑποκάτω τοῦ σταυροῦ στον εἶδος, καὶ πνοῆς ἐξηρμένον, στον γράφεσθαι μὴ φέρων ὁ δεσπότης. η γερα, ταῖς γραφαῖς πατουμένῃ, και τον κλῷ τῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ. Ετερον χερίττιι τὸν τρισόλβιον τύπον, Γεύρημα ετῶν, ἐν πύλαις ἀνακτόρων. ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ. Οἱ ἡ ἀντιχὶς ἡ διὰ μέσου ἀκριβῶς ἐπὶ πάντων τῶν πίχων, μήτε μὴν διατέμνουσα συλ λαβήν. ACROST. Χριστὸν τοπάσαι γραπτὸν, αἴνεσις. ριστός θεός μέλποι Τ ὁ καὶ βροτός θ᾽ ἅμ 4, Ο άνεμος Αγνής, φῶς Ο περ κόσμον θέε Ι. καλα τοῦδε ΓΡΑΠΤΟΝ ἐξαῖρον πλάνη Ν, τίζον φάλαγγας τῶν ᾿Α τασεάλως τός χνην λεγόντων τοῦ Σ έβειν ἃ μὴ θέμι Σ. σπούν όλοιτο πᾶς Ἀνήρ, ὃς οὐ θέλε Ι δεῖν Ἰησοῦν ταῖς Ι σαις βροτῶν θέαι Σ. = Columen fidelium, et cultu divino venerandum, o Verbum, Vivificum Passionis typum Dedisti nobis crucem, in salutem. Expressam autem antea contra fas Repræsentationem, quæ error erat, sustulisti, o Verbum. Hanc enim legem sapienter omnes servare decet, Id nempe colere, cui tu affixus nos servasti. In portam æram sub cruce. In specie muta el vacua spiritu Christum depingi non ferens Imperator, Materia terrestri, quam scripturæ proterunt, Leo cum filio novo Constantino Crucis imprimit ter felicem typum, Fidelium gloriam, in portis palatii. ORTHODOXI. Cum acrostichis accurate in versibus singulis per medium ducta est, neque syllabam dividit. Christum collocare pictum, laus est. Celebretur Christus Deus simul est homo, Germen Virginis, lux que mundum perlustrat. Effigies ipsius picta, errorem dissipat, Cædit phalanges eorum qui improbe Aiunt hanc esse artem colendi ea quæ nefas colore. Igitur pereat, quisquis recusat Agnoscere Jesum in forma mortalibus communi. ACROST. Θεοτόκῳ ἔννομος αἶνος, ὡς αἰσίᾳ. Deiparæ laus competens, ut auspicats. είως τοχεύεις, ὡς Ἐν ἀσπόρῳ τρόπο. κ σοῦ προῆλθε τοῦ Νέου πύλου φάο Σ, τῶν Χερουβίμ ΔΙΝΟΣ, ἡ πρὶν αἰτί 4, Leo Isaurus, et Constantinus Copronymus. Divinitus paris, utpote sine semine. Ex te ceu novo cœlo prodit lumen, Cherubinorum gloria, antea eorum conditor,

Noctem imminuens omnis vetusti erroris. Quem ulnes complecteris, et prorsus pictum gestas, Divina specie fulgentem in tua imagine, Tanquam Dominum, et tuum vere filium. ΑΤ ὴν νύκτα μειῶν τῆς Ο λης πλάνης Ὁ ν ἀγκαλίζῃ, καὶ Μ άλα γραπτόν Κ' εκασμένον (α) σῇ θει. Ο ειδῶς Ὣς Δεσπότην τε καὶ Σ ὸν ὄντως ACROST. Θεοδωρῳ εὐσεβές Χριστὸν αἰνέσαι. Theodoro pium est, Christum laudare. Θ εὸς πρὸ σαρκὸς ἦν Ἐν οὐ γραφῆς Deus ante carnem assumptem erat in specie quæ pingi non posset. Nunc vero postquam caro factus est, delineationem admittit. Surculum enim, quem Christum veneranda peperit, Manifestum est pingi posse secundum ipsam ab eo, Cui innatum est ut intueri possit ejus filium, Elidentem eum cui mens expers luminis, Tanquam adversantem sententiæ omnium divinorum virorum. Ἐ πεὶ δὲ νῦν σὰρξ, τὴν Ὑ πογραφὴν πάλα Ι. φέρει Κ εἰκὸν 1, υδέ Α, θέ φέρε Ι. Ο ρπηξ γὰρ ὅνπερ ΧΡΙΣΤΟΝ ἡ σεμνή τέκε Ν, ῆλον κατ' αὐτὴν ὡς Ἐ πίγραπτος του Β, ' καὶ πέφυκε προσ λέπειν αὐτῆς τέκο Σ, Ῥ άσσον τὸν οὔτι φῶς χοντα τὴν φρέν 4, Ὡς ἀντίδοξον πᾶ Σι θείοις ἀνδράσ Ι. ACROST. Θεοδώρῳ θαύματα σταυρὸς εἰσάξων. Theodoro miracula crux allatura est. Admirandam arborem, utpote Deo conjunctam, tu me Cogita, quæ virtutem accepi ad solutionem orci; (Passi Christi crux eloquitur prior.) Rorem enim effundo valde mirabilium affectorem, Ut qui mundum defluentibus guttis prorsus irrigat: Vires præbens, et quid non eorum quæ ad beatam vitam attinent? Quorum promptum non est numerum perscribere. Christus pingatur; ne erretis, o deceptores; Non secundum divinitatem, sed prout carne mortalis apparuit: Cum secundum utramque debeat notus esse naturam: Ex patre habens ut pingi non possit, ex matre ut possit: Nulla carens proprietate utriusque generis: Quandoquidem perfectus est. Quomodo, vel una quapiam re carens, Prorsus perfectum esset homo factum Verbum? Deesset vero ipsi aliquid, si pingi non posset, Neque id exiguum, sed natura una tota: Siquidem prima in illo occurrit humans form species. Quam tu prava ratione, velut errorem, abrogans, Christum calumniari et abnegare te puta. Ejusdem. Θ αυμαστὸν ἔρνος, ὡς θ εῷ πλακέν, σύ μ Ε, ἰληφὸς ἰσχύν εἰς Αδου λύσιν, νόε Ι. Ὁ τοῦ παθόντος ΣΤΑΥΡΟΣ ἐκλαλεῖ φθάσα Σ. Δρόσους ὕω γὰρ θαυ Μ ατουργίας Ὡς κόσμον ἀρδει ταῖς ποῤῥοίαις μάλ Δ. ἅπα Ε. Ὁ ώσεις παρέχων, καὶ Τί τῶν οὐκ εὖ βί 9; Ω ν οὐ πρόσεστι τοὺς Αριθμούς ἐγγράφει Ν. Χριστὸς γράφοιτο, μὴ πλανᾶσθε δὴ πλάνοι. Οὐ θειότητι, σαρκὶ δὲ βροτός φάνας. Αμφοῖν ὀφείλων γνωστός εἶναι τὰς φύσεις. Ἐκ πατρὸς ἄγραψ, ἐκ τεκούσης γραπτέος· Μηδὲν παρεὶς γνώρισμα τοῦ διπλοῦ γένους· Ἐπεὶ τέλειος. Ἐνδέων τί πως μόνον Ο παντέλειος εἶεν ἀνδρωθεὶς Λόγος; Λείποιτο δὴ μάλιστα, μὴ γραπτὸς πέλων, Οὐ μικρὸν ἁπλῶς, ἀλλὰ τὴν ὅλην φύσιν· Εἴπερ βροτοῦ πρώτιστα μορφῆς ἰδέα. Εν δυσλογῶν σύ, καὶ καθαιρῶν ὡς πλάνην, Χριστὸν δυσειπεῖν, καὶ συναρνεῖσθαι νόει. Τοῦ αὐτοῦ. Χριστοῦ γραφέντος φροῦδος εἰδώλων πλάν Η. Ρομφαία ταύτης ἐξέλιπεν, ὡς 16 φυτὸς ἀντανίσχει τῷ AGROST. Χριστοῦ ἡ εἰρήνη. Christi pax. Christo depicto evanuit idolorum error, Romphæa ipsius erroris defecit: ut ecce Lucis imago expugnat tenebras, Ι νδαλμα σκότε 1, (α) Gretserus legit κερασμένον, mistum tuæ magini, etc.

ισκία στον ἐν κάρα φοροῦν do P. Cruce adumbratum in capite gestans ensem. ἐρ καθεῖλε τοῦ σκοτάρχου τὰ κράτ Η, Illo enim robur principis tenebrarum delevit, τάναξ, κάτωθεν ἡμᾶς έλκυω Ν, τεθεικώς, οὐρανῶν δώσας κλέ Η. Τοῦ αὐτοῦ. Omnium rex, nos ab imo attrahens, In alto collocans, coelestem dans gloriam. Ejusdem. ACROST. Θεοτόκῳ αἴνεσις. Dei matri laudatio. φανείς σὰρξ, καὶ γράφοιτο σάρξ ἄρ Α. ως ὀφθεὶς ὑλικῶς φιλεῖ φάνα Ι. γάρ δ Σωτὴρ τί βλέποιτο τί βλέποιτο κἀνθάδ Ε. δεν ὕμνος, οἷς ἔστι βλέπει Ν. Χερουβὶμ ὡς Θεός πόῤῥω θέα Σ, ἑαυτὸν δουλικὴν μορφὴν φέρε Ι. LA! πῶς πάρεστιν ἐγγεγραμμένο Σ! Τοῦ αὐτοῦ. Deus qui caro apparuit, sane ut caro pingatur. Qui in materia visus est, in re materiali amat conspici. Hymnis enim celebrari debet a cunctis, quibus licet ipsum intueri. Quis sit Servator, etiam hic aliquatenus cerni possit. Qui cherubinorum visum excedit, ut Deus, Demittens seipsum servi formam gestat. O prodigium! quodammodo fit præsens cum pingitur. Ejusdem. Ecce Christus ibi depictus est: ACROST. Ιαμβικὴ ἔρευξις. Iambica eractatio. γραφείς Χριστός ἐστιν ἐνθάδ Ε. πος ώπται· καὶ γὰρ εἰ καὶ παγκράτω Ρ, παρείς βροτοῖς. Μήπως δή τό γ γίνοιτο τοῦ παλαμναίου νέο Υ. · μάθοι πᾶς, ὡς μέροψ, ἀλλ᾽ οὐκ ἄσαρ Ξ, ἑαυτοῦ μάρτυς ἐγγραφείς πέλε 1, ὁμοίως ὡς σαφῶς δεδειγμένο Σ. Τοῦ αὐτοῦ. εφεῖται Χριστὸς ὡς σαρξ, κἂν λόγος. ς θεόφρων τοῦτο φῇ νῷ πανσόφῳ. φορῶν γὰρ ἀνδρόμορφον εἰκόνα. καταργῶν τῷ θεοσθενεῖ κράτει. οι απέδες, ο βροτοῖς πλάνη τόδε. τα τῶν λοιπὸν ὁ σκηπτροκράτωρ, ε τέ τιε βεταρίσματα πλάνα. Τοῦ αὐτοῦ. [ειστός και γραπτὸς ἐκλάμπει πάλιν, ἀντι δίξης παυρικοῦ δῆλον τύπου. τι γὰρ τὸν εἰς ἀεὶ κατηφόρως· νὰ παίζων αἵρεσιν λαοπλάνον. περ λέγη πως, ὡς θεοκρίτῳ ξίφει, ξας, πιείλεν ὁ κράτιστος Δεσπότης. ΙΩΑΝΝΟΥ. γραφούσι Χριστὸν οἱ θεηγόροι · προφητών, μὴ βλέποντες τοῖς κάτω. γογραφούσι μὲν Χριστὸν οἱ θεηγόροι, ὦ ΓενΕτὼ γὰρ σοι εἵληπται πεφυσιωμένῳ, τὸ χρυσ σεῖν· οὐ μὴν ῥήσει προφητῶν ἁπλῶς, ἀλλ᾿ αὐτοψία ὑπειληφότες· Ὁ γὰρ ἑωράκαμεν, 1. βροτοῖσι. Homo conspectus est; etenim, quamvis omnium rex, Nulla re non similis est hominibus. Ne vero inde Derodat aliquid scelerata mens. Ut ergo discat quisque, hominem illum esse nec carnis expertem, Recte sui ipsius fit testis cum pingitur: Quippe nostri similis manifeste demonstratur. Ejusdem. Christus depingitur ut caro, licet Verbum sit. Quisquis divina sapit, hoc confitetur mente prudenti. Venit enim gerens humanam speciem: Per illam dissolvens divina potestate Omnem umbram, quæ mortales decipit. Justa faciens sceptri moderator in posterum Sustulit hoc modo nugas fallaces. Ejusdem. 1. Christus ibi pictus rursum fulget. Non utique ut adversetur crucis typo: Siquidem illam semper gestat in capite: Sed ut dissipet hæresim populi deceptrioem. Quam verbo, velut divini judicii gladio, Jugulans, sustulit Dominus potentissimus. JOANNIS. Auream Christi effigiem exhibent divini oratores Secundum voces prophetarum, non spectantes [infima. Christum quidem oratione describunt divini scriptores, vir egregie: hanc enim tu vocas, cum inflaris ac tumes, picturam auream: nec tamen simpliciter prophetica dictione, sed quem proprio NOTE. In aliquibus impp. orthod. nummis facta aversa exhibet Christi vultum retro ad ipsius capud apposita is effigie.

S. Th αἱ χεῖρες ἡμω πρὸς δὲ τὰς ὑποκειμένας ὑποθέσεις ζωῆς. Οὐδ' οὐ μὴν μὴ Juod enim vidimus, inquit, oculis φησι, eximus, et manus nostræ contrevitæ 1. Neque vero humilia omnidad ea quæ sibi proposuere, agruoculum referentes: alibi quidem entes in præsepi reclinatum: alibi nunc vero ambulantem gestatum ulnis. Et nunc quidem sedena fontem s '; alias descendentem Capharnaum 4, dentem in montem 5. El quid opus ina recensere, quæ multis modis licet eque ea solummodo quæ supra sunt? sa est tua propositio, ex utraque parte. lesurgentem vero errorem delineatorum. Aperte proculcant, ut Deo exosum. Quibus consentientes, qui gerunt coronas. Quoniam absurda consuevere alia ex illis equi, nunc alia ordine procedunt. Quos appelgitur umbrarum effctores, nisi videlicet picto- ? quem deinde redivivum errorem, nisi manifeste aod Christus pingatur? Ο linguam Christi oppunatricem; Quomodo igitur redivivus error? qua- ¿enus similis est idolorum fictioni. Igitur ad priora revolvimur, cum nos non regeret • Dominus, neque esset manifestatio Trinitatis, ac proinde idolum Christus esset ante incarnationem depictus. Jam Hebræi vicere, erravere qui a Christo nomen habent, Judaizare necesse est. Obstupuit colum super hoc, et exhorruit vehementer 7, dicit Dominus: duo enim mala fecit Joannes: qui et Christum idolum vocavit, et ipsum sibi odio esse mentitus est. Deo Ο νον αὐτὸν ὀπταζόμενοι· πῆ δὲ μητρικαῖς ἀγκάλαι βάσταζόμενον· καὶ τοτὲ μὲν καθεζόμενον οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ· τοτὲ δὲ ἐπὶ τῆς θαλάσσης περιπατοῦντα • ὄμμα περιάγοντες· πῆ μὲν ἐπὶ φάτνης ανώ καὶ ἄλλοτε καταβαίνοντα εἰς Καπερναούμ· ἄλλοτε δὲ ἀναβαίνοντα εἰς τὸ ὄρος. Καὶ τί δεῖ τὰ μυρία και οὐκ ἀποπληρωτικῶς τοῖς ἄνω; Ὥστε διάψευσταί σοι τὸ πρόβλημα κατ' ἄμφω. ταλέγειν, ἅπερ πολυτρόπως παρίστησι βλέπειν, καὶ Σκιογράφων δὲ τὴν παλίνδρομον πλάνην Τρανῶς πατοῦσιν, ὡς θεῷ μισουμένην. Οἷς συμπνέοντες, οἱ φρονοῦντες τὰ στέφη. Ἐπειδὴ τοῖς ἀτόποις ἄτοπα ἀκολουθεῖν εἴωθεν, καταλλήλου πρόεισι καὶ τὰ δεύτερα. Τίνας οὖν τὴν παλίνδρομον πλάνην, ἢ προφανῶς τὸ Χρ τὸ ἀπαρχῆς ἀνεδράμομεν, ὅτε οὐκ ἦρχεν ἡμ ριος, οὐδὲ ἡ τῆς Τριάδος φανέρωσις, κάντ σκιογράφους, ἢ δηλονότι τοὺς ζωγράφους; τίν δωλον Χριστὸς πρὸ σωματώσεως γραφόμ Ἑβραῖοι νενικήκασι, καὶ οἱ Χριστώνυμοι έγγεγράφθαι; Ὢ Χριστομάχου γλώττης! πᾶ ται, καὶ δέον Ἰουδαΐζειν. Εξέστη ὁ παλίνδρομος; ὡς τῇ εἰδωλοποιίᾳ ἐοικυῖα. Οὐκ τούτῳ, καὶ ἔφριξεν ἐπὶ πλεῖον, λέγει δύο καὶ πονηρὰ ἐποίησεν Ἰωάννης· Χρ φάμενος, καὶ ἑαυτὸν μεμισηκέναι κα Θεῷ γὰρ, φησί, μισουμένην. Αλλ' καθ' ἡμᾶς εἴδει, ὁ Χριστιανισμὸς γράφων Χριστὸν καὶ προσκυνῶ· ὤπται, ἵνα γράφηται· ἵνα οἱ ἐρ τοῖς εἰδώλοις, ἔχωσι προσκυνεῖν Χριστύρι. Οὐ γὰρ πλάνη ἡ ἀλήθε δρόμησεν εἰδωλολατρικῶς, ἀφ' οὗ ριος, καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν: τότ θήσεται· ἐν προθύροις ἡμῶ θων τὸν λαὸν ἐν πλάνῃ εἶν φθῇ ὁ ἄνθρωπος τῆς ἀρ πείᾳ μορφῇ εἰδογραφούμενον. ωλείας, ὁ ἀντικείμενος πάντα λεγόμενον Θεὸν μὴ ἡ εἰκὼν ἐξουδενωθ χρίστου παρουσίας, οὗ σὺ ἡ enim, inquit, exosum. At non sic res est, ο Christi conviciator. Neque enim error veritas est, nequet revoluta est ad idololatriam, ex quo Deus visus ese in nostra specie, Christiana professio, dum usquin hodiernum diem Christum pingit et adorat. Idcirco enim visus est, ut pingeretur: ut qui adorare idola consueverant, Christum possent adorare hu, mana forma depictum. Nam quandiu Deus Dominus et illuxit nobis 8, tunc idololatria cessabit: observantibus nobis quasi in limine adventum Antichristi, cujus in videlicet præcursor es, suadens populo ipsum in errore versari: ut sic reveletur homo peccati, filius perditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur º. Enimvero si imago despecta non fuerit, neque prototypum negabitur. Attende tibi ipsi, sodes: tuus ἀρνηθείη. Επεχε σεαυτ enim est redivivus error, exorsus nimirum jam pridem a falso conventu, postea interruptus, ac denuo tanquam e cœno ebulliens. III. At, inquit, Deo exosum, e terra loquens, ex ore diaboli garriens. Non Deo exosus, o amens, sed et vehementer dilectus. Quomodo enim quod fileri odit, hoc factum est? Nihil enim aliud habet prius homo in suis proprietatibus, quam ut ejusmodi sit qui pingi possit. Quod vero ejusmodi cum μένη, εἶτα διαποπεῖ βουρκανικῶς. δρομος πλάνη, ἐκ τοῦ ᾿Αλλὰ, φησί, θεῷ ὁ ἀπὸ στόματος δ μένη Θεῷ, ὦ ματα Ἐπεὶ πῶς ὅ ἐμί γὰρ ἄλλο ἄνθρωπος, ἢ τὸ τι 1. 2 Joan. 1V, 6. 3 Joan. VI, 19. 4 Joan. II, 12. * Matth - Ti Thess, II, 3, ἐν '

· εἰκονίζεσθαι, τοῦτο οὐκ ἄνθρωπος, ἀλλ' ἔκ- est, ut pingi possit, non istud homo; sed abor12. τας τί ἐξ ὧν ματαιολογεῖς συνάγεις εἶναι Χρι- , τὸν ἠγαπηκότα δι᾿ ἄκραν ἀγαθότητα γενέσθαι ωπον ἀληθῶς κατὰ πάντα; Πῶς δὲ καὶ τῷ ψ τὸ ὅμοιον ἀνακαθαίρων εἴη ἂν, καθά φησιν ὁ ό αγών κράτιστα, εἰ μὴ ὁμοίως ἡμῖν ἐγγράφεται; τεταί σοι ἄρα αντιφατικῶς λέγειν τῷ Θεολόγῳ, ἀνομοίῳ τὸ ἀνόμοιον ἀνακαθαίρειν. Πῶς δὲ καὶ αυθήσεται ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου ἀνειληφέναι ἂν τὴν σάρκα, εἰ μὴ ἐπ᾽ ἴσης ἡμῖν ἐξεικονίζοιτο; * γὰρ ἀνάγκη οἷον τὸ γεννῶν, τοιοῦτον εἶναι καὶ γέννημα· ἐπείπερ καὶ εἰκὼν πᾶς υἱὸς τοῦ φύτας· καὶ οὐδὲν οὐ μὴ τῶν φύσει προσόντων τῇ τὰ ἀπολείποιτο φέρων ο γεννηθείς. Εν δὲ καὶ πον τῶν ἐνόντων ἡ ἐξεικόνησις τοῦ σωματικού ακτῆρος. Εἰ τοίνυν μὴ ἐξεικονίζοιτο, οὐκ ἐξ αὐ τὸ σῶμα δηλονότι, ἀλλὰ ἀλλότριον· καὶ ζήτει ἂν τοῦτο, ἢ οὐράνιον, καθά φησι Οὐακεντῖνος· ἤ λικὸν, καὶ τοῦτο ἄποσον, καὶ ἄποιον, ἀναφὲς καὶ λάφητον, ἄτροφον καὶ ἄϋπνον. Δεῖ γὰρ ταῦτα πλεῖον τούτων συνελθεῖν ἐν τῷ μὴ πεφυκότι Στι ἐγγράφεσθαι. Κἀντεῦθεν οὐκ ἔδωκεν μὲν ὁ ρωτὴς τὸ ὑπὲρ ἡμῶν τίμημα τῷ θανάτῳ, ὡς ·· ὁ θεῖος Βασίλειος· οὐ διέκοψε τὴν τοῦ θανά βασιλείαν δι' ἑαυτοῦ. Εἰ γὰρ ἀλλο μὲν ἦν τὸ βανόμενον ὑπὸ τοῦ θανάτου, ἄλλο δὲ τὸ παρὰ τοῦ που προσληφθὲν (πῶς δ᾽ ἂν οὐκ ἄλλο, εἰ μὴ πως ἡμῖν ἐγγράφοιτο;) οὐκ ἂν μὲν ἐπαύσατο τὰ ποὺ ἐνεργῶν ὁ θανατος, οὐκ ἂν δὲ ἡμέτερον κέρ ; ἐγένετο τῆς σαρκὸς τῆς θεοφόρου τὰ πάθη. Οὐκ έπανε δὲ τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκί· οὐκ ἐζωονήθηκεν ἐν τῷ Χριστῷ οἱ ἐν τῷ ᾿Αδὰμ ἀποθνή αντες· οὐκ ἀνεπλάσθη τὸ διαπεπτωκός· οὐκ ἀνκανάλι τὸ κατερραγμένον· οὐ προσῳκειώθη τῷ σαν τα διά τῆς ἀπάτης τοῦ ὄφεως ἀλλοτριωθέν. Ταῦτα τα τόσα ἐναιρεῖται παρὰ τῶν ἄγραπτον σῶμα λεγόντων ἔχοντα τὸν Κύριον παραγεγενῆσθαι, ἤτοι ουράνιον ἐπίσης γὰρ ὁ μῦθος βλέπει. Επίσχες οὖν τῆς πλεις, εἰ βούλει, άνθρωπε, καὶ γνῶθι ὅτιπερ άνθρωπος ἀληθῶς γεγονώς ὁ Χριστὸς, καὶ λογογρα εῖσθαι και ζωγραφεῖσθαι ὑπὸ τῶν θεηγόρων διο τγόρα, Τῶν μὲν, φησί, τῷ λόγῳ κοσμούντων, τῶν τοῖς πίναξιν ἐγχαραττόντων, καὶ εἰς ταυτὸν ἐμοί με φέρει τὴν ἀλήθειαν. Λ γὰρ ὁ λόγος τῆς πορίας διὰ τῆς ἀκοῆς παρίστησι, τοῦτα γραφικὴ κοτώσει διὰ μιμήσεως δείκνυσιν· ὁ αὐτὸς θεοφόρος ἔλεχε, καὶ αὖθις ὧδέ που κεκραγώς· Εγγραφέθα τῷ πίνακι καὶ ὁ τῶν παλαισμάτων ἀγωνοθέτης ριστός· ούπερ τῆς εἰκόνος τιμωμένης, αὐτός ἐστιν τιμώμενος· καὶ ἀτιμαζομένης, αὐτὸς ἐστιν ὁ ἀτιιζόμενος· ἡ γὰρ τῆς εἰκόνος τιμὴ, ἐπὶ τὸ πρωτότον, φησίν, ἀναβαίνει· οὐκοῦν καὶ ἡ ἀτιμία. Λοιν όρα τίνα πατοῦσιν. tus est. IV. Viden' quid ex iis quæ inepte loqueris Christum esse concedas, qui per summam benignitatem homo vere per omnia fieri gestiit? Quomodo vero simile simili purgaret, ut loquitur qui de rebus divinis tractat optime, nisi similiter nobiscum pingeretur? Reliquum est igitur ut Theologo contradicas, et dissimile dissimili purgari asseveres. Quomodo vero credetur ipsum ex sanctissima Virgine assumpsisse carnem, nisi æque atque nos per imaginem repræsentetur? Necesse est enim omnino qualis sit parens, talem et partum esse: quandoquidem et omnis filius imago est illius qui genuit: neque ei qui genitus est quidquam eorum deest, quæ natura matri insunt. Unum vero ac præcipuum eorum quæ insunt, est corporeæ formæ per imaginem repræsentatio. Si igitur per imaginem non representatur, non ex ipsa scilicet corpus est, sed aliunde. Jam quære cujusmodi istud sil: an cœleste, ut ait Valentinus: an angelicum, et idem expers quantiatis et qualitatis, quod nec tangi possit nec contrectari, absque cibo, et absque somno. Oportet enim hæc et multo plura corpori competere, quod non sit aptum ut pingatur. Nec proinde dedit Redemptor pro nobis pretium morti, quemadmodum ait divinus Basilius: nec perfregit mortis imperium per seipsum. Nam si aliud quidem sub imperio mortis fuit, aliud autem quod fuit assumptum, Domino (quomodo vero non aliud sit, nisi perinde ac nos pingatur?), non destitit mors operari quæ sua sunt: neque in nostrum cessere commodum divinæ carnis cruciatus: non interfecit peccatum in carne: non vivificati in Christo sumus, qui eramus in Adamo mortui: non reformatum est quod ceciderat: non instauratum, quod confractum fuerat: non accessit ad Deum, quod per serpentis fraudem alienatum fuerat. Hæc enim omnia tolluntur ab his qui Dominum advenisse aiunt corpus habentem quod pingi nequeat, hoc est coeleste: eodem enim spectal oratio. Discede igitur, homo, ab errore, sodes, ac disce Christum vere hominem factum, a.divinis scriptoribus prædicari eum, qui et oratione celebrari et repræsentari pictura possit. Aliis quidem, inquit, sermone extollentibus, allis in tabula imaginem insculpentibus: sed ad eamdem utrumque ducit veritatem. Nam quæ historica narratio per auditum exhibet, hac pictura silens per imitationem repræsentat, ut idem divinitus aflatus dixit ¹º. Et rursum alicubi clamat: Depingatur in tabula certaminum remunerator Christus: cujus quidem imago cum colitur, ipse est qui colitur: cum illa inhonoratur, ipse est qui ignominia afficitur 11. Nam imaginis honor, inquit 12, ad prototypum ascendit: igitur et ignominia. Vide ergo quem conculcent. 10 Basil, hom. 20 in 40. martyr. t. II, pag. 527. 11 Idem. hom. 18, in Gordium martyr. t. II, pag. 515. ' Idem De Spiritu sancto, t. II, pag. 189.

Quibus consentientes, qui gerunt coronas, Ättollunt splendide crucem pio judicio. V. Quid ais? crux honoratur, dum despicitur Christus? nonne crucis gloria ex honore Christi? Quomodo igitur ipso in imagine conculcato crux exaltatur, ac non ipse magis simul conculcabitur, tametsi extollere crucem videare? Quid eniteris sceptrum ostendere Regi universorum oppositum? cur quod minus est, divinis afficis honoribus: quod majus est, aspernaris? Stulti et cæci, inquit Dominus, quid majus est, aurum, an templum, quod sanctificat aurum 18? Sic et de his, qui videntur crucis effigiem colere, Christi vero imaginem afficiunt, haud dubie licet audire. Esto. IGNATII. Ut confirmes in mortalibus divinum cultum, o [Verbum, Οἷς συμπνέοντες, οἱ φοροῦντες τὰ στέφη, Ὑψοῦσι φαιδρῶς σταυρὸν εὐσεβεῖ κρίσει. Τί λέγεις; δοξάζεται σταυρὸς ἐν ἀτιμίᾳ Χριστοῦ; οὐχὶ δόξα σταυροῦ ἐν τιμῆς Χριστοῦ; Πῶς οὖν αὐτ τοῦ πατουμένου γραπτοῦ, ὑψοῦται σταυρὸς, καὶ οὐχ μᾶλλον συμπατηθήσεται, κἂν δοκοίης αὐτὸν ὑψοῦν; Τί φιλονεικεῖς δεῖξαι τὸ σκῆπτρον τῷ παμβασιλεῖ ἀντίθετον τί τὸ ἔλαττον ἐκθειάζεις, τὸ δὲ μεῖζον ἐξουθενεῖς; Μωροὶ καὶ τυφλοί, φησὶν ὁ Κύριος, τις μείζων ἐστὶν, ὁ χρυσὸς, ἢ ὁ ναὸς ὁ ἁγιάζων τὸν χρυσόν; Οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν δοκούντων τιμῶν τὸν τύπον τοῦ σταυροῦ, ἀτιμαζόντων δὲ τὴν εἰκόνα Χρισ στοῦ, ἔστιν ἀκούειν ἀσφαλῶς. Εἶεν. ΙΓΝΑΤΙΟΥ. Ἵνα κρατύνῃς τοῖς κάτω σέβας, Λόγε. Γνωσίν τε τὴν σὴν ἐμφανῆ δείξῃς πλέον· Νόμον δέδωκας σταυρὸν ἐγγράφειν μόνον, Πόθεν ἡμῖν, ὦ κενολόγε ἔμπεδον, ἵνα κρατύτῃ τοῖς κάτω σέβας ὁ Λόγος, γνωσίν τε τὴν ἰδίαν ἐμε φανή δείξῃ πλέον, νόμον δέδωκε σταυρὸν ἐγγράφειν μόνον; Τοῦτο γὰρ οὐδέπω καὶ τήμερον ἀκηκόαμεν· ἀλλ' ὅτι ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις, παιδεύουσα ἡμᾶς, ἵνα ἀρνη σάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας, σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προσδεχόμενοι τὴν μάκα - ρίαν ἐλπίδα, καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγά λου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ὃς ἔδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀνομίας, καὶ καθαρίσῃ ἑαυτῷ λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν καλῶν ἔργων. Ἐαυτὸν οὖν ὁ λόγος ἔδωκεν εὐδοκίᾳ τοῦ Πατρὸς, καὶ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· οὐχ ἵνα κρίνῃ τὸν κόσ σμον ἀλλ᾽ ἵνα σώσῃ τὸν κόσμον, ὡς αὐτὸς εἴρηκε. Καὶ μὴν καὶ τὸ οἰκεῖον σῶμα, καθὼς πάλιν· Καὶ ὁ ἄρτος, ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μου ἐστὶν, ἤν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς. Τοῦτο δὴ ἐστι κατὰ πρῶτον λόγον τὸ σέβας· αὐτὴ ἡ πλέον εμφανὴς γνῶσις, ὁ νόμος· ἡ τῶν θείων μυστηρίων μετάληψις· εἴπερ τοῦτο ποιεῖν εἰς τὴν αὐτοῦ ἀνάμνησιν, θεοπαραδότως διατεταγμεθα. Εἰ δὲ καὶ ὁ σταυρός· εἶχε καὶ πάνυ εἰκότως· ἀλλ' οὐχὶ ἰσου τίμως, ὑφειμένως δέ· Ἐπεὶ καὶ ἡ λύγχη, καὶ οἱ ἦλοι, καὶ εἴ τι ἄλλο παραληφθὲν ἐν τῷ ζωοποιῷ Et cognitionem tui clariorem præbeas: Lege edixisti ut crux sola effingeretur. VI. Quomodo nobis, perpetuo garrule, ut Verbum mortalibus religionem firmaret, propriamque cognitionem amplius manifestam faceret, legem dedit crucis solummodo pingendæ? Istud enim ne hactenus quidem audivimus: sed quod apparuit gratia Dei salutaris omnibus hominibus, erudiens nos, ut abnegantes impictatem, et sæcularia desideria, sobrie, et juste, et pie vivamus in hoc sæculo, exspectantes beatam spem, et adventum gloriæ magni Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi; qui dedit semetipsum pro nobis, ut nos redimeret ab omni iniquitate, et mundaret sibi populum acceptabilem, sectatorem bonorum operum 14. Seipsum igitur Verbum dedit, ex Patris propensa voluntate, cooperante Spiritu sancto, non ut judicet mundum, sed ut salvet mundum, quemadmodum ipse dixit. Sed et proprium corpus dedit, ut idem rursus: Et panis, quem ego dabo, caro mea est, quam ego dabo pro mundi vita 18. Hic utique præcipuus religionis cultus est: hæc multo manifestior cognitio: hæc lex: divinorum mysteriorum participatio siquidem hoc facere in ejus commemorationem divino mandato jubemur. Quod si erux additur lubenter, idque iure optimo: at non æquali honore, sed multo parcius. Nam et lancea, et clavi, et si quid aliud est adhibitum in vivifica passione, colitur. At illud passum est, hac instrumenta sunt passionis. Sanctum illud est alque divinum: hæc sanctifcala et deifcata. Vide πάθει· καὶ τὸ μὲν τὸ παθὸν, τὰ δὲ τὰ ὑπουργὰ quantum si discrimen. Quomodo igitur quæ scripta sunt prætermittis: quæ non sunt scripta, loqueris? Quomodo cum loqueris, negligis quod præcipuum est, profers quod est levius? Quomodo et istud scriptum esse asseverans, divina traditum lege pronuntias? En stuporem: en dementiam licentiosam. Sic mendacium est: lumen non habet, nedum probationem veritatis. Sed quod ille proponit, denuo retractandum. τοῦ πάθους· καὶ τὸ μὲν τὸ ἅγιον καὶ θεῖον, τὰ δὲ τὰ ἁγιασθέντα καὶ θεωθέντα. Ὅρα ὅση ἡ διαφορότης· Πῶς οὖν ἀφεὶς τὰ γεγραμμένα, τὰ ἄγραφα φθέγγῃ; Πῶς δὲ καὶ φθεγξάμενος, τὸ κύριον παρεῖς, τὸ ἔλατ τον προέτεινας; Πῶς δὲ καὶ προτείνας τοῦτο ἐγγράφεσθαι μόνον, θεονόμως απέφηνας; Ιδε σκαιότης, ἶδε ἀλογία αὐτόνομος· ταιοῦτον τὸ ψεῦδος, οὐκ ἔχον φῶς, οὔτε μὴν ἀπόδειξιν ἀληθείας. ᾿Αλλὰ πάλιν ἀναληπτέον τὸ θεώρημα. 18 Matth. xx111, 17. 14 Joan. xII, 47. 15 Joan. vi, 52.

Lege edixisti ut crux sola effingeretur. Dedignaris vero ex materia artificiali Ita pingi in parietibus, sicut isthic antehac [ scilicet. Χόμον δέδωκας σταυρὸν ἐγγράφειν μόνον. Απαξιοῖς δὲ τεχνικής ύλης υπο Ταχογραφεῖσθαι, δῆλον ὡς πρὶν ἐνθάδε. Όμως οὖν πῶς πάλιν ἀσυλλογίστως κατ' ἐξουσίαν ἀκραίνεται ὁ γεννάδας, ὡς μὴ εἰς ὦτα ἀκουόντων σκούμενος τὸν λόγον; Ανθ᾽ ὅτου δὴ οὖν ὅπερ ἀπὸ καὶ ὁ Λόγος ἐφ' ἑαυτοῦ, τοῦτο ἐπὶ τοῦ σταυροῦ εἰς ἐπῖον σέβας καὶ γνῶσιν πλείονα ἀξιοῖ γενέσθαι; ὡς Η γεγονώς ἄνθρωπος ἄρα. Ἀλλὰ μὴν σάρξ ἐγένετο, τις αραρότως περιγράφεται, ὡς πᾶσα σὰρξ ανθρώτα τεχνικῇ δηλαδὴ ὕλῃ. Τεχνητὴ γὰρ ἡ τοιαύτη έπτα: εἰκὼν, εἴτε ἐν τοίχῳ, εἴτε ἐν πίνακι, εἴτε ἐν ποία οὖν ὕλῃ τεθεώρηται· ὡς καὶ ἡ τοῦ σταυροῦ. με τί σοι τὸ τοιχογραφεῖσθαι ὡς ἰσχυρὸν εἴρηται, πιοὸν ἂν εἰς βοήθειαν; 'Αλλ' ὡς ἀτίμου οὔσης της γαρίδες. Πῶς οὖν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ εἰς σέβας αὐ τοῦ καὶ γνῶσιν εἶεν ἂν; τὸ γάρ τοι τοιοῦτον πάντιμη και μεγαλοπρεπές· καὶ ἀξιωτὸν αὐτῷ μᾶλλον, · καὶ ἀξιωτὸν αὐτῷ μᾶλλον, νεμεσητόν. Εἶπερ ὁ τεχνίτης τὸ ἀφ' ἑαυτοῦ τιμὴν έχειν παρὰ τὸ δι' οργάνου οἰκείου αιρήσοιτο ἂν πίπα· καί γε έφίεται πας φιλοθεάμων τὸν τε γέτην μᾶλλον ἰδεῖν ἐγγεγραμμένον, ἢ τὸ ὄργανον δ' ή ἡ εὐτελνία· εἰ μή τι ἀσώματός ἐστι, καὶ διὰ το έγραπτος· εἰ δὲ ἐντώματος, πῶς καὶ οὐ γρα τές, συνιδεῖν οὐκ ἔστι παντὶ τῷ συνιόντι. Οὐκ σπας τοῦ Θεοῦ τῷ προφήτῃ λέγοντος, Λάβε σε αυτώ τόμον καινοῦ μεγάλου, καὶ γράψον εἰς αὐ την τοπο ἀνθρώπου; Διὰ ποίαν αἰτίαν; ὅτι ὅτε ὁ κινητής Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἐνανθρωπήσεις, τότε δή, Τα χές ἐπ' αὐτῷ γραφίδος ἀνθρωπίνης, καὶ καθ' ἐμεῖς, ὡς ἂν γνῶμεν ὅτι ὁ ἀπερίγραπτος ὢν συν Περί καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, δι' ἡμᾶς καὶ καθ' ἡμᾶς ὥστε καὶ περιγραπτός· καθὰ βοᾷ ὁ τῶν ἁγίων του ρίς. Ὁποτέρως οὖν λάβοις τὴν γραφίδα, περιγραφής ἐστι δήλωσις· ἡ δὲ ἐξεικονίσεως. Τί δὲ καὶ δηλοῖ ἡ Γραφή τοῦ σταυροῦ; οὐ τὸ ζωοποιὸν ξύλον; Τί δὲ τούτο, ἀλλ᾽ οὐχ ὅτι ἐν αὐτῷ ἀπεκτάνθη σαρκὶ ὁ λόγος; Πῶς οὖν τὸ κτεῖναν γραπτόν, τὸ κτανθὲν ἔγραπτον; ἀσύμβατον παντάπασι, καὶ οὐκ ἀκολου θεών λόγῳ φύσεως. Η οὕτω γε καὶ τὸ ἀνάπαλιν ἐπει· καὶ κτείνοι τὸ ἄγραπτον τὸ γραπτόν, ἤτοι τὸ ἐσώματον τὸ ἐνσώματον· οὐδὲν γὰρ ἐνσώματον Σημάτων. Οὐδ' ἂν οἱ τοὺς τραγελάφους ἀναπλάτ Ένας, τοῦτο ἐποίησαν. Μὴ γὰρ οὐκ ἐκένωσε λογχεκθεὶς ἐκ πλευρᾶς αἷμα καὶ ὕδωρ; Μὴ οὐ παρέδωκε τὸ πνεῦμα κλίνας τὴν κεφαλήν; μὴ οὐκ ἱτάφη ἐνειληθεὶς σινδόνι μετὰ ἀρωμάτων; Οὐ ταῦτα εἰσθητά; Οὐ πᾶν αἰσθητὸν γραπτών; Ὁ οὖν τὰ τοι Τσι πεπονθὼς ὁμοιοπαθῶς ἡμῖν, οὐ περιγραπτής μας; ὁ τὰ τοιάδε καταξιώσας παθεῖν (ἐῷ γὰρ λέ πιν τὰ ἔν γενέσει, τὰ μετέπειτα, τὰς ἀτιμίας, τὰς ὄσεις, τοὺς ὀνειδισμούς, τὴν προδοσίαν, τὴν δέσιν, το χλεύην, τάς μάστιγας, τὰ ῥαπίσματα, τὰ Μπούσματα, ὑπὲρ σωτηρίας τοῦ κόσμου, ἐγγράφει #α: ἀπαξιοῖ ἄρα· αὐτὰ ταῦτα δηλοποιῶν κατ' ἐθαλμοὺς ἡμῶν ἐναργέστερον τῆς διὰ λόγου σημα 16 Isa. vill, 1. Vides igitur quemadmodum rursus absque ratiocinatione vir confidentissimus pro potestate pronuntiat, tanquam non apud eos verba faceret, qui possint ausculture? Quamobrem igitur quod Verbum in seipso dedignatur, hoc in cruce ad proprium honorem, amplioremque cognitionem fieri dignum putet? Quippe non est factus homo scilicte. Atqui caro factum est, quæ convenientissime circumscribitur, ut quælibet hominis caro, materia utique ex urte elaborata. Artificiosa enim talis imago appellata est, sive in pariete, sive in tabula, sive in qualicunque materia conspecta sit: perinde atque crucis effigies. Sed cur parietum picturam commemora tanquam validam, cum sit debilis, ad patriocinium erroris? Forte quod ignominiosa pictura sit. Quomodo igitur in cruce ad honorem ipsius et cognitionem juvat? Nam quod utique tale est, honorificum ac decens, ad dignationem ipsius magis, quam ad dedecus pertinet. Siquidem artifes ex se ipso in æstimatione haberi multo prius malit, quam per proprium instrumentum. Et quisquis cupidus videndi est, multo magis optat artificem intueri pictum, quam instrumentum quo perite utitur. Nisi forti incorporeus est, adeoque pingi non potest. Nam si corporatus, quamodo non et pingi possit, nemo intelligat, qui sit mente ac ratione præditus. Annon Deum audis prophetæ dicentem? Sume tibi tomum novi magni, et scribe in eo stilo hominis 16. Quam ob causam? quoniam quando unigenitus Dei Filius factus est homo, continuo usus in eo fuit stili humani: quemadmodum et in nobis. Ut intelligamus eum, qui incircumscriptus est cum Patre et Spiritu sancte, propter nos et secundum nos visum esse, etiamn circumscriptum, ut clamat sanctorum chorus. Quocunque igitur modo stylum acceperis, circumscriptionis indicium est: ciroumscriptio vero, repræsentationis per imaginem. Quid enim vero indicat crucis pictura? non lignum vivificum? quid istud autem declarat, nisi Verbum in ipso sarne occisum? Quomodo igitur quod occidil, pingi potest: quod occisum autem, pingi non potest? Non cohærent ista prorsus, nec sunt naturæ rerum consentanea. Aut sic e diverso res ge habebit poterit quod pingi non potest id occidere quod pingi potest: scilicet quod est expers corporis id quod est corporatum nihil enim corporatum pingi non potest. At ne illi quidem qui hircocervos fingunt, hæc somniarint. Annon enim ille lancea perfossus fudit e latere sanguinem et aquam? non tradidit spiritum inclinato capite? non sepultus est, non sindone involutus cum aromatibus? non hæc sub sensum cadunt? non quod sub sensum cadit, pingi potest? Igitur qui talia passus est, eadem

qua nos patiendi conditione, non est circumscriptus? σίας. Δι᾿ ἣν αἰτίαν, ὦ 'τῶν, ἡ ἀπαξίωσις; προσθετέον Qui talia dignatus est pati (mitto enim commemorare quæ in nativitate, quæ deinceps contigere, ludibria, contumelias, ignominias, proditionem, vincula, irrisiones, verbera, alapas, sputa, pro mundi salute), is pingi scilicet dedignatur: cum eadem illa sic oculis nostris clarius exhibeat, quam valeat oratio declarare. Unde hæc, quæso, dedignatio? Adde et illud igitur, quod non sponte pasκαὶ τοῦτο ὅτι ἄκων πέπονθε· καὶ γὰρ ὁ οὕτω πεπονθὼς, ὕβριν τὸ πρᾶγμα ἡγεῖτα καὶ λεγόμενον πρός τινος καὶ γραφόμενον. Ἀλλὰ μὴν ἑκών· οὐ κοῦν τὸ ἔμπαλιν, ὕβριν λογίσαιτο, εἰ μὴ λέγοιτο καὶ γράφοιτο· ἐπεὶ μηδείς ἐστιν ὃς οὐ φιλεῖ τὰ ὑπὲρ ἀγάπης τοῦ πλησίον οἰκεῖα παθήματα, καὶ λόγῳ καὶ γραφίδι ὑπομνηματίζεσθαι· εἶεν γὰρ ὅτι μάλιστα αὐτῷ κλέος ἄσβετον. sus est. Nam qui sic passus est, contumeliam putat, si quis rem gestam vel narret vel pingat. Atqui passus est volens igitur e contrario contumeliam is sibi inferri putet, si nec dicatur, nec pingatur. Nemo est enim qui non amet ea quæ proximi charitate ipse tolerarit, et oratione et pictura in memoriam revocari: quod id allaturum ei sit decus immortale. VIII. Viden', amentissime atque insipientissime, ut in Deum injurius es? cui videtur Christus declarare, sibi se displicere ac proinde passum esse non sponte. Quale hausisti, et quo ex fæculento impietatis luto, cum evomuisti talium profluvia sordium? Apage hunc fetorem | Rursum interrogo: quomodo pingi non potest qui cerni potest? aut quomodo cum Verbum homo factus sit, natura, habet, ut forma corporea pingi non possit? Est enim ea res ænigmati similis. Quemadmodum si statuet aliquis esse aliquem unum hominem per omnia similem omnibus natura ac veritate: nec competere tamen ipsi, ul aut corporatus sit, aut cernatur, aut contrectetur, aut edat, aut bibat, aut dormiat, aut ambulet, aut confabuletur: neque hanc crucifixum esse, nec mortuum, nec sepultum ejus tamen conditionis ac naturæ, ut hominis specie pictus sit. Quid ergo? non istud ridiculum, et fabulis adnumerandum? et multo igitur magis, aut ex æquo, risus et fabula, si quis de corporato Verbo, quod et per omnia nobis simile omnes conAtentur, dicat e contrario prædicta omnia, contendat autem id unum, fieri non posse ut pictum sit. Nam ut illic circumscriptio omnia quæ negata sunt infert affirmative: sic in Christo picturæ negatio omnia quæ de illo affirmata sunt, tollit negative. Atque ita apparentia et vana imaginatio, et Marcion deñuo exsistit et Manes, et Valentinus, et ex eadem schola Ignatius. SERGII. Manifeste Moses expugnavit principatus in typo Hostem devincens. Nunc autem fidelium gloria Crux, torrentum validum stitit erroris. IX. Videris mihi, vir egregie, ab itinere plano exorsus, in perditionem præceps abreptus. Quid enim tibi Moses videtur, nisi Christi figura, dum in figura crucis, quam extensæ manus exhiberent, Amalec interfecit? Quomodo igitur illic figuras admittens, hic in archetypis alterum ab altero fraudulenter sejungens, solam crucem prolulisti, crucifixum reticuisti? Nunquid glorificabitur securis sine eo qui secat in ipsa 17, ut cum propheta loquar: aut a seipso operatibur instrumentum, sine artifice qui operatur? Non crux per se ipsa erro17 Isa. x, 15. Θρᾷς, ὦ ἀνούστατε καὶ ἀσοφώτατε, ὅτι θεοκατήγορος εἶ; ᾧ δοξάζουσι Χριστὸς ἀπαξιοῦν αὐτὸν ἀπο φηνάμενος· κἀντεῦθεν, ἀκουσιόπαθεῖν. Ποῖον ῥοφή σας, κακ τίνος βορβορικῆς ἀσεβείας ἀπήμεσας τὰ τοιάδε ἀμαρεύματα; φεῦ τῆς δυσωδίας! Πάλιν ἐρωτῶ· πῶς οὐ γραπτὸς ὁ ὁρατός; ἢ πῶς φύσιν ἔχει ένθρωπος γεγονώς ὁ Λόγος, μὴ ἐγγράφεσθαι χαρακτήρι σώματος; αἰνίγματι γὰρ τὸ πρᾶγμα ὅμοιον. Ὥσπερ εἰ ὑποθοιτό τις εἶναί τινα ἄνθρωπον, κατὰ πάντα τοῖς πᾶσιν ἀνθρώποις ὅμοιον φύσει καὶ ἀληθείᾳ. Μὴ ἐνδέχεσθαι δὲ αὐτὸν, μήτε σεσωματῶσθαι, μήτε ὁρᾶσθαι, μήτε ψηλαφσθαι· μήτε ἐσθίειν, μήτε πίσ νειν· μήτε καθεύδειν· μήτε περιπατεῖν· μήτε δια λέγεσθαι· μήτε μὴν ἐσταυρῶσθαι, μήτε ἀποτεθνάναι· μήτε ἐνετάφθαι· μόνον ἐγγεγράφθαι ὡς ἄνθρωπον φυσικῶς ἔχοντα. Τί οὖν; οὐ γελοιῶδες τοῦτο καὶ μυθῶδες; Καὶ μάλα πολλῷ οὖν μᾶλλον, ἤτοι ἐξ ἴσου, ὁ γέλως καὶ ὁ μῦθος ἐπὶ τοῦ ἐνσωμάτου Λόγου, καὶ κατὰ παντα ἡμῖν ὁμοίου ὁμολογουμένου παρὰ πάν των, ἀντιφατικώς λέγειν πάντα τὰ προειρημένα, μόνον δὲ μὴ οἷόν τε αὐτὸν ἐγγεγράφθαι ἐνίστασθαι, Ὡς γὰρ ἐκεῖ ἡ περιγραφὴ πάντα τὰ ἀποφανθέντα εἰσφέρει καταφατικῶς· οὕτως ἐν Χριστῷ ἡ ἀγραφία πάντα τὰ καταφανθέντα περὶ αὐτοῦ, ἀναιρεῖ ἀποφατικῶς· καὶ οὕτω δόκησις καὶ φαντασία, κἀντεῦθεν αὖθις αναθρώσκει Μαρκίων, Μάνης τε καὶ Οὐκλεν τῖνος, καὶ ὁ σύστοιχος Ιγνάτιος. ΣΕΡΓΙΟΥ. Σαφῶς ὁ Μωσῆς εἶλεν Εχθρὸν κρατήσας. Νῦν δὲ πιστῶν τὸ κλέος, ἐν τύπων. ἀρχὰς Ρεῦμα κραταιὸν σταυρὸς ἔστησε πλάνης. Εοικάς μοι, ὦ γενναῖς, ἀπὸ μὲν ὁδοῦ λείας ἦρ. χθαι, εἰς δὲ βάραθρον ἀπωλείας ἀπαχθῆναι. Τί οὖν δοκεῖ σο: Μωσῆς, ἀλλ' οὐχὶ τύπος Χριστοῦ, ἐν τόπῳ σταυροῦ, τῇ ἐκτατικῇ τῶν χειρῶν δείξει τὸν ᾿Αμαλήκ ἀλέσας; Πῶς οὖν ἐκεῖ τοὺς τύπους ἀναλαβὼν ἐνταῦθα ἐπὶ τῶν ἀρχετύπων θάτερον θατέρου κακούργως διαζεύξας, τὸν σταυρὸν προέτεινας μόνον, ἀποσιω πήσας τὸν σταυρωθέντα; Μὴ δοξασθήσεται ἀξίνη ἄνευ τοῦ κόπτοντος, προφητικῶς εἰπεῖν· ἢ ένερα λήσει ἀφ' ἑαυτοῦ τὸ ὄργανον, δίχα τοῦ ἐνεργοῦντος τεχνίτου; Οὔκουν ὁ σταυρὸς ἀφ' ἑαυτοῦ εἶδε τὴν "

(ε)· ἀλλ' ὁ σταυρωθεὶς Χριστός, καθά γέγρα - rem sustulit, sed qui crucifzus est Christus: Απεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουν ἐδειγμάτισεν ἐν παῤῥησίᾳ θριαμβεύσας ἐν αὐτῷ. Σύνες ο λέγει τὰ λόγια· καὶ ἵνα ονεύσω ἐν τῇ ἀποφράσει σου; Ποῖον δὲ καὶ · φής, ἢ τίνα τὴν πλάνην; Ὁρῶ οὖν τηλαυ :: περὶ τύπου σταυροῦ σοι ὁ λόγος, καὶ εἰκό ριστοῦ· εἶτα τὸν μὲν τύπον τῇ κλήσει τοῦ όπου ὠνόμασας σταυρὸν, ὥσπερ καὶ εἴωθεν ἔσθα:· καὶ οὕτως καὶ ἕκαστον παράγωγον· · δὲ τὸ αὐτὸ γὰρ καὶ ἡ εἰκὼν αὐτοῦ κέκληεμα κραταιὸν ἐξεῖπας πλάνης σταθὲν ὑπὸ 5. Ο τόλμης Ιουδαϊκῆς μανικώτερον! εἵπερ δαιμόνιον ἔχειν καὶ Σαμαρείτην ἀποκαλοῦνστους ἐφάνησαν ὑβρικότες. Αναιρετικὸν ἄρα » τῷ μαχητῇ· ἐμερίσθη ἐφ' ἑαυτὸν ὁ Χριστὸς ῦ ἰδίου ὅπλον ἀναιρεθείς. Ω, ὦ τίς ὑποίσει ισφημίαν; Οποία δὲ καὶ ἡ πλάνη, ζητώ μα τι ἀπήχθη πρὸς Ἑλληνικὴν πολυθεῖαν ὁ Χρισ εός, ἀποφοιτήσας τῆς Τριαδικής λατρείας· νήθη Χριστὸς ἄνθρωπος γεγονώς. Φράσαν · 'ταν, τίνες οἱ ἐπλωκότες, τίνες οἱ ἠρνημένοι· γνωκότες τὴν ἄλωσιν, πεισθείημεν τῇ λογοου. Εἰ δὲ οὐδεὶς οὐδὲν τοιοῦτον πέπονθε βλέγεγραμμένον Χριστόν· τοὐναντίον δὲ μάλα βαίωται πιστεύειν εἰς αὐτὸν σὺν Πατρὶ καὶ Ινεύματι, τό τε τῆς θεολογίας δόγμα εἰδὼς, τῆς οἰκονομίας μυστήριον ὁμολογῶν· εἵπερ λλο ἡ τούτου ὁμολογία, ἢ τὸ ἐγγεγραμμένον · Χριστόν· τοῦτο γὰρ τὸ ἄνθρωπον αὐτὸν γεκι ἀληθῶς ἐμπεδον. Ερεύνησον καὶ ἵδε, ὅτι τὸ ῥεῦμα τὸ κραταιὸν τῆς πλάνης οὐ σταθὲν, βλύσαν νεωστὶ πάλιν ἐκ τοῦ πελάγους τῆς ἐς ἐπεβείας, δι' οὗ ἀμφίβολος ἡ Χριστοῦ παρκαὶ ἐν κλύδωνι ἀπιστίας ὁ λαός. Τί γὰρ καὶ ἐντεῦθεν; οὐχ ἡγήσεται τοὺς ἱερούς ὡς εξωλεία; οὐ τὰ θεῖα ἀναθήματα βεβηλώματα; τοὺς θεοφόρος πεπλανημένους; οὐχ ὅ τι ἂν εἶπνι · ἐστιες π' πλῆρες ἀθείας, ἐξ οὗ τὰ περὶ τὴν πίσ ν νερά των πολλῶν, καὶ οἱ κατὰ ψυχὴν θάνατοι; λ' δμοσίωμεν καὶ πρὸς τὰ ἑξῆς. από τις ὧδε ψυχόλεθρον ἐν βίῳ καὶ τέχνης, ὡς κεκρυμμένον βέλος με αθέσμου συστραφέν, ἤρθη μάλα. φές, ὦ γολμηρέ, ψυχόλεθρον ἐν βίῳ, τὸ σωτήκόσμο ὁμοίωμα Χριστοῦ; Βέλος ὁρμῆς ἀθέσμου, σχετικὸν πλάνης; εἴπερ ἀφ᾽ οὗ ἦρκται βλέπειν τὸ πιστῶς ὁ ὑπὸ τῶν νοητῶν ὄφεων δακνόμε αδιδράσκει τοῦ θανατηφόρου τοῦ ὄψεως εἶδος την πάλαι. Οπότε οὐκ ἦν ἐνσώματος ὁ Λόγος, ν, οὐκ ἀπώλλυε. Καὶ νῦν ὅτε ἐσωματώθη τῇ Coloss, 11, 15. 1º Matth. x11, 26. sicut scriptum est: Exspolians principatus et potestates, traduxit confidenter palam triumphans illos in semetipso 18. Intelligis quid dicat Scriptura? cur desipuisti in enuntiatione tua? Qualem porro crucem narras et quem errorem? Planę intelligo de effigie crucis tibi esse sermonem, et de Christi imagine: postea vero effigiem appellatione prototypi denominans crucem, ut nempe mos est nominari, et sic nominatur unumquodque exemplum: Christum deinde, hoc ipsum enim et imago ejus appellatur, exundationem vehementem dixisti erroris a cruce coercitam. O dementiam Judaica pejorem audacia siquidem illi cum dæmonium habere dicerent, et Samaritanum appellarent, minus contumeliosi videntur. Ergo telum bellatorem interemit. Adversus se divisus est Christus 19, proprio telo interemptus. Quis porro talem blasphemiam sustineat? Qualis vero sit et error, aveo discere. Quod est prolapsa ad plurium deorum cultum more gentilium Christiana plebs, abdicato cultu Trinitatis? quod Christus homo factus esse negatur. Dic nobis, sodes, qui sunt qui periere? qui sunt qui negavere? ut agnito exitio tuis sermonibus obtemperemus. Sin autem nemo tale quid passus est, dum Christum pictum cerneret: quin imo e diverso corroboratus ex eo est, ut in ipsum crederet, cum Palre et sancto Spiritu, Trinitatis dogma sciens, et incarnationis mysterium confitens siquidem nihil aliud hujus mysterii confessio est, nisi pictum Christum intueri: hoc enim hominem ipsum vere factum confirmat: considera, et vide, esse te exundationem vehementem erroris, non cohibitam, sed nuper denuo scaturientem ex vetustæ impietatis pelago: per quem et incertus Christi adventus, et plebs in impietatis æstu. Quid enim exinde don credet? non saora templa idolorum esse fana arbitrabitur? non divina donaria piacula? non divinos homines in errore versalós? non quidquid quis nefarium ac plenum impietatis dixerit, ex quos multorum naufragia circa Adem, et animarum exitia oriantur? Sed ad ea quæ sequuntur porro pergamus. Hic enim depictum animas perdens in vila Simulacrum artis, tanquam occultum telum Impetu iniquo contortum, penitus sublatum est. X. Quid ais, audacule? pernicies animarum in vita mundo salutaris similitudo Christi? Telum iniqui impetus, quod errorem sustulit? siquidem ex quo cœpit in ipsum quivis intueri cum fide: ab intelligibili serpente admorsus, fugat letale venenum serpentis species olim conspecta. Quando non erat Verbum corporatum, servavit, non perVARIE LECTIONES. Cod, Regius, Ούκουν ὁ σταυρὸς ἁπλῶς εἶχε τὴν πλάνην.

didit. Nunc eum corpus induit, formamque nobis καθ᾿ ἡμᾶς ἀπαραλλάκτῳ (d) μορφῇ, τὸ αὐτοῦ ' σμα οὐ μόνον οὐ σώζει, ἀλλὰ καὶ κόσμον ὄλ Ακουε, οὐρανέ, καὶ ἐνωτίζου, ἡ γῆ, ὅτι ἐλάλησεν· Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, απ με ἠθέτησαν. Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενο ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· Σέρη με οὐκ ἔγνω· προσθείην δ' ἂν, ἀλλὰ καὶ π ἐνύβρισεν. Ολεθριώτατε, καὶ ἀθεσμότατε, καὶ χριστότατε, σὺ κατὰ Χριστοῦ, σὺ κατὰ τῆς Χριστοῦ; ἢν καὶ ἄγγελοι περιέπουσι, καὶ δι φρίττουσι. Τί γὰρ καὶ ἐπεγέγραπτο ἐν αὐτῇ ἡ Κρόνου ἄρα ἢ Διός; Αρεος ἢ ᾿Αφροδίτης; δος, ἢ ἄλλου τινὸς τῶν ψευδωνύμων θεῶν, κλῆσις ἀπάτη, καὶ ἡ ἀπαγωγὴ ἀθεότης; Εἰ δὲ ' Χριστός· Οὐδεὶς δὲ δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἱ εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ, ὥς φησι τὰ Λόγιο ὅτι οὐ μόνον εἰς Χριστὸν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα Ἰουδαϊκῶς ἐβλασφήμησας, τὸ ἐν Πν ἁγίῳ γραφὲν καὶ λεχθὲν ὄνομα Ἰησοῦ Χριστ βίῳ ψυχόλεθρον κεκληκώς. Ὦ γλῶσσα ἀσεβο Ὦ στόμα λαλοῦν ἀδικίαν κατὰ τοῦ ὕψους του Τί γάρ ἐστιν εἴδωλον, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, εἰδωλόθυτον; ἀλλ᾽ ὅτι ἡ θύει τὰ ἔθνη, δαι θύει, καὶ οὐ Θεῷ. Ἡμῖν δὲ εἰς Θεός. Ὁ ἐν καὶ Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι λατρευόμενός προσκυνούμενος. Ἴσμεν δὲ ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ Θε θρωπος ἀληθῶς γεγονώς, ὁμοίως ἡμῖν κατὰ ἐχρημάτισε. Καὶ ἐπεὶ πᾶς ἄνθρωπος ἐξεκοι τοῦτο καὶ ὁ Χριστός· καὶ ἔστιν ἡμῖν τὸ γρα κόνισμα, φῶς ἱερὸν, ὑπόμνημα σωτήριον, αὐτὸν γεννηθέντα, βαπτιζόμενον, θαυματουργ σταυρούμενον, θαπτόμενον, ἀνιστάμενον, εἰς νοὺς ἀνερχόμενον, ἐν υἷς οὐ πλανώμεθα μὴ οὕτως ἔχειν, συντρεχούσης τῆς ὄψεως τῇ τι θεωρίᾳ· καὶ δι' ἀμφοῖν βεβαιούμενοι εἰς πίση τῆς οἰκονομίας μυστηρίου, σὺν πάσῃ ὠφελι κατανύξει ὅτι μάλιστα. Σὺ δὲ τῶν πάντων ἀφ τὸν σταυροῦ τύπον κατ' ἐναντίωσιν ἀντιθε πλάνην εἰσήγαγε μάλα. Ἐρωτῶ γὰρ δι᾿ ἣν ὁ σταυρὸς ἐγγέγραπταί σοι, ὁ δὲ σταυρωθ συνεγγέγραπται· καὶ πάντως ἐρεῖς, ὡς οὐ: φύσιν ἐγχαράττεσθαι. Ἐρῶ δή· Εἰ οὖν οὐκ ἔ σιν ἐγχαράττεσθαι, πολλῷ μᾶλλον οὐδὲ παθεῖ συνομολογήσεις πᾶς νοῦν ἔχων, Πῶς; ὅτι ο ἀσώματος ὢν καὶ ἀπαθὴς, πέφυκεν ἐγγρά καθ᾿ ἡμᾶς, ὑπὸ Μωσέως θεεπροστάκτως εἶχον Ὁ δὲ μὴ πεφυκὼς ἐγχαράττεσθαι, οὐδὲ ἔπαθε νότι. Συνῆκται τοίνυν ἀφ᾽ ὧν ὁρᾷς τε καὶ φαντασίαν εἶναι τὸ ἀληθὲς τῆς οἰκονομίας ριον· ὅπερ ἡ πλάνη. Σαυτὸν οὖν ἀπόφησον, ὦ καὶ πλάνην καὶ ψυχόλεερον ἐν βίῳ δίδαγμα, λος ἄθεσμον ἐκ φωλεοῦ ἀθείας προκύψαν. inanem visionem esse verum dispensation per omnia similem, ipsius similitudo non modo non servat, sed etiam mundo perniciem affert? Audite, cali, et auribus percipe, terra quoniam Dominus locutus est, Filios enutrivi, et exaltavi, ipsi autem spreverunt me. Cognovit bos possessorem suum, et asinus præsepe domini sui, Sergius autem me non cognovit 30, quinimo gravi me etiam contumelia affecit. Homo perditissime, scelestissi— me, Christo inimicissime, tu adversus Christum? tu adversus imaginem Christi? quam et angeli reverentur, et demones perhorrescunt. Nam quod in ipsa nomen inscribitur? Num Saturni, aut Jovis? num Martis, aut Veneris, aut Diane, aut alterius cujuspiam falsorum deorum, quorum appellatio deceptio, inductio impietas est? Sin autem Jesus Christus, nemo autem potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto ", ut ait Scripture: vide at non in Christum solum, sed et in Spiritum sanctum Judaico ritu blasphemasti, qui quod in Spiritu sancto pingitur ac dicitur nomen Jesu Christi, perniciem animarum in vita vocaveris. O linguam impie effatam os locutum iniquitatem adversus Deum altissimum! Quid enim est idolum? inquit Apostolus, aut aliquid est quod idolis est immolatum? sed quæ immolant gentes, demoniis immolant, et non Deo ". Nobis autem unus est Deus, qui in Patre, et Filio, et Spiritu sancto colitur et adoratur. Scimus autem Filium Dei hominem vere factum, perinde ac nos per omnia appellatum esse. Atque ut omnis homo per imaginem repræsentatur, hoc habet et Christus: et nobis est imago depicta instar sacri luminis, ac salutaris monumonti, dum ipsum natum intuemur, baptizantum, edentem miracula, crucifixum, sepultum, resurgentem, in cœlos ascendentem, in quibus recte dicimus non ita se rem habere, consentiente visu cum animi contemplatione; et ex ambobus confirmali in fde mysterii incarnationis, cum omni fructu, et quam maximo sensu pietatis. Tu vero sublatis omnibus, crucis figuram ex adverso opponens, errorem maximum invexisti. Quæro enim quamobrem a te sit pícta crux: non sit autem una pictus qui crucifixus est? Et omnino ais, quoniam non est aptus natus ut insculpatur. Jam dicam, etiam, si ergo non est aplus nalus ut insculpatur, multo certe minus ut patiatur. Neque hoc quisquam inficiabitur, qui sit mentis suæ compos. Cur? quoniam et angelus corporis expers ac dolorin pingi potest ad nostram similitudinem, sic a Mose Dei jussu repræsentatus. Qui vero non est aptus natus ut insculpatur, nec passus est scilicet. Concluditur itaque ex his quæ facis ac dicis, sterium: quæ magna deceptio est. Τe ipsum igitur, impostor, appellato errorem, exitiosum an vita documentum, telum iniquum e vagina impietatis erumpens. 20 Isa. 1, 2, 3. 21 1 Cor. XII, 3· 2º I Cor, x, 19. (d) Cod, Regius ἀπαραλλάκτως.

Νοεῖν γὰρ οὕτως εἰδόσι Χριστὸν θέμις. ι συνίησιν ὁ τυφλόνους τί φθέγγεται; ὅσον τῶν προηγουμένων τὴν ὕβριν ἣν ἐξεῦρε και ς εἰκόνος Χριστοῦ, εἰς αὐτὸν Χριστὸν ἀνέπεμὅπερ ἀληθὲς, καίτοι μὴ οἰόμενος. Μηδὲ γὰρ ς προλαβοῦσι περὶ Χριστοῦ τι φθεγξάμενος· υδρικὼς τὴν αὐτοῦ εἰκόνα, εὐθὺς ἐπάγει. Νοεῖν ότως εἶδοσι Χριστὸν θέμις. Πῶς οὖν ἄλλως ἢ ὡς προείρηται, νοεῖν τὸν ἐπαίοντα; Εἰ δέ πως ὡς σταυρὸν στήσαντα τὴν πλάνην, καὶ τοῦτο νον ἀπεμφαῖνον, ἀλλὰ καὶ ἀσεβές· οὐ γάρ τοι κς ὁ Χριστός. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. τήριγμα πιστῶν, καί σέβας θεῖον, Λόγε, ἂν ζωοποιὸν τῶν παθημάτων τύπου Εδωκας ἡμῖν σταυρὸν, εἰς σωτηρίαν. 09° ση μὲν οὖν στήριγμα πιστῶν, καὶ σέβας θεῖον ἡμῖν ὁ Λόγος σταυρὸν εἰς σωτηρίαν, παντί λον· ἀλλ᾽ οὐχ ὁ ζωοποιὸς τῶν παθημάτων τύπος, ὦ κενολόγε. Πῶς γὰρ ἐν σταυρικῷ =: τυπωθήσεται Χριστός συλλαμβανόμενος, όμενος, ῥαπιζόμενος, ἐμπτυόμενος, σταυρούλεγχευόμενος, ἢ τι άλλο υφιστάμενος; οὐδακαμώς. Σημαίνεν γὰρ Χριστὸν ὁ σταυρὸς, οὐ Διὸ καὶ σημεῖον καλεῖται παρὰ τῇ θείᾳ 1. Εθηκε γάρ, φησί, Μωσῆς τὸν ὄφιν ἐπὶ τουτέστιν ἐπὶ σταυροῦ. Ἀλλ᾿ οὖν καὶ ἕτερον τύπος· οἷον ὁ ἐῷος ἀστὴρ σημαί μέραν· αὐτὸς δὲ ὁ ἥλιος τυποι, ἤτοι δείκνυσι μέραν. Ὡς οὖν ἐν σταυρῷ ἐστι Χριστὸς σημαιτας· οὕτως ἐν τῇ ἰδίᾳ εἰκόνι τυπούμενος. Εν τῇ εἰκόνι τὸ ἀρχέτυπον ἐμφαίνεται, ὥς φησιν μας Διονύσιος καί γε αὐτῷ τε καὶ ἄλλοις Παἀνὰ παλλήλου ἡ εἰκὼν καὶ ἡ τύπος εἵληπται. στίς ἐστι ὁ ζωοποιὲς τῶν παθημάτων τύπος, ἡ ἱριστοῦ ἐκλαβὴ εἰκών, ἢ σὺ κρύπτειν βουλόμενος, των εξαπίνης. Ὁ δὲ τοῦ σταυροῦ τύπος, ἡ τού Η σημασία. Βἰ οὖν ἡ σημασία στήριγμα πιστῶν · σέβας πολλῷ δὴ μᾶλλον ἡ ἐκτυπωτικὴ εἶκος αργία καθώς οὖν οὕτως ἔχει ὁ τῆς ἀληθείας λός· οὐχὶς ἡ σὴ ψευδολογία ωρίσατο. Φελως δ' ὅπερ πρὶν ἐγχαραχθὲν ἔπλετο Απίλες εἰκόνισμα, τὴν πλάνην, Λόγε. καλόν ἐστι τὸ νόθον, ἀλλ' οὐ γνήσιον· τὸ παρὰ ν, ἀλλ᾽ οὐ κατὰ φύσιν. Εἰ οὖν πρὸ σαρκώσεως Λόγου ἦν τὸ εἰκόνισμα, οὐ μόνον φαῦλον, ἀλλὰ λίαν ἔκτοπον, τὸ μὴ σαρκωθέντα Λόγον, σάρκα ίξειν· καὶ τὸν οὐδενὶ ἐμφερῆ, τοῖς πᾶσιν ὁμοιοῦν να ἀνθρώπου. Εφ᾽ οἷς ἐκεῖνο παρὰ Θεοῦ εἴρηται ὁμοιώματι ώμοιώσατέ με; Καὶ τοῦτο εἰδωλο σεία, καὶ ὑπ' αὐτοῦ δηλονότι αναιρούμενον. Ἐπεὶ μετὰ σάρκωσιν, συνὦ θεομάχε, καὶ φαῦλος καὶ πλάω καὶ ἀναιρέτης τῆς ἐπὶ σωτηρίᾳ τῷ κόσμῳ χαρατο * Num. xx1, 9. 24 Isa. xL, 18. PATROL, GR. XCIX. Sic enim sentire par est eos qui norunt Christum. XI. Nunquid intelligit mente captus quid loquatur? tantum non enim ex antecedentibus quam contumeliam excogitavit adversus imaginem Christi, in ipsum Christum transfert. Quod verum est, etsi non putat. Neque enim in superioribus de Christo aliquid elocutus, sed contumeliose invectus in ipsius imaginem, statim subjicit: Sic enim cogitare Christum scientibus par est. Quo igitur alio modo potest, quam quo dictum est, cogitare qui hæc audit? Si vero dicat, cogitandum ut crucem, quæ cohibuit errorem, et istud non solum dissimile, sed et impium est: neque enim crux Christus est. STEPHANI. [Verbum, Columen fidelium, et cultu divino venerandum, ο Vivificum Passionis typum Dedisti nobis crucem, in salutem. XII. Quod quidem fidelium firmamentum et divinam religionem dedit nobis Verbum crucem ad salutem, nemini non perspicuum est. At non illa continuo vivifica passionum figura, o loquaoule. Quomodo enim in crucis effigie repræsentabitur Christus comprehensus, constrictus vinculis, colaphis casus, consputus, crucifixus, perfossus lancea, aut aliquid aliud perferens? Nullo prorsus pacto. Significat enim Christum crux, non repræsentat. Unde et signum appellatur a divina Scriptura. Posuit enim, inquit, Moses serpentem pro signo 38, hoc est, pro cruce. Aliud igitur signum est, aliud repræsentatio: sicuti sidus matutinum diem significat: sol ipse autem repræsentat sive exhibet diem. Quemadmodum igitur in cruce Christus significatur, sic in propria imagine repræsentatur. In imagine enim archetypum cernitur, ut ait divinus Dionysius: tametsi cum ipse, tum alii Patres, pro synonymis babent imaginis ac tipy seu repræsentationis voces. Hæc est vivifica passionum repræsentatio, imago Christi scilicet, quam tu dum cupis abscondere, detexisti invitus. Crucis vero repra sentatio, horum signum est. Sic ergo signum firmamentum fidelium ac pietas est, multo magis expressarum imaginum fabricatio. Sic igitur recte habet sermo veritatis: non ut tua mendax oratio censuit. Expressam autem antea contra fas Repræsentationem, quæ error erat, sustulisti, o [ Verbum. XIII. Malum est quod illegitimum, non quod legilimum: quod præter naturam, non quod secundum naturam. Si ergo ante incarnationem Verbi repræsentatio per imaginem foret, non modo malum, sed et valde absurdum esset, Verbum non incarnatum carnem suspicari, et eum qui nemini similis sit, similem omnibus exhibere hominis effigie. Ob quæ dictum illud a Deo: Cui simulacro assimilasti me 14? Et istud idololatria est ab ipso videlicet sublatum. Verumenimvero post incarna-´

της αντιθετικῶς πειρώμενος δεικνύειν ἀντικείμενα τὰ ἀλλήλοις ἑπόμενα· εἴ γε ἐν Χριστοῦ εἰκόνι καὶ σταυ ρὸν ὁρᾶν ἔστιν ἐκτυπούμενον. Μὴ γὰρ οὐκ ἀληθῶς οὐσιώθη καὶ ἀνὴρ ὁ ὑπέρθεος έχρημάτισεν ἐν τῷ καθ᾿ ἡμᾶς εἴδει ὁρώμενος; μὴ οὐκ ἔσχε σῶμα ἀφῇ καὶ χροι ὑποπίπτον, ὅπερ ἐστὶν ἐν ποσότητι καὶ ποιότητι, ἐφ᾽ οἷς ἐπακολουθεῖ τοπικὴ θέσις, καὶ χρονική παράδ τασις. Οἱ ταῦτα περιγραφῆς ἰδιώματα συνίησι καὶ ὁ μικρόν τι εἰδὼς συλλογίζεσθαι; Πῶς οὖν ὁ ἐν τούτοις οὐ περιγραπτός; Πῶς οὖν ὁ ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, οὐ τοῖς ἀνθρώποις ὁμοίως εἶν κονιζόμενος; Πῶς ὁ ἐν σχήματι εὐρεθεὶς ὡς ἄνθρω πος, εἴη ἂν ἀσχημάτιστος; Τίς ἡ ἄνοια αὕτη, καὶ ἐν τοῖς ἐναργέσι μάχη; ὡς εἰ καὶ ἡλίου ἀνίσχοντος ἐνίστασθαι νύκτα εἶναι. Οὐκ ἐκ στιγμῆς γραμμή; οὐκ ἐκ γραμμῶν σχῆμα πρῶτον τὸ τρίγωνον, εἶθ' οὕτως τὰ λοιπὰ ἑτεροσχμα; Οὐκ ἐκ σχημάτων ποιο κίλων μορφοῦται πρόσωπον, καὶ ἐξεικονιζόμενον ὁμολογεῖται ἄνθρωπος εἶναι, ὡς καὶ τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ δοκεῖ; ἀμόρφωτος ὁ Χριστός; ὁ ᾿Απόστολος βοᾷ, μορφὴν δούλου αὐτὸν λαβεῖν. Καὶ σὺ ἁμόρφω τον υποδεικνύεις; ἐν σχήματι εὑρεθῆναι ὡς ἄνθρω πον, καὶ σὺ ἀσχημάτιστον; ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώ πων γενέσθαι, καὶ σὺ, ἀνόμοιον; τὸ γὰρ εἰκόνισμα, ὁμοίωμα. Ο πλήρης παντὸς δόλον καὶ πάσης ῥᾳδιουργίας, υἱὲ διαβόλου· ἐχθρε πάσης δια καιοσύνης· οὐ παύῃ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς Κυ ρίου τὰς εὐθείας; Μὴ γὰρ πρὸς ἐμοῦ; Παυλός σοι ταῦτα ἐπάσει τῷ νέῳ Ελύμα. Αλλως τε ἐκεῖνο έν νόησον, πλανῆτα, ὅτι τὰ τῆς αὐτῆς φύσεως ἰδιώματα ἰσοδύναμά τέ εἰσι καὶ ἀλληλοῦχα· καὶ ἑνὸς ὄντος, ἐξ ἀνάγκης καὶ τὰ λοιπὰ συνυπάρχει· ὥσπερ καὶ ἀναιρεθέντος τὰ πάντα συναναιρεῖται. Οἷον τῆς θείας φύσεως ἰδιώματα, φέρε εἰπεῖν, τὸ ἀσώματον, τὸ ἀόρατον, τὸ ἀπερίληπτον, τὸ ἀπερίγρπτον, τὸ ἀναλλοί ωτον τὸ ἀπαθές, καὶ ὅσα ἄλλα· ἰἰ οὖν ἕν τούτων δόξειέ τις καθ' ὑπόθεσιν ὑπεξᾶραι τυχόν, ἢ ὑπαλλάξαι, ἤτοι τὸ ἀπερίληπτον, καὶ εἰπεῖν ὅτι ἡ θεότης περιληπτή ἐστιν, ἐπεὶ πάντα λέγεται ἐκ τῶν περὶ αὐτὴν, συμμετέβαλεν εὐθὺς τῇ τοῦ ἑνὸς μεταβολῇ τὰ σύστοι χα πάντα· καὶ ἀκολουθεῖ λέγειν αὐτὴν, ὡς περιληπτὴν, οὕτω καὶ ἐνσώματον, καὶ ὁρατὴν, καὶ περιγραπτήν, καὶ ἀλλοιωτήν, καὶ παθητήν “καὶ οὐκ ἐνδέχεται, ὡς προείρηται, τῇ τοῦ ἑνὸς ἀπαλλαγῇ ἢ ἀναιρέσει, μὴ οὐχὶ συνυπαλλάττεσθαι ἡ συναναιρεί σθαι τὰ πάντα. Ὁ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τῆς ἀνθρω πότητος τοῦ Χριστοῦ. Ἰδιώματα οὖν αὐτῆς τὸ ἐνσώματον, τὸ ὁρατὴν, τὸ περιγραπτόν, τὸ ἀλλοιωτόν, τὸ παθητὸν, καὶ ὅσα ἄλλα πρὸς τούτοις ἐν παντὶ ἀνθρώπῳ ἔνεστιν. Υπήλλαξας οὖν ἢ ἀφείλει όρι στικῶς ἔν τῶν εἰρημένων, ἤτοι τὸ περιγραπτόν; καὶ εἴη ἂν ὁ Χριστὸς κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα, ὡς περ ἀπερίγραπτος, οὕτω καὶ ἀσώματος, καὶ ἀόρα τος, καὶ ἀπερίληπτος, καὶ ἀναλλοίωτος, καὶ ἀπαθής ἢ οὐδὲν ἐν τῶν ῥηθέντων τῇ τοῦ ἑνὸς ἀφαιρέσε: ἐξ ἀνάγκης, διὰ τὰ σὰ τῶν ἀσεβημάτων λογάδρια, καὶ τὰς ἐκ ψάμμων οἰκοδομές. tionem, tu Dei hostis: et malus es, et impostor, σομένης αὐτοῦ εἰκόνος, κἂν σταυρόν χαράττης. Ταύ qui e medio tollas expressam pro mundi salute illius imaginem, quantumvis crucem exprimas: adversus imaginem disputando conatus ostendere opposita esse, quæ inter se conveniunt: siquidem in Christi imagine et crucem expressam licet intueri: alioqui nec vere exstitit, nec vir divinus appellatus est in similitudine nostra conspectus: nec corpus habuit tactui obvoxium et colori, quod est quantitate et qualitate præditum: unde consequitur pasitio in loco et extensio in tempore. Non has esse circumscriptionis proprietates intelligit, qui vel levissime ratiocinandi usu pollet? Quomodo igitur his præditus non circumscriptus sit? Quomodo qui in similitudinem hominum factus est, non similitudine hominum pingatur? Quomodo specie et habitu inventus ut homo, sine habitu et specie sit? Que hac insipientia, et in rebus perspicuis dimicatio est? veluti si exoriente sole pertendat aliquis noctem esse. Nonne ex punctis linea est f non ex linois Agura primum trangularis, et sic reliqua deinde alterius figuræ? non ex diversis figuris vultus informatur, qui depictus in imagine homo esse agnoscitur, ut et divinitus inspirata Scriptura docet? An sine forma Christus? Clamat Apostolus, formam servi ipsum accepisse tu forma caruisse suggeris? habitu ac figura inventum ut hominem: tu sine figura et habitu? in similitudinem hominum factum esse, tu dissimilem? imago enim similitudo est. O plene omni dolo, et omni fallacia, fli diaboli, inimice omnis justitia: non desinis subvertere vias Domini recas? Nec sunt hæc a me: Paulus iibi novo Elyma ista canet. Cæteroqui illud, homo fraudulente, considera: ejusdem nature proprietates esse æquales atque invicem cohærentes: unaque si exsistat, necessario et reliquas simul exsistere: quemadmodum et una sublata universæ simul tolluntur. Quales sunt divinæ naturæ proprietates, exempli gratia, quod sil expers corporis, quod non cadat sub aspectum, quod nequeat comprehendi, aut circumscribi, aut mulari, aut pati, et quævis aliæ. Si unam illarum igitur videatur aliquis fortassis quasi ex suppositione submovere, vel submutare, videlicet incomprehensum, ac dicere divinitatem comprehendi posse, posteaque enumeret omnia quæ divinitali competunt: uno mutato, statim reliqua ejusdem ordinis una mutantur et consectarium est dicere divinitatem, ut comprehensam, six et corporatam, et aspectabilem, et in circumscriptam, et mutationi obnoxiam, et patibilem esse: neque natura fert, et dictum est, unius immutatione vel interitu non una immutari omnia vel interire. Eadem ratio est et humanitatis Christi. Proprietates ergo illius, quod sit corporata, aspectabilis, circumscripta, mutabilis, patibilis, et aliæ quæcunque adjici possunt, omni homini nsunt. Immutasti igitur aut sustuli- * Act. xi, 10. "

endo unam aliquam ex antedictis, nempe circumscriptionem? erit deinceps Christus secunhumanitatem, quemadmodum incircumscriptus, sic et corporis expers, nec aspectabilis, ue incomprehensus, immutabilis: impatibilis, ac necesse est ut nihil sit eornm quæ dicta el uno sublato, per tuas plenas impietatis oratiunculas, ædificationemque ex arena. όμος γὰρ οὗτος ἐμφρόνως πᾶσι πρέπει, · προσπαγεὶς ἔσωσας, αὐτὸ καὶ σέβειν. πάλιν ὁ κενολόγος ἀνοηταίνων ἀποφαίνεται. · καὶ λεγόντων ἡμῶν, ὁ βασιλεὺς σέσωκε τὴν κατά τοῦ δεῖνος πήξας τὸ δόρυ, ἐπιλέγειν τὸν γον, τὸ δόρυ σέβειν, ἀφέντα τὸν βασιλία. Δέον Ἡ προσπαγεὶς ἔσωσας αὐτὸ μετὰ σὲ σέβειν, τὸν τετωκότα, ἔπειτα τὸν δι' οὗ ἡ σωτηρία. ὑπὸ τῆς ἄγαν τυφλότητος, τὸ μὲν ἐξεθείασε, ἀπεσιώπησε μὲν ὧδε, ἐνύβρισε δὲ άνω, δυσἰς τὴν αὐτοῦ εἰκόνα· ω, ὦ φοβερὸν τὸ δραΗ σκληρὸν ἀνάγγελμα· ὅτι καὶ Στέφανος μάχες. συνον εἶδος, καὶ πνοῆς ἐξηρμένον, στὸν γράφεσθαι μὴ φέρων ὁ δεσπότης, Το γενεά, ταῖς Γραφαῖς πατουμένη, αν τον υἱῷ τῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ, κυροῦ χαράττει τὴν τρισόλβιον τύπον. ωρός, της, μωρὰ λαλήσει· καὶ ἡ καρδία μελετήσει πλάνην. Πλὴν ἐρωτητέον δι' ἣν ὦ λογοποιὲ τοῦ ψεύδους, οὐ φέρει ὁ δεσπότης · ἐγγράφεσθαι, ἄφωνον εἶδος καὶ πνοῆς ἐξηρο ὡς τοῦ ἐπ᾽ ἀναιρέσει τοῦ τοιούτου εἴδους έγΠέντος αὐτῷ σταυρικού τύπου φωνητικοῦ καὶ · ἔντος; Αλλ' οὐδαμῶς. Ἡ ὡς εἴ τινος εἰκόανούσης και πνεούσης, τῆς δὲ Χριστοῦ τοῦτο σέπης; ἀλλ᾽ εὔδηλον ὡς πᾶσα τεχνητὴ εἰκὼν ἧς ἐπὶ καὶ ἄπνους· ἢ γὰρ ἂν οὐ παράγωγον, πρωτότυπον, καὶ εἰκὼν φυσικὴ, ὡς ἕκαστος ἔχει κ τον έκτον πατέρα. Πῶς οὖν ὅπερ ἐπὶ πάσῃ α. Αρέσω πρόσεστιν, οὐ φέρει ὁρᾶν καὶ ἐπὶ Χριστο, τοῦ πᾶσιν ἀνθρώποις ὁμοίου κατὰ πάνω και εκπλησίως μετασχόντος ἡμῖν, σαρκαὶ αἷμας, καθὰ γέγραπται. Εἰ μή τι ἄρα πολη της γεγραμμένοις, καὶ βούλοιτο ἑαυτῷ μου κι έπαρχον ἀναθεωρεῖν τὸν Χριστὸν ἐπιδητης, Εχαϊκή δηλονότι φρονήματι. Εἰ δὲ πιο κι ὁ ἐκλογεῖ, καὶ φερέτω γράφεσθαι Χριστόν τσιν ἀνθρώποις, οἷς ώμοιώθη κατὰ πάντα ἁμαρτίας· ἵνα μὴ ἡ ἀγραφία ἄρνησιν αὐτῷ βρέφητα: τῆς ἀληθοῦς ἐνανθρωπήσεως. "Αλλως · ἡ εἰπὼν τοῦ Χριστοῦ, οὐ ψυχῆς τῆς ἀοράτου, 1 γε εἰπεῖν, θεότητος, ἀλλὰ τοῦ σώματος αὐτ πάρχει χαρακτήρ, καθὰ παντὸς ἀνθρώπου. Τὸ τὴν αὐτοῦ σῶμα, ἄπνουν καὶ ἄφωνον ἐγεγόνει κυρῷ· διὸ καὶ νεκρὰ εἰκῶν παρὰ τῷ θείῳ ρίῳ Αρμενίας εἴρηται. Ὥστε εἰκότως ἄφωτους καὶ πνοῆς ἐξηρμένον ἐγγέγραπται Χριἀπ᾿ ὁμοίου τὸ ὅμοιον. Καὶ σύ γε ησχημόνησας τῶν. Ἀλλὰ πάλιν ἀναλάβωμεν τὸ θεώρημα, [93. ΧΧΧΙΙ, 27 Hebr. 11, 14. 28 Hebr. III, 15. Hanc enim legem sapienter omnes servare decet, Id nempe colere, cui tu affixus nos servasti. XIV. En iterum fabulator desipere deprehenditur. Tanquam si dicamus, rex urbem servavit injecta in aliquem hasta: adjiciatque garrulus, præterito rege hastam coli oportere. Dici par est: Cui affixus salutem attulisti, illud secundum te colimus: primum scilicet cum qui servavit: deinde crucem, per quam allata salus est. At iste præ nimia cæcitate alterum divino cumulavit honore, alteram nunc quidem prætermisit, superius autem affecit contumelia, ipsius imagini maledicens. O terribile spectaculum! o acerbum nuntium! Christo Stephanus bellum indicit. In specie mula et vacua spiritu Christum depingi non ferens imperator, Materia terrestri quam Scripturæ proterunt, Leo cum filio novo Constantino, Crucis imprimit ter felicem typum. XV. Fatuus, inquit Scriptura, falua loquetur, et cor ejus mediabitur errorem 26. Cæterum quæri oportet quam ob causam, o mendacii concinnator, non patiatur dominus pingi Christum, mutam speciem ac spiritu destitutam? nempe ut tali sub lata specie ac forma, effingatur ei crucis figura vocalis ac spirans? Minime sane. An quia imago aliqua est quæ vocem emittat, quæ spiritum ducat, non habet istud autem imago Christi? Atqui perspicuum est omnem imaginem ex arte factam, voce carere ac spiritu: alioqui non exemplum, sed prototypum est, et imago naturalis, qualis quisque est sui patris imago. Quomodo igitur quod in omni hominis imagine inest, nolit et in imagine Christi intueri, qui omnibus hominibus similis est per omnia, et similiter participavil nobiscum carni et sanguini 7, sicut scriptum est. Nisi utique fidem derogat bis quæ scripta sunt, secumque statuit Christum contemplari, qui sine sanguine et carne apparuerit, Manichæo sensu scilicet. Quod si cre dit autem id quod confitetur, et Christum pingi patiatur æque ac cæteros homines, quibus similatus, est per omnia absque peccato 28: ne picturæ negatio negationem in eo arguat veræ incarnatio nis. Cæterum nec imago Christi, animæ, quæ sub aspectum non cadit, nedum divinitatis, sed corporis ipsius figura est, quemadmodum hominis cujuslibet. Sanctum vero ipsius corpus voce ac spiritu in cruce caruit: quapropter et mortua imago a divo Gregorio Armeno appellata est. Itaque jure merito expers vocis species ac destituta spiritu depictus est Christus, simile ex simili. Ac tu quidem ineptum te præbuisti inaniter garriens. Sed denuo quæ proposuisti resumamus.

In specie mula et vacua spiritu Christum depingi non ferens imperator, Materia terrestri, quam Scripturæ proterunt. Ἄφωνον εἶδος, καὶ πνοῆς ἐξηρμένον, Χριστὸν γράφεσθαι μὴ φέρων ὁ δεσπότης, Υλῃ γεηρά, ταῖς Γραφαῖς πατουμένη. Ἐπυθόμην δ᾽ ἂν ἡδέως αὐτοῦ, οὐκ ἐν ὕλῃ γεηρά ταῖς Γραφαῖς πατουμένῃ ὁ ἐγχαραθεὶς τοῦ σταυροῦ τύπος; Πῶς οὖν φέρει ἐν τούτῳ ὁ Δεσπότης τὴν ἀτι μίαν; ἀντὶ Χριστοῦ γὰρ ὁ σταυρὸς αὐτῷ ἐγκεχάρα κται. 'Βαυτῷ οὖν ἐναντίωται ἄρα, καὶ φέρων οὐ φέρ ρει. Ορᾶς, ὁ συνιών, ὡς παιδιὰ ταῦτα κατὰ Χριστοῦ; Τί οὖν οὐκ ἐκ τοῦ φυράματος τοῦ Ἀδὰμ ἡ θεοφόρος σὰρξ, καὶ ὅμως γεηρὸς ὁ ᾿Αδάμ, καὶ γεηρὰ ὕλη πᾶσα σὰρξ ἀνθρώπου; καὶ τί σοι τὸ γεηρὸν πρόσο εισι; καὶ οὐδ᾽ ἁπλῶς πᾶσα ὕλη ταῖς Γραφαῖς πα τουμένη, ὦ ματαιόφρον, ἀλλ᾽ ἡ τοῦτο ὑφισταμένη. Πολλὰ γὰρ ἐν ὕλῃ γραφίδος τῶν θείων ἀναθημάτων, καὶ οὐδαμοῦ πεπάτηται. Ἀλλ᾿ ὁ σκοπός σοι ἅπας τὴν εἰκόνα Χριστοῦ, εἴδωλον ὀνομάζειν ἀποδεικτι κῶς· ἐκείναις ταῖς ἀποστολικαῖς φωναῖς ολομένῳ ἀκολουθεῖν. Οἴδατε ὅτι ὅτε ἦτε ἔθνη, ἦτε πρὸς τὰ εἴδωλα τὰ ἄφωνα, ὡς ἂν ἤγεσθε ἀπαγόμενοι· κἀντεῦθεν δεῖξαι τοὺς Χριστιανοὺς ἐθνηδὸν ἀπολλυ μένους, μετὰ τὸ μὴ εἶναι εἴδωλον ἐν κόσμῳ, κατὰ τὴν ἀποστολικὴν φωνήν· μετὰ τὸ κεκλῆσθαι τὸ ὄνο μα τὸ εὐλογημένον ἐπὶ πάσης τῆς γῆς· μετὰ τὸ ὁμολογεῖσθαι ἕνα Κύριον, μίαν πίστιν, ἓν βάπτισμα· μετὰ θυσίαν καθαρὰν ἀντίθετον τῆς εἰδωλοθύτου - μετὰ τὸ ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου καὶ ἕως δυσμῶν ἐν πᾶσι τοῖς ἱεροῖς ναοῖς σχεδὸν ἐκτετυπῶσθαι τὴν εἰκόνα Χριστοῦ· μετὰ τοσαύτας ἁγίας συνόδους, ἐπ' ὄψεσιν αὐτῶν ὁρωμένου Χριστοῦ ἐγγεγραμμένου· μετὰ τὸ ἐν προθύροις εἶναι τῆς Χριστοῦ παρουσίας. XVI. Scisciter vero ab eo perlibenter, an non in terrena materia, a Scripturis abjecta, figura crucis impressa sit? Quomodo igitur in ee Dominus ignominiam patitur? nam Christi loco cruz Agurate est. Secum ergo ipse pugnat, et cum id æquo ferat animo, non tamen æquo animo fert. Viden' quisquis sapis ut hæ nugæ Christo contumeliosæ sint? Quid ergo? non ex Adami massa divina caro, et simul terrenus Adam, et terrena materia hominis caro quælibet? non et aliquid tibi terrenum inest? At non simpliciter omnis materia a sacris Scripturis repudiatur, vir desipientissime, sed que hanc censuram sustinet. Multa sunt enim e donis Deo dicatis in moteria cælata, nec sunt ullo modo repudiata. Sed omne tibi consilium est imaginem Chri• sti idolum appellare, et id evidenter probare. Nam illis Apostoli verbis obsequi te putas: Scitis quoniam cum gentes essetis, ad simulacra muta prout duccbamini euntes s: atque exinde ostendere Christianos gentilium more in exitium ruere, postquam desiit esse idolum in mundo, juxta Apostoli sententiam; postquam invocatum est nomen benedictum in universa terra; postquam confessi sumus unum Dominum, unam fidem, unum baptisma; postquam oblatio munda opposita est sacrificiis idolorum; postquam ab ortu solis usque ad occasum in omnibus sacris templis fore expressa est imago Christi; post tot sanctas synodos, quæ depictum ante oculos Christum habuere; postquam Είδες πλάνην χείρονα πασῶν τῶν μετὰ τὸν Χριστὸν in foribus est Christi adventus. Vides errorem pejorem omnibus quæ post Christum exortæ sunt hæresibus: siquidem nulla ex illis manfeste conata est Christum negare; hic vero id occurrit. Nonne qui crucis figuram negat, et crucem negat? Prorsus quidem. Et Christi imaginem qui spernit, Christum omnino ille sprevit. Nam si concesseris prius esse vérum, quomodo non et alterum? Quid igitur non miscenda misces, ea quæ de idolis dicuntur ad imaginem Christi dæmoniace transferens. Non quæcunque lex dicit, his qui sunt in lege loquitur? non quæcunque Apostolus coarguit, his qui tunc gentiliter viverent, denuntiat? Non audis sanctum Athanasium clamantem? «Non ut deos imagines adoramus, qui sumus fideles, absit! more gentilium: sed studium duntaxat, affectumque nostræ dilectionis erga formam personæ imaginis demonstramus 30.» Unde sæpenumero detrita effigie, tanquam lignum deinceps intile, imaginem tunc igni tradimus. Gentes vero lignum ipsum secundum naturam, aurumque et argentum, humanis figuris insculpta deos suos esse ἀναφνεισῶν αἱρέσεων. Εἴπερ ἐν ἐκείναις οὐδεμία προφανῶς ἀρνεῖσθαι Χριστὸν ἐβιάζετο· ἐνταῦθα δὲ τοῦτο. 'Αρα οὖν ὁ ἀρνούμενος τὸν τύπον τοῦ σταυροῦ, οὐ τὸν σταυρὸν ἀρνεῖται; καὶ πάνυ· καὶ ὁ τὴν εἰς Ι κόνα τοῦ Χριστοῦ ἀθετῶν, τὸν Χριστὸν πάντως ἠθέ τησεν. Εἰ γὰρ δώσεις τὸ πρῶτον ἀληθεύειν, πῶς οὐ χὶ καὶ τὸ δεύτερον; Τί οὖν τὰ ἄμικτα μιγνύεις, τοῖς κατ᾽ εἰδώλων λεγομένοις τῇ Χριστοῦ ἀνάπτων εἰ: κόνι δαιμονιωδῶς; Οὐχ ὅσα ὁ νόμος λέγει, τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ; Οὐχ ὅσα ὁ ᾿Απόστολος κατηγορεί, τοῖς ποτὲ ἐθνικῶς ζῶσιν ἐξηγορεῖ; Οὐκ ἀκούεις τοῦ ἁγίου Αθανασίου βοώντος· «Οὐχ ὡς θεοὺς τὰς εἰς - κόνας προσκυνοῦμεν οἱ πιστοὶ, μὴ γένοιτο, ὥσπερ οἱ Ἕλληνες· ἀλλὰ τὴν σχέσιν μόνον, καὶ τὸν πόθον τῆς ἡμῶν ἀγάπης πρὸς τὸν χαρακτῆρα τοῦ προσ ώπου τῆς εἰκόνος ἐμφανίζοντες.» Οθεν πολλάκις τοῦ χαρακτῆρας λειανθέντος, ὡς ξύλον λοιπὸν ἱερ γὸν, τὴν ποτὲ εἰκόνα καίομεν. Ἕλληνες δὲ αὐτὸ τὸ ξύλον κατὰ φύσιν, καὶ τὸν χρυσὸν, καὶ τὸν ἄργυρον ἐγκεχαραγμένα μορφαῖς ἀνθρωπίναις, θεοὺς αὐτῶν εἶναι ὡμολόγουν (e). Ταῦτά ἐστι τὰ εἴδωλα ἄρερ προ φητικῶς τε καὶ ἀποστολικῶς κατηγορείται· καὶ ὡς » I Cor. xII, 2. 30 Quæstio ad Antiochum t. II, pag. 345. (ε) "Ορα τί σημαίνει τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον καὶ χρυσίον, ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, ms. in margine. Vide quid significent simulacra gentium, argentum et aurum, opera manuum hominum.

*, κἄν ὀφθαλμοὺς ἔχωσι· καὶ ὡς ἄφωνα, καὶ conftebantur. Hæc sunt idole, quæ propheta con2, και στόμα ἔχωσι· καὶ εἴ τι ἄλλο θεωρούμειν, ἀνενέργητον δέ, Παῖε λοιπὸν κατὰ Χριστοῦ αϊκῶς βλασφημῶν, ὦ τῶν. demnat, et quæ Apostolus: qum non vident, temetsi oculos habent, quæ sine voce ac sermone sunt, tametsi os habent: item quidquid illud considerari st, expers autem officientiæ est. Desine deinceps, obone, adversus Christum Judaico ritu blasphemare. ΥΠΟΓΡΑΦΗ. τὴν SUBSCRIPTIO. XVII. Apostolorum et Patrum doctrinam sequens, et Ecclesiæ definitioni credens, sanctas et œoumenicas sex synodos suscipiens, et eam synodum quæ in Blachernis celebrata est, et quæ congregata ῖς ἐκτεθεῖσιν ὀρθοδόξοις δόγμασιν επόμενος και η Ria ad hanc confirmandam, item exposita ab ἡ ἀποστολικῇ καὶ Πατρικῇ διδασκαλίᾳ ἐπόμενος, τῇ τῆς Ἐκκλησίας θεσμοθεσίᾳ πειθόμενος, τάς γίας καὶ οἰκουμενικὰς ἓξ συνόδους ἀποδεχόμενος, ὴν ἐν Βλαχέρναις κροτηθεῖσαν σύνοδον, καὶ ἧς ἐσικυρωτικὴ ἀθροισθεῖσαν, καὶ τοῖς ὑπ᾽ καὶ νων, τούς τε παρ' αὐτῶν ἀποβληθέντας ἀπο όμενος, καὶ τοὺς ὑπ᾽ αὐτῶν δειχθέντας ἀποδεχόί, πᾶσαν εἰκονικὴν ποίησίν ποίησίν τε καὶ προσκύ · ἀθετῶν, τὸν δὲ ὑπὸ Ταρασίου σύλλογον ἀποόμενος, καὶ τοὺς μὴ οὕτως ἔχοντας αναθεμα " Π Υπέγραψα ιδιοχείρως. σε αίρεσις νεωστὶ ἀναφθεῖσα, τὰς πρὸς αὐτῆς τις, ἀποτείεσθαι οίεται· τάς τε ἀποστολικὰς Ιατρικές διδασκαλίας προσίεσθαι· καὶ τὰς μὲν εγενημένας ἁγίας συνόδους ἀποδέχεσθαι· δοκι μένη δὲ ὑπὸ τοῦ τῆς ἀληθείας λόγου, διελέγο · ἀντιστρόφως ἔχουσα. Οὕτω τοιγαροῦν καὶ ἡ νῦσα, ὡς σὺν Θεῷ προϊὼν ὑποδείξει ὁ λόγος. Αλλο το πρῶτον ἐρωτητέον· Πῶς οὖν, ὦ γενναῖε, πᾶεικονικὴν ποίησίν τε καὶ προσκύνησιν ἀθετῶν, ἀποστολικῇ καὶ Πατρικῇ διδασκαλίᾳ ἕπεσθαι λέ ; τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος ὧδε· Σκιὰν γὰρ π ὁ νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, οὐκ αὐτ · τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων· σκιὰν τὴν παρ καὶ τὴν εἰκόνα τὴν νέαν (γ)· τὰ πράγματα τὰ μέλλοντα ἐγαθὰ ἐκφάναντος. Τοῦ τε θεολόγου Γρηγυρίων επομένως τῷ ᾿Αποστόλῳ, Τύπος τύπου εἶναι σήσαντες τὸν νόμον τῆς χάριτος· ἐκ παραλλήλου Ο πολλάκις τούτοις κέχρηνται τοῖς ὀνόμασι. Δῆλον ὡς καὶ τὰ εἰκόνα τύπον ὀνομάζειν, καὶ τὴν σκιὰν που τα γάρ, φησί, ποιήσεις πάντα κατὰ τὸν όπου το δαχθέντα σοι ἐν τῷ ὄρει. Ἐπεὶ καὶ ἀν τυπι τῶ ἀληθινῶν, τὰ τοῦ νόμου εἴρηται παρ ἀ τῷ εἰῷ ᾿Αποστόλῳ· ὡς εἶναι σκιὰν, καὶ τύπον, τ' ἐντέρων, τὸ αὐτό. Καὶ πάλιν ὁ πάνσοφος Διοκος 2 του λέγων· «Εἰκόνα τύπου δειχθέντος «Εἰκόνα τύπου δειχθέντος τῷ κατὰ τὸ Σίναιον ὄρος, ἐκάλει πάντα τὰ κατὰ ο νόμον ἱερουργούμενα·» Καὶ Δαυϊτικῶς δὲ εἶν ν· «Ἐν εἰκόνι ἐν τῷδε τῷ βίῳ διαπορευόμεθα. · Διονυσιακῶς αὖθις εἰπεῖν· «Αἰσθηταῖς εἰκόσιν τὰς θείας, ὡς δυνατόν, ἀναγόμεθα θεωρίας.» ὼν τὸ ἅγιον θυσιαστήριον εἴρηται αὐτῷ· εἰκὼν Λεῖον μύρον· εἰκὼν ὁ σταυρικὸς τύπος· φησὶ γὰρ τοὺς οὕτως ζῶντας, ὡς ὁμοιειδεῖς ἐνσημαίνον 5. 83 Hebr. 1x, 24. ι Hebr. I, ΑΠ, 32 Hebr. VIII, η illis orthodoxa dogmata sequens, et his acquiescens, eos abjiciens, quos illa abjecere, et quos ille suscipere suscipions; omnem imaginum ef fectionem et adorationem spernens, conventum vero sub Tarasio habitum abjiciens, et secus sentientes anathematizans. Propria manu subcripsi. XVIII. Omnis hæresis receus enata, superiores hereses rejicere se putat: apostolorum Patrumque doctrinas admittere et sanctas synodos ante suam ætatem habitas suscipere: cum exploratur autem a sermone veritatis, secus se habere arguitur. Sic igitur, et præsens hæresis, ut cum Deo procedens oratio demonstrabis. Sed illud prius quærendum est: Quomodo ergo, vir egregie, om. nem imaginum confectionem et adorationem spernens, apostolorum et Patrum doctrinam sequi te dicis? Apostolo sic dicente: Umbram enim habens lex futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum ¾. Umbram veterem, imaginem novam, res denique futura bona exponit. Gregorius item Theologus congruentur cum Apostolo, legem et gratiam esse alterum alterius exemplar dixit: persæpe enim his utuntur verbis eadem vi ac polestate. Unde perspicuum est imaginem hos exemplar appellare, et umbram exemplar. Vide, enim, inquit, omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte ". Mox et exemplaria veroca quæ sunt legis appellantur ab eodem Apostolo, ita ut umbra. Agura et exemplar, unum idemque sit. Et rursum sapientissimus Dionysius alicubi dicit:«Imaginem exemplaris quod ipsi ostensum est in monte Sina, appellabat omnia quæ secundum legem sacro ritu peragebantur ***.» Et ut cum Davide loquar: In imagine in hac vita pertransimus 3. Cum Dionysio iterum: «Sensibilibus imaginibus in divinas, quoad fieri potest, assurgimus contemplationes.» Imaginem vocat sacrum altare; imaginem, divinum unguentum; imaginem, crucis Aguram. Nam et eos qui sio vi34 Psal. *** De cœlesti hierarchia, cap. 1, n. 2. η Ορα τί σκιὰ καὶ τί εἰκὼν καὶ τίνα τὰ πράγματα, ms. in margine.

S. THEODOR.STUDITA φησι. Εικόνες πάντα τὰ κατὰ τὴν μυστικὴν vunt, ut sint similis formæ cum eo qui illos cruci- τος τῇ σταυροειδεῖ τῆς οἰκείας αναμαρτησ fixa imagine propriæ impeccantiæ insignit, ima- κόνι· εἰκόνες καὶ ἱερατικαί διακοσμήσεις, ὁ gines et sacralos ornatus idem appellat. Imagines denique omnia quæ in mysticís cæremoniis conspiciuntur. Quid ergo? non id omne imaginum confectio et adoratio est? Maxime: quæ tu dum spernis, sprevisti manifeste non apostolorum simpliciter, ac Patrum doctrinam, sed et Novum Testamentum; si vero Novum, utique et Vetus. Video autem et le spretum a te ipso, angelosque spretos. Imago Dei homo est, quoniam imitari potest eum qui non est imitatione ab ullo exæquandus. Siquidem dicit Scriptura: In imagine Dei feci hominem 35. Imago Dei angelus est, inquit divinus Dionysius. Imaginum igitur confectionem et adorationem ambos esse concesseris, vel invitus. Elenim et angelus adoratur. et homo. Sprevisti " ergo, et terrena, ut videtur, et cœlestia. Neque enim segregasti hanc ab illa, pictam a naturali; sed omnem collective imaginis confectionem et adorationem spernere præ te tulisti, nibil speciatim excipiens, præter sanctam Trinitatem. Ipsa enim sola non imaginis confectio est, quoniam neque creata sed increata; neque aliter possit intelligi perfecto dilucide tua propositio. Sed iterum ad id de quo agitur revertamur. Apostolorum et Patrum doctrinam sequens omnem imaginum confectionem et adorationem spernens. Vox Petri principis apostolorum. Profer imaginem Domini nostri Jesu Christi, et fllam in turricula exprime, ut cernant populi qualem formam assumpserit Filius Dei (g). Vox sancti Dionysii. XX. Benigna initiatio primitiva sensibilibus imaginibus supercolestes mentes descripsit in contextu Scripturarum, res sacras exprimentium (h). Vox sancti Athanasii. XXI. Nos qui fideles sumus, imagines non adoramus tanquam deos more gentilium: absit! sed studium duntaxat et affectum nostræ dilectionis γίαν δρώμενα. Τί οὖν; οὐ ταῦτα πάντα ε ποίησις καὶ προσκύνησις; καὶ μάλα· ἅπερ ο τῶν, συνηθέτηκας ἀριδήλως οὐ τὴν ἀποστολικ Πατρικὴν διδασκαλίαν ἁπλῶς, ἀλλὰ γὰρ τὴ Διαθήκην· εἰ δὲ τὴν Νέαν, δηλονότι καὶ τὴν Π Ὁρῶ δὲ ὅτι καὶ σεαυτὸν ἠθέτηκας, καί γε το γέλους. Εἰκὼν Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος κατὰ τὴν ἐνὰ νην τοῦ ἀμιμήτου μίμησιν· εἴπερ φησὶ τὰ Ἐν εἰκόνι Θεοῦ ἐποίησα τὸν ἄνθρωπον. ἐστι τοῦ Θεοῦ ὁ ἄγγελος, φησὶν ὁ θεῖος Διο Εικονικήν τοιγαροῦν ποίησιν καὶ προσκύνησ σειας άμφω, κἂν μὴ βούλῃ. Καὶ γοῦν προσκ καὶ ἄγγελος καὶ ἄνθρωπος· ἡθέτηκας οὖν ἐπίγεια, ὡς ἔοικε, καὶ τὰ ἐπουράνια· οὐ γὰρ ὑ λας τήνδε τήσδε, γραφικὴν φυσικῆς πᾶσαν δὲ ληπτικῶς εἰκονικὴν ποίησίν τε καὶ προσο ἀθετεῖν ἔφθης εἰπὼν, οὐδὲν κατ' ἐξοχὴν πλὴν τῆς ἁγίας Τριάδος· αὕτη γὰρ μόνη οὐ τ εἰκονική, ὅτι μηδὲ κτίσις, ἀλλὰ ἄκτιστος· κ ἂν ἄλλως δυνηθείη νοηθήναι του ἡ πρότασις γουμένως. ᾿Αλλὰ πάλιν ἀναλάβωμεν τα 1 μενα. Τῇ ἀποστολικῇ καὶ Πατρική διδασκαλία νος, πᾶσαν εἰποτικὴν ποίησιν καὶ προσο ἀθετῶν. Φωνὴ Πέτρου τοῦ κορυφαίου ἀποστόλων Ἐξένεγκε τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν " Χριστοῦ, καὶ ἐντύπωσον αὐτὴν ἐν τῷ πυργ ἵνα ἴδωσιν οἱ λαοὶ ποίαν μορφὴν ἀνέλαβεν ὁ Υἱ Θεοῦ. Φωνὴ τοῦ ἁγίου Διονυσίου. Ἡ φιλάνθρωπος τελεταρχία αἰσθηταῖς εἰκό ὑπερουρανίους ἀνεγράψατο νόας, ἐν ταῖς ἱερα καῖς τῶν λογίων συνθέσεσι· Φωνὴ τοῦ ἁγίου Αθανασίου. Οὐχ ὡς θεοὺς τὰς εἰκόνας προσκυνοῦμεν στοί, μὴ γένοιτο, ὥσπερ οἱ Ἕλληνες· ἀλλὰ τὴ σιν μόνον καὶ τὸν πόθον τῆς ἡμῶν ἀγάπης πρ erga formam persona imaginis demonstrantes (i). χαρακτῆρα τοῦ προσώπου τῆς εἰκόνος ἐ Vox sancti Basilii. XXII. Adeste mihi nunc, o præclari athleticorum certaminum pictores, mutilam ducis imaginem vestro illustrate artificio. El post alia: Pingatur in tabula et certaminum agonotheta Christus (j). Vox sancti Gregorii Nazianzeni. XXIII. Polemona pictum prominentem conspicans (k): 35 Gen. 1X, ζοντες. Φωνὴ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. ᾿Ανάστητέ μοι νῦν, ω λαμπροὶ τῶν ἀθκι κατορθωμάτων ζωγράφοι· τὴν τοῦ στρατηγοῦ βωθεῖσαν εἰκόνα, ταῖς ὑμετέραις μεγαλύνα χναις. Καὶ μεθ᾿ ἕτερα· Ἐγγραφέσθω τῷ πίν: ὁ τῶν παλαισμάτων αγωνοθέτης Χριστός. Φωνή Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. Τῆς δ' ἦν ὑπερκύπτων Πολέμων ἐν εἰκόνι· Fx Vita sancti Paneralii apud Bollandum mense Aprili 3 die, pag. 237. (h) Ex cap. 1, de ccele rarchia cap. 1, p. 3. (i) Ex Quæstionibus ad Antiochum quæst. 39. (j) Ex Homil. xviii, in sanctu laam. De Actis sancti Pancratii rursus infra, epist. 42, lib. 11.

ην ἰδοῦσα, καὶ γὰρ ἦν σεβασμία, λθεν εὐθὺς καὶ θέας ηττημένη. ζῶντ᾽ ἐπαισχυνθεῖσα τὸν γεγραμμένον. Φωνὴ τοῦ Χρυσοστόμου. γὼ καὶ τὴν κηρόχυτον ἠγάπησα γραφήν, εὐμας ἕνεκεν πεπληρωμένην· εἶδον γὰρ ἄγγελον πόν: ἐλαύνοντα βαρβάρων στίφη. Εἶδον πατού- · βαρβάρων ούλα· καὶ τὸν Δαυῒὸ ἀληθεύοντα· 5, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουσεις. Φωνὴ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης. δεν πολλάκις ἐπὶ γραφῆς εἰκόνα τοῦ πάθους" οὐκ ἀδακρυτὶ τὴν θέαν παρῆλθον· ἐναργῶς τέχνης ὑπ' ὄψιν ἀγούσης τὴν ἱστορίαν. Πρόκει ἡ Ἰσαάκ... Φωνὴ τοῦ ἁγίου Κυρίλλου. τον ἐγὼ ἐπὶ τοίχου γραφῆς, ἐναθλοῦσαν τοῖς ματι κόρην· καὶ οὐκ ἀδακρυτί τὴν θέαν κατPJZ. Φωνὴ τῶν τῆς ἕκτης ἁγίας συνόδου Πατέρων. · τισι τῶν σεπτῶν εἰκόνων γραφαῖς, ἀμνὸς δα ῳ τοῦ Προδρόμου δεικνύμενος ἐγχαράττεται. Δεθ᾽ ἕτερα· ὡς ἂν οὖν τὸ τέλειον κἂν ταῖς χρωυργίαις ἐν ταῖς ἁπάντων ὄψεσιν ὑπογράφηται• Ο αἴροντος τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου ἀμνοῦ Χριτοῦ Θεοῦ ἡμῶν, κατὰ τὸν ἀνθρώπινον χαρακτή καὶ ἐν ταῖς εἰκόσιν ἀπὸ τοῦ νῦν ἀντὶ τοῦ παλαιοῦ οἱ ἀναστηλοῦσθαι ὁρίζομεν. Είτε ἐκ πολλῶν ὀλίγα, διὰ τὸ μὴ ἐμποιῆσαι α. Ιδς καὶ αὖθις ἡ ἀποστολικὴ καὶ Πατρικὴ δια παλίς· ἡ ἀκρότης τῶν ἀποστόλων· ἡ κρηπὶς Ἡ Πατέρων· αἱ κλεῖς τῶν δογμάτων· ὁ ὅρος τῆς άφλεξης· οἷς ὁ ἀντιφθεγγόμενος, κἂν ἄγγελος, ἐκε τέρας, καθεματιστός. Οὐ γὰρ ἐξ ἀποστόλων, οὐδ' εἰ μὲν ὁ Πατέρων· ἀλλὰ νόθος, ψευδώνυμος. Πέτικας ὦ αὐτὴν, καὶ μὴ λέγων ἀθετεῖν, ἀθετῶν είχαν στόχο καὶ προσκύνησιν εἰκονικὴν, ὡς Μωαβ τέλει. (Ore venerando namque erat perquam et gravi) Superata solo retulit visu pedem: Pictum perinde verita luce ut præditum (!). Vox sancti Chrysostomi. XXIV. Ego et picturam ex cera fusilem adamavi tanquam pietate refertam: mihi enim visus sum angelum cernere illam barbarorum nubem profiganlem. Vidi barbaras illas gentes conteri et conculcari, et Davidem vere exclamare: Domine, in civitate lua imaginem ipsorum ad nihilum rediges (m)³6. Vox sancti Gregorii Nysseni. XXV. Sæpenumero miserabilis hujus rei imaginem in pictura vidi, nec absque lacrymis spectaculum præterii: adeo perspicue atque evidenter ars pingendi oculis rem gestam subjiciebat. Procumbit Isaac, etc. Καὶ τ ς Ἐκκλησίας θεσμοθεσία πειθόμενος. θεσμὸς ἐν ἐστιν ὁ πανίερος· τὰ παλαιὰ δηλονότι · ἐκραν ἡμᾶς ὁ μέγας Βασίλειος διατάττεται τρίτως. Είθιστα: τοίνυν τῇ ἐκκλησιαστική παρα. υ, ὡς βοᾷ ἡ ὑπ᾽ οὐρανὸν πραγματικῶς ἐν τοῖς αὐτῇ ἱεροῖς ναοῖς καὶ ἀναθήμασιν, ἄνωθεν καὶ ἀρχῆς τοῦ θείου κηρύγματος, τὰς σεπτὰς εἰκόνας κράττεσθαι· ἃς σὺ νῦν ἐκμειοῖς. Ἴδε οὖν ἡ ἐκε πεπτικὴ ἐν μέρει θεσμοθεσία. Ηθέτηκας καὶ τήν εἰ διὰ τοῦ μέρους ὅλῃ δυνάμει. Prel. LXXII, 20. Vox Sancti Cyrilli. XXVI. Vidi ego in muri pictura puellam in arena certantem; nec sine lacrymis spectaculum illud conspexi. Vox Palrum sanctæ synodi VI. XXVII. In nonnulis venerabilium imaginum picturis agnus qui digito præcursoris monstratur, depingitur (o). Et post alia: Ut ergo quod perfectum est, vel colorum expressionibus omnium oculis subjiciatur; ejus qui tollit peccata mundi, agai Christi Dei nostri, humana forma characterem etiam in imaginibus deinceps pro veteri agno erigi ao de - pingi jubemus. XXVIII. Hæc de multis pauca, ut fastidium non afferam. Ecce iterum apostolica et Patrum doctrina, sublimitas apostolorum, fundamentum Patrum, dogmatum claves, recla fidei norma: quibus qui contradicit, etiamsi angelus, condemnatus est et anathema declaratus. Non enim cum apostolis neque cum Patribus sentit, sed spurius est, et Chri-. stiani nomen falso gerit. Ipsam igitur rectam fidem quamvis te rejicere non dixeris, rejecisti, cum imsginum fabricam omnem et reverentiam, ut Moab olim, abrogasti. Et Ecclesiæ institutis obtemperans. XXIX. Lex ergo sancta est prorsus: vetusti atique mores, quos a nobis retineri magnus Basilius egregie precipit. Constitutum certe est ecclesiastica traditione: sicut Ecolesia quæ in terris est, ipso usu, in sacris suis templis et donariis clamat; jam inde a primis evangelicæ prædicationis temporibus, venerandas imagines effingi, quas tu nunc comminuis. En igitur Ecclesiæ, quod ad istam rea attinet, institutum: cujus tu hanc partem, quantum in te fuit, abrogasti. Ex carminibus iamb. XVIII. (m) Ex Serm. I, de diversis utriusque Testamenti locis. (n) Ex Oratione tham. T. II, p. 908 b. Ex Canonibus. Can. 82, Tom. VI Concil. Labbei pag. 1177.

Et sanctas æcumenicas sex synodos recipiens. Τάς τε ἁγίας καὶ οἰκουμενικὰς ἓξ συνόδους ἀπο δεχόμενος. Δἱ σύνοδοι, αἱ τε οἰκουμενικα, αἵ τε τοπικαί ὀρθόδοξοι· τοσαῦται μέν εἰσι τῷ ἀριθμῷ, οπόσαι καὶ εἶεν· μία δὲ πᾶσαι τῷ θείῳ φρονήματι, ὡς καὶ ἓν τὸ τῆς πίστεως σύμβολον, ἐν τῇ πρώτη δυνάμει θεωρούμεναι· κατὰ καιρὸν δὲ πρὸς τὰς ἐπανισταμένας αἱρέσεις δηλονότι προϊοῦσαι, καὶ ποικιλλόμενοι μὲν τῇ ἀντεξαγωγῆ τοῦ πονηροῦ φρονήματος· μένουσαι δὲ ἐν τῷ αὐτῷ ὀρθοδόξῳ δόγματι. Καθάπερ (ἵνα καὶ ὑποδείγματι χρήσωμαι) ο κόκκος τοῦ σίτου, ὅτι εἷς μέν ἐστι σπειρόμενος· ἔχει δὲ ἐν αὐτῷ δυνάμει τὰς τῷ προσήκοντι καιρῷ διὰ τῆς καρποφορίας πολυπλασιαζομένους ενεργεία κόκκους. Ιδωμεν οὖν ὡς εἴπερ δέχῃ τὴν πρώτην, συναποδεχόμενος εἴης καὶ τὰς ἀπά σας. Λέγει τοίνυν, ἵνα τα προηγούμενα παρῶ, ὡς οὐ κατεπείγοντα εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα· Κα! εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ· τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάν των τῶν αἰώνων· τῶν ἐκ φωτός· Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ· γεννηθέντα, οὐ ποιηθέντα· ὁμοούσιον τῷ Πατρί, δι' οὗ τὰ πάντα ἐγένετο. Τὸν δι' ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν· καὶ σαρκωθέντα εκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου, καὶ ἐνανθρωπήσαντα. Ὁ τοίνυν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθείς πρὸ πάντων τῶν αἰώνων, σαρκωθεὶς ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου, καὶ ἐνανθρωπήσας ὡμολόγηται παρὰ πάντων τῶν ἁγίων, εἰς μὲν εἶναι τῇ ὑποστάσει, διπλοῦς δὲ τῇ φύσει· τέλειος ἐν θεότητι, καὶ τέλειος ἐν ἀνθρωπότητι· ἐκ Πατρὸς ἀπερίγραπτος, ἐπειδὴ καὶ ὁ Πατήρ· ἐκ Μητρὸς περιγρα πτὸς, ἐπειδὴ καὶ ἡ Μήτηρ οἷος ὁ Πατήρ, τοιοῦτος καὶ ὁ γεννηθεὶς κατὰ πάντα. Καὶ οἷα ἡ Μήτηρ, τοιοῦ τον καὶ τὸ γεννηθὲν κατὰ πάντα· ἵνα μὴ ἐν τῇ τοῦ οὐτινοσοῦν ἐλλείψει τὸ τέλειον ἀφαιρεθῇ, καὶ τὸ παν οιχήσεται. Ἐπεὶ οὖν ἡ Μήτηρ φωσικῶς ἐγγέγραπται σώματος χαρακτῆρι, ὡς περιγραπτὴ· τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς φυσικῶς, ὡς γέννημα αὐτῆς περιγραπτόν. Εἰ δὲ μὴ, οὐ γέννημα αὐτῆς φύσει καὶ ἀληθείᾳ. ᾿Αλλὰ μὴν Υἱὸς αὐτῆς ἀληθινὸς, ὡς Υἱὸς ἀληθινὸς ὁ αὐτὸς τοῦ Πατρός. Οὐκοῦν καὶ ἐγγέγραπται σώματος χαρακτήρι κατὰ τὴν Μητέρα, ὁ κατὰ τὸν Πατέρα ἀπερίο γραπτος τῇ θεότητι· ὡς ἂν ἐπαληθεύοι θάτερον θατέρῳ μαρτυροῦν ἐκ πάσης φυσικῇς ἀνάγκης. Τοῦτο τοιγάρτοι ἡ πρώτη ἁγία οἰκουμενικὴ σύνοδος, ὡς ἐν κεφαλαίῳ δυνάμει ἐκήρυξε τό, τὸν Χριστὸν ἐγγράφ φεσθα:· ἐπὰν ὁμολογῇ αὐτὸν σαρκωθέντα καὶ ἐναν θρωπήσαντα. Οὐδὲν γὰρ ἔνσαρκον ἄγραπτον· καὶ οὐδεὶς ἄνθρωπος ὀφθεὶς, ἀνεξεικόνιστος. Ἐπεὶ οὐδὲ κυριολέκτως τὴν Μαρίαν Θεοτόκον ὠνόμασεν· ἀλλ' ἡνίκα ἐθέσπισε τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἐξ αὐτῆς σαρκω θῆναι καὶ ἐνανθρωπῆσαι Θεοτόκον αὐτὴν δυνάμει ἐκήρυξεν. Εἴπερ γὰρ Θεὸς ὁ γεννηθεὶς, Θεοτόκος ἀκο λούθως καὶ ἡ γεννήσασα· δοῦσα τοῦτο φθέγξασθαι ἐνεργεία κυρίως τῇ τρίτῃ συνόδῳ, καὶ ἐπιῤῥαπίσατα Νεστόριον. Οὐδ᾽ οὐ μὴν δύο φύσεις καὶ τοσαῦτα θεω λήματα ἐπὶ Χριστοῦ φανερῶς ἐξεῖπεν· ἀλλὰ ἐπειδὴ οἶδεν αὐτὸν Θεὸν ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπον, τὰς δύο γεννήσεις· XXX. Orthodoxæ synodi tum œcumenicæ, tum certarum regionum, quantumcunque multæ sint, ut sunt reipsa, nonnisi una sunt sensus divini communione, si spectetur primaria earum vis et potestas: sicut et unicum et fidei symbolum. At pro tempore adversus insurgentes videlicet hæreses progressæ, in dogmatis cujusque nefarii oppugnationes variæ visæ sunt, in eadem tamen doctrina orthodoxa constantes fuerunt. Quemadmodum, ut exemplo utar, granum frumenti unum quidem est cum terra mandatur: at vim hanc habet insitam, ut opportuna edendis frugibus tempestate, grana ex ipso multiplicata producantur. Videamus proinde quomodo, cum recipias primam, pariter universas simul recipias. Ait igitur, ut omittam quæ præcesserunt, tanquam aliena a præsentiquæstione: Et id unum Dominum Jesum Christum Filium Dei unigenitum, ex Patre natum ante omnia sæcula, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, genitum non factum, consubtantialem Patri, per quem omnia facta sunt. Qui propter nos homines et propter nostram salutem descendit de cœlis, et incarnatus est ex Spiritu sancto et Maria Virgine, et homo factus est. Illum igitur ex Patre ante omnia secula genitum, ex Spiritu sancto et Maria Virgine incarnatum et hominem factum, unum esse hypostasi, duplicem natura, omnes sancti conftentur: perfectum in divinitate ac in humanitate perfectum. Qui secundum id quod habet ex Patre, incircum- ο scriptus; sipuidem et Pater incircumscriptus: ex Matre circumscriptus: siquidem et Mater circumscripta. Qualis Pater, talis etiam secundum omnia qui ex ipso genitus. Et qualis Mater, tale item secundum omnia quod ex ipsa natum: ne, si vel unum desit, perfectum tollatur, ac totum pereat. Quando igitur Mater a natura habet ut corporea forma pingatur, quippe quæ circumscripla; Christus quoque a natura hoc habet, tanquam ipsius progenies circumscripta. Alioqui non est ejus revera et natura filius. Atqui verus ipsius filius est, sicut et ipse verus Patris filius. Itaque corporea forma pingitur secundum id quod a Matre habet, qui secundum id quod a Patre habet incircumscriptus est divinitate, ita ut necessitate omni naturæ, alterum ab altero verum testimonium accipiat. Hoc certe sancta synodus oecumenica prima tanquam pro suprema potestate edixit, ut nempe Christus pingeretur siquidem euin carne indutum et hominem factum esse confitetur. Nihil enim, quod carne constet, pingi non potest: neque ullus homo est, qui cum cerni possit, imagine exprimi non possit. Deinde nec proprie Deiparæ nomine Mariam appel. lavit sed quando Dei Filium ex ipsa carnem sumpsisse et hominem factum esseaffirmavit, potentia prædicavit ipsam esse Deiparam. Si enim Deus est is qui genitus, consequenter Deipara est quæ illum genuit relinquens tertiæ synodo, actu idipsum

τοῦ ὑμνησασα, δύο δυνάμει καὶ τὰς φύσεις, καὶ proprie enuntiandum, ac Nestorium jam tunc reολούθως ταῖς φύσεσι, δύο καὶ τὰ θελήματα, ἐξ. εξε· δοῦτα τοῦτο ἐνεργείᾳ κυρίως φθέγξασθαι τῇ τετάρτῃ καὶ ἕκτῃ συνόδῳ· καὶ ἐπιῤῥαπίσασα τοὺς · αὐτοῦ μίαν φύσιν καὶ ἐν θέλημα πρεσβεύοντας. ι· μπαρὸν ἂν εἴη ὑποδηλοῦν ὅπως ἐπιῤῥαπίζει ἑκά ην αἵρεσιν, ἀντεξάγουσα δυνάμει τὸ ἐνεργείᾳ κηχθὲν ὀρθόδοξον δόγμα τῇ κατὰ καιρὸν συνόδῳ. Λε μένου τοίνυν ἱκανῶς καὶ ἐλεγχθέντος τοῦ λόγου, ὡς τέχω τὴν πρώτην σύνοδον, διὰ τὸ πάσαν εἰκονικὴν ἱησίν τε καὶ προσκύνησιν ἀθετεῖν σε, ἐκείνης δυνα !!, καθὰ εἴρηται, Χριστὸν εἰκονίζεσθαι κατὰ τὸν θρώπινον χαρακτήρα κηρυξάσης· λέλυτα: τοῦ μηδὲ ς λοιπάς σε δέχεσθαι συνόδους. Ἓν γὰρ ἐν πάσαις εἰσεδες φρόνημα. fellens. Neque porro duas esse in Christo naturas totidemque voluntates aperte declaravit: sed postquam Deum simul hominemque ipsum agnovit, duas ipsius generationes prædicans; duas pariter naturas, et consequenter ad naturas, voluntates quoque duas esse, potentia edocuit: quartæ et sextæ synodo relinquens id actu et diserte pronuntiandum eosque confutans qui unam in ipso naturam, aut qui voluntatem unam esse affirmarent. Ac longum sit declarare quemadmodum unamquamque hæresim profligaverit, potentia opponens orthodoxum dogma, quod deinde pro tempore in synodis fuil actu declaratum. Cum itaque satis ostensum demonstratumque sit, te primam synom non recipere hoc ipso quod omnem imaginum confectionem adorationemque rejicis; cum illa sydus potentia, sicut dictum est, denuntiaverit ut humanæ Christi formæ imagines fierent: simul ' endum est te et reliquas synodos non recipere. Una enim cunctarum eademque sententia et re0. το δεχόμενος καὶ τὴν ἐν Βλαχέρναις σύνοδον Recipiens et synodum in Blachernis habitam, et eam καὶ τὴν ταύτης ἐπικυρωτικὴν ἀθροισθεῖσαν. Ναὶ μήν· τούτων γὰρ σὺ ἀκόλουθος καὶ σύμφων · ἀντιθέτων τῆς ἀληθείας, καὶ πάσης ἀποστολι ς και Πατρικῆς διδασκαλίας ἀλλοτρίων, ὡς ἀνωτέρω θέλωτα. ᾿Αθετοῦσι γὰρ πᾶσαν εἰκονικὴν ποίησίν καὶ προσκύνησιν. άς τε παρ' αὐτῶν νας. αὐτῶν ἀποβληθέντας ἀποβαλλόμε καὶ τοὺς ὑπ' αὐτῶν δεχθέντας ἀποδεχόμε Καὶ πάνω· ἀλλ' ὡς. Καϊαφαϊκὸν συνέδριον, τὸν Βα 1563ν προσηκάμενον, τὸν δὲ Χριστὸν ἀρνησάμενον. ὑπὸ Ταρασίου σύλλογον ἀποβαλλόμε νος. Επς, καὶ πάνυ εἰκότως· ἀλλ' ὡς συνεπόμενον τῇ τόση έγινε συνόδῳ, ἐν τῷ τὸν Χριστὸν κηρύξαι ἐγγέλα κατὰ τὸν ἀνθρώπινον χαρακτῆρα· τήν τε ελίνα μή τε καὶ τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ, καὶ τῆς Θεοτίπιο, πρὸς δὲ καὶ παντὸς ἁγίου, προσκυνεῖσθαι εἰς τιμήν των πρωτοτύπων· ὧν ἀπεῤῥάγης, ὡς ἀπὸ Χριστώ δύνας. Για πὺς μὴ οὕτως ἔχοντας ἀναθεματίζων. Δηλούς· ἀλλὰ τοὺς ἁγίους πάντας σμλλήβδην, ὡς ἐντόπιος Χριστοῦ. Υπέρεια ιδιοχείρως. Δηλαδή· ἀλλ' ὡς ὁ Πιλάτος τῇ κατὰ Χριστοῦ ἀποέπι τήξας τὸν κάλαμον. Υπογραφὴ ὀρθοδόξου. Τοῖς εὐαγγελικοῖς καὶ ἀποστολικοῖς ἐντάλμασι καὶ ισκίσμασιν ἅπασιν ἑπόμενος· καὶ τοῖς προφητικοϊσ ε: Πατρικοῖς κηρύγμασι καὶ διδάγμασιν ἐπερειδόμε κ' τάς τε ἁγίας καὶ οἰκουμενικὰς ἓξ συνόδους σὺν λεις τοπικαῖς καὶ ταύταις ὁμοδόξοις κατά το ηγματικὴν καὶ κανονικὴν τήρησιν προσιέμενος εθ' ὧν καὶ τὴν μετὰ τὴν ἕκτην περὶ τῶν σεπτών κήνων υπομνηματίσασαν καὶ ὁρίσασαν θεοπρεπῶς ποδεχόμενος· καὶ τὴν ἐν Νικαίᾳ τὸ δεύτερον ἁγίαν ύνοδον, ὡς τὴς τὸ πρότερον ὀρθοδόξως δογματίσα- quæ illius confirmandæ gratia fuit congregata. XXXI. Certe quidem, tu nempe illis obtemperas et consentis qui veritatem oppugnant, atque ab omni apostolorum Patrumque doctrina alieni sunt, sicut superius demonstratum fuit. Abrogant enim omnem imaginum confectionem et adorationem. Et rejiciens quos illæ synodi rejecerunt, et quos receperunt recipiens. XXXII. Omnino; sed more concessus Caipbaici, qui Barabbam suscepit, Christum vero abnegavit. Conventum autem sub Tarasio celebratum rejiciens. XXXIII. Euge, ac merito certe; sed rejicis quatenus cum sancta synodo prima consentit in eo quod edixit ut pingeretur Christum secundum hominis formam,tum ut imago ipsius, et vivifica crucis, ad Deiparæ, et præterea sancti cujuscunque, adoraretur in honorem prototyporum. quibus tu non minus quam Judas a Christo, divisus es. Et eos qui secus sentiunt anathematizans. XXXIV. Omnino, sed sanctos pariter universos, tanquam Christi adversarius. Propria manu subscripsi. Certe, sed, ut Pilatus, calamo ad Christum condemnandum usus. Subscriptio orthodoxi. XXXV. Evangelicis et apostolicis mandatis et edictis omnibus obtemperans, ac prophetarum et Patrum oraculis et documentis confirmatus, recipiens quoque sanctas synodos sex œcumenicas, aliasque variarum regionum æœcumenicis consentientes secundum dogmatum et canonum observationem amplectens, cum iisque admittens et eam [Trullanam] quæ post sextam de venerandis imaginibus tractavit, ac Deo digna sancivit: necnon synodum Nicænam secundam, quæ de venerandis

imaginibus eadem ac prior dogmata orthodoxe σαν, καὶ ἑπομένως τῇ πρὸ αὐτῆς περὶ τῶν αὐτῶν tradidit, recipiens, cunctosque quos synodi excommunicaverunt rejiciens, cum iisque quos approbaverunt communicans: et cuilibet legi sacræ et consuetudini ecclesiasticæ, quæ a Christo huc usque manaverit, aut certe fuerit postea sancte instituta, me submittens: omnenque Christi Dei nostri, viviAcm crucis, Deipara el angelorum et cujuscunque sancti et sanctæ imaginem, more hominibus salutari expressam, toto pectore complectens ac deosculans; conventum vero in Blachernis jampridem celebratum, eumque a quo prior ille confirmatus est, utrumque tanquam Christi sanctorumque omnium inimicum, rejiciens, eosque qui non sic sentiunt æternis anathematismis subjiciens, oum Deo, Propria manu subscripsi. IAMBI ICONOMACHORUM. JOANNIS. σεπτῶν εἰκόνων, ἀσπαζόμενος· τούς τε παρὰ πασῶν ἐκκηρύκτους ἀποβαλλόμενος. Καὶ τοὺς ὑπ᾽ αὐτῶν ἀναῤῥηθέντας εἰσοικειούμενος ἱεροῦ Τε παντὸς θεσμεῦ καὶ ἔθους ἐκκλησιαστικοῦ, ἀπὸ Χριστοῦ μέσ χρι τοῦ δεῦρο προϊόντος· ἢ καὶ μετέπειτα όμως ἱερο πρεπῶς ἀντεχόμενος· πᾶσάν τε εἰκόνα οὖσαν καὶ χαραττομένην σωτηρίως τῷ κόσμῳ, τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν, τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ, τῆς Θεοτάκου, ἀγω γέλων τε καὶ παντὸς ἁγίου καὶ ἁγίας ἐνστερνιζόμε νος. Καὶ προσπτυσσόμενος· τὸν δὲ ἐν Βλαχέρναις πάλαι ἀθροισθέντα σύλλογον, καὶ τὸ τούτου ἐπικυρω τικὸν συνέδριον, ὡς ἀντίθετον ἑκάτερον Χριστοῦ καὶ παντὸς ἁγίου, ἀποπεμπόμενος, καὶ τοὺς μὴ οὕτως φρονοῦντας αἰωνίοις ἀναθεματισμοῖς ὑποβάλλων, σὺν Θεῷ. Υπέγραψα ιδιοχείρως. ΙΑΜΒΟΙ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΩΝ. ΙΩΑΝΝΟΥ. ACROTT. Χριστοῦ τὸ πάθος ἐλπὶς Ιωάννῃ. Christi Passio spes Joanni. Christus destruxit crucis divino robore Vim turmæ dæmonum: iis qui vivunt Robur effectus, et spes in potens præsidium: Aperte docens ipsi uni confidere. Itaque in parietibus pingere Dominum, nefas. Totus quippe Deus est (p), haud mutatus per errorem, Exaltans pios reges in regno. IGNATII. Χριστὸς καθεῖλε • Τ αυριῷ θείῳ σθένε I Ρ οπὴν φάλαγγος δαιμ Ο νῦν τοῖς ἐν βί Ι σχὺς πεφυκώς ᾿ΕΔ ΠΙΣ εἰς κράτος μέγ Α. Σαφώς διδάσκων ἡ ὑτῷ προσέχειν μόνο Ν Τ οιχογραφεῖν οὖν οὐ θ ἐμις Ο λος Θεὸς γὰρ ἐστιν, ο ὐ τὸν δεσπότη Ν. τράπεὶς πλάν Η, Ὑψῶν ἄνακτας εὐ Σ εβεῖς ἐν τῷ στέφε 1. ΙΓΝΑΤΙΟΥ. ACROST. Σταυρός Ιγνατίῳ αἴνεσις. Crux Ignatio est gloriatio. Crux, quæ conjunxit quæ prius erant dispersa, Pietatem sincere confirmat. Evertens enim omne imaginum spectaculum, Extulit aperte gloriam tuam, ο Verbum, Validum fidei robur agnita. Quam adorantes, ut par est, imperatores, Abigunt hostes hac potentia domitos. ἐσκεδασμών ὑπογράφε 1. θέα Ν. πᾶσαν ἐμφανῶς, Ο Σταυρὸς συνάψας τάπρ Ιν Τὴν εὐσέβειαν νησίως ᾿Ανατρέπων γὰρ εἰκ; Νων "ν ψωσε τὴν σὴν δόξ Αν Ρώμη κραταιὰ πισ Τ εως Ο ν προσκυνοῦντες ἀξ Ι ως Σ οβοῦσιν ἐχθροὺς τ ο κράτει Λόγ Ε, δεδειγμένο Σ. δεσπέτα [ δουλουμένου Σ. Η S P Τ r S Σ ET OCCIDO BARBAROS. ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΩ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣ P Τ R P Ο F П ELIGO r (p) vel qui errore non abripitur.

PROBLEMATA AD ICONOMACH. · τὸ κράτος λαβόντες ἐκ Θεοῦ μόνου, έων τε Κωνσταντῖνος οἱ στεφηφόροι, Ινιστοροῦσι τὸν τύπον τοῦ Δεσπότου· Εγκάρδιον φέροντες αὐτοῦ τὸν πόθον. ἐκῆ δὲ τὴν πρὶν καὶ μάτην πέπλασμένην ἐξῆραν ἔνθεν εἰκονουργίας θέαν. Qui potestatem acceperunt a Deo solo, Leo et Constantinus, coronam gestantes, Spectandum proponunt typum Domini, Ipsius desiderium gerentes in corde. Temere vero antea et abs re comparatum, Hinc sustulerunt imaginum spectaculum. $78 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΙΝΑ ΠΡΟΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΟΥΣ, ΟΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΟΝ ΗΜΩΝ ΠΙΣΟΥΝ ΧΡΙΣΤΟΝ ΜΗ ΕΓΓΡΑΦΕΣΘΑΙ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΣΩΜΑΤΙΚΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ. EJUSDEM QUÆSTIONES ALIQUÆ PROPOSITÆ ICONOMACHIS, I DOMINUM NOSTRUM JESUM CHRISTUM SECUNDUM CORPOREAM FORMAM DEPINGI NOLUNT. Α΄. Ε' ἐκ δύο φύσεων καὶ ἐν ουσί φύσεσι τελείαις ὁ αστός ἐστιν· εἰπὲ κατὰ ποίαν ἄγραπτός, τὴν λασαν, ἢ τὴν ληφθεῖσαν; καὶ εἰ κατὰ τὴν πρώτην, τα κατὰ τὴν δευτέραν γραπτός· ἢ ἔμπαλιν ἡ στροφή. Εἰ δὲ κατ' ἄμφω, πῶς τοῦτο; εἰ μὴ ἐξ πώς μιας συνθέτου φύσεως ἀποτελεσθείσης, μιᾶ Επίσης και ιδιότητι. Εἴη ἄν οὔτε γραπτός, οὔτε έγραπται· ἀλλὰ γραπτοάγραπτος ἐξ ἡμισείας συνε Μη γένος, καὶ κατ᾽ οὐδ᾽ ἕτερον τέλειος. Εἰ δὲ τοῦτο, πῶς οὐχτερούσιος ὁ Χριστὸς τοῦ Πατρὸς καὶ ἡμῶν; ἡμῶν μὲ τῷ συνθέτω σώματι ἐγγραφομένων· τοῦ σε Περὶς νῷ ἀσυνθέτῳ φύσει μηδαμώς περιγρα φημένα. Β. Εἰ ἰδιότης ἑκάστης φύσεως ἀκίνητος, ἐπὶ δὲ ῆς ἀνθρωπότητος τοῦ Χριστοῦ ἡ περιγραφή· μὴ γραφομένου αὐτοῦ κατ' αὐτὴν, ἐκινήθη δηλονότι· νηθεῖσα δὲ ποῦ μετεχώρησε; "Αρα εἰς τὴν τῆς ότητος αὐτοῦ φύσιν; Αλλ' εἰ τοῦτο, προσθήκην ἡ μὰς ἐδέξατο, ἀσυμφνὲς ἑαυτῇ ἰδίωμα προσλαοῦσα· ὅπερ ἀδύνατον. Εἰ δὲ οὐ μετέπεσεν ἐκεῖσε, ο ποτε ἂν εἴη; καὶ εἰ ἠφανίσθη, ἐξ ἀνάγκης συν άνισται καὶ ἡ ταύτης φύσις· ἐπεὶ μὴ οἷον διεσπά και θατέρα θατέρας ὁμολογουμένως. I. Si ex duabus naturis, et in duabus naturis perfectis Christus est, dic secundum quam depingi non possit, utrum secundum eam quæ assumpsit, an secundum eam quæ assumpta est? Et, si secundum primam, poteritne secundum alteram depingi? vel vice versa? Si vero secundum utramque, quo-' nam istud modo, nisi ex duabus una natura perfecta unaque proprietas componatur? Verum age, neque possit depingi, neque non possit, sed simul possit et non possit, ex dimidiatis compositus, et ex neutro perfectus. Quod si ita sit, quomodo Christus non erit naturæ a Patre et a nobis diversæ? a nobis quidem, qui quoniam ex corpore constamus, depingimur: a Patre aulem, qui ob naturæ simplicitatem nequaquam circumscribitur. II. Cum naturæ cujusque proprietas sit inseparabilis, cumque in Christi humanitate sit circumscriptio: si ipse ratione illius depingi minime potest, amota est illa certe. Si autem amota est, quonam migravit? utrum in divinam ipsius naturam? Sed si hoc est, Trinitas additamentum accepit, assumens proprietatem sibi non congenitam: quod fieri non potest. Si autem non illuc transiit, ubinam erit? quod si periit, natura etiam ad quam pertinet, perierit necesse est, siquidem alteram ab altera separari non posse in confesso est.