doxiae regulam conscripsisse; cui omnis gloria de- πᾶν συνεγράψαμεν· ᾧ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμὴ καὶ betur, honor, atque adoratio, in sæcula seculo- προσκύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. rum. Amen. ΥΠΟΤΥΠΩΣΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΩΝ ΣΤΟΥΔΙΟΥ DESCRIPTIO. CONSTITUTIONIS MONASTERII STUDII. 1. Cum multae diversæque sint in sacris mo- [Cod. vat. 2029, f. 179.] α'. Πολλῶν ὄντων καὶ nasteriis perseverantes antiquitus traditiones,atque alii aliis regantur, dum ad regnum colorum tendunt, constitutionibus; una est ex omnibus nostra quoque stabilita traditio, quam accepimus a magno Patre nostro et confessore Theodoro; neque nos tantummodo, verum etiam pars magna meliorum monacho· rum hanc eligunt, ceu optimam et regalissimam, et excessus defectusque vitantem. Utique et nos hodie Patris impulsi præceptis, ut hanc in chartis regulam, quo ejus indelebilis sit memoria,posteris ætatibus, pro viribus, relinquamus, docilem animum fleximus; Deo scilicet, pastoris nostri pro nobis precibus, nobis concedente congruam orationis compagem, ita ut integre et utiliter ac salubriter theophori Patris nostri constituta exponamus, Ο ad gloriam Patris et Filii et Spiritus sancti, custodiamque et salutem illorum qui cum fide hanc observantiam amplecti voluerint. Igitur Deo favente initium lucubrationis faciamus. διαφόρων τῶν ἐν τοῖς ἱεροῖς μοναστηρίοις κεκρατη κυιῶν ἄνωθεν παραδόσεων, καὶ ἄλλων ἄλλαις διοι κουμένων τε καὶ ἐθυνομένων πρὸς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν ὑποτυπώσεσι, μία τίς ἐστι τῶν πασῶν καὶ ἡ καθ᾿ ἡμᾶς κρατοῦσα παράδοσις, ἣν παρειλήφαμεν πρὸς τοῦ μεγάλου Πατρῶν ἡμῶν καὶ ὁμολογητοῦ τοῦ Θεοδώρου· καὶ οὐχ ἡμεῖς μόνοι, ἀλλὰ δὴ καὶ οἱ πλείους τῶν ἐγκρίτων μοναστῶν ταύτην αἱροῦνται, ὡς ἀρίστην τε καὶ βασιλικωτάτην, καὶ τὰς ὑπερβο λάς καὶ ἐλλείψεις ἐκκλίνουσαν. Αμέλει καὶ ἡμεῖς σήμερον πατρεκαῖς προσαχθέντες ἐντολοῖς, ταύτην ἐν χάρταις εἰς ἄληστον μνήμην ταῖς μετέπειτα γε νεαῖς καταλιπεῖν, ὡς ἡ δύναμις, πρὸς τὴν ὑπακούν ἑαυτοὺς καθήκαμεν· Θεοῦ δηλαδή παρέχοντος ἡμῖν ταῖς τοῦ ποιμένος ὑπὲρ ἡμῶν προσευκαῖς τὴν και τάλληλον ἁρμογὴν τῆς τοῦ λόγου συνθέσεως, εἰς τὸ ἐκθέσθαι ὑγιῶς τὰ ὀνησιφόρα τε καὶ σωτήρια του θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν ἐντάλματα, εἰς δόξαν Πατρός καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος, καὶ φυλακήν τε και σωτηρίαν τῶν ταῦτα μετά πίστεως προαιρουμένων φυλάττειν. Εστω τοίνυν ἀρχὴ τῆς συντάξεως αύτε σὺν Θεῷ. Quomodo nos geramus in synaribus sancta et gloriosa triduanæ resurrectionis Servatoris nostri. De ligno. 2. Sciendum est quod transacta noctis secunda custodia, seu post horam sextam, incipiente sep tima, rato hydrologii puncto,crepitante signo,surgit is qui exspergiscendi officium habet, et cubicula circumit cum lucerna, fratres excitans ad matutinam doxologiam. Statimque ligna dant signum sus deque, tuncque fratribus cunctis in ecclesiæ narthece congregatis, et cum silentio orantibus, sacerdos thuribolum manu tenens thurificat primo sacrum bema,deinde ex anteriore cancello egressus, "Οπως διοικούμεθα ἐν ταῖς συνάξεσι τῆς ἁγίας καὶ ἐνδόξου τριημέρου ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν. Περὶ τοῦ ξύλου β'. Ιστέον ότι μετὰ τὸ παρελθεῖν δευτέραν φυλε κὴν τῆς νυκτός, ἤτοι τὴν τ' ώραν, ἀρχομένης της ς, πίπτει τοῦ ὑδρολογίου τὸ σύσσημον, καὶ τῇ τού του σημασίᾳ ἐγείρεται ὁ ἀφυπνιστὴς, καὶ περιέρ χεται τοὺς κοιτώνας μετά φανοῦ, προτρεπόμενος τοὺς ἀδελφοὺς εἰς ἐξανάστασιν τῆς ἑωθινῆς δοξολο γίας· σημαίνουσι δε παραυτίκα καὶ τὰ ξύλα ἄνω τι καὶ κάτω· καὶ τῶν ἀδελφῶν πάντων ἀθροιζομένων ἐν τῷ νάρθηκε τοῦ Κυριακού, και προσευχομένων ἡσυχῇ, ὁ ἱερεὺς τὸ πύριον μετὰ χεῖρας ἐπιλαβόμεν NOTE. Hypotyposin Studitanam appelat Allatius in dissert. cit. col. 1460. 30) De hoc ligno semanterio, itemque de tuba, apud Græcos præsertim monachos, legatur cardinalis Bona Rer. liturg. lib. 1, 22, qui et Allati recitat descriptionem prædicti semanterii.

CONSTITUTIONES STUDITANÆ. μιὰ πρῶτον τὸ ἱερον βήμα κἀκεῖθεν διὰ Α' transit per boreale latus templi, et cum ad regiam προσθεν κιγκλίδος ἐξελθών, διέρχεται τὸ βόιὸν τὸ τοῦ ναοῦ, καὶ φθάσας τὴν βασιλικὴν θυμιᾷ τοὺς ἀδελφούς, καὶ εὐθέως ἀνατρέχει νοτίου μέρους όθεν ἐξῆλθεν· οἵ τε ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἰσέρχονται εἰς τὸν ναόν. Αὐτὸς δὲ τὸ αποθέμενος εἰς τὸ ἅγιον βῆμα, ἐξελθὼν ἴσταὰ πρόσωπον τοῦ ἱλαστηρίου, καὶ ἄρχεται », ὁ ἦχος πλ. α', Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεΟπερ μετὰ τὸ ψαλθῆναι τρίτον παρὰ τ᾿ ἐκείτῶν ἀδελφῶν, λέγει ὁ πρεσβύτερος στίχον, ημέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος· οἱ ἀδελφοί οπάριον στιχ. β', Συστήσασθε ἑορτὴν, ἕως καὶ πάλιν ὁ λαὸς τὸ τροπάριον δοξάζει. Καὶ • συμπλήρωσιν τούτου, ἄρχεται εὐθὺς ὁ και ), καθότι εξάψαλμον πᾶσαν τὴν ἑβδομάδα οὐ ψάλλομεν. Γίνονται δὲ δύο ἀναγνώσεις, ἀπὸ τῆς β' ἀναγνώσεως· καὶ μετὰ τὴν συμν τοῦ ὄρθρου, γίνεται ὁ ἀσπασμὸς καὶ ἡ ς· εἰς δὲ τὰ λυχνικὰ ταύτης τῆς ἑβδομάδος τὸ, Χριστὸς ἀνέστη· καὶ εὐθέως το, Κύριε, ξα, καὶ ἀπολυτικὸν τὸν Χριστὸς ἀνέστη· ἐν τοῖς ἀποδειπνίοις τὸν τρισάγιον ὕμνον, Κύριε, ἐλέησον, ιβ'· τῷ δὲ Σαββάτῳ τῆς διακου, καὶ τῇ Κυριακῇ ὀψὲ τῆς λαμπροφόρου, ἀποδείπνια ἀπὸ τοῦ, μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός, καὶ ῇ δὲ Κυριακῇ τῆς λαμπροφόρου ἄρχεται καὶ αλμον καὶ λέγομεν τό, Θεός Κύριος δ'· καὶ εὐθὺς τοὺς ἀναβαθμοὺς εἰς τὸν αὐτὸν τό τε προκείμενον καὶ τὸ πᾶσα πνοή • Εὐαγγέλιον, καὶ τό, ἐν ταῖς νυξί. Καὶ μετὰ ἄρχεται ὁ κανῶν· γίνονται δὲ ἀναγνώσεις β'. Κυριακῇ ἑσπέρᾳ ἀρχεται τό, μακάριος ἀνήρ. β' εἰς τὸν ὄρθρον ψάλλομεν πάλιν τό, Θεὸς 5, εἰς πρῶτον ἔχον, καὶ ἐν κάθισμα εἶτα τὸν κανόνα ἀναστάσεως· γίνονται δε σεις γ ἐκ τότε τὰ ἀποδείπνια ολόκληρα ν, πλὴν Σαββάτου ἑσπέρας, καὶ ἑορτῆς δε ς, καὶ μνήμης ἁγίου, ἀργίαν ἡμῖν τῶν ἔρω καὶ τῶν ὡρῶν καὶ τῶν μετανοιῶν ὅτι γίνον οξενούσης· ἐν ταύταις γὰρ ἀπὸ τοῦ, μεθ᾿ ὁ Θεὸς, καὶ ἐπέκεινα. Κάμνουσι δὲ καὶ αἱ κι ἀπὸ πρωί, τῇ γ' τῆς β' ἑβδομάδος ἀρχομέν ως δὲ τῆς ν᾿ ἐν τῷ λυχνικῷ προκείμενα ψάλ κάστης ἡμέρας. τρὴ γινώσκειν ὅτι ἐν τοῖς λυχνικοῖς πᾶσι ποτικῶν ἑορτῶν τὸ, Μακάριος ἀνὴρ ἄρχεται δ'· εἶτα ἡ δευτέρα ἔναρξις καὶ ἡ τρίτη εἰς τὸν ἧς ἡμέρας· εἶτα τὸ Κύριε, ἐκέκραξα εἰς τὸν ῶν στίχων τῆς ἑορτῆς. portam venerit, thurificat fratres, statimque per meridianum latus revertitur unde discesserat; simulquefratres post illum ingrediuntur in templum. Ipso autem thuribolo deposito in sancto bemate, egressus sistit coram propitiatorio, fitque initium troparii, tono obliquo primo: Christus surrexit a mortuis. Quod postquam ter ab illo patribusque cantatum fuerit, dicit presbyter stichum: Hæc est dies quam fecit Dominus. Fratres autem troparium stich. 2: Constituite diem solemnem, usque ad finem. Rursusque populus troparium canit. Et post hujus finem, statim incipit canon; quoniam hexapsalmum tota hac hebdomada non cantamus. Sed fiunt duæ lectiones, et dicitur psalmus quinquagesimus post secundam lectionem. Completo autem matutino, fit salutatio et absolutio. Jam in lychnico hujus hebdomadæ dicimus illud: Christus resurrexit. Et mox: Domine, clamavi; et conclusionem extremam: Christus resurrexit. Similiter in completoriis hymnum trisagium; et Domine, miserere, duodecies, Sabbato autem hebdomadæ diacænesimi, et Dominica lamprophora (in albis) vespere completorium ab illis verbis nobiscum Deus, cum sequentibus. 3. Porro in Dominica lamprophora incipit etiam hexapsalmum, et dicimus Deus Dominus tono obliquo quarto. Et mox graduales psalmos eodem tono; nec non procimenon; et illud: omnis spiritus. Deinde evangelium, et illud: in noctibus. Εt post quinquagesimum psalmum incipit canon. Fiuntautem duæ lectiones. Et die Dominico ad vesperas incipit: beatus vir. Et feria secunda ad matutinum psallimus rursus: Deus Dominus, primo tono, et unum cathisma psalmi; deinde canonem resurrectionis. Et fiunt lectiones tres. Exin completoria integra recitamus, excepto Sabbato vespere, et Domini solemnitate, et alicujus sancti commemoratione quæ feriari nos faciunt ab horis et metanœis; post illa scilicet verba: nobiscum Deus, et sequen⚫ tia. Laborant autem etiam officinæ a mane, feria tertia secundæ hebdomadæ incipientis. Porro usque ad Pentecosten procimena psallimus quotidie. 4. In omnibus lychnicis solemnitatum Domini, psalmus Beatus vir incipit tono obliquo quarto. Deinde secunda inchoatio, et tertia tono diei. Deinde illud: Domine, clamavi tono stichorum 80lemnitatis. NOTÆ. Canon est determinata quædam mensura Drum canendorum. Goar. p. 351. Ita Studita constanter genere neutro; quam tem præfero aliis scribentibus gen. masc. .utem psalmi 1II, XXXIII, LXII, LXXX, VII, CII, Procimenon intelligit Goarius proprios cuPATROL. GR. XCIX. jusque diei versiculos ex psalterio decerptos. Vide Cangium. Cantio quæ a sedentibus concinitur. De tonis autem Græcorum Allatius De lib. eccl. Gr. in Octoecho. Lychnicum proprie pars prior officii vesperarum. Goar. edit. Ven. p. 24.

5. Usque ad Ascensionis solemnitatem stichira ε'. Δεῖ εἰδέναι ὅτι ἄχρι τῆς Αναληψίμου ἑορτῆς anastasima præeunt cathismatibus catanycticis et apostolicis. 6. Paschate usque ad Ascensionem dicimus: resurrectionem Christi. Deinde pari modo psalmum quinquagesimum; et martyrica in psalmodia. Nequaquam ulterius. 7. Usque ad Pentecosten quanquam horas non psallimus, neque genu flectimus, mortuales tamen canones in Sabbatis psallimus. Et alio etiam die, si commemoratio fiat fratris alicujus, psallimus. 8. Sabbato Pentecostes ad exapostilarium psallimus: memoriam mortuorum, Domine: atque id can. tantes ad fratrum sepulcra venimus, ibique stantes psalimus diei illius stichira. Atque ita absolvitur matutinum. Id autem facimus etiam in Sabbato Carnis privii. 9. Vespere Dominici diei sanctæ Pentecostes ad Lychnicum, in quo etiam ter genua flectimus, post procemium statim dicitur: Domine, clamavi. Et mane ad matutinum post hexapsalmum dicimus: Deus Dominus; statimque canonem, et duas lectiones. Hanc vero etiam hebdomadam sine cantu horarum transigimus. προηγοῦνται τὰ ἀναστάσιμα στιχηρά και θισμάτων τῶν τι κατανυκτικῶν καὶ ἀποστολι κών ς'. Χρὴ γινώσκειν ὅτι ἀπὸ τοῦ Πάσχα ἕως τῆς Αναληψίμου, τὸ ἀνάστασιν Χριστοῦ λέγομεν, εἶθ' οὕτως τὸν ν'. καὶ μαρτυρικά ἐν τῇ ψαλμωδία ἐξ ἐκείνου δὲ οὐκέτι. ζ'. Ιστέον δέ ὅτι ἕως τῆς ν', εἰ καὶ ὥρας οὐ μαλ λομεν, οὐδὲ γόνυ κλίνομεν, ἀλλ᾽ οὖν κανόνας νεκρών σίμους ἐν τοῖς Σάββασι ψάλλομεν· καὶ ἐν ἄλλη δι ἡμέρᾳ, εἰ τύχοι μνημόσυνον ἀδελφοῦ, ψάλλομεν, η'. Δεῖ εἰδέναι ὡς τῷ Σαββάτῳ τῆς ν' εἰς τὸ ἐξαπο στειλάριον ψάλλομεν, ἡ μνήμη τῶν κεκοιμη μένων, Κύριε· καὶ τοῦτο ψάλλοντες κατερχόμεθα εἰς τοὺς τάφους τῶν ἀδελφῶν, κἀκεῖ ἱστάμενοι ψαλ λομεν τὰ τῆς ἡμέρας στιχηρά· καὶ ἀπολύει ὁ ὄρθρος τοῦτο δὲ ποιοῦμεν καὶ τῷ Σαββάτῳ τῆς ᾿Αποκρέου. θ'. Χρὴ γινώσκειν ὅτι ὀψὲ τῇ Κυριακῇ τῆς ἁγίας Πεντηκοστῆς εἰς τό λυχνικόν, ἐν ᾧ καὶ τὰς γ' γι νυκλισίας ποιοῦμεν, μετὰ τὸ προοίμιον εὐθέως το, Κύριε, ἐκέκραξα· καὶ τῇ ἔωθεν εἰς τὸν ὄρθρον μετὰ τὸ ἐξάψαλμον τὸ, Θεός Κύριος λέγομεν· καὶ εὐθὺς τὸν κανόνα, καὶ ἀναγνώσεις β'· ἄγομεν δε καὶ τὴν ἑβδομάδα ταύτην μὴ ψάλλοντες ώρας. 1. Εἶτα ἐπέρχεται καὶ ἡ ἁγία τεσσαρακοστή των ἁγίων ἀποστόλων, καὶ ἀρχόμεθα ψάλλειν καὶ τὰς ώρας μετά καθίσματος πάντοτε. Μετὰ γοῦν τὸ τέλος τῆς ψαλμῳδίας, λέγομεν τό, Κύριε, ἐλέησον, Χρισ στέ, ἐλέησον. Καὶ βάλλομεν ἐν πρώτοις γ' μετα 10. Sequitur sancta apostolorum sanctorum quadragesima, et jam incipimus horas quoque psallere semper cum cathismate. Tum in fine psalmodie dicimus: Domine,miserere; Christe,miserere. Etin primis facimus tres metanceas pari cuncti celeritate præsim dem subsequentes: quas inter extendimus etiam ali- c νοίας ἰσοταχῶς ἅπαντες τῷ προεστῶτε επόμενοι· ἐν quantum manus ad Deum. Deinde sic alias viginti, quanta quisque celeritate potest. Ita agimus in unaquaque synaxi. Ad com pletorium autem genua dectimus quinquagies, et ad matutinum quadragies. 11. In omnibus matutinis post finem lectionis surgentes, duodecies, dicimus: Domine, miserere. Atque ita denuo incipit psalmodia. 12. Omni Sabbato ae die Dominico, quotiescunque in his non occurrit vel solemnitas Domini, vel alicujus sancti memoria, ex Epistolis Pauli legimus. Sabbatis autem ad matutinum psallimus. cathisma ante psalmum immaculati. Deinde immaculati, et subinde psalmum quinquagesimum, postea canonem; et funt lectiones tres. Namque ad psalmum immaculati, non legimus. Loco autem exapostilarii dicimus,In memoria æterna erit justus, ab auditione mala non timebit. Haec quantitas qua· lilasque psalmodiæ protenditur usque ad vividci ligni exaltationem. 13. Postridie dormitionis sanctissimæ Deiparae in lychnico post prooemium statim dicitur: Domine, clamavi. El mane ad matutinum post hexapsalmum αἷς καὶ μικρὸν τὰς χεῖρας ἐκτείνομεν πρὸς τὸν Θεόν, Εἶθ' οὕτως ἄλλας κ' ὡς ἔχει τάχους ἕκαστος. Οὕτως οὖν καθ᾿ ἑκάστην σύναξιν. Εἰς δὲ τὸ Αποδείπνιον, γονυκλισίαι ν, καὶ εἰς τὸν ὄρθρον με ια'. Χρὴ γινώσκειν ὅτι εἰς ἕκαστον όρθρον μετά το τέλος τῆς ἀναγνώσεως ἐγειρόμενοι δωδεκάκις λέγο μεν τό, Κύριε, ἐλέησον. Καὶ οὕτως ἄρχεται πάλιν ἡ ψαλμῳδία. εβ΄. Δεῖ εἰδέναι ὡς καθ' έκαστον Σάββατον καὶ Κυ ριακὴν, ὅτε οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς ἤτοι ἑορτὴ Δεσποτι κή, ἡ μνήμη ἁγίου, τὸν ᾿Απόστολον ἀναγινώσκομεν, Ἐν δὲ τοῖς Σάββασιν εἰς τὸν ὄρθρον ψάλλομεν το πρὸ τοῦ ἀμώμον κάθισμα. Εἶτα τὸν ἄμωμον· εἶτα τὸν ν'· εἶτα τὸν κανόνα· γίνονται δὲ ἀναγνώσεις γι p Εἰς γὰρ τὸν ἄμωμον οὐκ ἀναγινώσκομεν. 'Αντί δι τοῦ ἐξαποστειλαρίου λέγομεν τό, Εἰς μνημόσυνον αἰώνιον ἔσται δίκαιος, ἀπό ἀκοῆς πονηράς οὐ φοβηθήσεται. Αὕτη ἡ ποσότης τε καὶ ποιότης τῆς ψαλμῳδίας διατείνει μέχρι τῆς ὑψώσεως τοῦ ζωο ποιοῦ ξύλου. NOTÆ. Cantica penitentiala vel in honorem apostoli. Stichira, troparia, seu versus longiores. Ita intelligo sigla codicis. Sunt autem marιγ. Ιστέον ὅτι εἰς τὴν κοίμησιν τῆς παναγία Θεοτόκου ἤγουν εἰς τὸ λυχνικὸν τὸ μεθέορτον μετά τὸ προοίμιον εὐθέως, Κύριε, εκέκραξα. Καὶ τῷ ἐν lyrica, hymni in honorem martyrum. Hymnorum.genus, de quorum appellatione disputat Cangius Est psalmus cin. Videsis Goarium, p. 23.

' CONSTITUTIONES STUDITANÆ. θρον μετὰ τὸ ἐξάψαλμον πάλιν τὸ, rursus dicitur: Deus Dominus; statimque canon, καὶ εὐθὺς ὁ κανών, αναγνώσεις β΄. γενέθλιον τῆς αὐτῆς· ὁμοίως εἰς τὴν ὡσαύτως εἰς τὰ Φῶτα· ὡσαύτως τὴν τοῦ Κυρίου. Ἐν ἄλλαις δὲ ἑορ · προγεγραμμένων, διπλῶς ἑορτάζειν δὲ τῆς ὑψώσεως ἕως τῆς μεγάλης μ', ἕτερον κάθισμα ἐν τοῖς ὄρθροις, καὶ · τῶν καθισμάτων διπλοῦνται, λεγογίνονται δὲ ἀναγνώσεις δ΄. Εν δε ύτοις ψάλλομεν τὰ πρὸ τοῦ ἀμώμου εἶτα τὸν ἄμωμον, εἶθ᾽ οὕτως τὸν και δ' ἀναγνώσεων, καθότι εἰς τὸν ἄμω ώσκομεν. ου ῆς ἁγίας Τεσσαρακοστής. νώσκειν ὅτι τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλη μ' ματα δ', καὶ τὸ τριῴδιον· γίνονται δ'. Καὶ τῶν ἀδελφῶν μικρὸν ἀναπαυτὸ διάφαυσμα σημαίνει ὁ ἐκκλησιάρ των συναθροισθέντων ἐν τῷ κυριακῷ, μετὰ καθίσματος· οὐ μὴν καὶ ἀνα ὐτῇ. Ἐν δὲ τῇ γ' καὶ ς' καὶ θ' ἀναθ᾽ ἕκαστον ἀντίφωνον, ήγουν δόξαν, ρά τε τοῦ πρεσβυτέρου καὶ διακόνου. ιταλοίας εἰς μὲν τὰς ὥρας καὶ τὸ λυεἰς δὲ τὸ ἀποδείπνιον ρ', καὶ εἰς τὸν κι ὅτι τῇ μεγάλη εβδομάδι όλη ψάλο ς ὁμοίως ταῖς πρὸ αὐτῶν, πλὴν τοῦ καὶ μετανοίας δε ποιούμεν ἕως ; εωθινὸν τρισάγιον, όπερ λέγεται μει τοῦ στίχου· μεθ᾽ οὐ προκείμενον, καὶ προφητείαν καὶ Εὐαγγέλιον. ώσκειν ὅτι δ' καὶ Παρασκευῇ καὶ Κυδελφῶν ἱσταμένων μετὰ πάσης εὐλα ν ἀπόλυσιν τοῦ ὄρθρου ἀναγινώσκεται τοῦ θεοφόρου Πατρός ἡμῶν Θεοδώ : λέγει καὶ τὰ παρ' ἑαυτοῦ ὁ ἡγούμενος ἀδελφούς. Καὶ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν ς, δοξάζουσιν, καὶ λέγεται τὸ Πάτερ ὐλογεῖτε, ἅγιοι, εὐλόγησον, Πά τι. Οὕτως καθόλου τοῦ ἐνιαυτοῦ. ώσκειν ὅτι τῷ Σαββάτῳ εἰς τὸ Κύριε, ἀναστάσιμα στιχηρὰ τρισσεύονται· εἰς ; δισσεύονται. Ομοίως καὶ ἐν ταῖς οταῖς. ὅτι καὶ ἐπιστημοάνρχαι εἰσὶν εἰς οὓς τῶν μικροτέρων ἀδελφῶν ἀναφερομενα δέχεται. Καὶ ταξιάρχαι δύο κατὰ χου ἀδελφοὶ κοσμίως ἵστασθαι ἐν τοῖς χο. σκονται. Καὶ ἀφυπνιστής ἕτερος, ὁ ἐν πεσι τοῦ ὄρθρου, ηρέμα περιερχόμενος ' καὶ τοὺς κοιμωμένους ἐξυπνίζων. ιτηρηταὶ καθ' έσπέραν δύο τάσσονται τινες μετὰ τὴν φωνὴν τοῦ ξύλου προς 5 νωθρούς συνδραμεῖν εἰς τὰ ἑσπερινὰ et lectiones duæ. Similiter etin nativitate ejusdem; necnon in Christi Natalibus, et in festo Luminum, et in Hypapante Domini. In aliis autem solemnitatibus, exceptis prædictis, duplicare solemnem ritum non licet. crucis vero exaltatione usque ad magnam quadragesimam, præponitur etiam aliud cathismata in matutinis, et cathismatum troparia duplicantur, dicto mesosticho; et fiunt lectiones quatuor. In his autem Sabbatis psallimus duo cathisma ante psalmum immaculati: deinde psalmum immaculati: postea canonem factis quatuor lectionibus, quandoquidem ad psalmum immaculati non legimus. De sancta Quadragesima. 14. In sancta magna Quadragesima psallimus cathismata quatuor, et triodium, fiuntque lectiones quatuor. Et fratribus paululum requiescentibus, circa diluculum signum dat ecclesiarcha: cunctisque in ecclesia congregatis, primam horam cantamus cum cathismate, neque tamen in eadem fit lectio. Horis autem tertia, sexta, et nona fit lectio. Ad singulas antiphonas, id est glorias, oratio recitatur a presbytero et diacono. Facimus autem metancas in horis et lychnico, triginta; in completorio, centum; et in matutino octoginta. 15. Tota magna hebdomada psallimus horas, sicut antea, Sabbato sancto excepto; et metanœas facimus donec incipiat matutinum trisagium, quod dicitur post stichirum stichi: simulque procimenon, et lectio Pauli fit, nec non prophetiæ, et Evangelii. 16. Feria quarta et sexta et die Dominico, astantibus cum omnimoda devotione fratribus, post absolutum matutinum legitur catechesis theophori Patris nostri Theodori. Postea facit propriam abbas ad fratres adhortationem. Et finita catechesi, dicunt gloria, cum Pater noster, et benedicite, sancti, benedic, Pater, et finis ft. Sic toto anno usuvenit. 17. Sabbato ad psalmum Domine, clamavi, triplicantur anastasima stichira: ad laudes autem duplicantur. Sic etiam in solemnitatibus Domini. 18. Sunt etiam disciplinæ præfecti, ad quos culpæ minorum fratrum emendandæ deferuntur. Item sunt chorales moderatores duo, a quibus fratres admonentur ut decore in choris se gerant. Præterea excitator alter, qui dum fiunt, matutinæ lectiones, tacite fratres circumiens, obdormientes vigilare facit. Quin etiam speculatores duo constituuntur alternatim, qui post ligni sonitum urgent pigriores ut ad vesperas et completorium concurrant. Rursusque absoluto completorio, iidem seΝΟΤΕ. catechesium Studite incipiebat in Dominica Septuagesima. Allat. op. cit., col. 1420,

cretos monasterii locos invisunt, et si quos ad in- καὶ εἰς τὰ ἀποδείπνια καὶ πάλιν μετὰ τὴν ἀπόλυσιν tempestiva colloquia coire compererint, convenienter increpitos dissociant. 19. Singulis completoriis salutatio fit manibus ad crucis formam compositis, quod est singulorum reconciliationis indicium, ob eas quæ interdiu contingunt offensas. 20. In Nativitatis Christi pervigilio, et festi luminum,etferia sancta quinta vespere, et Sabbato saneto item vespere, completorium non canimus, sed trisagium tantummodo in refectorio. 21. In cunctis propemodum sancta Quadragesimme completoriis, modo a præside, modo ab aliquo provectiore et dicendi perito, fit ad fratres catechesis. 22. In singulis matutinis egreditur choro abbas ad quartum hymnnum exordiendum.Tum residens, fratres excipit accedentes ad confessionem, et unumquemque salubri medela curat. 23. Sanct Quadragesimæ tempore deputatur frater, qui ab hora tertia in singulas officinas pergit; et facta metanca, dicit: Fratres atque Patres, nobismet attendamus, quia morimur, morimur,morimur: regni quoque cœlestis memores simus. 24. Cum fratres recipimus sive ex alio monaste- c rio, sive ex coetu laico ad vitam monachalem, facimus eos demorari in hospitum cubiculis hebdomadis duabus aut etiam tribus, ut observent et experiantur monasterium. Quod si quis in propoτοῦ ἀποδειπνίου περινοστούσιν τοὺς κρυπτοὺς τοῦ μοναστηρίου τόπους, καὶ τοὺς συνδυάζοντας εἰς ἀκαίρους συντυχίας διαλύουσι μετὰ τῆς προσηκούσης συνφότητος. ιθ'. Χρὴ γινώσκειν ὡς καθ᾽ ἕκαστον ἀποδείπνιον ὁ διὰ χειρῶν σταυροειδὴς ἀσπασμὸς γίνεται, σην μεῖον τυγχάνων ἀποκαταλλαγῆς ἑκάστου πρὸς ἔκαν στον, διὰ τὰς μεθημερινάς συμβαινούσας προσκρού σεις. κ'. Δεῖ εἰδέναι ὡς τῇ παραμονῇ τῶν Χριστοῦ Γεν νῶν, καὶ τῶν φώτων, καὶ τῇ ἁγίᾳ ἐ όψε, καὶ τῷ ἁγίῳ Σαββάτῳ ὄψε, ἀποδείπνιον οὐ ψάλλομεν, ἀλλ' ἢ τὸ τρισάγιον εἰς τὸ τραπεζάριον. κα. Ιστέον ὡς ἐν τοῖς ἀποδειπνίοις τῆς ἁγίας μ', πᾶσι σχεδόν, πῆ μὲν παρὰ τοῦ προεστώτος, πο δὲ παρὰ τῶν προβεβηκότων καὶ λόγου πεπειραμένων κατήχησις ἐν τοῖς ἀδελφοῖς γίνεται. κβ΄. Δεῖ εἰδέναι ὅτι καθ' έκαστον ὄρθρον ἐξέρχε ται τοῦ χοροῦ ὁ ἡγούμενος τοῦ ἄρξασθαι τὴν δ' ᾠδήν. Καὶ καθεζόμενος, εἰς τὴν ἐξαγγελίαν δέχεται τοὺς ἀδελφούς προσιόντας, καὶ θεραπεύει ἕνα ἕκαστον πρὸς τὸ συμφέρον. κ. Χρὴ γινώσκειν ὡς τῇ ἁγία Τεσσαρακοστή τάσσεται ἀδελφος γηραιός, καὶ ἀπὸ τῆς γ' ώρας ἀπὸ έρχεται εἰς ἑκάστην διακονίαν, καὶ βάλλων μετά νοιαν λέγει· Αδελφοί και Πατέρες, προσέχωμε ἑαυτοῖς, ὅτι ἀποθνήσκομεν, ἀποθνήσκομεν, απο θνήσκομεν· μνημονεύσωμεν καὶ τῆς ἐπουρανίου βασ σιλείας. κδ. Ιστέον ὡς ὅτε δεχόμεθα ἀδελφούς, εἴτε ἀπὸ ἄλλου μοναστηρίου, εἴτε λαϊκοὺς πρὸς τὸ μονάσαι, ποιοῦμεν αὐτοὺς καθεσθῆναι εἰς τὸ ξενοδοχείον ενδο μάδας β', ἢ καὶ γ', πρὸς θεωρίαν καὶ πεῖραν τοῦ μοναστηρίου· καὶ εἰ ἐπιμένει τῇ κρίσει τοῦ λογισμοῦ ΝΟΤΑ. De hoc ritu ejusque varia significatione Scholion eruditum Nicete Pectorati monachi Studitæ legebam in cod. Vat. 1105, f. 152, quod etsi paulo diffusius hic recitabo, sed Græce tantum, ne adnotatio enormior evadat. Νικήτα μοναχοῦ καὶ πρεσβυτέρου τῶν Στουδίων, τοῦ Στηθάτου, περὶ τοῦ διὰ χειρῶν ἀσπασμού. Αλλ' οὐδὲ ὁ διά χειρῶν ἀσπασμὸς ἐπὶ μόνῳ τῷ πραττομένῳ τὸν ἴδιον ἔστησε λόγον· ἔχει δὲ καὶ αὐτὸς ἄρα μυστικώτερόν τι πάντως έμφῆναι τοῖς τὰ ἡμέτ τέρα ἐξετάζουσιν, ὡς τῷ ὁρωμένῳ συγκλειόμενος. ως τῷ ὁρωμένῳ συγκλειόμενος, Τρία γουν ταῦτα τοῖς ὁρῶσι ψυχῆς ὀφθαλμοῖς ἐμφαίνει τα μυστικώτερα· τὴν πρὸς ἀλλήλους καταλ λαγων· τῶν τοῦ νοῦ φασματων τὴν ἀποδίωξιν· καὶ τὴν τοῦ ἁγίου ἐπισκίασιν Πνεύματος. Ἐπειδὴ γὰρ σταυρῷ μὲν τυπούμεν των μεγάλων τοὺς δακτύλους καὶ πρώτους περιβαλλόμενοι τὸ τῆς ἀκακίας κου κούλιον· τὰς παλάμας δὲ ἔνθεν κἀκεῖθεν ἁπλωμένας ἀντικρύ πρὸς ἀλλήλους ἐκτείνομεν· οἵ τε ἱερεῖς, καὶ οἱ ὅλον τὸ σχῆμα τῆς ἐσταυρωμένης αναλα βάντες ζωής, διὰ μὲν τοῦ σταυροειδούς δεσμοῦ τῶν δακτύ λων, τὸ ἐγκρατὲς καὶ δεδομένου της παρρησίας έμα φαίνομεν· ῆς χάριν ὡς ὅπλον τὴν εὐλάβειαν ἐνδυόμε θα διά τε τῆς ἀναπετάσεως τῶν χειρῶν τὴν τῆς ἀγάπης διάθεσιν, ὃς εἰς ἀλλήλους ἔχειν πρὸς Χριστοῦ ἐπετράπημεν· καὶ ὅπως ἕκαστος ἑκάστου τὴν φιλίαν πρὸς ἑαυτὸν ἐπισπεύσαι δεικνύομεν· διὰ δε τῆς προσψαύσεως τῶν δακτύλων, όπως δεξιάς αλλήλοις κατὰ τὴν πάλαι διδόντες παράδοσιν· χεῖρας χερσὶν ἐμβάλλοντες συναπτόμεθα, τὴν εἰς ἀλλήλους ενα τητα καὶ ὁμοτροπίαν, καὶ τὸ ἀῤῥηκτον τῆς ἀγάπης δηλούμεν· διὰ δὲ τοῦ ἀσπασμού των σταυροειδώς δεδεμένων δακτύλων τὴν φιλίαν αὐτοῦ ἐσταυρωμέ νου αινιττόμεθα βίου, ὅπως αὐτὸν ἐκθύμως ἀσπαζύ μεθα· οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ τὴν νέκρωσιν τῶν μετ λῶν, καὶ τῶν τῆς σαρκὸς πράξεων καθήλωσιν· καὶ ἄλλως τὴν πρὸς ἀλλήλους ταπείνωσιν· ὅπως τῷ συν δέσμῳ τοῦ πνεύματος συνδεόμενοι, τὴν τοῦ πλησίον πρόσψαυσιν ὡς ἁγιασμὸν δεχόμενοι ἀσπαζώμεθα, Καὶ ταῦτα μὲν κατὰ τὴν πρώτην τάξιν, πρὸς ἀλλὰ λους οἱ ἱερεῖς ὡς εἴηρται· καὶ οἱ τῷ μεγάλῳ σχέ ματι τεθωρακισμένοι τῷ πράγματι, καὶ καταλλάτ τόμενοι τῇ συναφεία συναπτόμεθα τῆς ἀγάπης τοίχ οὕτως δὲ ἄρα καὶ ἐπὶ τὸν φέροντα τὸν ἀρραβώνα του σχήματος γίγνεται· ἐκεῖ γὰρ ἔτι τῶν εισαγωγικών εἰς ἀγώνας τελοῦντες, καὶ τὴν στάσιν ἔχοντες, οι πρὸς μόνας τὰς τῶν παθῶν ἐνεργείας, αλλά και πρὸς τὰς τοῦ νοῦ φαντασίας, καὶ πρὸς τὰ τῶν πο νηρῶν ἐνδάλματα λογισμῶν ἀπερικάλυπτοι τὰς τ φαλὰς ἐρχόμενοι κλινοῦσι ταύτας τῶν εἰρημένων Πατέρων ἐνώπιον· τοῦτο μὲν, τὴν πρὸς αὐτοὺς δεν λωσιν καὶ ταπείνωσιν ἐνδεικνύμενοι τοῦτο δέ, τὴν παρ' ἐκείνων εὐλογίαν τυπούμενοι καὶ αὐτοὺς νοι· οἱ δὲ πρῶτα μὲν σταυρῷ τὰς τούτων ἐπισμα γίζουσι κεφαλάς· εἶτα τὰς δεξιάς χεῖρας ταῖς κατ ραις ἐπιτιθέντες αὐτῶν, καὶ ἅμα τὰς ἐπιτεθείσες οἱ θέντες ἀπωσάμενοι χεῖρας ἐπευχόμενοι αὐτοὺς ἀπο λύουσιν· ἴδιον δε τούτοις πᾶσιν ἐστιν τὸ τοῖς μὲν, εὐλόγησον εύξομαι λέγειν· τοῖς δέ, σῶσαι σε ὁ Θεός.

CONSTITUTIONES STUDITANÆ. τὸ διαμαρτύρασθαι αὐτῷ τὸν ἡγούμενον sito suo permanserit, tunc postquam ei abbas fuενα, τηνικαῦτα ἐπὶ κατηχήσεως εἰσάγει αναριθμεῖ τῇ ἑαυτοῦ ποίμνη, βάλλοντος ομένου μετάνοιαν τοῖς ἀδελφοῖς κατ' οῦ ἡγουμένου, κἀκείνων ἐπευχομένων ινώσκειν ὡς καὶ ἀφορίστριαι εἰσὶ παρ' οἱ ἀπειθεῖς καὶ δυσήνιοι κατακλείονται, ; καὶ παιδευόμενοι τὴν ἀρετήν· ἡ γὰρ ο παίδευσις, ὡς τοῖς κοσμικοῖς ἁρμός Πατράσιν ἡμῶν ἀπόβλητος εἰκότως ἰδέναι ὅτι ἐν αἷς ἡμέραις ἀργίαν άγομεν ῶν ἔργων, κρούει ὁ βιβλιοφύλαξ τὸ ξύἱ συνάγονται οἱ ἀδελφοὶ εἰς τὸν τόπον turum vitæ genus intimaverit, introducit ad catechesim, et gregi suo adnumerat; dum interim admissus, data ab abbate licentia, facit metanœam coram fratribus, atque hi vicissim pro illo orant. 25. Sunt etiam apud nos loci quidam separati, in quibus inobedientes et contumaces includuntur, arido victu nutriti, atque ita virtutem edocti. Namque emendationem per verbera, quæ mundanis hominibus convenit, merito Patres nostri repudiandam censuerunt. 26. Diebus quibus a corporali opere feriamur, signum ligno semel edit bibliothecarius, conveniuntque fratres ad librorum aulam, sumitque καὶ λαμβάνει ἕκαστος βιβλίον, καὶ unusquisque librum, et usque ad vesperam legit. έως ὀψέ· πρὸ δὲ τῶν σημαντήρων τοῦ ύει πάλιν ἀπαξ ὁ ἐπὶ τῶν βιβλίων, καὶ ντες κατὰ τὴν ἀναγραφὴν ἀποστρέφου δέ τις ὑστερίσει εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῆς ιἰῳ ὑποβάλλεται. ἰδέναι ὡς ἡνίκα ἐννάτην ποιοῦμεν, ἀπὸ γεῖ ὁ πρεσβύτερος· εἰ δὲ καὶ μέλλομεν τῆς γ'· ἐὰν δὲ ἀργίαν άγομεν τῶν ὁρῶν ἡ μὲν θεία λειτουργία ώραν γ' ση δὲ τὴν συμπλήρωσιν αὐτῆς, κρούει τὸ αἱ συνάγονται πάντες οἱ ἀδελφοὶ ἐπὶ μετὰ τὸ ψᾶλαι τὰ τυπικὰ, καὶ λαβεῖν ιχόμεθα εἰς τὴν τράπεζαν. βρώμασι καὶ πόμασι ποσότητος ητος, καὶ τῆς ἐν ταῖς τραπέζαις νομένων τῶν ἀδελφῶν εἰς τὸ ἀριστῆσαι, ῶν ἐπὶ στόματος φέρεται· κάθηνται δε ν ἀκόβητον θ'· οἱ ταξιάρ αναπληρώσεις τῶν τραπεζῶν ποιοῦνται, ἐκτὸς θορύβου· γίνεται δὲ ἡ ἀνάγνωφῶν τὰ κουκούλλια ἐπὶ κεφαλῆς ἐχόν δὲ τοῦ τέλους τῆς ἀναγνώσεως ταύτης τῶν κλιερίων ἐν τῇ ὑστάτη μαγειρία, ἐπὶ τῶν παροψίδων ἐῤῥιπτομένων τὸ κεράσαι καὶ τὸ παραθῆσαι διὰ κρούL. δε ὅτι ἀπὸ τῆς πασχαλίας μέχρι των τάς β' μαγειρίας τό τε λά όσπριον μετὰ ἐλαίου ἐσθίομεν· χρήσ χθύων, καὶ τυροῦ, καὶ ὠοῦ· πίνομεν δε · κρούοντος τοῦ ξύλου, ἀπέρχονται οἱ σθίουσιν ἄρτον· καὶ ἐὰν ἐπερίσσευσεν ἱ ἐπίτηδες γὰρ ἔδεσμα τὸ ὀψὲ τῷ αι), κιρνὰ δὲ δύο. Εἰς δὲ τὴν μ' τῶν πλων ἰχθύας καὶ τυρὸν καὶ ὡὸν οὐκ αν τῶν ἡμερῶν ἐν αἷς ὥραν οὐ ψάλλο ' d. Mihi vero obscurus et ambiguus propter vocabuli novitatem. Chron. apud Allatium dissert. cit. col. χαλίας ἑβδομάδες, μία πρό, μία δε μετά· lium hebdomadæ, altera quæ præSed priusquam lychnici signa dentur, pulsat rursus semel bibliothecarius; cunctique venientes secundum scriptam schedam libros reddunt. Quod si quis reddere librum cunctatur, pœnæ subjicitur. 27. Quo tempore horam nonam recitamus, ab hora sexta sacrum facit presbyter: quod si etiam pransuri sumus, ac hora tertia. Jam si ab horis feriamur, et laboramus, divina liturgia horæ tertiæ deputatur: qua expleta, lignum ter pulsatur, conveniuntque omnes fratres, et cantatis typicis, acceptaque benedictione, ad mensam pergimus. De ciborum et potuum quantitate et qualitate, et decente in mensis ordine. 28. Venientibus ad prandium fratribus, versiculus in ore cujusque est, sedentque ad mensam ἀκόβητον θ'. Qui autem recto ordini sunt præpositi, mensas ferculis replent composite et sine tumultu. Et interim lectio, fratribus cucullata capita habentibus. Signum vero finiendæ hujus lectionis est, sonitus cochlearium in postremo ferculo, cum omnia simul in paropsides projiciuntur. Miscendi pariter et apponendi signum pulsatione fit. 29. paschali tempore usque ad festum sanctorum omnium, duo fercula, olus nempe et legumen oleatum comedimus. Vescimur etiam piscibus, caseo, et ovis. Bibimus autem in prandio ter. Ubi lignum increpuerit, abeunt fratres, et panem comedunt, et si quid ex ferculo matutino superfuit (nam vespere proprium edulium communitati non paratur) et bibimus pocilla duo. In quadragesima vero sanctorum apostolorum pisces, caseum, et ova non comedimus, præter quam diebus quibus horam NOTÆ. cedit, altera quæ subsequitur. Festum omnium sanctorum a Græcis agitur in Dominica prima Matthæi; quæ est prima post Pentecosten. Allat. diss. cit. col. 1463.

CONSTITUTIONES STUDITANE. μετὰ ἐλαίου, τὸ δὲ ὄσπριον ἄνευ ἐλαίου ἐσθέ κερνά σε δύο τῇ θ', καὶ δύο ὀψὲ· ἐν δὲ ταῖς ἀν μοις ἐν οἷς ἡνιξάμεθα τυρὸν ἐσθίειν καὶ τὰ τῇ δ' τρώγοντες, γ' πίνομεν, καὶ όψε β τύπος καὶ τῇ μὲ τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Φιλίππου διὰ δὲ τὴν σμικρότητα τῶν ἡμερῶν τῆς μὲ τοῦ φιλίππου μονοσιτοῦμεν, πίνομεν δε γ. 'Από 8 ἀποστόλων μνήμης ἕως τοῦ ἁγίου Φιλίππου, το καὶ παρασκευὴν θ' ποιοῦμεν· ἐὰν δὲ ἔπεσεν ἐν μνήμη ἁγίου, σχολὴν ἡμῖν ἐμποιοῦσα τῶν τε καὶ μετανοιῶν, καὶ τυρὸν καὶ ὡὸν καὶ ἰχθὺν χορηγοίη ἡμῖν ὁ Θεὸς, ἐσθίομεν· κερνά δε ἄριστον, καὶ ὀψὲ β'. non canimus. Manducamus autem hora nona fer- μεν· τρώγομεν δε θ' μαγειρίας β', τὸ μὲν λά cula duo: olus oleatum, legumen absque oleo comedimus. Bibimus hora nona cyathos duos, vespere item duos. Diebus autem feriatis, quibus diximus nos caseo et reliquis vesci, hora sexta comedentes, ter bibimus; vespere bis. Hunc morem in quadragesima etiam sancti apostoli Philippi servamus: sed propter brevitatem dierum quadragesimæ sancti Philippi, semel in die comedimus, sed ter bibimus. Jam ab apostolorum commemoratione usque ad sanctum Philippum, nonam recitamus. Quod si in hos dies incurrat commemoratio alicujus sancti, que nos feriatos reddat ab horis et metanceis, tune caseum et ova et pisces, siquidem Deus suppeditaverit, comedimus; cum cyathis tribus in prandio, vespere duobus. De sancta magna Quadragesima. 30. In sancta magna Quadragesima semel in die vescimur, excepto Sabbato, et die Dominico. Com medimus autem prima et mediana hebdomada eodem modo, id est fabas coctas, et salsamentum absque oleo, et caricas quinque, et si adsint castanes, et pira cocta, et Damascenica. Secunda autem hebdomada, el tertia, et quinta, et sexta sic comedimus: pruna nimirum cocta et salsamentum in scutellis; et ferculi loco legumen cum nuce fracta; poma tamen et ficus his hebdomadis non comedimus. Tota autem sancta Quadragesima mixtum bibimus, exceptis infirmis aut senibus. Porro mistum constat ex pipere, cumino, et aniso calido. Feriis sanctis secunda, tertia, quarta, et quinta, et sexta cibi primæ hujus hebdomade adhibentur. Attamen sancta feria quinta unum ferculum comedimus, legumen scilicet eum nuce fracta, et coctas fabas, et mistum bibimus. Sabbato autem sancto hora undecima incipit lychnicum, quo absoluto, caseum comedimus et pisces et ova, ac bibimus ter. De festo Annuntiationis. 31. Hora sexta ad ligni pulsum convenimus ad sacellum purissima Dei Matris, et capto lychnico, perstant illic pauci fratres ob illud persolvendum: reliqui faciunt processionem, et monasterium circumambientes veniunt, si est introitus et liturgia perfecta. Tunc vescimur piscibus et oleo, et bibimus ter. Περὶ τῆς ἁγίας μεγάλης Μ'. Χ. Ἐν δὲ τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλη Τεσσαρα μονοσιτοῦμεν, πλὴν Σαββάτου καὶ Κυριακῆς· μὲν δὲ τῇ πρώτη καὶ τῇ μέση εβδομάδα μονοτ ήγουν φάβα ἐξεστὸν, καὶ ἀλμαίαν χωρὶς ἐλαίς ἰσχάδας ἀνὰ εʹ, καὶ εἰ τύχοι κάστανα, καὶ φθα, καὶ δαμασκηνά· τῇ δὲ β' ἑβδομάδι, και ε, καὶ ς' ἐσθίομεν οὕτως· κόκκους ἐξεστού ἁλμαίαν εἰς τὰ σκουτέλλια, καὶ μαγειρίαν ὁ μετά καρίου τριπτοῦ· ὁπώρας δὲ ἡ ἰσχάδας ἐ ταις οὐ τρώγομεν· πᾶσαν δὲ τὴν ἁγίαν μ' εν πίνομεν, χωρὶς τῶν ἀσθενούντων ἡ γερόντων εύκρατον συνίσταται ἔκ τε πεπέρεως και κα καὶ ἀνίσου θερμου Τῇ δὲ ἁγία Β΄, καὶ c καὶ δ', καὶ ε, καὶ 5', τὰ βρώματα ταύτης η εβδομάδος πίπτουσιν· τῇ δὲ ἁγίᾳ τ' ἐσθίομε μαγειρίαν ὅσπριον μετά καρύου τριπτοῦ, καὶ κουκία· πίνομεν δε καὶ πρὸς ἔνκρασιν· τῷ ὁ Σαββάτω ώρα ενδεκάτη ἄρχεται τὸ λυχνικών όπου σώσει ἡ ἀπόλυσις, ἐσθίομεν δε τυρὸν καὶ καί ὡς· καὶ πίνομεν ἀνὰ γ'. 32. In media hebdomada sanctorum jejuniorum ν postnonam cantatam,proponitur vivificum lignum, et omnes adoramus. ΝΟΤΑ. De quadragesimalijejunio, S. Philippi appellati, quod idem est ac jejunium natalis Domini, legatur Anastasius Sinaita in opusculo De tribus Quadragesimis, apud Cotelerium opere cit. L.III, p. 430. Credebatur enim Philippi apostoli mandato institutum. Alitur loquitur de misto monastico Martenius in Comm. ad Reg. S. Ben., p. 493. Sed idem Martemus magis congruit cum Græcis, p. 637. De hoc ritu Euthymius Neopatrensis apud Allat. op. cit. 1438. Exstat eliam Studite nostri Περὶ τοῦ εὐαγγελισμού. λα΄. Ἴστεον ὡς ὥρᾳ ς' τοῦ ξύλου κρούοντα αγόμεθα εἰς τὸν οἶκον τῆς παναχράντου θε καὶ ἀρξαμένου τοῦ λυχνικοῦ, ἵστανται ἐκεῖ ἀδελφοὶ ἐκτελοῦντες αὐτο· οἱ δὲ λοιποὶ ἐπαίρο τὴν, καὶ περικυκλεύσαντες τὸ μοναστήριον ἔρχ εἰ εἴσοδος, καὶ λειτουργία τελεία· ἐσθίομεν ὁ ἰχθύας καὶ ἔλαιον, καὶ πίνομεν ἀνὰ γ'. λβ'. Χρή γινώσκειν ὅτι τῇ μέση εβδομάδ ἁγίων νηστειῶν, καθεκάστην μετὰ τὸ ψαλθῆναι προτίθεται τὸ ζωοποιόν ξύλον, και προσκυ πάντες sermo de hac crucis adoratione in media Qu gesima. In basilica etiam Vaticana, hoc ips pore, crux pio frequentique populo adorand ponitur. Et quidem de crucis adoratione, Iconomachi etiam retinuerunt, legatur in he stro volumine magnus Nicephorus ady. Cop mum antirrh. III, 33 et seqq. Plurima de hoc coacervavit eruditus monachus Leander Cor de Sessorianis præcipuis passionis D.N.J. quiis part. II, 8, qui utiliter legatur. Sed i omnium sunt Jacobi Gretseri de cruce volun

De recto in officinis ordine. 33. In sancta magna Quadragesima, postquam horam primam cantavimus, sole jam oriente, pergit unusquisque ad propriam officinam, recitaturque in eis psalterium totum, præter quam a calligraphis. Laborant vero usque ad nonam. Jam postquam lychnicum cantavimus, et cœnavimus, unusquisque sibi vacat pro libito. Cæteris tamen anni diebus, cum horas non canimus, fiunt pulsus mane tres, et unusquisque pergitad suam officinam, et usque ad prandium operatur. Cibo sumpto, singuli sibi vacant, prout voluerint, sive aliquid commentantes, sive dormientens usque ad octavam horam namque hora octava lignum pulsatur ter, denuoque pergit unusquisque ad officinam suam Περὶ τῆς ἐν διακονίαις συμμετρίαις. λγ'. Χρὴ γινώσκειν ὅτι τῇ ἁγίᾳ μεγάλη τεσσαρα κοστῇ, μετὰ τὸ ψάλλαι ἡμᾶς τὴν α' ώραν, ἡλίου ἤδη ἀνίσχοντος, ἀπέρχεται ἕκαστος εἰς τὴν αὐτοῦ διακο νίαν· στιχολογία δε γίνεται τοῦ ψαλτῆρος ὅλου ἐν αὐταῖς, πλὴν τῶν καλλιγραφῶν· κάμνουσί τε έως τῆς θ'. Μετὰ δὲ τὸ λυχνικὸν ψάλλαι ἡμᾶς, καὶ δειπνίσαι, ἰδιάζει έκαστος ὡς βούλεται. Ἐν δὲ ταῖς λοι παῖς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἡμέραις, ὅτε μὲν οὐ ψάλλομεν ώρας, κρούει τῷ πρωὶ γ', καὶ ἀπέρχεται ἕκαστος εἰς τὴν ἑαυτοῦ διακονίαν, καὶ ἐνεργεῖ μέχρις ἀρίστου. Μετὰ δὲ βρῶσιν ἰδιάζει ἕκαστος ὡς βούλεται, εἴτε μελετών εἴτε κοιμώμενος ἕως ὥρας η'· τῇ δε η κρούει τὸ ξύλον γ', καὶ πάλιν ἀπέρχεται εἰς τὴν ἑαυτοῦ διακονίαν έκαστος ἕως τοῦ λυχνικού. Οτε δε ψάλλομεν ώρας, τελέσαντες τὴν ὥραν πρωί, ἀπὸ usque ad lychnicum. Sed quo tempore horas psalέρχονται οἱ ἀδελφοὶ εἰς τὰς ἑαυτῶν διακονίας, έως ὥρας ς' κάμνοντες, κἄν τε ἐστὶν θ', κἄν τε μή· καὶ μετὰ τὴν ς' ἡσυχάζει. ὡς εἴρηται ἕως τῆς η. λδ'. Χρὴ γινώσκειν ὅτι κατὰ καιρὸν τῆς παραμο νῆς τῆς βαιοφόρου εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα, ἀλλάσ σονται οἱ χοροί· καὶ οἱ μὲν δεξιοὶ ἀπέρχονται εἰς τὰ ἀριστερὰ, οἱ δὲ ἀριστεροὶ εἰς τὰ δεξιά. λέ. Δεῖ γινώσκειν ὅτι ἡνίκα κλάσει ἀδελφὸς σκεῦος εἴτε ἐστράκινον εἶτε σιδήρεον, τῷ καιρῷ τοῦ ἀρί στον ἐθσιόντων τῶν ἀδελφῶν παρίσταται πλησίον τῆς τραπέζης, ἡγουμένου τὴν κεφαλὴν τῷ ἑαυτοῦ περικαλύπτοντος κουκουλλίῳ, καὶ τὸ ὑπ᾽ αὐτοῦ συν τριβεν μετὰ χεῖρας, φέρων εἰς ἐπίδειξιν τοῦ οἰκείου σφάλματος. λς. Χρὴ γινώσκειν ὅτι μετὰ τὸ στιχολογῆσαι ἡμᾶς τὸ ψαλτήριον, εἰς τὴν γ' δόξαν τοῦ καθίσματος, κρούει τὰ γ' ὁ ἐπὶ τοῦ κανόνος, ἵν᾽ ἐπισυναχθῶσιν οἱ τὸ ψαλτήριον ἔτι μανθάνοντες, τοῦ ψάλλαι ἡμᾶς ὁμοῦ τὸν κανόνα· ἀπὸ γὰρ τοῦ ἐξαψαλμου ἐξέρχονται, καὶ μελετῶσιν ἕως τότε τρία δὲ κρούει πάλιν, καὶ εἰς τοὺς αἴνους, ὅτε μέλλει κατήχησις ἀνγαινώ σκεσθαι τοῦ μεγάλου Πατρὸς καὶ καθηγητοῦ Θεοδώρου. λζ'. Χρὴ γινώσκειν ὅτι ἐν τῇ παραμονῇ τῶν φών των, μετὰ τὸ ἀπολῦσαι τὴν θείαν λειτουργίαν, λαμβάνομεν τὴν εὐλογίαν· εἶτα διακλυόμεθα μεν οι κοι· νωνήσαντες, τὴν δὲ εὐλογίαν οὐκ ἐσθίομεν· συ στείλας δὲ ὁ ἱερεὺς τὰ σκεύη, ἔρχεται εἰς τὰ ἅγια θυρία, καὶ ποιήσας εὐχὴν, ἐξέρχεται μετὰ τῶν ἀδελ φῶν εἰς τὸν λουτήρα, ψάλλων τὸ Ἐν Ἰορδάνη βα πτιζομένου σου, Κυρίε· καὶ τούτου λεγομένου για νεται πρὸς τοῦ διακόνου εὐχὴ συναπτή· ἧς τελεσθεί σης, ἄρχεται ὁ ἱερεὺς τῆς εὐχῆς τοῦ ἁγιασμοῦ· μετὰ δι τὸ ἁγιασθῆναι τὰ ὕδατα, καὶ τοὺς ἀδελφοὺς ῥαντισθῆς ναι, ψάλλεται τροπάριον· ὁ ἦχος πλ. δ', Φωνή Κυρίου ἐπὶ τῶν ὑδάτων βοᾷ λέγουσα· στιχ. α', 'Η θά λασσα ἴδιν καὶ ἔφυγεν· στιχ· β', Τί σοι ἐστιν Celeberrimus item est crucis cultus in Græcorum et Orientalium, præcipueque Armenorum, ecclesiis. Μελετάν, meditari, pro simplici etiam lectione vel studio dictum ab antiquis, observat Martenius in Comm. cit., p. 249, 231. Scilicet propter jejunium. Alioqui mos erat limus, absoluta una horo, pergunt fratres ad officinas suas, usque ad sextam laborantes, sive recitanda sit nona sive secus. Et post sextam quies est, ut diximus, usque ad octavam. 34. In Palmarum pervigilio, ad verba Ad te, Domine, clamavi, permutantur chori, it ut dexteri in sinistram partem transeant, sinistri autem in dexteram. 35. Siquando frangat vas frater sive figulinum sive ferreum, prandii tempore dum fratres vescuntur, stat ille prope mensam, abbate interim caputio caput suum obnubente; et vas a se fractum manibus præfert, ad culpæ suæ ostensionem. 36. Postquam psalterium recitavimus, ad tertiam cathismatisgloriam, ter pulsatis qui canoni præest, ut conveniant ii qui adhuc psalterium ediscunt, ut conjunctim canonem cantemus. Namque ab hexapsalmo deinceps exeunt, et usque ad id tempus prædicto studio operam dant. Mox rursus tres pulsationes, et ad laudes pergitur quando legenda est catechesis magni Patris et abbatis Theodori. 37. In luminum pervigilio, post expletam divinam liturgiam, benedictionem accipimus: deinde os quidem colluimus qui communicavimus, eulogiam tamen non comedimus. Tum sacerdos compositis vasis, ad sanctas januas, dictaque prece, egreditur cum fratribus ad baptisterium cantans illud: Cum in Jordane baptizareris, Domine; quo dicto, pronuntiatura diacono oratio collecta: qua finita, incipit sacerdos precem sanctificationis. Post aquas sanctificatas, et post aspersos eisdem fratres, canitur troparium tono obliquo quarto: Vox Dei super aquas clamat dicens. Stichus primus: Mare vidit, et fugit. Stichus secundus: Quid est tibi, mare, quod fugisti? Et post ter cantatum hoc troΝΟΤΑΕ. post communionem gustandi aliquid ex oblatis; itemque os abluendi, auctore etíam divo Chrysostomo. Legatur isagoge liturgica in opp. s. Gregorii PP. ed. Ven. t. IX, cap. 11, 18, p. 161. Eulogiarum varios usus tradit Martenius Comm. cit. ad Reg. S. Ben. cap. 54.

CONSTITUTIONES STUDITANE. parium, egressi in ecclesiam, canimus troparium θάλασσα, ὅτι ἔφυγες; καὶ μετὰ τὸ ψαλθῆναι γ' τοῦτο tono quarto: Qui amictus es lumine mirabiliter. Hoc ter dicto, recitatur oratio a sacerdote, atque ita hæc divina doxologia desinit. Deinde sic pergit stichologia ad refectorium. Similiter sancta quoque feria quinta post communionem et ablutionem, fit pedum lotio. Et postquam omnes loti fuerint, pergit stichologia ad refectorium. τὸ τροπάριον, ἐξερχόμενοι εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ψαλ λομεν τροπάριον, ἦχος δ'. Ὁ τὸ φῶς ἀναβαλλόμε νος θεϊκῶς· τούτου οὖν τρισσευομένου, γίνεται εὐχὲ παρὰ τοῦ ἱερέως, καὶ καταπαύει αὕτη ἡ θεία δοξολογία. Εἶθ' οὕτως ἀπέρχεται ὁ στίχος εἰς τὸ τραπεζάριον. Ωσαύτως δὲ καὶ τῇ ἁγίᾳ ἐ, μετὰ τὸ κοινωνῆσαι καὶ διακλύσασθαι, γίνεται ὁ νιπτήρ· καὶ μετὰ τὸ ἀπονία ψασθαι πάντας, ἀπέρχεται ὁ στίχος εἰς τὸ τραπεζάριον. De quantitate vestimenti, calceamentorum, et de Περὶ ποσότητος ἐνδύματός τε καὶ ὑποδημά lecti materia, ac similibus. 38. Unusquisque frater habere debet subuculas duas, vestes exteriores duas, villosam unam, cucullas duas, superhumerale parvum ad ministeria, et aliud latius ad ecclesiam, quo ex lege utendum est vespere Sabbati ad lychnicum, et die dominico ad matutinum, denuoque vespere ad lychnicum, et antea ad divinam liturgiam, pariterque iu solemnitatibus Domini. Habeat et aliud villosum superhumerale magnum. Habeat calceos tum breviore cothurno tum etiam longiore, et caligas. Item pro lecto habeat maltam cilicinam, et duas villosas lodices. των καὶ καταστάσεως στρωμνῆς καὶ τῶν τοιούτων. λη'. Χρή γινώσκειν ὅτι ἕκαστος ἀδελφὸς ὀφείλει ἔχειν υποκαμήσα β', ἐπανωφόρια β', μαλλωτὸν ἐν, κουκούλλια β', επώμιον μικρὸν εἰς τὸ διακονεῖν, καὶ ἕτερον τὸ τῆς ἐκκλησίας βαθύτερον, ο νόμος ἐστὶ κεχρῆσθαι Σαββάτῳ ὀψὲ εἰς τὸ λυχνικὸν, καὶ τῇ δυ ριακῇ εἰς τὸν ὄρθρον, καὶ πάλιν ὀψὲ εἰς λυχνική, καὶ πρὸ τοῦ γε εἰς τὴν θείαν λειτουργίαν, ὡσαύτως καὶ ἐν ταῖς δεσποτικαῖς ἑορταῖς. Καὶ ἕτερον ἐπώμιον μαλλωτόν μέγα· υποδήματα δε κονδοτζάγγια, και ἕτερα μακροτζάγγια, καὶ καλίκην· εἰς δὲ τὴν κλίνην εχέτω ψίαθον κιλίκην καὶ δύο μαλλωτάρια ΝΟΤΕ. Ad hoc vocabulum κοινωνήσαι venit mihi in mentem præclara Theoriani doctissimi viri ad monachos de diversis rebus epistola, cujus olim fragmentum, de concordia cum Latinis fovenda, edidi in tomo VI Script. vet., p. 414, ex codice Vat. 1481. Nunc autem ex eodem codice recitare placet aliam prædictæ epistolæ particulam, in qua quæstionem de azymis attingens, splendidum recilat (ex divi Basilii liturgia) fidei Græcorum erga SS. Eucharistiam testimonium, quod nostris borealium et occidentalium regionum heterodoxis præ oculis ponere non incongruum sit. Περὶ τῆς θείας κοινωνίας. Τοῖς μὲν τοῦ βουλομένοις εἰπεῖν περὶ τῆς θείας κοινωνίας εἰ ἐξ ἀζύμων ἡ ἐνζύμων ἐν τῷ δείπνω ἐγένετο, χρόνου μακροῦ καὶ τελειοτέρου συγγράμματης ανάγκη. Ἡμῖν δὲ τὰ πολλὰ παρωσαμένοις, το χρήσιμον καὶ εἰρηναῖον καὶ εἰρηνεύον, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν τὸ οἰκονομικώτερον καὶ ἀναγκαιότερον καὶ τῆς ἀληθείας ἐχόμενον ῥητέον· Ὁ θεῖος ἄρτος πρὸ μὲν τοῦ ἁγιασθῆναι, εἶτ᾽ ἄζυμος εἴτ' ἔνζυμος ἦν, ἀδιαφόρως ἄρτος ἐστί τε καὶ λέγεται πρὸς τῶν θείων λογίων, ὡς ὕστερον δείξομεν· μετὰ δὲ τὸ ἁγιασθῆναι, οὔτε ἔνζυμος, οὔτ' ἄζυμος, ἀλλὰ σῶμα καὶ σὰρξ του Κυ ρίου ἡμῶν, καὶ οὐκ ἄλλη οὔτ᾽ ἄλλη μία γάρ ἐστι καὶ αὐτὴ ἡ ἐκ τῆς ἀφθόρου Παρθένου καὶ Θεοτόκου ὑπὸ τοῦ Θεοῦ Λόγου ληφθεῖσα, καὶ ἐν δεξιᾷ τοῦ Παν τρὸς καθημένη, καὶ ἡ ὑφ' ἡμῶν τῶν ὀρθοδόξων μυ στικῶς μεταλαμβανομένη· διὸ καὶ μυστήριον λέγεται ὡς κρύφιον, καὶ τοῖς πολλοῖς οὐ καταληπτόν· με ταβάλλεται γὰρ τὰ θεῖα δῶρα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι εἰς σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ ἡ ἱεροκρυφία δηλοῖ· Σε παρακαλοῦμεν, ἅγιε ἁγίων, εὐδοξία τῆς σῆς ἀγαθότητος, ἐλθεῖν τὸ Πνεῦμά σου τὸ πανάγιον ἐφ' ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ προκείμενα δώρα ταῦτα, καὶ εὐλογῆσαι αὐτὰ καὶ ἁγιάσαι, καὶ ἀναδεῖξαι τὸν μὲν ἄρτον τοῦτον αὐτὸ τὸ τίμιον σῶμα τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτή ρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· τὸ δὲ ἐν τῷ ποτηρίῳ τούτῳ, αὐτὸ τὸ τίμιον αἷμα τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εἰ οὖν τὸ θεῖον (πνεῦμα) μεταβάλλει τὰ προκείμενα δῶρα εἰς σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ, περισσὸν λοιπὸν τὸ φιλονεικεῖν εἰ ἐξ ἀζύμων ἢ ἐνζύμων ἦν, ἡ λευκοῦ, ἡ ἐρυθροῦ το χὸν οἶνου· καὶ τοιαύτας τινὰς περιεργείας μωρας περὶ τῶν φρικτῶν μυστηρίων διερευνᾶν, De divina communione. Volentibus dicere, utrum divina communio asymis an non azymis in coena peracta fuerit, longo tempore opus est et pleniore scriptura. Nos itaque multis prætermissis, id tantum dicemus quod utile est et pacificum et paciferum, vel potius quod est cius. Venerabilis ille panis,ante quam sanctifice magis commodum ac necessarium et veritatis tenatur, sive azymus sit sive non azymus, æque panis et estet dicitur in divinis Scripturis,ut postea demonstrabimus. Post sanctificationem vero neque fermentatus est neque azymus, sed corpus atque caro Domini nostri; neque hæc alia est atque alia, sed illa una eudemque, quæ deincorrupta deipara Virgine a Deo verbo sumpta fuit, quæque ad Patris degleram sedet, et a nobis orthodoris mystice sumitur: proptereaque mysterium dicitur,utpote arcanum el vulgo haud intellectum. Revera enim divina mu nera convertuntur a sancto Spiritu in Christi corpus ac sanguinem.Id quod ab arcana sacraformula sic demonstratur: Terogamus,sanctesanctorum,ul beneplacito bonitatis tuæ veniat Spiritus sanctissimus tuus super nos et super proposita munera ista, eaque benedicat et sanctificet;ostendatque panem quidem,hunc ipsum pretiosum corpus Domini el Dei ac Salvatoris nostri Jesu Christi;quod autem in hoc calice est,ipsum pretiosum sanguinem Domini et Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi.Siergo divinus Spiritus proposita munera in corpus et sanguinem Christi convertit,supervacaneum jam erit contendere utrum id in azymis an potius in non asymis effectum fuerit, et utrum in albo an rubro fortasse vinojet stultas hujusmodi curiositates circa tremenda mysteria scrutari. Exin citat Theorianus beatum Gregorium Dialogorum auctorem (id est Greg. pp.) ἐν τῷ περὶ τῆς θείας κοινωνίας, ubi eum loqui dicit de vario 1191 circa azymum et fermentatum in quatuor ecclesiis Romn. Alex. Antioch., Hierosol. Item citat magnum Epiphanium Cyprium ἐν τῷ περὶ πίστεως.; denique Thicitam quemdam monachum Studitam de azy mis scribentem. De monachorum vestibus earumque nomini bus agit Martenius in Comment. ad Reg. S. Ben. cap. 55,

CONFESSIONNE ET PRO PECCATIS SATISFACTIONE CANONES. teri et præpositi monachorum Studii canones a supradicto editi. ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν καὶ ὁμολογητοῦ Θεο- Sancti Patris nostri et confessoris Theodori presbyρου πρεσβυτέρου καὶ ἡγουμένου τῶν Στου ου περὶ ἐξαγορεύσεως καὶ τῶν ταύτης δια των κανόνες ἐκτεθέντες παρ' αὐτοῦ α'. Περὶ ἐξαγορεύσεως. d. vat. 840, f. 195, b.] Εξαγόρευσις ἐστι καὶ ἐνθυμήσεων αἰσχρῶν ἀνήδονος ὑπόμνησις· σις δὲ ἡ τούτων διάκρισις, ἐπὶ ἀγαθὴν ὁδὸν ῦσα τοὺς προσερχομένους· Λέγε γὰρ σὺ πρῶ ὰς ἁμαρτίας σου, ίνα δικαιωθῆς· Καὶ · Εἶπα, Εξαγορεύσω τὴν κατ' ἐμοῦ ἔγγι την μου ἁμαρτίαν τῷ Κυρίῳ καὶ ἰδοὺ στο πάσας τὰς ἁμαρτίας μου. Δύναται γὰρ λόγησις, καὶ πῦρ αἰώνιον ἀποσβέσαι· καὶ γὰρ ιοὶ κρυπτόμενοι, τίκτουσι πάθη· ἐξαγορευόμενοι οειδεῖς ἀπεργάζονται· γύμνου σὸν μώλωπα τῷ σῷ · εἰπε, καὶ μὴ αἰσχυνθῆς· πρόσελθε σὺν τῇ τῷ σῷ ἡγουμένῳ, ἀπονήρῳ ἀπλότητι, καὶ ὡς οῦ στόματος τὰ παρ' αὐτοῦ συμβουλευόμενα ίχου, εἰ καὶ ἐναντία τῷ σῷ σκοπῷ τὰ εἰρημένα νουσιν εἰ καὶ μὴ πάνυ πνευματικοὶ οἱ ἡγούκαθεστήκασι, μὴ σκανδαλίζου· οὐ γὰρ ἄδικος ς, πίστει καὶ ἀκακίᾳ ψυχὰς ἑαυτὰς ταπεινωσάῇ τοῦ ἡγουμένου συμβουλῇ καὶ κρίσει ἀπατη κἂν ἄλογοι οἱ ἀπατηθέντες τυγχάνωσιν. β'. Περὶ μνησικάκων ἐντολή. μνησίκακος τῇ τοῦ Ἰακώβ κλίματι προσελτῇ τοῦ κορυφαίου Πέτρου ἐκπεσούσῃ ἀλύσει ται· καὶ γὰρ μνησικακία, θυμοῦ ἐστι κατάληικαιοσύνης μίσος. Κατὰ μὲν τοὺς τῶν μεγάλων ων κανόνας, ἐν τρισὶν ἔτεσι τῶν ἁγιασμάτων c σθω· κατὰ δὲ τοὺς μοναχοὺς ἐνιαυτὸν ξηροφαἐν τῇ ὥρᾳ τῆς τῶν ἀδελφῶν καταλύσεως, μετανοίας καθ' ἡμέραν μ'. γ. Περὶ καταλαλιᾶς. αι ἐκ μίσους καὶ μνησικακίας τὴν καταλαλιάν θαι· καὶ γὰρ καταλαλιά ἐστιν ἀποκύημα μία βδέλλα ἀγάπης, ἐξαφανίζουσα καὶ ἐκδαπααἷμα ψυχῆς· λέγομεν δὲ ὡσαύτως, κατὰ μὲν P. Isai. XLIII, 26. 4 Psal. ΧΧΧΙ, 1. De confessione. Confessio est verborum et cogitationum turpium dolens expositio: satisfactio autem est illorum peccatorum discussio, quæ in bonam viam accedentes reducit. Dic tu prior peccata tua, ut justificeris¹. Rursusque: Confitebor adversus me peccatum meum Domino. Et ecce abstulit omnia peccata mea.Postest enim confessio ignem quoque æternum exstinguere. Et silentio quidem pressæ cogitationes culpas pariunt: quas si confessi fuerimus divinam pulchritudinem acquirimus. Denuda ulcus tuum medico: fare, neque erubescas: accede cum fide ad ducem tuum, et cum simplicitate sine malitia, et tanquam ex ore Dei consilia ejus excipe, quamvis hæc tuo contraria proposito sint. Et si forte haud satis spiritales videantur duces tui, ne scandalizeris: non enim injustus est Deus, ut animas quæ se cum fide et sinceritate humiliant, sinata ducis consilio et judicio decipi; utcunque hebetes sint ii quibus fraus intenditur. 2. Adversus injuriarum memores decretum. Injuriarum memor ad Jacobi scalam accedens, coryphæi Petri cadente catena illigatur. Quippe injuriarum memoria, est iræ habitaculum, et justitiæ odium. Juxta quidem magnorum Patrum canones, homo ejusmodi triennio a sanctis rebus arceatur. Verum inter monachos anno uno vescatur aridis hora qua fratres jejunium solvunt, et metanoas quotidie faciat quadraginta. 3. De obtrectatione. Arbitror ex odio et injuriarum memoria obtrectationem gigni. Etenim obtrectatio est odii filia, charitatis hirudo quæ animæ sanguinem prorsus consumit. Similiter autem dicimus, ex aliorum Ne quis forte dubitet de hoc nostri Studitæ culo, en testis accedit etiam codex Arabicus CLXXIV, in catalogo a me impresso p. 316, rbis: «Constitutiones sancti Patris Theodori tis monasterii Studii, seu monachorum Stuim, de poenitentibus qui de peccatis suis tis confitentur, deque confessariis, qui eos is interrogant.» Est autem hic libellus insot Latinorum qui exstant tum editi tum ΝΟΤΕ. manuscripti de vitiis et de virtutibus. De scala Jacobi S. Benedictus Reg. cap. 7, plura verba facit plurima postea Martenius in Comm. Nihil tamen ad hunc Theodori locum: quanquam Benedictus reapse de humilitate agit, heic autem haud scio an superbia innuatur. Videtur ergo potius proverbium quoddam. Sed alii judicent.