RESPONSIONES AD INTERROGATA QUÆDAM. Responsio Olim quidem ex quadam peculiari consuetudine in magna feria quinta homines comedebant caseum et ova. Verum qui postea exstiterunt Patres, prædictam rem absurdam reputantes, canonem hunc ediderunt; neque tamen de oleo vinoque id intelligebant. Etenim est hæc su stentatio et solamen ex summa afflictione jejunii eoruin qui divina mysteria sumunt. 2. Int. Similiter de sancta Pentecoste scriptum est, ne genu flectamus neve omnino jejunemus. Cur ergo qui in suis cellis resident, id non ser vant, sed et jejunant, et genu flectunt tota hebdo mada, excepto nimirum Sabbato ac die Dominico? Απόκρισις. Πάλαι μὲν ἔκ τινος συνηθείας ιδιωτι κῆς τῆ μεγάλη πέμπτη ἔσθιον οἱ ἄνθρωποι τυρὸν καὶ μα· ἐλθόντες δὲ ὕστερον οἱ πατέρες, καὶ τοῦτο ἀπο που διαγνόντες, τὸν κανόνα τοῦτον ἐξέθεντο, οὐ μὴν δὲ περὶ ἐλαίου καὶ οἶνου τοῦτο ἐξελάβοντο· συγκράτ τησις γὰρ τοῦτο καὶ παραμυθία τῆς ἄκρας κακοπα θείας ἐκ νηστείας τῶν μεταλαμβανόντων τῶν θείων μυστηρίων. β'. Ερώτ. Ωσαύτως καὶ περὶ τῆς ἁγίας Πεντη κοστῆς γέγραπται μὴ κλίνειν γόνυ, ἢ ὅλως νηστείαν έργάσασθαι· πῶς οὖν οἱ καθήμενοι ἐν τοῖς αὐτῶν κελλίοις οὐ τοῦτο φυλάσσουσιν, ἀλλὰ καὶ νηστεύουσι καὶ γόνυ κλίνουσιν ὅλην τὴν ἐβδομάδα, ἄνευ Σαββά του δηλονότι καὶ Κυριακῆς ᾿Απόκ. Το κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου κοινὸν πάν ση τῇ οἰκουμένη, καὶ νεωστὶ διδόμενον, καθο λικῶς ἐποιείτω καὶ τὰ ἐπιτάγματα· καὶ ἐπεὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ ἀνάστασις τοῖς πολλοῖς ἐπιστεῖτο, πρὸς πληροφορίαν ταύτης ἐδογματίσθη τουτὶ τὸ δόγμα, διαγορεύον ὡσανεὶ καὶ διδάσκον, ὅτι ὥσπερ τῇ ἁμαρτίᾳ ἐνεκρώθημεν πεσόντες κάτω, καὶ μὴ δυνάμενοι ἀναστῆναι μὴ φαινομένου τοῦ ἀναστήσον τος, οὕτως ἐλθόντος ἐν ὑστάτοις καιροῖς τοῦ ᾧ ἀπὸ έκειτο Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ παθόντας ἀν αμαρτήτως διὰ τὰς τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, ἡμεῖς ἀνέστη μεν· διὰ τοῦτο πρὸς πίστωσιν τοῦ μυστηρίου ἐτέθη ούτοσι ὁ κανών, καὶ ἐκράτησε, καὶ κρατείτω· οὐκ ἄρα δὲ ἁμαρτάνουσιν οἱ μοναχοί κρυφίως γόνω κλίνοντες ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις· κατακρίτους γὰρ ἑαυτοὺς ποιήσαντες, καὶ οἱονεὶ ἐκουσίως ἐμπεφυλακισμένους, ὀφείλουσιν ἀεὶ βοῆν προς Κύκ ριον, καὶ ἐκζητεῖν διὰ ταπεινώσεως τὴν συμπάθειαν οὐ γὰρ ἐστι μοναχῷ ἐπὶ τῆς γῆς ἑορτὴ, κατὰ τὸν εἰπόντα. Resp. Evangelii prædicatio, communis cum esset toli mando, nuperque facta, generalia tradebat β etiam præcepta. Et quia Christi resurrectio a plerisque non credebatur, ob eam suadendam hoc etiam decretum editum fuit, vetans quodammodo ac docens, quod sicuti peccati causa mortui eramus, et humi strati, nec resurgere valentes, nisi appareret is qui nos revocaturus ad vitam erat; sic adveniente postremis temporibus, illo cui repositum erat 10:11, Christo Deo nostro, et impeccabili pro peccatis nostris patiente, nos resurreximus, ac propterea mysterii hujus confirmandi causa, canon iste conditus fuit, qui et vim obtinuit, et utique obtineat. Neque idcirco tamen peccant monachi, privatim his diebus genu flectentes. Nam cum se reos jam constituerint, et quasi carceri voluntario mancipaverint, semper debent ad Dominum clamare, et humilitate sua misericordiam implorare. Neque enim monacho solemnitas est in terra, ut quidam dixit. 3. Int. Si quis tum numero tum qualitate non parum peccatis carnalibus semet impiavit; deinde vero de his confessus, congrua culpis ejusmodi remedia accepit sibique adhibuit, quomodo cognoscet predicta peccata sibi fuisse remissa, ut persuasum habeat tale se bonum esse assecu· tum? γ. Ερώτ. Ἐάν τις ήμαρτε ποσότητί τε καὶ ποιός τητε οὐκ ὀλίγα τῶν σωματικῶν ἁμαρτημάτων, εἶτα έξωμολογήσατο καὶ ἐδέξατο προσήκοντα φάρμακα τοῖς τοιούτοις ἁμαρτήμασι, καὶ εἰργάσατο αὐτά, πόθεν ἔχει γνῶναι εἰ ταῦτα τὰ προῤῥηθέντα ἁμαρτ τήματα αὐτῷ ἀφέθησαν, ὥστε πληροφορία, σχεῖν τῷ λογισμῷ περὶ τῶν τοιούτων ἀγαθῶν; Resp. Nemo unquam comperiretur poenitere et Απόκ. Οὐδέποτέ τις εὑρίσκεται μετανοῶν καὶ confteri, nisi firmam antea spem haberet, quod si ἐξομολογούμενος, εἰ μὴ πρῶτον βεβαίαν σχῇ ἐλπίδα, sincere, inquam, confitear et impositam poenam ὅτι Ἐὰν ἐξομολογήσωμαι καθαρῶς, καὶ καταδέξω τα admittam, prorsus mibi remissio fiet. Quia igitur ἐπιτίμια, ἐκ παντὸς γενήσεταί μοι ἄφεσις· ἐπεὶ δε homines multitudinem culparum nostrarum consi- η ἀφορῶμεν οἱ ἄνθρωποι πρὸς τὸ πλῆθος τῶν ἡμετέ deramus, ideoque de multa erga nos Dei miseri- " ρων πταισμάτων, καὶ οἱονεὶ ἐν δισταγμῷ τινι εὑρι cordia quasi dubitamus, idcirco ad confessarios nostros confugimus, postulantes plenam per ipsorum manus impositionem remissionem, qui personam tollentis peccata nostra repræsentare creduntur. 4. Int. Si quis peccaverit vel sermone otioso, vel improbando, vel interrogando, vel stultiloquio, 10. 11 Gen. XLIX, 10. NOTÆ. σκόμεθα τῆς πολλῆς περὶ ἡμᾶς τοῦ Θεοῦ φιλάνθρω πίας, διὰ τοῦτο καταφεύγομεν πρὸς τοὺς ἀναδό χους ἡμῶν, ἐξαιτούμενοι τὴν τελείαν ἄφεσιν δια τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν αὐτῶν, ἀντιπροσώπων εἶναι πεπιστωμένων τοῦ αἵροντος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. δ'. Ερώτ. Εάν τις προσπέση διά τε λόγου ἀργοῦ, ἢ διὰ κατακρίσεως, ἢ ἀνακρίσεως, ἡ μωρολογίας, 'Ανάδοχοι vulgo dicuntur susceptores in baptismo. Hic tamen intelligendi videntur confessarii.

S. THRODONI STUDITA αὐτραπελίας, ή άλλως διὰ γλώττης ἁμαρτίας, καὶ vel jocosis verbis, vel jactantia, aut alio lingua ἐπιγνῶ καὶ καταγνῷ ἑαυτοῦ, τί ὀφείλει ποιῆσαι ἀντισηκοῦν εἰς μετάνοιαν ἀξίαν καὶ εἰς πληροφορίαν τοῦ ἰδίου λογισμού; Απόκ. Τοῦτο οὐκ ἔστι νομοκανόνου, ἀλλὰ τῆς μοναχικῆς, καὶ ὡς ἄν εἶποι τις κοινοβιακής κατα στάσεως ἀκρίβεια, καθημερινὰς ἔχοντα τὰς ἐπιτι μήσεις, ἡ καὶ ἑβδομαδιαίας, καθώς περιέχει τὰ τοῦ ἁγίου Βασιλείου ἐνκρυφῆ, καὶ τῶν μετὰ ταῦτα ἁγίων Πατέρων. Οἷόν τί φημι· Ρᾳθυμήσας τις καὶ ἀπονυστάξας εκουσίως ἐν τῷ ὄρθρῳ οὐχ εὑρέθη· τοῦτο Εξομολογησάμενος τῷ Πατρὶ αὐτοῦ, ἔλαβεν ἐπιτίμιον ξηροφαγίαν ἄρτου καὶ ὕδατος, καὶ μετανοιών ποσό τητος τόσων καὶ τόσων κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Οὕτως νοήσωμεν καὶ τὰ λοιπὰ κατὰ τρόπον παιδεύ σεως εὑρισκόμενα πρὸς τοὺς καταδεχομένους. peccato, et tamen resipiscat et semet condemnet; quid ei agendum est, quod justæ penitentiæ æquipolleat, et animi sui fidem faciat? Resp. Hoc non pertinet ad nomocanonem; sed est monachalis ac veluti cœnobiticæ vitæ severum officium, quotidianam agere pœnitentiam, aut hebdomadariam, sicut est in sancti Basilii secretioribus, et sanctorum deinceps Patrum. Verbi gratia, deses aliquis et dormitans sponte, matutino officio non affuit: quam rem Patri suo spiritali confessus, poenitentiæ loco accepit aridorum esum, id est panis et aquæ, et certum metancarum numerum illo die faciendarum. Sic etiam reliqua intelligemus, quæ emendandi causa sunt excogitata erga illos qui ea excipiunt. ΡΕΝΕ ΜΟNASTERIALES. Δ΄. Τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν καὶ ὁμολογητοῦ Θεοδώρου ήγουμένου τῶν Στουδίου επιτί μια. Κοινὰ τῆς ὅλης ἀδελφότητος ἐπὶ τῶν παραλειπόντων ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ εἰς τὸν κανόνα. Ottob. 350, f. 14.] εἴσοδον τοῦ Δόξα ἐν [God. Vat. 430, f. 20 b. α'. Ο μὴ εὑρισκόμενος εἰς τὴν ὑψίστοις, ἄνευ ἀσθενείας ἡ ἑτέρας εὐλόγου κατοχῆς, ἐν τῇ εὐλογίᾳ μενέτω κεκυφώς μέχρι παρελεύσεως τῶν ἀδελφῶν, ἐξαιτούμενος συγχώρησιν οὕτως λαμβανέτω τὴν εὐλογίαν. καὶ εἶθ' β'. Ὁ ὑστερούμενος τοῦ ἐξαψαλμου 8, παρεστηκέτω ἐν τῇ τραπέζῃ· εἰ δὲ καθίσματος Β, βαλλέτω ἀνὰ μετανοίας α'. Μετὰ τὸν ἐξάψαλμον ἐξερχόμενος ή περιερχόμενος έναν ὑπομνήσεως, παραστηκέτω ἐν τῇ τραπέζη. γ. Ὁ μὴ ἀνιστάμενος ἕως τοῦ πεντηκοστοῦ, ξηροφαγείτω. δ. Ὁ τὸν ὅλον κανόνα ο απολιμπανόμενος, ξηροΕφαγίαν ἀκάθιστον ἐπιτιμάσθω. 1. Ὁ μὴ φθάνων εἰς τὸ προοίμιον ἑκάστης ώρας, τῷ ἐπιτιμίῳ ὑποβαλλέσθω τοῦ μὴ εὑρισκομένου εἰς τὸ Δόξα ἐν ὑψίστοις. Γ΄. Ὁ ἀπολιμπανόμενος τοῦ προκειμένου εκάστης ὥρας, ᾧ καὶ ἕως τέλους, ξηροφαγείτω. ζ. Ο μὴ εὑρισκόμενος ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως, τῷ ἐπιτιμίῳ ὑποβαλλέσθω τοῦ μὴ εὑρισκομένου εἰς τὸ Δόξα ἐν ὑψίστοις. γ. Ὁ τοῦ μεγαλείου μὴ ὑπακούων, παραστηκέτω ἐν τῇ τραπέζη. θ'. Ὁ ἐναπομένων ἔξω τῶν θυρῶν, ξηροφαγείτω. ε'. Ὁ μὴ κοινωνῶν κατ' ἰδίαν γνώμην, ἀφοριζέ σθω ἡμέραν μίαν. ε'. Ὁ ἐν ἐπιτιμίᾳ ὤν, καὶ μὴ παριστάμενος μετά τῶν κατηχουμένων ἐν τῷ νάρθηκε τῆς λειτουργίας ἐπιτελουμένης, μετανοίας βαλλέτω πεντήκοντα. b 1. Sancti Patris nostri et confessoris Theodori præsidis Studii pænæ. Et primo quidem communes toti fraternitati adversus eos qui contra regulam in Bcclesia peccant. 1. Qui non interfuerit initio cantus Gloria in excelsis, absque infirmitate vel alio probali impedimento, dum datur benedictio, maneat incurvatus in transitu fratrum, veniam petens; atque ita deinde accipiat benedictionem. 2. Qui non aufferit hexapsalmo, stet ad mensam. Quod si cathismati defuerit, puniatur metanosis quindecim.Si post hexapsalmum exiverit aut obainbulaverit, sine admonitione, stet mensæ tempore. 3. Qui rectus non steterit usque ad psalmum quinquagesimum, aridis vescatur. 4. Qui totum canonem deseruerit, aridis stans vesci jubeatur. 5. Qui non adfuerit initio cujusque horæ, eidem pœnæ subjiciatur atque ille qui cantui Gloria in excelsis defuerit. 6. Qui recesserit ante responsorium cujusque horæ, vel etiam ante ejus finem, aridis vescatur. 7. Qui initio non interfuerit, eidem penæ subjiciatur atque ille qui defuerit cantui Gloria in excelsis. 8. Qui psalmum magnificat non audierit, stet ad mensam. 9. Qui manserit extra fores, aridis vescatur. 10. Qui sua voluntate sacram communionem omiserit, extra consortium fiat uno die. 11. Qui penæ suppositus, non interfuerit cum catechumenis in narthece dum peragitur liturgia, metanœis subjiciatur quinquaginta. * Confer. Goar. p. 27, de Hexaps. " Goar. ibid. de cathismate. © Goar. p. 26, de canone.