estis adversariorum conatu, nullam præbentes ex Κυρίῳ, οἱ μὲν καθηγούμενοι πρὸς τὸ ἀγαθόν, οἱ δὲ ullo membro ansam adversantibus. Quapropter precamur noctu et interdiu Regem sæculorum, ut custodiat quidem populum in fidei integritate; custodiat autem ei clerum, tanquam caput illæsum in summitate constitutum, subjectisque corporis membris providens. Oculis enim officio suo fungentibus, opera manuum affabre funt, et pedes sine offendiculo moventur, nulla corporis pars cura convenienti destituitur. Ilortamur ergo vos, quod ipsum facitis et facturi estis, ut vobis invicem adhæreatis, ac vos, quibus animarum cura credita, singulos regatis, et tanquam filios charissimos foveatis: populus vero debitam patribus reverentiam et honorem vobis exhibeat, ut ἐφεπόμενοι μετά συμπνοίας. Διὸ καὶ κρείττους ἐστὲ τῆς τῶν ἀντιπάλων επιχειρήσεως, οὐδεμίαν παρέχοντες ἀπ᾿ οὐδενὸς μέλους λαβὴν τοῖς ἀνταγωνιζομένοις Τούτου χάριν εὐχόμεθα νυκτὸς καὶ ἡμέρας τῷ Βασιλεῖ τῶν αἰώνων φυλάξαι μὲν τὸν λαὸν ἐν τῇ ὁλοκληρίᾳ τῆς πίστεως, φυλάξαι δὲ αὐτῷ τὸν κλῆρον, ὥσπερ κεφαλὴν ἀκέραιον ἐπὶ τοῦ ὕψους κειμένην, καὶ τὴν ἀφ' ἑαυτῆς προμήθειαν τοῖς ὑποκειμένοις τοῦ σώματος μέλεσι παρεχομένην. Οφθαλμῶν γὰρ τὰ καθ' ἑαυτοὺς ἐνεργούντων, ἔντεχνοι μὲν τῶν χειρῶν αἱ ἐργασίαι, ἀπρόσκοποι δὲ τῶν ποδῶν αἱ κινήσεις, οὐδὲν δὲ μέρος τοῦ σώματος της προσηκούσης προνοίας ἀποστερεῖται. Ὥστε παρακαλούμεν ὑμᾶς, ὁ ποιεῖτε καὶ ποιήσετε, ἀντέχεσθαι ἀλλή λων, καὶ ὑμᾶς μὲν τοὺς τὴν τῶν ψυχῶν ἐπιμέλειαν πεπιστευμένους συνέχειν τοὺς καθ᾿ ἕκαστον, καὶ θάλπειν ὡς τέκνα ἀγαπητά· τὸν δὲ λαὸν τὴν πατράσιν ὀφειλομένην αἰδὼ καὶ τιμὴν ὑμῖν ἀποσώζειν, ἵνα ἐν τῇ εὐσχημοσύνῃ τῆς Ἐκκλησίας σώζηται μὲν ὑμῶν ἡ ἰσχὺς, καὶ τὸ στερέωμα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως, δοξάζηται δὲ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, πλει νάζῃ δὲ καὶ πληθύνῃ τὸ τῆς ἀγάπης καλόν. Ακούον τες δὲ ἡμεῖς εὐφραινώμεθα ἐπὶ τῇ προκοπῇ ὑμῶν τῇ κατὰ Θεόν· καὶ εἰ μὲν ἔτι διὰ σαρκὸς ἐπιδημεῖν τῷ κόσμῳ τούτῳ κελευόμεθα καὶ ἴδοιμέν ποτε ὑμᾶς ἐν τῇ εἰρήνῃ τοῦ Θεοῦ· ἐὰν δὲ κε λευσθῶμεν λοιπὸν ἀπᾶραι τῆς ζωῆς ταύτης, ἴδωμεν ὑμᾶς ἐν τῇ λαμπρότητι τῶν ἁγίων, μετὰ τῶν δι' ὑπομονῆς καὶ πάσης ἐπιδείξεως ἀγαθῶν ἔργων εὐδοκιμούντων στεφανωθέντας. decoro Ecclesiæ statu conservetur robur vestrum, ac fidei in Christum firmamentum, glorificetur- - que Dei nomen ac redundet et augeatur charitatis bonum. Nos autem, cum hæc audierimus, de vestro in Deo profectu lætemur: ac si quidem adbuc per carnem diversari in hoc mundo jubemour, vos etiam videamus aliquando in Dei pace: sin autem jubemur tandem de bac vita exire, vos in sanctorum splendore una cum his, qui laudem et gloriam per patientiam et per omnem bonorum operum demonstrationem consequuntur, coronatos videamus. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΚΓ'. 336 EPISTOLA CCXXIII*. Kumpit silentium Basilius jam tribus annis servatum, suasque defert querelas, quod cum redux in patriam ad amicitiam Eustathii sese applicuisset, et cum eo ejusque discipulis etiam episcopus amantissime vixisset, nunc ab eis omni maledicto et famosis epistolis dilaceretur. Demonstrat perinique eos facere, quod sibi hominis in Syria scribentis errores affingant, quia ante annos viginti unam huic homini scripserat epistolam: atque hanc agendi rationem eo iniquiorem esse, quod se tot locis de fide disserentem audierint, ut sua illos sententia latere non potuerit; atque etiam si latuissel, non tamen amicitiam sine certissimis argumentis rumpi debuisse. Hanc ergo odii germanissimam causam assignas, quod et sua communio, et fidei professio, quam ab illis acceperat, ad recuperationem potestatis illis obstarent. Denique addit argumenti loco prius illos epistolam ad alios quam ad se misisse. Adversus Eustathium Sebastenum. 1. Tempus, inquit, tacenai, et tempus loquendi, sententia est Ecclesiastæ ". Itaque et nunc, cum satis diu siluerimus, tempus est os aperiendi, ut rerum latentium veritas in lucem edatur. Nam et magnus Job diu ille quidem calamitates pertulit silentio, fortitudinem animi hoc ipso demonstrans, quod in gravissimis malis perstaret. Sed 19 Eccle. 111, 7. • Alias LXXIX. Scripta anno 375. Τοῖς ἀνταγωνιζομένοις. Ita Med. et Regius uterque et uterque Bigol. Editi άνταγωνισμένοις. Harl. et Coisl. uterque αγωνιζομένοις. Αντέχεσθαι. Ita Harl., Coisl. et uterque Reg. Editio 1 ἀντέχεσθε. Επιδημεῖν. Legitur ἐνδημεῖν in duobus codicibus, nempe Coisliniano secundo et Regio secundo. Κελευόμεθα. Harlæanus codex habet κελευώμεθα. Ιδωμεν. Ita Harl. et Med. cum aliis quatuor. Editi ἴδοιμεν. Πρὸς Εὐστάθιον. Hæc scriptura uno nititur todice Coisl. primo; sed longe præferenda vulgatæ Πρὸς Εὐστάθιον τον Σεβαστηγόν. 1. Καιρός, φησί, τοῦ σιγᾷν, καὶ καιρὸς τοῦ λαλεῖν, ὁ τοῦ Ἐκκλησιαστοῦ λόγος. Οὐκοῦν καὶ νῦν, ἐπειδὴ αὐτάρκης ὁ τῆς σιωπῆς ἐγένετο χρόνος, ενκαιρον λοιπὸν ἀνοίξαι τὸ στόμα εἰς φανέρωσιν τῆς ἀληθείας τῶν ἀγνοουμένων. Ἐπεὶ καὶ ὁ μέγας Ἰὼβ πολὺν μὲν χρόνον σιωπῇ τὰς συμφοράς ἤνεγκεν, αὐτῷ τούτῳ τὴν ἀνδρείαν ἐπιδεικνύμενος, τῷ ἐγκαρ τῷ αὐτῷ Εὐσταθίῳ Σεβαστείας ἐπισκόπῳ, vel sim - pliciter Ευσταθίῳ, ut legitur in sex codicibus mss. Non enim hæc ad Eustathium, sed ad omnes homines scripta adversus Eustathium. Citat Basilius hanc epistolam in epistola ad Genethlium presbyterum, ut idoneam ad iis satisfaciendum, qui letam rem accuratius scire avent. Εἰς φανέρωσιν. Hunc locum Regius secun dus et Coisl. secundus sic exhibent: εἰς φανέρωσιν τῶν ἀγνοουμένων καὶ τῆς ἀληθείας ἀπόδειξιν, αd declarationem eorum quæ ignorantur et ad veritatis demonstrationem. Quamvis autem hæc satis commode dicta videantur, nihil tamen cogit hos codice♥ tot aliis melioris notæ hac in re præponere.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXIII. τερεῖν τοῖς δυσφορωτάτοις πάθεσιν· ὅτε δὲ ἱκανῶς cum satis in silentio decertasset, ac dolorem in ἐν τῇ σιωπῇ διήθλησε, καὶ διέμεινεν ἐν τῷ βάθει timo corde premens perdurasset, tum demum os τῆς καρδίας ἀποστέγων τὴν ἀλγηδόνα, τότε ἀνοίξας aperiens, ea dixit quæ omnibus nota sunt s. nobis igitur jam tertium hunc silentii annum æmulationi exstitit Prophetæ gloriatio dicentis: Factus sum sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones ". Quapropter inclusimus in imo cordis nostri recessu inustum nobis ex calumnia dolorem. Nam revera calumnia virum humiliat, et calumnia circumfert pauperem **. Etsi igitur tantum est ex calumnia malum, ut et jam perfectum (hoc enim significat viri appellatione Scriptura) ex alto dejiciat, ac pauperem circumferat, id est, eum, qui egregiorum dogmatum paupertate laborat (quemadmodum peres sunt, idcirco non audient, ibo ad opulen10s 28 τὸ στόμα, ἀπεφθέγξατο ἐκεῖνα & πάντες ἴσασι. Καὶ ἡμῖν τοίνυν τρίτον τοῦτο ἔτος τῆς σιωπῆς ζηλωτὸν ἐγένετο τοῦ Προφήτου τὸ καύχημα λέγοντος· Εγενόμην ὡσεὶ ἄνθρωπος οὐκ ἀκούων, καὶ οὐκ ἔχων ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ ἐλεγμούς. Διὸ ἐναπεκλείσαμεν τῷ βάθει τῆς καρδίας ἡμῶν τὴν ἐκ τῆς συκοφαντίας ἡμῖν ἐγγινομένην οδύνην. Τῷ ὄντι γὰρ συκοφαντία ἄνδρα ταπεινοῖ, καὶ συκοφαντία περι φέρει πτωχόν. Εἰ οὖν τοσοῦτον τὸ ἐκ τῆς συκοφαντίας κακὸν, ὥστε καὶ τὸν τέλειον ἤδη (τοῦτο γὰρ διὰ τῆς προσηγορίας τοῦ ἀνδρὸς ὁ λόγος αἰνίσσεται) κατάγειν ἀπὸ τοῦ ὕψους, καὶ τὸν πτωχὸν τουτ ἐστι τὸν ἐνδεῶς ἔχοντα τῶν μεγάλων δογμάτων etiam prophetæ videtur, qui dicit: Fortasse pau- (καθὼς καὶ τῷ προφήτῃ δοκεῖ λέγοντι· Ισως πτω χοί εἰσι· διὰ τοῦτο οὐκ ἀκούσονται· πορεύσομαι πρὸς τοὺς ἀδρούς· πτωχοὺς τοὺς περὶ τὴν σύνεσιν ἐνδεεῖς λέγων· καὶ ἐνταῦθα, δηλονότι, τοὺς οὔπω κατά ηρτισμένους τὸν ἔσω ἄνθρωπον, οὐδὲ εἰς τὸ τέλειον ἐφθακότας τῆς ἡλικίας μέτρον, τούτους περιφέρεσθαι καὶ σαλεύεσθαι ἡ παροιμία φησίν)· ἀλλ' ὅμως ᾤμην χρῆναι σιωπῇ φέρειν τὰ λυπηρά, ἐκδεχόμενός τινα δι' αὐτῶν τῶν ἔργων ἐπανόρθωσιν. Οὐδὲ γὰρ κακίᾳ τινί, ἀλλ' ἀγνοίᾳ τῆς ἀληθείας ἡγούμην ἐκεῖνα καθ᾽ ἡμῶν εἰρῆσθαι. Ἐπειδὴ δὲ ὁρῶ τῷ χρόνῳ συμπροϊούσαν τὴν ἔχθραν, καὶ μὴ μεταμελομένους ἐπὶ τοῖς ἐξ ἀρχῆς λαληθεῖσι, μηδ' ὅπως τὰ παρελθόντα ἐξιάσοιντο ποιουμένους τινὰ φροντίδα, ἀλλ' ἐπεξεργαζομένους, καὶ πρὸς τὸν ἐξ ἀρχῆς σκοπὸν συντε ταγμένους ὃν ἐνεστήσαντο, κακῶσαι ἡμῶν τὴν ζωὴν, καὶ χρῆναι τὴν ὑπόληψιν παρὰ τοῖς ἀδελφοῖς μηχανώμενοι, οὐκέτι μοι τὸ τῆς σιωπῆς ἀσφαλές και ταφαίνεται. 'Αλλ' εἰσῆλθέ με τὸ τοῦ Ἡσαΐου λέγοντος· Ἐσιώπησα, μὴ καὶ ἀεὶ σιωπήσομαι καὶ ἀνέξομαι; Εκαρτέρησε ὡς ἡ τίκτουσα. Γένοιτο δὲ καὶ ἡμᾶς καὶ τὸν ἐπὶ τῇ σιωπῇ μισθὸν δέξασθαι, καὶ λαβεῖν τινα ἐπὶ τοῖς ἐλέγχοις δύναμιν· ὥστε ἐλέγξαντας ἡμᾶς ξηρᾶναι τὸν πικρὸν τοῦτον τῆς ', pauperes vocans intelligentiæ inopes: hic etiam profecto eos, qui nondum in interiori bomine perfecti sunt, nec ad perfectam ætatis mensuram pervenere, circumferri jactarique dicit proverbium), tamen existimabam me silentio molestias ferre debere, exspectans aliquam ex ipsis factis emendationem. Neque enim malitia aliqua, sed veritatis ignoratione existimabam hæc in nos dicta esse. Sed quia vldeo simul cum tempore progredi inimicitiam, nec illos poenitere eorum quæ ab initio dixerunt, nec quomodo præterita sanent, cogitationem ullam suscipere, sed nova opera, et facto agmine in id incumbere, quod sibi ab initio proposuere, 337 ut vitam meam affligant, et existimationem apud fratres artificiis suis contaminent; non jam amplius silentium mihi tutum videtur. Sed in mentem venit mihi illud Isaiæ, qui ait: Silui, num et semper silebo, et sustinebo? Patiens fui sicut pariens ". Utinam autem et nos silentii mercedem assequamur, et aliquam ad redarguendum vim atque facultatem recipiamus; ut redarguendo exsiccemus amarum illum effusæ in nos falsæ accusationis torvi, 8. το Job nt, 1, sqq. 21 Psal. xxxvii, 15. 4. Eccle. Απεφθέγξατο. Sic tres vetustissimi codices. Editi ἐφθέγξατο. Εγγινομένην. Coisl. primus εγγενομένην. Ibidem hæc verba, τῷ ὄντι, etc., non solum ad caput septimum et versiculum octavum Ecclesiast, sed etiam ad cap. xiv Prov., vers. 31, videntur referenda: quanquam neutro in loco satis aperte occurrunt. Τὸ ἐκ τῆς. Coisl. primus et llarl. τὸ ἀπὸ τῆς. Καὶ τὸν πτωχόν. Εditi καὶ περιφέρειν. Sed illud περιφέρειν nullo prorsus in codice ms. repertum. Deest etiam in editione Haganoensi et prima Basileensi; debet tamen suppleri. Paulo post editi οὐκ ἀκούουσι. Tres vetustissimi codices cum Regio secundo et Coisl. secundo ut in textu. Mox très iidem antiquissimi codices habent ἐνδεείς pro eo quod legitur in editis ἐνδεῶς ἔχοντας. Μεταμελομένους. Ita mss. sex. Editi μεταβαλλομένους. Paulo post editi έξιάσαιντο. Tres vetustissimi codices ut in textu. Συντεταγμένους. Harl. συντεταμένους, acriter contendentes. Etsi autem hic codex plurimum 23 Jer. v, 4. 4 Isa. ALII, 14. profuit in bac epistola emendanda, hic tamen nævo non caret. Nam multo præclarior sententia vulgatæ scriptura. In simili loco de Spiritu sancto cap. 29, p. 64, cum editi haberent συντεταμένους, in nostris codicibus scriptum invenimus συντεταγμένους. Ibi optat Basilius sic pacem a Deo concedi, ut isti, qui in nos fremunt, inquit, et in nos atrociter conglonierati insurgunt, in spiritu lenitatis et charitatis compescantur, τοὺς σφριγῶντας καθ᾿ ἡμῶν τούτους καὶ συντεταγμένους τούτους, etc. Hæc de Pneumalumacbis dicta, quos inter insignis erat Eustathius. Præterea minime dubium, qui antequam hæc scriberetur epistola, plurimos in suas partes trahere conatus fuerit, ut Basilium opprimeret. Dazimonem perturbaverat, ibique multos abstraxerat a communione Basilii, ut legimus in epist. 216. Εἰσῆλθέ με. Ita Med., Coisl. uterque, Regii duo, et Harl. secunda manu. Editi εἰσῆλθέ μοι. Paulo post Coisl. uterque et Reg. secundus ὡς εἰ τίκτουσα, Paulo post editi ἐν τοῖς ἐλεγμοῖς εἰ ψευδηγορίας. Tres vetustissimi coarces ut in textu.

rentem; sic ut nobis quoque uccat dicere: Tor- καθ' ἡμῶν ῥνείσης ψευδολογίας χείμαρρον· ὥστε ἂν rentem pertransivit anima nostra 1. Et illud: Nisi Dominus fuisset in nobis, cum insurgerent homines in nos, forsitan vivos deqlutissent nos; fortasse aqua absorbuisset nos 16. 2. Ego cum multum temporis impendissem vanitati, totamque fere juventutem meam perdidissem inani labore, quem in discendis infatuatæ a Deo sapientiæ disciplinis occupatus suscipiebam, ubi tandem aliquando velut ex alto somno expergefactus, respexi ad lumen admirabile veritatis Evangelii, ac vidi inutilitatem sapientiæ principum hujus seculi, qui destruuntur 37; miserabilem meam vitam plurimum deflens, optabam dari mihi disciplinam, quæ me ad pietatis dogmata introduceret. Ac mihi quidem ante omnia curæ erat, ut emendationem aliquam morum facerem quos diuturna cum improbis consuetudo perverterat. Itaque cum legissem Evangelium, ibique perspexissem plurimum ad perfectionem valere, bona sua divendere, et cum egenis fratribus comunicare, ac nulla prorsus hujus vitæ sollicitu· dine distringi, nec ulla affectione ad res terrenas animo converti; cupiebam invenire aliquem ex fratribus qui hanc vitæ viam elegisset, ut una cum ipso brevem hujus vitæ fluctum transirem. Ac multos quidem inveni Alexandriæ, multos etiam in reliqua Ægypto, et in Palæstina alios et Cœlesyria ac Mesopotamia: quorum mirabar abstinentiam c in victu, mirabar tolerantiam in laboribus, stupebam ad constantiam in precibus, quomodo somnum superarent, naturali nulla necessitate infracti: quomodo excelsam semper et indomitam animi sententiam servantes, in fame et siti, in frigore et nuditate ", nusquam ad corpus conversi, nec ullam ei curam impendere vo lentes, sed tanquam in aliena carne viventes, reipsa ostenderent quid sit in hac vita peregrinari ", et quid civitatem in coelo habere ". Hæc cum mirarer, ac beatam putarem virorum vitam, quod factis ostenderent se mortificationem Jesu in corpore circumferre "; optabam et ipse, quantum possem attingere, imitator esse hominum ilforum. 338 3. Quamobrem cum vidissem nonnullos in patria imitari illorum instituta conantes, mihi visus sum adjumenti aliquid reperisse ad meam saas Psal. CXXIII, 5. so ibid. 1-4. s 1 Cor. II, 6. - 1 Cor. iv, 10. Ἐναφανίσας. Med. et Coisl. primus ἀφανίσας. Χειραγωγίαν. Ita Med., Harl., Coisl. uterque et Reg. uterque. Editi χειραγωγόν, ductorem. Τον βραχύν. Ita tres vetustissimi codices, quorum ab auctoritate nolui discedere, quamvis non incommode in editis legatur τὸν βαθύν, αποεἰπεῖν καὶ ἡμᾶς ὅτι, Χείμαῤῥον διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν· καὶ τὸ, Εἰ μὴ Κύριος ἦν ἐν ἡμῖν, ἐν τῷ έπαναστῆναι ἀνθρώπους ἐφ' ἡμᾶς, ἄρα ζώντας ἂν κατέπιον ἡμᾶς, ἄρα τὸ ὕδωρ ἂν κατεπόντισεν ἡμᾶς. 2. Εγώ, πολύν χρόνον προσαναλώσας τῇ ματαιό τητι, καὶ πᾶσαν σχεδὸν τὴν ἐμαυτοῦ νεότητα εν αφανίσας τῇ ματαιοπονίᾳ, ἣν εἶχον προσδιατρίβων τῇ ἀναλήψει τῶν μαθημάτων τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ μωρανθείσης σοφίας, ἐπειδή ποτε, ὥσπερ ἐξ ὕπνου βαθέος διαναστάς, ἀπέβλεψα μὲν πρὸς τὸ θαυμαστὸν φῶς τῆς ἀληθείας τοῦ Εὐαγγελίου, κατεῖδον δὲ τὸ άχρηστον τῆς σοφίας τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταργουμένων, πολλὰ τὴν ἐλεεινήν μου ζωὴν ἀποκλαύσας, ηὐχόμην δοθῆναι μοι χειραγωγίαν πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν δογμάτων τῆς εὐσεβείας. Καὶ πρό γε πάντων ἐπιμελὲς ἦν μοι διόρθωσίν τινα τοῦ ἤθους ποιήσασθαι, πολὺν χρόνον ἐκ τῆς πρὸς τους φαύλους ομιλίας διαστραφέντος. Καὶ τοίνυν ἀναγνοὺς τὸ Εὐαγγέλιον, καὶ θεασάμενος ἐκεῖ μεγίστην ἀφορμὴν εἰς τελείωσιν τὴν διάπρασιν τῶν ὑπαρ χόντων, καὶ τὴν πρὸς τοὺς ἐνδεεῖς τῶν ἀδελφῶν κοινωνίαν, καὶ ὅλως τὸ ἀφροντίστως ἔχειν τοῦ βίου τούτου, καὶ ὑπὸ μηδεμιᾶς συμπαθείας πρὸς τὰ ὧδε τὴν ψυχὴν ἐπιστρέφεσθαι, τυχόμην εὑρεῖν τινα τῶν ἀδελφῶν ταύτην ἑλόμενον τὴν ὁδὸν τοῦ βίου, ὥστε αὐτῷ συνδιαπεραιωθῆναι τὸν βραχὺν τοῦτον τοῦ βίου κλύδωνα. Καὶ δὴ πολλοὺς μὲν εὗρον κατά την Αλεξάνδρειαν, πολλοὺς δὲ κατὰ τὴν λοιπήν Αἴγυπτον, καὶ ἐπὶ τῆς Παλαιστίνης ἑτέρους, καὶ τῆς κοίλης Συρίας καὶ τῆς Μεσοποταμίας· ὧν ἐθαύ μαζον μὲν τὸ περὶ δίαιταν ἐγκρατες, ἐθαύμαζον δὲ τὸ καρτερικὸν ἐν πόνοις, ἐξεπλάγην τὴν ἐν προσευχαῖς εὐτονίαν, ὅπως ὕπνου κατεκράτουν, ὑπ᾽ οὐδε μιᾶς φυσικῆς ἀνάγκης κατακαμπτόμενοι, ὑψηλὸν ἀεὶ καὶ ἀδούλωτον τῆς ψυχῆς τὸ φρόνημα διασώζοντες, ἐν λιμῷ καὶ δίψει εν ψύχει καὶ γυμνότητι, μὴ επιστρεφόμενοι πρὸς τὸ σῶμα, μηδὲ καταδεχόμενοι αὐτῷ προσαναλῶσαί τινα φροντίδα, ἀλλ᾽ ὡς ἐν ἀλλοτρίᾳ τῇ σαρκὶ διάγοντες, ἔργῳ ἐδείκνυσαν, τί τὸ παρ οικεῖν τοῖς ὧδε, καὶ τί τὸ πολίτευμα ἔχειν ἐν οὐ ρανῷ. Ἐκεῖνα θαυμάσας, καὶ μακαρίσας τῶν ἀνδρῶν τὴν ζωήν, ὅτι ἔργῳ δεικνύουσι τὴν νέκρωσιν τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες, ηὐχόμην καὶ αὐτὸς, καθόσον ἐμοὶ ἐφικτόν, ζηλωτὴς εἶναι τῶν ἀν δρῶν ἐκείνων. 3. Τούτου γοῦν ἕνεκεν θεασάμενός τινας ἐπὶ τῆς πατρίδος ζηλοῦν τὰ ἐκείνων ἐπιχειροῦντας, ἐνόμισά τινα βοήθειαν εύρηκέναι πρὸς τὴν ἐμαυτοῦ σωτη 38 II Cor, x1, 27. "Hebr. xi, 13. 30 Phil. 111, 20. fundum. Ὅπως ύπνου. Editi ὅπως δὲ ὕπνου. Nonnulli mss. ὅπως τε. Deest vocula in vetustissimis. Καὶ δίψει. Ita tres vetustissimi codices cum aliis duobus. Editi δίψη. Mox iidem editi ἔργῳ ἔδει· ξαν. Harl., Med. et Coisl. primus εδείκνυσαν,

EPISTOLARUM CLASSIS I. EPIST. CCXXIII. ρίαν, καὶ ἀπόδειξιν ἐποιούμην τῶν ἀφανῶν τὰ ὁρώ- lutein, et indicium ducebam eorum quæ non videntur, ea quæ videntur. Quoniam igitur obscura sunt in unoquoque nostrum, quæ in latebris versantur, arbitrabar satis magna esse argumenta bumilitatis humilem vestem, mihique satis erat ad persuasionem vestimentum crassum, et zona, et e rudi corio calceamenta. Et cum multi abducerent me ad ipsorum consuetudinem, non ferebam, videns eos voluptariæ vitæ laboriosam præferre; et ob insolitum vivendi genus morosus eram illorum laudis defensor. Unde nec de dogmatibus accusationes admittebam; quamvis multi affirmarent nou rectas illos habere de Deo sen tentias, sed a signifero vigentis nunc hæresis edoctos, illius clanculum spargere doctrinam: quæ μενα. Ἐπεὶ οὖν ἄδηλα ἑκάστου ἡμῶν τὰ ἐν τῷ κρυπτῷ, ἡγούμην αὐτάρκη μηνύματα είναι τῆς ταπεινοφροσύνης τὸ ταπεινὸν τοῦ ἐνδύματος, καὶ ἤρχει μοι πρὸς πληροφορίαν τὸ παχὺ ἱμάτιον, καὶ ἡ ζώνη, καὶ τῆς ἀδεψή του βύρσης τὰ ὑποδήματα. Καὶ πολλῶν ἀπαγόντων με τῆς πρὸς αὐτοὺς συνηθείας, οὐκ ἠνειχόμην, ὁρῶν αὐτοὺς τοῦ ἀπολαυστι κοῦ βίου τὸν καρτερικόν προτιμώντας· καὶ διὰ τὸ παρηλλαγμένον τῆς πολιτείας ζηλοτύπως εἶχον πρὸς αὐτούς. Οθεν οὐδὲ τὰς περὶ τῶν δογμάτων διαβολάς προσιέμην· καίτοι πολλῶν διαβεβαιουμένων μὴ ὀρθὰς ἔχειν περὶ Θεοῦ τὰς ὑπολήψεις, ἀλλὰ τῷ προστάτῃ τῆς νῦν αἱρέσεως μαθητευθέντας, τὰ ἐκείνου λάθρα κατασπείρειν διδάγματα ὧν ἐπειδὴ οὐδέποτε αυτήκοος ἐγενόμην, συκοφάντας ἡγούμην τοὺς ἀπαγ- cum ipse nunquam audissem, sycophantas exiγέλλοντας. Ἐπεὶ δὲ λοιπὸν ἐκλήθημεν εἰς τὴν προστασίαν τῆς Ἐκκλησίας, τοὺς μὲν παραδοθέντας ἡμῖν φύλακας καὶ σκοπευτὰς τοῦ βίου ἐν προσποιήσει δὴ βοηθείας καὶ κοινωνίας ἀγαπητικῆς σιωπῶ, ἵνα μὴ δόξω ἢ ἄπιστα λέγων ἐμαυτὸν διαβάλλειν, ή πιστευόμενος μισανθρωπίας ἀφορμὴν τοῖς πιστεύου σιν ἐμποιεῖν. Ο καὶ ἐμοὶ μικροῦ συνέβη, εἰ μή με ταχὺ προκατελάβοντο οἱ οἰκτιρμοί τοῦ Θεοῦ. Μι κροῦ γὰρ εἰς τὴν κατὰ πάντων ἐξέπεσον ὑποψίαν, οὐδὲν ἡγούμενος εἶναι παρ᾽ οὐδενὶ πιστὸν, ἐκ τῶν δολερῶν τραυμάτων τὴν ψυχὴν πεπληγμένος. Ἀλλ' ὅμως ἐδόκει τέως εἶναί τι ἡμῖν σχῆμα τῆς πρὸς αὐτοὺς συνηθείας. Καὶ προσβολαὶ μὲν ἐγένοντο ἡμῖν περὶ δογμάτων καὶ ἅπαξ καὶ δίς· καὶ ἐδόξαμεν μὴ διακρίνεσθαι συμφωνήσαντες. ὡς δὲ ηὕρισκον G μὲν ἡμᾶς τὰς αὐτὰς ἀφιέντας φωνὰς περὶ τῆς εἰς Θεὸν πίστεως, ἃς παρὰ πάντα τὸν χρόνον ἤκουσαν παρ' ἡμῶν. Εἰ γὰρ καὶ τἆλλα ἡμῶν στεναγμών ἄξια, ἀλλ᾽ οὖν ἔν γε τοῦτο τολμῶ καυχάσθαι ἐν Κυρίῳ, ὅτι οὐδέποτε πεπλανημένας ἔσχον τὰς περὶ Θεοῦ ὑπολήψεις, ἢ ἑτέρως φρονῶν μετέμαθον ὕστε ρον. Αλλ' ἦν ἐκ παιδὸς ἔλαβον ἔννοιαν περὶ Θεοῦ παρὰ τῆς μακαρίας μητρός μου καὶ τῆς μάμμης Μακρίνης, ταύτην αὐξηθεῖσαν ἔσχον ἐν ἐμαυτῷ· οὐ γὰρ ἄλλα ἐξ ἄλλων μετέλαβον ἐν τῇ τοῦ λόγου συμ πληρώσει, ἀλλὰ τὰς παραδοθείσας μας παρ' αὐτῶν ἀρχὰς ἐτελείωτα. Ωσπερ γὰρ τὸ σπέρμα αύξανόμενον, μεῖζον μὲν ἀπὸ μικροῦ γίνεται, ταυτὸν δὲ 'Εκάστου ἡμῶν. Editi τὰ ἐν τῷ κρυπτῷ κάστου ἡμῶν. Sed elegantior visa est constructio in tribus antiquissimis codicibus, quos secutus sun. Paulo post Harl., Med., Val., Coisl. secundus et Reg. secundus ἀνεψήτου βύρσης. Sic etiam utraque Basileensis editio. Deest hic periodi finis im Maganoensi. Διδάγματα. Ita mss. sex. Editi δόγματα. Infra editi ἐν προσποιήσει δῆθεν. Tres vetustissimi codices ut in textu. Πιστεύουσιν. Coisl. primus et Harl. πιστεύ σασι. Τραυμάτων. Ita Harl. Med. Coisl. uterque et leg. secundus. Editi πραγμάτων. Προσβολαί μέν. ha tres vetustissimi codices. Editi προσβολα, δέ. Εx iisdem codicibus conjunctio sddita ante άπαξ. Paulo post iidem editi συμφωνή σαντας contra veterum codicum fdem. Ibidem quistimabam qui hæc nuntiabant. Postquam autemi deinceps vocati sumus ad gubernacula Ecclesiæ, dalos mihi custodes et speculatores vita, sub specie auxilii et amicæ communionis, prætermitto, ne videar aut incredibilia dicens de me ipso detrahere, aut fidem faciens, causam afferre credentibus, credentibus, cur humanum genus oderint. Quod et mihi pene contigisset, nisi me præoccupassent Dei miserationes. Prope enim factum est ut omnes mihi in suspicionem venirent, nec fidem apud quemquam esse crederem, dolosis vulneribus animo perculsus. Sed tamen videbatur interim aliqua nobis inesse species consuetudinis cum illis, atque etiam disputationes habitæ inter nos de dogmatibus semel atque iterum; ac visi sumus inter nos non pugnare, sed consentire. Iuvenerunt autem nos easdem de fide in Deum voces proferre, quas omni tempore ex nobis audierant. Etsi enim aliæ res meæ gemitibus dignæ: at certe de hoc uno gloriari audeo in Domino, quor nunquam falsas habuerim de Deo opiniones, nec aliter sentiens postea dedidicerim. Sed quam a puero accepi notionem de Deo a beata mea matre et avia Macrina, eam crescentem in meipso continebam; neque enim alias ex aliis mutavi, cum adolevit ratio; sed tradita mihi ab ipsis principia perfeci. Ut enim semen, dum crescit, majus quidem ex parvo fit, sed tamen dam codices Ὡς γάρ. Illud autem ὡς δέ neglexi. in interpretando, quia longior parenthesis fuisset appanenda, quam tamen in Græco contextu apponendam duxi. Sic enim series orationis colligenda: Quod autem invenerunt nos easdem de Deo voces proferre... perscrutentur suam ipsorum conscientiam. Sæpe Basilius, cum magnos motus animo impressos sequitur, longas ejusmodi periodos, ac legibus orationi. exilioribus solutas devolvit. Παρὰ πάντα. Ita Harl., Coisl. primus et alii plures. Editi παρ' ἅπαντα. Καυχᾶσθαι. Harl. et Coisl. secundus και χήσασθαι. Paulo post editi μάμμης μου εἰ ἄλλας ἐξ ἄλλων. Codices mss. magno consensu ut in textu. Ibidem Harl. et Med. ἔχον παρ' ἐμαυτῷ. Σπέρμα. Deest ea vos in duobus recentioribus mss. Ibidem Coisl. primus αυξόμενον. Paulo post duo Regii ταυτὸν δέ ἐστιν ἑαυτῷ.

idem est in semetipso, nec secundum genus & ἐστιν ἐν ἑαυτῷ, οὐ κατὰ γένος μεταβαλλόμενον, ἀλλὰ mutatur, sed incrementis perficitur: ita et mihi arbitror eamdem doctrinam proficiendo auctam fuisse, nequaquam autem in illius locum quæ ab initio fuerat, eam quæ nunc est successisse. 339 Quare suam ipsorum perscrutentur conscientiam, animo intueantur Christi tribunal, an aliquando aliquid aliud ex nobis audierint, quam quod nunc dicimus; qui nunc nomine pravæ doctrinæ nos decantarunt, et famosis epistolis, quas contra nos conscripsere, omnium aures obtuderunt; unde et nobis imposita necessitas hujus defensionis. κατ' αὔξησιν τελειούμενον· οὕτω λογίζομαι καὶ ἐμοὶ τὸν αὐτὸν λόγον διὰ τῆς προκοπῆς ηὐξῆσθαι, οὐχὶ δὲ ἀντὶ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ὄντος τὸν νῦν ὑπάρχοντα γεγενῆσθαι. Ὥστε ἐρευνάτωσαν μὲν τὸ ἑαυτῶν συνειδός, ἐνθυμείσθωσαν δὲ τὸ τοῦ Χριστοῦ δικαστήριον, εἰ ποτε ἄλλο τι ήκουσαν παρ' ἡμῶν, παρ' δ νῦν λέγομεν, οἱ νῦν ἡμᾶς διαθρυλλήσαντες ἐπὶ κακοδοξίᾳ, καὶ ταῖς στηλιτευτικαῖς ἐπιστολαῖς, ἃς συνέγραψαν καθ᾿ ἡμῶν, πᾶσαν περικτυπήσαντες ἀκοὴν· ὅθεν καὶ ἡμεῖς πρὸς τὴν ἀνάγκην ἤλθομεν τῆς ἀπολογίας ταύτης. 4. Εγκαλούμεθα γὰρ τὴν εἰς Θεὸν βλασφημίαν, οὔτε ἀπὸ συγγραφῆς, ἦν αὐτοὶ προκατεβαλόμεθα περὶ πίστεως, ἐλεγχθῆναι δυνάμενοι, οὔτε ἀπὸ ῥημάτων, ὅσα ἀγράφως ἀπὸ στόματος ἀεὶ ἐν τῷ φανερῷ ταῖς Ἐκκλησίαις τοῦ Θεοῦ διελέχθημεν. Αλλ' οὐδὲ μάρτυς εὑρέθη ὁ λέγων παρ' ἡμῶν ἀκηκοέναι τι τῶν ἀσεβῶν ἐν παραβύστῳ φθεγξαμένων. Πόθεν οὖν κρινόμεθα, εἰ μήτε συγγράφομεν ἀσεβῶς, μήτε δημηγοροῦμεν ἐπιβλαβῶς, μήτε ἐν ταῖς κατ' ο!- κον ὁμιλίαις τοὺς ἐντυγχάνοντας διαστρέφομεν; Ὢ τοῦ καινοῦ δράματος! 'Ο δεῖνα, φησίν, ἐπὶ τῆς Συρίας ἔγραψέ τινα ὡς οὐκ εὐσεβῶς· σὺ δὲ ἐπέστει λας αὐτῷ πρὸ εἴκοσιν ἐτῶν καὶ πλειόνων. Κοινωνὸς ἄρα σὺ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ τὰ ἐκείνου κατηγορή ματα καὶ τὰ γινέσθω. Αλλ', ὦ φίλε τῆς ἀληθείας ἄνθρωπε, ὁ τὸ ψεῦδος γέννημα εἶναι τοῦ διαβόλου 4. Accusamur enim blasphemiæ in Deum, cum neque ex scripto antea de fide a nobis edito argui possimus, neque ex iis quæcunque sine scripto in Ecclesiis Dei viva voce palam et aperte semper disseruimus. Sed nec testis inventus, qui se ex nobis arcano loquentibus impii quidquam audivisse diceret. Unde igitur condemnamur, si nec scribimus impie, nec concionamur damnose, neque in domesticis colloquiis eos, qui nos conveniunt, pervertimus? O novum commentum! Lille, inquit, in Syria nonnulla scripsit haud pie: tu vero scripsisti ei ante viginti annos et amplius. Τu igitur communicator es hominis, et illius crimina etiam tua sint. Al, o amice veritatis home, qui mendacium fetum esse diaboli edoctus es, quomodo persuasum habes meam esse illam epistolam? Non enim misisti, nec interrogasti, nec a ' δεδιδαγμένος, πῶς ἐπείσθης ἐμὴν εἶναι τὴν ἐπιστο ane, qui tibi verum dicere poteram, didicisti. Sed λὴν ἐκείνην; Οὐ γὰρ ἀπέστειλας, οὐδ᾽ ἠρώτησας, etiamsi meæ essent litteræ, unde compertum tibi οὐδὲ, παρ' ἐμοῦ, τοῦ δυναμένου σοι τἀληθὲς είν est, volumen illud, quod nunc in manus tuas in- πεῖν ἐδιδάχθης. Εἰ δὲ καὶ ἐμὸν τὸ γράμμα, cidit, æquale esse litteris meis? quis tibi dixit vi- πόθεν δῆλον, ὅτι τοῦτο τὸ νῦν σοι ἐμπεσὸν σύντα ginti esse annorum id volumen? unde etiam explo- γμα σύγχρονον τοῖς ἐμοῖς γράμμασι; τίς σοι δ ratum est, illius ipsius hominis esse scriptionem, εἰπὼν, ὅτι εἴκοσιν ἐστιν ἐτῶν ἡ συγγραφή αύτη; ad quem et a me missa epistola? Quod si et ille πόθεν δὲ δῆλον, ὅτι ἐκείνου ἐστὶ τοῦ ἀνθρώπου τὸ scriptor est, et ego ad illum scripsi, et unum ac σύνταγμα, πρὸς ἂν καὶ ἡ παρ' ἐμοῦ ἐπιστολὴ διεidem tempus mearum litterarum et hujus scripti, πέμφθη; Εἰ δὲ κἀκεῖνος ὁ συγγραφεύς, κἀγὼ ἐκείνῳ suscepisse me illud animo, ejusque sententiam in ἐπέστειλα, καὶ χρόνος εἷς τῶν τ' ἐμῶν γραμμάτων meipso tenere, quo liquet argumento? καὶ τοῦ συγγράμματος, ὅτι παρεδεξάμην αὐτὸ τῇ διανοίᾳ, καὶ ἔχω ἐν ἐμαυτῷ ἐκεῖνο τὸ φρόνημα, τίς ἡ ἀπόδειξις; 5. Percontare te ipse: quoties me invisisti in monasterio ad Iridem luvium, cum mecum una adesset religiosissimus frater Gregorius, idem ac ego vitæ institutum sequens? Num quid ejusmodi audivisti? num significationem accepisti parvam aut magnam? Quot autem dies in vico, qui est ad aliam fluvii ripam, transegimus apud meam matrem, ubi velut amici inter nos degebamus, noΤὸν νῦν ὑπάρχοντα. Sic ope Harlæani codicis emendavimus quod erat in editis τὸ νῦν ὑπάρ χον. Ην αὐτοί.... ῥημάτων. Quod addidimus hoc loco, desumptum est ex codice Harlæano. Editi ἧς προεβαλλόμεθα ἢ ὅσα ἀγράφως. Κατ' οίκον. Coisl. primus κατοίκοις όμι λίαις... ἐνδιαστρέφομεν. Legitur κατ' οίκοις in Me dimo. 5. Ερώτησον σεαυτόν· ποσάκις ἡμᾶς ἐπεσκέψω ἐπὶ τῆς μονῆς τῆς ἐπὶ τῷ Ιριδι ποταμῷ, ὅτε δὲ συμπαρῆν μοι ὁ θεοφιλέστατος ἀδελφὸς Γρηγόριος, τὸν αὐτόν μοι τοῦ βίου σκοπὸν διανύων; Εἰ ἤκου σάς τι τοιοῦτον; ἢ ἔλαβες ἔμφασιν μικρὰν ἢ μείζονα; Πόσας δὲ ἡμέρας ἐπὶ τῆς ἀντιπέραν κώμης, παρὰ τῇ μητρί μου, ἔνθα ὡς φίλοι μετ' ἀλλήλων διάγοντες, καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ λόγων Ταληθές. Med. et Coisl. primus τἀληθῆ Σύνταγμα. Coisl. primus σύγγραμμα. Ει ήκουσας. Ila sex codices mass. Edit "Η ἤκουσας. Αντιπέραν. Harl., Coisl. primus et Reg. primus ἀντιπέρα. Ενθα ὡς φίλοι. Pro his vocibus legitur in Harl. ἐν Θεῷ φίλη, chara in Deo matri. Paulo post idem codex cumn alio συγγενές τούτων.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXIII. κινουμένων ἡμῖν; Εἰ εὑρέθημέν τι συγγενὲς ἔχοντες ctuque et interdiu colloquia habebamus inter nos? Num quidpiam affine in animo habere deprehensi sumus? Quando vero beatum Silvanum simul visilabamus, nonne iter nobis de his rebus sermones habuit? Eusince itidem, quando una cum pluribus episcopis Lampsacum profecturi, me accersivistis, nonne de fide erant sermones? Nonne omni tempore notarii tui mihi aderant adversus hæresim dictanti? nonne charissimi tui discipuli mecum omni tempore ſuerunt? Quid, cum fraternitates inviserem, 340 unaque cum illis in precationibus pernoctarem, disserens et audiens semper de Deo sine contentione, an non accurata exhibui sententiæ meæ argumenta? Quomodo ergo tanti temporis experientia minor esse visa est putrida adeo ac infirma suspicione? Quem autem te priorem ac potiorem animi mei testem esse oportebat? Quæ Chalcedone de fide a nobis dicta sunt, quæ sæpenumero Heracleæ, quæ prius in Casareæ suburbio, an non ex nostra parte consona sunt omnia? an non omnia inter se consentiunt? nisi quod incrementi, ut dixi, aliquid ex profectu conspicitur in sermonibus: quod immutatio non est ex deteriore in melius, sed eorum quæ deerant comple mentum ex scientiæ accessione ". Quomodo autem illud etiam non cogitas, patrem non accepturum peccatum filii, neque filium peccatum patris accepturum; sed in suo quemque peccato moriturum? Mihi autem neque pater est is qui apud te male audit, neque filius. Neque enim magister meus fuit, neque discipulus. Quod si oportet parentum peccata filiis crimina fieri, multo æquius ut quæ sunt Arii, in ejus discipulos vertantur, et si quis Aetium genuit hæreticum, in caput parentis resiliant filii criminationes. Sin autem injustum est propter illa quempiam culpari, multo profecto justius est, ut ob eos qui ad nos non pertinent, in judicium non vocemur, si tamen peccaverunt omnino, si quid ab ipsis scriptum est condemnatione dignum. Venia enim mihi danda non credenti quæ adversus illos dicuntur; siquidem mea ipsius experientia quanta sit ad calum - niam proclivitas accusatorum declarat. ἐν τῇ διανοίᾳ; Οτε δὲ τὸν μακάριον Σιλουανὸν κατὰ ταυτὸν ἐπεσκεπτόμεθα, οὐχ ἡ ὁδὸς ἡμῖν τοὺς περί τούτων εἶχε λόγους; Επὶ δὲ τῆς Εὐσινόης, ὅτε μετὰ πλειόνων ἐπισκόπων μέλλοντες ὁρμᾶν ἐπὶ Λάμψα. κον, προσεκαλέσασθέ με, οὐ περὶ πίστεως ἦσαν οἱ λόγοι; Οὐχὶ δὲ πάντα τὸν χρόνον οἱ σοὶ ταχυγράφοι παρῆσαν ἐμοὶ ὑπαγορεύοντι τὰ πρὸς τὴν αἵρεσιν; οὐ τῶν σῶν μαθητῶν οἱ γνησιώτατοι πάντα μοι τὸν χρόνον παρῆσαν Οὐ τὰς ἀδελφότητας επισκεπτό μενος, καὶ συνδιανυκτερεύων αὐταῖς ἐν ταῖς προσευ χαῖς, λέγων καὶ ἀκούων ἀεὶ τὰ περὶ Θεοῦ ἀφιλονείκως, οὐκ ἀκριβεῖς παρεῖχον τῆς ἐννοίας ἐμαυτοῦ τὰς ἀποδείξεις; Πῶς οὖν ἡ ἐν τοσούτῳ χρόνῳ πεῖρα ἐλάττων ἐφάνη τῆς οὕτω σαθρᾶς καὶ ἀδρανοῦς ὑπου νοίας; Τίνα δὲ ἔδει πρὸ σοῦ μάρτυρα είναι τῆς ἐμῆς διαθέσεως; Τὰ ἐπὶ Χαλκηδόνος λαληθέντα ἡμῖν περὶ πίστεως, τὰ ἐν Ηρακλείᾳ πολλάκις, τὰ πρότερον ἐπὶ τῆς Καισαρείας ἐν τῷ προαστείῳ, εἰ μὴ πάντα σύμφωνα παρ' ἡμῶν; εἰ μὴ πάντα ἀλλήλοις συμβαίνοντα; ἐκτὸς τοῦ, ὅπερ εἶπον, ἐκ προκοπῆς τινα αὔξησιν ἐπιθεωρεῖσθαι τοῖς λεγομένοις, ὅπερ οὐχὶ μεταβολή ἐστιν ἐκ τοῦ χείρονος πρὸς τὸ βέλ τιον, ἀλλὰ συμπλήρωσις τοῦ λείποντος κατὰ τὴν προσθήκην τῆς γνώσεως. Πῶς δὲ κἀκεῖνο οὐκ ἐνΘυμῇ, ὅτι πατὴρ οὐ λήψεται ἁμαρτίαν παιδὸς, οὐδὲ υἱὸς λήψεται ἁμαρτίαν πατρὸς, ἕκαστος δὲ ἐν τῇ ἰδίᾳ ἁμαρτίᾳ ἀποθανεῖται; Ἐμοὶ δὲ οὔτε πατὴρ ὁ παρὰ του διαβαλλόμενος, οὔθ' υἱός. Οὔτε γὰρ διδάσκαλός μου γέγονεν, οὔτε μαθητής. Εἰ δὲ δεῖ τὰς τῶν γεν νησάντων ἁμαρτίας ἐγκλήματα τοῖς τέκνοις γίνεσθαι, πολύ δικαιότερον τὰ ᾿Αρείου κατὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ γίνεσθαι· καὶ εἴ τις Αέτιον ἐγέννησε τὸν αίρετικὸν, ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ πατρὸς ἀναβαίνειν τοῦ παιδὸς τὰ ἐγκλήματα. Εἰ δ᾽ οὐ δίκαιον ἐπ' ἐκεί νοις ἐγκαλεῖσθαί τινα, πολλῷ δήπου δικαιότερον ἡμᾶς ἐπὶ τοῖς μηδὲν ἡμῖν προσήκουσι μὴ ὑπέχειν εὐθύ νας εἴ γε καὶ ἥμαρτον ὅλως, εἴ τι καὶ γέγραπται αὐτοῖς ἄξιον κατακρίσεως. Συγγνώμη γάρ μοι ἀπιστοῦντι τοῖς κατ᾿ αὐτῶν λεγομένοις, ἐπειδὴ ἡ κατ' ἐμοῦ πεῖρα τὸ πρὸς συκοφαντίαν εὔκολον τῶν κατηγορούντων συνίστησι. 6. Καὶ γὰρ εἰ μὲν απατηθέντες, καὶ νομίσαντες ἐμὲ κοινωνὸν εἶναι τῆς γνώμης τῶν συγγραψάντων ἐκεῖνα τὰ Σαβελλίου ῥήματα, ἅπερ αὐτοὶ περιφέρου σιν, ἐπὶ τὴν κατ᾿ ἐμοῦ διαβολὴν ἦλθον, οὐδ᾽ οὕτω μὲν ἦσαν συγγνώμης άξιοι, πρὸ ἐναργῶν ἀποδείξεων εὐθὺς ταῖς βλασφημίαις βάλλοντες καὶ τιτρώσκοντες * Ezech. xv, 20. Παρῆσαν. lta tres codices. Editi συνῆσαν. Milem codes Harlæanus τὰς ἀδελφότητας ἐπιπορευό‐ μενος, cum fraternitales percurrerem. Interdum hac voce designatur Ecclesia, velut in epist. 226, ubi Eustathius dicitur suas adversus Eudoxium litteras ad omnes fraternitates misisse. Interdum etiam monasterium vocatur fraternitas, ut in epist. 257. Monasteria, quibus præerat Eustathius, vel saltem quibuscum amicitia conjunctus erat, hoc loco indicari crediderim. Id enim probant et noctes in precibus traductæ et mutua de rebus divinis colloquia. Non dicit Basilius se una cum Eustathio hæc_mc6. Nam etiamsi decepti, meque existimantes consortem esse sententiæ eorum, qui conscripserunt illa Sabellii verba, quæ ab ipsis circumferuntur, ad accusandum me venissent; ne sic quidem venia digni essent, quod ante manifesta indicia, protinus maledictis Gigant ac vulnerent hominasteria invisisse; sed fidem suam ex his, quæ illic disseruit, exploratam Eustathio esse debuisse: quod argumento est monachos illos Eustathio subjectos fuisse; vel saltem amicos et familiares. Χαλκηδόνος. Coisl. secundus et Reg. secundus Καλχηδόνος. Mox Harlæanus τὰ ἔτι πρότερον. Κατὰ τῶν. lta sex mss. Editi τὰ τῶν. Codex Harlæanus κατὰ τῶν. Υπέχειν εὐθύνας. Harlæanus codex hanc nobis suppeditavit lectionem. Legitur enim in aliis codicibus mss. et editis λόγων έχειν εὐθύνας.

nes, nullius injuriæ reos, ne dicam, arctissima τοὺς μηδὲν ἀδικήσαντας ἵνα μὴ εἴπω, ὅτι καὶ amicitia conjunctos; tum quia qui falsas in seipsis habent suspiciones, id argumento est, eos a Spi ritu sancto non duci. Multa enim animo volvenda, multa noctes ducenda sunt insomnes, multisque cum lacrymis a Deo veritas exquirenda est ei, qui se ab amicitia fratris abscindere meditatur. Nam si mundi hujus judices, quando facinorosum quempiani morti addicturi sunt, removent vela, et peritissimos 341 quosque ad rei propositæ considerationem advocant, ac multum temporis insumunt, nunc quidem legis austeritatem intuentes, nunc vero naturæ communitatem reverentes, ac dum multum ingeniscunt, et necessitatem deplorant, indicium omnibus faciunt invitos se legi servire, neque ex libidine sua sententiam ferre damnantem; quanto rem majore diligentia ac sollicitudine et cum pluribus deliberatione dignam existimare debet, qui se a fratrum amicitia longo tempore confirmata abrumpere meditatur? At una epistola eaque ambigua. Neque enim dixerint ex subscriptionis signis eam sibi cognitam esse, qui profecto non eam quæ primo scripta est, sed exemplum in manus acceperunt. Ex epistola igitur una, eaque vetusta. Anni enim sunt hactenus viginti, ex quo τοὺς εἰς τὴν ἄκραν αὐτοῖς φιλίαν συνδεδεμένους· καὶ ὅτι ἀπόδειξις τοῦ μὴ Πνεύματι ἄγεσθαι ἁγίῳ τὸ ψευδεῖς ἔχειν ἐν ἑαυτοῖς τὰς ὑπολήψεις. Πολλά γὰρ δεῖ μεριμνῆσαι καὶ πολλὰς ἀγρύπνους νύχτας διενεγκεῖν, καὶ μετὰ πολλῶν δακρύων ἐκζητῆσαι παρὰ Θεοῦ τὴν ἀλήθειαν, τὸν μέλλοντα φιλίας ἀδελ φοῦ διατέμνεσθαι. Εἰ γὰρ οἱ τοῦ κόσμου τούτου ἄρχοντες, ὅταν τινὰ τῶν κακούργων θανάτῳ καταδικάζειν μέλλωσιν, ἀφέλκονται τὰ παραπετά σματα, καλοῦσι δὲ τοὺς ἐμπειροτάτους πρὸς τὴν ὑπὲρ τῶν προκειμένων σκέψιν, καὶ πολὺν ἐνσχολά ζουσι χρόνον, νῦν μὲν τοῦ νόμου τὸ αὐστηρὸν ὁρῶντές, νῦν δὲ τὴν κοινωνίαν τῆς φύσεως δυσωπούμενοι, καὶ πολλὰ στενάξαντες καὶ τὴν ἀνάγκην ἀπολοφυρόμενοι, πάνδημοι πᾶσι γίνονται πρὸς ἀνάγ κην ὑπηρετοῦντες τῷ νόμῳ, οὐ κατ' οἰκείαν ἡδονὴν ἐπάγοντες τὴν κατάκρισιν· πόσῳ χρὴ πλείο νος σπουδῆς ἄξιον ἡγεῖσθαι καὶ μερίμνης καὶ τῆς μετὰ πλειόνων βουλῆς τὸν μέλλοντα φιλίας ἀδελφῶν ἀποῤῥήγνυσθαι, τῆς ἐν πολλῷ χρόνῳ βεβαιωθείσης; ᾿Αλλὰ μία ἐπιστολὴ, καὶ αὕτη ἀμφίβολος. Οὐδὲ γὰρ ἂν εἴποιεν ἐκ τῶν τῆς ὑπογραφής συμβόλων αὐτὴν ἐπεγνωκέναι, οἵ γε οὐχὶ τὴν πρώτως γραφεί σαν, ἀλλὰ τὴν μεταγραφεῖσαν εἰς χεῖρας ἔλαβον. exemplum judicii patente velo peracti.' Τοὺς μηδὲν ἀδικήσαντας. Hanc quoque les ctionem codici Harlæano acceptain referimus. Editi τοὺς μηδὲ αὐτοῖς συνδιατρίψαντας. Sex mss. codices τοὺς μηδὲν συνδιατρίψαντας, qui nunquam eorum - consuetudine usi sunt. Nemo non videt quantum repugnet hæc scriptura historiæ S. Basilii ac nominatim pluribus locis hujus epistola, ex quibus patet Basilium cum Eustathio ejusque discipulis arctissima conjunctum amicitia fuisse; nedum se eorum consuetudine usum neget. Πολλὰ γάρ. Voculam, quæ deerat in editis, desumpsimus ex codice Harlæano, ac omnino necessaria videtur ad orationis juncturam. Ἀφέλκονται. Ita codex Harlæanus. Alii codi ces mss. et editi εφέλκονται. Valesius in notis ad cap. 2. libri xvIII Am. Marcellini, et Gothofredus comment. in lib. 1 Cod. Theod., pag. 42, hoc Basilii testimonio utuntur, ut probent in gravioribus causis velum obtendi et contrahi solitum fuisse, ut judices attentius deliberarent, plebe non obstrepente. Sed tamen contrariam prorsus in sententiam Basilii verba videntur accipi debere. Nam illud ἀφέλκονται non idem sonat ac obducunt vela, sed idem potius ac retrahunt et removent. Deinde vero quod addit Basilius πάνδημοι πᾶσι γίνονται, judicium designat in clarissima luce et omnium oculis expositum. Quare etiamsi legeremus ἐφέλκονται, nequaquam vertendum esset, vela obducunt, sed potius contrahunt, ut judices ab omnibus videantur. Atque eo sensu usurpatur illa vox apud Joannem Chrysostomun hom. 56 in Matth. ubi sic legitur: Ἐπὶ τοῖς δικασταῖς, ὅταν δημοσίᾳ κρίνωσι, τὰ παραπε τάσματα συνελκύσαντες οἱ παρεστῶτες πᾶσιν αὐτοὺς δεικνύουσι. Cum publice sententiam judices prolaturi sunt, velamina statores contrahunt ut ab omnibus videantur. Sic etiam ait Basilius, homil. in psalm. xxxır, p. 140, num. 8, ut Deus videat quæ ab hominibus hunt, non portas aperiri, non vela contrahi, οὐ παραπετάσματα συνάγονται. Ipse Gothofredus videtur erratum suum agnovisse; nam in observationibus ad librum xin, tit. 9, leg. 6, in qua decernitur ut de submersis navibus levato velo justæ causæ cognoscantur, ex his Basilii verbis repetit Στενάξαντες. Ait auctor Constitutionum apostolicarum, l. 11, c. 52, judicem, cum sententiam capitalem laturus est, sublatis ad cœlum manibus, contestari insontem se esse humani sanguinis: "Opov καὶ ψῆφον θανάτου ὁ μέλλων ἐκφέρειν κατ' αὐτοῦ, πρὸς τὸν ἥλιον ἐπάρας τὰς χεῖρας, διαμαρτύρεται ἀθῶος ὑπάρχειν τοῦ αἵματος τοῦ ἀνθρώπου. Πάνδημοι. Quamvis satis commode legatur in editis not, præferenda tamen fuit sex codicum mss. auctoritas, nempe Harl., Med., Coisl. utriusque, Vaticani et Regii secundi, in quibus est πάνε δημοι. Illud autem observandum est, non loqui Basilium de omnibus judicibus, sed de iis qui suam æquitatem omnibus notam esse et testatam volebant. Sic Gregorius Nazianzenus laudat Candidianum in epistola 194, quod sub clara luce, ind λαμπρῷ τῷ φωτί controversias dirimat. Julianus, teste Ammiano lib. xviii, cap. 1: Numerium Narconensis paulo ante rectorem, accusatum ut furem, inusitato censorio vigore prɔ tribunali palam admissis volentibus audiebat. Multa alia occurrunt ejusmodi exempla, quæ cum referri soleant ut insignia quædam æquitatis specimina, argumento sunt, nec legem fuisse, nec omnium judicum morem, ut velum expanderetur. Conjux Galli Cæsaris non audebat secretarium ingredi, sed exsertabat aurem subinde per aulæum, ut ait Ammianus lib. Σιν, c. 9. In Constitutionibus apost. lib. ut, cap. 52, proponitur judicibus ecclesiasticis exemplum judicuni sæcularium, qui reum non statim ad supplicium mittunt, sed pluribus diebus cum multa consultatione et interjecto velo inquirunt de crimine, μετὰ συμβουλίου πολλοῦ καὶ παραπετάσματος μέσου. 1η codice Theodosiano nulla alia lex prescribit, ut levalo velo causæ cognoscantur, præter eam, quam ab Honorio de submersis navibus latam modo citavimus. Πρὸς ἀνάγκην. Desunt hæc verba in Med., Coisl. primo et Reg. secundo. Είποιεν... οι γε... ἔλαβον. Ita codex Harl. Tres alii είποις... ός γε... Ελαβες.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXIV. Ἐξ ἑνὸς τοίνυν γράμματος, καὶ τούτου παλαιοῦ. aliquid ad virum illum scriptum est. Interjecto auΕἴκοσι γὰρ ἔτη ἐστὶν εἰς τὸν νῦν χρόνον ἀφ' οὗ γέγραπταί τι πρὸς τὸν ἄνδρα ἐκεῖνον. Ἐν δὲ τῷ με· ταξὺ τούτῳ χρόνῳ οὐδένα τοιοῦτον ἔχω μάρτυρα τῆς ἐμαυτοῦ προαιρέσεως καὶ τοῦ βίου, ὡς τοὺς νῦν ἐφεστῶτάς μοι κατηγόρους. 7. Αλλ᾽ οὐ γὰρ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ χωρισμοῦ αἰτία, ἑτέρα δέ ἐστι τῆς διαστάσεως ἡ ὑπόθεσις, ἣν ἐγὼ λέγειν αἰσχύνομαι, κἂν ἐσίγησα δὲ πάντα τὸν χρόνον, εἰ μὴ τὰ νῦν πεπραγμένα ἀναγκαίαν μοι καθίστη διὰ τὸ τῶν πολλῶν λυσιτελὲς τῆς ὅλης αὐτῶν προαιρέσεως τὴν φανέρωσιν. Ἐνόμισαν οι χρηστο ἐμπόδιον αὐτοῖς εἶναι πρὸς τὴν τῆς δυναστείας ἀνάληψιν τὴν πρὸς ἡμᾶς κοινωνίαν. Καὶ ἐπειδὴ ὑπογραφῇ τινι πίστεως προελήφθησαν, ἣν ἡμεῖς αὐτοῖς προετείναμεν, οὐκ αὐτοὶ ἀπιστοῦντες αὐτῶν τῷ φρονήματι (ὁμολογῶ γάρ), ἀλλὰ τὰς ἐπ' αὐτοῖς ὑπου νοίας, ἃς οἱ πολλοὶ τῶν ὁμοψύχων ἡμῶν ἀδελφῶν εἶχον, θεραπεῦσαι βουλόμενοι, ἵνα μηδὲν ἐκ τῆς ὁμολογίας ἐκείνης δόξῃ αὐτοῖς ἐμπόδιον ἀπαντάν, πρὸς τὸ ὑπὸ τῶν νῦν κρατούντων παραδεχθής ναι, ἀπείπαντο τὴν πρὸς ἡμᾶς κοινωνίαν· καὶ ὑπόθεσις τῆς ἀποῤῥήξεως τὸ γράμμα τοῦτο ἐπενοήθη. Σημεῖον δὲ τῶν λεγομένων εναργέστατον, ὅτι, ἀπο κηρύξαντες ἡμᾶς, καὶ συνθέντες τὰς μέμψεις ἃς Αβούλοντο καθ' ἡμῶν, πρὶν ἡμῖν ἀποστείλαι, τὰ γράμματα περιέπεμπον πανταχοῦ. Ἑπτὰ γὰρ πρότερον ἡμέραις τοῦ εἰς τὰς ἐμὰς ἀφικέσθαι χεῖρας παρ' ἄλλοις ἐφάνη ἡ ἐπιστολή· οἶ, ἐξ ἑτέρων διαδεξάμενοι, ἑτέροις ἔμελλον παραπέμπειν. Οὕτω γὰρ ἐπενόησαν ἕνα ἑνὶ παραδιδόναι, ἵνα ταχεία αὐτοῖς κατὰ πᾶσαν τὴν χώραν γένηται ἡ διάδοσις. Καὶ ταῦτ' ἐλέγετο μὲν ἔτι τότε παρὰ τῶν σαφέστατα ἡμῖν τὰ ἐκείνων ἐξαγγελλόντων. Ἐκρίναμεν δὲ σιω τᾷν, ἕως ἂν ὁ ἀποκαλύπτων τὰ βαθέα σαφεστάτοις καὶ ἀναντιῤῥήτοις ἐλέγχοις δημοσιεύσῃ τὰ κατ' αυτ τούς. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΚΔ'. tem illo tempore talem sententiæ meæ ac vitæ testem habeo neminem, quales qui nunc in me invebuntur accusatores. 7. At enim epistola separationis causa non est, verum alia est disjunctionis ratio, quam equidem referre verecundor, ac semper siluissem, nisi ea quæ nunc gesta sunt, necessitatem mihi attulissent totius eorum consilii ob multorum utilitatem oculis exponendi. Existimarunt boni viri impedimento sibi esse ad recuperationem potestatis communionem nostram. Et quia fidei quadam subscriptione præoccupati sunt, quam nos ipsis proposueramus, non quod ipsi illorum sententiae diffideremus (fateor enim), sed quod suspiciones, quas de illis multi ex unanimis nostris fratribus habebant, sanare vellemus; ne quid ex illa confessione videatur ipsis impedimenti occurrere, quominus ab iis qui nunc dominantur, suscipiantur, communionem nobis renuntiarunt; ac materia disjunctionis, hæc epistola excogitata est. Indicium autem eorum, quæ dico, manifestissimum est, quod cum proscripsissent nos, et querelas, ut ipsis libebat, contra nos finxissent, antequam ad nos litteras mitterent, eas quoquoversum sparserint. Septem namque dies priusquam in nostras manus perveniret, visa est illorum epistola apud alios, 342 qui eam ab aliis acceptam ad alios missuri erant. Ita enim statuerant ipsam ab altero alteri tradi, ut celeriter in universam regionem distribueretur. Atque hæc dicebantur quidem jam tum ab jis, qui illorum agendi rationem manifestissime nobis annuntiarunt. Censuimus tamen silendum esse, donec qui arcana revelat, clarissimis atque evidentissimis argumentis consilia ipsorum proderet. EPISTOLA CCXXIV. Exponit astutiam Eustathii, qui epistolæ conviciis in Basilium refertæ hæretica verba subjecerat, tacito auctoris nomine, ut ipse Basilius auctor esse videretur. Objectam sibi communionem cum Apollinario re;ellit, suamque sententiam de. claral, cum omnibus notam esse ac ipsi etiam Eustathio; tum facile perspici posse ex ipsa illa fide, cui Eustathius subscripsisse se dolebat, nec tamen dolorem suum palam lestari audebat, quamvis revera ab hac fide discessisset, et aliam omnino contrariam Gelasio tradidisset, Γενεθλίῳ πρεσβυτέρῳ. 1. Ἐδεξάμην τα γράμματα τῆς σῆς εὐλαβείας καὶ ἐπήνεσα τὴν προσηγορίαν ἣν ευστόχως ὠνόμασας τὸ βιβλίον τὸ ὑπ' αὐτῶν συγγεγραμμένον, προσαγοΚἂν ἐσίγησα. Ita Harl. Editi καὶ ἐσίγησα. Paulo post Coisl. primus et Med. cum duobus aliis ἀναγκαῖόν μοι. Μox editi Νομίζουσι γάρ. Med., Coisl. uterque et Regius primus νομιζέτωσαν. Re gius secundus νομιζέτω σε. Harlæanus codex ut in textu. Τῶν νῦν κρατούντων. Sape Basilius hac voce imperatorem designat, ut observavimus in notis ad epistolam 66. Sed non dubium est quin Euzoius hoc loco designetur. Nam veram dissensionis causam hanc affert Basilius in epistola 226, n. 3, quod Eustathius existimaret, tum demum se Euzvio probatum iri, si se a Basilio abalienassel. Αποκηρύξαντες. Nulla fere Basilii epistola Genethlio presbytero. 1. Accepi litteras pietatis tuæ, et laudavi appellationem, qua apte nominastl scriptum ab illis libellum, cum libellum repudii appellasti. Quem quimendosior in codicibus manu exaratis. Sed Harlæanus codex, ut multa alia, ita hoc quoque in loco sanavit quod prave in editis et aliis codicibus mss. legebatur ἀποστήσαντες ἡμᾶς. Παρ' ἄλλοις. Hæc addita ex cod. Harl. Αὐτοῖς. Legitur αὐτῆς. in quatuor codicibus mss. nempe Val., Regio utroque et Coisl. secundo. Atque hæc quidem scriptura satis commoda videri possit; sed tamen vulgatam praetulimus, quæ et sua sponte melior videtur, et melioris notæ codicum auctoritate nititur. Τῆς σῆς εὐλαβείας. Sic mss. tres vetustissimi. Editi τῆς εὐλαβείας σου. *Alias CCCXLV. Scripla auno 375.

(ἀπὸ τῆς ἀγάπης ἡμῶν ἀποστῆναι [19]) τίνα ηντρέ πισαν τὴν ἀπολογίαν ὑπὲρ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ἀπαραλογίστου βήματος τοῦ Χριστοῦ, ἐννοεῖν οὐκ ἔχω. Προ θέντες γὰρ ἡμετέραν κατηγορίαν, καὶ σφοδρῶς ἡμῶν καταδραμόντες, καὶ διηγησάμενοι & ἐβούλοντο, οὐχ οἷα ἡ ἀλήθεια έχει, σχηματισάμενοι ἑαυτῶν πολλὴν ταπείνωσιν, καὶ ἡμῖν περιθέντες ὑπερηφανίας ὄγκον, ὡς μὴ δεξαμένοις τοὺς παρ' αὐτῶν ἀποσταλέντας, πάντα ψευδή, ἢ τά γε πλεῖστα αὐτῶν ἵνα μὴ ἐπικινδύνως φθέγξωμαι, ὡς ἀνθρώπους πείθοντες, καὶ οὐχὶ Θεὸν, καὶ ζητοῦντες ἀνθρώποις ἀρέσαι, καὶ οὐχὶ Θεῷ, παρ' ᾧ οὐδέν ἐστιν ἀληθείας προτιμότερον, οὕτω συνέγραψαν. Εἶτα ἐκεῖνοι τοῖς καθ᾿ ἡμῶν γράμμασιν ὑπέταξαν ῥήματα αἱρετικά, dem qui scripsere, quam sibi paraverint pro eo ρεύσας βιβλίον ἀποστασίου. Οπερ οι συγγράψαντες defensionem apud Christi tribunal, quod decipi non potest, intelligere non possum. Nam accusationem in me proferentes, meque perstringentes vehementer; narrantes quæ volebant, non quæ veritati consona; plurimam præ se humilitatem ferentes, mihi superbiæ tumorem affingentes, quod eos, qui missi ab ipsis fuerant, non excepissem, falsa omnia, aut saltem pleraque ne periculose loquar; tanquam hominibus, et non Deo suadentes, quærentesque placere hominibus, et non Deo, apud quem nihil veritate pretiosius, ita conscripserunt. Deinde scriptis in nos litteris hæretica verba subjecerunt, celato impietatis auctore, ut multi ac simpliciores ex præmissa in nos accusatione nostra esse crederent, quæ subjuncta fuerant; propterea quod, qui τὸν συγγραφέα τῆς ἀσεβείας ἀποκρυψάμενοι nos artificiose calumniantur, prætermisissent nomen parentis pravorum dogmatum, ac simplicioribus suspicandum reliquissent, nos esse qui hæc aut excogitavimus aut scripsimus. Itaque cum hæc vobis explorata sint, adhortor ut nec ipsi turbemini, et vacillantium perturbationem sedetis; quanquam non ignoro deſensionem meam non facile admissum iri, eo quod nefaria maledicta, a personis auctoritate pollentibus in nos effusa, aures præoccupaverint. ἵν' οἱ πολλοὶ καὶ ἀπλούστεροι ἐκ τῆς προτεταγμένης ἡμῶν κατηγορίας ἡμέτερα εἶναι νομίσωσι τὰ συνημ μένα, διὰ τὸ παρὰ τῶν τεχνικῶς ἡμᾶς διαβαλλόντων σιωπηθῆναι μὲν τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς τῶν πονηρῶν δογμάτων, καταλειφθῆναι δὲ τῇ ὑπονοίᾳ τῶν ἀκεραιοτέρων τὸ ἡμᾶς εἶναι τοὺς ταῦτα ἢ ἐνθυμηθέντας ή γράψαντας. Ταῦτα οὖν γινώσκοντας ὑμᾶς παρακαλοῦμεν αὐτούς τε μὴ ταράσσεσθαι, καὶ τῶν σαλευομένων τους θορύβους κατασιγάζειν· εἰ καὶ ὅτι οίδαμεν δυσπαράδεκτον ἡμῶν οὖσαν τὴν ἀπολο γίαν, διὰ τὸ ὑπὸ προσώπων ἀξιοπίστων προκατασχεθῆναι ἡμῶν τὰς πονηρὰς βλασφημίας. 2. Quod autem nostra non sunt, quæ ut nostra circumferuntur, arbitror equidem, etsi furor in me conceptus omnino rationi eorum tenebras offundit, quominus quid utile sit videant, 343 tamen si a vobis ipsis interrogentur, nequaquam fore ut ita percalleant et obdurescant, ut audeant mendacium eloqui suo ipsorum ore, ac mea esse scripta illa dicere. Quod si mea non sunt, cur condemnor ob aliena? Sed dicturi sunt communicatorem Apollinarii me esse, ac ejusmodi dogmatum pravitatem animo amplecti. Reposcantur ab eis argumenta. Nam si cor humanum scrutari sciunt, hoc ipsum profiteantur, et vos agnoscite verum ab illis in omnibus dici. Sin autem ex rebus apertis et ante omnium oculos positis meam arguunt communionem, ostendant aut canonicas litteras a ae ad ipsum missas, aut ab illo ad me, aut cleriἈπὸ τῆς ἀγάπης ἡμῶν ἀποστῆναι. Hec verba perincommode hoc loco posita sunt, nec apte cohærent cum his quæ præcedunt. Si quis autem diligentius attendat, facile perspiciet his verbis rationem afferri, cur libellus ab Eustathio compositus, libellus repudii vocatus sit, nempe quia per hunc libellum a charitate Basilii decesserat, sive, ut verbum verbo reddam, a discedendo a charitate Basili. Quare non difficilis conjectura est hanc observationem sive explicationem libelli repudii, non ab ipso Basilio, quem minime decuisset in re Jam manifesta, sed ab alio appositam fuisse, idque ad marginem, unde postea in contextum irrepsit. Οὐχ οἷα. Sic Harl. et Coisl. primus cum Regio secundo. Editi οὐχ &. Habet etiam antea Harleauus οἷα έβούλοντο. Ὡς μὴ δεξαμένοις. Harl. et Med. ὡς μὴ δεξαμένων. Αὐτῶν. Deest in Regio utroque et Coisl. 2. Περὶ μὲν οὖν τοῦ, ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμέτερα τὰ ὡς ἡμέτερα περιφερόμενα, νομίζω, εἰ καὶ πάνυ ὁ καθ' ἡμῶν θυμὸς ἐπισκοτεῖ τοῖς λογισμοῖς αὐτῶν πρὸς τὸ συνορᾶν τὸ συμφέρον, ὅμως ἐὰν ἐρωτηθῶσι παρ' ὑμῶν αὐτῶν, μὴ ἂν αὐτοὺς εἰς τοσοῦτον ἐλθεῖν σκληρότητος, ώστε τολμήσαι φθέγξασθαι τῷ ἰδίῳ στόματι τὸ ψεῦδος, καὶ εἰπεῖν, ὅτι ἐμά ἐστι τὰ συντάγματα. Εἰ δ' οὐκ ἐμά, διὰ τί κρίνομαι ὑπὲρ τῶν ἀλλοτρίων; Αλλ' ἐροῦσιν, ὅτι κοινωνὸς Ἀπηλι ναρίου ἐγώ, καὶ τῶν τοιούτων δογμάτων τὴν διαστροφὴν ἔχων ἐν ἐμαυτῷ. Απαιτηθήτωσαν τὰς ἀποδείξεις. Εἰ μὲν γὰρ καρδίαν ἀνθρώπου διερευνάν ἴσασι, τοῦτο ὁμολογησάτωσαν· καὶ γνωρίσατε αὐτῶν τὴν περὶ πάντα ἀλήθειαν· εἰ δὲ ἐκ τῶν φαινομένων καὶ πᾶσι προδήλων ἐλέγχουσί μου τὴν κοινωνίαν, δειξάτωσαν ἢ κανονικά γράμματα παρ' ἐμοῦ πρὸς αὐτὸν διαπεμπόμενα, ἢ παρ' ἐκείνου πρὸς secundo. Αποκρυψάμενοι. Coisl. primus et Harl. ἐπικρυψάμενοι. Paulo post editi έκ τῆς προγεγραμ μένης. Tres vetustissimi codices ut in textu. Ὑμᾶς. Hanc vocem addidimus ea sex mss. Ὑπὲρ τῶν ἀλλοτρίων. Med. et Coisl. primus ὑπὸ τῶν. etc. Απολιναρίου. Ita scriptum in nostris mss. quinque, Harl., Med., Coisl. utroque et Reg. secundo. Editi Απολλιναρίου. Κανονικά. Ita Harl., Med. et Coisl. uterque Regius secundus et Paris. Editi habent xolvwνικάς, litteras communionis. Consentit cum nostris mss. codicibus concilii Antiocheni canon octavus, qui vetat, ne presbyteri, qui sunt in pagis, dent canonicas epistolas, μηδὲ πρεσβυτέρους τοὺς ἐν ταῖς χώραις κανονικὰς ἐπιστολὰς διδόναι. Vide notas in epist. 129.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXIV. ἐμέ· ἡ τῶν κληρικῶν τὰς πρὸς ἡμᾶς ἐπιμιξίας, ἢ εἴ corum nobiscum commercia, aut quempiam eo. τινα αὐτῶν εἰς κοινωνίαν εὐχῆς ἐδεξάμεθα ποτε. Εἰ δὲ ἐπιστολὴν προφέρουσι την λοιπὸν πρὸ κε' ἐτῶν γραφεῖσαν αὐτῷ, παρὰ λαϊκοῦ πρὸς λαϊκόν· καὶ οὐδὲ ταύτην ὡς γέγραπται παρ' ἐμοῦ, ἀλλὰ μεταποιηθεῖσαν, ὑπὸ τίνων δὲ, ὁ Θεὸς οἶδε· γνωρίσατε αὐτόθεν τὴν ἀδικίαν, ὅτι οὐδεὶς ἐν ἐπισκοπῇ ὧν ἐγκαλεῖται, εἴ τι κατὰ ἀδιαφορίαν ἐν τῷ λαϊκῷ βίῳ ἀπαρατηρήτως ἔγραψε· καὶ τοῦτο μηδὲ περὶ πίσ στεως, ἀλλὰ ψιλόν γράμμα φιλικὴν ἔχον προσηγο ρίαν. Τάχα δὲ κἀκεῖνοι φαίνονται καὶ Ἕλλησι καὶ Ἰουδαίοις γράψαντες, καὶ μὴ ἔχοντες ἔγκλημα. Μέχρι γὰρ σήμερον οὐδεὶς ἐκρίθη ἐπὶ τοιούτῳ πράγματι, ἐφ᾽ ᾧ ἡμεῖς καταδικαζόμεθα παρὰ τῶν διυλιζόντων τοὺς κώνωπας. Ὅτι μὲν οὖν οὔτε ἐγράψαμεν ἐκεῖνα, ούτε συντεθείμεθα αὐτοῖς, ἀλλὰ καὶ " ἀναθεματίζομεν τοὺς ἔχοντας ἐκεῖνο τὸ πονηρὸν φρόνημα, τὸ τῆς συγχύσεως τῶν ὑποστάσεων, ἐν ᾧ ἡ ἀσεβεστάτη αἵρεσις τοῦ Σαβελλίου ἀνενεώθη· τοῦτο μὲν οὖν γνώριμον τῷ Θεῷ, τῷ τὰς καρδίας γινώσκοντι· γνώριμον δὲ καὶ πάσῃ τῇ ἀδελφότητι, τῇ εἰς πεῖραν ἐλθούσῃ τῆς ἡμετέρας ταπεινώσεως. Καὶ αὐτοὶ δὲ ἐκεῖνοι, οἱ νῦν σφοδροί κατήγοροι ἡμῶν, ἐρευνησάτωσαν τὸ ἴδιον συνειδὸς, καὶ γνώσονται, ὅτι ἐκ παιδός μακρὰν ἐγενόμεθα τῶν τοιούτων δογμάτων. 3. Τί δέ ἐστι τὸ ἡμέτερον φρόνημα, εἴ τις ἐπι ζητεῖ, γνώσεται ἀπ' αὐτοῦ τοῦ γραμματίου ἐν ᾧ ἡ ὑπογραφὴ αὐτοῦ ἐστιν ἰδιόχειρος, ἣν ἐκεῖναι βουλόμενοι ἀθετῆσαι, τὴν ἑαυτῶν μεταβολὴν κρύπτουσιν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ συκοφαντίᾳ. Οὐ γὰρ ὁμολογοῦσιν, ὅτι μετεμελήθησαν τῷ παρ' ἡμῶν ἐπισ δοθέντι αὐτοῖς βιβλίῳ ὑπογράφοντες· ἀλλ' ἡμῖν ἐπισ φέρουσιν ἐγκλήματα ἀσεβείας, νομίζοντες ἀγνοεῖσθαι, ὅτι πρόσχημα μὲν αὐτοῖς ἐστιν ἡ ἀφ' ἡμῶν ἀναχώρησις· τῇ δὲ ἀληθείᾳ τῆς πίστεως ἀνακεχωρήκασιν, ἣν πολλάκις ἐπὶ πολλῶν ἐγγράφως όμολογήσαντες, τὸ τελευταῖον καὶ παρ' ἡμῶν ἐπιδοθεί σαν ἐδέξαντο, καὶ ὑπέγραψαν, & πᾶσιν ἔξεστιν ἀναγινώσκειν, καὶ παρ' αὐτῶν τῶν γραμμάτων δι δάσκεσθαι τὴν ἀλήθειαν. Γνωρίμη δὲ αὐτῶν ἔσται ἡ προαίρεσις, ἐάν τις μετὰ τὴν ὑπογραφὴν, ἣν ἡμῖν ἐπέδωκαν ἀναγνῷ τὴν πίστιν, ἣν Γελασίῳ ἐπέδωκαν, καὶ γνῷ πόσον τὸ διάφορον ἐκείνης τῆς ὁμολογίας πρὸς ταύτην. Οἱ τοίνυν οὕτως εὐκόλως πρὸς τὰ ἐναντία μετατρεπόμενοι μὴ τὰ ἀλλότρια κάρφη διερευνάτωσαν· ἀλλὰ τὴν δοκὸν τὴν ἐν τῷ οἰκείῳ ὀφθαλμῷ ἐκβαλλέτωσαν. Ἐντελέστερον δὲ δι' ἄλλης ἐπιστολῆς περὶ πάντων καὶ ἀπολογούμεθα καὶ διδάσκομεν, ἥτις πληροφορήσει τοὺς τὸ πλέον ἐπιζητοῦντας. Ὑμεῖς δὲ ἐν τῷ παρόντι ταῦτα ἡμῶν » Matth. xx111, 24. * Matth. vII, 4. 28 II Cor. Η εἴ τινα. Voculam ei addidi ex Harl. et Med. Paulo post editi εἰς κοινωνίαν ἡ εὐχήν. Tres niss. εἰς κοινωνίας εὐχήν. Melius Harl. et Coisl. primus, quos in textu secuti sumus. Ὅτι μὲν οὖν. Ultima vocula addita ex Harl. et Coisl. primo. Ibidem editi συντιθέμεθα. lidemn duo codices ut in textu. Γραμματίου. Coisl. uterque, Regius secun11, rum ad precum communionem an unquam admiserim. Quod si epistolam proferunt, cæterum ante annos viginti quinque ad ipsum scriptam, a laico ad laicum, et ne hanc quidem ut a me scripta est, sed adulteratam, a quibus autem, Deus scit; hinc manifeste injuriam agnoscite, quod episcopus nullus accusatur, si quid laicus in re indiferenti minus considerate scripserit: idque non de fide quidquam: sed simplex scriptum amicam habens salutationem. Forte autem et ipsi comperiuntur et ad gentiles et ad Judæos scripsisse, nec crimen sustinere. Nam ad hunc usque diem nemo de re ejusmodi in judicium vocatus est, de qua nos ab iis qui culices percolant *, condemnamur. Quod igitur neque hæc scripsimus, neque probavimus, sed et anathematizamus eos, qui pravam hanc tenent sententiam, hypostascon confusionem, in qua maxime impia hæresis Sabellii renovata est; id quidem notum est Deo, qui corda cognoscit; notum et fraternitati omni, quæ meæ humilitatis periculum fecit. Imo etiam illi ipsi, qui me nunc vellementer incusant, suam ipsorum conscientian perscrulentur, ac noscent me a puero longe ab ejusmodi dogmatibus remotum fuisse. 5. Quid autem sentiam, si quis requirat, id perspiciet ex illo scripto, cui apposita est eorum propria manu subscriptio, quam dum volunt delere, mutationi suae latebras in calumniis nostris quærunt. Non enim fatentur se pœnitere, quod tradito ipsis a me libello subscripserint: sed mihi inferunt crimina impietatis, rati neminem videre, prætextum esse ipsorum a me disjunctionein; at revera eos a fide defecisse, quam sæpe coram multis scripto professi, tandem et a me traditam susceperunt, ac iis subscripserunt, quæ omnibus legere licet, et ab ipsis scriptis edoceri veritatem. Manifestum autem illorum erit propositum, si quis post subscriptionem, quam nobis 344 dederunt, legat fidem quam Gelasio tradidere, et animadvertat quantum hæc ab illa confessio differat. Quocirca qui tam facile in contraria vertuntur, ne scrutentur alienas festu. cas: sed trabem in suo ipsorum oculo hærentem ejiciant ". Caeterum plenius in alia epistola de omnibus respondemus et docemus: quæ quidem plura desiderantibus satisfaciet. Vos autem in præsentia acceptis his meis litteris, tristitiam omnem depo. nite, et charitatem erga nos confirmate ³, ob quam vobis conjungi vehementer ambio. Mœror autem mihi maximus et dolor animo insolabilis, si tan8. dus γραμματείου. Ὑπογραφὴ αὐτοῦ. Ita tres vetustissimi codices. Editi υπογραφὴ αὐτῶν. Ἃ πᾶσιν. Ita mss. quinque. Editi &ς πᾶσιν. Ἐπέδωκαν. Harl. prima manu et Coisl. primus ἀπέδωκαν. Mox Med. cum tribus aliis Γελασίῳ ἔδωκαν.

abalienent. Valete. tum apud vos potuerint calumniæ, quibus impu- δεξάμενοι τὰ γράμματα, πᾶσαν ἄφετε λύπην, gnor, ut refrigerent charitatem, nosque ab invicem καὶ κυρώσατε τὴν εἰς ἡμᾶς ἀγάπην, δι' ήν σφοδρώς ἀντέχομαι τῆς πρὸς ὑμᾶς ἑνώσεως. Καὶ μεγίστη ἡμῖν ἐστι λύπη, καὶ ἀπαραμύθητος οδύνη τῇ καρδίᾳ ἡμῶν, ἐὰν τοσοῦτον κατισχύσωσιν ὑμῶν αἱ καθ' ἡμῶν διαβολαί, ὥστε ψύξαι τὴν ἀγάπην, καὶ ἀπαλλοτριῶται ἡμᾶς ἀπ' ἀλλήλων. Ερρωσθε. EPISTOLA CCXXV*. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΚΕ'. Cum Gregorius Nyssemus jussu Demosthenis ob Philocharis calumnias a militibus comprehensus fugisset, vicarium placare conatur Basilius, eique demonstrat factum Gregorii nec publicæ rei nec ecclesiastica nocere. Si enim de pecuniis agatur. paratos esse pecuniae sacra custodes rationem reddere; sin aulem de ordinatione, non Gregorii culpam esse, qui invitus ordinatus est, sed eorum qui'ordinaverunt, quorum proinde necessaria præsentia. Rogat ergo ne se infirhum et senem in alienam provinciam trahat, et cum episcopis, quibuscum nondum pax Composita, convenire cugal. Demostheni, aliorum episcoporum nomine. Plurimas semper gratias habemus Deo et imperatoribus curam nostri gerentibus, quandocunque videmus patriæ nostræ gubernacula viro commissa, primum quidem Christiano, deinde moribus recto, et accurato legum custodi, secundum quas in humanis rebus vivimus. Sed præcipue adventu tuo hanc gratiam Deo et dilecto Deo imperatori retulimus. Cum autem sensissemus, nonnullos pacis inimicos meditari reverendum tuum tribunal contra nos commovere, exspectavimus dum vocaremur a tua magnanimitate, ut disceres veritatem a nobis; si tamen velit summa tua prudentia rerum ecclesiasticarum sibi vindicare examina. Sed postquam nos tribunal contempsit, nostrum autem fratrem ac comministrum Gregorium commota tua potestas ob Philocharis calumnias abripi jussit: ac ille quidem mandato obtemperavit, (qui enim non obtemperasset?) at lateris dolore correptus, ac præterea ob frigus, quod collegit, consueta infirmitate renum ei superveniente, coactus est, inexorabilibus militibus eum detinentibus, corporis curandi causa, et leniendorum intolerabilium dolorum, in quietum 345 aliquem locum transferri: ea de causa venimus omnes amplitudini tuæ supplices, ut ne tibi occursus dilatus indignationem moveat. Nam nec publicæ res pejus se habuerunt ex nostra dilatione, neque inde ecclesiasticæ quidquam detrimenti acceperunt. Quod si de pecuniis quasi essent dissipatae, agitur; ibi sunt pecuniarum sacrarum custodes, rationes his qui voluerint parati reddere, et • Alias CCCLXXXV. Scripta anno 373. "Αφετε. Ita Harl. et Med Editi ἀφέλετε. Δημοσθένει, etc. Sic legitur hic titulus in codicibus Coisl. primo, Vat. et Clarom. Tres alii, nempe llarl., Reg. secundus et Coisl. secundus, sic habent: Δημοσθένει, ὡς ἀπὸ κοινοῦ τῶν ἐπισκόπων, οἷά τινων παρὰ κανόνας γεγενῆσθαι συκοφαντησάντων τὴν τοῦ ἁγίου Γρηγορίου χειροτονίαν· Demostheni, ut a communi episcoporum; quippe cum nonnulli præter canones factam esse calumniati fuissent S. Gregorii ordinationem.Revera hanc epistolam aliorum Cappadocia episcoporum nomine scriptam fuisse patet ex his verbis: Venimus omnes, etc. Editi non sine turpi errore: Δημοσθένει, ὡς ἀπὸ τοῦ κοινοῦ, περὶ τοῦ Θεολόγου: Demostheni, aliorum episcoporum nomine pro Theologs. Κατεδέχετο. Sic Med., Harl., Coisl. uterque et Regius secundus. Editi ἀπεδέχετο. Saepe vicario Basilius in hac epistola leniter insinuat, res eccleΔημοσθένει, ὡς ἀπὸ τοῦ κοινοῦ Πολλὴν χάριν ἔχομεν ἀεὶ τῷ Θεῷ, καὶ βασιλεῦσι τοῖς ἐπιμελομένοις ἡμῶν, ὅταν ποτὲ ἴδωμεν τῆς πατρίδος ἡμῶν τὴν ἀρχὴν ἀνδρὶ πιστευθεῖσαν πρῶ τον μὲν Χριστιανῷ, ἔπειτα ὀρθῷ τὸν τρόπον, καὶ ἀκριβεῖ τῶν νόμων φύλακι, καθ᾽ οὓς πολιτευόμεθα τὰ ἀνθρώπινα. Διαφερόντως δὲ ἐπὶ τῆς σῆς ἐπιδη μίας ταύτην τὴν χάριν ὡμολογήσαμεν τῷ Θεῷ καὶ τῷ θεοφιλεῖ βασιλεῖ. Αἰσθόμενοι δὲ, ὅτι τινὲς τῶν ἐχθρῶν τῆς εἰρήνης ἔμελλον τὰ σεμνά σου δικαστή ρια καθ᾿ ἡμῶν διοχλεῖν, ἐξεδεχόμεθα κληθήσεσθαι παρὰ τῆς μεγαλονοίας σου, ὥστε διδαχθῆναι παρ' ἡμῶν τὴν ἀλήθειαν· εἴπερ ἄρα κατεδέχετό σου ἡ μεγάλη φρόνησις τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων οἰκειοῦσθαι τὰς ἐξετάσεις. Ἐπειδὴ δὲ ἡμᾶς μὲν παρα εἶδε τὸ δικαστήριον, τὸν δὲ ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ συλ λειτουργόν Γρηγόριον κινηθείσά σου ἡ ἐξουσία ἐπὶ ταῖς Φιλοχάρους λειδορίαις ἀναρπαγῆναι προσέταξεν, ὁ δὲ ὑπήκουσε μὲν τῷ προστάγματι, (πω; γὰρ οὐκ ἔμελλεν;) ὑπὸ δὲ πλευριτικού πάθους και τασχεθείς, καὶ ἅμα ἐκ τῆς προσγενομένης αὐτῷ ψύξεως, τῆς τῶν νεφρῶν ἀῤῥωστίας συνήθως ἐπαναστάσης, ήναγκάσθη, ἀπαραιτήτως ὑπὸ τῶν στρατ τιωτῶν κατεχόμενος, ἐπιμελείας ένεκεν τοῦ σώ ματος καὶ παραμυθίας τῶν ἀφορήτων ὀδυνῶν, πρός τι χωρίον ἡσυχίαν ἔχον μετατεθῆναι· τούτου χάριν πάντες ἤλθομεν ἐπὶ τὸ ἱκετεῦσαι τὸ μέγεθός σου, μηδὲν ἀγανακτῆσαι τῇ ἀναβολῇ τῆς ἀπαντήσεως. Καὶ γὰρ οὔτε τι τῶν δημοσίων χεῖρον ἔσχεν ἐκ τῆς ἡμετέρας ὑπερθέσεως, οὔτε τι τῶν ἐκκλησιαστικῶν τούτου ἕνεκεν παρεβλάβη. Αλλ' εἰ μὲν περὶ χρησ siasticas illius judicii non esse. Supra docet episcopos legibus subjectos esse in humanis rebus. Sic etiain infra: Sin autem est aliquid aliud canonicum... idque magnanimitas tua audire et judicare vult, etc. Ubi etiam illud observandum est, Basilium aliquid discriminis ponere inter ea quæ ad sacram pecuniam spectant, et ea quæ ad ordinationem; ita ut de pecunia quidem non valde repugnet, quominus illius ratio reddatur; de ordinatione autem palam et aperte moneat, judicium sine episcopis provinciæ institui non posse. Φιλοχάρους. Ita Harl., Coisl. uterque, Bigol, uterque et Reg. primus. Editi Φιλοχαρίαις. Med. et Clarom. Φιλοχάρεσι. Nonnulli alii Φιλοχάροις. Hunc Philocharem Basilius vocat hominemi ignobilem in epist. 257. Paulo post editi ἀπὸ δὲ πλευ ριτικού, omnes mss. ut in textu. Ibidem hæ voces τῷ προστάγματι desunt in Coisliano primo.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXVI. μάτων ἐστὶν ὁ λόγος, ὡς διαφορηθέντων, αυτου curum calumniam detegere, qui accuratum tuura auditum non timuerunt. Facile enim illis est ex ipsis beati episcopi scriptis manifestam veritatem quærentibus facere. Sin autem est aliquid aliud canonicum, quod examine indigeat, idque magnanimitas tua audire ac judicare vult; nos omnes adesse necesse est, quia si quid deficit eorum quæ ad canones spectant, culpam sustinent qui ordinavere; non is qui omni in posita necessitate ministeriumn suscipere coactus est. Quare te obsecramus, ut nobis auditum serves in patria, nec pertrahas in exteram regionem, neque necessitatem imponas conveniendi cum episcopis, quibuscum nobis de questionibus ecclesiasticis nondum convenit. Simul etiam ut parcas senectuti nostræ ac infirmitati εἰσιν οἱ ταμίαι τῶν ἱερῶν χρημάτων ἔτοιμοι δοῦναι λόγον τῷ βουλομένῳ, καὶ δεῖξαι τὴν συκοφαντίαν τῶν κατατολμησάντων τῆς ἀκριβοῦς ἀκοῆς σου· ῥᾴδιον γὰρ αὐτοῖς ἀπ' αὐτῶν τῶν γραμμάτων τοῦ μακαρίου ἐπισκόπου φανερὰν τὴν ἀλήθειαν τοῖς ἐπιζητοῦσι ποιῆσαι· εἰ δέ τι ἕτερόν ἐστι κανου νικὸν ἐξετάσεως δεόμενον, καὶ τούτου καταδέχεται ὑποδέξασθαι τὴν ἀκρόασιν καὶ τὴν κρίσιν ἡ μεγά λόνοιά σου πάντων ἡμῶν χρεία, ὅτι, εἴπερ τι ἐλλέλειπται τῶν κανονικῶν, οἱ χειροτονήσαντες αἴτιοι, οὐχ ὁ κατὰ πᾶσαν ἀνάγκην ὑποδέξασθαι τὴν λειτουργίαν ἐκβιασθείς. Ὥστε ἱκετεύομέν σε φυλάξαι ἡμῖν τὴν ἀκρόασιν ἐπὶ τῆς πατρίδος, καὶ μὴ ἕλκειν εἰς τὴν ὑπερορίαν μηδὲ εἰς ἀνάγκην ἄγειν συντυχίας ἐπισκόπων, πρὸς οὓς οὔπω τὰ περὶ rogamus. Nam, Deo volente, experientia ipsa coτῶν ἐκκλησιαστικῶν ζητημάτων ἀπελυσάμεθα. Ὁμου δὲ καὶ φείσασθαι τοῦ γήρως ἡμῶν καὶ τῆς ἀσθενείας δεόμεθα. Γνώσῃ γὰρ αὐτῇ τῇ πείρα, τοῦ Θεοῦ βουλομένου, ὡς οὗτε μικρὸν οὔτε μεῖζον παρεῖται τι τῶν κανονικῶν ἐν τῇ καταστάσει τοῦ ἐπισκόπου. Εύ χόμεθα οὖν ἐπὶ τῆς σῆς ἀρχῆς καὶ τὴν πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ἡμῶν ὁμόνοιαν καὶ εἰρήνην καταπραχθῆ και ἧς μήπω γενομένης, βαρὺ ἡμῖν ἐστι καὶ τὸ τῆς συντυχίας, διὰ τὸ πολλοὺς τῶν ἁπλουστέρων βλάπτεσθαι ἐν τῇ διαστάσει ἡμῶν τῇ πρὸς ἀλλήλους. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΚϚ'. gnosces nibil, neque parvum neque magnum quod ad canones attineret, in episcopi ordinatione omissum fuisse. Optamus igitur, ut sub tua administratione, ipsa etiam cum fratribus nostris concordia et pax componatur: qua nondum constituta, molestus est nobis etiam ipse congressus, propterea quod multi ex simplicioribus nostra inter nos dissensione læduntur. EPISTOLA CCXXVI. Cum videret Basilius silentium suum a pluribus in deteriorem partem accipi, monachos hortatur ne se calumniis præoccupari sinunt, sed potius veritatem ante oculos positam intueantur; siquidem Eustathius, qui Arianos acerrime insectatus fuerat, nunc cum illis conjungitur compendii sui causa. Demonstrat hanc veram esse causam dissidii, non quod illi rescriptum non fuerit, ejusque chorepiscopi non suscepti, sed quod gratiam ab Euzoio inire voluerit. Hinc et fident Nicanam exagitat, cui olim subscripserat, el Basilii de Spiritu sancto doctrinam novitatis accusat, eumque ob scriptam ante annos viginti ad Apollinarium salutandi causa epistolam condemnat. Tantam nequitiam litteris suis comprimi posse non putat Basilius, sed a monachis rem (actu fucilem petit, ut verum, ut par est, exuminent. Τοῖς ὑφ' ἑαυτὸν ἀσκηταῖς 1. Δυνατὸς μὲν ὁ ἅγιος Θεὸς καὶ τὴν διὰ της συν τυχίας εὐφροσύνην ἡμῖν χαρίσασθαι τοῖς ἐπιθυμοῦσι καὶ βλέπειν ὑμᾶς ἀεὶ καὶ ἀκούειν τὰ περὶ ὑμῶν· διότι ἐν οὐδενὶ ἑτέρῳ ἔχομεν τὴν ἀνάπαυσιν τῶν ψυχῶν ἢ ἐν τῇ προκοπῇ τῇ ὑμετέρᾳ καὶ τῇ διὰ τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ τελειώσει· ἕως δὲ τοῦθ᾽ ἡμῖν οὐχ ὑπάρχει, ἀναγκαῖον τιθέμεθα διὰ τῶν γνησιωτάτων καὶ φοβουμένων τὸν Κύριον ἀδελφῶν ἐπισκέπτεσθαι ὑμᾶς, καὶ γράμμασι προσομιλεῖν τῇ ἀγάπῃ ὑμῶν. Αὐτοῦ οὖν τούτου ένεκεν ἀπεστείλαμεν τὸν εὐλαβέστατον καὶ γνησιώτατον ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ συνεργὸν τοῦ Εὐαγγελίου Μελέτιον Διαφορηθέντων, αὐτοῦ. Hæc interpunctio in plerisque mss. codicibus observatur. Editi diapoρηθέντων αὐτοῦ, quod cum perobscurum esset, apposita fuerat stellula in editione Parisiensi. Μακαρίου. Coisl. 1 et Med. μακαριωτάτου. Ἐλλέλειπται. lla Harl. et plures alii. Editi ἐκλέλειπται. Εἰς τὴν ὑπερορίαν. Erat tunc vicarius in Galatia, ubi synodum impiorum coegerat, ut discimus ex epist. 237. Favebat Basilii petitioni lex data a Valente, anno 373: Ultra provinciæ terminos accusandi licentia non progrediatur. Oportet enim illic criminum judicia agitari, ubi facinus dicatur admissum. Peregrina autem judicia præsentibus legibus coercenus. Cod. Theod. lib. ix, tit. 1, leg. 10. Crediderim hac lege vicarios potius coerPATROL. GR. XXXII, Monachis suis. 1. Potest quidem sanctus Deus et congressus lætitiam nobis largiri, qui semper et videre vos et de rebus vestris audire cupimus: quandoquidem nulla alia in re animus noster acquiescit, nisi in profectu vestro, ac perfectione in Christi mandatis. Interea vero, dum hoc nobis non conceditur, necessarium ducimus, per germanissimos ac Domini metuentes fratres vos invisere, et cum vestra dilectione per litteras colloqui. Hanc 346 ipsam igitur ob causam misimus religiosissimum ac charissimum fratrem nostrum et laboris evangelici consortem Meletium compresbyterum, qui vobis ceri, quam praesides, ut existinat Gothofredus. Nam reos ex remota provincia pertractos opprimere multo facilius fuit vicariis, qui plures provincias regebant, quam præsidibus qui unicam administrabant. Ασκηταῖς. Addit Cod. Harlæanus ἐν όρο βιάνῃ καὶ χαλαννήνῃ. Vat., Reg. secundus et Coisl. secundus ἐν ὀροβιάννῃ καὶ χαλάννῃ. Medicus ἐν Ἡρωδιάνῃ χαλάνῃ. Coisl. primus ἐν ὀροδιάνῃ καὶ χαλάννη. Αδελφών. Editi addunt ἡμῶν, quod promomen deest in sex mss. Paulo post editi γράμματι. Harl., Coisl. uterque et Reg. secundus ut in textu. Μελέτιον. Coisl. secundus et Reg. secundus Μελίτιον. Alias LXXIII. Scripta anno 575.

narrabit desiderium, quo vos prosequimur, ac sul- τὸν συμπρεσβύτερον, ὃς διηγήσεται ὑμῖν τὸν ἡμέ licitudinem animæ nostræ: quippe cum noctu ac τερον πόθον ὃν ἔχομεν ἐφ' ὑμῖν, καὶ τὴν μέριμναν interdiu Dominum rogemus ", ut probati et spectati τῶν ψυχῶν ἡμῶν ὅτι νυκτὸς καὶ ἡμέρας δεόsilis, ut et nos habeamus Gduciam in die Domini μεθα τοῦ Κυρίου περὶ τῆς ὑμῶν εὐδοκιμήσεως, ἵνα i nostri Jesu Christi ob vestram salutem, et vos efful- καὶ ἡμεῖς ἔχωμεν παῤῥησίαν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυ geatis in splendore sanctorum, cum opus vestrum ρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ διὰ τῆς ὑμῶν σωτηsub justo Dei judicio expendetur. Simul autem ρίας, καὶ ὑμεῖς ἐκλάμψητε ἐν τῇ λαμπρότητι τῶν multum nobis sollicitudinis injicit praesentis tem- ἁγίων, δοκιμαζομένου ὑμῶν τοῦ ἔργου ὑπὸ τῆς δι poris difficultas, in quo Ecclesiæ omnes commotæ καιοκρισίας τοῦ Θεοῦ. "Αμα δὲ ἡμῖν πολλὴν μέρι sunt, et omnes animæ cribrantur. Aperuerunt enim μιαν ἐμποιεῖ τοῦ κατασχόντος καιροῦ τούτου ή χαaonnulli immodice ora sua adversus conservos. λεπότης, ἐν ᾧ πᾶσαι μὲν Ἐκκλησίαι ἐσαλεύθησαν, Prædicatur libere mendacium, veritas abscon- πᾶσαι δὲ ψυχαὶ σινιάζονται. Ἤνοιξαν γάρ τινες ditur. Et accusati quidem condemnantur sine ἀφειδῶς στόματα κατὰ τῶν ὁμοδούλων. Λαλεῖται τὸ judicio, accusatoribus vero creditur sine exa- ψεῦδος ἀφόβως· ἡ ἀλήθεια συγκεκάλυπται. Καὶ οἱ mine. Unde et ego cum audissem multas in me μὲν κατηγορούμενοι καταδικάζονται ἀκρίτως· οἱ δὲ circumferri epistolas, quæ pungunt et decantant κατηγοροῦντες πιστεύονται ἀνεξετάστως. "Οθεν κἀγὼ et de rebus insimulant, pro quibus parata nobis ἀκούσας, ὅτι πολλαὶ κατ' ἐμοῦ περιφέρονται ἐπιapud veritatis tribunal defensio, tacere equidem στολαί, στίζουσαι ἡμᾶς καὶ στηλιτεύουσαι καὶ κατ statui; quod et præstiti. Tertius enim jamı bic ηγοροῦσαι ἐπὶ πράγμασιν ὧν τὴν ἀπολογίαν annus est, ex quo verberatus calumniis flagella ἑτοίμην ἔχομεν ἐπὶ τοῦ δικαστηρίου τῆς ἀληθείας, accusationis perfero; contentus quod Dominum, ὥρμησα μὲν σιωπῆσαι, ὃ καὶ ἐποίησα· τρίτον γὰρ qui arcana novit, calumniæ testem habeam. Sed ἤδη τοῦτο ἔτος ἐστὶν, ἐν ᾧ τυπτόμενος ὑπὸ τῶν quia video multos jam silentium nostrum ad διαβολῶν φέρω τὰς τῆς κατηγορίας μάστιγας, ἀρ calumniarum confirmationem accepisse, nec nos κούμενος, ὅτι ἔχω Κύριον, τὸν τῶν κρυπτῶν γνώσ patientia existimasse adductos silere, sed quod στην, μάρτυρα τῆς συκοφαντίας· ἐπειδὴ δὲ ὁρῶ, contra veritatem hiscere non possimus; idcirco ὅτι πολλοὶ ἤδη τὴν σιωπὴν ἡμῶν εἰς βεβαίωσιν τῶν scribere vobis aggressus sum, obsecrans vestram διαβολῶν παρεδέξαντο, καὶ οὐ διὰ μακροθυμίαν ἐνόin Christo dilectionem, ut concinnatas ab una μισαν ἡμᾶς σιωπᾷν, ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ ἔχειν διᾶραι parte calumnias non omnino admittatis ut ve- στόμα πρὸς τὴν ἀλήθειαν· τούτου ἕνεκεν ἐπειράθην ras: quandoquidem, ut scriptum est, neminem επιστεῖλαι ὑμῖν, παρακαλῶν τὴν ἐν Χριστῷ ἀγάπην lex judical, nisi prius audiat, et cognoscat ¡quid ὑμῶν ὥστε τὰς ἐξ ἑνὸς μέρους γινομένας διαβολὰς μὴ πάντη παραδέχεσθαι ὡς ἀληθεῖς· διότι, καθὼς γέγραπται, οὐδένα κρίνει ὁ νόμος, ἐὰν μὴ πρῶτον ἀκούσῃ καὶ γνῷ τί ποιεῖ. fecerit. 2. Quanquam æquo quidem judici res ipsæ sufficiunt ad declarandam veritatem. Quare etiamsi nos taceamus, licet vobis respicere ad ea quæ fuut. Qui enim nos doctrinæ prava insimulant, hi nunc aperte visi sunt hæreticorum partibus adjuncti: qui nos ob aliena scripta condemnant, confessionibus suis, quas nobis scriptas tradidere, adversari comperiuntur. Considerate consuetudirem eorum, qui hæc audent; mos enim iliis est semper ad potentiorem partem transfugere, et infirmiores quidem amicos conculcare, colere autem potentes. Nam qui celeberrimas illas epi- ** Coloss. 1, 9. Ημών. Deest in editis; legitur in Coisl. utroque, Med. et Reg. secundo. Harl. et Reg. primus habent ὑμῶν Διὰ τῆς ὑμῶν. Ha tres vetustissimi codices et alii nonnulli cum editione Hagan. et Paris. secunda. Aliæ editiones διὰ τῆς ἡμῶν. Paulo post editi ἡμῶν τοῦ ἔργου, quod quinque iuss. ope emendavimus. Επὶ πράγμασιν. lta Harl., Val., Regius uterque et Coisl. secundus. Editi minus accurate ἐπὶ γράμμασιν. Εtsi enim ex scriptis Apollinarii ansam arripuit Eustathius, ad invidiam Basilio con2. Καίτοι εὐγνώμονι κριτῇ ἀρκεῖ αὐτὰ τὰ πράσ γματα πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας φανέρωσιν. Ὥστε, κἂν ἡμεῖς σιωπήσωμεν ἔξεστιν ὑμῖν διαβλέψαι πρὸς τὰ γινόμενα. Οἱ γὰρ ἡμῖν κακοδοξίαν ἐγκα λοῦντες ἐφάνησαν νῦν ἐκ τοῦ προφανούς τῇ μερίδι τῶν αἱρετικῶν προστιθέμενοι· οἱ ὑπὲρ ἀλλοτρίων συνταγμάτων ἡμᾶς κατακρίνοντες ταῖς ἰδίαις ὁμολογίαις, ἃς ἐγγράφως ἡμῖν κατέθεντο, ἐναν τιούμενοι φαίνονται. Νοήσατε τὴν συνήθειαν τῶν ταῦτα τολμώντων, ὅτι ἔθος αὐτοῖς ἀεὶ πρὸς τὸ δυο νατὸν μετατίθεσθαι μέρος, καὶ τοὺς μὲν ἀσθενοῦν τας τῶν φίλων καταπατεῖν, θεραπεύειν δὲ τοὺς flandam, non tamen hoc unicum nequitiæ telum adhibuit. Τυπτόμενος. lla mss. quinque. Editi τυπόμενος. Σιωπήσωμεν. Ila tres vetustissimi codices. Editi σιωπώμεν. Paulo post editi ἀνεγκαλοῦντες, ἐφάνησαν οὖν. Sex mss. ut in textu. Συνταγμάτων. Harl. et Coisl. primus συγγραμμάτων. Εγγράφως. Ita tres vetustissimi codices, Editi εγγράφους.

EPISTOLARUM CLASSIS 11. EPIST. CCXXVI. conscripserunt, et ad omnes fraternitates transmisere, quique obtestati sunt, ut eorum fugeretur communio, tanquam animarum pernicies, ad id. circo latas de sua depositione sententias non admiserunt, eo quod 347 ab hæreticis latæ essent, uti tunc nobis persuadebant; ii nunc omnium obliti, una cum ipsis versantur. Neque ullus illis relinquitur negandi locus: manifeste enim nudarunt suum ipsorum propositum, cum Ancyræ ir domibus communiones eorum amplexi sunt, ec quod publice ab illis nondum recepti sint. Itaque eos interrogate, si nunc orthodoxus Basilides Ecdicii communicator, cur ex Dardania reverten tes, altaria illius in Gangrenorum regione subverterint, et mensas ipsi suas posuerint: cur etiam κρατοῦντας. Οἱ γὰρ τὰς πολυθρυλλήτους εκείνας stolas contra Eudoxium totamque ejus factionem ἐπιστολὰς κατὰ Εὐδοξίου καὶ πάσης αὐτῶν τῆς μετ ρίδος συγγράφοντες, καὶ περιπέμποντες πάσαις ταῖς ἀδελφότησι, καὶ διαμαρτυρόμενοι φεύγειν τὴν κοινωνίαν αὐτῶν ὡς ὄλεθρον τῶν ψυχῶν, καὶ διὰ τοῦτο μὴ καταδεξάμενοι τὰς ἐπὶ καθαιρέσει αυτ τῶν ἐξενεχθείσας ψήφους, ἐπειδὴ παρ' αἱρετικῶν ἦσαν γενόμεναι, ὡς ἔπειθον ἡμᾶς τότε, οὗτοι νῦν, πάντων ἐπιλαθόμενοι, μετ᾿ αὐτῶν γεγόνασι. Καὶ οὐδεμία αὐτοῖς ἄρνησις καταλείπεται· φανερῶς γὰρ ἀπεκάλυψαν ἑαυτῶν τὴν προαίρεσιν, ἐν Αγκύρα τὰς κατ' οἶκον αὐτῶν κοινωνίας κατασπαζόμενοι ἐπειδὴ εἰς τὸ κοινὸν ὑπ' αὐτῶν ἐκείνων οὔπω ἐδέχθησαν. Ἐρωτήσατε οὖν αὐτοὺς, εἰ ὀρθόδοξος νῦν Βασιλείδης ὁ κοινωνικὸς Ἐκδικίου, διὰ τί, ἀπὸ τῆς Δαρδανίας ἐπανιόντες, τὰ θυσιαστήρια ἐκείνου ἐν τῇ χώρᾳ τῶν Γαγγρηνῶν κατέστρεφον, καὶ ἑαυτῶν τραπέζας ἐτίθεσαν; διὰ τί καὶ μέχρι νῦν ἐπέρχονται ταῖς Ἐκκλησίαις τῆς ᾿Αμασείας καὶ Ζήλων, καὶ παρ' ἑαυτῶν ἐγκαθιστῶσι πρεσβυτέρους καὶ διακόνους; Εἰ μὲν γὰρ ὡς ὀρθοδόξοις κοινωνοῦσι, τίνος ἕνεκεν ὡς αἱρετικοῖς ἐπέρχονται; εἰ δὲ ὡς αἱρετι κοὺς ὑπειλήφασι, πῶς τὴν κοινωνίαν αὐτῶν οὐκ ἐκτρέπονται; Ταῦτα οὐχὶ καὶ παιδικῇ διανοίᾳ δῆλά ἐστιν, ἀδελφοὶ τιμιώτατοι, ὅτι ἀεὶ πρὸς τὸ ἴδιον συμφέρον βλέποντες ἢ διαβάλλειν τινάς, Η συνιστᾶν ἐπιχειροῦσι; Καὶ ἡμῶν τοίνυν ἀπέστησαν, οὔτε ἀγανακτήσαντες, ὅτι οὐκ ἀντεγράψαμεν (τοῦτο γὰρ ἐστιν ἐφ᾽ οὗ μάλιστα λέγουσι παρωξύν θαι), οὔτε ὅτι τοὺς χωρεπισκόπους, οὓς λέγουσιν ἀπεσταλκέναι, οὐκ ἐδεξάμεθα. Καίτοι δώσουσι λόγον τῷ Κυρίῳ οἱ τοῦτο κατασκευάζοντες. Εις γάρ τις Εὐστάθιος, ἀποσταλείς, καὶ γράμματα διαδοὺς τῇ τά ξει τοῦ Οὐικαρίου τρεῖς ἡμέρας ποιήσας ἐπὶ τῆς Πολυθρυλλήτους. Harl. et Coisl. primus που λυθρυλήτους. Ibidem Reg. secundus et Coisl. secundus καὶ πάσης αὐτοῦ. Περιπέμποντες. Ita tres vetustissimi codi ces cum Vat. et Regio primo. Editi παραπέμποντες. Κατασπαζόμενοι. Ita tres vetustissimi codices. Editi ἀσπαζόμενοι. Εκείνων ούπω. Ita septem mss. Editi ὑπ' αὐτῶν οὕπως. Codicum mss. lectio confirmatur ex epist. 237, ubi ait Basilius nondum Eustathium admitti ad peroptatam Arianorum communionem poluisse. hactenus insectati sint Ecclesias Amaseæ et Zelorum, ac per se ipsi presbyteros illic ac diaconos constituerint? Etenim si ut cum orthodoxis com municant, cur ut hæreticos insectantur? sin autem hæreticos existimant, cur communionem eorum non aversantur? Nonne hoc, fratres cum. primis colendi, vel pueri clare perspiciant, sem per eos compendii causa facere, ut aliquos accusent, aut commendent? Et a nobis itaque defecerunt, neque id indignantes, quod non rescripserimus (illud enim est quo se maxime offensos dicunt fuisse, neque quod chorepiscopos quos se uni sisse aiunt, non exceperimus. Verum Domino rationem reddent, qui hoc comminiscuntur. Missus enim unus aliquis Eustathius, cum litteras tradi disset cohorti Vicarii, ac dies tres in urbe commoratus esset; ad sua reversurus, multo jam vespere, dormiente me, dicitur ad nostras ædes Καὶ μέχρι νῦν. Nimium stricte hæc interpretatur Tillemontius, tom. IX, pag. 256. Existimat enim Eustathium, tum cum acerrime Basilium exagitaret anno 375, Arianos harum Ecclesiarum episcopos insectatum esse, ut catholicam plebem ad se alliceret, et a Basilio abstraheret; atque hos esse inotus, quos ab Eustathio in Dazimone excitatos queritur Basilius in epistola 216. Sed 1° Dazimonem non perturbavit Eustathius insectandis Arianis, sed exagitando Basilio et calumniis ac opprobriis cooperiendo, ut ex epistola 203 perspici potest. 2 Verisimile non fit Eustathium, postquam discessit a communione Basilii, ac gratiæ apud Euzoium ineundæ consilium cepit, tam insignem Arianis contumeliam fecisse, ut in Ecclesiis, quas invaserant, catholicos presbyteros el diaconos ordina ret. Hoc ei magnum vitium inerat, quod se ad ominem temporum et vicissitudinum colorem fingeret, ac mutatis rebus totus immutaretur ab eo qui antea visus fuerat: sed nimium rebus suis attentus erat, quam ut Arianis bellum audacter inferret, tum cum eorum gratiæ vilem se captorem præberet. 5ο Illud καὶ μέχρι νῦν, etiam hactenus, ce iis dici potest, quæ sua sponte satis remota, cumi aliis comparata, recentia videntur. Sic in comment. in Isaiam, n. 252: Ἡ νῦν παραβλαστήσασα τῶν Ανομοίων αἵρεσις. Quæ nunc pullulavit Anomæorum heresis. In epist. 169, τὸ νῦν ἀνακύψαν τῶν ἀεὶ και νοτομεῖν ἐπιχειρούντων ζήτημα, Nunc prodiens eb hominibus semper novi aliquid inducere conantibus quæstio. Vide notas ad epistolam 237. Ideo ergo Basilius Eustathium Ecclesias Zelorum et Amase etiam hactenus insectatum esse dicit, quia hoc itlius factum multo recentius erat iis, quæ ex Dardania rediens sub Juliano in Gangrenorum regione designaverat. Sed quamvis boc facinus altero recentius sit, videtur tamen illud edidisse Eustathius, antequam a Basilio discederet, vel etiam antequam aucta, Valentis præsentia, Arianorum auctoritas inetum ei incussisset. Ως αἱρετικούς. Deest vocula in Regio utroque. Vat. et Coisl. secundo. "Οτι οὐκ ἀντεγράψαμεν. Hæc addita ex septem mss. Ibidem Regius uterque et Coisl. secundus παροξύνεσθαι. Εἰς γάρ τις... τοῦ Οὐικαρίου. Ita septem mss. Editi εἰς γάρ ἐστι... τοῦ Ἰκαρίου. Ibidem eliti διδούς. Harl. uterque Coisl. et uterque Regius διαδούς.

*847 venisse. At dormire me cum audisset, abiit, nec πόλεως, καὶ μέλλων ἀπαίρειν ἐπὶ τὰ ἴδια, ἑσπέρας jam postridie ad me accessit: sed ad hunc modum suo erga nos officio perfunctorie expleto, rediit. Atque hoc est crimen, quod nos commisimus, et patientes illi homines delictum illud præterita nostra servitute, quam ipsis in dilectione servivimus, non compensarunt: sed iram in nos suam usque adeo incenderunt ob hoc erratum, ut nos ab omnibus orbis terrarum Ecclesiis, saltem quantum in ipsis fuit, excommunicari fecerint. 3. At revera non ea est dissidii causa: sed qua existimarunt tum demum se Euzoio probatum iri, si ipsi se a nobis abalienarent, illas sibi ipsis causas excogitaverunt, ut aliquam apud illos commendationem ex bello nobis indicto reperirent. Ili nunc et de Nicana detrahunt 348 fide, nosque vocant homoousiastas, quia in illa fide unigenitum Filium Deo et Patri homoousion confitemur, non quod una essentia in duo fraterna sit divisa, absit! non enim id cogitavit sancta illa ac Deo dilecta synodus, sed quia quod est Pater secundum essentiam, hoc et Filius intelligi debet. Sic enim nobis illi exposuerunt, cum dixerunt: Lumen de lumine. Est autem Nicæna fides, allata ab ipsis ex Occidente formula, quam Tyanensi synodo tradiderunt, a qua et suscepti sunt. Sed habent sapientem quamdam regulam ad suas ejusmodi mutationes, ut fidei verbis, non secus ac medici, utantur pro tempore, G aliter alias sese ad propositos morbos accommodantes. Cujus sophismatis imbecillitatem non me arguere, sed vos decet intelligere. Dabit enim vobis Dominus intelligentiam ", ut cognoscatis quæ recta sit doctrina, et quæ obliqua ac perversa. Si enim aliam alias fidei formulam scribere decet, et cum tempore immutari, falsa est sententia dicentis: Unus Dominus, una fdes, unum baptisma 38. Sin hæc vera sunt, nemo vos decipiat inanibus his verbis ". Nos enim calumniantur, quasi novi aliquid tradamus de Spiritu sancto. Rogate igitur quænam illa novitas. Confitemur enim nos, quod et accepimus, cum Patre et Filio conjunctum esse Paracletum, nec cum creatura numerari. Nam in 37 11 Tim. 11, 7. * Eplies. ιν, 5.» Ephes. v, 6. ἤδη βαθείας, καθεύδοντί μοι λέγεται πλησιάσαι τῷ οἰκήματι ἡμῶν. Ἀκούσας δὲ, ὅτι καθεύδω, ἀπελο θὼν, οὐκέτι τῇ ὑστεραίᾳ ἡμῖν προσήγγισεν, ἀλλ' οὕτως ἀφοσιωσάμενος τὸ καθ᾿ ἡμᾶς, ἐπανῆλθε. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ ἔγκλημα, ὃ ἡδικήσαμεν ἡμεῖς, καὶ οι μακρόθυμοι οὐκ ἀντεστάθμησαν τὴν πρὸ τού δουλείαν ἡμῶν, ἣν ἐδουλεύσαμεν αὐτοῖς ἐν ἀγά πῃ, τῷ πταίσματι τούτῳ· ἀλλὰ τοσοῦτον ἐβάρυναν τὴν καθ' ἡμῶν ὀργὴν ἐπὶ ταύτῃ τῇ ἁμαρτία, ὥστε πάσαις ταῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην Ἐκκλησίαις, το γε εἰς αὐτοὺς ἧκον, ἐκκηρύκτους ἡμᾶς ποιῆσαι. του 5. Οὐ μὴν αὕτη γέ ἐστι κατὰ ἀλήθειαν τῆς διαστάσεως ἡ αἰτία· ἀλλ' ἐπειδὴ ἐνόμισαν εὐδοκιμή - σειν τότε παρὰ τῷ Εὐζωΐῳ, εἰ ἡμῶν ἑαυτοὺς ἀλλο τριώσειαν, ἐκείνας ἑαυτοῖς ἐπενόησαν τὰς προφάσ σεις, ἵνα εὕρωσί τινα σύστασιν παρ' αὐτοῖς διὰ τοῦ πρὸς ἡμᾶς πολέμου. Οὗτοι νῦν καὶ τὴν ἐν Νι καί διαβάλλουσι πίστιν, καὶ ὁμοουσιαστὰς ἡμᾶς ἀποκαλοῦσι· διὰ τὸ ἐν ἐκείνῃ τῇ πίστει τὸν μονογενῆ Υἱὸν τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ὁμοούσιον ὁμολογεῖσθαι· οὐχ ὡς ἀπὸ μιᾶς ουσίας μερισθείσης εἰς δύο ἀδελφὰ, μὴ γένοιτο· οὐ γὰρ τοῦτο ἐνόησεν ἡ ἁγία ἐκείνη καὶ θεοφιλής σύνοδος, ἀλλ' ὡς, ὅπερ ἐστὶ κατὰ τὴν οὐσίαν ὁ Πατήρ, τοῦτο ὀφείλοντος νοεῖσθαι και τοῦ Υἱοῦ. Οὕτω γὰρ ἡμῖν ἐκεῖνοι αὐτοὶ ἡρμήνευσαν εἰπόντες, Φῶς ἐκ φωτός. Ἔστι δὲ ἡ ἐν Νικαίᾳ πίστις, ἡ παρ' αὐτῶν ἀπὸ τῆς δύσεως κομι σθεῖσα, ἣν ἐπέδωκαν τῇ συνόδῳ τῇ ἐν Τυάνοις, ὑφ' ἧς καὶ παρεδέχθησαν. Αλλ' ἔχουσι τι σοφὸν δόγμα εἰς τὰς τοιαύτας ἑαυτῶν μεταβολάς· ὅτι τοῖς ῥήματι τῆς πίστεως ὡς ἰατροὶ κέχρηνται κατὰ καιρόν, ἄλλοτε ἄλλως πρὸς τὰ ὑποκείμενα πάθη μεθαρμοζόμενοι. Τούτου δὲ τοῦ σοφίσματος τὸ σαθρὸν οὐκ ἐμὲ ἐλέγ χειν προσῆκεν, ἀλλ' ὑμᾶς νοεῖν. Δώσει γὰρ ὑμῖν ὁ Κύριος σύνεσιν πρὸς τὸ γνωρίζειν, τίς μὲν ὁ εὐθής λόγος τίς δὲ ὁ σκολιὸς καὶ διεστραμμένος. Εἰ γὰρ ἄλλοτε ἄλλας δεῖ πίστεις συγγράφειν, καὶ μετὰ τῶν καιρῶν ἀλλοιοῦσθαι, ψευδὴς ἡ ἀπόφασις τοῦ εἰπόντος· Εἰς Κύριος, μία πίστις, ἐν βάπτισμα. Εἰ δὲ ἐκεῖνα ἀληθῆ, μηδεὶς ὑμᾶς ἐξαπατάτω τοῖς κενοῖς τούτοις λόγοις. Διαβάλλουσι γὰρ ἡμᾶς ὡς καινοτομοῦντας περὶ τοῦ. Πνεύματος τοῦ ἁγίου. Ἐρωτήσατε οὖν τίς ἡ καινοτομία. Ἡμεῖς Αντεστάθμησαν. Coisl. primus et Regius 1 Frob. 1 εἰς δύο αδελφώ. Sex mss. ut in textu. Ocprimus ἀντεστάθμισαν. Paulo post editio Paris. ἐν ἀγάπῃ πολλῇ. Deest postrema vox in septem miss. et vetustioribus editionibus. Κατὰ ἀλήθειαν. Editi ἡ κατὰ ἀλήθειαν contra veterum codicum fidem. Paulo post editi άλλο τριώσειν. Harl. et Coisl. primus cum duobus aliis ut in textu. Sic etiam velus editio Haganoensis et Paris. secunda. Οὗτοι νῦν. Ila Harl. et Regius primus. Editi τοίνυν. Coisl. primus Αὐτοὶ τοίνυν. Med. τοὶ νῦν. Reg. secundus et Coisl. secundus Οὗτοι τοίνυν. Από μιᾶς. Praepositio addita ex septem miss. et editione Hagan. et Froben. 1. Μox editio Froben. 2 et Paris. εἰς δύο, ἀδελφοί, Hagan. et currit Basilius eorum cavillationi qui, ut ait in epist. 51, consubstantialis voce, et substantiam communem, et ea quæ ex substantia orta sunt, designari volebant. Unde sequeretur Patrem et Filium fraternam inter se cognationem habere; quia, ut ibidem ait, fraterna sunt inter se quæ ex uno orta sunt, Αδελφὰ γὰρ ἀλλήλοις τὰ ἐξ ἑνὸς ὑφεστώτα. 164) Οὕτω γάρ. Vat., uterque Reg. et Coisl. secundus Τούτο γάρ. ῾Ο εὐθὴς λόγος. Ita Harl., Coisl. uterque et alii nonnulli. Editi ὁ εὐθὺς λόγος. Τοῖς κενοίς. Codex Mediceus τοῖς καινοῖς, novis sermonibus. Διαβάλλουσι γὰρ ἡμᾶς. Regius uterque et Coisl. secundus διαβάλλουσιν ἡμᾶς

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXVI. γὰρ ὁμολογοῦμεν δ καὶ παρελάβομεν, μετά Πατρός καὶ Υἱοῦ τετάχθαι τὸν Παράκλητον, οὐ μετὰ τῆς κτίσεως ἀριθμεῖσθαι. Εἰς γὰρ Πατέρα καὶ Υἱὸν καὶ Άγιον Πνεῦμα πεπιστεύκαμεν· καὶ βαπτιζόμεθα εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύ ματος. Διὰ τοῦτο οὐδέποτε τῆς πρὸς τὸν Πατέρα καὶ Υἱόν συναφείας τὸν Παράκλητον ἀποσπῶμεν. Ο γὰρ νοῦς ἡμῶν φωτιζόμενος ὑπὸ τοῦ Πνεύματος προς Υἱὸν ἀναβλέπει, καὶ ἐν αὐτῷ ὡς ἐν εἰκόνι θεωρεί τὸν Πατέρα. Οὔτε οὖν ὀνόματα παρ' ἑαυτῶν ἐπινοοῦ μεν, ἀλλὰ Πνεῦμα ἅγιον καὶ Παράκλητον ονομάζο μεν, οὔτε τὴν ὀφειλομένην αὐτῷ δόξαν ἀθετεῖν καταδεχόμεθα. Ταῦτά ἐστι τὰ ἡμέτερα μετὰ πάσης ἀλη θείας. Ἐπὶ τούτοις ὁ κατηγορῶν κατηγορείτω· ὁ διώκων ἡμᾶς διωκέτω· ὁ πιστεύων ταῖς καθ' ἡμῶν διαβολαῖς ἑτοιμαζέσθω πρὸς τὴν διαδικασίαν. Ο Κύριος ἐγγύς· μηδὲν μεριμνῶμεν. Patrem et Filium et Spiritum sanctum credimus, atque in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti baptizamur. Quapropter nunquam Paracletum ab illius cum Patre et Filio conjunctione avellimus. Mens enim nostra a Spiritu illustrata ad Filium respicit, et in illo velut in imagine Patrem videt. Neque igitur nomina ex nobis ipsis comminiscimur, sed Spiritum sanctum Paracletum nominamus, neque debitam ei gloriam destruere volumus. Vere omnino hæc nostra sunt. Horum gratia qui accusat, accuset: qui nos persequitur, persequatur: qui fidem habet calumniis quibus impetimur, paratus sit ad judicium. Dominus prope est, nihil solliciti sumus 40. G 4. Εἴ τις ἐν Συρίᾳ συγγράφει, τοῦτο οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς. Ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου δικαιωθήσῃ, φησί, καὶ ἐκ τῶν λόγων σου καταδικασθήσῃ Οἱ ἐμοὶ λόγοι ἐμὲ κρινέτωσαν· ὑπὲρ δὲ ἀλλοτρίων ἡμᾶς σφαλμάτων μηδεὶς καταδικαζέτω, μηδὲ τὰς πρὸ εἴκοσιν ἐτῶν γραφείσας παρ' ἡμῶν ἐπιστολὰς εἰς ἀπόδειξιν προβαλλέσθω τοῦ νῦν κοινωνικοὺς ἡμᾶς εἶναι τοῖς ἐκεῖνα συγγράψασιν. Ἡμεῖς γὰρ πρὸ τῶν συγγραμμάτων, λαϊκοὶ ὄντες πρὸς λαϊκοὺς ἐπεστέλ λομεν πρὸ τοῦ τινὰ καὶ ὑπόνοιαν τοιαύτην κατ' αὐτῶν κινεῖσθαι· καὶ ἐπεστέλλομεν οὐδὲν περὶ πίστεως, οὐδ᾽ οἷα νῦν ἐπὶ τῇ καθ' ἡμῶν διαβολῇ περιφέρουσιν οὗτοι, ἀλλὰ ψιλὰς προσηγορίας, ἀγαπητικὴν προσφώνησιν ἀποπληρούσας. Ἡμεῖς γὰρ ὁμοίως καὶ τοὺς τὰ Σαβελλίου νοσούντας, καὶ τοὺς τὰ ᾿Αρείου δόγματα ἐκδικοῦντας, ὡς ἀσεβεῖς, ἀποφεύγομεν καὶ ἀναθεματίζομεν. Εἴ τις τὸν αὐτὸν Πατέρα λέγει καὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, καὶ ἐν πρᾶγμα πολυώνυμος υποτίθεται, καὶ μίαν ὑπόστασιν ὑπὸ τριῶν προσηγοριῶν ἐκφωνουμένην, τὸν τοιοῦτον ἡμεῖς ἐν τῇ μερίδι τῶν Ἰουδαίων τάσσομεν. Ομοίως καὶ εἴ τις ἀνόμοιον λέγει κατὰ τὴν οὐσίαν τὸν Υἱὸν τῷ Πατρὶ, ἢ εἰς κτίσμα κατάγει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἀναθεματίζομεν, καὶ ἐγγὺς εἶναι τῆς Ἑλληνικῆς τιθέμεθα πλάνης. Ἀλλὰ τὰ μὲν στόματα τῶν κακηγορούντων ἡμᾶς ἐπισχεθῆναι διὰ τῶν ἡμετέρων γραμμάτων ἀμήχανον· μᾶλλον μὲν οὖν εἰκὸς καὶ ἐρεθίζεσθαι αὐτοὺς ἐπὶ ταῖς ἀπολογίαις ἡμῶν, καὶ μείζονα καὶ χαλεπώτερα καθ᾿ ἡμῶν κατασκευάζειν· τὰς μέντοι ὑμετέρας ἀκοὰς φυλαχθῆναι οὐ χαλεπόν. Ωστε, ὅ ἐστιν ἐφ' ὑμῖν, τοῦτο ποιήσατε. Ακεραίαν ἡμῖν καὶ ἀπρόληπτον ταῖς διαβολαῖς τὴν καρδίαν ὑμῶν φυλά ξατε· καὶ πρὸς τὰ προβαλλόμενα ἐγκλήματα απαι τείτε ἡμᾶς τὰς εὐθύνας. Καὶ εἰ μὲν εὕρητε παρ' ἡμῖν τὴν ἀλήθειαν, μὴ δῶτε χώραν τῷ ψεύδει· ἐὰν δὲ ἀτονούντων ἡμῶν πρὸς τὴν ἀπολογίαν αίσθησθε, τότε πιστεύσατε τοῖς κατηγόροις ἡμῶν ὡς ἀληθεύουσιν. ᾿Αγρυπνοῦσιν· ἐκεῖνοι πρὸς τὸ ἡμᾶς κακοποιῆσαι· τοῦτο παρ' ὑμῶν οὐκ ἐπιζητοῦμεν. Ἐμπορικὸν βίον • Philipp. 1. 5, 6. ** Matth. x11, 37. Καταδικασθήσῃ. lta mss. sex. Edit κατακριθήσῃ. 4. Si quis in Syria scribit, hoc nihil ad nos. Επ uis enim, inquit, verbis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis ". Mea me verba judicent; propter alienos vero errores nemo nos condemnet,. neque ante viginti annos scriptas a nobis epistolas: proferat, ut demonstret nunc communicatores nos esse eorum qui ista scripserunt. Nos enim, antequam hæc scriberent, laici ad laicos scripsimus, antequam vel suspicionem ejusmodi quisquam in illos moveret; nec de fide quidquam scripsimus nec qualia illi nunc ad invidiam nobis creandum circumferunt, sed salutationes nudas, quæ amicam compellationem persolvebant. 349 Nos enim pariter et eos qui Sabellii morbo laborant, et eos qui Arii dogmata tuentur, ut impios fugimus, et anathematizamus. Si quis eumden Palrem dicit ac Filium et Spiritum sanctum, ae rem unam multis nominibus designatam esse statuit, unamque hypostasim tribus appellationibus expressam; talein nos in Judæorum parte numeramus. Sic etiam, si quis Filium Patri secundum essentiam dissimilem dicit, aut ad creaturam detrahit Spiritum sanctum, anathematizamus, et a gentilium errore non longe abesse ducimus. Sed ora accusatorum nostrorum. comprimi litteris nostris non possunt; imo verisimile est, illos etiam defensionibus nostris irritari, et majora ac graviora in nos machinari. Cæterum aures vestras custodiri non difficile. Quare quod. in vobis situm est, præstate. Sincerum nobis et minime præoccupatum calumniis cor vestrum servale: atque objectorum nobis criminum rationen a nobis postulate. Ac veritatem quidem si apud nos inveneritis, ne detis locum mendacio. Sin auteni nos ad defensionem infirmos senseritis, tuno credite accusatoribus nostris, ut vera dicentibus. Vigilant illi, nobis ut noceant: hoc a vobis non exposcimus. Nundinariam vitam agentes, structam nobis calumniam ad lucri accessionem convertunt: vos autem adhortamur, ut maneatis domi, ac Επεστέλλομεν. Coisl. primus et Medl. έπεστείλαμεν.

decore vos geratis, opus Christi in quiete perfi. μεταχειριζόμενοι, παρεμπόρευμα ποιοῦνται τὴν ἡμε cientes *, illorum vero congressus, qui ad audito- τέραν διαβολήν ὑμᾶς δὲ οἴκοι μένειν καὶ εύσχημο res evertendos dolose funt, declinetis: ut et dile- νεῖν, ἐν ἡσυχίᾳ τὸ ἔργον τοῦ Χριστοῦ πληροῦντας, ctionem erga nos sinceram custodiatis, patrumque παρακαλοῦμεν, τὰς μέντοι συντυχίας αὐτῶν, τὰς δου fidem servetis integram ac inoffensam, et probati λερῶς ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων γινομένες, ac spectati, tanquam veritatis amici, apud Domi- ἐκκλίνειν· ἵνα καὶ τὴν πρὸς ἡμᾶς ἀγάπην ακεραίαν num comperiamini. γυλάξητε καὶ τὴν τῶν πατέρων πίστιν ἄθραυ στον διασώσητε, καὶ παρὰ τῷ Κυρίῳ εὐδόκιμοι φανῆτε, ὡς φίλοι τῆς ἀληθείας. EPISTOLA CCXXVII. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΚΖ'. Cum Euphonium Coloniensem episcopi ad sedem Nicopolitanam transferendum decrevissent, permolestum id accidit clericis Coloniensibus, quorum nomulli iracundiam eo perduxerunt, ut se ad tribunalia abituros minarentur, ac res suas hominibus evertendarum Ecclesiarum cupidis commissuros. Basilius laudat eorum amorem in episcopum, sed mo dum requirit. Demonstrat eis provideri, dum Nicopoli providetur, nec eos deserturum episcopum. Spem affert amplioris solaiii, seque ad eos vendurum. Clericis Coloniensibus consolatoria. Et quid ita pulchrum et spectatum apud Deum et homines, ut charitas perfecta, quam complen'entum totius esse legis “a sapiente didicimus magistro? Quapropter approbo vestri in pastorem amoris ardorem. Nam nec tenero filio boni patris privatio, nec Christi Ecclesiæ pastoris ac magistri secessus tolerabilis. Quare præclaræ ac bona voluntatis indicium in hac praestantissima erga episcopum vestrum animi affectione præbuistis. Sed tamen vestrum illud præclarum erga patrem spiritualem studium, si modo et ratione contineatur, laudandum est; sin autem 350 limites transcendat, non jam eadem approbatione dignum est. Praeclara ceconomia erga religiosissimum fratrem nostrum et comministrum Euphrorium ab bis, quibus Ecclesiæ commissæ sunt gubernanda, facta est, necessaria tempori, perutilis et Ecclesiæ ad quam translatus est, et vobis psis a quibus assumptus. Hane ne existimetis huaut ex cogitationibus susceptam homirum terrena sentientium; sed eos, quibus Ecclesiarum Dei sollicitudo incumbit, ex consuetudine et conjunctione quam habent cum Spiritu, id fecisse persuasum habete, atque hoc eorum inceptum animis vestris mandate, et operam date ut perficiatur. Suscipite igitur tranquille et cum gratiarum actione id quod factum est, habentes manam, Thess. IV, 11. 63 Rom. XIII, 10. • Alias CCXCII. Scripta anno 375. Τοῦ Χριστοῦ. lia tres vetustissimi codices, pro eo quod erat in editis τοῦ Κυρίου. Φυλάξητε. 11a sex mss. Editi διαφυλάξητε. Τοῖς ἐν Κολωνείᾳ. Coisl. primus et Med. non sine manifesto errore πρός Νικοπόλει κληρικούς παραμυθητική, Ad clericos Nicopolitanos consolatoria. Deest παραμυθητική in duobus Regiis codicibus. Χριστοῦ. Νon male in codice insignis Ecclesiae Parisiensis χρηστού, boni pastoris secessus. Απόδειξιν. Editi addunt ἡμῖν. Sed melius ea vox abesse visa est a codicibus vetustissimis Med. et Coisl. primo. Paulo post iden Coisl. ἀγάπῃ ; παρέχεσθε. Τοὺς ὄρους. la Coisl. primus et Med. Deest hæc epistola in Harlano codice. Editi τοῦ ὅρου. Μετετέθη. Ita mss. summo consensu. Editio Paris. μετέθη. Paulo post satis commode Coisl. Τοῖς ἐν Κολωνεία κληρικοῖς παραμυθητική. Καὶ τί οὕτω καλὸν καὶ εὐδόκιμον παρὰ Θεῷ καὶ άνθρώποις, ὡς ἀγάπη τελεία, ἣν πλήρωμα παντὸς εἶναι νόμου παρὰ τοῦ σοφοῦ δεδιδαγμεθα διδασκάλου; Ὥστε ἀποδέχομαι ὑμῶν τὸ διάπυρον τῆς περὶ τὸν ποιμένα ὑμῶν διαθέσεως. Οὔτε γὰρ παιδί φιλοπάτορι πατρὸς ἀγαθοῦ στέρησις ἀνεκτή, οὔτε Ἐκκλησίᾳ Χριστοῦ ποιμένος καὶ διδασκάλου ἀναχώρησις φορητή. Ωστε καλῆς καὶ ἀγαθῆς προαιρέσεως ἀπό δειξιν ἐν τῇ ὑπερβαλλούσῃ περὶ τὸν ἐπίσκοπον ὑμῶν διαθέσει παρέχεσθε. ᾿Αλλὰ τὸ χρηστὸν ὑμῶν τοῦτο καὶ περὶ τὸν πνευματικὸν πατέρα ἐνδιάθετον, μέτρῳ καὶ λογισμῷ γινόμενον, ἀπόδεκτόν ἐστιν· έκβαῖνον δὲ τοὺς ὅρους οὐκ ἔτι τῆς αὐτῆς ἀπο δοχῆς ἄξιον γίνεται. Οἰκονομία καλὴ περὶ τὸν θεοφι λέστατον ἀδελφὸν ὑμῶν τὸν συλλειτουργὸν Εὐφρόνιον παρὰ τῶν οἰκονομεῖν τὰς Ἐκκλησίας πεπιστευμέν νων γεγένηται, ἀναγκαία τῷ καιρῷ, λυσιτελής καὶ τῇ Ἐκκλησίᾳ πρὸς ἢν μετετέθη καὶ ὑμῖν αὐτοῖς ἀφ᾽ ὧν ἐλήφθη. Ταύτην μὴ ἀνθρωπίνην νομίσητε, μηδὲ ἐκ λογισμῶν κεκινῆσθαι τὰ γήινα φρονούντων ἀνθρώπων· ἀλλὰ τῇ συνηθείᾳ τοῦ Πνεύματος τοὺς τὴν μέριμναν ανηρτημένους τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ τοῦτο ποιῆσαι πέπεισθε, καὶ ἐμβάλλεσθε τῇ διανοίᾳ τὴν ὁρμὴν ταύτην, καὶ σπουδάσατε αὐτὴν τελειῶσαι. Δέξασθε οὖν ἡσυχῆ καὶ μετ' εὐχαριστίας τὸ γενόμενον, ἐκεῖνο πεπεισμέ νοι, ὅτι οἱ μὴ δεχόμενοι παρὰ τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ primus et Med. τῇ συνηθεία τοῦ Πνεύματος, επ consuetudine Spiritus, id est, ex societate et conjunctione, quam habent cum sançto Spiritu. In hanc sententiam Tatianus, orat. adversus Gracos: Γέγονε μὲν οὖν συνδίαιτον ἀρχῆθεν τὸ Πνεῦμα τῇ ψυχῇ, erat quidem ab initio Spiritus convictor anima. Legebatur in editis τῇ συνεργίᾳ τοῦ Πνεύματος, ope Spiritus. Quæ quidem scriptura facilis et plana est. Sed quo płanior et facilior, eo minus proclive fuit eam immutare, præsertim antiquioribus librariis, qui non tantum sibi licentiæ sumebant, quantum recentiores. Alteram autem, quam in contextum recepimus, cum obscura nonnullis videri potuerit, non miror immutatam fuisse. Ανηρτημένους. Reg. secundus et Coisl. secundus ἀνῃρημένους. Mor Coisl. primus et Med. ἐμβάλεσθε. 'Ησυχ. Ιta sex mss. Editi ἡσύχως. Ibidem Coisl. primus et tres alii τὸ γινόμενον.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXVII. constitutas non admittunt, Dei ordinationi resistere. Cavete litigetis cum vestra matre Ecclesia Nicopolitana; nec animum in eos, qui vestrarum animarum curam suscepere, exasperate. Dum enim res Nicopolitanæ consistent, vestra etiam pars simul servabitur; sed si illam aliqua tempestas attigerit, etiamsi adsint vobis custodes innumeri, pars quoque una cum capite absumetur. Quemadmodum igitur qui ad fluvios habitant, si quos procul videant valida præsidia aquis objicere, intelligunt securitati suæ provideri, dum incursus aquarum repelluntur; ita etiam qui nunc pondus sollicitudinis Ecclesiarum sustinent, in aliorum custodia securitati vestræ provident, tutiΘεοῦ τὰ ταῖς Ἐκκλησίαις διατυπούμενα τῇ τοῦ Θεοῦ pro certo, eos qui res in Ecclesiis a Dei electis διαταγῇ ἀνθίστανται. Μὴ δικαιολογεῖσθε πρὸς τὴν μητέρα ὑμῶν τὴν ἐν Νικοπόλει Ἐκκλησίαν. Μὴ τρα χύνεσθε πρὸς τοὺς τῶν ψυχῶν ὑμῶν ἀναδεδεγμένους την μέριμναν. Ἐν γὰρ τῷ τὰ τῆς Νικοπό λεως συνεστάναι πράγματα καὶ τὸ καθ' ὑμᾶς μέρος συνδιασωθήσεται ἐὰν δὲ ἐκείνης άψηταί τις σάλος, καν μυρίους ἔχητε τους φυλάσσοντας ὑμᾶς, συμπαραναλωθήσεται τῷ κεφαλαίῳ καὶ τὸ μέρος. Ὡς οὖν οἱ τοῖς ποταμοῖς παροικοῦντες, ἐπειδὰν ἴδωσι τινας πόρρωθεν οχυρώματα καταβαλλομέ νους τοῖς ῥεύμασιν, ἴσασιν, ὅτι αὐτοῖς προδιοςκοῦνται τὴν ἀσφάλειαν, τὰς ἐπιδρομὰς τῶν ρευμάτων ἀποκρουόμενοι· οὕτω καὶ οἱ νῦν τὸ βάρος τῆς φρονείδος τῶν Ἐκκλησιῶν ἀναδεξάμενοι ἐν τῇ τῶν ἄλλων φυλακῇ τὴν καθ' ὑμᾶς ἄδειαν διοικοῦνται· que eritis ab omni tumultu, aliis belli impetum καὶ ἐν σκέπῃ γενήσεσθε πάσης ταραχῆς, ἑτέρων ὑποδεχομένων τοῦ πολέμου τὰς προσβολάς. Πρὸς δὲ κἀκεῖνο ἐνθυμεῖσθαι ὑμᾶς προσῆκεν, ὅτι οὐχ ὑμᾶς ἀπέβαλεν, ἀλλ᾽ ἑτέρους προσέλαβεν. Οὐ δήπου γὰρ βάσκανοί τινές ἐσμεν ἡμεῖς, ὥστε τὸν δυνάμε νον καὶ ἄλλοις τῶν ἑαυτοῦ χαρισμάτων μεταδιδόναι ἀναγκάζειν ὑμῖν ἐναποκλείειν τὴν χάριν, καὶ τὸ καθ' ὑμᾶς μόνῳ χωρίῳ στενοχωρεῖν. Οὔτε γὰρ ὁ πηγὴν περιφράσσων, καὶ ὕδατος ἐξοδον λυμαινόμενος, οὔτε ὁ διδασκαλίαν διαρκή κωλύων ἐπὶ πλεῖον χωρεῖν ἔξω τοῦ πάθους τῆς βασκανίας ἐστίν. Εχέτω τοίνυν καὶ τὴν Νικοπόλεως μέριμναν, καὶ τὸ ὑμέτετον προσθήκη ἔστω τῶν ἐκεῖ φροντισμάτων. Τῷ μὲν γὰρ ἀνδρὶ πλείων προσῆλθεν ὁ κόπος, ὑμῶν δὲ οὐδὲν ἐλαττοῦται ἡ ἐπιμέλεια. Ἐκεῖνο δέ με πάνυ ἐλύπησε, καὶ ἔξω ἐφάνη τοῦ μέτρου, τὸ εἰρῆσθαι, ὅτι, ἀποτυχόντες τῶν ἐπιζητουμένων, τὰ δικαστή για καταληψόμεθα, καὶ ἐπιστήσομεν ἀνθρώπους τοῖς πράγμασιν, οἷς ἡ καταστροφὴ τῶν Ἐκκλησιῶν εὐχῆς ἐστι τὸ κεφάλαιον. Μή ποτε οὖν ἄφρονι θυ μῷ φερόμενοι τινες παραπείσωσιν ὑμᾶς φθέγξαΑναδεδεγμένους. Coisl. primus ἀναδεδειγμένους. Paulo post Medicæus codex εστάναι πράγματα. Συνδιασωθήσεται. Coisl. priunus συνδιασώ ζεται. Infra Vat., Reg. secundus, Coisl. secundus, Paris. et ad marginem Clarom. τῷ κεφαλαίῳ καὶ τὸ ὑμέτερον. Ὡς οὖν. Καταβαλλομένους. Med. codex προκαταβαλλομένους. Τῶν ἐκκλησιῶν. Ita Coisl. uterque, Med., Reg. secundus et Paris. Editi τῶν ἐκκλησιαστικῶν. Πρὸς δὲ κἀκεῖνο, etc. Dubitarunt eruditi viri, utrum Euphronius, relicta Coloniensi Ecclesia, ad Nicopolitanam translatus fuerit, an ulramque simul regendam susceperit. Utrumvis factum fuerit, cum ad summam Ecclesiæ utilitatem necessario tempore factum sit, maxima laude dignum videri, et Spiritui sancto attribui debet. Sed perspicere mihi videor, ita rem constitutam fuisse ut alius Coloniæ, præter Euphronium, episcopus non daretur. Promittit enimn Coloniensibus Basilius, eos et communem cum aliis provinciæ Ecclesiis utilitatem percepturos, et Euphronium ab illis proprie regendis non discessurum. In aliorum custodia, inquit, securitati vestræ provident, tutique eritis ab omni tumultu, aliis belli impetum sustinentibus. Hæc communia Coloniensibus erant futura cum aliis provinciæ Ecclesiis. Ouid autem Colosustinentibus. Ad hæc illud etiam vobis considerandum est, non vos ab eo repudiatos, sed alios assumptos. Non enim invidi quidam sumus, ut qui sua dona etiam cum aliis communicare possit, eum cogamus gratiam inter vos concludere. et solis loci vestri finibus coerceamus. Nam nec qui fontem circumsepit, et aquarum exitum labefactat, nec qui doctrinam uberem prohibet latius fuere, extra invidiæ crimen est. Suscipiat itaque et Nicopolis curam, et ad futuras illic sollicitudines vestri cura accedat. Illi enim plus accessit 351 laboris, sed de vestri cura nihil decessit. Hoc autem mihi et maxime doluit, et modum mibi visum est excedere, quod videlicet dixistis: volorum compotes si non sumus, ad judicum tribunalia abibimus, ac res hominibus committemus, quibus Ecclesiarum eversio caput est votorum. Cavete igitur ne qui unquam insano furore acti vobis persuadeant, ut quidquam apud publica subsellia proferatis, atque inde aliqua accidat eversio, cujus pondus in eorum capita, qui causam præbue niensibus proprie servaretur, indicant quæ sequun tur: Ad hæc illud etiam vobis considerandum est, non vos ab eo repudialos, sed alios assumptos... Suscipiat itaque et Nicopolis curam, et ad futuras illic sollicitudines vestri cura accedat, etc. Similia leguntur in epistola sequenti, in qua Basilius Colonienses magistratus rogat, ut boni vasis usum communem habere cum vicinis non recusent; ac Euphronium Coloniæ et Nicopolis communem patrem futurum pollicetur. Ridicula sane et absurda promissa, si Euphronium Colonia non cum Nicopoli, sed cum aliis Ecclesiis episcopalibus Nicopoli subjectis communem patrem erat habitura. Υμῖν. Ita mss. summo consensu, et paulo post τῷ καθ' ὑμᾶς. Editi ἡμῖν εἰ τῷ καθ᾿ ἡμᾶς. Paulo post λυμαινόμενος ἐπαινετός. Sed postrema vox multo melius deest in codicibus Med. et Coisl. primo. Ibidem Coisl. primus κωλύων μὴ ἐπὶ πλεῖον. Πλείων προσῆλθεν. Coisl. primus προῆλθεν. Med. πλεῖον προῆλθεν. Paulo post deest τὸ in quinque mss. ante εἰρῆσθαι, non tamen deest in Coisl. primo et Med. Επιστήσομεν. Coisl. primus ἐπειδείσομεν. Vat., Paris., Coisl. secundus et Reg. secundus έπισείσομεν. Φερόμενοι. Coisl. primus περιφερόμενοι. Paulo post deest in codem codice et in Medicao

rint, convertatur. Sed recipite et consilium no- σθαί τι εἰς τὸ δημόσιον, καὶ γένηται μέν τις ἐνstrum, quod vobis in paternis visceribus damus, et religiosissimorum episcoporum dispensationem, quæ secundum Dei voluntatem facta est. Quin et exspectate nos, qui ubi advenerimus, si nobis Dominus faverit, quæcunque vestrain pietatem per epistolam commonere non licuit, ea coram suggeremus, et ipsa re et opere, quantum in nobis erit, vos solari conabimur. τεῦθεν καταστροφή περιτραπῇ δὲ τῶν γινομέν νων τὸ βάρος ταῖς κεφαλαῖς τῶν τὴν αἰτίαν παρα σχομένων. ᾿Αλλὰ δέξασθε καὶ τὴν ἡμετέραν συμβου λὴν ἐν πατρικοῖς ὑμῖν σπλάγχνοις προσαγομένην, καὶ τὴν τῶν θεοφιλεστάτων ἐπισκόπων οἰκονομίαν, κατά βούλησιν Θεοῦ γενομένην Καὶ ἀναμείνατε καὶ ἡμᾶς, οι παραγενόμενοι, ἐὰν ὁ Κύριος ἡμῖν συνα εργήσῃ, ὅσα οὐκ ἐνεχώρει διὰ τῆς ἐπιστολῆς παρακαλέσαι τὴν εὐλάβειαν ὑμῶν, δι' ἑαυτῶν παραινέσομεν, καὶ τὴν ἐνδεχομένην παραμυθίαν δι' αὐτῶν τῶν ἔργων ἐπαγαγεῖν ὑμῖν πειρασόμεθα. EPISTOLA CCXXVIII“. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΚΗ Laudat Coloniæ magistratus, quod res ecclesiasticas non negligant: mærentes discessu episcopi sui hortatur, ut matri Nicopoli communem parentem cedant, qui eos regere non desinet, ac temporum difficultate considerata, episcopis ignoscant, qui hoc consilium necessitate adducti ceperunt. Promittit majus solatium eorum quæ facta fuerant, si Dominus dederit, ut ad eos venial. Coloniæ magistratibus. Accepi litteras dignitatis vestræ, et gratias egi Deo sanctissimo, quod rerum publicarum curis occupati, ecclesiasticas haud parvi penditis; sed de iis unusquisque velut de proprio negotio et ex quo vita sua pendeat, ita solliciti fuistis mihique scripsistis merentes discessu religiosissimi episcopi vestri Euphronii: quem non abstulit vobis Nicopolis, sed si ex jure ageret, suum proprium recepisse se diceret; sed liberalius agens, vocem edet teneræ matri decoram, se communem vobiscum patrem babiturau, qui ex parte utrisque de sua communicabit gratia: neque illos quidquam pati sinet ab adversariorum incursibus, neque vos consueta sollicitudine privabit. Igitur et temporis difficultatem considerantes, et œconomiæ necessitatem prudenter intelligentes, episcopis ignoscite, qui hanc viam ad constituendum Domini nostri Jesu Christi Ecclesiarum ordinem inierunt; vobis autem ipsi ea suggerite, quæ viris et perfecta propria inteligentia præditis, et amantium consilia ad usus suos adjungere scientibus congruant. Vos enim verisimile est inulta eorum quæ commoventur ignorare, eo quod sitis in extrema Armenia constituti: nos vero qui mediis in rebus versamur, et quorum aures undique unoquoque die rumore eversarum ecclesiarum percutiuntur, valde anxii sumus, ne forte communis 352 hostis diuturnæ vitæ vestræ tranquillitati invideus, in vestris quo que locis sua ipsius zizania serere possit, cedat. que et Armeniorum regio in escam adversariis. Sed nunc quidem tranquilli et quieti sitis, veluti boni vasis usum communem habere cum vicinis vestris non recusantes. Paulo post autem, si Πολιτευομένοις Κολωνείας. Έδεξαμην τα γράμματα τῆς κοσμιότητος ὑμῶν, καὶ εὐχαρίστησα τῷ παναγίω Θεῷ, ὅτι, ἄσχολοι ὄντες περὶ τὴν μέριμναν τῶν δημοσίων, οὐκ ἐν παρἔργῳ τίθεσθε τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν· ἀλλ᾽ ἕκαστος, ὡς ὑπὲρ ἰδίου πράγματος καὶ συνέχοντος αὐτοῦ τὴν ζωήν, οὕτως ἐμερίμνησε, καὶ ἐπεστείλατε ἡμῖν ἀνιώμενοι ἐπὶ τῷ χωρισμῷ τοῦ θεοφιλεστάτου ἐπισκόπου ὑμῶν Εὐφρονίου· ὃν οὐκ ἀφείλετο ὑμῶν ἡ Νικόπολις, ἀλλὰ δικαιολογουμένη μὲν εἴποι ἄν, ὅτι τὸν οἰκεῖον ἀπέλαβε· θεραπευομένη δὲ φθέγξεται ὑμῖν φωνὴν μητρὶ φιλοστόργῳ πρέπουσαν, ὅτι κοινὸν ἕξει πρὸς ὑμᾶς τὸν πατέρα, ὃς ἐν μέρει ἑκατέροις τῆς ἑαυτοῦ μεταδώσει χάριτος, οὔτε ἐκείνους ἐάσει τι παθεῖν ἐκ τῆς τῶν ἐναντίων επιδρομῆς, καὶ ὑμᾶς τῆς συνήθους κηδεμονίας οὐκ ἀποστερήσει. Τοῦ τε οὖν καιροῦ τὴν χαλεπότητα λογισάμενοι, καὶ τὸ τῆς οἰκονομίας ἀναγκαῖον σώφρονι γνώμη καταμαθόντες, σύγγνωτε μὲν τοῖς ἐπισκόποις ἐπὶ ταύτην ἐλθοῦσι τὴν ὁδὸν τῆς καταστάσεως τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· παραινέσατε δὲ ἑαυτοῖς, ὁ πρέπει ἀνδράσι τέλειον μὲν τὸν οἰκεῖον νοῦν κεκτημένοις, εἰδόσι δὲ καὶ τὰς παρὰ τῶν ἀγα πώντων ὑποθήκας προσίεσθαι. Ὑμᾶς μὲν γὰρ εἰκὸς πολλὰ τῶν κινουμένων ἀγνοεῖν, διὰ τὸ ἐν ἐσχατιά τῆς ᾿Αρμενίας τετάχθαι· ἡμεῖς δὲ οἱ μέσοις ἐμβεβηκότες τοῖς πράγμασι, καὶ πανταχόθεν ἐφ' ἑκάστης ἡμέρας τὰς ἀκοὰς βαλλόμενοι. τῶν καταστρεφο μένων ἐκκλησιῶν ἐν πολλῷ ἀγῶν ἐσμεν, μήποτε δ κοινὸς ἐχθρὸς, τῇ μακρᾷ εἰρήνῃ τοῦ βίου ὑμῶν βασκήνας, ἐπισπεῖραι δυνηθῇ τὰ ἑαυτοῦ ζιζάνια καὶ τοῖς καθ᾽ ὑμᾶς τόποις, καὶ γένηται καὶ τὸ τῶν Αρμενίων μέρος κατάβρωμα τῶν ὑπεναντίων. ᾿Αλλὰ νῦν μὲν ἡσυχάσατε, ὥσπερ σκεύους ἀγαθοῦ χρῆσιν περὶ τούτων, quod in editis legebatur post φθέγ- νοις. ξασθαι. • Alias CCXC. Scripta anno 375. 'Εντεῦθεν. Tres niss. recentiores ἐνταῦθα. Γενομένην. Coisl. uterque et Reg. secundus γινομένην. Infra Coisl. primus έγχωρεῖ. Ως υπέρ. lta omnes mss. Editi ὥσπερ. οὔτε ἐκείνους. Codex Medicus οὔτε ἐκεί Τὰς ἀκοὰς βαλλόμενοι. Tres codices recentiores ταῖς ἀκοαῖς βαλλόμενοι. του βίου ὑμῶν. Quatuor mss. τοῦ βίου ἡμῶν. Sed Coisl. primus et Med. cum editis con sentiunt. Nihil mutandum esse inde patet, quod longa illa pax non ad Basilium, qui in ipso incendio versabatur, sed ad Coloniam referenda sit.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXIX. κοινὴν ἔχειν πρὸς τοὺς γείτονας ὑμῶν καταδεξάμενοι· μικρὸν δὲ ὕστερον, ἂν δῷ ὁ Κύριος τὴν ἐπιδημίαν ἡμῶν, καὶ τελεωτέραν παραμυθίαν τῶν γενομένων ἐκδέξεσθε ἐὰν τοῦτο ὑμῖν ἀναγκαῖον καταφανή. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΚΘ'. Dominus dederit ut ad vos veniam, majus eliamn eorum quæ facta sunt solatium accipietis, si modo id vobis necessarium videbitur. EPISTOLA CCXXIX. Spiritus sancti consilio factum esse non dubitat, quod apud eos factum fuerat. Laudat Pomenii prudentiam et în režsla. um perficienda fortitudinem Hortatur ne Colonienses irritent: spem effert se ad eos venturum. Τοῖς κληρικοῖς Νικοπόλεως. Clericis Nicovolitanis. 4. you ve. an uno aut altero homine pio factum est, id nobis certo persuadet, rem consilio Spiritus deri. Etenim ubi nihil bumani ob oculos positum, neque studio proprii commodi ad agendum sancti feruntur, sed quod Deo gratum est. sibi proponunt; liquet Dominum esse, qui eorum corda dirigit. Cum autem spirituales viri consi1. Καὶ παρ' ἑνὸς εὐλαβοῦς καὶ δευτέρου γενόμε τον ἔργον πληροφορεῖ ἡμᾶς τῇ συμβουλίᾳ τοῦ Πνεύ ματος γίγνεσθαι. "Οταν γὰρ μηδὲν ᾗ ἀνθρώπινον πρὸ ὀφθαλμῶν κείμενον, μηδὲ σκοπῷ οἰκείας ἀπο λαύσεως πρὸς τὰς ἐνεργείας ὁρμῶσιν οἱ ὅσιοι ἀλλ' ὅ τι εὐάρεστον τῷ Θεῷ προθέμενοι, δῆλον, ὅτι Κύριος ἐστιν ὁ τάς καρδίας αὐτῶν κατευθύνων. Οπου δὲ ἄνδρες πνευματικοὶ τῶν βουλευμάτων • liorum auctores sunt, eosque sequitur plebs Dom κατάρχουσιν, ἔπεται δὲ τούτοις λαὸς Κυρίου ἐν συμφωνίᾳ τῆς γνώμης, τίς ἀμφιβαλεῖ μὴ οὐχὶ τῇ κοι νωνίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ τὸ αἷμα αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν Ἐκκλησιῶν ἐκχέαντος την βουλὴν γεγενῆσθαι; Ὅθεν καὶ αὐτοὶ καλῶς εἰκάσατε τὸν θεοφιλέστατον ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ συλλειτουργὸν Ποιμένιον κατὰ Θεὸν κεκινῆσθαι, ὃς καὶ ἐπέστη ὑμῖν ἐν καιρῷ, καὶ ἦλθεν ἐπὶ τὸν τρόπον τοῦτον τῆς παραμυθίας. Οἱ ἐγὼ οὐχὶ τὴν εὕρεσιν μόνον τοῦ συμφέροντος ἐπαινῶ, ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς γνώμης γεν ναῖον θαυμάζω, ὅτι, μὴ εἰς ὑπερθέσεις ἀγαγὼν τὸ πράγμα, ἐξέλυσε μὲν τὴν σπουδὴν τῶν ἐπιζητούν των, ἔδωκε δὲ καιρὸν φυλακῆς τοῖς ἀντιποιουμένοις, insidiatorum insidias exsuscitaverit, sed confestim ἐπήγειρε δὲ τὰς ἐπιβουλὰς τῶν ἐφεδρευόντων, ἀλλ᾽ εὐθὺς τῷ καλῷ βουλεύματι τὸ τέλος ἐπήγαγεν. Ον πανέστιον φυλάξειεν ὁ Κύριος τῇ ἑαυτοῦ χάριτι ὥστε τὴν Ἐκκλησίαν ὁμοίαν ἑαυτῇ διαμεῖναι ἐν τῇ ὁμοτίμῳ τοῦ προλαβόντος διαδοχῇ, καὶ μὴ δοῦναι χώραν τῷ πονηρῷ, ὅς νῦν, εἴπερ ποτέ, τῇ καταστάσει τῶν Ἐκκλησιῶν δυσχεραίνει. 2. Τοὺς δὲ ἐν Κολωνείᾳ ἀδελφοὺς πολλὰ μὲν καὶ ἡμεῖς παρεκαλέσαμεν διὰ γραμμάτων· καὶ ὑμεῖς δὲ ἀποδέχεσθαι αὐτῶν ὀφείλετε την διάθεσιν μᾶλλον ἢ παροξύνειν αὐτούς, ὡς διὰ σμικρότητα παραφθέν τας, μηδὲ τῇ καταφρονήσει προάγειν αὐτοὺς εἰς φι λονεικίαν. Διότι πεφύκασι πως οι φιλονεικούντες ἀβουλότεροι γίνεσθαι, καὶ πολλὰ τῶν ἰδίων κακῶς διατίθεσθαι ὑπὲρ τοῦ λυπῆσαι τοὺς ἐναντιουμένους. Ο δεὶς δὲ οὕτω μικρὸς ὡς μὴ δύνασθαι νῦν κακῶν μεγά λων ἀφορμὴν παρασχεῖν τοῖς ἐθέλουσιν ἀφορμήν Καὶ τοῦτο οὐ στοχαζόμενοι λέγομεν, ἀλλὰ πείρα κακῶν οἰκείων δεδιδαγμένοι, ἃ παραγάγοι ὁ Θεὸς ταῖς ὑμετέμαις προσευχαῖς Συνεύξασθε δὲ καὶ ἡμῖν τὴν εὐ a Των γενομένων. Hæc addidimus ex mss. quinque. Coisl. primus ibidem δέξεσθε. Quatuor alii ἐκδέξασθε. Medicus δέξασθε. Sulatii auten nomine his in locis intelligitur remedium quoddam et temperamentum, ut in difficilibus et molestis rebus. Vide Notas ad epist. 126. Οι ὅσιοι. Ita mss. omnes, uno Bigoliano excepto, qui ad marginem habet οἱ ὅσιοι, et in textu, ut editi οἱ ἅγιοι. Ibidem Paris, Bigot. et Vat. ἀλλ᾽ ἢ τοῦ εὐαρεστεύειν. Duo alii ἀλλ᾽ ἢ τὸ εὐ mini concordi sententia, quis dubitabit, quin communicatione Domini nostri Jesu Christi, qui suum sanguinem pro Ecclesiis eludit, consilium captum sit? Unde et ipsi recte existimastis religiosissimunı fratrem nostrum et comministrunt Pœmenium divinitus fuisse permotum: qui et adfuit vobis opportune, et hanc consolandi rationem invenit. Quem quidem ego non solum ob rem utilem excogitatam laudo, sed animi etiam fortitudinem admiror; quod nequaquam dilationibus rem protrahens, debilitaverit efflagitantium studium, dederitque tempus adversariis sibi providendi, ac præclarum consilium ad exitum perduxerit. Quem quidem cum omni familia custodial Dominus gratia sua, ut Ecclesia sui similis permaneat in successione non degenere ab antecessoris virtute, nec detur locus maligno, qui nunc, si unquam alias, ægre fert præclarum Ecclesiarum slatum. ' 2. Fratres autem qui in Colonia sunt, pluribus quidem et nos adhortati sumus per litteras: sed et vos debetis eorum studium probare magis, quam quasi ob tenuitatem contemplos irritare, aut contemptu ad contentionem provocare. Solent enim qui contendunt, inconsultius se gerere, et multis rebus suis male consulere, ut molestiam exhibeant adversariis. Nemno autem adeo parvus est, qui nunc non possit magnorum malorunı occasionem subministrare iis, qui occasionem quærunt. Neque id ex conjecturis dicimus, sed experientia propriorum malorum edocti, qu 353 Deus precibus vestris avertat. Simul autem αρεστεύειν. Consentit cum editis Coisl. primus. Ἐκχέαντος. lla miss. septem. Edit. ἐκχέονΠοιμένιον. Addidimus hoc nomen ex octo του mss. Πανέστιον. Male interpres Panestium. Χάριτι. Coisl. secundus, Reg. secundus et Biget. χρηστότητι. Προσευχαῖς. Coisl. primus et Med. εὐχαῖς. Alias CXCill. Scripta anno 375.

et nobis prosperum iter precenini, ut advenientes οδίαν ἵνα παραγενόμενοι ἐφησθῶμεν ὑμῖν vobiscum gaudeamus de præsenti pastore, nosque ἐπὶ τῷ παρόντι ποιμένι, καὶ συμπαρακληθῶμεν ἐπὶ mutuo de obitu communis patris nostri consolemur. τῇ ἀναχωρήσει τοῦ κοινοῦ πατρὸς ἡμῶν. EPISTOLA CCXXX*. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΑ'. Magistratus Nicopolis hortatur ut, cum impletum sit quod penes episcopos erat, jam ipsi confirment id quod ab episcopis constitutum est, et, eorum opera, ommium et in urbe et rure consensus in suscipiendo episcopo et repellendis externis tentationibus conspiret. Summum desiderium significat invisendæ Ecclesiæ Nicopolitana, quam recta doctrinæ metropolim vocat. Magistratibus Nicopolitanis. Ecclesiasticæ œconomiæ ab iis quidem fiunt, quibus Ecclesiarum commissa sunt gubernacula: sed a plebe confirmantur. Quare quod penes religiosissimos episcopos erat, impletum est: quod autem reliquum est, jam ad vos spectat, si velitis prompto anino complecti datum vobis episcopumn, et tentationes externas strenue repellere. Nihil enim adeo pudorem incutit sive potestatibus, sive reliquis, quicunque invident vestræ tranquillitati, ut concors in datum episcopum amor, et in resistendo firmitas. ld enim illos in desperationem conjicit nefarii omnis conatus, si viderint artificia sua neque a clero neque a plebe admitti. Quo crgo in bonum estis animo, date operam, ut codem civitas animetur; et tum populos, tum omnes rure degentes, ut par est, alloquimini; bona eorum proposita roborantes, adeo ut vera vestra in Deum charitas omnium fama celebretur. Utinam autem nos quoque digni babeamur, qui veniamus aliquando ad vos, et Ecclesiam pietatis altricem iuvisanus: quam ut rectæ doctrina metropolim veneramur, quod jamdudum a viris perquam venerandis, et Dei electis, atque amplectentibus cum qui secundum doctrinam est, adelem sermonem, gubernetur: quibus dignum esse eum, qui nunc designatus est, et vos judicastis, et nos consensimus. Tantum Dei gratia custodiamini, qui et prava inimicorum consilia dissolvat, et robur ac constantiam vestris animis ad ea, quæ præclare decreta sunt, tuenda inspiret. * Alias CXCIV. Scripla anno 375. Τὴν εὐοδίαν. Coisl. primus τὴν ὑγείαν. Cla roun. τὴν ὑγείαν καὶ τὴν εὐοδίαν. Ibidem Medicus Συνεύξασθε ἀεί μοι καὶ ὑμῖν. Ἐφησθῶμεν. Coisl. uterque, Med., Val., Reg. secundus et Bigot. ὁρμισθῶμεν, acquiescamus. Νικοπόλεως. Εditi et plures mss. recentiores addunt διὰ τὸν χειροτονηθέντα ἐπίσκοπον, ordinati causa episcopi. Sed hæc melius desunt in antiquioribus codicibus. Non enim ordinatus fuit episcopus Euphronius, qui dudum Coloniæ Ecclesiam regebat. Scribit autem ad magistratus Basilius, non solum quia plurimum poterant in temperandis populi animis, sed etiam quia eorum ad electionem confirmandam consensus requirebatur. Unde Colestinus papa in epist. 7: Nullus, inquit, invilis detur episcopus. Cleri, plebis et ordinis consensus, et desiderium requiratur. Gregorius Theologi pater in epist. 22, quam scripsit vacante sede Casariensi, Basilium presbyterum commendat clero, honoratis, et curialibus, ac toti populo. Ὥστε. Editi addunt καὶ νῦν. Sed hæc desunt in ouinibus mss. Ibidem Coisl. et Med. 3 μὲν ἦν ἐν τοῖς. Πολιτευομένοις Νικοπόλεως Αἱ περὶ τὰς Ἐκκλησίας οἰκονομίαι γίνονται μὲν παρὰ τῶν πεπιστευμένων τὴν προστασίαν αὐτῶν, βεβαιοῦνται δὲ παρὰ τῶν λαῶν. Ωστε ὁ μὲν ἦν ἐπὶ τοῖς θεοφιλεστάτοις ἐπισκόποις, πεπλήρωται· τὸ δὲ λειπόμενον ἤδη πρὸς ὑμᾶς βλέπει, ἐὰν κατ αξιώσητε εκθύμως περιέχεσθαι τοῦ δεδομένου ὑμῖν ἐπισκόπου, καὶ τὰς παρὰ τῶν ἔξωθεν πείρας ἰσχυ ρῶς ἀποκρούεσθαι. Οὐδὲν γὰρ οὕτω δυσωπεῖ οὔτε ἄρχοντας οὔτε τοὺς λοιποὺς, ὅσοι βασκαίνουσιν ὑμῶν τῇ εἰρηνικῇ καταστάσει, ὡς σύμφωνον περὶ τὴν τοῦ δεδομένου ἀγάπην, καὶ τὸ ἰσχυρὸν τῆς ἐνστάσεως Απόγνωσιν γὰρ ἐμποιεῖ αὐτοῖς πάσης ἐπιχειρήσεως πονηρᾶς, ἐὰν ἴδωσι μήτε κλῆρον μήτε λαὸν τὰς αὐτ τῶν ἐπινοίας παραδεχόμενον. Ην οὖν γνώμην ἔχετε περὶ τοῦ καλοῦ, ταύτην κοινὴν ποιήσασθε τῆς πό λεως· καὶ τοῖς δήμοις, καὶ πᾶσι τοῖς οἰκοῦσι τὴν χώραν διαλέχθητε επιῤῥώσοντες αὐτῶν τὰς καλὰς προαιρέσεις, ὥστε διαβρηθῆναι παρὰ πᾶσι τὸ γνήσιον ὑμῶν τῆς εἰς Θεὸν ἀγάπης. Ἐὰν δὲ καὶ αὐτοὶ καταξιωθῶμέν ποτε παραγενέσθαι καὶ ἐπισκέψασθαι τὴν Ἐκκλησίαν τὴν τροφὴν τῆς εὐσεβείας, ἣν ὡς μητρόπολιν τῆς ὀρθοδοξίας τιμῶμεν, διὰ τὸ ἐκ παν λαιοῦ ὑπὸ τιμιωτάτων ἀνδρῶν καὶ ἐκλεκτῶν τοῦ Θεοῦ οἰκονομεῖσθαι αὐτὴν ἀντεχομένων τοῦ κατὰ τὴν διδαχὴν πιστοῦ λόγου, ὧν ἄξιον εἶναι τὸν νῦν ἀναφανέντα καὶ ὑμεῖς ἐδοκιμάσατε, καὶ ἡμεῖς συν εθέμεθα. Μόνον φυλαχθείητε παρὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, παραλύοντος μὲν τὰ πονηρὰ βουλεύ ματα τῶν ἐχθρῶν, ἰσχὺν δὲ καὶ εὐτονίαν πρὸς φυλα κὴν τῶν καλῶς δεδογμένων ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν ἐμ ποιοῦντος. Εκθύμως. Ita septem mss. Editi εὐθύς. Ενστάσεως, etc. Ita mss. Εdui ἀναστάσεως. Εμποιεῖ γοῦν ἀπόγνωσιν. Επιῤῥώσοντες. Ita Med., Coisl. primus et et Paris. Editi επιβρώσαντες. Ἐὰν δέ, etc. Ita septem mss. Editi Είθε δὲ καταξιωθείημεν, quod eodem redit. Sed videntur typographi nimio grammaticæ studio contextum immutasse. Τιμιωτάτων. Coisl. prinus et Med. τιμίων. Τον νῦν. Posterior vocula addita ex octo mss. Φυλαχθείητε. Coisl. primus et Med. φυλα χθείη, custodiatur. Quæ quidem scriptura eo magis arridet, quod idem Basilius de Euphronio dicit in epistola præcedenti. Sed tamen nihil immutandum duxi, quia quæ sequuntur, non ad Pamenium, sed ad Nicopolitanos referuntur. Παραλύοντος. Regius uterque, Coisl. se cundus, Val., Paris. et Bigot. aller παραλύοντες, et paulo post έμποιοῦντες. Ibidem Coisl. priuus et alii nonnulli ψυχαῖς ἡμῶν.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXXI. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΛΑ΄. 354 EPISTOLA CCXXXI. Basilius Amphilochio commendat Elpidium, nunțiat de fratris fuga, de insidiis inimicorum suorum, et de Doarorume Ecclesia perturbatione. Hortatur ut se invisal, promittit se brevi missurum opus de Spiritu sancto, quod erut absolutum. Αμφιλοχίῳ, ἐπισκόπῳ Ικονίου. Amphilochio, Iconii episcopo. Ολίγας εὑρίσκω τοῦ γράφειν πρὸς τὴν θεοσέβειάν σου τὰς ἀφορμάς, καὶ λυπεῖ μὲ τοῦτο οὐ σμικρῶς. Ομοιον γὰρ, ὥσπερ ἂν εἰ καὶ ἐξὸν πολλάκις ὁρᾷν σε καὶ ἀπολαύειν σου, ὀλιγάκις ἐποίουν τοῦτο. Αλλ' οὐκ ἔξεστί μοι γράφειν δι' ἀπορίαν τῶν ἐντεῦθεν πρὸς ὑμᾶς ἀφικνουμένων· ἐπεὶ οὐδὲν ἐκώλυεν, οἷονεὶ ἐφημερίδα τοῦ ἐμοῦ βίου τὰ γράμματα εἶναι, τὰ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν συμπίπτοντα διαγγέλλειν σου τῇ ἀγάπῃ. Εμοί τε γὰρ κουφισμὴν φέρει τὸ ἀνακοινοῦσθαί σοι τὰ καθ᾿ ἡμᾶς, σέ τε οἶδα οὐδὲν οὕτω μεριμνώντα, ὡς τὰ ἡμέτερα. ᾿Αλλὰ νῦν Ἐλπίδιος, πρὸς τὸν ἑαυτοῦ δεσπότην ἐπειγόμενος, τοῦ ἀποδύσασθαι τὰς διαβολὰς τὰς ψευδῶς αὐτῷ παρά τινων ἐχθρῶν κατασκευασθείσας, ᾔτησεν ἡμᾶς τὴν ἐπιστολήν. Δι' οὗ καὶ προσφθεγγόμεθά σου τὴν εὐλάβειαν, καὶ συνιστῶμέν σοι τὸν ἄνδρα διά τε τὸ δίκαιον ἄξιον ὄντα τῆς παρὰ σοῦ προστασίας, καὶ δι' ἡμᾶς· οἱ εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο ἔχομεν αὐτῷ μαρτυρεῖν, ἀλλ᾽ ὅτι περὶ πολλοῦ ἐποιήσατο γραμμάτων ἡμετέ ρων γενέσθαι διάκονος, τοῦτόν τε ἔχε ἐν τοῖς οἰκείοις, καὶ ἡμῶν μέμνησο, καὶ ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας εὔχου. Γίνωσκε δὲ, ὅτι ὁ μὲν θεοφιλέστατος ἀδελφὸς ἡμῶν ὑπερόριός ἐστι, τὰς οχλήσεις μὴ φέρων τῶν ἀναι σχύντων. Δόαρα δὲ χειμάζεται, τοῦ κήτους τοῦ που λυσάρκου τὰ ἐκεῖ συνταράσσοντος. Ἡμῖν δὲ οἱ ἐχθροὶ τὰς ἐπιβουλὰς ἐπὶ τοῦ στρατοπέδου τυρεύουσιν, ὡς ὁ τῶν εἰδότων λόγος· ἡ δὲ χεὶρ τοῦ Κυρίου τέως ἐστὶ μεθ' ἡμῶν. Μόνον εὔχου μὴ ἐγκαταλειφθῆναι ἡμᾶς εἰς τέλος. Καὶ γὰρ καὶ ὁ ἀδελφὸς διάγει ἄνε τος· καὶ Δόαρᾳ τὸν παλαιὸν ἀπέλαβε μουλίωνα· πλέον δὲ ἔχει οὐδέν· καὶ τὰς βουλὰς τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν διασκεδάσει Κύριος. Πάντων μέντοι καὶ τῶν παρόντων καὶ τῶν προσδοκωμένων λυπηρών λύσις ἡμῖν τὸ σὲ θεάσασθαι. Ὥστε, ἐὰν γένηταί σοί ποτε δυνατόν, ἕως ἔτι ἐσμὲν ὑπὲρ γῆς, καταξίωσον ἡμᾶς ἰδεῖν. Τὸ περὶ τοῦ Πνεύματος βιβλίον γέγραπται μὲν ἡμῖν καὶ ἐξείργασται, ὡς αὐτὸς οἶδας· ἀποστεῖλαι δὲ ἐν χάρτῃ γεγραμμένον εκώλυσαν με οἱ μετ᾿ ἐμοῦ ἀδελφοί, εἰπόντες παρὰ τῆς εὐγενείας σου ἐντολὰς ἔχειν ἐν σωματίῳ γράψαι. "Ιν' οὖν μή τι δόξωμεν ὑπεναντίον ποιεῖν τῷ προστάγματί σου, ἐπέσχομεν νῦν, ἀποστελοῦμεν δὲ μικρὸν ὕστερον, μόνον ἐάν τινος ἐπιτηδείου τοῦ διακομίζοντος ἐπιτύχωμεν. Ἐρῥωμένος καὶ εύθυμος ευχόμενος τῷ Κυρίῳ ὑπὲρ Dei Ecclesia, per sancti benignitatem ἡμῶν χαρισθείης μοι καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ τῇ τοῦ ἁγίου φιλανθρωπία. Paucas invenio scribendi pietati tuæ occasiones, idque me angit non leviter. Perinde enim est, ac si videre te sape cum possem, teque frui, raro hoc facerem. Sed scribere mihi non licet, en quod desint, qui hinc ad vos proficiscantur; siquidem nihil impediret, quominus veluti quædam vitæ meæ ephemeris essent litteræ, quæ quotidie contingunt nuntiantes dilectioni tuæ. Nam et mihi solatium affert de rebus meis tecum communicare: teque novi nihil magis curantem, quam res meas. Nunc autem Elpidius ad suumr herum festinans, ut propulset calumnias sibi ab inimicis nonnullis structas, petiit a me epistolam. Per quem et tuam saluto pietatem ac tibi hominem commendo, cum suo jure patrocinio tuo dignum, tum nostra causa: cui etiamsi nullum aliud testimonium dare possemus, at profecto quia permagni fecit, ut meas ad te litteras perferret, hunc inter familiares recense, ineique sis meinor, et pro Ecclesia precare. Notum autem tibi sit religiosissimum fratrem meum exsulare, cum molestias sibi ab hominibus impudentibus exbibitas haud ferret. Doara autem valde exagitantur, ceto obeso res hujus loci perturbante. Nobis autem inimici insidias in aula struunt, ut rerum gnari referunt: manus autem Domini hactenus nobiscum est. Tantum precare, ut ne perpetuo deseramur. Nam et frater tranquillo est animno; et Doara antiquum receperunt mulionem; nihil autem habent amplius: ac consilia inimicorum nostrorum dissipabit Dominus. Porro omnium et præsentium et impendentium molestiarum solutio in eo posita, ut te videam. Quare siquando tibi licuerit, dum adhuc in terra versamur, ne graveris nos invisere. De Spiritu liber scriptus quidem a nobis est et absolutus, ut ipse nosti. Quominus autem mitterem in charta descriptum, probibuere qui mecum sunt fratres, cum se a te mandata habere dicerent, ut in membranis describant. Ne quid igitur contra præceplum tuum facere videamur, nunc procrastinavimus, sed paulo post millemus, si quem idoneum ad perferendum nanciscamur. Valens lætusque et pro me apud Dominum deprecator doneris mihi et Διαγγέλλειν. Vel legendum διαγγέλλοντα, ut secunda manu scriptum invenitur in codice insignis Ecclesiæ Parisiensis; vel verbum elvai delendum. Idem codex habuit prima manu διαγγέλλων, itidem ut Clarom. et Bigol. alter. Οἱ εἰ καί. Ita septem mss. Editi εἰ καί. Sed ut plena sit hujus loci emendatio, legendum έχοι μεν, ut in interpretando expressimus. Hunc enim hoininem Basilius Amphilochii patrocinio dignum esse asseverat; nedum et nullum testimonium tribuere possit; ut omittam ejusmodi commendaticnem longe a Basilii urbanitate distare. Διασκεδάσει. Duo nis. διασκεδάσοι. Πνεύματος. Editi addunt ἁγίου. Sed ea vos nullo in codice mss. reperta. Εὐχόμενος. Regius uterque, Bigot. alter et Coisl. secundus ὑπερευχόμενος. Alias CCCXCV. Scripta anno 375.

355 EPISTOLA CCXXXII' ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΑΒ. Perurbane gratias agit Basilius Amphilochio ob missa ad Natale Domini munuscula. Nuntiat de fratris fuga; hortatur ut se invisal; mittit in commentario responsa Amphilochii quæstionibus. Amphilochio, Iconii episcopo. Quicunque dies litteras habeat tuæ pietatis, fe stus mihi dies est, et festorum dierum maximus. Cum autem accedunt etiam festi symbola, quid aliud appellare oportet, nisi festum festorum, quemadmodum lex vetus Sabbata Sabbatorum solebat appellare? Deo igitur gratias ago, ex quo didici ie et corpore valere, et Ecclesia in pace consti - tuta salutiferæ dispensationis commemorationem peregisse. Nos autem turbarunt quidam tumultus; aec sine summo dolore fuimus, eo quod religiosissimus frater noster fugatus sit. Sed pro ipso precare, ut det illi Deus aliquando Ecclesiam suam videre a morsuum hæreticorum vulneribus curatam. Nos autem etiam atque etiam velis invisere, dum adhuc in terra versamur. Fac rem tibi quidem consentaneam, a me autein maximis votis expetendam. Mirari autem licet ipsam etiam eulogiarum sententiam: quippe quia per ænigmata validamn mibi precatus es senectutem. Ostendisti enim te per lampenas ad labores nocturnos excitare: per bellaria vero integram partium omnium valetudinem spondere. Non enim mihi est ætas ad rodendum, cum jampridem dentes et tempore et infirmitate sint extriti. Quod quidem ad interrogata attinet, factæ sunt in commentario responsiones quædamn, quales potui, et ut per tempus licuit. EPISTOLA CCXXXIII". Αμφιλοχίῳ, ἐπισκόπῳ Ικονίου Πᾶσα ἡμέρα γράμματα ἔχουσα τῆς θεοσεβείας σου ἑορτὴ ἡμῖν ἐστι, καὶ ἑορτῶν ἡ μεγίστη. Οταν δὲ καὶ σύμβολα ἐπιφέρηται ἑορτῆς, τί ἄλλο χρὴ ένα μάζειν ἢ οὐχὶ ἑορτὴν ἑορτῶν, ὥσπερ ὁ παλαιός νό μος Σάββατα Σαββάτων προσαγορεύειν εἰώθει; Εὐχαριστοῦμεν οὖν τῷ Κυρίῳ, μαθόντες, ὅτι καὶ ἔῥωσαι τῷ σώματι, καὶ εἰρηνευούσῃ τῇ Ἐκκλησίᾳ τῆς σωτηρίου οἰκονομίας τὴν ἀνάμνησιν ἐτέλεσας. Ἡμᾶς δὲ θόρυβοί τινες διετάραξαν· οὐ μὴν ἔξω κατηφείας διηγάγομεν, τῷ τὸν θεοφιλέστατον ἀδελφὸν ἡμῶν πεφυγαδευμένον εἶναι. Αλλ' ὑπὲρ μὲν ἐκείνου προσεύχου, ἵνα δῴη αὐτῷ ὁ Θεός ποτε ἐπιδεῖν τὴν ἑαυτοῦ Ἐκκλησίαν τῶν αἱρετικῶν δηγμάτων τὰ τραύματα ἰαθεῖσαν· ἡμᾶς δὲ λίαν καταξίωσον επισ σκέψασθαι, ἕως ἔτι ἐσμὲν ἐπὶ γῆς. Ποίησον ἔργον σαυτῷ μὲν ἀκόλουθον, ἡμῖν δὲ εὐχῆς ἄξιον τῆς μετ γίστης. Θαυμάσαι δὲ ἔστι καὶ τὴν διάνοιαν τῶν εὐλογιῶν· ὅτι δι' αἰνιγμάτων ηύξω ἡμῖν γῆρας ἰσχυ ρόν. Εδειξας γὰρ, ὅτι διὰ μὲν τῶν λαμπηνῶν πρὸς τοὺς νυκτερινούς διεγείρεις καμάτους· διὰ δὲ τῶν τραγημάτων τὸ πᾶσι τοῖς μέρεσι τετονῶσθαι κατεγγυᾷ. Οὐ γὰρ ἔμοιγε καθ᾽ ἡλικίαν τὸ τρώγειν. πάλαι τῶν ὀδόντων ἔκ τε τοῦ χρόνου καὶ τῆς ἀρρω στίας ἐκτετριμμένων. Πρὸς μὲν οὖν τὰ ἐπερωτη· θέντα γεγόνασι τινες ἐν τῷ ὑπομνηστικῷ ἀποκρί σεις, οἵας ἐμοὶ δυνατὸν ἦν, καὶ ὡς ὁ καιρὸς ἐδίδου ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΑΓ. Contra Eunomianos, qui sibi divinæ essentia comprehensionem arrogabant, demonstrat Basilius bonum quiddam mentem esse ac mentis operationem, eamque si Spiritui sancto se tradut, ad Dei cognitionem evehi; sed tantum cognoscere, quantum fas es! infinitam majestatem a tenuissimo cognosci. Amphilochio, qui eum consuluerat. 1. Scio me et ea de re audivisse, nec ignoro hominum constructionem. Quid ergo dicemus ad hæc? Nempe præclarum quiddam mens est: et in ea habemus id quod est ad imaginem creatoris. Præclarum etiam quiddam est mentis operatio, quæ • Alias CCCXCIV. Scripta anno 576. Alias CCCXCIX. Scripta anno 576. Σάββατα. Hanc vocem addidimus ex codicibus Med., Coisl. primo et Clarou. Plures in hanc epistolam non habuimus. Festi symbola pariter apud Greg. Naz in epist. 53 et 54 de acceptis ab Helladio muneribus intelligi debent, non, ut visum est Billio, de litteris quaquaversum missis ut dies festus nuntiaretur. Interdum etiam præsentibus clericis ejusmodi munera dari solebant. Legimus enim apud Facundum lib. v, c. 2. Ibam solitum esse in die sancto Paschæ, aut ante diem, dare de manu clericis quædam pro festivitate. Δηγμάτων. Sic ope codicis Clarom. emen datum quod corrupte in editis legebatur τραυμά των. Favent huic emendationi Coisl. primus et Med. in quibus legitur δειμάτων, terrorum. Λαμπηνῶν. Vertit interpres gestatorius currus. Combefisius rhedas nobiles, lectos currus. Sed quid ejusmodi rhede et currus ad nocturnos laboΑμφιλοχίῳ ερωτήσαντι. 1. Οἶδα καὶ αὐτὸς ἀκούσας τούτου, καὶ γνωρίζω τῶν ἀνθρώπων τὴν κατασκευήν. Τί οὖν ἐροῦμεν πρὸς ταῦτα; Ὅτι καλὸν μὲν ὁ νοῦς· καὶ ἐν τούτῳ ἔχομεν τὸ κατ' εἰκόνα τοῦ κτίσαντος. Καὶ καλὸν τοῦ νοῦ ἡ ἐνέργεια· καὶ ὅτι, ἀεικίνητος ἂν οὗτος, πολλάres prodesse poterant? Lampades ergo vel candelas cereas sententia hujus loci interpretari cogit: quo sensu lampenas interdum usurpari probant Martinius et Cangius. Ingeniosam munusculorum explicationem habemus apud Hieronymum in epistola 46 ad Marcellam, quæ cum ei varia munera, in his cereos, misisset, in singulis Hieronymus aliqua mysteria tum sibi tum virgini convenientia peracute exquirit. Cereos autem non ut Basilius ad nocturnos labores revocat: sed in virgine hanc vim habere dicit, ut accenso lumine, sponsi exspectetur adventus: in seipso autem, ut et propter nocturnos metus, et animos semper malo conscientiæ formidantes, cereos quoque accendisse sit gratum. Ἐδίδου. Coisl. ἐνεδίδου. Med. ἀνεδίδου. Αμφιλοχίῳ, etc. Hunc titulum eruimus ex codicibus Med., Coisl. primo et Vaticano. Addunt quinque codices τίς ἡ τοῦ νοῦ ἐνέργεια, qui quasieral quanam sit mentis operatio. Editi babebant τῷ αὐτῷ.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXXIII. κις μὲν φαντασιοῦται περὶ τῶν οὐκ ὄντων ὡς ὄντων, cum in perpetuo motu versetur, sape vanas species sibi effingit de iis quæ non sunt, quasi sint; sæpe etiam recta ad veritatem fertur. Sed quia duæ illi adsunt virtutes, secundum nostram, qui 356 in Deum credimus, sententiam, prava una, quæ dæmo num est, ad propriam defectionem nos attrahens; divinior altera et bona, quæ nos ad Dei similitudinem deducit; mens intra se cum manserit, parva intuetur ac suo modulo æqualia: cum vero decipientibus se tradiderit, proprium judicium oblitterans, in visis versatur absurdis. Tunc lignum non lignum esse existimat, sed Deum: et aurum non pecuniam esse judicat, sed nunen. Si vero ad diviniorem sese converterit partem, ac Spiritus ' susceperit gratias, tunc percipit diviniora, quanπολλάκις δὲ εὐθυβόλως ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν φέρεται. Αλλ' ἐπειδὴ τούτῳ διτταὶ δυνάμεις παραπεφύκασι κατὰ τὴν ἡμετέραν τῶν εἰς Θεὸν πεπιστευκότων ὑπόληψιν, ἡ μὲν πονηρά, ἡ τῶν δαιμόνων, πρὸς τὴν ἰδίαν ἀποστασίαν ἡμᾶς συνεφελκομένη, ἡ δὲ θειοτέρα καὶ ἀγαθὴ πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ ὁμοίωσιν ἡμᾶς ἀνάγουσα· ὅταν μὲν ἐφ' ἑαυτοῦ μένῃ ὁ νοῦς, μικρὰ καθορᾷ καὶ τὰ ἑαυτῷ σύμμετρα· ὅταν δὲ τοῖς ἀπατῶσιν ἑαυτὸν ἐπιδῷ, ἀφανίσας τὸ οἰκεῖον κριτήριον, φαντασίαις σύνεστιν ἀλλοκότοις. Τότε καὶ τὸ ξύλον οὐχὶ ξύλον εἶναι νομίζει, ἀλλὰ Θεόν· καὶ χρυσὸν οὐχὶ χρήματα εἶναι κρίνει, ἀλλὰ σεβάσματα. Ἐὰν δὲ πρὸς τὴν θειοτέραν ἀπονεύσῃ μερίδα, καὶ τὰς τοῦ Πνεύματος ὑποδέξηται χάριτας, τότε γίνεται τῶν θειοτέρων καταληπτικός, ὅσον αὐτοῦ τῇ φύσει tum ipsius natura potest attingere. Tres igitur sunt σύμμετρον. Τρεῖς οὖν εἰσιν αἱονεὶ βίων καταστάσεις καὶ ἰσάριθμοι τούτοις αἱ τοῦ νοῦ ἡμῶν ἐνέργειαι. "Η γὰρ πονηρὰ ἡμῶν τὰ ἐπιτηδεύματα, καὶ πονηρὰ ἡμῶν δηλονότι τὰ τοῦ νοῦ κινήματα· οἷον μοιχεῖαι, κλοπαί, εἰδωλολατρείαι, συκοφαντίαι, ἔριδες, θυμοί, ἐριθεῖαι, φυσιώσεις, καὶ ὅσα ἐν τοῖς ἔργοις τῆς σαρκὸς ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἀπηριθμήσατο· ἢ μέση τίς ἐστι τῆς ψυχῆς ἡ ἐνέργεια, ούτε κατεγνωσμένον τι ἔχουσα, οὔτε ἐπαινετόν· ὡς ἡ τῶν βαναύσων τού των τεχνῶν ἀνάληψις, ἂς δὴ καὶ μέσας προσ αγορεύομεν, οὐδὲν τῷ ἑαυτῶν λόγῳ πρὸς ἀρετὴν ἢ κακίαν ἀποκλινούσας. Ποία γὰρ κακία κυβερνητικῆς ἢ ἰατρικῆς; Οὐ μέντοιγε οὐδὲ ἀρεταὶ αὐταὶ καθ' ἑαυτὰς, ἀλλ' ἐκ τῆς τῶν κεχρημένων προαιρέ σεως πρὸς τὴν τοῦ ἑτέρου τῶν ἀντικειμένων ἀποκλίνουσι μοῖραν. Ὁ μέντοι τῇ θεότητι τοῦ Πνεύματος ἀνακραθεὶς νοῦς, οὗτος ἤδη τῶν μεγάλων ἐστὶ θεω ρημάτων εποπτικός, καὶ καθορᾷ τὰ θεῖα κάλλη, το σοῦτον μέντοι, ὅσον ἡ χάρις ἐνδίδωσι καὶ ἡ κατασκευὴ αὐτοῦ ὑποδέχεται. 2. Ωστε, ἀφέντες ἐκείνας τὰς διαλεκτικὰς έρω τήσεις, μὴ κακεντρεχῶς, ἀλλ' εὐλαβῶς ἐξεταζέτωσαν τὴν ἀλήθειαν. Δέδοται ἡμῖν τὸ τοῦ νοῦ κριτήριον εἰς τὴν τῆς ἀληθείας σύνεσιν. Εστι δὲ ἡ αὐτοαλήθεια ὁ Θεὸς ἡμῶν. Ὥστε προηγούμενόν ἐστιν τῷ νῷ τὸν Θεὸν ἡμῶν ἐπιγινώσκειν· ἐπιγινώσκειν δὲ οὕτως ὡς is Galat. v, 19. Παραπεφύκασι. Ita octo mss. Editi πεφύκασιν. lilud autem παραπεφύκασι idem sonat ac adsunt, sive assectantur. Sic in epist. 272 ait magnis potestatibus illiberales assentationes solere παραφύεσθαι. Mulli autem ex antiquis scriptoribus duos genios nobis adesse dixerunt, ut pluribus testimoniis probat Cotelerius in Notis ad librum 1 Hermæ. Hic autem Basilius bonæ potestatis nomine non angelum intelligit, sed diviniorem potestatem, quæ nos ad Dei similitudinem deducit, diviniorem partem, Spiritus sancti gratias. Similia habemus in Commentario in Isaiam n. 21, p. 394, ubi docet BasiJius Spiritum sanctum ab anima infructuosa recedere, tumque cadere sepes, angelorum custodiam; et peregrinos irruere, nempe potestales peccatorum circa scientiam effectrices. Ibidem unus codex κατά γε. Tres alii, in his Mediceus, κατά τε. Τὰ ἑαυτῷ. Coisl. primus τὰ ἐν ἑαυτῷ. Τῶν βαναύσων τούτων. id est, illiberalium veluti vitæ conditiones, totidemque mentis nostræ operationes. Vel enim prava sunt studia nostra, ac pravi nostra videlicet mentis notus; ut'adulteria, furta, idololatria, calumniæ, rixa, irm, contentiones, animi tumor, et quæcunque inter opera carnis apostolus Paulus recensuit ". Vel media quædam est mentis operatio, nec damnandum quidquam habens nec laudabile, velut artium cognitio et perceptio, quas videlicet medias et indifferentes vocamus, nec ad virtutem nec ad vitium ex seipsis propendentes. Ecquid enim mali habet ars gubernandi aut medendi? Neque etiam ipsæ per se sunt virtutes, sed ex utentium proposito ad utramvis oppositorum partem deflectunt. Quæ autem Spiritus divinitati mens immiscetur, ea jam specu⚫ latur magna, divinasque intuetur pulchritudines, quantum quidem gratia impertit, ipsiusque capit constitutio. 2. Quare, omissis illis dialecticis quæstionibus, non subdole, sed pie expendant veritatem. Datum nobis est mentis judicium ad veritatis intelligentiam. Est autem ipsa veritas Deus noster. Menti itaque præcipuum ac primarium est Deum nostrum cognoscere; cognoscere auten quantum cognosci illarum artium. Si quis faveret ms. codex, libenter eliminassem hæc verba, quæ spuria esse nullus dubito, et idcirco in Latina interpretationę omittenda esse duxi. Totam enim Basilii sententiam penitus deformant, quæ cum artes generatim complectitur, immerito illiberalium artium angustiis coerceretur Præterea profert Basilius exempli loco artem gubernandi et medicinam, quas absurdum sit inter artes illiberales numerare, præsertim medicinam. Hanc artem ipse Basilius apprime callebat, teste Gregorio Naz., oral. xx, pag. 333. Quanti medicos faceret, perspici potest ex epist. 189 ad Eustathium archiatrum, ubi assentiri se profitetur iis, qui omnibus rebus, quæ quidem in vita studio habentur, medicorum scientiam anteponunt. Vide epist. 84, aun. 1. Κεχρημένων. Ita decem mss. Editi κεκτη μένων. 'Ενδίδωσι. Medicæus codex δίδωσι.

potest infinita majestas a tenuissimo. Neque enim δυνατὸν γνωρίζεσθαι τὸν ἀπειρομεγέθη ὑπὸ τοῦ μι propterea quod oculi ad res visibiles percipiendas destinantur, ideo jam res omnes visibiles cadunt in conspectum. Non enim cœli hæmisphærium uno obtutu conspicitur, sed objecta quidem oculis specie nos circumstat, at reipsa multa, ut ne dicam omnia, in ipso ignorantur: stellarum natura, earum magnitudo, distantia, notus, concursus, declinationes, babitudines reliquiæ, ipsa firmamenti natura, altitudo quæ se a concava circumferentia ad usque convexam superficiem extendit. Non tamen dixerimus co:lum esse invisibile, ob ea quæ ignorantur: sed visibile, ob pauca quæ in eo cognoscuntur. Ita et de Deo. Si labefacta est a dæmonibus mens, 357 simulacra colet, aut in aliam aliquam speciem impietatis abducetur. Si vero Spiritus sese dederit auxilio, veritatem intelliget, et Deum cognoscet. Cognoscet aulem, ut ait Apostolus, ex parte, sed in futura vita perfectius; Cum enim venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. Quocirca et bona est mentis judicandi facultas, et ad finem utilem, Dei cognitionem, tendit, sed tamen tantum operatur, quantum assequi potest. EPISTOLA CCXXXIV. κροτάτου. Οὐδὲ γὰρ, ἐπειδὴ ὀφθαλμοὶ εἰς κατανόη σιν τῶν ὁρατῶν εἰσι τεταγμένοι, ἤδη πάντα τὰ ὁρατὰ ὑπὸ τὴν ὄψιν ἄγεται. Οὐδὲ γὰρ τὸ ἡμισφαίριον τοῦ οὐρανοῦ ἐν μιᾷ ροπῇ καθορᾶται, ἀλλὰ φαντασία μὲν ὄψεως ἡμᾶς περιίσταται, κατὰ δὲ τὴν ἀλήθειαν πολλὰ, ἵνα μὴ πάντα εἴπω, ἔστιν ἐν αὐτῷ τὰ ἀγνοούμενα· ἀστέρων φύσις μεγέθη τού των, διαστήματα, κινήσεις, συνδρομαι, ἀποστάσεις, αἱ λοιπαὶ σχέσεις, αὐτὴ ἡ οὐσία τοῦ στερεώματος, τὸ βάθος τὸ ἀπὸ τῆς κοίλης περιφερείας ἐπὶ τὴν κυρτὴν ἐπιφάνειαν. Αλλ' ὅμως οὐκ ἂν εἴποιμεν ἀόρατον εἶναι τὸν οὐρανὸν διὰ τὰ ἀγνοούμενα, ἀλλ' ὁρατὸν διὰ τὴν μετρίαν αὐτοῦ κατανόησιν. Οὕτω δὴ καὶ περὶ Θεοῦ. Εἰ μὲν βεβλαμμένος ἐστὶν ὑπὸ δαι· μόνων ὁ νοῦς, εἰδωλολατρήσει, ἢ πρὸς ἄλλο τι εἶδος ἀσεβείας παρατραπήσεται· εἰ δὲ τῇ τοῦ Πνεύματος ἑαυτὸν ἐπιδέδωκε βοηθείᾳ, τὴν ἀλήθειαν γνωρίσει, καὶ Θεὸν ἐπιγνώσεται Επιγνώσεται δὲ, ὡς δ Απόστολος εἶπεν, ἐκ μέρους· ἐν δὲ τῇ μετὰ ταῦτα ζωῇ τελεώτερον· "Οταν γὰρ ἔλθῃ τὸ τέλειον, τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται Ωστε καὶ καλὸν τοῦ νοῦ τὸ κριτήριον, καὶ πρὸς εὔχρηστον τέλος, τὴν Θεοῦ κατανόησιν, δεδομένον, ἐνεργοῦν μέντοι του σοῦτον ὅσον αὐτῷ χωρητόν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΑΔ'. Refellitur Anomæorum cavillatio quærentium, Colisne quod nosti, an quod ignoras? Eidem ad aliam quæstionem responsio. 1. Quod nosti colis, an quod ignoras? Si respondemus: Quod cognoscimus, hoc colimus; cito ab illis occurritur: Quænam est essentia illius quod colitis? Quod si nos ignorare fateamus essentiam, retorquent denuo: Igitur quod ignoratis, hoc colitis. Nos vero dicimus illud scire multiplicem habere sententiam. Nam dicimus a nobis cognosci majestatem Dei, et potentiam, et sapientiam, et bonitatem, et providentiam, qua nostri euram gerit, et justitiam illius judicii; non ipsam essentiam. Itaque captiosa interrogatio. Non enim qui se essentiam non nosse dicit, confessus est se Deum ignorare, cuin ex multis quæ recensuimus colligatur nobis Dei notio. Sed Deus, inquit, simplex est, et quidquid in ipso recensucris ceu notum et cognitum, ad essentiam attinet. Hoc ipsum sophisma est, innumeris ineptiis refertum. Cum tot et tanta sint quæ enumeravimus, utrum hæc omnia essentiæ unius sunt nomina, idemque inter se va48 | Cor. x 9. • Alias CD. Scripta anno 376. 'Εν μιᾷ ροπῇ. Reg. secundus ἐν μιᾷ τοῦ ουρανοῦ ροπῇ. Φύσις. Coisl. uterque cum duobus Regiis lalent φύσεις. Επιγνώσεται. Εditi bis habent ἐπιγινώσκε ται. Mss. utroque loco ἐπιγνώσεται. Καταργηθήσεται. Medicæus codex καταργή σεται. Τῷ αὐτῷ, etc. Hunc titulum eruimus ex codicibus Med., Coisl. secundo Vaticano. et aliis Τῷ αὐτῷ πρὸς ἄλλο ερώτημα. 1. Ο οἶδας, σέβεις; ἢ ὁ ἀγνοεῖς; Ἐὰν ἀποκρι νώμεθα, "Ο οἴδαμεν τοῦτο προσκυνοῦμεν, τα χεῖα παρ' αὐτῶν ἡ ἀπάντησις, Τίς ἡ οὐσία τοῦ προσκυνουμένου; Ἐὰν δὲ ἀγνοεῖν ὁμολογήσωμεν τὴν οὐσίαν, πάλιν ἡμῖν περιτρέψαντες λέγουσιν, ότι Οὐκοῦν ὅ οὐκ οἴδατε προσκυνεῖτε. Ἡμεῖς δὲ λέγο μεν ὅτι τὸ εἰδέναι πολύσημον. Καὶ γὰρ τὴν μεγαλειότητα τοῦ Θεοῦ εἰδέναι λέγομεν, καὶ τὴν δύ ναμιν, καὶ τὴν σοφίαν, καὶ τὴν ἀγαθότητα, καὶ τὴν πρόνοιαν ᾗ ἐπιμελεῖται ἡμῶν, καὶ τὸ δίκαιον αὐτοῦ τῆς κρίσεως· οὐκ αὐτὴν τὴν οὐσίαν. Ὥστε ἐπηρεαστικὴ ἡ ἐρώτησις. Οὐ γὰρ ὁ τὴν οὐσίαν μὴ φάσκων εἰδέναι ὡμολόγησε τὸν Θεὸν μὴ ἐπίστασθαι, ἐκ πολ λῶν ὧν ἀπηριθμησάμεθα συναγομένης ἡμῖν τῆς περὶ Θεοῦ ἐννοίας. Ἀλλ᾿ ἁπλοῦς, φησὶν, ὁ Θεὸς, καὶ πᾶν ὅπερ ἂν αὐτοῦ ἀπαριθμήσῃ γνωστόν, τῆς οὐσίας ἐστί. Τοῦτο δὲ σόφισμά ἐστι μυρίας τὰς ἀτοπία; ἔχον. Τοσούτων τῶν ἀπηριθμημένων ὄντων, πότερον ταῦτα πάντα μιᾶς οὐσίας ὀνόματα; καὶ ἰσοδυναμεί nonnullis. Ον οίδαμεν. Quinque codices premittunt ὅτι, quod tamen nec Medicæus, nec Harlanus, nec Coislinianus primus agnoscunt. Τίς ἡ οὐσία. Medicæus et Regius secundus τί ἡ οὐσία. λέγομεν, ὅτι. Deest illud ὅτι in tribus mss. non vetustissimis. Mox editi εἰδέναι δηλονότι, sed abest postrema vox ab antiquissimis codicibus et pluribus aliis.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXXIV. ἀλλήλοις τὸ φοβερὸν αὐτοῦ καὶ τὸ φιλανθρωπον, τὸ lent terror illius et benignitas, justitia et vis creaδίκαιον καὶ τὸ δημιουργικὸν, τὸ προγνωστικὸν καὶ τὸ ἀνταποδοτικὸν, τὸ μεγαλεῖον καὶ τὸ προνοητικόν; ἢ καὶ ὅπερ ἂν τούτων εἴπωμεν, τὴν οὐσίαν δηλοῦμεν; Εἴπερ γὰρ τοῦτο λέγουσι, μὴ ἐρωτάτωσαν, εἰ τὴν οὐσίαν οἴδαμεν τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ πυνθανέσθωσαν ἡμῶν, εἰ φοβερὸν οἴδαμεν τὸν Θεὸν, ἢ εἰ δίκαιον, ἢ εἰ φιλάνθρωπον; Ταῦτα ὁμολογοῦμεν εἰδέναι. Εἰ δὲ ἄλλο τι λέγουσι τὴν οὐσίαν, μὴ παραλογιζέσθω - σαν ἡμᾶς διὰ τῆς ἁπλότητος. Αὐτοὶ γὰρ ὡμολόγησαν ἄλλο ἢ ἄλλο εἶναι τήν τε οὐσίαν καὶ τῶν ἀπηριθμη μένων ἕκαστον. ᾿Αλλ' αἱ μὲν ἐνέργειαι ποικίλαι, ἡ δὲ οὐσία ἁπλῆ. Ἡμεῖς δὲ ἐκ μὲν τῶν ἐνεργειῶν γνωρίζειν λέγομεν τὸν Θεὸν ἡμῶν, τῇ δὲ οὐσίᾳ αὐτῇ προσεγγίζειν οὐχ ὑπισχνούμεθα. Δἱ μὲν γὰρ ἐνέργειαι αὐτοῦ πρὸς ἡμᾶς καταβαίνουσιν, ἡ δὲ οὐσία αὐτοῦ μένει ἀπρόσιτος. trix, prænotio et remunerandi ratio, magnificentia et providentia; an quodcunque horum dixerimus, essentiam declaramus? Nam si illud dicunt, ne interrogent an essentiam noverimus Dei, sed per. contentur an metuendum noverimus Deum, an justum, an misericordem? Hæc nobis nota esse confitemur. Quod si quid aliud dicunt essentiam, ne nos ludificentur per illius simplicitatem. Ipsi siquidem confessi sunt aliud atque aliud esse essentiam et unumquodque eorum quæ enumeravimus. Sed variæ quidem operationes, essentia vero simplex. Nos autem ex operationibus cognosci a nobis dicimus Deum nostrum, sed ad ipsam essentiam accessuros non pollicemur. Ipsius siquidem operationes ad nos descendunt, essentia autem illius 2. Αλλ' εἰ τὴν οὐσίαν, φησὶν, ἀγνοεῖς, αὐτὸν ἀγνοεῖς. Σὺ δὲ ἀντίστρεψον, ὅτι Εἰ τὴν οὐσίαν λέγεις εἰδέναι, αὐτὸν οὐκ ἐπίστασαι. Οὔτε γὰρ ὁ λυσω σόδηκτος, βλέπων τὸν κύνα ἐν τῇ φιάλῃ, πλεῖον ὁρᾷ τῶν ὑγιαινόντων· ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἐλεεινός, ὅτι οἴεται βλέπειν ἃ μὴ ὁρᾷ. Μὴ οὖν θαυμάσης τοῦτον τῆς ἐπαγγελίας, ἀλλὰ τῆς παρανοίας αὐτὸν ἐλεεινὸν κρίνον. Γίνωσκε τοίνυν, ὅτι παιζόντων ἐστὶν ἡ φωνή Εἰ τὴν οὐσίαν τοῦ Θεοῦ ἀγνοεῖς, ὁ μὴ γινώσκεις, σέβεις. Ἐγὼ δὲ, ὅτι μὲν ἔστιν, οἶδα· τί δὲ ἡ οὐσία, ὑπὲρ διάνοιαν τίθεμαι. Πῶς οὖν σώζομαι; Διὰ τῆς πίστεως. Πίστις δὲ αὐτάρχης εἰδέναι, ὅτι ἔστι Θεός, οὐχὶ τί ἐστι· καὶ τοῖς ἐκζητοῦσιν αὐτὸν μισθαποδό της γίνεται. Είδησις ἄρα τῆς θείας ουσίας ἡ αἴσθησις αὐτοῦ τῆς ἀκαταληψίας· καὶ σεπτὸν οὐ τὸ καταληφθὲν τίς ἡ οὐσία, ἀλλ' ὅτι ἔστιν ἡ οὐσία. spiciamus: illudque colimus, de quo cognovimus, Liam. manet inaccessa. 2. Sed si essentiam, inquit, ignoras, ipsum ignoras. Tu vero converte: Essentiam si dicis te nosse, ipsum non cognoscis. Neque enim, qui morsus a cane rabido videt canem in phiala, plus videt quam qui sani sunt; sed idcirco dignus commiseratione est, quod putet se 358 videre quæ non videt. Illum ergo ne mireris ob promissionem, sed ob dementiam miserum judica. Perspectum itaque tibi sit vocem esse ludificantium: Si essentiam Dei ignoras, quod ignoras colis. Ego vero illum esse novi quid autem essentia, supra intelligentiam esse duco. Quomodo igitur salvor? Per fidem. Fides porro satis idonea est, Deum esse scire, non " quid sit; eumque remuneratorem esse eorum qui ipsum quærunt. Cognitio igitur essentiæ in hoc posita, ut ipsum non posse comprehendi pernon quid sit ejus essentia, sed hanc exsistere essen 3. Καὶ ἀντερωτάσθωσαν οὕτω. Θεὸν οὐδεὶς ἐπρακε πώποτε ὁ μονογενὴς Υἱὸς, ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ Πατρὸς, οὗτος ἐξηγήσατο. Τί ἐξηγήσατο τοῦ Πατρὸς ὁ Μονογενής; Τὴν οὐσίαν, ἢ τὴν δύναμιν; Εἰ τὴν δύναμιν ὅσον ἐξηγήσατο ἡμῖν, τοσοῦτον γνωρίζομεν. Εἰ τὴν οὐσίαν, εἰπὲ, ποῦ εἶπεν αὐτοῦ τὴν ἀγεννησίαν οὐσίαν; Αβραὰμ πότε προσεκύνησεν; Οὐχ ὅτε ἐπίστευσε; Πότε δὲ ἐπίστευσεν; Οὐχ ὅτε ἐκλήθη; Ποῦ οὖν ἐνταῦθα ή κατάληψις αὐτῷ ἐμαρτυρήθη παρὰ τῆς Γραφῆς; Οἱ μαθηταὶ δὲ αὐτὸν πότε προσεκύνησαν; Οὐχ ὅτε τὴν τίσιν αὐτῷ εἶδον ὑποτεταγμένην; Ἀπὸ γὰρ θαλάσσης καὶ ἀνέμων ὑπακουσάντων αὐτῷ ἐγνώρισαν αὐτοῦ τὴν θεότητα. Οὐκοῦν ἀπὸ μὲν τῶν ἑνεργειῶν ἡ γνῶσις, ἀπὸ δὲ τῆς γνώσεως ἡ προσκύνησις. Πιστεύεις, ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι; Πιστεύω, Κύριε· καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ. Οὕτως ἡ μὲν προσκύνησις τῇ πίστει ἀκολουθεῖ· ἡ δὲ πίστις ἀπὸ δυνάμεως βεβαιοῦται. Εἰ δὲ λέγεις τον πιστεύοντα 60 Joan. 1, 18. 47 Matth. IX, Η εl. Postrema vocula addita ex novem mss. Εἰ τὴν δύναμιν. Hæc addita ex mss. decem; 3. Sed sic vicissim interrogentur. Deum nemo vidit unquam: unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ille enarravit *. Quid enarravit de Patre Unigenitus? Essentiam, an potestatem? Si potesta lem, quantum nuntiavit nobis, tantum cognoscimus. Si essentiam, dic ubinam dixerit ingenerationem esse ipsius essentiain. Quando Abraham adoravit? Nonne quando credidit? Quando autem credidit? Nonne quando vocatus est? Ubinam tandem illum Scriptura testatur comprehendisse? Quando itidem díscipuli ipsum adoravere? Nonne cum creaturam ei viderent esse subjectamı? Nam ex mari et ventis ei obtemperantibus agnovere ipsius divinitatemn. Igitur ex operationibus cognitio, ex cognitione autem adoratio. Credis me hoc facere posse? Credo, Domine: et adoravit eum “. Sic fidem sequitur adoratio, fides vero per potentiam corroboratur. Quod si dicis credentem jam cognoscere; per quæ credit, per bæc et cognoscit: aut ac prorsus necessaria sunt ad absolvendam sententiam.

eliam vice versa, per quæ cognoscit, per hæc et καὶ γινώσκειν, ἀφ᾽ ὧν πιστεύει, ἀπὸ τούτων και για credit. Cognoscimus autem Deum per potestatem. Quare credimus quidem ei qui cognitus est: eum vero qui creditus est, adoramus. EPISTOLA CCXXXV*. νώσκει· ἢ καὶ ἀνάπαλιν, ἀφ᾽ ὧν γινώσκει, ἀπὸ τού των καὶ πιστεύει. Γινώσκομεν δὲ ἐκ τῆς δυνάμεως τὸν Θεόν. Ὥστε πιστεύομεν μὲν τῷ γνωσθέντι, προσκυνοῦμεν δὲ τῷ πιστευθέντι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΛΕ. Huic quæstioni, priorne cognitio an fides? sic respondet Basilius, ut fidem in disciplinis, cognitionem in Christiana religione præire concedat. Sed cum Eunomiani, si quis Deum a se cognosci fateretur, statim concluderent, Dei naturam ‘gności: absurda hæc illorum cavillatio refellitur. Eidem ad aliam quæstionem responsio. co1. Priorne cognitio, an files? Nos porro dicimus generatim quidem in disciplinis fidem cognitioni præire: at in nostra doctrina si quis dicat preire cognitionem fidei, non contendemus; «0gnitionem quidem humano captui accommodatam. Nam in disciplinis quidem oportet primum credere hoc elementum alpha esse; et ubi figuras et pronuntiationem didiceris, tum demum accuratam percipere notionem potestatis elementi. Αι in fide quæ circa Deum versatur, præit illa cogiLatio, Deum esse: hanc auten ex creaturis colligimus. Sapientiam namque, et potentiam, et bonitatem, et omnia ejus invisibilia ex mundi creatione intelligentes, sic cognoscimus. Ita sane illum ceu nostrum ipsorum 359 Dominumn suscipimus. Quoniam enim totius mundi conditor Deus, nos autem mundi pars sumus; noster igitur etiara conditor Deus. Cognitionem istam fides sequitur, et fidem talem adoratio. 2. Nunc autem propterea quoa multa significat cognitionis. nomen, qui simplicioribus illulunt, ac gloriam ex paradoxis quærunt,' instar eorum qui in theatris sub omnium oculis calculos subducunt, interrogatione universe instituta, omnia simul complectuntur. Cum enim cognitionis nomen ad multa pertineat, cumque aliquid sciri possit partim ex numero, partim ex magnitudine, partim ex potentia, partim ex modo exsistendi, partim ex tempore generationis, partim ex essentia illi interrogatione dum totum comprehendunt, si nos ceperint confitentes Deum a nobis cognosci, essentiæ cognitionem a nobis expetunt; si vero nos viderint in affirmando timidos, impictatis labem nobis alingunt. Nos vero id quod " dle Deu potest cognosci, scire confitemur, scire autem rursus, quid nostram fugiat intelligentiam. Quemadmodum igitur si a me scisciteris an cognoscam quid sit arena, meque scire respondean; manifeste calumniaberis, si statim et illius nume- • Alias CCCCI. Scripta anno 376. Πιστεύομεν μὲν τῷ. Sic codices mss. summo consensu. Editi πιστεύομεν καὶ τῷ. Τῷ αὐτῷ. Hic titulus desumptus ex codicibus Med., Coisl. primo et Vaticano. Καὶ μαθόντα. Conjunctio, quæ deest in edi tis, legitur in decem nostris codicibus. Επιδεικνύμενοι. Legitur in sex mss. ἐνεπιδεικνύμενοι. Sed tres vetustissimi cum editis consentiunt. Τῷ αὐτῷ πρὸς ἄλλο ἐρώτημα. 1. Τί πρότερον, ἡ γνῶσις, ἢ ἡ πίστις; Ἡμεῖς δὲ λέγομεν, ὅτι καθόλου μὲν ἐπὶ τῶν μαθημάτων πίσ στις γνώσεως προηγεῖται· ἐπὶ δὲ τοῦ καθ' ἡμᾶς λόγου, κἂν λέγῃ τις προκατάρχειν τὴν γνῶσιν τῆς πίστεως, οὐ διαφερόμεθα· γνῶσιν μέντοι τὴν τῇ ἀνθρωπίνῃ καταλήψει σύμμετρον. Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν μαθημάτων πιστεῦσαι δεῖ πρῶτον, ὅτι ἄλφα λέγεται, καὶ μαθόντα τους χαρακτῆρας καὶ τὴν ἐκφώνησιν, ὕστερον λαβεῖν καὶ τὴν ἀκριβῆ κατανύησιν τῆς δυνάμεως τοῦ στοιχείου· ἐν δὲ τῇ περὶ Θεοῦ πίστει ἡγεῖται μὲν ἡ ἔννοια ἡ περὶ τοῦ, ὅτι ἔστι Θεός· ταύτην δὲ ἐκ τῶν δημιουργημάτων συνάγομεν. Σοφὸν γὰρ, καὶ δυνατὸν, καὶ ἀγαθὸν, καὶ πάντα αὐτοῦ τὰ ἀόρατα ἀπὸ τῆς τοῦ κόσμου κτίσεως νοοῦντες ἐπιγινώσκομεν. Οὕτω δὴ καὶ Δεσπότην ἑαυτῶν αὐτὸν καταδεχόμεθα. Ἐπειδὴ γὰρ παντός μὲν τοῦ κόσμου δημιουργὸς ὁ Θεὸς, μέρος δὲ κόσμου ἡμεῖς, καὶ ἡμῶν ἄρα δημιουργὸς ὁ Θεός. Ταύτῃ δὲ τῇ γνώσει ἡ πίστις ἀκολουθεῖ, καὶ τῇ τοιαύτῃ πίστει ἡ προσκύνησις. 2. Νῦν δὲ, ἐπειδὴ πολύσημόν ἐστι τὸ τῆς γνώσεως όνομα, οι καταπαίζοντες τῶν ἀκεραιοτέρων, καὶ ὁμοίως ἐπιδεικνύμενοι τοῖς παραδόξοις, ὡς οἱ ἐν τοῖς θεάτροις ἐν ταῖς πάντων ὄψεσι τας ψήφους κλέ πτοντες, τῇ ἐρωτήσει τοῦ καθόλου τὸ πᾶν συναρ πάζουσιν. Ἐπειδὴ γὰρ τὸ τῆς γνώσεως ὄνομα ἐπὶ πολὺ διαβαίνει, καὶ γνωστόν τί ἐστι, τὸ μὲν κατὰ ἀριθμὸν, τὸ δὲ κατὰ μέγεθος, τὸ δὲ κατὰ δύναμιν, τὸ δὲ κατὰ τὸν τρόπον τῆς ὑπάρξεως, τὸ δὲ κατὰ τὸν χρόνον τῆς γεννήσεως, τὸ δὲ κατ' οὐσίαν· οὗτοι, ἐν ἐρωτήματι τὸ ὅλον παραλαμβάνοντες, ἐὰν μὲν λάβωσιν ἡμᾶς ὁμολογοῦντας, ὅτι γινώσκομεν, ἀπαιτοῦσιν ἡμᾶς τῆς οὐσίας τὴν εἴδησιν· ἐὰν δὲ ἴδωσιν ἡμᾶς εὐλαβουμένους πρὸς τὴν ἀπόφασιν, πε ριτρέπουσιν ἡμῖν τῆς ἀσεβείας τὸ ὄνειδος. Αλλ'. ἡμεῖς εἰδέναι μὲν ὁμολογοῦμεν τὸ γνωστὸν τοῦ Θεοῦ, εἰδέναι δέ τι πάλιν ὃ ἐκφεύγει ἡμῶν τὴν κατάληψιν. Ὡς οὖν ἐάν με ερωτήσῃς, εἰ οἶδα, τί ἐστιν ἄμμος, κἂν ἀποκρίνωμαι ὅτι ἐπίσταμαι· συν κυφαντήσεις προδήλως, ἐὰν εὐθὺς καὶ τὸν ἀριθμὸν Εν ἐρωτήματι. Reg. secundus, Paris. et Coisl. secundus ἑνὶ ἐρωτήματι, una interrogatione. Εἰδέναι. Legitur μὴ εἰδέναι in Regio secundo, οὐκ εἰδέναι in codice insignis Ecclesia Parisiensis. Sed melius alii codices mss. et editi negatione carent. Hæc enim si apponeretur, legendum esset: μὴ εἰδέναι, ὅτι πάλιν ἐκφεύγει, Nescire quod nostram fugit intelligentiam. Αποκρίνωμαι. Ita mss. plerique. Ediui doκρίνομαι.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXXV. αὐτῆς ἀπαιτήσῃς· διότι ἡ μὲν πρώτη σου ἐρώτησις rum exposcas; quia prima tua interrogatio ad πρὸς τὸ εἶδος ἔφερε τῆς ἄμμου, ἡ δὲ δευτέρα συχοφαντία περὶ τὸν ἀριθμὸν αὐτῆς περιετράπη. "Ομοιόν ἐστι τοῦτο τὸ σόφισμα τῷ λέγοντι· Οἶδας Τιμόθεον; Οὐκοῦν ἐὰν Τιμόθεον οἶδας, οἶδας αὐτοῦ καὶ τὴν φύσιν· ἀλλὰ μὴν ὡμολόγησας εἰδέναι Τιμόθεον, ἀπόδος τοίνυν ἡμῖν τὸν λόγον τῆς Τιμοθέου φύσεως. Ἐγὼ δὲ καὶ οἶδα Τιμόθεον, καὶ οὐκ οἶδα· οὐ μὴν κατὰ ταυτὸν, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ. Οὐ γὰρ καθ᾽ ὅ οἶδα, κατὰ τοῦτο καὶ οὐκ οἶδα· ἀλλὰ κατ᾿ ἄλλο μὲν οἶδα, κατ᾿ ἄλλο δὲ ἀγνοῶ. Οἶδα μὲν γὰρ αὐτὸν κατά τὸν χαρακτῆρα, καὶ τὰ λοιπὰ ἰδιώματα· ἀγνοῶ δὲ αὐτοῦ τὴν οὐσίαν. Ἐπεὶ καὶ ἐμαυτὸν οὕτω τούτῳ τῷ λόγῳ καὶ οἶδα καὶ ἀγνοῶ. Οἶδα μὲν γὰρ ἐμαυτὸν ὅστις εἰμί· οὐκ οἶδα δὲ, καθὸ τὴν οὐσίαν μου ἀγνοῶ. arenæ speciem spectabat, posterior vero ealumnia ad illius numerum deflectit. Ejusmodi est hoc sophisma ac si quis dicat: Nosti Timotheum? Profecto si Timotheum nosti, nosti et illius naturam: sed cognoscere te Timotheum confessus es: redde igitur nobis rationem Timothei naturæ. Ego vero et novi Timotheum, et non novi, non quidem secundum eamdem rationem, et in eodem genere. Non enim secundum quod novi, secun dum illud et non novi; sed secundum aliud novi, et secundum aliud non novi. Novi enim illum secundum figuram ac reliquas proprietates: illius vero ignoro essentiam. Nam sic et me ipse hac ratione et novi et non novi. Novi enim quis ipse sin non novi autem, quatenus naturam meam ignoro. 3. Alioqui exponant nobis isti, quomodo dixerit Paulus Nunc quidem ex parte cognoscimius 4. Num igitur ex parte essentiam illius cognoscimus, ac veluti partes essentiæ illius cognoscimus? Sed hoc est absurdum, siquidem partium expers Deus. An essentiam totam cognoscimus? Quomodo igitur subjungit: Cum venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est "y Jam vero idololatræ cur incusantur? Nonne ideo quod cognoscentes Deum, non tanquam Deum glorificaverint? Aut etiam Galatæ insani cur probris afficiuntur a Paulo, qui dicit: Nunc autem cum cognoveritis Deum, imo cogniti sitis a Deo: quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa? Quomodo autem cognitus erat in Judæa Deus? An quia in Judaea notum erat qualis tunc esset illius essentia? Cognovit, inquit, bos possessorem suum”. Scilicet vestro judicio 360 bos novit essentiam heri. Et asinus præsepe domini sui. Novit igitur etiam asinus præsepis essentiam. Israel autem, inquit, me non cognovit. Id ex vestra sententia Israel incusatur quod qualis tandem sit Dei essentia non agnovit. Effunde, inquit, iram tuam in gentes quæ te non noverunt se; hoc est, quæ tuam essentiam non comprehenderunt. Al, ut diximus, cognitio est nutiplicis generis. Cognoscimus enim, si conditorem 5. Ἐπεὶ ἐξηγησάσθωσαν ἡμῖν, πῶς εἶπεν ὁ Παῦ λος, ὅτι Νῦν μὲν ἐκ μέρους γινώσκομεν. 'Αρα έχ μέρους τὴν οὐσίαν αὐτοῦ γινώσκομεν, οἱονεὶ μέρη τῆς οὐσίας αὐτοῦ γινώσκομεν; Αλλ' ἄτοπον, ἀμε τῆς γὰρ ὁ Θεός. Αλλ' ὅλην αὐτὴν γινώσκομεν; Πῶς οὖν, "Οταν ἔλθῃ τὸ τέλειον, τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται; Οἱ δὲ εἰδωλολάτραι τί ἐγκαλοῦνται; Οὐχ ὅτι, γνόντες τὸν Θεὸν, οὐχ ὡς Θεὸν ἐδό ξασαν; Η Γαλάται δὲ οἱ ἀνόητοι ὑπὸ τοῦ Παύ λου διὰ τί ὀνειδίζονται, λέγοντος· Νυνὶ δὲ, γνόν τες τὸν Θεὸν, μᾶλλον δὲ γνωσθέντες ὑπὸ Θεοῦ, πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν ἐπὶ τὰ ἀσθενῆ καὶ πτω κὰ στοιχεῖα; Γνωστὸς δὲ πῶς ἦν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ὁ Θεός; Αρα ἐπειδὴ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἡ ουσία, ἥτις ποτέ ἦν, ἐπεγνώσθη; Ἔγνω, φησί, βοῖς τὸν κτησάμενον αὐτόν· δηλονότι ὁ βοῦς καθ᾽ ὑμᾶς ἔγνω τὴν οὐσίαν τοῦ κυρίου· καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ. Ἔγνω οὖν καὶ ὁ ὄνος τῆς φάτνης τὴν οὐσίαν. Ἰσραὴλ δέ με, φησίν, οὐκ ἔγνω. Τοῦτο ἐγκαλεῖται καθ' ὑμᾶς Ἰσραήλ, ὅτι τὴν οὐσίαν, ἥτις ποτέ ἐστι, τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐπέγνω. Ἔκχεον, φησί, τὴν ὀργήν σου ἐπὶ τὰ ἔθνη τὰ μὴ γινώ σκοντά σε τουτέστι, τὰ τὴν οὐσίαν σου μὴ κατειληφότα. ᾿Αλλὰ πολλαχῶς ἡ γνῶσις, ὡς ἔφαμεν. "Η τε γὰρ τοῦ κτίσαντος ἡμᾶς σύνεσις, καὶ ἡ τῶν θαυμασίων αὐτοῦ κατανόησις, καὶ ἡ τήρησις τῶν ἐντολῶν, καὶ ἡ οἰκείωσις ἡ πρὸς αὐτόν. Οἱ δὲ, πάνω τα ταῦτα παρωσάμενοι, ἐπὶ ἐν σημαινόμενον τὴν nostrum scimus, si intelligimus ejus mirabilia, si γνῶσιν ἕλκουσι, τὴν θεωρίαν αὐτῆς τοῦ Θεοῦ τῆς οὐσίας. Θήσεις, φησὶν, ἀπέναντι τῶν μαρτυρίων, ὅθεν γνωσθήσομαί σοι ἐκεῖθεν. 'Αρα τὸ, Γνωσθήσομαι, ἀντὶ τοῦ τὴν οὐσίαν μου ἐμφανίσω; Εγνω Κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ. 'Αρα οὖν τῶν μὲν ἑαυτοῦ τὴν οὐσίαν ἔγνω, τῶν δὲ ἀπειθούντων ἐ γνοεῖ τὴν οὐσίαν; Εγνω Ἀδὰμ τὴν γυναῖκα αὐτ τοῦ. 'Αρα τὴν οὐσίαν αὐτῆς ἐγνώρισε; Καὶ περὶ 48 Cor. XIII, 9.. ibid. 10. so Galal. 1, 21. 16 11 Tim. 11, 19. Η Γαλάται. Deerat ή in editis, quod ex sex mss. codicibus restituimus. "Ητις ποτέ. Sic emendavimus ex uno codice Regio quod in editis legebatur ἥτις τότε. Infra omnibus codicibus mss. et editis consentientibus legitur PATROL. GR. XXXII. mandata servamus, si cum ipso conjungimur. Isti autem, omnibus his rejectis, cognitionem ad unum significatum trahunt, contemplationem ipsius Dei essentiæ, Pones, inquit, ante testimonia, unde cognoscar a te inde". Num illud, Cognoscar, idem valet ac naturam meam revelabo? Dominus cognovit qui sunt ejus ". Num ergo naturam eorum qui ipsius sunt cognovit, inobsequenst Isa. 1, 3. ** Psal. Lxxvu, 6. * Exod. xxv, ἥτις ποτέ. Αὐτόν. Deest in tribus mss. flabent Harl et Med. αὐτήν. Αὐτῆς. Ita mss. octo. Editi αὐτήν.

tium vero ignorat naturam? Cognovit Adam uxo- τῆς Ρεβέκκας, Παρθένος, φησίν· ἀνὴρ οὐκ ἔγνω rem suam”. Num naturam ipsius cognovit? Et de Rebecca dicitur: Virgo erat, vir illam non cognoverat. Et, Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco **? Scilicet naturam Rebecca nemo cognovit? Num Maria hoc dicit: Nullius viri cognovi naturam? Nonne potius illud, Cognovit, de conjugalibns amplexibus solet in Scriptura usurpari? Et quod dicitur fore ut cognoscatur Deus ex propitiatorio, idem est ac manifestus fiet sibi servientibus. Ft, Dominus cognovit qui sunt ejus, idem est ac in suam familiaritatem illos ob opera bona recepit. EPISTOLA CCXXXVI. αὐτήν· καὶ, Πῶς ἔσται τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; 'Αρα Ρεβέκκας μὲν τὴν οὐσίαν οὐ δεὶς ἐπέγνω; Μαρία δὲ τοῦτό φησιν· ὅτι οὐδενὸς ἀνδρὸς ἐνόησα τὴν οὐσίαν; Η τὸ, Ἔγνω, ἐπὶ τῶν γαμικῶν συμπλοκῶν ἔθος τῇ Γραφῇ ὀνομάζειν; Καὶ τὸ γνωσθήσεσθαι τὸν Θεὸν ἀπὸ τοῦ ἱλαστηρίου, τουτο ἐστιν, ἐμφανισθήσεσθαι τοῖς λατρεύουσι. Καὶ τὸν Εγνω Κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ, τουτέστιν, ἐδέξατο αὐτοὺς διὰ τῶν ἀγαθῶν ἔργων εἰς τὴν πρὸς αὐτὸν οἰκείωσιν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΑΦ. Pergit Basilius variis Amphilochii quæstionibus respondere: quomodo Christus nescire dicatur diem et horam; de Jeremiæ vaticinio in Jechoniam; de Encratitarum quadam cavillatione; de fato; de emersione in baptismale; de você payoc * de essentia et hypostasi; de mediis rebus in indifferentibus, a quo gubernentur. Eidem Amphilochio. 1. Quod jam a multis investigatum est evange lieun dictum, quomodo nesciat Dominus noster Jesus Christus diem consumnationis ac horams, quodque maxime ab Anomois perpetuo objicitur od eversionem Unigeniti gloriæ, ut ostendatur essentiæ dissimilitudo et inferior dignitatis gradus, cum nec eamdem naturam habere possit qui non omnia noscit, neque in una similitudine intelligi cum eo, qui universorum cognitionem sua prænoscendorum et assequendorum futurorum facultate complectitur; id nunc a tua prudentia nobis ut novum, propositum est. Itaque quæ puero ex patribus audivimus, et ob bonarum rerum amorem citra examen suscepimus, hæc possummus dicere, quanquam illa quidem Christoma - chorum impudentiam non dissolvent quæ enim Oratio eorum impetu fortior videatur?), sed iis, qui Dominum diligunt, et antecaptam ex fide doctrinam deducta ex ratione demonstratione fortioremn tenent, satis magnam fortasse persuasionem 361 exhibebunt. Nimirum illud, nemo, generale quidem videtur esse nomen, adeo ut ne una quidem persona per hanc vocem excipiatur. Sed non ita apud Scripturam usurpatur, quemadnedum observavimus in illo, Nemo bonus nisi unus Deus. Neque enim hic se ipse excludens a boni natura Filius hæc dicit. Sed cum Pater primum bonum sit, illud, nemo, subintellecta hac voce, ss Gen. 1v 1. κι Gen. xxιν, 16. * Luc. 1, 54. Alias CCCXCI. Scripta anno 376. Πῶς ἔσται. Editi addunt μοι quod deest in septem rnss. Εζητημένοr. Editi Τὸ ἐζητημένον. sed deest articulus in decem mss. codicibus. Τοῦτο νῦν. Medicæus cum uno ex Regiis τοῦτο νῦν δὴ παρὰ τῆς, etc. Αποδείξεως. Ita editi et codex Harl. cum Bigol. et Reg. primo. At in codicibus Med. Coisl. utroque, Val.. Paris. et Regiis duobus legitur άποκρίσεως, ducta ex ratione responsione. Sed magis vulgata scriptura, cum præsertim veterum liplaced brorum auctoritate non destituatur. Τῷ αὐτῷ Αμφιλοχία. 1. Εζητημένον ἤδη παρὰ πολλοῖς τὸ εὐαγγελι κὸν ῥητὸν περὶ τοῦ ἀγνοεῖν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὴν ἡμέραν τοῦ τέλους, καὶ τὴν ὥραν, καὶ μάλιστα συνεχώς προβαλλόμενον παρὰ τῶν ᾿Αν ομοίων ἐπὶ καθαιρέσει τῆς δόξης τοῦ Μονογενοῦς εἰς ἀπόδειξιν τοῦ κατὰ τὴν εὐσίαν ἀνομοίου, καὶ τῆς κατὰ τὴν ἀξίαν ὑφέσεως, ὡς οὐ δυναμένου οὔτε τὴν αὐτὴν ἔχειν φύσιν, οὔτε ἐν ὁμοιότητι μια νοεῖσθαι τοῦ μὴ πάντα εἰδότος πρὸς τὸν ἐμπεριλαβόντα τὴν εἴδησιν τῶν ὅλων τῇ προγνωστικῇ ἑαυτοῦ καὶ ἐπιβλητικῇ τῶν μελλόντων δυνάμει· τοῦτο νῦν παρὰ τῆς σῆς συνέσεως ἡμῖν ὡς καινὸν προεβλήθη. "Α τοίνυν ἐκ παιδὸς παρὰ τῶν πατέρων ἠκούσαμεν, καὶ διὰ τὴν πρὸς τὰ καλὰ φιλίαν ἀβασανίστως παρ εδεξάμεθα, ταῦτα εἰπεῖν ἔχομεν, τῶν μὲν Χριστο μάχων τὴν ἀναισχυντίαν οὐ διαλύοντα, (τίς γὰρ ἂν καὶ φανείη λόγος τῆς ὁρμῆς αὐτῶν ἰσχυρότερος;) τοῖς δὲ ἀγαπῶσι τὸν Κύριον, καὶ τῆς ἐκ τοῦ λόγου ἀποδείξεως ἰσχυροτέραν τὴν ἐκ πίστεως πρό ληψιν κεκτημένοις, ἀρκοῦσαν ἴσως παρεχόμενα τὴν πληροφορίαν. "Οτι τὸ, οὐδεὶς καθολικὸν μὲν εἶναι δοκεῖ ῥῆμα, ὡς μηδὲ ἐν πρόσωπον διὰ τῆς φωνῆς ταύτης ὑπεξῃρῆσθαι· ἔστι δὲ οὐχ οὕτω παρὰ τῇ Γραφῇ ἀναφερόμενον, ώς τετηρήκαμεν ἐπὶ τοῦ, Οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἰς ὁ Θεός. Οὐδὲ γὰρ ἐκεῖ ἑαυτὸν ἔξω τιθεὶς τῆς τοῦ ἀγαθοῦ φύσεως ὁ Υἱός, ταῦτα λέγει. Αλλ' ἐπειδὴ τὸ πρῶτον ἀγαθὸν ὁ Πατὴρ, τὸ, οὐδεὶς συνυπακουομένου τοῦ, πρώτ 68 Marc. xii, 32. ss Marc. I, 48. "Οτι τὸν οὐδείς. Ita Harl. Med., Coisl. prinus, Clarom. et unus ex Regiis. Ed.tio 1 Paris. ὁ τὸ, οὐδείς. Secunda τὸ δὲ, οὐδείς. Paulo post Coisl. prinus cum uno ex Regiis ύπεξαιρεῖσθαι. Τό, οὐδείς. Corruptissima in editis et multis mss. codicibus hæc verborum constructio. Sic enim habent: τῷ οὐδεὶς ὑπακουομένου τοῦ πρώτου, τὸ δεύ τερον εἰρῆσθαι πιστεύομεν. Sed illud τὸ δεύτερον, quod totum hunc locum denormabat, deest in quinque libris. Toliden habent τοῦ πρῶτος. Legitur τὸ οὐδείς in sex aliis, quorum duo antiquissimi, Harl. et Coisl. primus.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXXVI. novit Filium nisi Pater ". Neque enim hic ignɔrantiæ Spiritum accusat; sed naturæ suæ cognitionem Patri primo inesse testatur. Sic et illud, Nemo scit, ab eo primam eorum quæ sunt, et quæ futura sunt cognitionem ad Patrem referente, et in omnibus primam causam hominibus demonstrante dictum credimus. Alioqui quomodo aut cum reliquis Scripturæ testimoniis consentiat dictum illud, aut cum communibus nostris notionibus quadrare possit, qui credimus imaginem esse Dei invisibilis Unigenitum; imaginem autem non figuræ corporex, sed ipsius divinitatis, magnificorum attributorum, quæ in Dei essentia intelliguntur: imaginem virtutis, imaginem saet τος, εἰρῆσθαι πιστεύομεν· καὶ τὸ, Οὐδεὶς οἶδε primus, dictum esse credimus; et illud: Nemo τὸν Υἱὸν εἰ μὴ ὁ Πατήρ. Οὐδὲ γὰρ ἐκεῖ ἄγνοιαν τοῦ Πνεύματος κατηγορεῖ, ἀλλὰ πρώτῳ τῷ Πατρὶ ὑπάρχειν τὴν γνῶσιν τῆς ἑαυτοῦ φύσεως μαρτυρεῖ. Οὕτω καὶ τὸ, Οὐδεὶς οἶδε, τὴν πρώτην εξ δησιν τῶν τε ὄντων καὶ τῶν ἐσομένων ἐπὶ τὸν Πατέρα ἀνάγοντος, καὶ διὰ πάντων τὴν πρώτην αἰτίαν τοῖς ἀνθρώποις ὑποδεικνύντος εἰρῆσθαι νομίζομεν. Ἐπεὶ πῶς ἢ ταῖς λοιποῖς μαρτυρίας τῆς Γραφῆς ἀκολουθεῖ τὸ ῥητὸν, ἢ ταῖς κοιναῖς ἡμῶν ἐννοίαις συμβαίνειν δύναται, τῶν πεπιστευκότων εἰκόνα εἶναι τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου τὸν Μονογενῆ, εἰκόνα δὲ οὐ χαρακτῆρος σωματικοῦ, ἀλλ᾿ αὐτῆς τῆς θεότητος, καὶ τῶν ἐπινοουμένων τῇ οὐσίᾳ τοῦ Θεοῦ μεγαλείων, εἰκόνα δυνάμεως, εἰκόνα σοφίας, καθό εἴρηται Χριστὸς Θεοῦ δύναμις, καὶ Θεοῦ σοφία; Μέρος δὲ pientiæ, quatenus Christus dictus est Dei virtus, δηλονότι τῆς σοφίας ἡ γνῶσις· ἦν οὐκ ἐξεικονίζει πᾶσαν, εἴπερ τινῶν ἀπολείπεται. Πῶς δὲ καὶ ὁ Πατὴρ, δι' οὗ τοὺς αἰῶνας ἐποίησε, τούτῳ τὸ ἐλάχι στον μέρος τῶν αἰώνων, τὴν ἡμέραν ἐκείνην καὶ τὴν ὥραν, οὐκ ἔδειξεν; Η πῶς ὁ τῶν ὅλων ποιητής τοῦ ἐλαχίστου μέρους τῶν ὑπ' αὐτοῦ κτισθέντων τῆς γνώσεως ἀπολείπεται; Ο δὲ λέγων, πλησίον τοῦ τέλους, τάδε καὶ τάδε ἐν τῷ οὐρανῷ σημεῖα καὶ ἐν τοῖς κατὰ γῆν χωρίοις φανήσεσθαι, πῶς αὐτὸ τὸ τέ λος ἀγνοεῖ; Ἐν οἷς γὰρ λέγει, Οὔπω τὸ τέλος, οὐχ ὡς ἀμφιβάλλων, ἀλλ' ὡς εἰδὼς διορίζεται. Έπειτα μέντοι εὐγνωμόνως σκοποῦντι, πολλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ ἀνθρωπίνου μέρους ὁ Κύριος διαλέγεται τοῖς ἀνθρώποις· οἷον Δός μοι πιεῖν, φωνή ἐστι τοῦ Κυρίου τὴν σωματικὴν χρείαν ἐκπληροῦσα. Καίτοι ὁ αἰτῶν οὐχὶ σὰρξ ἦν ἅψυχος, ἀλλὰ θεότης σαρκὶ ἐμψύχω κεχρημένη. Οὕτω καὶ νῦν τὸ τῆς ἀγνοίας ἐπὶ τὸν οἰκονομικῶς πάντα καταδεξάμενον, καὶ προκόπτοντα παρὰ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις σοφίᾳ καὶ χάριτι, λαμβάνων τις, οὐκ ἔξω τῆς εὐσεβοῦς ἐνεχθήσεται διανοίας. 2. Τῆς σῆς δ' ἂν εἴη φιλοπονίας ἐκθέσθαι τὰς εὐαγγελικὰς ῥήσεις, καὶ συγκρῖναι ἀλλήλαις τήν τε Ματθαίου καὶ τὴν Μάρκου. Οὗτοι γὰρ μόνοι συν ενεχθέντες περὶ τὸν τόπον τοῦτον ἀλλήλοις φαίνονται. Ἡ μὲν οὖν τοῦ Ματθαίου λέξις οὕτως ἔχει· Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας εκείνης καὶ τῆς ὥρας σὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν, εἰ μὴ ὁ Πατὴρ μόνος· ἡ δὲ τοῦ Μάρκου· Περὶ δὲ τῆς [ ἡμέρας ἐκείνης καὶ ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι οἱ ἐν οὐρανῷ οὐδὲ ὁ Υἱὸς, εἰ μὴ ὁ Πατήρ. Τί τοίνυν ἐστὶν ἐν τούτοις ἐπισημήνασθαι ἄξιον; Ὅτι ὁ μὲν Ματθαῖος οὐδὲν εἶπε περὶ τῆς τοῦ Υἱοῦ ἀγνωσίας· δοκεῖ δὲ τῷ Μάρκῳ συμφέρεσθαι ** Matth. x1, 27. σε Matth. χχιν, 36. ** Matth. χχιν, 36. ** Marc. x1, 32. et Dei sapientia *? Profecto autem pars est sapientiæ cognitio, quam non totam repræsentat, si quid ei desit. Quomodo autem Pater ei, per quem sæcula condidit, minimam partem sæculorum, diem illum et horam, non ostendit? Aut quomodo universorum Conditor, minimæ partis enrum, quæ a se condita sunt, cognitione destituetur? Qui autem dicit, appropinquante fine, hæc et illa in cœlo signa et in terris visum iri, quomodo ipsum finen ignorat? Dum enim dicit: Nondum finis“, non quasi dubitans, sed ut sciens afirinat. Deinde, si quis æquo animo consideret, multa et ex humana parte Dominus disserit lominibus: nam illud, Da mihi bibere ", vox est Domini, corpoream indigentiam expleus. Atque is quidem qui petebat, non caro erat inanimata, sed divinitas carne animata utens. Ita et nunc si quis ignorantiam illam.al eum referat, qui omnia per dispensationem suscepit, et coram Deo et hominibus sapientia et gratia profecit; is extra piam non feretur sententiam. 2. Jam tuæ diligentiæ fuerit evangelicas voces exponere, et Matthæi ac Marci dicta inter se conferre. Hi enim soli circa hunc locum inter se concurrisse comperiuntur. Et Matthæi quidem dictio sic se habet: De die autem illa et hora nemo scit, ne cœlorum quidem angeli, nisi Pater solus 68. Marci autem ita: De die autem illo et hora nemo scit, neque angeli in cœlo, neque Filius, nisi Pater ". Quid autem in his observatu dignum est? Illud nempe, Matthæum quidem nihil dixisse de Filii 362 ignorantia, videri tamen cum Marco consentire quoad sensum, dum ait, Nisi solus Pater. Nus porro existimamus ilσε 1 Cor. 1, 24. σε Matlll. χχιν, 6. ** Joan. IV, 'Αλλά πρώτῳ. Duo Regii codices, Vat., Clarom., Bigot. et Paris. habent ἀλλὰ πρῶτον. Cum editis alii codices consentiunt. Τοῖς ἀνθρώποις· οἷον. Hæc addita ex codicibus Med., Harl.. Coisl. primo et uno ex Regiis. Editi διαλέγεται. Το γάρ. Mox hæ voces, τοῦ Κυρίου. desunt in codicibus Val., Coisl. secundo et duobus Regiis. Paulo post septem codices: Οὕτω τοίνυν τὸ τῆς ἀγνοίας ἐπὶ τὸν προκόπτοντα. Calera desunt. Φιλοπονίας. Coisl. primus φιλοσοφίας, et ad marginem ut in editis. Καὶ τῆς ὥρας. Hæc desunt in pluribus mss. Paulo post quinque codices ή ώρας. Οἱ ἐν οὐρανῷ. Deest prima vocula in Coisl secundo.

lud, solus, ut angelis opponatur, dictum fuisse, κατὰ τὴν ἔννοιαν, ἐκ τοῦ φάναι, Εἰ μὴ ὁ Πατὴρ minime vero Filium una cum suis servis comprebendi, quantum attinet ad ignorantiam. Est enim verax qui pronuntiavit: Omnia quæcunque habet Pater, mea sunt 7. Unum autem eorum qu habet, est et ipsa hujusce diei et horæ cognitio. Silentio igitur prætermittens, ut minime controversam, suam ipsius personam in Matthæi dicto Dominus, angelos dixit ignorare, scire autem Parem solum, Patris cognitionem tacite suam ipsius esse docens, eo quod et alibi pronuntiarit: Sicut cognoscit me Pater, et ego cognosco Patrem ** Quod si Pater Filium totum totaliter cognoscit, ita ut et reconditam in ipso sapientiam omnem perspiciat pari mensura et a Filio cognoscetur, cum omni insita illi sapientia et prænotione luturorum. Sic igitur illud Matthæi, Nisi solus Pater, interpretando leniendum. ducimus. Marci autem verba, quia aperte videntur ipsum Filium a cognitione excludere, ita intelligimus: Nemo novit, neque angeli Dei, sed nec Filius nosset, nisi nosset Pater; hoc est, causa et principium cognitionis Filii a Patre est. Ac violenta quidem non est, si quis æquo animo audiat, hæc expositio; quandoquidem non adjicitur solus, ut apud Matthæum. Mens igitur Marci est ejusmodi: De die autem illa aut hora nemo scit, neque angeli Dei, sed nec Filius quidem nosset, nisi nossel Pater; siquidem ei a Patre data cognitio. Hoc autem de Filio et maxime pium et divinitati non indecorum dictu est, eum ab eo, cui consubstantialis est, habere ut cognoscat, atque in omni sapientia et majestate divinitati suæ consentanea conspiciatur. μόνος. Ἡμεῖς δὲ ἡγούμεθα τὸ, μόνος, πρὸς τὴν τῶν ἀγγέλων ἀντιδιαστολήν εἰρῆσθαι· τὸν δὲ Υἱὸν μὴ συμπαραλαμβάνεσθαι τοῖς ἑαυτοῦ δούλοις, κατὰ τὴν ἄγνοιαν. Αψευδής γὰρ ὁ εἰπὼν, ὅτι Πάν τα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ ἐμὰ ἐστιν. Ἐν δὲ, ὧν ἔχει, καὶ ἡ γνῶσίς ἐστι τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ τῆς ώρας. Παρασιωπήσας τοίνυν, ὡς ὁμολογούμενον, τὸ ἑαυ τοῦ πρόσωπον ἐν τῇ λέξει τοῦ Ματθαίου ὁ Κύριος, τοὺς ἀγγέλους εἶπεν ἀγνοεῖν, εἰδέναι δὲ τὸν Πατέρα μόνον· τὴν τοῦ Πατρὸς γνῶσιν κατὰ τὸ σιωπώμενον καὶ ἑαυτοῦ εἶναι λέγων, διὰ τὸ καὶ ἐν ἄλλοις εἰρηκέναι· Καθώς γινώσκει με ὁ Πατήρ, καγώ για νώσκω τὸν Πατέρα. Εἰ δὲ γινώσκει ὁ Πατήρ τὸν Υἱὸν ὅλον δι᾿ ὅλου, ὥστε καὶ τὴν ἐναποκειμένην αὐτῷ σοφίαν πᾶσαν ἐπίστασθαι· κατὰ τὸ ἴσον μέτρον καὶ ἐπιγνωσθήσεται παρὰ τοῦ Υἱοῦ, δηλον ότι, μετά πάσης τῆς ἐνυπαρχούσης αὐτῷ σοφίας καὶ τῆς προγνώσεως τῶν μελλόντων. Ταύτης μὲν οὖν ἀξιοῦμεν τῆς παραμυθίας τὸ παρὰ τῷ Ματ θαίῳ κείμενον· Εἰ μὴ ὁ Πατὴρ μόνος. Τὸ δὲ Μάρτ κου, ἐπειδὴ φανερῶς δοκεῖ καὶ τὸν Υἱὸν ἀπομερί ζειν τῆς γνώσεως, οὕτω νοοῦμεν· ὅτι οὐδεὶς οἶδεν, οὔτε οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ, ἀλλ' οὐδὲ ὁ Υἱός ἔγνω, εἰ μὴ ὁ Πατήρ· τουτέστιν, ἡ αἰτία τοῦ εἰ δέναι τὸν Υἱὸν παρὰ τοῦ Πατρός. Καὶ ἀβίαστός ἐστι τῷ εὐγνωμόνως ἀκούοντι ἡ ἐξήγησις αὕτη· ἐπειδὴ οὐ πρόσκειται τὸ μόνος, ὡς καὶ παρὰ τῷ Ματθαίῳ. Ἔστιν οὖν ὁ νοῦς ὁ παρὰ τῷ Μάρκῳ τοιοῦτος· Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας εκείνης ἢ ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὔτε οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἂν ὁ Υἱὸς ἔγνω, εἰ μὴ ὁ Πατήρ· ἐκ γὰρ τοῦ Πατρὸς αὐτῷ ὑπῆρχε δεδομένη ἡ γνῶσις. Τοῦτο δὲ εὐφημότατόν ἐστι καὶ θεοπρεπές περὶ τοῦ Υἱοῦ λέγειν, ὅτι οὗπέρ ἐστιν ὁμοούσιος, ἐξ αὐτοῦ καὶ τὸ γινώσκειν ἔχει, καὶ τὸ ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ δόξῃ τῇ πρεπούσῃ αὐτοῦ τῇ θεότητι θεωρεῖσθαι. 3. Quod spectat ad Jechoniam, quem proscriptum ex Judæa terra fuisse dicit propheta Jeremias his verbis: Inhonoratus est Jechonias tanquam vas, cujus non est utilitas; et quia rejectus est ipse et semen ejus, neque ex semine ejus exsurget qui sedeat super solium David, princeps in Juda ": simplex et clara est oratio. Nam eversis Hierosolymis a Nabuchodonosor, dissolutum fuerat regnum: rec jam patria successiones principatuum, ut antea, vigebant: sed tunc, imperio defecti, in captivitate vivebant Davidis posteri. Reversi autem Salathiel et Zorobabel modo magis populari præerant populo ", translato deinceps ad sacerdotium im-, perio, propterea quod sacerdotalis et regia tribus inter se commiscerentur. Unde Dominus et rex est or Joan. xvi, 15. en Joan. Χ, 15. " Jer. XXII, Αντιδιαστολήν. Harl. cum uno ex Regiis διαστολήν. Αὐτῷ. Editi ἐν αὐτῷ. Sed deest praepositio in pluribus mss. codicibus, iisque optimæ nota. Οὐδὲ ὁ Υἱός. Legitur in editis οὐδ' ἂν ὁ Υἱὸς ἔγνω. Sed deest ἂν in Coisl. primo, Harl., Med. et uno Regio. Ο 3. Περὶ δὲ τοῦ Ἰεχονίου, ὃν ἐκκήρυκτον ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας γῆς γεγενῆσθαί φησιν ὁ προφήτης Ιερεμίας εἰπών· Ἠτιμώθη Ἰεχονίας ὡς σκεῦος, οὗ οὐκ ἔστιν αὐτοῦ χρεία· καὶ ὅτι ἀπερρίψη αὐτὸς καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ, καὶ οὐ μὴ ἀναστῇ ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ καθήμενος ἐπὶ τοῦ θρόνου Δαβίδ, ἄρχων ἐν τῷ Ἰούδᾳ· ἁπλοῦς καὶ σαφής ἐστιν ὁ λόγος. Καθαιρεθείσης γὰρ τῆς Ἱερουσαλὴμ ὑπὸ Ναβουχοδονόσορ, λέλυτο μὲν τὰ βασίλεια, οὐκέτι δὲ πατρικαί διαδοχαι τῶν ἡγεμονιών ἦσαν, ὥσπερ καὶ πρότερον· ἀλλὰ τότε μὲν ἐξ ἀρχῆς ἐπὶ τῆς αἰχμαλωσίας διῆγον οἱ ἀπόγονοι τοῦ Δαβίδο ἐπανελθόντες δὲ οἱ περὶ τὸν Σαλαθιήλ καὶ Ζοροβά σελ, δημοτικώτερον καθηγοῦντο τοῦ λαοῦ, τῆς ἀρχῆς λοιπὸν ἐπὶ τὴν ἱερωσύνην μεταπεσούσης, διὰ τὸ 28-30. TO I Esdr. II, 2. Εκείνης. Deest ea vox in pluribus codicibus non antiquissimis. Καὶ δόξῃ. Pro his vocibus habet Coisl. secundus καὶ γνώσει, et scientiα. Ηγεμονιών. Ita omnes nostri codices. Editi ἡγεμονικῶν. Ibidem editi τὸ πρότερον. Deest vocula in tribus vetustissimis codicibus.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXXVI. ἀναμιγῆναι τὴν ἱερατικὴν καὶ τὴν βασιλικὴν φυλήν. et pontifex in iis quæ sunt ad Deum ". Ac tribus Οθεν ὁ Κύριος καὶ βασιλεύς ἐστι καὶ ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν Θεόν. Καὶ οὐκ ἐξέλιπε μὲν ἡ βασιλικὴ φυλὴ μέχρι τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας· οὐ μὴν ἔτι ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ θρόνου Δαβὶδ τὸ σπέρμα τοῦ Ἰεχονίου. Θρόνος γὰρ δηλονότι λέγεται τὸ βασιλικὴν ἀξίωμα. Πάντως δὲ τῆς ἱστορίας μέμνησαι, ὅτι ὑπόφορος μὲν ἦν τῷ Δαβὶδ πᾶσα ἡ Ἰουδαία, καὶ ἡ Ιδουμαία χώρα, καὶ ἡ Μωαβίτις, καὶ τῆς Συρίας όσα τε πρόσχωρα καὶ τὰ ποῤῥωτέρω μέχρι τῆς Μέσης τῶν ποταμῶν· καὶ καθ᾿ ἕτερον μέρος έως ποταμοῦ Αἰγύπτου. Εἰ οὖν οὐδεὶς ἐφάνη ἐπὶ τοσούτου ἀξιώματος τῶν μετὰ ταῦτα, πῶς οὐκ ἀληθῆς ὁ τοῦ προφήτου λόγος, ὅτι οὐκ ἔτι καθιεῖται ἐπὶ τοῦ θρόνου Δαβὶδ ἐκ τοῦ σπέρματος Ιεχονίου; Οὐδεὶς γὰρ φαίνεται τῆς ἀξίας ταύτης ἐπειλημμένος ἐξ αὐτοῦ. Οὐ μέντοι ἐξέλιπεν ἡ τοῦ Ἰούδα φυλή, ἕως οὗ ἦλθεν ᾧ ἀπέκειτο, ὃς οὐδὲ αὐτὸς ἐκαθέσθη ἐπὶ τοῦ σωματικοῦ θρόνου, μετα πεσούσης λοιπὸν τῆς Ἰουδαϊκῆς βασιλείας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ Ασκαλωνίτου Αντιπάτρου Ηρώδην, καὶ τοὺς ἐκείνου παῖδας, οἱ εἰς τέσσαρας ἀρχὰς κατενεί μαντο τὴν Ἰουδαίαν, ἡγεμονεύοντος μὲν Πιλάτου, τὸ δὲ σύμπαν τῆς Ῥωμαϊκῆς ἀρχῆς κράτος ἔχοντος Τιβερίου ᾿Αλλὰ θρόνον λέγει Δαβίδ, ἐφ᾽ ἂν ὁ Κύριος εκάθισε, τὴν ἀκαθαίρετον βασιλείαν. Αὐτὸς γάρ ἐστι προσδοκία ἐθνῶν, οὐχὶ τοῦ ἐλαχίστου μέρους τῆς οἰκουμένης· Εσται γὰρ, φησὶν, ἡ ῥίζα τοῦ Ἰεσσαὶ, καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν· ἐπ' αὐτῷ ἔθνη ἐλπιοῦσι. Τέθεικα γάρ σε εἰς δια θήκην γένους, εἰς φῶς ἐθνῶν. Καὶ θήσομαι, φησίν, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τὸ σπέρμα αὐτοῦ, καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ ὡς τὰς ἡμέρας τοῦ οὐρανοῦ. Οὕτως οὖν καὶ ἱερεὺς διέμεινεν, εἰ καὶ μὴ τὰ σκήπτρα τῆς Ἰουδαίας παρέλαβε, καὶ βασιλεὺς πάσης τῆς γῆς ὁ Θεὸς, καὶ ἡ εὐλογία τοῦ Ἰακὼβ ἐβεβαιώθη quidem regia ad usque Christi adventum minime defecit; nec tamen amplius sedit in solio Davidis semen Jechoniæ. Nam solium profecto regia dignitas nuncupatur. 363 Omnino autem bistoriæ meministi, videlicet Judæam omnem Davidi vectigalem fuisse, et ldungam, et Moubitarum regionem, et Syriæ partes tum viciniores tum remotiores ad usque Mesopotamiam, et ex altera parte usque ad flumen Ægypti. Itaque si nullus e posteris ad tantam potestatem pervenit, quomodo verum non fuit quod dictum est a propheta, neminem sessurum in solio Davidis ex semine Jechoniæ? Nemo enim ex ipso ortus, lianc gloriam consecutus comperitur. Non tamen defecit tribus Juda, donec venit cui repositum erat *: qui ne ipse quidem in corporali throno consedit; quippe cum translatum jam esset Judaicum regnum in filium Ascalonite Antipatri Herodem, ejusque liberos, qui Judæam in quatuor principatus diviserunt, præside quidem Pilato, summam autem imperii Romani potestatem tenente Tiberio. Sed thronum dicit 1avidis, in quo Dominus sedit, regnum eversioni nulli obnoxium. Ipse enim est exspectatio gentium”, non autem minimæ partis orbis terrarum; Erit enim, inquit, radix Jesse, et qui consurgit ut princeps sit gentium: in ipso gentes sperabunt " Posui enim te in ſœdus populi, in lucem gentium”. El ponam, inquit, in sæculum saculi semen ejus, et thronum ejus sicul dies cœli”. Sic igitur et sacerdos permansit, quanquam Judææ sceptra non accepit, et rex universæ terræ Deus. Atque confirmata est benedictio Jacob, Et benedicentur in semine ipsius omnes tribus terræ", et omnes gentes Christum beatum prædicabunt. Καὶ ἐνευλογηθήσονται τῷ σπέρματι αὐτοῦ πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς, καὶ πάντα τὰ ἔθνη μας καριοῦσι τὸν Χριστόν. 4. Lepidis autem Encratitis ad præclaram eorum quæstionem, cur nos etiam non omnibus vescimur, hoc detur responsi, nos etiam excrementa lostra aversari. Ac quantum quidem ad dignitatem, olera herbæ nobis sunt carnes: quantum vero ad utilium discretionem, quemadmodum et in ole4. Τοῖς δὲ κομψοῖς Ἐγκρατίταις πρὸς τὸ σεμνὸν αὐτῶν πρόβλημα, διὰ τί καὶ ἡμεῖς οὐχὶ πάντα ἐσθίομεν, ἐκεῖνο λεγέσθω, ὅτι καὶ τὰ περιττώματα ἡμῶν βδελυσσόμεθα. Κατὰ μὲν γὰρ τὴν ἀξίαν, λάχανα χόρτου ἡμῖν ἐστι τὰ κρέα· κατὰ δὲ τὴν τῶν συμφερόντων διάκρισιν, ὡς καὶ ἐν λαχάνοις τὸ βλα βερὸν τοῦ καταλλήλου χωρίζομεν, οὕτω καὶ ἐν τοῖς ribus noxium a salubri separamus, ita et in carκρέασι τοῦ χρησίμου τὸ βλαβερὸν διακρίνομεν. Επεί τοι λάχανόν ἐστι καὶ τὸ κώνειον, ὥσπερ κρέας ἐστὶ καὶ τὸ γύπειον· ἀλλ' ὅμως οὔτε υοσκύαμον φάγοι ἄν τις νοῦν ἔχων, οὔτε κυνὸς ἄψαιτο μὴ μεγάλης ανάγκης κατεπειγούσης· ὡς ὅ γε φαγὼν οὐκ ἠνόμησεν. 5. Πρὸς δὲ τοὺς λέγοντας καθ' είμαρμένην διοικεί σθαι τὰ ἀνθρώπινα, μὴ παρ' ἡμῶν ζήτει λόγους, ἀλλὰ ταῖς οἰκείαις τῆς ῥητορικῆς ἀκίσιν αὐτοὺς και nibus ab utili noxium secernimus. Nam certe et cicuta olus est, sicut etiam caro est vulturina caro: sed tamen nec byoscyamum sanus quisquam comedet, nec cane vescetur, nisi urgente summa necessitate: qui tamen comedit, non peccat. •5. Jam quod attinet ad eos qui dicunt fato gubernari res humanas, ne ne interroges, sed propriis rhetoricæ telis eos confige, siquidem longior 14 Hebr. x, 1. Καθ' ἕτερον. Ita Regii duo codices et Coisl. secundus, sicque legit interpres. Editi καθ' ἑκάτερον.. Τιβερίου. Editi addunt Καίσαρος, quod deest in mss. novem. * Gen. xLix, 10. ibid. "Isa. xi, 10. 7 Isa. XLII, 6. "II Reg. vii, 13. " Gen. xx11, 18. Καὶ ἱερεύς. Pro hac voce legendum putat Combefisius βασιλεύς. Sed inutilis emendatio, nec ullo nititur codice ms. Supra docet Basilius Christum et regem esse et pontifice. 'Ενευλογηθήσονται τῷ. Ita deccm mss. excepto tamen quod in nonnullis legitur ἐν τῷ. Editi ευλογηθήσονται ἐν τῷ.

est hæc questio pro mea præsenti infirmitate. De τατίτρωσκε· μακρότερον γάρ ἐστι τὸ πρόβλημα της emersione autem in baptismo haud scio cur tibi in montem venerit interrogare, siquidem accepisti immersionem trium dierum figuram adimplere. Ter enim mergi non potest, nisi qui toties emergat. Quantum ad vocem φάγον attinet, acutum tonum in prima syllaba reponimus. 6. Eadem est essentiam inter et hypostasim differentia, ac inter commune et singulare, inter animal et illum hominem. Quapropter 364 essentiam quidem unam in divinitate confitemur, adeo ut essentiæ definitio non diverse reddatur: hypostasim vero propriam et singularem, ut inconfusa nobis et clara de Patre et Filio et Spiritu sancto insit notio. Si enim non consideremus definitas uniuscujusque proprietates, puta paternitatem, filiationem, et sanctificationem, sed ex communi essentiæ ratione Deum confiteamur, fieri non potest ut sana fidei ratio reddatur. Oportet igitur, ut conmuni proprium adjungentes, ita fidem profiteamur: Commune deitas, proprium paternitas; atque hæc conjungendo dicamus: Credo in Deum Patrem. Ac rursus in Filii confessione faciendum est similiter; adjungendum est communi proprium, ac dicendum Credo in Deum Filium. Pariter et de Spiritu sancto ad appellationis rationem accominodanda pronuntiatio ac dicendum: Credo et in divinum Spiritum sanctum; adeo ut omnino et unitas servetur in unius deitatis confessione; et id quod personarum proprium est confiteamur in discretione earum proprietatum, quæ in unaquaque intelliguntur. Qui autem idem esse dicunt essentiam et hypostasim, coguntur personas tantum confiteri differentes, et dum refugiunt dicere tres hypostases, Sabellii labem inveniuntur non effugere; qui et ipse sæpe, etsi confundit notionem, - conatur personas distinguere, dum hypostasim eamdem ait pro usu subinde occurrente varias personas induere. παρούσης μου ἀσθενείας. Περὶ δὲ τῆς ἐν τῷ βαπτί σματι ἀνανεύσεως οὐκ οἶδα τί ἐπῆλθέ σοι έρω τῆσαι, εἴπερ ἐδέξω τὴν κατάδυσιν τὸν τύπον τῶν τριῶν ἡμερῶν ἐκπληροῦν. Βαπτισθῆναι γὰρ τριτο σάκις ἀδύνατον μὴ ἀναδύντα τοσαυτάκις Τον δὲ φάγον παροξυτονοῦμεν ἡμεῖς. 6. Οὐσία δὲ καὶ ὑπόστασις ταύτην ἔχει τὴν διαφοράν, ἣν ἔχει τὸ κοινὸν πρὸς τὸ καθ᾿ ἕκαστον· οἷον ὡς ἔχει τὸ ζῶον πρὸς τὸν δεῖνα ἄνθρωπον. Διὰ τοῦτο οὐσίαν μὲν μίαν ἐπὶ τῆς θεότητος ὁμολογοῦμεν, ὥστε τὸν τοῦ εἶναι λόγον μὴ διαφόρως ἀποδιδόναι· ὑπό στασιν δὲ ἰδιάζουσαν, ἵν᾿ ἀσύγχυτος ἡμῖν καὶ τετρανωμένη ἡ περὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος ἔννοια ἐνυπάρχῃ. Μὴ γὰρ νοούντων ἡμῶν τοὺς ἀφωρισμένους περὶ ἕκαστον χαρακτήρας, οἷον πατρότητα καὶ υἱότητα καὶ ἁγιασμόν, ἀλλ' ἐκ τῆς κοινῆς ἐννοίας τοῦ εἶναι ὁμολογούντων Θεὸν, ἀμής χανον ὑγιῶς τὸν λόγον τῆς πίστεως ἀποδίδοσθαι. Χρή οὖν, τῷ κοινῷ τὸ ἰδιάζον προστιθέντας, οὕτω τὴν πίστιν ὁμολογεῖν· κοινὸν ἡ θεότης, ἴδιον ἡ πατρό της· συνάπτοντας δὲ λέγειν· Πιστεύω εἰς Θεὸν Πατέρα. Καὶ πάλιν ἐν τῇ τοῦ Υἱοῦ ὁμολογίᾳ τὸ παρα· πλήσιον ποιεῖν, τῷ κοινῷ συνάπτειν τὸ ἴδιον, καὶ λέγειν· Πιστεύω εἰς Θεὸν Υἱόν. Ομοίως καὶ ἐπὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου κατὰ τὸ ἀκόλουθον τῆς ἐκφωνήσεως τὴν προφοράν σχηματίζοντας λέγειν· Πιστεύω καὶ εἰς τὸ θεῖον Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὥστε δι᾿ ὅλου καὶ τὴν ἐνότητα σώζεσθαι ἐν τῇ τῆς μιᾶς θεότητος ὁμολογίᾳ, καὶ τὸ τῶν προς ώπων ἰδιάζον ὁμολογεῖσθαι ἐν τῷ ἀφορισμῷ τῶν περὶ ἕκαστον νοουμένων ἰδιωμάτων. Οἱ δὲ ταυτὸν λέγοντες οὐσίαν καὶ ὑπόστασιν ἀναγκάζονται πρόσ ωπα μόνον ὁμολογεῖν διάφορα, καὶ ἐν τῷ περιίστασθαι λέγειν τρεῖς ὑποστάσεις, εὑρίσκονται μὴ φεύγοντες τὸ τοῦ Σαβελλίου κακὸν, ὃς καὶ αὐτὸς, πολλαχοῦ συγχέων τὴν ἔννοιαν, ἐπιχειρεῖ διαιρεῖν τὰ πρόσωπα, τὴν αὐτὴν ὑπόστασιν λέγων πρὸς τὴν ἑκάστοτε παρεμπίπτουσαν χρείαν μετασχηματίζεσθαι. 7. Καὶ περὶ ὧν ἠρώτησας, πῶς τὰ μέσα καὶ τὰ ἀδιάφορα περὶ ἡμᾶς οἰκονομεῖται, εἴτε συντυχία τινὶ αὐτομάτῳ, εἴτε τῇ δικαίᾳ τοῦ Θεοῦ προνοίᾳ, ἐκεῖνο φαμεν, ὅτι ὑγεία καὶ νόσος, πλοῦτος καὶ 7. Jam ad illam quæstionem, quomodo media et indifferentia circa nos gubernentur; utrum fortuito quodam casu, an justa Dei providentia; hoc respondemus, sanitatem et morbum, divitias et paupertatem, gloriam et ignominiam, quatenus bo- πενία, δόξα καὶ ἀτιμία, καθὸ μὲν οὐ ποιεῖ τοὺς uos non reddunt possessores, non esse ex eorum numero, quæ natura sunt bona: quatenus vero prosperitatem quamdam in vita nostra eficiunt, magis contrariis eligenda esse præposita, et aliquam verbo dignitaten habere. Αtque hæc quidem Ανανεύσεως. Codex Parisiensis αναδεύσεως, secunda manu. Τοσαυτάκις. Ita mss. plerique. Editi τοσάκις. Ημῖν. Editi ἡμῖν τε. Sed deest vocula in tribus antiquissimis codicibus et aliis nonnullis. Εἰς τὸ θεῖον. Videtur in Harlæauo codice scriptum primna manu εἰς τὸν Θεόν. Παρεμπίπτουσαν. Med., Coisl. primus et unus ex Regiis παραπίπτουσαν. Existimat Combefisius verbum μετασχηματίζεσθαι sic reddendun ἔχοντας ἀγαθοὺς, οὐκ ἔστι τῶν κατὰ φύσιν ἀγαθῶν· καθὸ δὲ εὕροιάν τινα παρέχεται ἡμῶν τῷ βίῳ, αἱρετώτερά ἐστι τῶν ἐναντίων τὰ προηγούμενα, καὶ ἔχει τινὰ ἀξίαν λεγόμενα. Ταῦτα μέντοι τοῖς μὲν οικονομίας ἕνεκεν δίδοται παρὰ Θεοῦ, ὡς τῷ esse, in varias formas mutari. Sed id non dicebat Sabellins. Hoc tantum dicebat, ut legimus in epist. 214: Unum quidem hypostasi Deum esse, sed sub diversis personis a Scriptura repræsentari. Αδιάφορα. Legitur διάφορα in tribus vetustissimis codicibus et plerisque aliis. Ημών. Deest in septem mss., non tamen in vetustissimis tribus. Οικονομίας. Hac voce eleemosynam, sive largitiones in pauperes, significari probavimus ad

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXXXVII. ᾿Αβραάμ, καὶ τῷ Ἰὼβ καὶ τοῖς τοιούτοις τοῖς nonnullis ad distribuendum dantur a Deo velut δὲ φαυλοτέροις πρόκλησίς ἐστι τοῦ βελτιωθῆναι κατὰ τὸν τρόπον· ὡς ὄγε μετὰ τοσαύτην παρὰ Θεοῦ δεξίωσιν ἐπιμένων τῇ ἀδικίᾳ ἀναντιρρήτως ἑαυτὸν ὑπόδικον τῇ κατακρίσει καθίστησιν. Ο μέντοι δικαιος οὔτε παρόντος επιστρέφεται τοῦ πλούτου, οὔτε μὴ παρόντα ἐπιζητεῖ· οὐ γὰρ ἀπολαυστικός ἐστι τῶν δεδομένων, ἀλλ' οἰκονομικός. Οὐδεὶς δὲ τῶν νοῦν ἐχόντων ἐπιτρέχει τῇ ἀσχολίᾳ τῆς τῶν ἀλλοτρίων διανομῆς, ἐὰν μὴ πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ἀποβλέπῃ δόξαν, οι θαυμάζουσι καὶ ζηλοῦσι τοὺς ἐν ἐξουσίᾳ τινὶ καθεστῶτας. Τὴν δὲ νόσον ὡς ἄθλησιν οἱ δίκαιοι δέχονται, μεγάλους ἐπὶ τῇ ὑπομονῇ τοὺς στεφάνους ἀναμένοντες. Αλλον δέ τινα ἐφιστῶν τῇ διοικήσει τούτων οὐκ ἀπεμφαῖνον μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀσεβές. tiam exspectantes. Cæterum quemvis alium his dum, sed etiam impium. Abraham, Job, et similibus. Improbis vero provocatio sunt, ut se ad meliorem frugem recipiant, ita ut qui post tantam a Deo benignitatis significa - tionem perseverat in iniquitate, se ipse sine ulla excusationis venia obnoxium condemnationi constituat. Qui quidem justus est, neque ad divitias, cum adsunt, adjungit animum: neque eas, cum absunt, exquirit; siquidem non fruitur concreditis, sed earum adıministrator est. Nemo autem prudens negotium ambit in alienis rebus distri buendis, nisi respexerit ad laudem vulgi, cui hom mines in aliqua auctoritate constituti admirationi sunt ac æmulationi. Morbos autem tanquam certamen suscipiunt justi, coronas magnas ob patienrebus gubernandis præficere non solum est absurΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΑΖ'. 365 EPISTOLA CCXXXVII *. Nonnullæ Basilii litteræ ad Eusebium non perlata. In his autem nuntiat de adventu Demosthenis, de synodo ab eo coacti in Galatia, de expulso Hypsino. eique suffecto Ecdicio, Gregorio abduci jusso, omnibus clericis Casariensibus curie addictis, eodem onere Sevastiæ imposito his qui cum Basilio communicabant. Rursus alia synodus Nyssæ ex Galatis et Ponticis, qui nescio quem ad Ecclesias millunt. Cum Eustathio conspirant de episcopo Nicopolitanis dando in locum Theodoti mortui. Resistunt Nicopolitani. Rumor synodi ad Basilium aut cogendum cum illis communicare aut peilendum. Graviter ægrotabat Εὐσεβίῳ, ἐπισκόπῳ Σαμοσάτων. Eusebio, episcopo Samosatorum. 1. Ego et per vicarium Thraciæ scripsi pietati. tuæ et per præpositum quemdam Philippopolis thesaurorum, ex nostra regione in Thraciam abeuntem, scripsi alias epistolas, eumque rogavi, ut illas proficiscens sumeret. Sed neque vicarius litteras nostras suscepit. Peragrantibus enim nobis parœciam, cum advenisset in urbem vespere, summo mane rursus abiit; adeo ut œconomos ecclesiæ la-· teret viri adventus, sicque manerent apud me litterz. Praepositus vero, forte inexspectata aliqua illum necessitate urgente, profectus est, nec litteris susceptis, nec nobis salutatis. Alius autem nullus reperiri poterat; unde tristes mansimus, quod nec scribere nobis liceret, nec accipere a tua pietate litteras. Atque equidem volebam, si res fieri po tuisset, quæ singulis diebus nobis accidunt, tibi nuntiare. Tam multa enim sunt, tamque præter opinionem, ut ephemeride opus esset: quam etiam, probe scias, composuissem, nisi assiduitate eventuum mentem e proposito avocatam habuissem. 1. Ἐγὼ καὶ διὰ τοῦ βικαρίου τῆς Θράκης ἐπέστειλα τῇ θεοσεβείᾳ σου, καὶ διά τινος πραιποσίτου τῶν κατὰ Φιλιππούπολιν θησαυρῶν ἐκ τῆς ἡμετέρας ἐπὶ τὴν Θράκην διαβαίνοντος ἔγραψα ἑτέ ρας ἐπιστολάς καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν ἀνελέσθαι, ὅταν ἀπαίρῃ. 'Αλλ' οὔτε ὁ βικάριος ὑπεδέξατο ἡμῶν τὰ γράμματα. Περιοδευόντων γὰρ ἡμῶν τὴν παροικίαν, ἐπιστὰς τῇ πόλει ἑσπέρας, ὄρθρου βα θέος πάλιν ἀπήλασεν· ὥστε τοὺς οἰκονόμους λαθεῖν τῆς ἐκκλησίας τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἐπιδημίαν καὶ οὕτω μεἶναι παρ' ἡμῖν τὰ γράμματα. Ο δὲ πραι πόσιτος, τάχα ἀβουλήτου τινὸς αὐτὸν περιστάσεως κατασχούσης, ἐξώρμησε, μήτε τὰς ἐπιστολὰς ἀν ελόμενος, μήτε ἡμᾶς θεασάμενος. Αλλου δὲ οὐδενὸς ἦν ἐπιτυχεῖν· ὅθεν ἐμείναμεν λυπούμενοι, ὅτι μήτε ἐπιστέλλειν ἡμῖν ἔξεστι, μήτε δέχεσθαι παρὰ τῆς σῆς θεοσεβείας γράμματα. Καίτοιγε ἐβουλόμην, εἴ μοι ἦν δυνατὸν, τὰ ἐφ' ἑκάστης ἡμέρας συμπίπτοντα ἡμῖν διαγγέλλειν σοι. Οὕτω γὰρ πολλὰ καὶ παράδοξά ἐστι τὰ πράγματα, ὥστε ἱστορίας εφημερίδος χρήζειν, ἦν καὶ συνέταξα, εὖ ἴσθι, εἰ μὴ τῇ συνεχείᾳ τῶν προσπιπτόντων τοὺς λογισμοὺς εἶχον τῶν προκειμένων εκκρουομένους. 2. Ἐπεδήμησεν ἡμῖν βικάριος, τὸ πρῶτον καὶ μέγιστον τῶν ἡμετέρων κακῶν· ἄνθρωπος εἰ μὲν καὶ αἱρετικὸς τὸ φρόνημα, οὐκ ἐπίσταμαι (οἶμαι γὰρ αὐτὸν παντὸς ἄπειρον εἶναι λόγου, καὶ μηδὲ ἔχειν τινὰ σπουδήν μηδὲ μελέτην περὶ τὰ τοιαῦτα· ἐν ἄλλοις γὰρ αὐτὸν ὁρῶ τῇ ψυχῇ καὶ τῇ σαρκὶ νύκτωρ καὶ μηθ' ἡμέραν ἐνασχολούμενον), πλήν epist. 31. Hæc interpretatio confirmatur ex commentario in Isaiam n. 54, p. 420, ubi divites dicuntur opes accepisse, ut pauperes juvent. Καὶ τῷ 'Ιώβ. Ita codices mss. septem. Editi τῷ Ἰακώβ. Neutrum legitur in Coisl. primo, sed desunt tres hæ voculæ, 2. Advenit nobis vicarius primum et maximum malorum nostrorum: homo, an sententia hæreticus, nescio (arbitror enim illum omnis expertem esse doctrinæ, nec habere studium ullum aut usum ejusmodi rerum; nam in aliis illum video anima et carne, noctu et interdiu occupatum), aɩ certe hæreticorum amicus: nec magis eos diliΒικαρίου. Duo codices Vaticani καὶ διὰ τοῦ Μακαρίου βικαρίου, Εt per Macarium vicarium. 'Ετέρας ἐπιστολάς. Hæc desunt in codice Coisl. primo.. Επιδημίαν. Ila mss. decem. Editi ἀποδημίαν. Alias CCLXIV. Scripta anno 376.

gens, quam nos odio habens. Coegit enim synodum ἀλλὰ φιλαιρετικός· καὶ οὐ πλέον ἐκείνους φιλῶν ἢ impiorum media hiene in Galatia, et ejecit qui dem Hypsinum, ejus autem loco Ecdicium constituit. Jussit abduci fratrem meum, ab uno homine, eoque ignobili, accusatum. Deinde paulisper occupatus circa res militares, rursus ad nos accessit, iram cædemque spirans, ac omines voce unica clericos Ecclesia Caesariensis tradidit curia. Sedit autem Sebastiæ plures dies, secernens suos au alienis, ac nostros quidem communicatores curiales appellans, ac muniis publicis addicens, eos vero qui Eustathio affixi sunt, maximis fovens honoribus. Rursus Nyssæ synodum Galatarum et Ponticorum celebrari præcepit. Illi autem morein gessere, 366 et convolantes miserunt quemdam ad Ecclesias, qui qualis sit, nolim ego dicere; sed conjicere licet prudentiæ tuæ, qualem illum esse verisimile sit, qui talibus hominum voluntatibus ministrat. Et nunc, tum cum hæc scriberem, ipsum illud agmen Sebastiam venit, ut et conjungantur cumn Eustathio, et una cum ipso res Nicopolitano rum evertant. Nam beatus Theodotus obdormivit. Illi autem hactenus primos vicarii assultus generose ac fortiter repulere. Persuadere enim eis conabatur, Eustathium ut reciperent, ac per eum acciperent episcopum. Postquam autem vidit illos libenter non cedere, nunc conatur violentiore manu datum illis episcopum constituere. Rumore autem jactatur et quædam exspectatio synodi, ad quam me accersitum statuerunt aut communicatorem habere, aut sua uti consuetudine. Ac res quidem ecclesiarum sic se habent. Ego autem quomodo me eorpore habeam, tacere arbitror satius esse quam scribere: propterea quod vera dicens tristitia aliciam, mentiri vero non possum. πρὸς ἡμᾶς ἀπεχθῶς ἔχων. Συνεκρότησε μὲν γὰρ σύνοδον ἀθετούντων ἐν μέσῳ τῷ χειμῶνι ἐπὶ τῆς Γαλατίας· καὶ ἐξέβαλε μὲν τὸν Ὕψιν ἀντικατέστησε δὲ τὸν Ἐκδίκιον. Αγώγιμον δὲ προσέταξε γενέσθαι τὸν ἀδελφὸν τὸν ἐμὸν, ὑπὸ ἑνὸς ἀνθρώπου, καὶ τούτου ἀσήμου, αἰτισθέντα. Εἶτα μικρὸν ἀσχο ληθεὶς περὶ τὸ στρατόπεδον, πάλιν ἡμῖν ἐπῆλθε θυμοῦ καὶ φόνου πνέων, καὶ πάντας μὲν μια φωνῇ τοὺς ἱερατικοὺς τῆς ἐν Καισαρείᾳ Ἐκκλησίας παρέδωκε τῇ βουλῇ· ἐν δὲ Σεβαστείᾳ ἐκαθέσθη πολύ λὰς ἡμέρας φυλοκρινῶν· καὶ τοὺς μὲν ἡμῖν κοι νωνοῦντας βουλευτὰς ὀνομάζων, καὶ καταδικάζων τῇ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων· τοὺς δὲ τῷ Εὐσταθίῳ προσκειμένους ταῖς μεγίσταις τιμαῖς περιέπων. Πάλιν σύνοδον περὶ Νύσσαν Γαλατῶν καὶ Ποντικῶν συγκροτηθῆναι προσέταξεν. Οἱ δὲ ὑπήκουσαν, καὶ συνδραμόντες ἔπεμψάν τινα ταῖς Ἐκκλησίαις, ὧν οὐκ ἂν ἐλοίμην ἐγὼ εἰπεῖν ὁποῖος, εἰκάζειν δὲ έξεστι τῇ σῇ φρονήσει ποταπὸν εἰκὸς εἶναι τὸν τοι αύταις προαιρέσεσιν ἀνθρώπων υπηρετούμενον. Καὶ νῦν, ὅτε ταῦτα ἐπέστελλον, τὸ αὐτὸ τοῦτο σύνταγμα ἐπὶ τὴν Σεβάστειαν ὥρμησε, τῷ τε Ευσταθίῳ συν αφθῆναι, καὶ μετ' αὐτοῦ τὰ τῶν Νικοπολιτῶν κατα στρέψασθαι. Ο γὰρ μακάριος Θεόδοτος κεκοίμηται. Καὶ τέως μὲν τὰς πρώτας τοῦ βικαρίου προσβολάς γενναίως καὶ καρτερῶς ἀπεκρούσαντο πείθει γὰρ αὐτοὺς ἐπειρᾶτο δέξασθαι τὸν Εὐστάθιον, καὶ δι' αὐτοῦ λαβεῖν τὸν ἐπίσκοπον· ὡς δὲ εἶδεν αὐτοὺς ἑκόντας οὐκ ἐνδιδόντας, νῦν πειρᾶται βιαιοτέρα χειρό ἐγκαταστῆσαι τὸν διδόμενον. Υποθρυλλείται δέ τις καὶ συνόδου προσδοκία, καθ᾿ ἣν προαιροῦνται καλέ σαντες ἡμᾶς ἡ λαβεῖν κοινωνούς, ἢ χρήσασθαι τη συνηθείᾳ. Τὰ μὲν οὖν τῶν Ἐκκλησιῶν τοιαῦτα. Ἐγὼ δὲ αὐτὸς ὅπως διάκειμαι κατὰ τὸ σῶμα. σιωπὴν ἡγοῦμαι βέλτιον εἶναι ἢ γράφειν· διότι τὰ μὲν ἀληθῆ λέγων λυπήσω, ψεύσασθαι δὲ οὐκ ἀν έχομαι. Τον Υψιν. Ita mss. decem. Editi Ὕψιον. Vide Addenda. Καὶ φόνου. Coisl. primus et editi habent καὶ φθόνου, spirans invidiam. Sed alii codices φόνου, quod melius videtur. Φιλοκρινών. Codices nonnulli φιλοκρινών. Simili sensu legitur φυλοκρινών in libro De Spiritu soucio cap. 29, et epist. 204, n. 2. Υπηρεσίᾳ. Ita veteres libri. Editi υπηρετησίᾳ, quod tamen emendatum est in editione Paris. secunda. "Επεμψάν τινα. Suspicatur Tillemontius huic homini datam fuisse quamdam visitandi Ecclesias provinciam. Sed illud, miserunt ad Ecclesias, idem esse crediderim ac episcopum ordinaverunt. Sic enim videtur ipse Basilius interpretari in epistola 239 ubi de eodem homine loquens ait: Et ad miseros homines, vernarum vernas, devenit nunc episcopatus nomen... qualis'est qui nuper ab Anysio et Ecdicio Parnasseno missus est, quem quidem qui constituit, pessimum sibi ipsi futuræ vitæ viaticum m Ecclesias immisit. Et in epist. 240, de Frontone loquens ordinato ab Arianis episcopo, ait: Οἱ ἐπι· πεμφθέντες ἡμῖν, qui in nos immissi sunt. Verisimile ergo est hunc hominem idcirco in Ecclesias immissum dici, quia ab illius nequitia periculum impendebat, non unius Ecclesiæ evertendæ, sed plurium et vitæ exemplo et nefariis molitionibus ledendarum. Απεκρούσαντο. Male in editis ἀπεκρούσατο Quod erratum ope veterum codicum sustulimus. Totum hunc locum minus belle interpretatur Tille montius. Existimat vicarium, cum primo repulsus fuisset a Nicopolitanis, postea violentiore manu rem aggredi coepisse; et idcirco immisisse agmen Arianorum. Sed cum Ariani Frontonem episcopum ordinaverint, ut per se patet; adhibita a vicario violentia, ut datum episcopum constitueret, de immis sis Arianis intelligi non debet, sed de iis, quæ postea vicarius per vim et impressionem egit, ut ordinationem illam tueretur. Deceperunt Tillemontium hæc verba, Καὶ νῦν, ὅτε ταῦτα ἐπέστελλον, Εἰ nunc cum hac scriberem, ipsum illud agmen, etc., indeque adductus est, ut crederet ante adventumi Arianorum jau repulsos vicarii conatus fuisse. Sed ejusmodi loquendi rationes non tam stricte accipiendæ. Potuit enim dicere Basilius: Et nunc cum hæc scriberem, ipsum illud agmen Sebastiam venit, quamvis ab hoc eventu aliquod tempus effluxisset. Hinc in epist. 239 de rebus, quæ non paulo ante contigerant, eodem modo loquitur. Ait enim nunc episcopatus nomen ad miseros homines et vernas vernarum devenisse; qualis est qui nunc ab Anysio et Ecdicio missus est... Hi nunc fratrem meum Nyssa erpulerunt.

EPISTOLA RUM CLASSIS II. EPIST. CCXXXIX. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΛΗ. EPISTOLA CCXXXV¡¡! *. Cum Fronto presbyter Ecclesia Nicopolitanæ episcopatum ab Arianis accepisset, ac unum aut alterum ex eodem clero secum abstraxisset, consolatur Nicopolitanos presbyteros Basilius, cosque nec horum hominum lapsų angi debere demonstrul, nec quod ipsi extra muros precari cogantur, sed quo plures exstiterint tentationes, co uberiorem a Deo mercedem exspectandam. Νικοπολίταις πρεσβυτέροις. Nicopolitanis presbyteris. Ἐδεξάμην τὰ γράμματα τῆς εὐλαβείας ὑμῶν· καὶ οὐδὲν ἔσχον καινότερον τῶν ἐγνωσμένων ἤδη παρ' αὐτῶν διδαχθῆναι. Καὶ γὰρ ἔφθασεν ἡ φήμη εἰς πᾶσαν τὴν περιοικίδα, τοῦ παρ' ὑμῖν καταπεσόντος τὴν αἰσχύνην περιαγγέλλουσα ὃς ἐπιθυμία δόξης κενῆς τὴν αἰσχίστην ἑαυτῷ συνήγαγεν ἀτιμίαν, καὶ εὑρέθη τῶν μὲν ἐπὶ τῇ πίστει μισθῶν διὰ τὴν φιλαυτίαν ἐκπεσών· αὐτὸ δὲ τὸ δύστηνον δοξάριον, οὗ ἐπιθυμήσας επράθη τῇ ἀσεβείς, οὐκ ἔχων διὰ τὸ δίκαιον μίσος τῶν φοβουμένων τὸν Κύ ριον. ᾿Αλλὰ ἐκεῖνος μὲν παντὸς τοῦ ἑαυτοῦ βίου ἐναργέστατον ἐξήνεγκε δεῖγμα ἐκ τῆς νῦν προαιρέσεως, ὅτι οὐδέποτε ἔζη ἐπ' ἐλπίδι τῶν ἀποκειμένων ἡμῖν ἐπαγγελιῶν παρὰ τοῦ Κυρίου· ἀλλὰ εἴ τι ἑαυτῷ ἐπραγματεύετο τῶν ἀνθρωπίνων, καὶ ῥήματα πίστεως, καὶ πλάσμα εὐλαβείας, πάντα πρὸς τὴν τῶν ἐντυγχανόντων ἀπάτην ἐπετηδεύετο· ὑμᾶς δὲ τί καταπονεῖ τὸ συμβάν; Τί χείρους ἑαυτῶν γεγόνατε παρὰ τοῦτο; Ἔλειψεν εἷς ἐκ τοῦ πληρώματος ὑμῶν· εἰ δὲ καὶ συναπῆλθέ που άλλος εἷς, ἡ δεύτερος, ἐλεεινοί τοῦ πτώματος οὗτοι, ὑμῶν δὲ τὸ σῶμα ὁλόκληρόν ἐστι τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι. Καὶ γὰρ καὶ τὸ ἀχρειωθὲν ἀπεῤῥύη, καὶ οὐκ ἐκολοβώθη τὰ μένον. Εἰ δὲ ἀνιᾷ ὑμᾶς, ὅτι τῶν τοίχων ἐξεβλήθητε· ἀλλ' ἐν σκέπῃ τοῦ Θεοῦ τοῦ οὐ ρανοῦ αὐλισθήσεσθε, καὶ ὁ ἄγγελος ὁ τῆς Ἐκκλησίας Έφορος συναπῆλθεν ὑμῖν. Ὥστε κενοῖς ἐγκατακλί νονται καθ' ἑκάστην ἡμέραν, ἐκ τῆς διασπορᾶς τοῦ λαοῦ βαρὺ ἑαυτοῖς τὸ κρῖμα κατασκευάζοντες. Εἰ δέ τις καὶ κόπος ἐστὶν ἐν τῷ πράγματι, πέπεισμαι τῷ Κυρίῳ μὴ εἰς κενὸν ὑμῖν ἀποβήσεσθαι τοῦ το. Ὥστε ὅσῳ ἂν ἐν πλείοσι πειρατηρίοις γένησθε, τοσούτῳ πολυτελέστερον παρὰ τοῦ δικαίου κριτοῦ μισθὸν ἀναμένετε. Μήτε οὖν δυσφορείτε τοῖς παρ οῦσι, μήτε ἀποκάμνετε τῇ ἐλπίδι. Ετι γὰρ μικρὸν ὅσον ὅσον ἥξει πρὸς ὑμᾶς ὁ ἀντιλαμβανόμενος ὑμῶν, καὶ οὐ χρονιεῖ Accepi litteras pietatis vestræ, nec quidquain polui recentius, iis quæ jam noverans, ex illis discere. Venit enim fama in omnem viciniam, illius, qui apud vos lapsus est, ignominiam circumferens: qui quidem inanis gloriæ cupiditate, turpis simam sibi ipse comparavit ignominiam: et fidci quidem præmiis ob sui ipsius amorem decidit; sed tamen miseram illam gloriolam, cujus studio venditus est impietati, non consecutus est, ob eorum, qui Dominum timent, justum odium. At ille totius suæ vitæ manifestissimum protulit indicium ex præsenti consilio, se videlicet nunquam vixisse in spe repositarum nobis promissionum a Domino: sed si quid sibi aucuparetur humanarum rerum, et fidei verba, et pietatis larvam), omnia denique ad obvios quosque decipiendos elaborasse. Sed quid eventus ille vos lædit? An idcirco deterius quam antea vos habetis? Defecit unus ex vestro cœtu: quod si etiam cum ipso abiere 367 unus aut alter, miserandi illi ob lapsum at corpus vestrum Dei dono integrum est. Nam et quod inutile erat, defluxit, nec mancum est quod remansit. Quod si illud vos angit, quod extra muros ejecti estis; sed in protectione Dei cœli commorabimini 78, et angelus Ecclesiæ inspector una vobiscum secessit. Quare in vacuis dibus quotidie recubant, grave sibi ex populi dispersione judicium comparantes. Quod si quis hac in re labor, Domino confido, inutilem illum vobis non futurum. Quamobrem quo plures tentationes fueritis experti, eo locupletiorem ab æquo judice mercedem exspectate. Itaque nec præsentia iniquo animo ferte, neque in spe deficite. Adhuc enim perpusillum temporis, veniet ad vos auxiliator vester, et non tardabit”. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΑΘ'. EPISTOLA CCXXXIX ". Deplorat Basilius ærumnas Ecclesiæ, hominibus nequissimis ad episcopatum evectis, qualis erat is quem Anysius et Ecdicius in Ecclesias immiserant. Iidem Nyssa vile mancipium, Doaris, ut muliercula impiæ assentarentur, hominem pestilentem, fugitivum servum constituerant. Quærit deinde Basilius quales dundee Dorotheo litteræ, quem cum Sanclissimo Romam iturum suspicabatur. Purum sperat ex hac legatione, et Occidentales accusat quod veritatem audire nolint. Venerat in mentem Basilio privatim ad eorum coryphæum scribere. Εὐσεβίῳ, ἐπισκόπῳ Σαμοσάτων. 1. Εδωκεν ὁ Κύριος ἡμῖν καὶ νῦν διὰ τοῦ ποθεινοτάτου καὶ εὐλαβεστάτου ἀδελφοῦ ἡμῶν ᾿Αντιόχου Psal. xc, 1.” Habac. 11, 5; Hebr. x, 37. Περιαγγέλλουσα. Coisl. primus et Med. διαγγέλλουσα. Πλάσμα. Coisl. primus πλάσματα. Εἰ δὲ καὶ συναπήλθε. Due priores voculæ desunt in vetustissimis codicibus Med. et Coisl. Ελεεινοί. Ita mss. summo consensu. ἐλεεινοῦ. Editi Εγκατακλίνονται. Coisl. uterque, Reg. seEusebio, episcopo Samosatorum. 1. Dedit nobis Dominus etiam nunc per desideratissimum ac religiosissimum fratrem nostrum cundus et Paris. ἐγκατακρίνονται. Οσῳ ἄν. Sic Med. et Coisl. uterque. Editi ὅσον. Deest ἄν in pluribus mss. "Οσον. Addidimus ex Coisl. utroque, Reg. secundo et Bigot. Semel tantum legebatur in editis, Χρονιεῖ. Med. et Coisl. primus χρονίσει. Alias CXCl. Scripla ammo 376. Alias X. Scripta anno 376.

Aliochum compresbyterum salutare sanctitatem τοῦ συμπρεσβυτέρου προσφθέγξασθαί σου τὴν ὁσιά tuam, teque ut pro more tuo pro me preceris adhortari, et ex litterarum colloquio aliquod longe absentia solatium consequi. Hoc autem orans primum et maximum, quæso, pete a Domino, ut nos a nefariis et pravis hominibus liberemur: qui populos ita in suam potestatem redegerunt, ut nihil τητα· καὶ σὲ μὲν παρακαλέσαι τὰ συνήθη ποιεῖν, προσεύχεσθαι ὑπὲρ ἡμῶν· ἑαυτοῖς δὲ εὑρεῖν τινα της μακράς ἀπολείψεως παραμυθίαν ἐκ τῆς διὰ τοῦ γράμματος ομιλίας. Προσευχόμενος δὲ τοῦτο πρῶτον καὶ μέγιστον παρακαλοῦμεν αἰτεῖν παρὰ τοῦ Κυρίου, ῥυσθῆναι ἡμᾶς ἀπὸ τῶν ἀτόπων καὶ aliud nunc, nisi Judaica captivitatis imaginem πονηρῶν ἀνθρώπων, οἱ τοσοῦτον κατεκράτησαν τῶν intueri videamur. Quanto enim Ecclesiæ fiunt debiliores, tanto an plius efflorescunt hominum imperandi cupiditates et ad miseros homines, vernarum vernas, devenit nunc episcopatus nomen; cum nullus ex Dei famulis eorum competitor fieri velit, sed tantum homines desperati, qualis est qui nunc ab Anysio Evippii alumno, et ab Ecdicio Parnasseno missus est: quem qui constituit, pessimum - sibiipsi futuræ vitæ viaticum in Ecclesias immisit. Ili nunc fratrem meum Nyssa expulerunt, et ejus loco introduxerunt 368 hominem, vel potius mancipium paucis obolis venale, sed quod ad fidei corruptelam attinet, his qui constituere, non inferius. Quin et hominem pestilentem, pupillorum famulum, eumdemque a suis ipsius heris fugitivum, ut assententur mulierculæ impiæ, quæ prius quidem Georgio ad suum arbitrium usa erat, nunc vero hunc illius successorem nacta est, in oppidulum Doara miserunt, miserandum episcopatus nomen contumelia afficientes. Quis autem possit, ut par est, res Nicopolitarum lugere? Nimirum miser ille Fronto prius quidem defensionem simulaverat veritatis, sed tandem turpiter prodidit et fidem et seipsum, ac mercedem proditionis accepit nomen ignominiæ. Accepit enim ab illis episcopatus dignitatem, ut existimat, sed Dei gratia factus est communis exsecratio totius Armenia. Sed tamen nec quidquam est quod non audeant, nec destituuntur dignis se adjutoribus. Caeterum reliquas Syriæ Τῆς μακράς. Coisl. primus et Med. τῆς μακράν. Αἰτεῖν. lta Harl. et Coisl. primus. Editi αἴτει. [Bene.] Ιουδαϊκῆς ἁλώσεως. Non captivitatem Babylonicam intelligit Basilius, sed eas calamitates, quæ Hierosolymis, obsidente Vespasiano, acciderunt; cum simul et externo premerentur bello, et domesticis seditionibus absumerentur, ut aiunt Orientales episcopi in epist. 92, ubi cum hoc Judæorum statu comparant Orientis Ecclesias, quæ præter aper tum hæreticorum bellum, domesticis inter Catholicos dissensionibus laborabant. Eadem comparatione utitur Basilius in commentario in Isaiam, p. 455. Τοσοῦτον. Med., Coisl. primus et alii duo recentiores τοσούτῳ. Paulo post iidem duo codices Med. et Coisl. περίεστι νῦν. Καὶ Ἐκδικίου. Mallet Combefisius Et Ecdicii Parnasseni. Sed repugnant non solum miss. codices, in quibus punctum ponitur post Εὐιππίου, ut indicelur Anysium non esse aluminum Evippii et Ecdicii, sed ipsa etiam historia. Nam Ecdicius ille nuper fuerat creatus episcopus, ut est in præcedenti ad Eusebium epistola. Quare Anysius non potuit λαῶν, ὥστε οὐδὲν ἕτερον νῦν ἢ τὰ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἁλώσεως ἡμᾶς ἐνεικονίζεσθαι πράγματα. Οσῳ γὰρ ἐπὶ τὸ ἀσθενέστερον ὑποῤῥέουσιν αἱ Ἐκκλησίαι, τοσοῦτον ἐπακμάζουσιν αἱ τῶν ἀνθρώπων φιλαρ χίαι. Καὶ εἰς δυστήνους ἀνθρώπους οικότριβας περιέστη νῦν τὸ τῆς ἐπισκοπῆς ὄνομα, οὐδενὸς αἱρουμένου ἀντεισάγειν ἑαυτὸν τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ, ἢ τῶν ἀπεγνωσμένων, ὁποῖοί εἰσιν οἱ νῦν ἐπιπεμφθέντες παρ' Ανυσίου τοῦ θρέμματος Εὐιππίου, καὶ Ἐκδικίου τοῦ Παρνασσηνοῦ· ὃν κακὸν ἑαυτῷ τῆς μελλούσης ζωῆς ἐφόδιον ἐναφῆκε ταῖς Ἐκκλησίαις ὁ καταστήσας. Οὗτοι νῦν ἐξήλασαν μὲν τῆς Νύσσης τὸν ἀδελφὸν τὸν ἐμὸν, καὶ ἀντεισήγαγον ἄνδρα, μᾶλλον δὲ ἀνδράποδον ὀλίγων ὀβολῶν ἄξιον, τὴν δὲ τῆς πίστεως διαφθορὰν ἐφάμιλλον τοῖς καταστήσασι. Δοάροις δὲ τῇ κώμῃ φθορὸν ἄν θρωπον, ὀρφανῶν οἰκέτην, ἀποδράντα μὲν τοὺς ἑαυτοῦ δεσπότας, διὰ δὲ κολακείας ἀθέου γυναίου, ἢ πρότερον μὲν Γεωργίῳ ἐκέχρητο πρὸς τὸ ἴδιον θέ λημα, νῦν δὲ τοῦτον ἔσχε διάδοχον ἐκείνου, ἔπεμψαν, τὸ ἐλεεινὸν τῆς ἐπισκοπῆς καθυβρίζοντες όνο μα. Τὰ δὲ Νικοπολιτῶν τίς ἂν πρὸς ἀξίαν ὀδύμαιτο; τοῦ ἀθλίου Φρόντωνος πρότερον μὲν δῆθεν τὴν ὑπὲρ τῆς ἀληθείας συνηγορίαν σχηματιζομένου τελευ ταῖον δὲ αἰσχρῶς προδόντος καὶ τὴν πίστιν καὶ ἑαυ τὸν, καὶ μισθὸν τῆς προδοσίας λαβόντος ὄνομα άτιμίας. Ἐδέξατο μὲν γὰρ παρ' αὐτῶν ἐπισκοπῆς ἀξίω μα, ὡς οίεται· γέγονε δὲ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι κοινὸν βδέλυγμα πάσης τῆς ᾿Αρμενίας. Πλὴν ὅτι οὔτε αὐτοῖς ἀτόλμητόν τι, οὔτε ἀποροῦσι τῶν ἀξίων Ecdicii simul et Evippii longe antiquioris, ut patet ex epist. 128, alumnus dici, id est, ab Ecdicio et Evippio ordinatus et institutus. Sed cum Ecdicius a Demosthene constitutus fuisset episcopus Parnassenus, conjunxit se in concilio Nysseno cum Anysio Evippii alumno, et cum illo ea facinora designavit, quæ Basilii et bonorum omnium lacrymis ac gemitibus materiam dederunt. "Ον κακόν. Quamvis antea Basilius plurali numero usus fuerit, unum tamen et eumdem hominem designat, ut perspicitur ex præcedenti ad Eusebium epistola. ' Νύσσης. Quidam codices mss. cum editis Νύσης. Ορφανῶν. Duo codices non vetustissimi όρο φανόν. Σχηματιζομένου. Reg. secundus et Coisl. secundus κατασχηματιζομένου. Hoc Basilii judicium de Frontone confirmatur ex præcedenti epistola. Cur autem eum existimet larvam pietatis hactenus præ se tulisse, nec fidem unquam vere et ex animo defendisse, examinamus in Vita S. Basilii, Οὔτε αὐτοῖς. Ita Harl. cum tribus aliis. Edit οὔτε ἑαυτοῖς.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXL. αὐτοῖς συνεργῶν. Τὰ δὲ λοιπὰ τῆς Συρίας ἄμεινον res accuratius quam nos et novit et enarrabit frater ἡμῶν καὶ οἶδε και διηγήσεται ὁ ἀδελφὸς Αντίοχος. 2. Τοῖς δὲ ἐκ τῆς δύσεως αὐτὸς προενέτυχες, δια ηγησαμένου πάντα τοῦ ἀδελφοῦ Δωροθέου· ᾧ ποταπὰς χρὴ δοῦναι πάλιν ἐπιστολὰς ἀπιόντι; Ἴσως γὰρ κοινωνήσει τῆς ὁδοῦ τῷ καλῷ Σαγκτισσίμῳ πολλὴν ἔχοντι σπουδήν, καὶ περιιόντι τὴν ἀνατο λὴν, καὶ παρ' ἑκάστου τῶν ἐπισήμων ὑπογραφὰς καὶ ἐπιστολὰς κομιζομένῳ. Τίνα οὖν δεῖ ἐπιστεῖλαι δι' αὐτῶν, ἡ τοῖς ἐπιστέλλουσι πῶς συνθέσθαι, αὐτ τὸς μὲν ἀπορῶ· ἐὰν δὲ εὕρῃς ἐν τάχει τοὺς πρὸς ἡμᾶς ἀφικνουμένους, καταξίωσον ἡμῖν γνωρίσαι. Ἐμοὶ μὲν γὰρ τὸ τοῦ Διομήδους επέρχεται λέγειν· Μὴ ὄφελες λίσσεσθαι διότι, φησὶν, ἀγήνωρ ἐστὶν ὁ ἀνήρ. Τῷ ὄντι γὰρ θεραπευόμενα τὰ ὑπερήφανα ήθη ἑαυτῶν ὑπεροπτικώτερα γίνεσθαι πέ φυκε. Καὶ γὰρ, ἐὰν μὲν ἱλασθῇ ἡμῖν ὁ Κύριος, ποίας ἑτέρας προσθήκης δεόμεθα· ἐὰν δὲ ἐπιμείνῃ ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, ποία βοήθεια ἡμῖν τῆς δυτικῆς ὀφρύος; Οἱ τὸ ἀληθὲς οὔτε ἴσασιν, οὔτε μαθεῖν ἀνέχονται, ψευδέσι δὲ ὑπονοίαις προειλημμένοι, ἐκεῖνα ποιοῦσι νῦν, ὦ πρότερον ἐπὶ Μαρκέλλῳ· πρὸς μὲν τοὺς τὴν ἀλήθειαν αὐτοῖς ἀπαγγέλλοντας φιλονεικήσαντες, τὴν δὲ αἵρεσιν δι' ἑαυτῶν βεβαιώσαντες. Ἐγὼ μὲν γὰρ αὐτὸς ἄνευ τοῦ κοινοῦ σχήματος ἐβουλόμην αὐτ τῶν ἐπιστεῖλαι τῷ κορυφαίῳ· περὶ μὲν τῶν ἐκκλησιαστικῶν οὐδὲν, εἰ μὴ ὅσον παραινίξασθαι, ὅτι οὔτε ἴσασι τῶν παρ' ἡμῖν τὴν ἀλήθειαν, οὔτε τὴν ἐδὸν δι' ἧς ἂν μανθάνοιεν καταδέχονται· καθόλου δὲ περὶ τοῦ μὴ δεῖν τοῖς ὑπὸ τῶν πειρασμῶν ταπεινωθεῖσιν ἐπιτίθεσθαι, μηδὲ ἀξίωμα κρίνειν ὑπερ ηφανίαν, ἁμάρτημα καὶ μόνον ἀρκοῦν ἔχθραν ποιῆ σαι εἰς Θεόν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜ΄. Antiochus 2. De rebus autem Occidentalibus prius ipse didicisti, narrante omnia fratre Dorotheo, cui quales dandæ rursus litteræ abeunti? Fortasse enim se itineris socium junget optimo Sanctissimo, qui magno ardet studio ac Orientem peragrat, et ab insignioribus quibusque subscriptiones et epistolas colligit. Quæ igitur per ipsos scribenda sint, aut quomodo cum scribentibus consilia conjungenda, equidem dubito; sed si cito reperias, qui ad nos proficiscantur, nobis exponere ne graveris. Mili enim venit in mentem illud Diomedis usurpare: Utinam precatus non esses, quoniam, inquit, vir est superbus. Nam revera animi elati, dum obsequio coluntur, solito arrogantiores fieri solent. Etenim si nobis placetur Dominus, quonam alio adminiculo indigemus? Sin autem perseveret ira Dei, quale nobis præsidiumn supercilii Occidentalis? Qui veritatem neque norunt, neque discere volunt, sed falsis suspicionibus præoccupati eadem nunc faciunt, ac prius in Marcelli causa, in qua cum hominibus veritatem sibi nuntiantibus delitigarunt, hæresim vero per seipsos confirmarunt. Ego ipse citra communem formain ad eorum coryphæum scribere volebam, de rebus quidem ecclesiasticis nihil, nisi quatenus subobscure insinuassem, neque illos de rebus nostris vera nosse, neque viam qua addiscere possint, amplecti; ac generatim admonuissem homimibus, quos tentationes afflixerunt, insultandum non esse, neque dignitatem æstimandam superbiam: quod peccatum vel unicum id valet, ut inimicos Deo efficiat. 369 EPISTOLA CCXL*. Basilius hortatur ad constantiam in persecutione, ac spe auxilii a Deo ven!uri consolatur: monet ne fucum illis faciat Frontonis recta fidei simulatio. Negal se unquam commissurum, ut Frontonem agnoscat episcopum, vel recipiat quos ille ordinaverit. Νικοπολίταις πρεσβυτέροις. 1. Καὶ ἐπιστείλαντες ἡμῖν καλῶς ἐποιήσατε, καὶ διὰ τοιούτου ἀνδρὸς ἐπιστείλαντες, ὃς καὶ ἄνευ γραμμάτων ἐξήρκεσεν ἂν ἡμῖν τήν τε ἐπὶ ταῖς φροντίσι παραμυθίαν ἱκανὴν παρασχεῖν, καὶ διδα σκαλίαν ἀκριβῆ τῶν πραγμάτων ποιήσασθαι. Πολλά γὰρ ἦν ὁ ἐπεζητοῦμεν παρὰ τοῦ σαφέστατα ἐπιστα μένου μαθεῖν, διὰ τὸ τὰς φήμας πεπλανημένως πρὸς ἡμᾶς διαβαίνειν, ἃ πάντα εὐσταθῶς καὶ ἐμπείρως διηγήσατο ἡμῖν ὁ ποθεινότατος καὶ τιμιώτατος ἀδελφὸς ἡμῶν Θεοδόσιος ὁ συμπρεσβύτερος. "Α τοί ῾Ο ἀδελφός. Editi addunt ἡμῶν, quod deest in sex mss. Σαγκτισσίμῳ. Ita Harl., Val., Regius uterque et Coisl. secundus. Editi. Σαγκτησίμων. Paulo post editi ἐὰν σὺ δέ. Deest pronomen in septem inss. In editionibus Hag. et Froben. 1 deest etiamn alia vocula. Paulo post Medicæus codex συνεπιστέλο λουσι. Λίσσεσθαι. Citat Basilius ex Iliad. 1, versus 695 et 696. Μανθάνοιεν. Ila quinque nostri codices opNicopolitanis presbyteris. 1. Recte fecistis, et quod scripseritis, et quod per talem virum scripseritis, qui etiam sine litteris potuisset nobis et idoneum in sollicitudinibus solatium præstare, et accurate de rebus edocere. Multa enim erant, quæ avebamus ex aliquo accuratissime sciente cognoscere, propterea quod rumores vagi apud nos spargerentur; sed omnia constanter ac perite exposuit nobis optatissimus ac reverendissimus frater noster Theodosius compresbyter. Itaque quæ mibi ipse suadeo, hæc timna nota. Editi μάθοιεν. Καλώς. Ita sex mss. Editi καλόν. Paulo post Coisl. primus et Med. ἐπιζητοῦμεν. "Α πάντα. Coisl. primus et Med. πάντα. Nec longe iidem codices παρόντα βίον. Sic videtur gisse Scultetus. Vertit enim in præsenti vita. Unde vapulat Combetisio. Sed non vidit Combelisius plov sive vitam hoc loco et pluribus aliis idem ac saculum sonare. ⚫ Alias CXCII. Scripta anno 376.

eliam ad vestram pietatem scribo: multis jam ea- νυν ἑαυτοῖς συμβουλεύομεν ταῦτα καὶ πρὸς dem ac vobis contigisse; ac non solum hac ætate, sed praeterito etiam tempore innumera ejusmodi exempla, partim historiarum monumentis consignata, partim nobis non scripta recordatione a peritis tradita fuisse, quemadmodum viritin et oppidatim tentationes pro nomine Domini corripuerint eos, qui in ipsum sperabant. Sed tamen præterierunt omnia, nec ærumna prorsus ulla perpetuam habet molestiam. Quemadmodum enim gran- 'dines, torrentesque et quæcunque mala casu accidunt, mollibus quidem facile nocent ac ea vastant; sed si in duriora incidant, patiuntur aliquid potius quam lædunt: ita et vehementes tentationes in Ecclesiam concitata, imbecilliores fidei in Christum firmitate deprehensa sunt. Quemadmodum β ergo grandinis nubes præteriit, et torrens alveum præterfluxit (illa enim in serenitatem dissoluta; hic vero evanuit in profundum, viam, qua effluxit, siccam et aridam relinquens); ita et nunc ingruentes nobis procella paulo post non erunt. Tantummodo in animum inducamus non ad praesentia respicere, sed paulo remotiora spe intueri. 2. Sive igitur, fratres, gravis tentatio; labores ac difficultates perferamus; nemo enim non percussus in certamine, nec pulvere aspersus, coropatur; sive levia hæe diaboli ludibria, et qui in nos sunt immissi, molesti quidem sunt, eo quod ejus sint ministri, contemnendi tamen, quia Deus illorum nequitiæ debilitatem junxit; caveamus ne ob magnos in parvis incommodis ejulatus condemnemur. Unum enim dolore dignum, illius ipsius pernicies, qui se ob temporariam gloriam (si tamen gloria dicenda, palam se dedecorare) æterno justorum honore spoliavit. Filii confessoruit, filii estis martyrum, qui ad sanguinem usque peccato restiterunt. Domesticis utatur quisque exemplis ad robur pro pietate ostendendum. Nemo nostrum plagis dilaniatus est: 370 nullius ades publicatæ sunt; exsules non fuimus; carceres experti non suinus. Quidnam mali nobis accidit? nisi forte hoc sit molestum, quod nihil perpessi sumus, neque digni habiti, qui pro Christo paleremur 80. Sin autem quod ille domum occupat precationis, vos autem sub dio adoratis coeli et terra Dominum, id vos angit, cogitate, undecim discipulos in cœnaculo conclusos fuisse, tum cum ii, qui Dominum crucifixerant, in celeberrimo tem80 Acl. V, Συμβουλεύομεν. Codex Med. βουλεύομεν. Ὡς γάρ. Posterior vocula addita ex Reg. secundo et Coisl. secundo. Illud autem ὅσα τῶν κακῶν αὐτοσχέδια interpretandum putat Combelisius, quacunque mala subito accidunt, sed mihi videtur Basilius ea αυτοσχέδια vocare, ut opponantur jis, quæ hominum inalitia inferuntur. Διότι τούτου. Med. διότι τοιοῦτο:. Tres alii zodices διότι τοιούτου. η τὴν ὑμετέραν εὐλάβειαν γράφομεν· ὅτι πολλοῖς συνἐβη ταῦτα, ἃ καὶ ὑμῖν· καὶ οὐ κατὰ τὸν παρόντα καιρὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ παρελθόντι χρόνῳ μυρία τῶν τοιούτων τὰ ὑποδείγματα· τὰ μὲν ἐγ γράφως αἱ ἱστορίαι καταλελοίπασι, τὰ δὲ τῇ ἀγρά φω μνήμῃ παρὰ τῶν εἰδότων διεδεξάμεθα· ὅτι καὶ κατὰ ἄνδρα ἕκαστον, καὶ κατὰ πόλεις πειρασμοί περιέσχον ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου τοὺς εἰς αὐτὸν ἠλπικότας. Αλλ' ὅμως παρῆλθε πάντα, καὶ οὐδὲν τῶν σκυθρωπῶν ἀθάνατον ἔσχε τὸ λυπηρόν. Ως γὰρ αἱ χάλαζαι, καὶ οἱ χείμαρροι, καὶ ὅσα τῶν κακῶν αὐτοσχέδια, τὰ μὲν μαλακὰ ῥᾳδίως ἔβλαψε καὶ διελυμήνατο, τοῖς δὲ ἀντιτύποις περι τυχόντα ἔπαθέ τι μᾶλλον ἢ ἔδρασεν· οὕτω καὶ οἱ λάβροι κατὰ τῆς Ἐκκλησίας πειρασμοί κινηθέντες ἀσθενέστεροι τοῦ στερεώματος τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως διεδείχθησαν. Ὡς οὖν παρῆλθε της χαλά ζης τὸ νέφος, καὶ παρεῤῥύη τὴν χαράδραν ὁ χεί. μαῤῥος (τὸ μὲν γὰρ εἰς αἰθρίαν διελύθη, ὁ δὲ ἐν ηφανίσθη τῷ βυθῷ, ξηρὰν καὶ ἄνικμον τὴν ὁδὸν δι' ἧς ἐῤῥύη καταλιπών)· οὕτω καὶ τὰ νῦν ἡμᾶς χει μάζοντα μικρὸν ὕστερον οὐκ ἔσται. Μόνον ἐὰν καὶ ταδεξώμεθα μὴ τὸ παρὸν ὁρᾷν, ἀλλὰ τοῖς μικρὸν ποῤῥωτέρω ταῖς ἐλπίσιν ενατενίζειν, 2. Εἴτε οὖν βαρὺς ὁ πειρασμός, ἀδελφοί, ὑπομείν νωμεν τὰ ἐπίπονα· οὐδεὶς γὰρ μὴ πληγεὶς ἐν ἀγώ σι, μηδὲ κονισάμενος, στεφανοῦται· εἴτε κούρα ταῦτα τοῦ διαβόλου τὰ παίγνια, καὶ οἱ ἐπιπεμφθέν τες ἡμῖν, ὀχληροὶ μὲν, διότι τούτου εἰσὶν ὑπὸ ηρέται, ευκαταφρόνητοι δὲ, ὅτι τῇ πονηρίᾳ αὐτῶν ὁ Θεὸς ἀδυναμίαν συνῆψε· φυλαξώμεθα τὴν κατάγνω σιν, ὡς ἐπὶ μικροῖς παθήμασι μεγάλα οδυρόμενα. Εν γάρ ἐστιν ὀδύνης ἄξιον, ἡ αὐτοῦ ἐκείνου ἀπώλεια, τοῦ τῆς προσκαίρου ἕνεκεν δόξης (εἴπερ οὖν δόξαν χρὴ λέγειν τὸ δημοσίᾳ ἀσχημονεῖν τῆς αἰωνίας τῶν δικαίων τιμῆς ἑαυτὸν ἀποστερήσαντος. Τέκνα όμο λογητῶν, καὶ τέκνα μαρτύρων ἐστὲ, τῶν μέχρις αἵματος ἀντικαταστάντων πρὸς τὴν ἁμαρτίαν. Τοῖς οἰκείοις ἕκαστος χρησάσθω ὑποδείγμασι πρὸς τὴν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ἔνστασιν Οὐδεὶς ἡμῶν πληγαίς κατεξάνθη, οὐδενὸς οἶκος δημεύθη· οὐ τὴν ὑπερ ορίαν ᾠκήσαμεν, οὐ δεσμωτήριον ἐγνωρίσαμεν. Τί πεπόνθαμεν δεινόν; εἰ μὴ τάχα τοῦτο λυπηρόν, ὅτι μηδὲν πεπόνθαμεν, μηδὲ ἐνομίσθημεν ἄξιοι τῶν ὑπὲρ Χριστοῦ παθημάτων. Εἰ δὲ ὅτι ὁ δεῖνα τὸν οἶκον κατέχει τῆς προσευχῆς, ὑμεῖς δὲ ἐν τῷ ὑπαίθρῳ προσκυνεῖτε τὸν οὐρανοῦ καὶ γῆς Δεσπότην, τοῦτο ὑμᾶς ἀνιᾷ, ἐνθυμήθητε ὅτι οἱ μὲν ἔνδεκα μαθηταὶ ἐν τῷ ὑπερῴῳ ἦσαν ἀποκεκλεισμένοι, οἱ Ενστασιν. Male Combefisius vertendum pr nuntiat, adversus vim, quæ pietati infertur. Ημῶν. In tota hac verborum complexione primam personam apposuimus, quia sic reperimus in sex mss. codicibus. Editi ὑμῶν, et sic deinceps ᾠκήσατε... ἐνομίσθητε. Ενθυμήθητε. Εditi apponunt hic ἀδελφοί. Sed ea vox deest in sex codicibus mss.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCΧLI. δὲ σταυρώσαντες τὸν Κύριον ἐν τῷ περιβοήτῳ ναῷ plo cultum Julaicum adimplerent. Judas enim qui τὴν Ἰουδαϊκὴν λατρείαν ἐπλήρουν. Ἰούδας γὰρ, τὸν δι' ἀγχόνης θάνατον τοῦ μετ' αἰσχύνης ζήν προτιμή σας, ἔδειξε τάχα τῶν νῦν ἀπερυθριασάντων πρὸς πᾶσαν ἀνθρώπων κατάγνωσιν, καὶ διὰ τοῦτο ἀναιδῶς πρὸς τὰ αἰσχρὰ διακειμένων, ἑαυτὸν αἱρετώτερον. 3. Μόνον μὴ ἐξαπατηθῆτε ταῖς ψευδολογίαις αὐ τῶν ἐπαγγελλομένων ὀρθότητα πίστεως. Χριστέμποροι γὰρ οἱ τοιοῦτοι, καὶ οὐ Χριστιανοί, τὸ ἀεὶ αὐτοῖς κατὰ τὸν βίον τοῦτον λυσιτελοῦν τοῦ κατ' ἀλήθειαν την προτιμώντες. "Οτε ἐνόμισαν κτᾶσθαι τὴν κενὴν ταύτην ἀρχὴν, προσέθεντο τοῖς ἐχθροῖς τοῦ Χριστοῦ· ὅτε εἶδον τοὺς λαοὺς ἀγριαίνοντας, σχηματίζονται πάλιν τὴν ὀρθότητα. Οὐκ οἶδα ἐπίσκοπον, μηδὲ ἀριθμήσαιμι ἐν ἱερεῦσι Χριστοῦ τὸν παρὰ τῶν βεβήλων χειρῶν ἐπὶ καταλύσει τῆς πίστεως εἰς προστασίαν προβεβλημένον. Αὕτη ἐστὶν ἡ ἐμὴ κρίσις. Ὑμεῖς δὲ εἴ τινα ἔχετε μεθ᾿ ἡμῶν μετ ρίδα, ταυτὰ ἡμῖν φρονήσετε δηλονότι· εἰ δὲ ἐφ' ἑπυτῶν βουλεύεσθε, τῆς ἰδίας γνώμης ἕκαστος κύριός ἐστιν, ἡμεῖς ἀθῶοι ἀπὸ τοῦ αἵματος τούτου. Ταῦτα δὲ ἔγραψα, οὐχ ὑμῖν ἀπιστῶν, ἀλλὰ τὸ τινων ἀμφίβολον στηρίζων ἐκ τοῦ γνωρίσαι τὴν ἐμαυτοῦ γνώμην, ὡς μὴ προληφθῆναι τινα εἰς κοινω νίαν, μηδὲ τῆς χειρὸς αὐτῶν ἐπιβολὴν δεξαμένους, μετὰ ταῦτα εἰρήνης γενομένης, βιάζεσθαι ἑαυτοὺς ἐναριθμεῖν τῷ ἱερατικῷ πληρώματι. Πάντα τὸν κλῆρον, τόν τε κατὰ τὴν πόλιν, καὶ τὸν ἐπὶ τῆς παρ οικίας, μετὰ παντὸς τοῦ λαοῦ τοῦ φοβουμένου τὸν Κύριον, ἀσπαζόμεθα δι' ὑμῶν ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜΑ'. suspendio interire maluit, quam cum dedecore vivere, forsitan iis qui nunc ad omnem hominum condemnationem sine rubore sese obfirmant, et idcirco impudentiam ad turpia præ se ferunt meliorem se exhibuit. 3. Tantum ne decipiamini illorum mendaciis, dum rectam fidem præ se ferunt. Christi enim mercatores ejusmodi homines, non Christiani; semper id, quod ipsis in hac vita utile est, vitæ ad veritatem accommodatæ anteponentes. Cum speraverunt adepturos se inanem illum principatum, adjunxerunt se inimicis Christi: ubi populos ira efferatos vident, rursus rectam fidem simulant. Non agnosco episcopum, nec numerarim inter Christi sacerdotes eum qui a profanis manibus ad eversionem dei principatum accepit. Hoc neum est judicium. Vos autem si quam partem mecum habetis, eadem utique ac ego, sentietis: sin autem vobis ipsi seorsum consilium capitis, suæ quisque sententiæ dominus est, nos ab hoc sanguine insontes sumus. Hæc autem scripsi, non quod vobis diffidam, sed ut nonnullorum dubitationem significatione meæ sententiæ confirmem, ne qui communione præoccupentur, neve, accepta ab eis manus impositione, postea pace reddita, vim faciant, ut in sacrato cœtu recenseantur. Clerum omnem tuni qui in urbe, tum qui in parœcia una cum omni po - pulo Dominum timente per vos salutamus EPISTOLA CCXLI *. Rationem reddit Basilius, cur sæpe in litteris res molestas Eusebio nuntiet, nempe ut se ipse sublevet gemendo, el Euse bium ad intentiorem pro Ecclesia precem excitet. Εὐσεβίῳ, ἐπισκόπῳ Σαμοσάτων. Οὐχ ώστε πλείους ποιῆσαι τὰς ἀθυμίας, τῶν δυσχερῶν πολλάκις ἐν τοῖς πρὸς τὴν τιμιότητά σου γράμμασιν οὐ φειδόμεθα, ἀλλ᾿ ὥστε ἑαυτοῖς τέ τινα παραμυθίαν δοῦναι διὰ τῶν στεναγμῶν, οἱ πεφύκασι πως τὸ ἐν τῷ βάθει ἀλγεινὸν διαφορεῖν, ὅταν γίνωνται· καὶ τὴν σὴν μεγαλόνοιαν πρὸς ἐκτενεστέραν τὴν ὑπὲρ τῶν Ἐκκλησιῶν εὐχὴν παρορ μῆσαι. Ἐπεὶ καὶ Μωϋσῆς ηύχετο μὲν ἀεὶ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ δηλονότι· ὅτε μέντοι πρὸς τὸν ᾿Αμαλήκ ἀγὼν αὐτῷ συνειστήκει, οὐ καθῆκε τὰς χεῖρας ἐξ ἕω μέ χρις ἑσπέρας· ἀλλ᾽ ἢ ἔκτασις τῶν χειρῶν τοῦ ἁγίου τῷ τέλει τῆς μάχης συναπηρτίζετο. at Exod. XVII, 12. Eusebio, episcopo Samosatorum. Non ut mororem augeam, sæpe rerum molestarum in datis ad tuam dignitatem litteris non parce memini, sed ut et mihi ipse solatium feram per gemitus, qui solent quodammodo intimum dolorem dissolvere, dum erumpunt; et magnum animum tuum ad intentiorem pro Ecclesiis precem excitem. Nam et Moses semper quidem pro populo orabat: at cum pugnam cum Amalec committeret, non remisi manus ab aurora ad vesperam ""; sed sancti manuum extensio non alio, quam pugna, terminata est fine. 21) Απερυθριασάντων. Ita mss. quinque. Editi τοῦ. Coisl. uterque et Regius uterque ut in testm. ἀπερυθριαζόντων. Αὐτῶν. lta iidem sex mss. Editi ἀνθρώπων. Εφ' ἑαυτῶν. lta Coisl. primus cum tribus aliis. Editi ἀφ' ἑαυτῶν. Μὴ προληφθῆναι τινα. Paris. et Reg. secundus μὴ προληφθῆναι τινας. Ibidem editi χειρός αύτ Δι' ὑμῶν. Med., Coisl. uterque et Reg. secundus διὰ σοῦ. 'Εαυτοῖς τέ τινα. Coisl. secundus et Reg. secundus τινὰ ἑαυτοῖς. Harl. αὐτοῖς. Alias CCXL. Scripta anno 376.

371 EPISTOLA CCXLII. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜΒ. Orientales inter molestissimas procellas spem suam in Deo collocant; mirantur nihil adhuc auxilii ab Occidentalibus venisse; brevi malorum suorum descriptione conantur eos ad opem ſerendam excitare. Occidentalibus. 1. Cum Deus sanctus exitum ex omni afflictione his, qui in ipsum sperant, promiserit, quamvis in medio malorum pelago deprehensi simus, ac procellis, quæ a spiritibus nequitiæ in nos excitalæ sunt, probemur; tamen resistimus in Christo nos corroborante, nec dissolvimus vigorem nostri in Ecclesias studii, neque veluti fluctibus in tempestate prævalentibus salutem desperantes, interitum exspectamus: sed adhuc quantum possumus, studium retinemus, haud nescii eum etiam qui a ceto voratus fuerat, eo quod de se non desperaverit, sed clamaverit ad Dominum, salutem esse consecutum. Ita sane et ipsi in extremum collapsi malorum, spem in Domino collocare non desinimus sed undique illius opem circumspicimus. Unde ad vos quoque, fratres nobis perquam colendi, nunc resperimus, quos sæpe quidem ærumnarum tempore nobis in conspectum prodituros speravimus: sed ea spe dejecti, nos etiam diximus all nosmetipsos: Exspectavi, qui simul contristaretur, et non fuit; et qui consolaretur, et non inveni s Sunt enim ejusmodi calamitateș nostræ, ut ad vestri etiam orbis terminos pervenerint; et quoniam patiente uno membro, patiuntur simul membra omnia ", decebat sane ut nobiscum, jam diu laborantibus, misericordia vestra simul doleret. Non enim locorum vicinitas, sed spiritus conjunctio necessitudinem facere solet, quam quidem nobis cum vestra dilectione intercedere credimus. 2. Qui fit igitur, ut non littera consolationis, non fratrum visitatio, non aliud quidquam eorum, quæ nobis ex dilectionis lege debentur, evenerit? Jam enim annus decimus tertius est, ex quo hæreticum in nos bellum exortum est; in quo plures evenerunt Ecclesiis afflictiones, quam evenisse memorantur, ex quo Evangelium Christi annuntiatur. Quas quidem singulas recensere vobis nolumus, ne sermonis nostri debilitas malorum evidentiam enervet: simul etiam non existimamus * Psal. Lxvi. 25. 83 I Cor. XII, • Alias CLXXXII. Scripta anno 376. Τοῖς δυτικοῖς. Sic Coisl. uterque, Med., Harl. et Vat. Editi: Δυτικοῖς ἐπισκόποις ὥστε συν.. ἀρασθαι ταῖς Ἐκκλησίαις ἀνατολῆς καμνούσαις τῷ ᾿Αρειανικῷ διωγμῷ, Occidentalibus episcopis ut opem ferunt Ecclesiis Orientalibus Ariana persecutione vexatis. Απελήφθημεν. Coisl. sccundus et Reg. secundus. ἀπελείφθημεν. Εγειρομέναις. Ita sex mss. Editio 1 Paris. ἐπαγειρομέναις. Coisl. primus et editio 2 Paris. ἐπε εγειρομέναις. Αφιέμεθα. Harl. ἀφιστάμεθα. Ibidem editi ἐπισκοπούμεθα. Septem codices mss. ut in textu. Non multo post Harl. et alii nonnulli ὑπῆρχε. Τῆς καθ' ἡμᾶς. Quamvis omnes codices miss. et editi sic habeant, legendum tamen puto τῆς · Τοῖς δυτικοῖς 1. Θεοῦ τοῦ ἁγίου τὴν ἐκ πάσης θλίψεως διέξοδον τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπ' αὐτὸν ὑποσχομένου, εἰ καὶ ἐν μέσῳ πελάγει κακῶν ἀπελήφθημεν καὶ τρικυ μίαις παρὰ τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας εγειρομέν ναις ἡμῖν βασανιζόμεθα, ὅμως ἀντέχομεν ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι ἡμᾶς Χριστῷ, καὶ οὐ παρελύσαμεν τὸν τόνον τῆς ὑπὲρ τῶν Ἐκκλησιῶν σπουδῆς, οὐδὲ, ὥσπερ ἐν χειμῶνι τοῦ κλύδωνος ὑπερέχοντος ἀπογνόντες τῆς σωτηρίας, την διάλυσιν· ἀναμένομεν· ἀλλ' ἔτι ἐχόμεθα τῆς ἐνδεχομένης ἡμῖν σπουδῆς, εἰδότες, ὅτι καὶ ὁ καταποθεὶς ὑπὸ τοῦ κήτους, διὰ τὸ μὴ ἀπογνῶναι ἑαυτοῦ, ἀλλὰ βοῆσαι πρὸς Κύριον, τῆς σωτηρίας κατηξιώθη. Οὕτω δὴ καὶ αὐτοὶ, προς ἔσχατον ήκοντες τῶν κακῶν, τῆς εἰς Θεὸν ἐλπίδες οὐκ ἀφιέμεθα ἀλλὰ πανταχόθεν αὐτοῦ περισκο πούμεθα τὴν βοήθειαν. Οθεν καὶ πρὸς ὑμᾶς ἀπὸ εβλέψαμεν νῦν, τιμιώτατοι ἡμῖν ἀδελφοὶ, οὓς πολλάκις μὲν ἐν καιρῷ τῶν θλίψεων ἐπιφανήσεσθαι ἡμῖν προσεδοκήσαμεν· ἀποπεσόντες δὲ τῆς ἐλπίδος, εἶπο μεν πρὸς ἑαυτοὺς καὶ ἡμεῖς, ὅτι Υπέμεινα συλλυπούμενον, καὶ οὐχ ὑπῆρξε, καὶ παρακαλοῦντα, καὶ οὐχ εὗρον. Τοιαῦτα γὰρ ἡμῶν τὰ παθήματα, ὡς καὶ τῶν περάτων εφικέσθαι τῆς καθ' ἡμᾶς οἰκουμένης· καὶ εἴπερ πάσχοντος μέλους ἑνὸς συμπάσχει πάντα τὰ μέλη, ἔπρεπε δήπου καὶ ἡμῖν ἐν πολλῷ χρόνῳ πεπονηκόσι συνδιατεθῆναι τὴν εὐσπλαγχνίαν ὑμῶν. Οὐ γὰρ ἡ τῶν τόπων ἐγγύτης, ἀλλ' ἡ κατὰ πνεῦμα συνάφεια εμποιεῖν πέφυκε τὴν οἰκείω σιν, ἣν ἡμῖν εἶναι πρὸς τὴν ἀγάπην ὑμῶν πεπιστεύ καμεν. 2. Τί δήποτε οὖν οὐ γράμμα παρακλήσεως, οὐκ ἀδελφῶν ἐπίσκεψις, οὐκ ἄλλο τι τῶν ὀφειλομέ νων ἡμῖν παρὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀγάπης γεγένηται; Τρισκαιδέκατον γὰρ ἔτος ἐστὶν, ἀφ' οὗ ὁ αἱρετικές ἡμῖν πόλεμος ἐπανέστη· ἐν ᾧ πλείους γεγόνασι ταῖς Ἐκκλησίαις αἱ θλίψεις τῶν μνημονευομένων ἀφ' ο τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ καταγγέλλεται. ἂν τὰ καθ' ἕκαστον διηγεῖσθαι ὑμῖν παραιτούμεθα, μή ποτε τὸ τοῦ λόγου ἡμῶν ἀσθενὲς τὴν ἐνάργειαν τῶν κακῶν ὑπεκλύσῃ· καὶ ἅμα οὐδὲ ἡγούμεθα ὑμᾶς καθ' ὑμᾶς, ut in epistola sequenti, τῷ κρατοῦντι τῆς καθ' ὑμᾶς οἰκουμένης, Imperatori orbis vestri, Si Basilius dixisset τῆς καθ' ἡμᾶς οἰκουμένης, Orien tem designasset: vel ergo legendum καθ' ὑμᾶς, vel simpliciter τῆς οἰκουμένης, ut in epist. 92, n. 1, ubi Orientales dicunt calamitatum suarum famam etiam ad terminos orbis pervenisse, καὶ ἐπὶ τὰ ἔσχατα τῆς οἰκουμένης. Τι δήποτε οὖν οὐ. Ita mss. et 2 editio Paris. Prima habet Τί δήπω οὖν γράμμα. Ibidem Harl. γράμματα. Διηγεῖσθαι. Med. et Coisl. primus τὰ καθ' ἕκαστα διηγήσασθαι. Ενάργειαν. Codex Harlæanus habet ενέρ γειαν. Καὶ ἅμα οὐδέ. lta sex mss. Editi habent οὐδέν.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXLIII. jamdudum fama didiceritis. Summa autem mali haec est: plebs relictis precum domibus, in desertis locis congregatur. Spectaculum miserabile; mulieres, pueri, senes, et qui aliter infirmi sunt, inter imbres vehementissimos, nives, ventos, hiemalem 372, glaciem, similiter quoque per æstatem inter solis ardorem sub dio misere persistunt. Alque hæc patiuntur, quod nolint pravi Arii fermenti participes fieri. διδασκαλίας προσδεῖσθαι, τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμά- necesse esse vos docere, cum veritatem rerum των πάλαι τῇ φήμῃ δεδιδαγμένους. Κεφάλαιον δὲ τοῦ κακοῦ· οἱ λαοὶ, τοὺς τῶν προσευχῶν καταλιπόντες οἴκους, ἐν ταῖς ἐρήμοις συνάγονται. Θέαμα ἐλεεινὸν, γυναῖκες, καὶ παιδία, καὶ γέροντες, καὶ οἱ ἄλλως ἀσθενεῖς, ἐν ὄμβροις λαβροτάτοις, καὶ νιφετοῖς καὶ ἀνέμοις καὶ παγετῷ τοῦ χειμώνος, ὁμοίως δὲ καὶ ἐν θέρει ὑπὸ τὴν φλόγα τοῦ ἡλίου ἐν τῷ ὑπαίθρῳ ταλαιπωροῦντες. Καὶ ταῦτα πάσχουσι διὰ τὸ τῆς πονηρᾶς ζύμης 'Αρείου γενέσθαι μὴ καταδέχεσθαι. 7. Πῶς ἂν ὑμῖν ταῦτα λόγος ἐναργώς παραστήσειεν, εἰ μὴ αὐτὴ ἡ πεῖρα καὶ ἡ διὰ τῶν ὀφθαλμῶν θέα κινήσειεν ὑμᾶς προς συμπάθειαν; Ὥστε παρακαλοῦμεν ὑμᾶς νῦν γοῦν χεῖρα ορέξαι ταῖς κατὰ τὴν ἀνατολὴν Ἐκκλησίαις εἰς γόνυ κλιθείσαις ήδη, καὶ ἀποστεῖλαί τινας τοὺς τῶν μισθῶν ὑπομιμνήσχοντας τῶν ἀποκειμένων ἐπὶ τῇ ὑπομονῇ τῶν ὑπὲρ Χριστοῦ παθημάτων. Οὐ γὰρ τοσοῦτον ὁ συνήθης λόγος ἐνεργεῖν πέφυκεν, ὅσον ἡ ξένη φωνὴ ἐμποιεῖν τὴν παράκλησιν, καὶ ταῦτα παρὰ ἀνδρῶν γινομένη πανταχοῦ ἐπὶ τοῖς καλλίστοις τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι γνωριζομένων, ὁποίους ὑμᾶς ἡ φήμη πᾶσιν ἀνθρώ ποις περιαγγέλλει ἀτρώτους κατὰ τὴν πίστιν διαμείναντας, άσυλον τὴν ἀποστολικὴν παρακαταθήκην διαφυλάξαντας. Αλλ' οὐχὶ καὶ τὰ ἡμέτερα τοιαῦτα· ἀλλ᾽ ἔχομέν τινας ἐπιθυμίᾳ δόξης, καὶ τῇ μάλιστα καταστρεφούση Χριστιανῶν ψυχὰς φυσιώσει, καταθαῤῥήσαντάς τινων καινοτομίας ῥημάτων, ὅθεν αἱ Ἐκκλησίαι σαθρωθεῖσαι, ὥσπερ ἀγγεῖα ἀραιωθέντα, τὴν αἱρετικὴν διαφθορὰν εἰσρυεῖσαν ἐδέξαντο. Αλλ' ὑμεῖς, ὦ ἀγαπητοὶ ἡμῖν καὶ περι πόθητοι, γένεσθε τῶν μὲν τραυματιών Ιατροί, τῶν δὲ ὑγιαινόντων παιδοτρίβαι· τὸ μὲν νενοσηκὸς ὑγιάζοντες τὸ δὲ ὑγιαῖνον ἀλείφοντες εἰς εὐσέ βειαν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜΓ'. 3. Quomodo hæc vobis oratio clare exprimat, nisi experientia ipsa et spectaculum rei ob oculos positæ excitet vos ad commiserationem? Obsecramus itaque, ut vel nunc tandem porrigatis manum Orientalibus Ecclesiis jam in genua inclinatis, et mittatis, qui admoneant de reservatis ob mala pro Christo tolerata præmiis. Non enim tantum consueta oratio efficere, quantum peregrina vox solet afferre, solatii, præsertim ab hominibus veniens ubique præclarissimam in partem Dei gratia cognitis, quales vos fama omnibus hominibus annuntiat, ut qui permanseritis Gide illæsi, apostolicumque depositum inviolabile servaveritis. At non ita res nostræ se habent; sed apud nos sunt qui gloriæ desiderio, et maxime evertente animas Christianorum tumore, effutierunt quorumdam novitatem verborum: unde Ecclesiæ quassatæ, quasi vasa quædam luxata, infuentem hæreticam corruptelam receperunt. Sed vos, o dilectissimi no.. bis ac optatissimi, sauciorum quidem sitis medici, sanorum vero hortatores; quod ægrotum est ad sanitatem revocantes, et quod sanum incitantes ad pietatem. EPISTOLA CCXLIII*. Occidentalium opem implorat Basilius ac non solum Orientis malorum descriptione eos tangere conatur, sed etiam`periculum esse docet ne incendium Occidentem pervadal; unde quanta sit blasphemiæ impietas et licentia exponit. Legulus missus Dorotheus, cum episcopis ob metum hostium abesse non liceret. Πρὸς Ιταλούς καὶ Γάλλους ἐπισκόπους, περὶ τῆς καταστάσεως καὶ συγχύσεως τῶν Εκκλησιῶν. 1. Τοῖς ὡς ἀληθῶς θεοφιλεστάτοις καὶ ποθεινοτά Ad episcopus Italos et Gallos, de perturbatione ac confusione Ecclesiarum. 1. Vere religiosissimis ac charissimis fratribus τοῖς ἀδελφοῖς καὶ ὁμοψύχοις συλλειτουργοῖς, τοῖς et unanimis comministris Galliæ et Italiæ episcoκατὰ τὴν Γαλλίαν καὶ Ἰταλίαν ἐπισκόποις, Βασίλειος Ἐρήμοις. Med. et Coisl. primus ἐρημίαις. Οἱ ἄλλως. Med. et Coisl. primus oι άλλοι. Ει alii infrmi. Paulo post editi ἐν νιφετοῖς. Deest pra positio in mss. codicibus. Γενέσθαι. Codex Bigolianus a Combefisio citatus et Paris. secunda manu habent γεύεσθαι, quod nolint pravum Arii fermentum gustare. Sed simili sensu Basilius in epist. 250: Σύγγνωθι ἡμῖν μὴ καταδεχομένοις τῆς ζύμης γενέσθαι τῶν ἑτερο διδασκαλούντων, Ignosce nobis, si committere nolimus, ut fermenti eorum, qui aliter docent, participes simus. Εἰ μὴ αὐτή. Coisl. primus et Med. ἐὰν μὴ αὐτή. Πανταχού. Deest in Harl., Vat., Reg. sepis, Basilius Caesarea Cappadociæ episcopus. Docundo, Coisl. secundo et altero Bigol. Περιαγγέλλει. Ita Harl., Coisl. uterque et Re gius uterque. Editi παραγγέλλει. Καταθαρρήσαντας. Harl. et Reg. uterque et Bigol. καταθαρσήσαντας. Infra editi ὡς ἀγαπητοί τραυμάτων. Codices mss. summo consensu, ut in textu. Υγιάζοντες. Coisl. primus υγιαίνοντες et πρὸς εὐσέβειαν. Πρὸς Ιταλούς, etc. Hunc titulum desumpsimus ex codicibus Harl., Med. et Coisl. primo. In editis tituli loco apposita fuerant hæc verba τοῖς ὡς ἀληθῶς, etc., quæ cum ipso contextu epistola conjuncta sunt in tribus prædictis codicibus. • Alias LXX. Scripta anno 376.

minus noster Jesus Christus, cum suum ipsius cor- ἐπίσκοπος Καισαρεία; τῆς Καππαδοκίας. Ο Κύριος pus dignatus sit appellare universam Dei Ecclesiam, nɔsque sigillatim aliorum invicem membra effecerit, dedit et nobis omnibus ad omnes neressitudinem habere secundum membrorum concordiam. Quapropter, etsi quam longissime ab invicem sejuncti sumus habitationibus, at, conjunctionis habita ratione, vicini inter nos sumus. Quoniam igitur non potest caput pedibus dicere: Opus vobis non habeo **; nec vos profecto committetis, ut nos velut alienos rejiciatis, sed tantum dolebitis ex ærumnis nostris, quibus traditi sumus ob nostra peccata, quantum nos vobiscum lætamur, qui in pace vobis a Domino data gloriam habetis. 373 Jam quidem et alias clamavimus ad dilectionem vestram, ut nobis opem et commiserationem inpenderetis sed profecto, quia non impleta erat vindicta, concessum vobis non fuit ad auxiliandum exsuscitari. Hlud enim maxime exquirimus, ut ipsi quoque orbis vestri imperatori vestræ pietatis opera innotescat rerum nostrarum pert"rbatio; aut si id difficile fuerit, saltem a vobis veniant, qui visitent et consolentur afflictos, ut oculis suis subjiciant Orientis miserias, quæ nequeunt auribus accipi, quia nulla invenitur oratio, quæ res nostras clare vobis exprimat. 2. Persecutio apprehendit nos, fratres in primis colendi, et persecutionum sævissima. Nam abiguntur pastores, ut greges dispergantur. Et quod gravissimum est, nec qui vexantur, mala in martyrii fiducia perferunt, neque plebs in martyrum loco athletas colit, quia Christianorum nomine persecutores ornati sunt. Unum crimen est, quod nunc vehementer punitur, accurata custodia paternarum traditionum. Eam ob causam patria expelluntur pii; in desertas regiones transferuntur. Non canities apud judices iniquitatis reverentiam habet, non ** 1 Cor. xu, 21. Τὴν ἐκδίκησιν. Εditi addunt ἡμῶν, quod deest in tribus vetustissimis codicibus et in uno ex Regiis. Harlæani codicis non parum arridet hæc scriptura, διὰ τὸ ἀναπληρωθῆναι τὴν ἐκδίκησιν, τo quod vindicta impleatur. ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, σῶμα ἑαυτοῦ καταδεξάμενος ὀνομάσαι τὴν πᾶσαν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν, καὶ τοὺς καθ᾿ ἕνα ἡμῶν ἀλλήλων ἀποδείξας μέλη, ἔδωκε καὶ ἡμῖν πᾶσι πρὸς πάντας ἔχειν οἰκείως, κατὰ τὴν τῶν μελῶν συμφωνίαν. Διόπερ εἰ καὶ πλεῖστον ἀλλή λων διωρίσμεθα ταῖς οἰκήσεσιν, ἀλλὰ τῷ γε λόγῳ τῆς συναφείας ἐγγὺς ἀλλήλων ἐσμέν. Ἐπεὶ οὖν οὐ δύ καται ἡ κεφαλὴ τοῖς ποσὶν εἰπεῖν, Χρείαν ὑμῶν οὐκ ἔχω, πάντως οὐδὲ ὑμεῖς ἀνέξεσθε ἀποποιήσασθαι ἡμᾶς, ἀλλὰ τοσοῦτον συμπαθήσετε ἡμῶν ταῖς θλί ψεσιν αἷς παρεδόθημεν διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, ὅσον καὶ ἡμεῖς συγχαίρομεν ὑμῖν δοξαζομένοις ἐν τῇ εἰρήνῃ, ᾗ ἐχαρίσατο ὑμῖν ὁ Κύριος. Ηδη μὲν οὖν καὶ ἄλλοτε ἐπεβοησάμεθα τὴν ὑμετέραν ἀγάπην εἰς ἀντίληψιν ἡμῶν καὶ συμπάθειαν· ἀλλὰ πάντως διὰ τὸ μὴ ἀναπληρωθῆναι τὴν ἐκδίκησιν οὐ συνεχω ρήθητε διαναστῆναι πρὸς τὴν ἀντίληψιν. Επιξητοῦμεν γὰρ μάλιστα μὲν καὶ αὐτῷ τῷ κρατοῦντι τῆς καθ' ὑμᾶς οἰκουμένης φανεράν γενέσθαι διὰ τῆς ὑμετέρας εὐλαβείας τὴν ἡμετέραν σύγχυσιν· εἰ δὲ τοῦτο δύσκολον, ἀλλ' ἐλθεῖν τινας παρ' ὑμῶν εἰς ἐπίσκεψιν καὶ παραμυθίαν τῶν θλιβομένων, ἵν' ὀφθαλμοῖς ὑποβάλωσι τὰ πάθη τῆς ἀνατολῆς, ἅπερ ἀκοπῖς ἀδύνατον παραδέξασθαι, τῷ μηδένα λόγον εὑρίσκεσθαι ἐναργῶς παριστῶντα ὑμῖν τὰ ἡμέτερα. 2. Διωγμὸς κατειληφεν ἡμᾶς, ἀδελφοὶ τιμιώτατοι, καὶ διωγμῶν ὁ βαρύτατος. Διώκονται γὰρ ποιμένες, ἵνα διασκορπισθῶσι τὰ ποίμνια. Καὶ τὸ βαρύτατον, ὅτι οὔτε οἱ μὲν κακούμενοι ἐν πληροφορία μαρ τυρίου τὰ πάθη δέχονται, οὔτε οἱ λαοὶ ἐν μαρτύρων τάξει τοὺς ἀθλητάς θεραπεύουσι, διὰ τὸ Χριστιανών ὄνομα τοῖς διώκουσι περικεῖσθαι. Εν ἐστιν Εγκλη μα νῦν σφοδρῶς ἐκδικούμενον, ἡ ἀκριβὴς τήρησις τῶν πατρικῶν παραδόσεων. Διὰ τοῦτο ἀπελαύνονται μὲν τῶν πατρίδων οἱ εὐσεβεῖς· πρὸς δὲ τὰς ἐρημίας μετοικίζονται. Οὐ πολιὰ τοῖς κριταῖς τῆς ἀδι Υποβάλωσι. Ita Harl., Coisl. uterque et Rey. secundus. Editi ὑποβάλλωσι. In alio codice Regio, qui est 1824, legitur υπολάβητε. Paulo post editi παριστάντα. septem mss. ut in textu. Οἱ μὲν κακούμενοι. Ila septem mss. Editi οἱ κακουχούμενοι. Ibidem nonnulli codices oἱ δὲ λαοὶ οὐκ ἐν, etc. Saepe alias Basilius, dum persecutiones Orientis describit, hoc incommodum commemorat, quod non idem sit martyrii splendor ac sub ethnicis imperatoribus. Non idcirco tamen de eorum qui patiebantur merito detrahi putabat. Nam in epist. 257 testatur persecutores ipsos Christianum nomen objicere, ut adversariis martyrii existimationem eripiant, ac simpliciores hac cavillatione decipi: at revera ejusmodi persecutionis, quæ a tribulibus accidit, eo uberiora esse contendit præmia, quo et gravior et ad cavendum difficilior est, ac minus ad martyrii laudem insignis, quam si ab ethnicis excitaretur. Sic etiam Cyprianus in epistola 55: Nihil interest quis tradat aut sæviat, cum Deus tradi permittat quos disponit coronari. Neque enim nobis ignominia est pati a fratribus quod passus est Christus, nec illis gloria est facere quod fecerit Judas. Idem docet concilium Sardicense in epistola ad Julium papam, et Liberius papa in epistola septima ad Dionysium, Eusebium et Luciferum in exsilio constiunos. Gregorius Nazianzenus orat. xxi, p. 415, de Valentis persecutione sic loquitur: "Αρτι δὲ ὁ ἀπρε τῆς ἄρχεται, καὶ τὸ ἀμύνειν Χριστιανοῖς πρόσχημα ἔχων τῆς ἀσεβείας, τοῖς ἀληθῶς Χριστιανοῖς ἐπιφύε ται· καὶ τοσοῦτον ἐκείνου χαλεπώτερος γίνεται, ὅσῳ τότε μὲν ἡ ἄθλησις περιφανεστέρα καὶ λαμπροτέρα, νῦν δὲ καὶ τὸ παθεῖν ἀφιλότιμον, παρά γε τοῖς οὐ δικαίοις τῶν παθῶν λογισταῖς· Nunc autem turpis et indecora persecutio cooritur; quæ, Christianorum patrocinium ad defensionem impietati suæ prætexens, veros Christianos aggreditur: hoc utique nomine su periore persecutione acerbior, quod tum quidem minime dubia et obscura erat martyrum decertatio: nunc autem res eo rediit, ut cruciatus quoque ipsa laude careat, saltem apud iniquos cruciatuum judices. Οὐ πολιὰ τοῖς. Simplicior hæc scriptura co dicun Harl. et Coisl. primi, quam vulgata οὐ πολιό παρὰ τοῖς.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXLIII. 90€ κίας αἰδέσιμος, οὐκ ἄσκησις εὐσεβείας, οὐ πολιτεία exercitatio pietatis, non vita secundum Evangelium a juventute ad senectam usque transacta. Sed sceleratus quidem nullus sine certis indiciis condemnatur: episcopi autem ex sola calumnia damnati sunt, ac nullo argumento criminationibus adjecto, suppliciis traduntur. Imo nonnulli neque accusatores agnoverunt, neque viderunt tribunalia, neque omnino calumniis appetiti fuerunt, sed intem. pesta nocte violenter rapti, in longinquas regiones fugati sunt, ex solitudinis incommodis ad mortem objecti. Quæ autem ex his sequuntur, nota sunt omnibus, etiamsi taceamus; fugæ presbyterorum, fugæ diaconorum, ac cleri totius depopulatio. Netesse enim est aut imaginem adorare ", aut pravæ flammæ flagellorum tradi. Populorum gemitus, continuæ privatim ac publice lacryma, omnibus κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ἐκ νεότητος εἰς γῆρας διανυ σθεῖσα. ᾿Αλλὰ κακοῦργος μὲν οὐδεὶς ἄνευ ἐλέγχων καταδικάζεται· ἐπίσκοποι δὲ ἀπὸ μόνης συνο φαντίας ἑάλωσαν, καὶ μηδεμιᾶς ἀποδείξεως τοῖς ἐγκλήμασιν ἐπενεχθείσης ταῖς τιμωρίαις ἐκδίδονται. Τινὲς δὲ οὔτε ἐγνώρισαν κατηγόρους, οὔτε εἶδον δικαστήρια, οὔτε ἐσυκοφαντήθησαν τὴν ἀρχὴν, ἀλλ' ἀωρὶ τῶν νυκτῶν βιαίως ἀναρπασθέντες εἰς τὴν ὑπερορίαν ἐφυγαδεύθησαν, ταῖς ἐκ τῆς ἐρημίας και κοπαθείαις παραδοθέντες εἰς θάνατον. Τὰ δὲ τούτοις επόμενα γνώριμα παντί, κἂν ἡμεῖς σιωπήσωμεν· φυγαὶ πρεσβυτέρων, φυγαὶ διακόνων, καὶ παντὸς τοῦ κλήρου λεηλασία Ανάγκη γὰρ ἢ προσκυνῆσαι τῇ εἰκόνι, ἡ τῇ πονηρᾷ φλογὶ τῶν μαστίγων παρα δοθῆναι. Στεναγμοί λαῶν, δάκρυον διηνεκές καὶ κατ' οίκους καὶ δημοσίᾳ, πάντων πρὸς ἀλλήλους ἐδυρομένων ἃ πάσχουσιν. Οὐδεὶς γὰρ οὕτω λίθινος τὴν καρδίαν, ὥστε, πατρὸς στερηθεὶς, πράως φέρειν τὴν ὀρφανίαν. Ηχος θρηνούντων ἐν πόλει, ἦχος ἐν ἀγροῖς, ἐν ὁδοῖς, ἐν ἐρημίαις. Μία φωνή έλεεινὰ πάντων καὶ σκυθρωπά φθεγγομένων. Ἐξῆρτα: χαρὰ καὶ εὐφροσύνη πνευματική. Εἰς πένθος ἐστρά φησαν ἡμῶν αἱ ἑορταί· οἶκοι προσευχῶν ἐπεκλεί σθησαν· ἀργὰ τὰ θυσιαστήρια της πνευματικῆς λατρείας. Οὐκέτι σύλλογοι Χριστιανῶν, οὐκέτι διδασκάλων προεδρίαι, οὐ διδάγματα σωτήρια, οὐ πανη γύρεις, οὐχ ὑμνῳδίαι νυκτεριναί, οὗ τὸ μακάριον ἐκεῖνο τῶν ψυχῶν ἀγαλλίαμα, τὸ ἐπὶ ταῖς συνάξεσι καὶ τῇ κοινωνίᾳ τῶν πνευματικῶν χαρισμάτων ταῖς @ tualium animabus credentium in Dominum innaψυχαῖς ἐγγινόμενον τῶν πιστευόντων εἰς Κύριον. Ἡμῖν πρέπει λέγειν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ ἄρχων, οὔτε προφήτης, οὔτε ἡγούμενος, οὔτε προσφορά, οὔτε θυμίαμα, οὐ τύπος τοῦ καρπῶσαι ἐνώπιον Κυρίου, καὶ εὑρεῖν ἔλεος. inter se mala sua deflentibus. Nemo enim corde est adeo lapideo, ut patre privatus, animo æquo ferat orbitatem. Sonus lamentantium in urbe, sonus in agris, in viis, 374 in solitudinibus. Vox una auditur, miseranda omnibus ac tristia loquentibus. Sublatum est gaudium, et latitia spiritualis. Versi sunt in luctum festi dies nostri 86 conclusæ precationum domus; vacant altaria cultu spirituali. Non jam conventus Christianorum, non jam præsidentes doctores, non documenta salutaria, non solemnitates, non hymnorum nocturni cantus, neque beata illa animarum exsultatio, quæ ex synaxibus et communicatione donorum spiriscitur. Decet nos dicere: Non est ix tempore hoc princeps, neque propheta, neque dux, neque oblatio, neque suffitus, neque locus sacrificandi coram Domino, et inveniendi misericordiam s. 3. Scribimus hæc scientibus, cum pars nulla sit orbis terrarum, quæ jam calamitates nostras ignoret. Quare non docendi causa hæc a nobis disseri credendum, aut ut commonefaciamus vestram diligentiam. Novimus enim nunquam vos nostri oblibros esse, non magis sane quam matrem filiorum ■teri sui 8ª. Sed quoniam qui dolore aliquo detinenter, gemitibus levare aliquo modo augores solent, idem et nos facimus; excutimus quodammodo 3. Ταῦτα εἰδόσιν ἐπιστέλλομεν, διότι οὐδὲν μέρος ἐστὶ τῆς οἰκουμένης, ὁ τὰς ἡμετέρας λοιπὸν ἡγνόησε συμφοράς. Ὥστε οὐ διδασκαλίας ἕνεκεν τοὺς λόγους τούτους ποιεῖσθαι ἡμᾶς νομίζειν προσήκεν, οὐδὲ τοῦ ὑπομνήσαι ὑμῶν τὴν ἐμμέλειαν. Οίδαμεν γὰρ, ὅτι οὐκ ἄν ποτε ἐπιλάθοισθε ἡμῶν, οὐ μᾶλλον γε ἢ ἡ μήτηρ τῶν ἐκγόνων τῆς κοιλίας αὐτῆς. 'Αλλ' ἐπειδὴ οἱ περιωδυνία τινὶ κατεχόμενοι διὰ τῶν στεναγμῶν κουφίζειν πως τὰς ἀλγηδόνας περ φύκασι, τοῦτο καὶ ἡμεῖς ποιοῦμεν· εἷον ἀποσκευα-D maroris pondus, dum dilectioni vestra multipliNs Dan. 118, 10. 86 Amos VIH, 40. er Dan. ut, 58, 39. ᾿Απὸ μόνης. Quatuor codices non antiquissimi ὑπὸ μόνης. Οὔτε ἐγνώρισαν. Neque agnoverunt, id est, accusatores producti coram illis non fuerunt. Designat illa vox ἐγνώρισαν eum cognoscendi modum qui certis et exploratis constat indiciis. Sic Basilius in epist. 202: Πρότερον αὐτοὶ μετ᾿ ἀλλήλων γνωρί σατε ἑαυτοὺς, ἵνα γνῶμεν πρὸς τίνας ἡμῖν ἔσται ἡ συμφωνία. Λεηλασία. lta veteres libri septem. Editi λεηλασίαι. Στεναγμοί. Codices recentiores non pauci στεναγμός. Ibidem δακρύων διηνεκές in prima editione Paris. Aliter aliis in codicibus editis et inss. Πάντων. Sic omues mss. Editi ἁπάντων. Hic PATROL, G. XXXII. st Isa. XEIX, autem occurrit insignis varietas in quatuor mss. non vetustissimis, in quibus sic legitur: Μία φωνή ἐλεεινή· πάντων τὰ σκυθρωπά φθεγγομένων. Οὐ τὸ μακάριον. Ita codices mss. octo. Editi οὔτε. Paulo post editi 8 ἐπὶ ταῖς ἐγγίνεται. Tres vetustissimi codices ut in textu. Οὐδὲ τοῦ. Tres vetustissimi codices οὐδὲ τῷ. Paulo post editi ἐπιλάθησθε. Harl. et Coisl. primus ut in textu. Οι περιωδυνία. Sic tres vetustissimi codices, quibus favent tres alii in quibus legitur ὥσπερ οἱ οδύνῃ. Legitur in Regio 1824, οἱ περὶ εὐδονείᾳ. Editi ὀδύνη. Paulo post editi διαγγέλλομέν. Tres vetust 5simi codices εξαγέλλομεν.

ses nostras calamitates nuntiamus, si quo modo ζόμεθα τῆς λύπης τὸ βάρος, δι' ὧν πρὸς τὴν ὑμετέ vehementius ad precandum pro nobis commoti, Dominum exoretis ut reconcilietur nobis. Quod si ærumnæ quæ nos affligunt solæ essent, statuissemus utique apud nosmetipsos tacere, atque in incommodis pro Christo perferendis gaudere: Non enim sunt condigna passiones hujus temporis ad (uturam gloriam, quæ revelabitur in nobis 89. Nunc autem veremur, nequando ingravescens malum, velut flamma quædam ardentem materiam pervadens, postquam consumpserit quæ proxima sunt, attingat etiam et remotiora. Depascitur enim hæreseos malum, et timor est ne, voratis Ecclesiis nostris, serpat postea usque ad sanam partem vestræ paræciæ. Fortasse igitur, quia apud nos abundavit peccatum, primi in escam traditi su mus crudelibus inimicorum Dei dentibus. Fortasse etiam, quod et verisimilius est, quoniam Evangelium regni, capto a nostris locis initio, in omuem pervenit terrarum orbem, idcirco communis animarum nostrarum hostis perficere conatur, ut defectionis semina, sumpto ab iisdem locis initio, in totum terrarum orbem diffundantur. Quibus enim affulsit illuminatio cognitionis Christi”, ad eos ut veniant etiam impietatis tenebræ, machinatur. ραν ἀγάπην τὰς πολυειδεῖς ἡμῶν συμφορὰς ἐξαγγέλλομεν, εἴ πως ἂν σφοδρότερον εἰς τὰς ὑπὲρ ἡμῶν προσευχὰς κινηθέντες, δυσωπήσητε τὸν Κύριον διαλλαγῆναι ἡμῖν. Εἰ μὲν οὖν αἱ θλίψεις ἦσαν μόναι αἱ καταπονοῦσαι ἡμᾶς, κἂν συνεβουλεύσαμεν ἑαυτοῖς τὴν ἡσυχίαν ἄγειν, καὶ χαίρειν τοῖς ὑπὲρ Χριστοῦ παθήμασιν, ἐπειδὴ οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν αποκα λυφθήσεσθαι εἰς ἡμᾶς· νῦν δὲ φοβούμεθα, μήποτε αὐξανόμενον τὸ κακὸν, ὥσπερ τις φλὸς διὰ τῆς καιομένης ύλης βαδίζουσα ἐπειδὰν καταναλώσῃ τὰ πλησίον, ἅψηται καὶ τῶν πόρέω. Επινέμεται γὰρ τὸ κακὸν τῆς αἱρέσεως· καὶ δέος ἐστὶ, μή, τὰς ἡμετέρας Εκκλησίας καταγαγοῦσα, ἔρψῃ λοιπὸν καὶ ἐπὶ τὸ ὑγιαῖνον μέρος τῆς καθ᾽ ὑμᾶς παροικίας. Τάχα μὲν οὖν, διὰ τὸ παρ' ἡμῖν πλεονάσαι τὴν ἁμαρτίαν, πρῶτοι παρεδόθημεν εἰς κατάβρωσιν τοῖς ὠμοφάγοις ὁδοῦσι τῶν ἐχθρῶν τοῦ Θεοῦ τάχα δὲ, δ καὶ μᾶλλον ἐστιν εἰκάσαι, ὅτι, ἐπειδὴ τὸ Εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας, ἀπὸ τῶν ἡμετέρων τόπων ἀρξάμενον, εἰς πᾶσαν ἐξῆλθε τὴν οἰκουμένην· διὰ τοῦτο ὁ κοινός τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἐχθρὸς, τὰ τῆς ἀποστασίας σπέρματα, ἀπὸ τῶν αὐτῶν τόπων τὴν ἀρχὴν λαβόντα, εἰς πᾶσαν οἰκουμένην διαδοθῆναι φιλονεικεῖ. Ἐφ' οὓς γὰρ ἔλαμψεν ὁ φωτισμὸς τῆς γνώσεως τοῦ Χριστοῦ, ἐπὶ τούτους ἐλθεῖν καὶ τὸ τῆς ἀσεβείας σκότος ἐπινοεῖ. 4. Vestras igitur existimate affictiones nostras, 4. Ὑμέτερα οὖν λογίσασθε τὰ πάθη ἡμῶν, ὡς ut veri discipuli Donini. Non de pecuniis, non e γνήσιοι μαθηταὶ τοῦ Κυρίου. Οὐχ ὑπὲρ χρημάτων, 375 de gloria, non de ulla alia ex rebus tempo- οὐχ ὑπὲρ δόξης, οὐχ ὑπὲρ ἄλλου τινὸς τῶν προσ rariis bellum sustinemus: sed de communi hæreκαίμων καταπολεμούμεθα ἀλλ' ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ ditate, patrio thesauro sanæ fidei stamus decer- κτήματος, τοῦ πατρικοῦ θησαυροῦ τῆς ὑγιαινούσης tantes. Dolorem nostrum dolete, o vos fratrum πίστεως, ἑστήκαμεν ἀγωνιζόμενοι. Συναλγήσατε amantes, quoniam occlusa sunt apud nos piorum ἡμῖν, ὦ φιλάδελφοι, ὅτι ἀποκέκλεισται μὲν παρ' ἡμῖν ora, aperta vero omnis audax et blasphema lingua τῶν εὐσεβούντων τα στόματα, ήνοικται δὲ πάσα loquentium adversus Deum iniquitatem. Colum- Ορασεῖα καὶ βλάσφημος γλῶσσα τῶν λαλούντων κατὰ næ et fulcrum veritatis in dispersione; nos vero, τοῦ Θεοῦ ἀδικίαν. Οἱ στῦλοι καὶ τὸ ἑδραίωμα τῆς qui ob tenuitatem contempti fuimus, loquendi ἀληθείας ἐν διασπορᾷ· ἡμεῖς δὲ, οἱ διὰ σμικρό destituimur libertate. Decertate pro populis, nec τητα παραφθέντες, ἀπαρρησίαστοι. Αγωνιάσατε spectate modo vestrum statum, videlicet quod ὑπὲρ τῶν λαῶν· καὶ μὴ τὸ καθ' ἑαυτοὺς σκοπείτε in portibus tranquillis statis, Dei gratia omnino a μόνον, ὅτι ἐν λιμέσιν εὐδίοις ὁρμίζεσθε, τῆς τοῦ Θεοῦ turbine malorum ventorum vos protegente. Sed χάριτος πᾶσαν ὑμῖν σκέπην χαρισαμένης ἀπὸ manum etiam Ecclesiis tempestate exagitatis por- τῆς ζάλης τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας. ᾿Αλλὰ καὶ rigite, nequando derelicta, penitus fidei naufra- ταῖς χειμαζομέναις τῶν Ἐκκλησιῶν χεῖρα ὀρέξατε Ανοικται. ta tres vetustissim codices. Editi Ανοίγη. * Rom. vult, 18. „ | Cor. w, 6. 91 Psal. LXXIV, Δυσωπήσητε. Ita sex mss. Εditi δυσωπήσετε. Βαδίζουσα, ἐπειδὰν καταναλώσῃ. Ita octo mss., nisi quod in nonnullis recentioribus legitur βαδίσασα. Editi βαδίζουσα, ἐπειδὰν καταλάβοι και καταναλώσει. Εἰς κατάβρωσιν τοῖς τοῦ Θεοῦ. Ita tres vetustissimi codices. Editi εἰς κατάβρωμα τοῖς... τοῦ Χριστοῦ. Paulo post quinque codices non antiquissimi ἀποστασίας ῥήματα. Καταπολεμούμεθα. Quinque codices recentiores πολεμούμεθα. Sic etiam habent editiones Haganoensis et Frobenianæ. Ibidem editi ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ θησαυροῦ τοῦ πατρικοῦ κτήματος. Codices moss. omnes ut in textu. In codice Vaticano legitur πνευματικοῦ κτήματος. Οι διὰ σμικρότητα. His ex verbis concludit Combefisius hanc epistolam a solo Basilio scriptam non fuisse. Jd enim, inquit, in sua Basilius persona, idque solius, non facile dicat, tanta sedis antistes, ipseque sic clarus. Nulla ratione nititur eruditi viri observatio. Ut omittam loca pene innumerabilia, in quibus de se ipso Basilius demississime loquitur; certe in epistola 225 contemptum se fuisse dicit a judicibus, qui furorem suum in Gregorium Nyssenum verterant. Χαρισαμένης. Ita tres vetustissimi codices cum uno ex Regiis Editi χαριζομένης.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXLIII. Unigenitus blasphematur, nec est qui contradicat. Spiritus sanctus rejicitur, et qui redarguere potest, fugatur. Multitudo obtinuit deorum. Magnus Deus apud illos et parvus. Filius non naturæ nomen, sed dignitatis alicujus appellatio esse; Spiritus sanctus non complere Trinitatem sanctam; neque particeps esse divinæ ac beatæ naturæ, sed una aliqua ex rebus creatis, temere et fortuito Patri et Filio adjectus existimatur. Quis dabit capili meo aquam, et palpebris meis fontem lacrymarum "? et diebus multis populum deflebo pravis istis doctrinis ad exitium impulsum. Seducuntur simpliciorum aures, jamque assuetæ sunt hæretica impietati. Enutriuntur Ecclesiæ infantes in doctrinis impiis. Quid enim facient? Baptismata apud illos, deductiones proficiscentium, visitationes ægrotantium, consolationes mœrentium, adjumenta omnis generis, mysteriorum communiones: quae omnia, per eos administrata, populis vinculum sunt concordiæ cum eis ineundæ; adeo ut intra breve tempus, etiamsi qua libertas detur, nulla jam spes sit futura homines diuturna deceptione detentos, iterum ad veritatis agnitionen revocatumr iri. μήποτε, ἐγκαταλειφθείσαι, παντελῶς ὑπομείνωσι τῆς gium perpetiantur. Ingeniscite nostra causa, quia πίστεως τὸ ναυάγιον. Στενάξατε ἐφ' ἡμῖν, ὅτι ὁ Μονογενής βλασφημεῖται, καὶ ὁ ἀντιλέγων οὐκ ἔστι. Τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἀθετεῖται, καὶ ὁ δυνάμενος ἐλέγχειν ἀποδιώκεται. Πολυθεΐα κεκράτηκε. Μέγας Θεός παρ' αὐτοῖς καὶ μικρός. Υἱὸς οὐχὶ φύσεως όνομα, ἀλλὰ τιμῆς τινος εἶναι προσηγορία νενόμι σται· τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον οὐ συμπληρωτικὸν εἶναι τῆς ἁγίας Τριάδος, οὐδὲ κοινωνὸν τῆς θείας καὶ μα καρίας φύσεως, ἀλλ᾽ ἕν τι τῶν ἐκ τῆς κτίσεως, εἰκῆ, καὶ ὡς ἔτυχε, Πατρὶ καὶ Υἱῷ προσεῤῥίφθαι. Τις δώσει τῇ κεφαλῇ μου ὕδωρ, καὶ τοῖς ὀφθαλ μοις μου πηγὴν δακρύων; καὶ κλαύσομαι τὸν λαὸν ἡμέρας πολλὰς, τὴν ταῖς πονηραῖς ταύταις διδασκαλίαις πρὸς τὴν ἀπώλειαν συνωθούμενον. Παρασύρονται τῶν ἀκέραιοτέρων αἱ ἀκοαί· εἰς συνήθειαν λοιπὸν ἦλθον τῆς αἱρετικῆς δυσσεβείας. Συνεκτρέφεται τὰ νήπια τῆς Ἐκκλησίας τοῖς λόγοις τῆς ἀσεΘείας. Τί γὰρ καὶ ποιήσουσι; Βαπτίσματα παρ' ἐκεί νοις προπομπαὶ τῶν ἐξοδευόντων, ἐπισκέψεις τῶν ἀσθενούντων, παρακλήσεις τῶν λυπουμένων, βοήθειαι τῶν καταπονουμένων, ἀντιλήψεις παντοδαπαί, μυστηρίων κοινωνίαι· ἃ πάντα, δι' ἐκείνων ἐπιτελούμενα, σύνδεσμος γίνεται τοῖς λαοῖς τῆς πρὸς αὐτοὺς ὁμονοίας· ὥστε, μικροῦ χρόνου προελθόντος, μηδ' εἰ γένοιτό τις ἄδεια; Ελπίδα λοιπὸν εἶναι τοὺς ὑπὸ τῆς χρονίας απάτης κατασχεθέντας, πάλιν πρὸς τὴν ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας ἀνακληθῆναι. 5. Τούτων ἔνεκεν πολλοὺς ἡμᾶς ἐχρῆν συνδραμεῖν πρὸς τὴν ὑμετέραν σεμνότητα, καὶ ἕκαστον τῶν ἑαυτοῦ πραγμάτων ἐξηγητὴν γενέσθαι. Νῦν δὲ καὶ αὐτὸ τοῦτο δεῖγμα γενέσθω ὑμῖν τῆς κακοπαθείας, ἐν ᾗ διάγομεν, ὅτι οὐδ᾽ ἀποδημίας ἐσμὲν κύριοι. Εἰ γάρ τις καὶ πρὸς τὸ βραχύτατον τῆς Ἐκκλησίας ἑαυτοῦ ἀποσταίη, ἐκδότους ἀφήσει τοὺς λαοὺς τοῖς ἐφεδρεύουσιν. ᾿Αλλὰ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι ἕνα ἀπὸ ps Jerem. ΙΧ, 1. Υιός. Editi præmittunt articulum, qui deest in tribus vetustissimis codicibus. Τοῖς ὀφθαλμοῖς. Sic tres vetustissimi codices. Editi τοῖς βλεφάροις. Παρ' ἐκείνοις. Hic etiam sequimur tres vetustissimos codices. Editi παρ' ἐκείνων. Sequentia verba sic interpretaretur Combelisius: excedentium pompa funebres, deducta funera. Si cui magis arri deat hæc interpretatio, libera datur optio eligendi. Sed cum Basilius hoc loco recenseat præcipuos Arianorum aditus ad errorem insinuandum, multo aptior videtur hunc ad usum fuisse proficiscentium deductio. quam pompe funebres. Supra observavimus morem fuisse, ut si quis episcopus ad concilium aut ad celebritatem aliquam vocaretur, mitteretur qui eum deduceret. Unde Basilius hoc officium in se advocando prætermissum a Theodoro et Meletio queritur in epist. 98. Negal se adfuturum in epist. 58, nisi, ut par est, advocetur. Eustatbii clerici Arianos per totam dioecesim perhonorifice deduxerunt, epist. 251. Παρακλήσεις. In pluribus mss. recentiori - bus legitur παράκλησις ει βοήθεια. Paulo post editi ἅπαντα. Harl., Coisl. pritnus et plures alii ut in textu. Qua: autem hic recensentur a Basilio, magna ex parte officia sunt episcoporum et presbyteTorum. Indicant autem hæc verba non solum Arianos ad has dignitates evehi solitos esse, quod sane 5. His de causis plures ex nobis oportebat ad ve stranı dignitatem;accurrere, et unumquemque 37€ rerura suarum narratorem fieri. Nunc vero et het ipsum vobis indicio sit illius in qua degimus allictionis, quod ne facultas quidem nobis est itineris suscipiendi. Etenim si quis vel brevissimo tempore a sua Ecclesia abfuerit, traditos relinquet populos insidiantibus. Sed, Dei gratia, unum misimus vica mirum non fuisset sub hæretico imperatore, sed .etiam eos ecclesiastica munia ita sibi arrogasse, ut Catholicos excluderent. Non alio consilio Ariani presbyteros Antiochenos, ut discimus ex canone 17 Basilii, jurare coegerunt, se nunquam sacerdotio publice perfuncturos. Quinetiam ambitionem suam ad alias Ecclesias extendebant. Nam Eustathius, qui eorum ingenium noverat, hac arte eorum captavit benevolentiam advocavit eos in Ecclesiam suam, concionati sunt summa cum potestate, traditus est eis populus, traditum altare, ac totam regionen peragrarunt, ubique episcopalem hono - rem et observationem habentes, ut perspicitur ex epistolis 244 et 251. Εαυτοῦ. Sic codices plerique mss. pro eo quod erat in editis αὐτοῦ. Non sine causa Orien - tales hac excusatione utebantur. Metuendi enim locus erat, ne Occidentales suboffenderentur, si episcopi non venirent. Anno 371, cum Orientales diaconum misissent, diaconum pariter miserunt Occidentales. Anno 372 nemo missus ab Orientalibus, sed per litteras suppliciter petierunt, ut plures episcopi ad ferendum Orienti auxilium mitieren - tur. At nullam prorsus responsionem impetrarunt: imo rediens Roma Evagrius presbyter nuntiavit Basilio, ipsius scripta Romanis displicuisse, ac viros autoritate præditos Romam esse mittendos.

multorum, religiosissimum et dilectissimum fratrem εστείλαμεν ἀντὶ πολλῶν, τὸν εὐλαβέστατον καὶ ἀγα nostrum Dorotheum compresbyterum: qui et ‹uæcunque effugerunt litteras nostras sua ipsius narratione potest supplere, cum omnia secutus sit accurate, et defensor sit recte fidei. Hunc suscipientes in pace, celeriter dimittite, bonum nobis nuntium afferentem studii vestri ad fratres adjuvandos. πητὸν ἀδελφὸν ἡμῶν Δωρόθεον τὸν συμπρεσβύτε ρον· ὃς καὶ ὅσα διαπέφευγεν ἡμῶν τὰ γράμματα τῇ παρ' ἑαυτοῦ διηγήσει δυνατός ἐστιν ἀναπληρῶ· σαι, παρηκολουθηκώς πᾶσι μετὰ ἀκριβείας, καὶ ζη λωτὴς ὑπάρχων τῆς ὀρθῆς πίστεως. Ον προσδεξάμενοι ἐν εἰρήνῃ διὰ ταχέων ἡμῖν ἀποπέμψατε, ἀγαθὰ ἡμῖν, εὐαγγέλια φέροντα τῆς σπουδῆς ὑμῶν, ἦν ἔχετε πρὸς τὸ ἀντιλαμβάνεσθαι τῆς ἀδελφότητος. EPISTOLA CCXLIV. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜΔ'. Cum Patrophilus miraretur disruptam inter Basilium et Eustathium amicitiam, ac Basilium reprehendere videretur, exponit ei Basilius omnes ab origine dissensionis causas et modos. Declarat sibi in exigenda ab Eustathio fidei formula propositum aliud nihil fuisse, nisi ut a sc et ab ipso Eustathio calumnias propulsaret. Nurrat quomodo Eustathii et Theophili agendi ratione afflictus, lilleras acceperit ab Eustathio, quæ communionem Basilio renuntiabant, eo quod scripsisset ad Apolinarium, et cum Diodoro presbytero communicaret. His litteris altonitum et stupentem Basilium aliæ exceperunt, quæ erant ad Dazizam scripte, et Basilio perfidiam et corruptionem Ecclesiarum exprobrabant, in primis vero quod ex dolo et insidiis formulam proposuissel. Testem conscientiæ suæ Deum invocat Basilius, sed mirari se dicit, cur Eustathius tantopere exarserit ob ejusmodi formulam, quæ ipsius manu subscripla Romæ asservabatur, quamque ipse synodo Tyamensi obtulerat Sed hanc fidem damnat nunc Eustathius, eamdemque in actionibus inconstantiam declarai. Nam qui a quingentis episcopis damnatus, acquiescere noluerat, sed eos episcopos non esse contendebat, nunc aperte conjungitur cum iis, quos ulli ordinaverunt. Quali vita et moribus sint ejusmodi homines, tacere mavull Basilius: sed narrul quid sibi post morbum gravissimum anno præterito in mentem venerit de hominum inconstantia. Quo in ge nere nemini Eustathium cedere ail, idque probat ex variis illius partium mutationibus, et ex variis formulis, quibus subscripsit. Postremo rogal Patrophilum ut ad se scribat, utrum idem erga se permanere velit, an ex congressu cum Eustathio mutatus sit. Patrophilo, Ageensis Ecclesia episcopo. Πατριοφίλῳ, ἐπισκόπῳ τῆς ἐν Αἰγεαῖς Εκ1. Legi litteras tuas, quas per Iratrem nostrum Strategium compresbyterum misisti, ct legi libenter. Quidni enim libenter legerem, et a viro prudente scriptas, et a corde, quod dilectionem erga omnes ex Domini præcepto edoctum est servare? Et fere cognovi cur præterito tempore silueris. Hærenti enim similis eras et stupenti, quod Basilius ìlle, qui cuidam a puero taliter inserviit, qui talibus quibusdam temporibus hæc et illa fecit, qui bellum cum innumeris aliis unius colendi causa suscepit, is nunc alius ex alio factus sit, et bellum pro charitate præ se ferat, et quæcunque alia scripsisti, satis animi stuporem in hac rerum praeter opinionem mutatione demonstrans. 377 Quod si me aliquantum etiam perstrinxisti, id ægre non tuli. Non enim ita sum indocilis, ut amicas objurgationes fratrum moleste ferai. Tantum enim abest, ut iis quæ scripsisti, fuerim offensus, ut fere etiam mihi risum moverint, quod cum tot ac tanta sint, quæ nobis videbantur mutuani amicitiam antea firmare, ipse ob exilia, quæ usque ad te pervenerunt, in tantum te scriberes stuporem incidisse. Itaque et tibi idem, quod multis usu venit, qui omisso natura rerum examine, hominibus, de quibus agitur, * Alias LXXXII. Scripta anno 376. Δωρόθεον. Missus etiam cum Dorotheo presbyter Sanctissimus, ut patet ex epist. 255 et sequentibus. Quinetiam in epist. 265 gratias agunt Occidentalibus Orientales ob litteras per compresbyteros missas. Mirum autem videri non debet, quod solus Dorotheus nominetur. Sæpe enim in ejusmodi litteris solus ille nominatur, qui præcipuas commissi muneris partes sustinebat. Sic in epist. 220 solus Acacius, in epist. 264 solus Domninus commemorantur, quamvis utrique comites adjunctos fuisse pateat, Acacio quidem ex epist. 220, Domaino autem ex 267. Initio epist. 48 unum epistolæ bajulum memorat Basilius, sed tamen plures κλησίας. 1. Ενέτυχόν σου τοῖς γράμμασιν, ἃ διὰ τοῦ ἀδελ φοῦ ἡμῶν Στρατηγίου τοῦ συμπρεσβυτέρου ἀπὸ έστειλας, καὶ ἐνέτυχον ἡδέως. Πῶς γὰρ οὐκ ἔμελλον, καὶ παρὰ ἀνδρὸς συνετοῦ γεγραμμένοις. καὶ παρὰ καρδίας τὴν πρὸς πάντας ἀγάπην ἐκ τῆς ἐντολῆς τοῦ Κυρίου κατορθούν δεδιδαγμένης; Καὶ σχεδὸν ἐγνώρισα τῆς ἐν τῷ παρελθόντι χρόνῳ σιωπῆς τὴν αἰτίαν. Αποροῦντι γὰρ ἐῴκεις καὶ ἐκθαμβουμένῳ, εἰ Βασίλειος ἐκεῖνος, ὁ το:ῶσδε δουλεύσας ἐκ παιδός τῷ δεῖνι, ὁ τάδε ποιήσας ἐπὶ τῶν καιρῶν τῶνδε καὶ τάδε, ὁ τὸν πρὸς τοὺς μυρίους πόλεμον τῆς πρὸς τὸν ἕνα θεραπείας ἕνεκεν καταδεξάμενος· οὗτος νῦν ἕτερος γέγονεν ἐξ ἑτέρου, καὶ πόλεμον ἀντὶ τῆς ἀγάπης ἀνήρηται, καὶ ὅσα ἄλλα ἐπέστειλας, ἱκανῶς τῆς ψυχῆς τὴν ἔκπληξιν ἐν τῇ παραλόγῳ τῶν πραγμάτων μεταβολῇ ἐνδεικνύμενος. Καὶ εἴ τι ἡμῶν καὶ καθήψω οὐκ ἐδεξάμην τοῦτο δυσκόλως. Οὐ γὰρ οὕτως εἰμὶ ἀνουθέτητος, ὡς πρὸς τὰς ἀγαπητι κὰς ἐπιπλήξεις τῶν ἀδελφῶν δυσχεραίνειν. Τοσού τον γὰρ ἀπέχω τοῖς ἐπεσταλμένοις ἄχθεσθαι, ὥστε μικροῦ καὶ ἐγέλασα ἐπ' αὐτοῖς· εἰ, τοσούτων ὄντων καὶ τηλικούτων, ἃ ἡμῖν ἐδόκει τὴν πρὸς ἀλλήλους φιλίαν πρότερον βεβαιοῦν, αὐτὸς ἐπὶ μικροῖς τοῖς μέχρι σοῦ φθάσασι τηλικαύτην ἔγραψας τὴν missos fuisse patet ex his ejusdem epistolæ verbis, ut ipsi illi narrabunt. Similiter Cyprianus in epist. 43 solum Mettium subdiaconum nominat, quainvis ei socium adjunxisset Nicephorum acolythum: et in epist. 46, quæ est S. Cornelii, de solo Nicephoro fit mentio, ac prætermittitur Mettius. Ἡμῖν. Hanc vocem addidimus ex tribus vetustissimis codicibus. 'Er Airɛaîç. Sic legitur in sex veteribus libris. Editi habent τῆς ἐν Ἀγαῖς. Voς Ἐκκλησίας addita ex codicibus Harl., Medl. et Coisl. primo Καὶ καθήψω. Deest vocula in Coisl. secundo. Ἔγραψες. Ita tres vetustissim codices. Editi έγραφες

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXLIV. ἔκπληξιν πεπονθέναι. Αρ᾽ οὖν καὶ σὺ τὸ τῶν πολ- attendunt, funtque non veritatis inquisitores, sed λῶν πέπονθας, οι, καταλιπόντες τῶν πραγμάτων differentiæ personarum æstimatores, obliti admoniἐξετάζειν τὴν φύσιν, τοῖς ἀνθρώποις προσέχουσι, tionis illius, Cognoscere personam in judicio non est bonum 3. περὶ ὧν οἱ λόγοι, καὶ γίνονται οὐχὶ τῆς ἀληθείας ἐξετασταί, ἀλλὰ τῆς διαφορᾶς τῶν προσώπων δοκιμασταί, ἐπιλαθόμενοι τῆς παραινέσεως, ὅτι Επιγνώσκειν πρόσωπον ἐν κρίσει οὐ καλόν. 2. Πλὴν ἀλλ' ἐπειδὴ Θεὸς πρόσωπον ἐν κρίσει ἀνθρώπου οὐ λαμβάνει, ἣν πρὸς τὸ μέγα δικαστήριον ἀπολογίαν παρεσκεύασα, ταύτην καὶ σοὶ γνωρίσαι οὐ παραιτήσομαι. Οτι οὐδὲν παρ' ἡμῶν τὸ ἐξ ἀρ χῆς, οὔτε μικρὸν οὔτε μείζον γέγονε τῆς διαστάσεως αἴτιον· ἀλλ᾽ ἄνθρωποι μισοῦντες ἡμᾶς, δι' ἃς ἴσασιν προφάσεις αὐτοὶ (οὐ γὰρ ἐμὲ χρὴ λέγειν περὶ αύτῶν οὐδὲν), συνεχεῖς ἐποιοῦντο τὰς διαβολάς. Καὶ ἅπαξ μὲν ταύτας καὶ δὶς ἀπεδυσάμεθα· ὡς δὲ ἀπέραντον ἦν τὸ πρᾶγμα, καὶ οὐδὲν ὄφελος τῆς συν εχοῦς ἀπολογίας, ἡμῶν μὲν μακρὰν ἀπῳκισμένων, τῶν δὲ ψευδολόγων ἐγγύθεν ἐχόντων ταῖς καθ᾿ ἡμῶν τιτρώσκειν διαβολαῖς καρδίαν εὐκαταγώνιστον, καὶ οὐ δεδιδαγμένην τὴν ἑτέραν τῶν ἀκοῶν ἀκεραίαν φυλάττειν τῷ μὴ παρόντι· τῶν Νικοπολιτῶν ἀπαι τούντων τινὰ πληροφορίαν πίστεως (8 πάντως οὐδὲ ὑμεῖς ἡγνοήσατε), ἔδοξεν ἡμῖν τὴν διακονίαν τοῦ γράμματος ὑποδέξασθαι. Ἐλογισάμεθα γὰρ δύο κατ ορθώσειν ἐν ταυτῷ· τούς τε Νικοπολίτας πείσειν μὴ κακῶς φρονεῖν περὶ τοῦ ἀνδρὸς, καὶ τῶν διαβαλλόντων ἡμᾶς ἐμφράξειν τὰ στόματα, τῆς κατὰ τὴν πίστιν συμφωνίας τὰς ἑκατέρωθεν συκοφαντίας ἀποκλειούσης. Καὶ δὴ καὶ συγγέγραπτο μὲν ἡ πίστις, προσηνέχθη δὲ παρ᾽ ἡμῶν· ὑπεγράφη δέ. Ως ὑπεγράφη καὶ χωρίον ὑπεδείχθη συνόδου δεν τέρας, καὶ καιρὸς ἕτερος· ὥστε καὶ τοὺς κατὰ τὴν παροικίαν ἀδελφοὺς ἡμῶν συνελθόντας ἑνωθῆναι ἀλλήλοις, καὶ γνησίαν καὶ ἄδολον τοῦ λοιποῦ εἶναι τὴν κοινωνίαν. Ἡμεῖς μὲν οὖν ἀπηντήσαμεν κατὰ τὴν προθεσμίαν, καὶ οἱ σὺν ἡμῖν ἀδελφοὶ οἱ μὲν παρῆσαν, οἱ δὲ ἐπέρξειν, φαιδροί πάντες καὶ πρόθυμοι, ὡς ἐπὶ εἰρήνην τρέχοντες· καὶ γράμματα παρ' ἡμῶν, καὶ ἡμεροδρόμοι σημαίνοντες, ὅτι πάρεσμεν· καὶ γὰρ ἡμέτερον ἦν τὸ χωρίον τὸ ἀποδεδειγμένον εἰς ὑποδοχὴν τῶν συντρεχόντων. Ως δὲ ἐκ τοῦ ἑτέρου μέρους οὐδεὶς ἦν, οὔτε προτρέχων, οὔτε εὐαγγελι ζόμενος τὴν παρουσίαν τῶν προσδοκωμένων· οἱ δὲ παρ' ἡμῶν ἀποσταλέντες ἐπανῆλθον κατήφειαν πολύ λὴν καὶ γογγυσμὸν τῶν ἐκεῖ διηγούμενοι, ὡς καινῆς πίστεως παρ' ἡμῶν καταγγελθείσης· καὶ ἐλέγοντο διορίζεσθαι, ἢ μὴν μὴ ἐπιτρέψειν τῷ ἐπισκόπῳ αὐτῶν πρὸς ἡμᾶς διαβῆναι· ἦλθε δέ τις καὶ γράμμα φέρων ἡμῖν ἀφωσιωμένον, καὶ οὐδεμίαν ἔχον μνήμην τῶν ἐξ ἀρχῆς συγκειμένων· καὶ ὁ πάσης δέ μοι αἰδοῦς καὶ τιμῆς ἄξιος ἀδελφὸς Θεόφιλος, ἕνα τῶν αὐτῷ συνόντων ἀποστείλας, ἐδήλωσέ τινα, ἃ ἐνόμισε καὶ αὐτῷ ἐπιβάλλοντα εἶναι εἰπεῖν, καὶ ἡμῖν ἀκοῦσαι » Deut. 1, 17; Prov. xviii, Ἐν κρίσει. Hæc desunt in quinque nostris codicibus, leguntur in Coisl. primo. Προφάσεις. Ita septem omnes nostri codi ces. Editi αιτίας. Paulo post editio Parisiensis ἀπεκδυσάμεθα. Coisl. uterque, Harl. et Med. et ve2. Sed quia Deus personam in hominis judicio non accipit, quam mihi apud magnum tribunal defensionem paravi, eam et tibi notam facere non recusabo. Nimirum nulla a nobis ab initio neque parva neque major orta est dissidii causa: sed homines nobis non amici, ob quas ipsi sciunt causas (non enim opus est me quidquam de his dicere), continuas mihi calumnias struxerunt. Ac illas quidem repulimus semel atque iterum: sed cum finem illi non facerent, nec quidquam prodesset continua defensio, proptereaquod, nobis procul dissitis, mendacii auctores cominus poterant suis contra nos vulnerare calumniis cor facile superabile, nec edoctum aurem alterain absenti integram servare; Nicopolitanis aliqua fidei indicia ad persuadendum apta exposcentibus (quod ne vos quidem prorsus ignorastis), nobis visum est scripti ministerium suscipere. Putavi enim me duo perfecturum una et eadem opera; et Nicopolitanis persuasurum, ne male de viro sentirent, et calumniatorum nostrorum ora obturaturum, fidei consensu calumnias utrinque excludente. Ac fides quidem conscripta est, et a nobis allata: subscripta est etiam. Postquam subscripta, locus designatus est alterius conventus, et tempus aliud constitutum, ut et fratres nostri, qui in parccia sunt, convenientes, conjungerentur inter se, et genuina ac sincera deinceps foret communio. Itaque nos quidem advenimus præstituto tempore, et qui mecum conjuncti erant fratres, partim aderant, partim confuebant, lati oinnes atque alacres, ut ad pacem currentes: litteræ etiam a nobis ac cursores, qui nos adesse signi ficarent, siquidem noster erat ille locus ad eos qui concurrebant excipiendos designatus. Sed cum ex altera parte nemo adesset, aut præcurrens, nuntians adventum eorum qui exspectabantur; qui autem a nobis missi erant, cum rediissent multam eorum qui illic sunt tristitiam ac murmurationem enarrantes, quasi nova fides a nobis promulgata esset, hique statuisse dicerentur, se certe suo episcopo ad nos proficiscendi copiam facturos non esse; cumque venisset quilam afferens nobis 378 epistolam perfunctorie scriptam, et quæ nullam eorum de quibus ab initio convenerat, mentionem habebat; et cum omni mihi reverentia et honore dignus frater Theophilus uno ex his qui cum eo sunt missi, nonnulla declarasset, quæ nec sibi tustæ editiones ut in textu. aut Ὡς υπεγράφη. Editi his vocibus præmittunt . και, quæ conjunctio deest in sex mss. et editione Hagan. et Basil. prima. Ibidem edit: ἀπεδε! 9η. Tres vetustissimi codices ut in textu.

indecora dictu et nobis auditu congruentia esse πρέποντα. Επιστεῖλαι γὰρ οὐκ ἠξίωσεν, οἱ τὸν ἐ ducebat. Scribere enim non dignatus est, non tam metuens ne ex litteris argueretur, quam sollicitus ne nos necesse haberet ut episcopos salutare; sed certe verba erant vehementia, et ex pectore fer¬ vente prolata. In his discessimus, pudore affecti, concidentesque animo, nec habentes quod interrogantibus responderemus. Interim non multum tempus, et iter in Ciliciam: inde reditus, ac statim litteræ communionem nobis renuntiantes. 5. Ruptæ autem communionis causa, quod Apolinario, aiebat, scripsissenius, et quod compresbyterum nostrum Diodorum haberemus communicatorem. Ego autem Apolinarium quidem nunquam inimicum duxi, imo non desunt ob quæ etiam reverear virum: sed tamen non ita me homini conjunxi, ut illius crimina ipse suscipiam, cum certe et ipse nonnulla habeam, quæ in illo reprehendam, lectis illius libris nonnullis. Non tamen de Spiritu sancto aut librum me ab eo petere memini, aut missum accipere. Sed copiosissimum illum audio omnium scriptorum exstitisse: legi autem perpauca ex illius scriptis, neque enim mihi otium est talia scrutandi; ac præterea difficilis quidam sum ac morosus ad recentiora admittenda; quippe cum mihi per corpus ne in lectione quidem divinitus inspiratæ Scripturæ laboriose atque ut par est, perstare liceat. Quid hoc igitur ad me, si quis quid scripsit, quod cuidam non placeat? Quanquam et oportet alium pro alio rationem reddere, is qui me accusat de Apolinario, respondeat nobis de Ario proprio suo magistro, et de Aetio proprio suo discipulo. Nos autem neque discipulum ulla in re habuimus, neque magistrum hunc hominem, cujus crimina in nos convertunt. Diodorum autem, ut beati Sylvani alumnum, ab initio suscepimus: nunc vero et diligimus et complectimur ob insitam illi sermonis gratiam, qua multi ex iis qui illum conveniunt, meliores fiunt. τῶν γραμμάτων ἔλεγχον ὑφορώμενος τοσοῦτον, ὅσοι φροντίζων τοῦ μὴ εἰς ἀνάγκην ἐλθεῖν προσειπεῖν ἡμᾶς ὡς ἐπισκόπους· πλην γε δή, ὅτι σφοδρὰ ἦν τὰ μὴ ματα, καὶ ἀπὸ καρδίας έκθερμανθείσης ἐξενεχθέντα. Ἐπὶ τούτοις διελύθημεν κατησχυμμένοι, καὶ συμ πεπτωκότες τῇ γνώμη, οὐκ ἔχοντες ὅ τι τοῖς ἐρωτῶσιν ἀποκρινούμεθα. Χρόνος δὲ οὐ πολὺς ἐν τῷ μέσῳ, καὶ ἀποδημία μέχρι Κιλίκων· κἀκεῖθεν ἐπάνο οδος, καὶ γράμματα εὐθὺς ἀπαγόρευσιν ἔχοντα τῆς πρὸς ἡμᾶς κοινωνίας. 3. Ἡ δὲ αἰτία τῆς ἀπορρήξεως, ὅτι Απολιναρίῳ, φησὶν, ἐπεστείλαμεν, καὶ τὸν συμπρεσβύτερον ἡμῶν Διόδωρον ἔχομεν κοινωνικόν Ἐγὼ δὲ Απολινάριον μὲν ἐχθρὸν οὐδέποτε ἡγησάμην, ἀλλ᾽ ἔστιν ἐφ' οἷς καὶ αἰδοῦμαι τὸν ἄνδρα· οὐ μὴν οὕτως ἐμαυτὸν τῷ ἀνθρώπῳ συνῆψα, ὥστε τὰ ἐκείνου εγκλήματα αὐτὸς ὑποδέχεσθαι· ὅπου γε ἔχω τινὰ καὶ αὐτὸς ἐγε καλεῖν αὐτῷ, ἐντυχών τισι τῶν συνταγμάτων αὐτοῦ. Οὐ μὴν περὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου ἢ αιτήσας αὐτὸν οἶδα βιβλίον, ἢ ἀποσταλὲν ὑποδεξάμενος. ᾿Αλλὰ πολυφωνότατον μὲν αὐτὸν ἀκούω πάντων συγγρα φέων γεγενῆσθαι· ὀλίγοις δὲ ἐντετύχηκα τῶν συντα γμάτων αὐτοῦ· οὐδὲ γὰρ σχολή μοί ἐστι τὰ τοιαῦτα διερευνᾶσθαι, καὶ ἅμα δυσχερής τις εἰμὶ πρὸς τὴν τῶν νεωτέρων παραδοχήν, ᾧ γε τὸ σῶμα οὐδὲ τῇ ἀναγνώσει τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν φιλοπόνως καὶ καθ᾽ ἂν δεῖ τρόπον συγχωρεί παραμένειν. Τί οὖν πρὸς ἐμὲ τοῦτο, εἴ τις συνέγραψέ τι μὴ ἀρέσκον τῷ δεῖνι; Καίτοι εἰ δεῖ ἄλλον ὑπὲρ ἄλλου τὰς εὐθύνας ὑπέχειν, ὁ ἐμοὶ ἐγκαλῶν ὑπὲρ ᾿Απολιναρίου ἀπολο γείσθω ἡμῖν, ὑπὲρ Ἀρείου τοῦ ἰδίου διδασκάλου, καὶ ὑπὲρ Αετίου τοῦ ἰδίου αὐτοῦ μαθητοῦ. Ἡμεῖς δὲ οὔτε ἐδιδάχθημέν τι, οὔτε ἐμαθητεύθημεν τῷ ἀν δρί, οὗ τὰ ἐγκλήματα ἡμῖν περιτρέπουσι. Διόδω ρον δὲ, ὡς θρέμμα τοῦ μακαρίου Σιλουανοῦ, τὸ ἐξ ἀρχῆς ὑπεδεξάμεθα νῦν δὲ καὶ ἀγαπῶμεν καὶ περιέπομεν διὰ τὴν προσοῦσαν αὐτῷ τοῦ λόγου χάριν, δι' ἧς πολλοὶ τῶν ἐντυγχανόντων βελτίους γίνονται. 4. Ἐπὶ τούτοις τοῖς γράμμασι διατεθεὶς, ὡς εἰκὸς ἦν, καὶ ἐκπλαγεῖς πρὸς τὴν οὕτω παράλογον καὶ ἀθρόαν μεταβολήν, οὐδὲ ἀντιφθέγξασθαι ἠδυνήθην. Συνδέδετο μὲν γάρ μοι ή καρδία, παρεῖτο δὲ ἡ γλῶσσα, 4. Propter has litteras, ut decebat, affectus, et ad tam inexspectatam ac subitam mutationem obstupescens, ne respondere quidem potui. Constrictum enim erat mihi cor, resoluta lingua, manus torpebat, atque in animi non fortis vitium incidi νεναρχήκει δὲ ἡ χείρ· καὶ ἔπαθον πάθος ψυχῆς (dicetur enim quod verum est, sed tamen venia dignum): prope factum est, ut me generis humani odium caperet, nec ulli mores suspecti mihi non essent, crederemque non esse in hominis natura charitatis bonum; sed nomen esse speciosum his qui illud pronuntiant aliquid honoris ferens, non amen revera inesse hominis cordi hanc affectionem. Si enim qui videbatur a puero ad 379 sum. Κοινωνικόν. Ita sex mss. Εditi κοινωνόν. Συνταγμάτων. Ita tres vetustissimi codices cum pluribus aliis. Editi συγγραμμάτων. Paulo post editi ὂν γε τὸ σῶμα. Uterque Coisl., Med., Harl. et Reg. primus ut in textu. Editio lagan. et Basileensis prima ὥς γε τὸ σῶμα. Απολογείσθω. Harl. et Coisl. primus ἀποἀγεννοῦς (εἰρήσεται γὰρ τἀληθὲς, πλὴν ἀλλὰ συγ γνώμης ἄξιον)· μικροῦ καὶ εἰς μισανθρωπίαν ἐξε έπεσον, καὶ πᾶν μοι ἦθος ὕποπτον ἐνομίσθη, καὶ μὴ εἶναι ἐν ἀνθρώπου φύσει τὸ τῆς ἀγάπης καλόν· ἀλλὰ ῥῆμα εἶναι εὐπρόσωπον καλλωπισμόν τινα παρέχον τοῖς κεχρημένοις, οὐ μὴν ἐνυπάρχειν κατ' ἀλήθειαν καρδίᾳ ἀνθρώπου τὴν διάθεσιν ταύτην. ΕΙ γὰρ ὁ δοκῶν ἐκ παιδὸς εἰς γῆρας βαθὺ ἐπιμέλειαν λογησάσθω. Ὑπεδεξάμεθα. lta mss. sex et vetustæ editioues. Parisiensis ἀπεδεξάμεθα. Φύσει. In natura hominis, id est, non esse in homine verain et sinceram charitatem. Vide supra notas in epist. 23.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXLIV. ἑαυτοῦ πεποιῆσθαι ἐκ τοιούτων προφάσεων οὕτω mam usque senectam sibi ipsi invigilasse, talibus ῥᾳδίως ἐξηγριώθη, μηδὲν τῶν ἡμετέρων υπολογισάμενος, μηδὲ τὴν ἐν τῷ παρελθόντι πεῖραν τῆς οὕτως εὐτελοῦς διαβολῆς κυριωτέραν θέμενος· ἀλλ᾽ οἷόν τις πῶλος ἀδάμαστος, οὔπω φέρειν καλῶς τὸν ἀναβάτην δεδιδαγμένος, ἐκ μικρᾶς ὑποψίας ἀνεχαίτισε καὶ ἀπεσείσατο, καὶ χαμαὶ ἔῤῥιψεν οἷς πρότερον ἐπ ηγάλλετο· τί χρὴ περὶ τῶν ἄλλων ὑπονοεῖν, πρὸς οὓς οὔτε ἡμῖν τοσαῦτα τῆς φιλίας ἐστὶν ἐνέχυρα, οὔτε παρ' αὐτῶν τοιαύτη τῆς τῶν τρόπων ἐπιμελείας ἐπίδειξις; Ταῦτα κατ᾽ ἐμαυτὸν ἀνελίσσων ἐν τῇ ψυχῇ, καὶ συνεχῶς στρέφων ἐν τῇ καρδίᾳ, μᾶλλον δὲ ἀναστρεφόμενος ὑπ' αὐτῶν τὴν καρδίαν, οὕτω δακνόντων με καὶ νυσσόντων διὰ τῆς μνήμης, οὐδὲν ἐκείνοις ἀπεκρινάμην τοῖς γράμμασιν· οὐχ ὑπεροψίᾳ σιωπήσας (μὴ τοῦτο οἰηθῇς, ἀδελφέ· οὐ γὰρ ἀνθρώ- 5 ποις ἀπολογούμεθα, ἀλλὰ κατενώπιον τοῦ Θεοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦμεν, ἀπορίᾳ δὲ καὶ ἀμηχανίᾳ καὶ τῷ μὴ ἔχειν εἰπεῖν τι τῆς λύπης ἄξιον. de causis ita facile efferatus est, nullam habens rerum nostrarum rationem, nec præteriti temporis experientiam calumnia adeo vili potiorem ducens: sed veluti quidam pullus indomitus ascensorem reçte ferre nondum edoctus, ob exiguam suspicionem recalcitravit, excussitque et humi projecit eos de quibus antea gloriabatur. Quid de aliis suspicandum, quibuscum neque nobis tot ac tanta sunt amicitiæ pignora, quique tot ac tanta non dederunt morum probitatis specimina? Hæc mecum animo cum volverem, ac indesinenter corde versarem, imo potius cum ab his cor meum versaretur, sic mordentibus me et recordatione pungentibus, nihil illis respondi litteris; non ex contemtu silens (ne id cogites, frater; non enim apud homines causan dicimus, sed coram Deo in Christo loquimur), sed hæsitatione ac consilii inopia et quod nihil mærgre dignum dicere possemus. " 5. In his dum versaremur, exceperunt nos litteræ aliæ, ad Dazizan quendam scriptæ videlicet, sed revera ad omnes homines missæ, ut declarat earum celerrima distributio, ita ut paucis diebus per omnem Pontum dispergerentur, et Galatiam percurrerent. Quinetiam nonnulli dicunt horem bonorum nuntios etiam peragrata Bithynia usque ad ipsum Hellespontum penetrasse. Qualia vero fuerint ad Dazizan contra nos scripta, omnino quidem nosti. Non enim te adeo longe ab amicitia sua removent, ut solum te honore illo non donatum reliquerint. Quod si littera ad te non pervenerunt, at ego tibi eas mittam. In his hæc nobis affingi crimina videbis, dolum et perfidiam, corruptionem Ecclesiarum, et animarum perniciem, et quod omnium, ut ipsi existimant, verissimum est, quod ex insidiis illam fidei formulam proposuerimus, non Nicopolitanis operam navantes, sed· ipsi eliciendæ per dolum confessionis consilium intendentes. Horum quidem judex est Dominus. Quænam enim esse possit cogitationum cordis clara demonstratio? Hoc autem in ipsis sum miratus, cur ob subscriptum libellum, quem ipsis obtulimus, tanto utantur dissidendi studio, ut et quæ sunt, et quae non sunt, iis, a quibus accusantur, satisfa5. Εως ἐν τούτοις ἦμεν, ἐπικατέλαβεν ἡμᾶς ἔτερα γράμματα πρὸς Δαζίζαν τινὰ γεγραμμένα δῆθεν, τῇ δὲ ἀληθείᾳ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐπεσταλμένα, ὡς δηλοῖ αὐτῶν ἡ οὕτως ἐξεῖα διάδοσις, ὡς ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἐν παντὶ μὲν τῷ Πόντῳ κατασπαρῆναι καὶ τὴν Γαλατίαν ἐπιδραμεῖν. Φασὶ δέ τινες, ὅτι καὶ Βιθυνοὺς διεξελθόντες οἱ τῶν ἀγαθῶν τούτων ἄγγε λοι μέχρις αὐτοῦ ἔφθασαν Ελλησπόντου. Τίνα δὲ ἦν τὰ καθ᾿ ἡμῶν πρὸς Δαζίζαν ἐπεσταλμένα, πάντ τως μὲν οἶδας. Οὐ γὰρ οὕτω σε μακρὰν τῆς ἑαυτῶν· φιλίας τίθενται, ὥστε σε μόνον ἀγέραστον τῆς τιμῆς ἐκείνης καταλιπεῖν. Εἰ δὲ οὐκ ἦλθεν εἰς σὲ τὰ γράμματα, ἀλλ' ἐγώ σοι ἀποστέλλω Ἐν οἷς εὑρή σεις ἡμᾶς κατηγορουμένους, δόλον καὶ ῥαδιουργίαν, φθορὰν Ἐκκλησιῶν, καὶ ψυχῶν ἀπώλειαν, καὶ τὸ πάντων, ὡς αὐτοὶ νομίζουσιν, ἀληθέστερον ὅτι ἐγκάθετον ἐκείνην τὴν προβολὴν τῆς πίστεως ἐποιη σάμεθα, οὐ Νικοπολίταις διακονούμενοι, ἀλλ' αὐτοὶ λαβεῖν δολερῶς ὁμολογίαν ἐπινοήσαντες. Τούτων μὲν οὖν κριτὴς Κύριος. Καὶ γὰρ τίς ἂν γένοιτο τῶν ἐν καρδίᾳ λογισμῶν ἐναργὴς ἀπόδειξις; Ἐκεῖνο δὲ αὐτ τῶν ἐθαύμασα, εἰ, ὅτι μὲν τῷ παρ' ἡμῶν ἐπιδο θέντι βιβλίῳ ὑπέγραψαν, τοσαύτη κέχρηνται διαστά σει, ὥστε καὶ ὄντα καὶ μὴ ὄντα εἰς τὴν τῶν ἐγκαλούντων αὐτοῖς πληροφορίαν συμφύρειν· ὅτι δὲ ἐν τῇ Ρώμῃ ἔγγραφος αὐτῶν ὁμολογία τῆς ἐν Νικαία ciendi causa, commisceant; illud autem non cogiπίστεως ἀπόκειται, τοῦτο οὐκ ἐννοοῦσιν· οὐδὲ ὅτι διὰ τῆς ἑαυτῶν χειρὸς ἐπέδωκαν τῇ ἐν Τυάνοις συνόδῳ τὸ ἀπὸ Ῥώμης βιβλίον, δ παρ' ἡμῖν κατάκειται, τὴν αὐτὴν ταύτην πίστιν ἔχον. Καὶ τῆς ἰδίας ἑαυτῶν δημηγορίας ἐπελάθοντο, ἦν εἰς τὸ μέσον καταστάν Αναστρεφόμενος. Ita tres vetustissimi codices cum aliis duobus. Editi στρεφόμενος. Paulo post editi ἀμυσσόντων, dilacerantibus. Coisl. primi et Harl. scriptura inulto aptior et sanior, quam in contextum adscivimus. Δαζίζαν. In epistola ad Olympium, quæ est 151, legitur Δαζίναν, exceptis codicibus Med. et Val. qui habent Δεξίναν, et Harlæano, qui sic etiam habuit prima manu. Utra lectio potior habenda sit, non facile statuam. Sed tamen quia omnes codices tent, suam fidei Nicænæ confessionem Romæ scriptam servari, seque propria manu obtulisse synodo Tyanensi allatum. Rona libellum, qui apud nos servatur, eamdem fidem continens. Quin et concionis tunc a se habitæ obliti sunt, cum in medium in hac epistola consentiunt, etiam ii qui in priore habebant Δεξίναν, malim hunc hominem Dazizan vocare. Αποστέλλω. Reg. secundus et Coisl. secundus ἀποστελῶ. 'Αληθέστερον. Med., Coisl. secundus et Regius secundus άληθέστατον. Εἰ, ὅτι μέν. lla tres vetustissimi codices cum duobus iis, et editiones Haganoensis et prima Basileensis. Habent alæ εἰ, ότε μέν,

proleuntes fraudem deplorarunt, qua decepti, tomo τες τότε, ὠδύροντο μὲν τὴν ἀπάτην, δι' ἧς υπήχθη ab Eudoxii factione composito consenserant; unde et hanc invenerunt errati illius purgandi rationem, at Romam profecti, inde Gidem Patrum acciperent, ita ut quod 380 Ecclesiis detrimenti intulerant malo approbando, id meliore introducendo emendarent. At qui itinera longissima pro de sustinuerunt, et sapientem illam concionem habuerunt, nunc nobis conviciantur, ut dolose ambulantibus et sub dilectionis specie ea quæ insidiatorum sunt, facientibus. Patet autem etiam ex iis, quæ nunc circumferuntur, condemnatam ab illis esse fidem Nicænam. Viderunt enim Cyzicum, et cum alia fide reversi sunt. 6. Sed quid in verbis inconstantiam dico, cum multo majora ex ipsis rebus gestis habeam illorum in contraria mutationis argumenta? Qui enim quingentorum episcoporum sententiæ contra ipsos lata non cesserunt, neque a gubernaculis Ecclesiarum discedere voluerunt, quamvis tot episcopi in eorum depositionis sententia conspirassent, propterea, inquit, quod Spiritus sancti participes non erant, nec Dei gratia Ecclesias gubernabant, sed humana potentia ac inanis gloriæ cupiditate principatus rapuerant hi nunc eos qui ab illis ordinati sunt, ut episcopos suscipiunt. Quos meo nomine roges veσαν συνθέσθαι τῷ τόμῳ τῷ παρὰ τοῦ συστήματος Εὐδοξίου συντεταγμένῳ· διότι ταύτην ἐπενόησαν τοῦ σφάλματος ἐκείνου ἀπολογίαν, τὸν ἀπελθόντας εἰς Ῥώμην, ἐκεῖθεν λαβεῖν τὴν τῶν Πατέρων πίστιν· ἵνα, ἣν ἐποίησαν βλάβην ταῖς Ἐκκλησίαις τῇ πρὸς τὸ κακὸν συνθήκῃ, ταύτην ἐπανορθώσωνται τῇ ἐπεισαγωγῇ τοῦ βελτίονος. Αλλ' οἱ τὰς μακροτάτας ἀπὸ δημίας ὑπὲρ τῆς πίστεως ὑποστάντες, καὶ τὰ σοφά ταῦτα δημηγορήσαντες, νῦν λοιδορούνται ἡμᾶς, ὡς δολίως πορευομένους, καὶ ἐν σχήματι ἀγάπης τὰ τῶν ἐπιβουλευόντων ποιοῦντας. Δηλοῖ δὲ καὶ τὰ νῦν περιφερόμενα κατεγνωκέναι αὐτοὺς τῆς ἐν Νικαίᾳ πιο στεως. Εἶδον γὰρ Κύζικον, καὶ μετ' ἄλλης πίστεως ἐπανῆλθον. 6. Καὶ τί τὸ ἐν τοῖς ῥήμασιν εὐμετάθετον λέγω, πολλῷ μείζονας ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων τῆς ἐπὶ τὰ ἐναντία περιτροπῆς ἔχων τὰς ἀποδείξεις Οἱ γὰρ πεντακοσίων ἐπισκόπων δόγματι κατ' αὐτῶν ἐξενεχθέντι μή είξαντες, μηδὲ καταδεξάμενοι τῆς οἰκονομίας τῶν Ἐκκλησιῶν ἀποστῆναι, τοσούτων εἰς τὴν τῆς καθαιρέσεως αὐτῶν γνώμην συμφωνησάν των, διότι, φησίν, οὐκ ἦσαν Πνεύματος ἁγίου μέτ οχοι, οὐδὲ Θεοῦ χάριτι τὰς Εκκλησίας οἰκονο μοῦντες, ἀλλ᾽ ἀνθρωπίνῃ δυναστείᾳ καὶ ἐπιθυμία δόξης κενῆς τὰς προστασίας ἁρπάσαντες· οὗτοι νῦν τοὺς παρ' ἐκείνων χειροτονηθέντας ὡς ἐπισκόπους lim, etiamsi homines omnes contemnant, quasi δέχονται. Οὓς ἐρώτησον ἀντ᾿ ἐμοῦ, εἰ καὶ τῶν ἀνθρώ neque oculos habeant, neque aures, neque cor sensu præditum, ut intelligere possint eorum quæ funt repugnantiam; roges, inquam, saltem in corde suo quidnam habeant sententiæ? Quomodo ambo possunt esse episcopi, et qui ab Evippio depositus, et qui ab eo ordinatus? nam res utraque est manus ejusdem opus. Qui nisi datum Jeremiæ donum habuisset diruendi ac reædificandi, eradicandi ac plantandi ", utique non hunc eradicasset, neque illum plantasset. Quod si alterum ei dederis, alterum etiam ei concedes. Sed illis, ut videtur, • Jerem. 1, Αποδείξεις. Ita mss. sex. Editi υποδεί ξεις. Θεοῦ. Deest ea vox in codice Mediceo. Paulo post nonnulli codices recentiores κατ' ἐπιθυμίαν. Των γενομένων. Ita tres vetustissimni codi ces. Editi γινομένων. Ὑπὸ Εὐιππίου. Sic tres vetustissimi codices. Editi παρὰ Εὐιππίου. Ibidem Mediceus codex παρὰ τούτου. Coisl. uterque et Reg. secundus παρὰ τοῦ αὐτοῦ. Consentit Harleauus cum editis. Mox editi ἀμφότερον. Quinque inss. ut in textu. Sic etiam habet Haganoensis editio et prima Basileensis. Εφύτευσεν. Hoc in loco et in aliis similibus, nempe in epistolis 226 et 251, non suo ποmine loquitur Basilius, sed potius Eustathii, quem deducto ex ipsius sententia argumento in angustias concludit. Depositus enim a quingentis episcopis, eorum sententiæ non cessit: sed eos negavit episcopos esse, utpote non participes Spiritus sancti, ut supra legimus in hac ipsa epistola. Sequeretur των πάντων καταφρονοῦσιν, ὡς οὔτ᾽ ὀφθαλμούς ἐχόντων, οὔτ᾽ ὦτα, ούτε καρδίαν αἰσθητικήν, ὅσον γοῦν δύνασθαι συνιδεῖν τῶν γενομένων τὸ ἀν ακόλουθον, ἐν τῇ ἑαυτῶν καρδίᾳ τίνα διάνοιαν ἔχουσι; Πῶς δύνανται δύο εἶναι ἐπίσκοποι, ὅ τε καθηρημέν νος ὑπὸ Εὐιππίου καὶ ὁ παρ' αὐτοῦ κεχειροτονημένος; τῆς γὰρ αὐτῆς χειρὸς ἔργον ἀμφότερα. Ος, εἰ μὴ εἶχε τὴν δεδομένην τῷ Ἱερεμία χάριν, κατασκάπτειν καὶ ἀνοικοδομεῖν, ἐκριζοῦν καὶ κατα φυτεύειν, οὔτ᾽ ἂν ἐξεῤῥίζωσε τοῦτον, οὔτ᾽ ἂν ἐκεῖνον ἐφύτευσεν Εἰ δὲ τὸ ἕτερον αὐτῷ δίδως, συγχω ex nac Eustathii ratiocinatione, si strictius sumeretur, datam ab hæreticis ordinationem non modo non legitimant, sed etiam invalidam ac prorsus nullam esse, ac Spiritum sanctum ab eis conferri non posse. Sed si ea fuit Eustathii sententia, certe Basilio afingi non potest. Is enim testatur, can. 1, Izoinum et Saturninum ex Encratitarum hæresi in episcopalem cathedram a se susceptos esse. Rejicit in eodem canone principium Cypriani et Firmiliani, qui nulli prorsus hæretico aut schismatico relinquebant baptizandi aut ordinandi potestatem, ut qui non possent amplius Spiritus sancti gratiam aliis præbere, a qua ipsi exciderant. In epistola alltem 240, cuum denuntiat Nicopolitanis ne quis communione Frontonis præoccupetur, neve accepta ab eo manus impositione, postea reddita pace vim faciat ut in clero recenseatur; cum hoc, inquam, denuntiat, declarat ille quidem se hac in re de canonum severitate nihil remissurum; sel tamen non obscure fatetur ejusmodi ordinationes validas esse, ac interdum in Ecclesia pacis causa ratas haberi. Digized by Google

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXLIV. ρήσεις αὐτῷ καὶ τὸ ἕτερον. Αλλ' εἷς σκοπός, ὡς propositum unum est, suum ipsorum compemium ἔοικε, τὸ ἑαυτῶν ζητεῖν πανταχοῦ, καὶ φίλον μὲν ἡγεῖσθαι τὸν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῶν συνεργοῦντα, πολέμιον δὲ κρίνειν, καὶ μηδεμιᾶς κατ' αὐτοῦ διαβο λῆς φείδεσθαι, τὸν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτῶν ἀνθιστάμενον. 7. Οἷαι γὰρ αὐτῶν καὶ αἱ νῦν κατὰ τῆς Ἐκκλησίας οικονομίαι; Φρικταὶ μὲν διὰ τὴν τῶν ποιούντων εὐκολίαν, ἐλεειναὶ δὲ διὰ τὴν τῶν πασχόντων ἀναι σθησίαν. Εὐιππίου τέκνα, καὶ Εὐιππίου ἔκγονα διὰ πρεσβείας ἀξιοπίστου ἐκ τῆς ὑπερορίας μετακληθέντες εἰς τὴν Σεβάστειαν, ἐπιστεύθησαν τὸν λαόν. Παρέλαβον τὸ θυσιαστήριον, ζύμη ἐγένοντο τῆς ἐκεῖ Ἐκκλησίας. Παρ' ὧν ἡμεῖς μὲν ὡς ὁμοουσιασταί διωκόμεθα. Εὐστάθιος δὲ ὁ βαστάσας ἐν τῷ χάρτῃ ἀπὸ Ῥώμης μέχρι Τυάνων τὸ ὁμοούσιον, οὗ τος νῦν αὐτοῖς ἀνακέκραται· εἰ καὶ ὅτι παραδεχθῆναι εἰς τὴν πολυπόθητον αὐτῶν κοινωνίαν οὐκ ηδυνήθη ἢ φοβηθέντων τὸ πλῆθος τῶν κατ' αὐτοῦ συμφωνησάντων, ἢ αιδεσθέντων τὸ ἀξιόπιστον. Τίνες γὰρ ἦσαν τι συνειλεγμένοι, καὶ πῶς μὲν χειροτονηθείς ἕκαστος, ἀπὸ ποίου δὲ τοῦ ἐξ ἀρχῆς βίου ἐπὶ ταύτην παρ ῆλθε τὴν δυναστείαν νῦν, ἐγὼ μὲν μή ποτε οὕτω σχολάσαιμι, ὥστε τὰς ἐκείνων πράξεις ἐκδιηγεῖ σθαι Ἔμαθον γὰρ προσεύχεσθαι, Όπως ἂν μὴ λαλήσῃ τὸ στόμα μου τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώ πων· αὐτὸς δὲ ἐρευνήσας μαθήσῃ· καν σε διαφύγη, τὸν κριτὴν πάντως οὐ λήσεται. 8. Ο μέντοι πέπονθα πάθος, οὐ παραιτήσομαι καὶ πρὸς τὴν σὴν ἐξειπεῖν ἀγάπην, ὅτι πέρυσιν, ἀσθε νήσας πυρετῷ λαβροτάτῳ καὶ ἐγγίσας μέχρις αὐτῶν τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου, εἶτα ὑπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἀνακληθεὶς, δυσχερῶς εἶχον πρὸς τὴν ἐπάνοδον, λογιζόμενος εἰς οἷα πάλιν ἔρχομαι κακά· καὶ κατ' ἐμαυτὸν ἐσκόπουν, τί ποτε ἄρα ἐστὶ τὴ ἐν τῷ βάθει τῆς σοφίας ἀποκείμενον τοῦ Θεοῦ, δι' ὃ ἐμοὶ πάλιν τῆς ἐν σαρκὶ ζωῆς ἡμέκαι συνεχωρήθησαν. Ἐπειδὴ δὲ ἔγνων ταῦτα, έλαγισάμην, ὅτι ἐβουλήθη ἡμᾶς ὁ Κύριος ἰδεῖν παυσα μένας τοῦ σάλου τὰς Ἐκκλησίας, ὃν ἔπαθον πρὸ τούτου ἐπὶ τῷ χωρισμῷ τῶν διὰ τὴν περιπεπλα σμένην αὐτοῖς σεμνότητα πάντα πιστευομένων. Η καὶ τάχα τονῶσαί μου τὴν ψυχὴν καὶ νηπτικωτέραν πρός γε τὸ ἐφεξῆς καταστῆσαι ὁ Κύριος έδουλήθη, ὡς μὴ προσέχειν ἀνθρώποις, ἀλλὰ διὰ τῶν εὐαγγελικῶν ἐντολῶν καταρτίζεσθαι, αἱ οὔτε καιροῖς οὔτε περιστάσεσιν ἀνθρωπίνων πραγμάτων συμμετ ταβάλλονται, ἀλλ᾽ αἱ αὐταὶ διαμένουσιν, ὡς προηνέχθησαν ἀπὸ τοῦ ἀψευδοῦς καὶ μακαρίου στόματος, οὕτω διαιωνίζουσαι, a³ Psal. xvi, 4. Τῶν ποιούντων. Ita sex mss. Editi τῶν τοιούτων. Ο βαστάσας. Pro his vocibus quæ in sex codicibus mss. leguntur, habent editi Σεβαστείας. Quo quidem errato cum sensus perturbatus esset, librarii post ὁμοούσιον addiderunt κομίσας, quod delevimus. Παρῆλθε. Regius uterque et Coisl. secumJus παρελθών. Ibidem voy addidimus ex sex mss. ubique quærere, et amicum quidem ducere eum. qui ipsorum cupiditatibus obsecundat: inimicur vero judicare, nec ulli in eum calumniæ parcere, qui ipsorum cupiditatibus obsistit. 7. Quales enim sunt etiamnum ipsorum contra Ecclesiam œconomiæ? Horrendæ quidem ob eorum, qui id faciunt, instabilitatem, miseranda vero ob eorum, qui patiuntur, stupiditatem. Evippii filii et Evippii nepotes per legationem fide di gnam ab extera regione accersiti sunt Sebastiam. His creditus est populus potiti sunt altaribus, ejus quæ illic est Ecclesia fermentum facti sunt. Mi nos tanquam homoousiastas persequuntur; Eustathius autem, qui in charta consubstantiale Rona Tyanos usque 381 attulit, nunc illis admistus est: quanquam admitti in optatissimam ipsorum communionem non potuit, sive quod metuerint multitudinem eorum qui adversus illum consenserant, sive quod eorum reveriti sint auctoritatem. Quales enim essent qui congregati sunt, et quomodo corum quisque ordinatus, et a quali vita ab initio ducta ad hunc dominatum pervenerit, precor equidem nunquam mihi tantum otii contingere, ut res illorum enarrem. Didici enim precari, Ut os meum opera hominum non loquatur”. Ipse autem bac, si scrulatus fueris, edisces; et si te elfugerint, profecto judicem non latebunt. 8. Quo tamen fuerim animo, non gravabor et tuæ exponere dilectioni: nimirum anno præterito cum ægrotassem febre gravissima, et ad ipsas mortis portas appropinquassem, ac deinde Dei benignitate essen sanitati restitutus, ægre ferebam reditum, reputans mecum ad qualia redirem mala; atque apud me ipse considerabam quidnam tandem esset in profundo Dei sapientiæ reconditum, propter quod mihi rursus dies ad vivendum in carne concessi fuissent. Ubi autein hæc cognovi, voluisse Dominum arbitratus sum, ut viderem Ecclesias tempestate liberatas, quam antea pertule rant ex separatione eorum, quibus omnia ob ficlam eorum gravitatem credebantur. Aut fortasse etiam roborare animum meum et saltem in posterum vigilantiorem edicere voluit Dominus, ut ne hominibus attendat, sed per evangelica præcepta perficiatur: quæ neque cum temporibus, neque cum humanarum rerum circumstantiis immutantur, sed eadem permanent, ut a veraci ac beato ore prolata sunt, ita perseverantia. 'Εκδιηγεῖσθαι. Ita Harl., Coisl. uterque, Reg. uterque. Editi ἐκδιηγήσασθαι. Ibidem ires vetustissimi codices τὰς ἐκείνων πράξεις. Editi τὰ ἐκείνων. Λαβροτάτῳ. Ita tres vetustissimi codices. Editi βαρυτάτῳ. Ibidem editi εγγίσας σχεδόν. Melius Harl., Med., quos secuti sumus. Περιπεπλασμένην. Sic mss. quinque. Editi πεπλασμένην.

S. BASILII MAGN 9. Homines vero nubibus similes sunt, quæ pro ventorum mutatione alias in aliam aeris partem feruntur. Et maxime isti, de quibus nobis sermo est, omnium, quorum periculum fecerimus, visi sunt inconstantissimi. An etiam in reliquis vitæ rebus, dixerint qui una cum ipsis vixerunt; sed quam in ipsis circa fidem inconstantiam ac levitatem perspexi, non memini me in aliis hactenus aut per meipsum vidisse aut ex aliis audivisse. Arium initio sequebantur. Ad Hermogenem postea sese transtulerunt, ex diametro inimicum perversæ Arii opinionis, ut demonstrat illa ipsa fides quæ Nicææ ab illo viro prædicata est ab initio. Obdormivit Hermogenes, et rursus ad Eusebium transierunt, coron;e Arianæ coryphæum, ut afferunt qui experti sunt. Ilinc cum excidissent ob quasvis tandem causus, iterum reversi sunt in patriam, et iterum Arianam occultabant sententiam. Promoti ad episcopatum, ut media incidam, quot fidei formulas ediderunt? Aliam Ancyræ, aliam Seleuciæ, aliam Constantinopoli, eamque celeberrimam, 382 Lampsaci aliam, posthac Nice in Thracia aliam, nunc rursus aliam Cyzici, cujus quidem reliqua ignoro, sed hoc tantum audio, eos consubstantiali prætermisso, simile secundum essentiam nunc inferre, atque una cum Eunomio blasphemias in Spiritum sanctum conscribere. Istæ autem fidei formulæ, quas recensui, etsi non omnes inter se pugnant, at certe pariter animi ostendunt inconstantiam, propterea quod nunquam iisdem in verbis pernianent. Ilæc vera sunt, innumeris aliis silentio prateritis. Quoniam autem nunc etiam ad vos transierunt, rescribas velim per eundem virum (dico autem compresbyterum nostrum Strategium), utrum idem erga nos esse pergas, an sis ex congressu alienatus. Nam nec eos verisimile est tacuisse, nec teipsum, qui talia nobis scripsisti, non etiam erga illos dicendi libertate usum fuisse. Quod si manes in nostra communione, optimum hoc et omnibus votis exoptandum. Sin autem te ad se pertraxere, triste id quidem: quidni enim fratris talis disjunctio? Sed tamen si nihil aliud, saltem in ejusmodi dispendiis ferendis abunde ab illis ipsis exercitati sumus. Ερμογένην. Harl. Ἑρμογένη. Εχθρόν. Νon male abest ea vox a codice Medicæo. Baronius ad annum Christi 325, ex his verbis, ut demonstrat ipsa illa fides quæ Nicææ ab illo viro prædicata'est ab initio, concludit memoria Japsum esse Basilium: siquidem non Hermogenes, sed Leontius Cæsariensis episcopus interfuit concilio Nicæno. Hæc autem verba sic accipi possent, ut Hermogenes Nicænam fidem prædicasse ab initio diceretur, id est, olim, jamdudum, non multo Jost synodum ipsam, ut in can. 4: Εδοξε τοῖς ἐξ ερχῆς, visum est antiquis. Sed cogunt me assentiri Baronio quæ de eodem Hermogene leguntur in epist. 81, p. 174. Ibi enim conceptis verbis dici9. Ανθρωποι δὲ ταῖς νεφέλαις εοίκασι, πρὸς τὰς τῶν πνευμάτων μεταβολὰς ἄλλοτε κατ' ἄλλο μέρος τοῦ ἀέρος ἐμφερομέναις. Καὶ μάλιστα δὴ οὗτοι, περὶ ὧν ὁ λόγος, πολυτροπώτατοι τῶν εἰς ἡμετέραν πεῖραν ἡκόντων ἐφάνησαν. Εἰ μὲν καὶ εἰς τὰ λοιπὰ τοῦ βίου πράγματα, εἴποιεν ἂν οἱ συμβεβιωκότες· ὁ δ᾽ οὖν ἐμοὶ ἐφάνη, τὸ περὶ τὴν πίστιν αὐτῶν εὐμετάθετον, οὐκ οἶδα μέχρι τοῦ νῦν ἐν ἄλλοις, οὔτε αὐτὸς ἱστορήσας, οὔτε ἀκούσας ἑτέρων. Αρείῳ κατηκολούθουν τὸ ἐξ ἀρχῆς· μετέθεντο πρὸς Ἑρμογένην τὸν κατὰ διάμετρον ἐχθρὸν Εντα τῆς ᾿Αρείου κακοδοξίας, ὡς δηλοῖ αὐτὴ ἡ πίστις ή κατὰ Νίκαιαν παρ' ἐκείνου τοῦ ἀνδρὸς ἐκφωνηθεῖσα ἐξ ἀρχῆς. Εκοιμήθη Ερμογένης, καὶ πάλιν μετέστη σαν πρὸς Εὐσέβιον, ἄνδρα κορυφαίον τοῦ κατὰ "Αρειον κύκλου, ὡς οἱ πειραθέντες φασίν. Ἐκεῖθεν ἐκπεσόντες δι' ἂς δήποτε αἰτίας, πάλιν ἀνέδραμον εἰς τὴν πατρίδα, καὶ πάλιν τὸ Ἀρειανὸν ὑπέκρυ στον φρόνημα. Παρελθόντες εἰς τὴν ἐπισκοπὴν, ἵνα τὰ ἐν μέσῳ παραλίπω, ὅσας ἐξέθεντο πίστεις; Ἐπ' ᾿Αγκύρας ἄλλην, ἑτέραν ἐν Σελευκείᾳ, ἑτέραν ἐν Κωνσταντινουπόλει, την πολυθρύλλητον, ἐν Λαμ ψάχῳ ἑτέραν, μετὰ ταῦτα τὴν ἐν Νίκῃ τῆς Θρά κης, νῦν πάλιν τὴν ἐν Κυζίκῳ ἧς τὰ μὲν ἄλλα οὐκ ἐπίσταμαι, τοσοῦτον δὲ ἀκούω, τὸ ὁμοούσιον κατασιγάσαντες, τὸ κατ' οὐσίαν ὅμοιον νῦν ἐπιφέρουσι καὶ τὰς εἰς Πνεῦμα τὸ ἅγιον βλασφημίας μετ' Είναι μίου συγγράφουσι. Τούτων δὲ τῶν πίστεων ἂς ἀπὸ ηριθμησάμην, εἰ καὶ μὴ πᾶσαι πρὸς ἀλλήλας ἔχουσιν έναντίως, ἀλλ᾽ οὖν τὸ εὐμετάβολον τοῦ τρόπου ὁμοίως συνιστῶσι, διὰ τὸ μηδέποτε αὐτοὺς ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἑστάναι ῥημάτων. Ταῦτά ἐστιν ἀληθῆ, μυρίων ἐτέ ρων ἀποσιωπηθέντων. Ἐπειδὴ δὲ καὶ πρὸς ὑμᾶς διέβησαν νῦν ἀξιοῦμεν ἀντιγράψαι διὰ τοῦ αὐτοῦ ἀνδρὸς (λέγω δὲ τοῦ συμπρεσβυτέρου ἡμῶν Στρατη γίου), εἴτε ὁ αὐτὸς διέμεινας πρὸς ἡμᾶς, εἴτε καὶ ἠλλοιώθης ἀπὸ τῆς συντυχίας. Οὔτε γὰρ ἐκείνου; εἰκὸς ἦν σιωπῆσαι, οὔτε αὐτὸν σὲ, τὸν ἡμῖν τοιαῦτα γράψαντα, μὴ οὐχὶ καὶ πρὸς ἐκείνους τῇ παρρησία χρήσασθαι. Εἰ μὲν οὖν μένοις ἐν τῇ πρὸς ἡμᾶς κοινωνίᾳ, τοῦτο ἄριστον, καὶ εὐχῆς τῆς ἀνωτάτω ἄξιον· εἰ δέ σε πρὸς ἑαυτοὺς μετέθηκαν, λυπηρὸν μέν· πῶς γὰρ οὐκ ἀδελφοῦ τοιούτου χωρισμός; Πλὴν εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο, τὸ γοῦν φέρειν τὰς τοιαύτας ζη Ο μίας παρ' αὐτῶν ἐκείνων ἱκανῶς ἐγυμνάσθημεν. tur: Magnam illam et insuperabilem fidem scripsisse in magna synodo. Vide Addenda. Εν Κυζίκῳ. Unus codex a Combefisio citatus ἀπὸ Κυζίκου. Επιφέρουσι. Ita Harl. et Coisl. prinus. Le gitur περιφέρουσι in Reg. secundo el Coisl. secundo. Editi επιφέρουσιν. (*) Διέβησαν νir. Hic virgulam apposuimus, ut in quatuor mss. invenimus, nempe Harl., Coisl. utroque et Regio secundo. Μένοις. Coisl. uterque et Reg. secundus μένεις.

ດາວັ EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXLVI. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜΕ. EPISTOLA CCXLV *. Per Strategium respondet Theophilo Basilius ac declarat se nunquam ab eo amando discessisse, quamvis multæ doloris causæ acciderint; cæterum se cum hominitus fidem tam sæpe mutantibus communicare non posse. Θεοφίλῳ ἐπισκόπῳ. Πάλαι δεξάμενος τὰ παρὰ τῆς σῆς ἀγάπης γράμματα, ἀνέμενον διὰ γνησίου προσώπου ἀντα επιστείλαι, ἵνα καὶ ὅσα τὴν ἐπιστολὴν διαφύγῃ ὁ διάκονος τῶν γραμμάτων αναπληρώσῃ. Ἐπεὶ οὖν παρεγένετο ἡμῖν ὁ ποθεινότατος καὶ εὐλαβέστατος ἀδελφὸς ἡμῶν Στρατήγιος, αὐτῷ ἐνόμισα δίκαιον εἶναι χρήσασθαι διακόνῳ, τῷ καὶ εἰδότι τὴν ἡμετέ ραν γνώμην, καὶ δυναμένῳ γνησίως τε ἅμα καὶ εὐλαβῶς διακονῆσαι τὰ παρ' ἡμῶν. Γίνωσκε τοίνυν, ποθεινότατε ἡμῖν καὶ τιμιώτατε πολλοῦ ἀξίαν τίθεσθαι ἡμᾶς τὴν πρὸς σὲ ἀγάπην, ἧς, ἕνεκα μὲν τῆς κατὰ ψυχήν διαθέσεως, οὐδεμίαν ὥραν ἀπολειφθεῖσιν ἑαυτοῖς συνεγνώκαμεν, εἰ καὶ ὅτι πολλαὶ καὶ μεγάλαι λύπης εὐλόγου γεγόνασιν, ἀφορμαί. 'Αλλ' οὖν ἐκρίναμεν τοῦτο, ὥσπερ ἐν του τάνῃ, τὰ χρηστότερα τοῖς ἀηδεστέροις ἀντιτιθένα τες τῇ τῶν ἀμεινόνων ῥοπῇ προσθέσθαι τὴν γνώμην Ἐπειδὴ δὲ τὰ πράγματα Αλλοιώθη παρ' ὧν ἥκιστα ἐχρῆν τοῦτο γενέσθαι, συγγίνωσκε καὶ ἡμῖν οὐχὶ τὴν γνώμην ἀλλοιωθεῖσιν, ἀλλὰ τὴν τάξιν μεταθεμένοις. Μᾶλλον δὲ ἡμεῖς μὲν ἐπὶ τῆς αὐτῆς μενούμεν τάξεως, ἕτεροι δέ εἰσιν οἱ συν εχῶς μετατιθέμενοι, νῦν δὲ καὶ φανερῶς πρὸς τοὺς ἐναντίους αὐτομολοῦντες· ὧν ὅσον ἀξίαν ἐτιθέμεθα τὴν κοινωνίαν, ἕως ἦσαν ἐπὶ τῆς ὑγιαινούσης μερίδος, οὐδὲ αὐτὸς ἀγνοεῖς. Νῦν δὲ, εἰ μήτε ἐκείνοις συνεπόμεθα, καὶ τοὺς τὰ αὐτὰ φρονοῦντας αὐτοῖς ἐκκλίνομεν, συγγνώμης ἂν δικαίως τύχοιμεν, μηδὲν προτιμότερον τῆς ἀληθείας καὶ τῆς οἰκείας ἑαυτῶν ἀσφαλείας τιθέμενοι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜ. Theophilo episcopo Cum jampridem accepissem a tua dilectione litteras, exspectavi dum per idoneam personam rescriberem, ut et quidquid litteras effugisset, id minister litterarum suppleret. Cum igitur accesserit ad nos desideratissimus ac religiosissimus frater noster Strategius, æquum mihi visum est ut eo uterer ministro, quippe qui et meum animum cognitum habeat, ac possit apte simul et religiose res nostras ministrare. Scias igitur, desideratissime ac honoratissime, plurimi a me fieri charitatem mili tecum intercedentem, a qua quidem quantum ad animi affectionem attinet, ne unam quidem horam mihi conscius sum me discessisse; quamvis multa ac magnæ justi doloris causa acciderint. Sed illud statuimus, velut in trutina, molestis jucunda opponentes, meliorum momento animum adjicere. Sed quia res mutatæ sunt a quibus minime oportebat id fieri, ignosce et nobis, qui non animo et sententia mutati, sed partibus transpositi sumus. Imo vero nos quidem in iisdem manebimus partibus, 383 sed alii sunt qui perpetuo transmutantur, et nunc aperte etiam ad adversarios transfugiunt. Quorum quanti fecerimus communionem, quandiu a sanis partibus stabant, ne ipse quidem ignoras. Nunc autem si neque illos sequimur, et eos qui idem ac illi sentiunt fuginius, venia sane immerito nobis denegetur, nihil antiquius veritate ac propria securitate habentibus. EPISTOLA CCXLVI“ Basilius Nicopolitani cleri animos erigere conatur spe divini auxilii, hortaturque ut quod hactenus docuere, opere Νικοπολίταις. perficiant. Ὅταν ἴδω καὶ τὸ κακὸν ευοδούμενον, καὶ τὴν ὑμετέραν εὐλάβειαν κεκμηκυῖαν καὶ ἀπαγορεύουσαν πρὸς τὸ συνεχὲς τῶν ἐπηρειῶν, ἀθυμίας πληροῦμαι. Ὅταν δὲ πάλιν τὴν μεγάλην χεῖρα τοῦ Θεοῦ ἐννοήσω, καὶ ὅτι οἶδεν ἀνορθοῦν τοὺς κατεβῥαγμένους, καὶ ἀγαπᾷν δικαίους, συντρίβειν δὲ ὑπερηφάνους, καὶ καθαιρεῖν ἀπὸ θρόνων δυνάστας· Τῆς σῆς ἀγάπης. Nonnulli mss. ἀγάπης σου. Sed Coisl. primus et Med. consentiunt cum editis, excepto quod editi haberent ἀγάπης σῆς. Διακονῆσαι. Sic Med. et Coisl. primus. Editi διακομίσαι. Non exstat hæc epistola in cod. Harl. Τιμιώτατε. Addunt editi αδελφέ Θεόφιλε. Sed hæ desunt in septem mss. "Ωραν. Sic Med. et Coisl. primus. Editi ἡμέραν. Εὐλόγου. Hanc vocem addidimus ex seplein mss. Αντιτιθέντες. Ita Coisl. primus cum duobus aliis. Editi ἀντιθέντες. Την γνώμην. Codex Medicaeus τῇ γνώμη. Idem paulo post habet τοῦτο γίνεσθαι. Τὴν τάξιν. id est, non jam sumus in partibus et communione Eustathii. Communio S. MeNicopolitanis. Cum video et malum ad optatos exitus perduci, et vestram pietatem defatigari, animumque despondere ob continuas calamitates; mcstitia repleor. Sed rursus cum magnam Dei manum considero, eumque nosse et confractos erigere, et justos diligere, superbos vero conterere, et potentes de suis sedibus dejicere; rursus iniuletii vocatur σύνταξις in epist. 214. Gregorius de monachorum cœtu, qui ab ipsius patris conuinanione discesserat, ait, μεθαρμόζεται καὶ μετατάσ σεται, oral. 5, p. 51. Basilius hom. 1 De jejunio, p. 8, eadem voce utitur, de eo loquens, qui relietis carnis partibus ad spiritum transit, ὁ πρὸς τὸ πνεῦμα μεταταξάμενος. "Εως ήσαν. Coisl. primus ἕως ἂν ἦσαν. Δικαίως. Med. et Coisl. primus δικαίας. Καὶ τὸ κακόν. Conjunctio addita ex Medicao. Coisl., utroque et Regio primo. Deest hæc epistola in codice Harlæano. Απαγορεύουσαν. Ita Coisl. uterque et Reg. uterque. Editi απαγορεύσασαν. " Alias CCCIX. Scripta anno 576. Alias LXVI. Scripta anno 376.

Larus spe concepta allevor: ac confido vestris πάλιν μεταβαλών κουφότερος γίνομαι ταῖς ἐλπίσι precibus futurum, ut celerem nobis Dominus pacem ostendat. Tantum ne defatigemini precando sed quæ verbis docetis, eorum nunc opere clara oninibus studete exempla proponere. EPISTOLA CCXLVII. καὶ οἶδα, ὅτι διὰ τῶν προσευχῶν ὑμῶν ταχεῖαν δείξει ἡμῖν ὁ Κύριος τὴν γαλήνην. Μόνον με ἀποκάμητε προσευχόμενοι· ἀλλ᾽ ὧν λόγοις ἐστὲ διδάσκαλοι, τούτων ἐπὶ τοῦ παρόντος καιροῦ ἔργῳ πᾶσιν ἐναργῆ σπουδάσατε προθεῖναι τὰ ὑποδεί γματα. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜΖ'. Nicopolitanos inter ærumnas spe divini auxilii consolatur, scque ait de illorum rebus cum potentioribus viris el coram el per lillerus egisse. Nicopolitanis. Cum sanctitatis vestræ litteras legi, quantum ingemui et lamentatus sum, quod meis ipsius auribus hæc etiam mala accepissem, verbera et contunelias in vos ipsos, depopulationen ædium, civitatis vastitatem, patriæ totius eversionem, vexationem Ecclesiæ, sacerdotum expulsionem, incursionem luporum, et gregis dispersionem. Sed postquam cessavi ingemere ac lacrymari, ad Dominum, qui in cœlis est, respiciens, novi, et persuasum habeo, quod et vobis notum esse volo, celerem adfuturam opem, nec perpetuam derelictionem futuram. Quod enim passi sunius, ob peccata nostra passi sumus; sed opem suam, ob suum in Ecclesias amorem ac misericordiam, Denignus ostendet. Minime tamen omisimus et corain supplicare potentioribus viris, et ad eos qui nos in aula diligunt, scribere, ut rabidi hominis ira comprimatur. Ac fore arbitror ut a multis conJemnetur, nisi forte tempus perturbationis plenum his, qui rem publicam gerunt, nihil ad ista otii reliquerit. 384 EPISTOLA CCXLVIII*. Νικοπολίταις Οτε ἐνέτυχον τοῖς γράμμασι τῆς ὁσιότητος ὑμῶν, ὅσον ἐστέναξα καὶ ὠδυράμην, ὅτι καὶ ταῦτα τὰ κακὰ ταῖς ἐμαυτοῦ ἀκοαῖς ὑπεδεξάμην, πληγὰς μὲν καὶ ὕβρεις εἰς ὑμᾶς αὐτοὺς, πόρθησιν δὲ οἴκων, καὶ ἐρήμωσιν πόλεως, καὶ πατρίδος ὅλης ανατροπὴν, διωγμὸν Ἐκκλησίας καὶ φυγὴν ἱερέων, ἐπανάστασιν λύκων, καὶ ποιμνίων διασποράν. Αλλ' ἐπειδὴ ἐπαυσάμην τοῦ στεναγμοῦ καὶ τῶν δακρύων, πρὸς τὸν ἐν οὐρα νοῖς Δεσπότην ἀποβλέψας, οἶδα καὶ πέπεισμαι, δ καὶ ὑμᾶς γινώσκειν βούλομαι, ὅτι ταχεῖα ἔσται ἡ ἀντί ληψις, καὶ οὐκ εἰς τέλος ἔσται ἡ ἐγκατάλειψις. Ο μὲν γὰρ πεπόνθαμεν, διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν πεπίν θαμεν· τὴν δὲ αὐτοῦ βοήθειαν διὰ τὴν περὶ τὰς Εχε κλησίας ἑαυτοῦ ἀγάπην καὶ εὐσπλαγχνίαν ὁ φιλάν θρωπος ἐπιδείξεται. Οὐ μέντοι παρελίπομεν καὶ παρόντες τοὺς ἐν δυνάμει καθικετεύοντες, καὶ ἐπὶ τοῦ στρατοπέδου τοῖς ἀγαπῶσιν ἡμᾶς ἐπιστέλλοντες ἐπισχεθῆναι τῆς ὀργῆς τὸν λυσσῶντα. Καὶ οἶμαι παρά πολλῶν ἥξειν αὐτῷ κατάγνωσιν, ἐὰν μὴ ἄρα ὁ καιρὸς θορύβου πεπληρωμένος μηδεμίαν δῷ σχολήν περὶ ταῦτα τοῖς ἐπὶ τῶν πραγμάτων. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜΗ. Minus molestum Basilio abesse Amphilochium, eo quod absit a persecutione usque ad sanguinis effusionem sæviente. Qui dum enim Asclepius ex plagis mortuus. Spem habet Busilius in Amphilochii precibus; monet smittal qui librum De Spiritu sancto feral. Amphilochio, Iconii episcopo. Ad desiderium nostrum dum respicimus, angimur quod tantopere a tua pietate simus dissili: dum vero ad tuæ vitæ tranquillitatem, gratias ago Domino, qui tuam pietatem exemit ab hoc incendio, quod majorem in modum provinciam nostram devastavit. Dedit enim nobis secundum nostra ᾿Αμφιλοχίῳ, ἐπισκόπῳ Ικονίου. Οταν μὲν πρὸς τὴν ἡμετέραν αὐτῶν ἐπιθυμίαν ἀπίδωμεν, ἀχθόμεθα τοσοῦτον διῳκισμένοι τῆς εὐλαβείας σου· ὅταν δὲ πρὸς τὸ εἰρηνικὸν τῆς σαυτοῦ διαγωγής, εὐχαριστοῦμεν τῷ Κυρίῳ, τῷ ἐξελο μένῳ τὴν εὐλάβειάν σου ἀπὸ τοῦ ἐμπρησμού τούτου, ὃς πλέον ἐπενείματο τὴν καθ᾿ ἡμᾶς παροι opera iustus judex angelum Satanæ, qui nos κίαν. Ἔδωκε γὰρ ἡμῖν κατὰ τὰ ἔργα ἡμῶν ὁ δι- Alias CXC. Scriptta anno 376. Alias CCCCV. Scripta anno 576. Ημῖν. lta Coisl. uterque et Reg. secundus. Editi ὑμῖν. Αποκάμητε. Sic Med. Coisl. uterque et Regius primus. Editi ἀποκάμοιτε. Προθεῖναι. Coisl. primus et Vat. προσθείvxt. Νικοπολίταις. Codex Claromontanus addit πρεσβυτέροις. Qui quidem titulus confirmari potest ex codicimus Med., Coisl. primo et Regio primo, in quibus hæc epistola proxime antecedit epistolam 246 all presbyteros cum hoc titulo scriptam, τοῖς αὐτοῖς. Unde utramque presbyteris scriptam esse colligendum esset. Sed melius codex Vaticanus, in quo hæc epistola ducentesimam trigesimam ad magistratus Nicopolitanos scriptam proxime sequitur cum hoc titulo, τοῖς αὐτοῖς, iisdem. Ad eosdem libentius retulerim hanc epistolam, vel ad cives. Widetur eniin iisdem de rebus agere ac præcedens, quæ clericis scripta est. Præterea his verbis, verbera et contumelias in vos ipsos, sacerdotum expul sionem, non obscure Basilius eos, quos alloquitur, a sacerdotibus distinguit. Καὶ παρόντες. Hæc desunt in codice MediCo. θορύβου. Coisl. primus θορύβων. Τῷ ἐξελομένῳ. Coisl. primus ἐξελουμένω Med. ἐξειλαμένῳ.

EPISTOLARUM CLASSIS 11. EPIST. CCL. dit, et bellum in nos eo perduxit, ut ne sanguini quidem parcat credentium in Deum. Nam profecto dilectionem tuam non latet, Asclepium quemdam, eo quod communionem cum Doec inire nollet, ab illis verberatum, ex plagis mortuum esse, vel potius per plagas ad vitam esse translatum. Consentanea autem huic facinori reliqua omnia esse existima, persecutiones presbyterorum ac magistrorum, et quæcunque alia fecerint homines imperii auctoritate ad suum ipsorum arbitrium abutentes. Sed horum solutionem nobis Dominus precibus tuis dabit et patientiam, ut tentationum pondus feramus, ita ut spe in ipso reposita dignum est. Ipse vero digneris ad nos καιοκρίτης ἄγγελον Σατὰν, ἱκανῶς ἡμᾶς κατακον- satis superque vexat, hæresimque acriter defenδυλίζοντα, καὶ σφοδρῶς μὲν ἐκδικοῦντα τὴν αἵρεσιν· μέχρι τοσούτου δὲ τὸν πρὸς ἡμᾶς ἐξαγαγόντα πόλεμον, ὥστε μηδὲ αἵματος φείσασθαι τῶν εἰς Θεὸν πεπιστευκότων. Πάντως γὰρ οὐκ ἔλαθέ σου τὴν ἀγάπην, ὅτι Ασκληπιός τις, διὰ τὸ μὴ ἐλέσθαι τὴν πρὸς τὸν Δωήκ κοινωνίαν, τυπτόμενος παρ' αὐτῶν ταῖς πληγαῖς ἐναπέθανε, μᾶλλον δὲ διὰ τῶν πληγῶν εἰς τὴν ζωὴν μετετέθη. Ακόλουθα δὲ ἐκείνῳ πάντα οἷου γίνεσθαι τὰ λοιπά· διωγμούς πρεσβυτέρων καὶ διδασκάλων, τὰ ἄλλα ὅσα ἂν ποιήσειαν ἄνθρωποι τῇ ἐκ τῆς ἀρχῆς δυναστεία πρὸς τὸ ἑαυ τῶν βούλημα κεχρημένοι. ᾿Αλλὰ τούτων μὲν τὴν λύσιν ἡμῖν ὁ Κύριος ταῖς σαῖς εὐχαῖς δώσει, καὶ τὴν ὑπομονήν· ὥστε βαστάσαι ἡμᾶς τὸ βάρος τῶν πειρασμῶν ἀξίως τῆς ἐπ᾿ αὐτὸν ἐλπίδος· αὐτὸς δὲ κατ- frequenter scribere de rebus tuis. Ac si reperias αξίου καὶ ἐπιστέλλειν ἡμῖν συνεχῶς περὶ τῶν κατὰ σεαυτόν. Κἂν εὔρῃς τινὰ τὸν πιστῶς σοι δυνάμενον διακομίσαι τὸ πονηθὲν ἡμῖν βιβλίον, καταξίωσον μεταστείλασθαι, ἵνα, τῇ σῇ ἐπικρίσει θαῤῥήσαντες, καὶ εἰς ἄλλων χεῖρας αὐτὸ διαπεμψώμεθα. Εῤῥωμέ νος, εύθυμος τῷ Κυρίῳ, ὑπερευχόμενος χαρισθείης μοι καὶ τῇ τοῦ Κυρίου Εκκλησίᾳ χάριτι τοῦ Αγίου ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΜΘ'. qui fideliter possit ad te perferre elaboratum a me librum, accersere ne graveris, ut tua approbatione confisi, in aliorum etiam manus illum transmittamus. Valens, lætus in Domino, et precans, mihi et Domini Ecclesiæ concedaris, per Sancti gratiam. EPISTOLA CCXLIX*. Commendat aliquem in hac epistola Basilius, quem beatum existimal quod hisce tumultibus liberetur, et convictum cun hominibus Deum timentibus elegerit Ανεπίγραφος, ἐπ' ἀνδρὶ εὐλαβεῖ. Sine inscriptione, viri pii causa. Συγχαίρω τῷ ἀδελφῷ τῷδε, καὶ τῶν ἐνταῦθα Gratulor huic fratri, quod et hisce nostris tumulθορύβων ἀπαλλασσομένῳ, καὶ τὴν σὴν εὐλάβειαν tibus liberetur, et pietatem tuam adeat. Nam bonum καταλαμβάνοντι. Ἀγαθὸν γὰρ αὐτῷ ἐφόδιον πρὸς sibi viaticum ad futuram vitam, bonum cum honiτὴν ἐφεξῆς αἰῶνα, τὴν μετὰ τῶν φοβουμένων τὸν nibus Dominum timentibus convictum, elegit. Quem Κύριον ἀγαθὴν διαγωγήν, ἐξελέξατο. Ον καὶ παρα- et tuæ dignitati commendo, et adhortor per eum, ut τιθέμεθά σου τῇ τιμιότητι, καὶ παρακαλῶ δι' αὐτοῦ preceris pro mea miserabili vita, ut, liberatus ab his εὔχεσθαι ὑπὲρ τῆς ἐλεεινῆς ἡμῶν ζωῆς, ἵνα, ῥυσθέν- tentationibus, incipiam servire Domino secundumn τες τῶν πειρασμῶν τούτων, ἀρξώμεθα δουλεύειν Evangelium. τῷ Κυρίῳ κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝ. 385 EPISTOLA CCL". Gratias {agit Patrophilo Basilius, quod ad se per Strategium scripserit, el a se diligendo non discedat. Rationem reaau cur cum Eustathio communicare non possit. Πατροφίλῳ, ἐπισκόπῳ τῆς ἐν Αἰγεαῖς Ἐκκλησίας Patrophilo, geensis Ecclesia episcopo. Ὀψὲ μὲν ἐδεξάμην τὰς ἐπὶ τοῖς προτέροις γράμ Sero quidem accepi tua prioribus litteris reμασιν ἀποκρίσεις· ἐδεξάμην δ' οὖν ὅμως διὰ τοῦ η sponsa; sed tamen accepi per optatissimum Straποθεινοτάτου Στρατηγίου, καὶ εὐχαρίστησα τῷ Κυρίῳ, tegium, et gratias egi Domino, quod idem in diὅτι διαμένεις ὁ αὐτὸς ἐν τῇ πρὸς ἡμᾶς ἀγάπῃ. "Α δὲ lectione erga nos permaneas. Quæ autem nunc νῦν κατηξίωσας περὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως ἐπιστεῖλαι, dignatus es de eodem argumento scribere, deἀπόδειξιν ἔχει τῆς ἀγαθῆς σου προαιρέσεως· ὅτι monstrationem habent bonæ tuæ voluntatis; cum φρονεῖς τὰ δέοντα, καὶ συμβουλεύεις ἡμῖν τὰ λυσι sentias ea quæ decent et suadeas nobis utilia. Sed τελή. Πλὴν ἀλλ' ἐπειδὴ πάλιν ὁρῶ μακρότερόν tamen quia rursus video longiorem mihi sermoμοι τὸν λόγον γινόμενον, εἰ μέλλοιμι πρὸς nem futurum, si velim unicuique eorum, quæ ἕκαστον τῶν ἐπεσταλμένων παρὰ τῆς σῆς συνέσεως scripta sunt a tua prudentia, respondere: taΥπερευχόμενος. Codex Claromontanus adsecundus. Editi ἀξιώμεθα, ut dignus fam qui Dodit ἡμῶν, quod non legitur in Medicæo et Coisl. mino serviam. Deest hæc epistola in codice Harprimo, nec necessarium est. Alios in hanc episto- Izano. codices non habuimus præter tres illos quos cita vimus. Χάριτι τοῦ Ἁγίου. Hæc desunt in codice Mediceo, Αρξώμεθα. Ita Coisl. uterque, Med. et Reg. Μακρότερόν μοι. Tres codices non antiquissimi μακρόν μοι. Alias CCXXXVIII. Scripta anno 376. • Alias LXXXV. Scripta anno 376.

tum dicam, si pacis bonum solo pacis nomine ἀποκρίνεσθαι, τοσοῦτον λέγω· ὅτι, τὸ τῆς εἰρήνης circumscribitur, ridiculum esse hunc et illum eligentes, iis soiis pacem impertire, alios vero innumerabiles ab illius boni communicatione excludere. Sed si cum perniciosis hominibus consensio, iis, a quibus suscipitur, sub pacis specie damnum infert hostile; considera quinam sint illi, quibus se ipsos admiscuerunt qui nos iniquo odio oderunt; quinam, inquam, sint, nisi homnines ab eorum partibus stantes, qui nobiscum non communicant: neque enim nunc mihi opus est nominatim illorum meminisse. Hi et accersiti sunt ab ipsis Sebastiam, et acceperunt Ecclesiam, et sacrificaverunt in altari, et proprium panem omni distribuerunt populo, episcopi appellati apud illius loci clerum, et per omnem regionem καλὸν εἰ μὲν ἐν τῷ ὀνόματι τῆς εἰρήνης περιγράφεται μόνῳ, καταγέλαστόν ἐστι, τὸν δεῖνα καὶ τὸν δεῖνα ἐκλεγομένους, τούτοις μόνον μεταδιδόναι τοῦ εἰρη νεύειν ἑτέρους δὲ μυρίους ἀποκλείειν τῆς πρὸς τὸ καλὸν κοινωνίας· εἰ δὲ ἡ πρὸς τοὺς βλαβερούς συμφωνία ἐν εἰρήνης προσχήματι τὰ τῶν πολεμίων τοὺς προσδεχομένους εργάζεται, σκόπει τίνες εἰσὶν, οἷς ἀνέμιξαν ἑαυτοὺς, οἳ τὸ ἄδικον μίσος ἐμίσησαν ἡμᾶς, ἀλλ' οἱ τῆς μερίδος τῶν ἀκοινωνήτων ἡμῖν· οὐδὲ γὰρ δέομαι νῦν ὀνομαστὶ μεμνῆσθαι. Οὗτοι καὶ ἐκλήθησαν παρ' αὐτῶν εἰς τὴν Σεβάστειαν, καὶ παρέλαβον τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ ἐλειτούργησαν ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ τοῦ ἰδίου ἄρτου παντὶ μετέδω· καν τῷ λαῷ, ἐπίσκοποι κηρυσσόμενοι παρὰ τῷ ἐκεῖ κλήρῳ, καὶ διὰ πάσης τῆς χώρας, ὡς ἅγιοι παρ' αὐ τῶν καὶ κοινωνικοί παραπεμπόμενοι. "Ων εἰ χρή ἑλέσθαι τὴν μερίδα, καταγέλαστόν ἐστιν ἐκ τῶν ὀνύχων ἄρχεσθαι, καὶ μὴ αὐταῖς αὐτῶν ταῖς κεφαλαίς προσδιαλέγεσθαι Εἰ μὲν οὖν οὐδένα δεῖ καθόλου αἱρετικὸν νομίζειν, οὐδὲ ἐκτρέπεσθαι, ἀντὶ τίνος, εἰπέ μοι, σεαυτὸν ἀφορίζεις σύ, καὶ ὑποστέλλῃ τήν τινων κοινωνίαν; εἰ δέ εἰσί τινες φευκτοὶ, κατὰ τὸν τῆς ἀκριβείας λόγον, εἰπάτωσαν ἡμῖν, οἱ πάντα ἀκριβεῖς, τῆς ποίας εἰσὶ μερίδος, οὓς ἐκ τῆς Γαλατίας πρὸς ἑαυτοὺς προσηγάγοντο Ταῦτα εἰ μὲν ἄξια λύπης σοι καταφαίνεται, τοῖς αἰτίοις τούτων λογίζου τὸν χωρισμόν· εἰ δὲ ἀδιάφορα κρίνεις, σύγγνωθι ἡμῖν μὴ καταδεχομένοις τῆς ζύμης γενέσθαι τῶν velut sancti ab illis et communicatores deducti. Quorum si oportet amplecti partem, ridiculum est ab unguibus ordiri, et non magis cum ipsis illorum capitibus rem habere. Quod si igitur neminem oportet omnino hæreticum judicare, neque aversari, cujus rei gratia, dic, quæso, te ipse separas, et fugis nonnullorum communionem? Si vero quidam fugiendi sunt, secundum accurate regulæ rationem, dicant nobis hi, quo rum agendi ratio in omnibus accurata est, ex qua sint parte quos ad seipsos ex Galatia accersiverunt? Ista si tibi mærore digna videantur, eorum auctoribus imputa separationem; sin autem indifferentia judicas, ignosce nobis commit- α ετεροδιδασκαλούντων. Ὥστε, εἰ δοκεῖ, τῶν εὐπροσ tere nolentibus, ut fermenti eorum qui aliter docent, participes simus. Quare, si videbitur, speciosis illis prætermissis sermonibus, cum omni libertate cos, qui non recte ambulant in Evangelii veritate, redargue. Εἰρηνεύειν. Vat., Reg. secundus et Coisl. secundus εὐρηναίου [sic]. Paulo post edit. Paris. τὸ καλὸν ἐκεῖνο. Deest ultima vox in quinque nostris codicibus et in vetustis editionibus. Σκόπει. lta tres vetustissimi codices. Editi σκόπησον. Προσδιαλέγεσθαι. [d est, si eorum, quos advocavit Eustathius, amplectenda communio; ridiculum est eorum ducibus Euzoio et Eudoxio et aliis impudentioribus Arianis eumdem honorem non habere. Προσηγάγοντο. Medicæus codex ἐπηγάγοντο. Σύγγνωθι. Coisl. secundus et Reg. secundus συγγνώσῃ. lidem codices paulo post habent ἑτεροδιδασκόντων. Τῆς ζύμης γενέσθαι. Supra legebatur in epist. 242 γεύεσθαι in quodam codice mis. Sed hic nulla codicum varietas. Simillima Basilio suo disserit Gregorius in oral. sul, pag. 203, ubi declarat non omnem pacem esse amplectendam, sed ut optimai quamdam dissensionem, ita perniciosissimam quamdam esse concordiam. Deinde banc regulam apponit, que cuin Basilii agendi ratione mirifice congruit: Αλλ' οὗ μὲν ἂν ἡ πρόδηλα τὰ ώπων εκείνων ἀφέμενος λόγων, ἐν πάσῃ παρ ῥησία ἔλεγχε τοὺς μὴ ὀρθοποδοῦντας πρὸς τὴν ἀλή θειαν τοῦ Εὐαγγελίου. τῆς ἀσεβείας, καὶ πυρὶ, καὶ σιδήρῳ, καὶ καιροῖς, καὶ δυνάσταις, καὶ πᾶσι πρότερον ὁμόσε χωρητέον, ἢ τῆς ζύμης μεθεκτέον τῆς πονηρᾶς, καὶ συγκαταθε τέον τοῖς κακῶς ἔχουσι· καὶ οὐδὲν οὕτω τῶν ἁπάν των φοβητέον, ὡς ἄλλο τι πρὸ Θεοῦ φοβηθῆναι, καὶ διὰ τοῦτο προδοῦναι περὶ τῆς πίστεως λόγους, καὶ τῆς ἀληθείας, ἀληθείᾳ δουλεύοντας· οὗ δὲ τὸ λυποῦν ὑπόνοια καὶ φόβος ἀνεξέταστος, βελτίων τοῦ τάχους ἡ μακροθυμία, καὶ τῆς αὐθαδείας ή συγκατάβασις Verum ubi aperte se prodit impietas, tum vero, nobis faciendum, ut adversus ignem et ferrum, et tempora, et principes, ac denique prius adversus omnia cominus feramur, quam ut mali fermenti participes efficiamur, ac male affectis assentiamur. Nec quidquam perinde metuendum, quum ne quid magis quam Deum metuamus, ac propterea fidei et veritatis, cum veritati serviamus, doctrinam perfide deseramus. Al cum suspicio sola animum nostrum male habet, timorque nullis certis argumentis innixus, tum vero lenitatem potius quam celeritatem, et indulgentem demissionem potius quam arrogantiam et contumaciam adhibere convenit. Ἐκείνων. Deest ea vox in codicibus Harl. et Med

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLI. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝΑ 386 EPISTOLA CCLI. Evæsenos laudat Basilius quod stent in fide, ac gratias agit, quod aures non præbuerint calumniis quas Eustathius et struxerat, dolens se, eo postulante, fidei Nicæna subscripsisse, quamvis antea eidem fidei Roma subscripsisset. Demonstrat Eustathium in aliis rebus secum ipsum pugnare. Nam cum Arianos, a quibus depositus fuerat, negasset olim episcopos esse, nunc iis, quos illi ordinaverunt, supplicat: et cum violenter exagitasset eos qui cum Arianis communicabani, nunc Arianorum communionem suppliciter petit: sui semper compendii causa laudans aut vituperans, ac Basilio bellum indicens, ut placeat Euzoio. Declarat Basilius fidem suam unam semper et eamdem esse: negat se Spiri tum Patri aut Filio præjerre, ut maledici dictitabant. Hortatur Evæsenos, ut in fide perseverent. Τοῖς Εὐαισηνοῖς 1. Εἰ καὶ πολὺ τὸ πλῆθος τῶν περιεχόντων ἡμᾶς πραγμάτων, καὶ φροντίσι μυρίαις συνέχεται ἡμῶν ἡ διάνοια, ὅμως οὐδέποτε τῆς μνήμης ἡμῶν ἐξεβάλομεν τὴν περὶ τῆς ὑμετέρας ἀγάπης μέριμναν, δεόμενοι τοῦ Θεοῦ ἡμῶν διαμεἶναι ὑμᾶς ἐν τῇ πίστει, ἐν ᾗ ἑστήκατε καὶ καυχᾶσθε ἐπ' ἐλπίδι τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ. Τῷ ὄντι γὰρ δυσεύρετον λοιπὸν καὶ πάνυ σπάνιον ἰδεῖν Ἐκκλησίαν ειλικρινή, μηδὲν ἐκ τῆς τῶν καιρῶν χαλεπότητος παραβλαβεῖσαν, ἀλλ' ἀκεραίαν καὶ ἄθραυστον τὴν ἀποστολικὴν διασώζουσαν διδασκαλίαν, οἷαν τὴν καθ' ὑμᾶς ἔδειξεν ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς ὁ ἀναδεικνὺς τοὺς καθ' ἑκάστην γενεὰν ἀξίους τῆς ἑαυτοῦ κλήσεως. Καὶ δῴη Κύριος ὑμῖν τὰ ἀγαθὰ Ἱερουσαλὴμ τῆς ἄνω, ἀνθ' ὧν τὰς ψευδεῖς καθ᾿ ἡμῶν διαβολὰς ἐπὶ τὰς τῶν ψευδολόγων κεφαλὰς ἀπεπέμψασθε, μὴ δόντες αὐ τοῖς εἴσοδον ἐπὶ τὰς καρδίας ὑμῶν. Καὶ οἶδα καὶ πέπεισμαι ἐν Κυρίῳ, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ τῇ πράξει ταύτῃ. Ελο γίσασθε γὰρ τοῦτο σοφῶς παρ' ἑαυτοῖς, ὁ καὶ ἔστι κατ᾿ ἀλήθειαν, ὅτι οἱ ἀνταποδιδόντες μοι πονηρά ἀντὶ καλῶν καὶ μίσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου τῆς εἰς αὐτοὺς, διαβάλλουσι με νῦν ἐπ' ἐκείνοις, εἰς * αὐτοὶ εὑρίσκονται ἐγγράφους ὁμολογίας έχε θέμενοι. 2. Καὶ οὐ μόνον εἰς ταύτην ἐνέπεσον τὴν ἐναν τίωσιν, ίδια έγγραφα ὑμῖν ἀντὶ κατηγορίας προφέροντες ἀλλ' ὅτι καὶ παμψηφὶ παρὰ τῶν συνελθόντων εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν καθαιρεθέντες, οὐκ ἐδέξαντο την καθαίρεσιν αὐτῶν, σύνοδον ἀθετούντων προσαγορεύοντες, καὶ μὴ καταδεχόμενοι ἐπισκόπους αὐτοῖς λέγειν, ἵνα μὴ τὴν κατ' αὐτῶν ἐξενεχθεῖσαν ψῆφον κυρώσωσι. Καὶ τὴν αἰτίαν προσετίθεσαν τοῦ μὴ εἶναι αὐτοὺς ἐπισκόπους, διότι αἱρέσεως, φησί, πονηρᾶς προεστήκασι. Ταῦτα δὲ • Psal. CVIII, 5. Εὐαισηνοῖς. Coisl. primus ευαεισήνοις, tum eadern manu additur γρ. Θυσιανοῖς, scriptum invenitur, Thysianis. Codex Medicæus Εὐασινοῖς, Regius secundus Εύδισηνοῖς. Περιεχόντων. Ita sex mss. codices. Editi περισχόντων. Iidem duo recentiores mss. φροντίσι δειναῖς, gravibus curis. 'Εν ᾖ. Prepositio addita ex codicibus Med., Coisl. primo et tribus aliis. Deest hæc epistola in codice Harlæano. Ibidem Regius secundus et Coisl. secundus καυχάσθαι, et gloriemini. Paulo post iidem codices habent δυσεύρετον, pro eo quod erat in editis δυσάρεστον. Τῶν καιρῶν. Vaticanus codes, Coisl. secundus et Reg. secundus τοῦ καιροῦ. Αλλ' ακεραίαν. Hæc desunt in Coisl. prino et uno ex tribus Regiis. Non multo post Medicæus codex Καὶ δοίη Κύριος. Evasenis. 1. Etsi magnus numerus detinentium nos negotiorum, sollicitudinibusque infinitis occupatur n0ster animus, nunquam tamen e memoria nostra projecimus vestræ charitatis curam, precantes Deum nostrum ut permaneatis in fide, in qua statis et gloriamini in spe gloriæ Dei. Nam revera difficile jam inventu ac prorsus rarum, Ecclesia sincera, nihil ex temporum difficultate læsa, sed integram et inoffensam servans apostolicam doctrinam, qualem vestram ostendit his temporibus Ecclesiam qui manifestos in singulis generationibus facit eos, qui ipsius vocatione digni sunt. Ac det vobis Dominus bona Jerusalem supernæ, pro eo quod falsas contra nos calumnias in mentientium capita rejecistis, minime dantes eis aditum in corda vestra. Et scio et persuasum habeo in Domino, mercedem vestram copiosam esse in cœlis, vel ob hanc actionem. Illud enim considerastis sapienter apud vos, quod quidem et veritati consentaneum, eos qui retribuunt mihi mala pro bonis et odium pro mea in illos dilectione", calumnias mihi nunc ob ea struere, quæ ipsi reperiuntur scriptis confessionibus comprobasse. 2. Neque in banc solam inciderunt repugnan - tiam, ut propria scripta nobis criminis loco objicerent, sed etiam omnibus suffragiis ab iis, qui convenere Constantinopolim, depositi, illorum de depositione decretum non receperunt, synodum impiorum appellantes, nec dignati episcopos illos appellare, ne latam contra se sententiam confirmarent. Et causam adjecerunt, cur non essent episcopi: eo quod hæresis, aiebant, nefariæ essent signiferi. Hæc autem evenerunt ante decem et Πολὺς ἐν, etc. Medicæus cum quinque aliis πολὺς ἐν τῇ πράξει ταύτῃ, caeteris omissis. Coislinianus primus consentit cum editis. Non multo post quatuor codices non vetustissimi ἀνταποδόντες. Καλῶν. Ita Coisl. primus et Med. cum uno ex Regiis. Editi ἀγαθῶν. Ἐγγράφους. llic locus illustratur ex epistola 244, n. 5, ubi Basilius miratur, cur bilem Eustathii adeo moverit ob postulatam ab eo fidei Nicænæ confessionem; cum ejusdem fidei confessio Romæ servetur Eustathii manu scripta, a quoetiam synodo Tyanensi oblata est. Προφέροντες. Ita Coisl. primus et Med. cum tribus aliis. Editi προσφέροντες. Παμψηφί. Vaticanus codex παμψηφεί. Paulo post multa desunt in Coistiniano primo et tribus aliis, in quibus legitur ἐπισκόπους, διότι αἱρέσεως. Alias LXXII. Scripta anno 376.

septem non exactos annos. Erant auten duces eo- εγένετο πρὸ δέκα καὶ ἑπτὰ οὐχ ὅλων ἐτῶν. rum, qui illos deposuere, Eudoxius, Evippius, Georgius, Acacius et alii vobis ignoti. Qui vero nunc in Ecclesiis dominantur, eorum 387 successores sunt, alii illorum loco ordinati, alii ab ipsis constituti. 3. Nunc igitur qui nos pravæ doctrinæ nomine incusant, dicant nobis, quomodo hæretici quidem fuerint ii, quorum decretum de depositione non receperunt? quomodo vero orthodoxi isti, qui ab illis constituti sunt, et eamdem sententiam ae patres sui conservant? Nam si orthodoxus Evippius, quomodo non laicus Eustathius, qui ab eo depositus est? Sin autem ille hæreticus, quomodo nunc cominunicator Eustathii, qui ejus manu ordinatus es? Sed hi sunt ludi, quos contra Ecclesias Dei ludunt; ad suam utilitatem et accusare homines et rursus commendare aggredientes. Basilidis Paphlagonis altaria evertit transiens per Paphlagoniam Eustathius, ac in propriis mensis sacrificavit: et nunc supplex est Basilidi, ut recipiatur. Segregavit Elpidium religiosissimum fratrem ob illius eum Amasiensibus conjunctionem: et nunc supplex est Amasiensibus, quærens eorum conjunctionem. 11lius autem adversus Evippium prædicationes et vos ipsi scitis quam essent horrendæ. Et nunc qui Evippii sententiam tenent, eos laudibus ob rectam doctrinam extollit, modo ut ad illius restitutionis studium, operam navent. Nos autem traducimur, e non quia mali quidquam admittimus, sed quia id existimavit sibi laudem conciliaturum apud Antiochenos. Quos autem anno præterito ex Galatia accersivere, ut idoneos, per quos liberam episcopaΕγένετο. Ita Medicus codex cum alio. Editi ἐγένοντο. Υμῖν. Sic Med. et Coisl. primus cum uno ex Regiis, melius quaun editi ἡμῖν. Νῦν κρατοῦντες. Hæc verba sic reddi possent, qui nunc Ecclesias regunt. Sed credo Basilium respicere ad violentam illam Arianorum dominationem, qui per fas et nefas episcopatus invadebant. Hinc in epist. 244 δυναστείαν, dominationem vocat episcopalem illorum dignitatem. Ait in epist. 223 Eustathium captare gratiam corum, qui nunc dominantur, τῶν νῦν κρατούντων, Euzoiuin designans. Demonstrat in epist. 245, n. 4, Arianos om. nia ecclesiastica munia in suam potestatein ac ditionem redigere conari. Κοινωνικὸς Ευσταθίου νῦν. Sic codices ostri niss. summo consensu. Editi κοινωνὸς Εὐσταθίω ἦν. 'Εαυτῶν. Ita Coisl. primus et Med. cum uno ex Regiis. Editi αὐτῶν. Ανέτρεψε. Sic Coisl. primus et Med. cum tribus aliis. Editi ανέστρεψε. Ibidem Med. περιών. Τῶν ᾿Αμασέων. Amnasiensium nomine intelligit Basilius, non cives Amasiæ, sed hujus urbis episcopum. Non enim populis supplicabat EustaMus, sed episcopis, quorum gratiam ambiebat ut episcopatum retineret. Sed paulo post his verbis, πρὸς τοὺς ἐν Ἀντιοχείᾳ, Euzoium designat Basil.us. In epistola 244 Nicopolitanos vocat Theodotum Nicopolis episcopum, Sebastenos in epist. 129 Eustathium Sebastenum. Huc accedit, quod Amasia Ησαν δὲ οἱ ἔξαρχοι τῶν καθελόντων αὐτοὺς, Εὐδόξιος, Εὐίππιος, Γεώργιος Ακάκιος, καὶ οἱ λοιποί τῶν ὑμῖν ἁγνοουμένων. Οἱ δὲ νῦν κρατοῦντες τῶν Ἐκκλησιῶν, ἐκείνων εἰσὶ διάδοχοι· οἱ μὲν, ἀντ' αὐτῶν χειροτονηθέντες, οἱ δὲ, ὑπ' ἐκείνων αὐτῶν προαχθέντες. 3. Νῦν οὖν οἱ ἡμῖν τὴν κακοδοξίαν ἐγκαλοῦντες εἰπάτωσαν ἡμῖν, πῶς μὲν αἱρετικοὶ ἦσαν ἐκεῖνοι, ὧν τὴν καθαίρεσιν οὐκ ἐδέξαντο; πῶς δὲ ὀρθόδοξοι οὗτοι οἱ παρ' ἐκείνων προαχθέντες, καὶ τὸ αὐτὸ φρόνημα τοῖς πατράσιν αὐτῶν διασώζοντες; Εἰ μὲν γὰρ ὀρθόδοξος Εὐίππιος, πῶς οὐχὶ λαϊκὸς Εὐστάθιος, ὁ παρ' ἐκείνου καθηρημένος; εἰ δὲ αἱρετικὸς ἐκεῖ νος, πως κοινωνικὸς Εὐσταθίου νῦν ὁ διὰ τῆς εκείνου χειρὸς προαχθείς; ᾿Αλλὰ παιδιαὶ αὗται, κατὰ τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ παιζόμεναι, πρὸς τὸ ἑαυτῶν συμφέρον, καὶ διαβάλλειν ἀνθρώπους, καὶ πάλιν συνιστῶν ἐπιχειρούντων. Τὰ Βασιλείδου τοῦ Παφλαγόνος θυσιαστήρια ἀνέτρεψε παραδ τὴν Παφλαγονίαν Εὐστάθιος, καὶ ἐπὶ ἰδίων τραπεζών ἐλειτούργει· καὶ νῦν ἱκέτης ἐστὶ Βασιλείδου, ὥστε δεχθῆναι. Αφώρισε τὸν εὐλαβέστατον ἀδελφὸν Ελπίδιον διὰ τὴν πρὸς τοὺς ἐν Αμασείᾳ συνάφειαν· καὶ νῦν ἱκέτης τῶν Ἀμασέων(52), ἐπιζητῶν αὐτῶν τὴν συν ἀφειαν. Τὰ κατὰ Εὐιππίου κηρύγματα καὶ ὑμεῖς αὐτοὶ ἐπίστασθε ὅπως ἦν φρικτά. Καὶ νῦν τοὺς τὰ ἐκείνου φρονοῦντας ἐπὶ ὀρθότητι ἀποσεμνύνει, μόνον ἐὰν εἰς τὴν τῆς ἀποκαταστάσεως αὐτοῦ σπουδ συνεργήσωσιν. Ἡμεῖς δὲ διαβαλλόμεθα οὐκ ἐπειδὴ ἡμεῖς ἀδικοῦμέν τι, ἀλλ' ἐπειδὴ τοῦτο ἐνόμισεν εἰ δοκίμησιν αὐτῷ φέρειν παρὰ τοῖς ἐν Ἀντιοχείᾳ. Οὐδὲ πέρυσιν ἐκ τῆς Γαλατίας μετεστείλαντο, ὡς δι' αὐτῶν δυνάμενοι τὴν παῤῥησίαν τῆς ἐπισκοπῆς ἀπο civitas erat catholicæ fidei retinentissima, etiam sub Ariano episcopo, quem, pulso Eulalio, Ariani intruserant. Hunc hominem sic aversata est civitas, ut rediens Eulalius post pacem mortuo Valente concessam, non plures ex tota urbe, quam quinquaginta homines, cum hæretico communicantes invenerit. llæc discimus ex Sozomeno, lib. vi, cap. 2. Quare Elpidii cum Amasiensibus civibus communio reprehendi non poterat: sola cum episcopo urbis communio causam Eustathio potuit auferre. Κηρύγματα. Videntur indicari celeberrime illæ Eustathii litteræ, in quibus cum Eudoxium ejusque gregales acerrime exagitaret, ut est in epist. 226, Evippiun præcipue videtur aceto perfudisse. Illa enim κηρύγματα sive prædicationes dis tingui debent a concione, quam Eustathius habuisse dicitur in epist. 244. In ea enim non videtur tam vehementer in hæreticos invectus fuisse: sed suum ipse peccatum plorabat, quod compositæ ab illis formulae subscripsisset. At in celeberrimis lilteris, quas ad omnes fraternitates misit, eos, a quibus depositus fuerat, negabat episcopos esse, ulpote hæreticos, eorumque communionem, ut perniciem animarum, fugiendam docebat. Referenda ergo ad has litteras horrendæ in Evippium prædicationes. Γ. Διαβαλλόμεθα. Editi, excepta Paris. cditione 2, præunittunt ἄν, quæ conjunctio melius deest in Coisl. prime et duobus aliis. Paulo post addidimus vocem εὐδοκίμησιν ex septem mss

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLI. λαβεῖν, τοιοῦτοι εἰσιν, οἴους ἴσασι μὲν καὶ οἱ πρὸς tus possessionem reciperent, hi tales sunt, quales ὀλίγον συγγεγονότες αὐτοῖς. Ἐμοὶ δὲ μὴ παράσχοι ὁ Κύριος τοσαύτην σχολήν ποτε, ὥστε τὰς ἐκείνων πράξεις ἀπαριθμεῖσθαι Πλὴν ἀλλ' ὑπὸ δορυφόροις τοῖς τιμιωτάτοις αὐτῶν καὶ συμμύσταις παραπεμ φθέντες, διεξῆλθον μὲν διὰ πάσης αὐτῶν τῆς χώρας τὰς τῶν ἐπισκόπων τιμὰς καὶ θεραπείας ἔχοντες· εἰσήχθησαν δὲ περιφανῶς εἰς τὴν πόλιν ἐκκλησιάσαντες· μετὰ αὐθεντίας. Παρεδόθη γὰρ αὐτοῖς ὁ λαὸς, παρεδόθη τὸ θυσιαστήριον. Οι, ἐπειδὴ μέχρι Νικη πόλεως προελθόντες οὐδὲν ἡδυνήθησαν, ὧν ἐπηγγείλαντο διαπράξασθαι, πῶς ἐπανῆλθον, καὶ πῶς ὤφθης σαν κατὰ τὴν ἐπάνοδον, ἴσασιν οἱ παρόντες. Οὕτως ἀεὶ πρὸς τὸ ἑαυτῶν συμφέρον πάντα ποιοῦντες φαίνονται. Εἰ δὲ λέγουσιν, ὅτι μετενόησαν, δειξάτωσαν αὐτῶν ἔγγραφον τὴν μετάνοιαν, καὶ ἀναθεματισμὸν τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πίστεως, καὶ χωρισμόν τῶν αἱρετικῶν, καὶ μὴ ἐξαπατάτωσαν τοὺς ἀκέραιο- - τέρους. Καὶ τὰ μὲν ἐκείνων τοιαῦτα. 4. Ἡμεῖς δὲ, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, μικροὶ μὲν καὶ τα πεινοί, οἱ αὐτοὶ δὲ ἀεὶ τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι, οὐδέποτε ταῖς μεταβολαῖς τῶν πραγμάτων συνδιετέθημεν. πι. στις παρ' ἡμῖν οὐκ ἄλλη μὲν ἐν Σελευκεία, ἄλλη δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ ἄλλη ἐν Ζήλοις, καὶ ἐν Λαμ ψάχῳ ἄλλη, καὶ ἐπὶ Ρώμης ἑτέρα· καὶ ἡ νῦν περιφερομένη οὐ διάφορος παρὰ τὰς προτέρας, ἀλλὰ μία καὶ ἡ αὐτὴ ἀεί Ως γὰρ παρελάβομεν παρὰ τοῦ Κυρίου, οὕτω βαπτιζόμεθα· ὡς βαπτιζόμεθα, οὕτω πιστεύομεν· ὡς πιστεύομεν, οὕτω καὶ δοξολο γοῦμεν· οὔτε χωρίζοντες Πατρὸς καὶ Υἱοῦ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, οὔτε προτιθέντες Πατρός, ἢ πρεσβύτερον εἶναι τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα λέγοντες· ὡς αἱ τῶν βλασφήμων γλῶσσαι κατασκευάζουσι. Τίς γὰρ οὕτω τολμηρός, ὅς, τὴν Δεσποτικὴν παρωσάμενος νο μοθεσίαν, ἰδίαν τολμᾷ τοῖς ὀνόμασι τάξιν ἐπινοεῖν; Αλλ' οὔτε κτιστὸν λέγομεν τὸ Πνεῦμα, τὸ μετὰ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ τεταγμένον· οὔτε δουλικὸν τολμῶμεν εἰπεῖν τὸ ἡγεμονικόν. Καὶ ὑμᾶς παρακαλοῦμεν μετ μνημένους τῆς τοῦ Κυρίου ἀπειλῆς, τοῦ εἰπόντος, Πάσα ἁμαρτία καὶ βλασφημία ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώποις· ἡ δὲ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον βλαστ φημία οὐκ ἀφεθήσεται, οὔτε ἐν τῷ νῦν αἰῶνι οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι· φυλάξατε ἑαυτοὺς τῶν βλαβερών κατὰ τοῦ Πνεύματος διδαγμάτων.. Στή κετε ἐν τῇ πίστει, περιβλέψατε εἰς τὴν οἰκουμένην, καὶ ἴδετε, ὅτι μικρόν ἐστι τοῦτο τὸ μέρος τὸ νενοσηκός· ἡ δὲ λοιπὴ πᾶσα Εκκλησία, ἡ ἀπὸ περάτων εἰς πέρατα δεξαμένη τὸ Εὐαγγέλιον, ἐπὶ τῆς ὑγιούς 14. ss Matth. xit, 31, 32. G sciunt qui vel paululum cum illis versati sunt. Mihi vero nunquam largiatur Dominus tantum otii, ut illorum actiones enumerem. Sed tamen eorum quibus illi plurimum honoris et fidei habent, satellitio stipati, peragrarunt omnem illorum regio nem, episcoporum honoribus et officiis ornati. Introducti aurem sunt perhonorifice in urbem, concionem habentes summa cum potestate. Traditus enim est illis populus, traditum altare. Hi Nicopolim usque progressi, cum nihil potuissent eorum quæ promiserant perficere, quomodo redierint, qualesque in redeundo visi sint, norunt qui adfuerunt. Ita semper proprii compendii causa omnia facere deprehenduntur. Quod si dicant eos resipuisse, demonstrent scripto consignatam eorum penitentiam, 388 et anathematismum fidei Constantinopolitanæ et secessionem ab hæreticis, nec decipiant simpliciores. Atque illorum quidem res sic se habent. 4. Nos autem, dilecti fratres, parvi quidem et humiles sumus, semper tamen iidem Dei gratia, nec unquam cum rebus immutati sumus. Fides apud nos, non alia Seleuciæ, alia Constantinopoli, alia Zelis, et Lampsaci alia, et Romnæ alia: nec quæ nunc circumfertur, a prioribus diversa, sed una et eadem semper. Quemadmodum enim accepimus a Domino, sic baptizamur; quemadmodum baptizanur, sic credimus; quemadmodum credimus, sic et glorificamus; neque separantes a Patre et Filio Spiritum sanctum, neque præferentes Patri, aut antiquiorem Filio Spiritum aicentes, ut maledicentium linguæ confingunt. Quis enim adeo te merarius Dominicam reprobans institutionem, nominibus proprium audeat ordinem excogitare? Sed nec creatum dicimus Spiritum, qui cum Patre et Filio conjunctus est, nec servilem audemus dicere eum, qui principalis est ". Ac vos adhortamur ut memores minarum Domini, qui dixit: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus: blasphemia autem in Spiritum sanctum non remittetur, neque in hoc sæculo, neque in futuro”, caveatis a perniciosis contra Spiritum doctrinis. State in fide ", circumspicite orbem terrarum, et videte exiguam esse hanc partem, quæ morbo laborat; reliquam autem ὦ Ecclesiam, quæ a terminis usque ad terminos Evangelium suscepit, in sana hac versari et incorrupta doctrina. Quorum et nos precamur, ne excidamus communione, partemque vobiscum habea- » | Cor. XVI, » Psal. L, Καὶ ol. Conjunctio addita ex Coisl. primo et Med. et uno es Regiis. 'Απαριθμεῖσθαι. Medicus επαριθμεῖσθαι. Mos Vaticanus τιμιωτάτοις αὐτῷ. Επειδή. Sic Medl. et Coisl. primus cum uno ex Regiis. Editi επεί. tufra eosdem codices secuti mutavimus quod erat in editis, ἀεὶ μέντοι οἱ αὐτο:. Ἐπὶ Ρώμης. Sic Med., Vat. et unus ex Re giis. Edil ἐπὶ 'Ρώμη. Coisl. uterque ἐπὶ Ῥώμην. Mox deest negatio ante διάφορος in Coisl. utroque, PATROL. GR. XXXII. Vat. et duobus Regiis. 'Η αὐτὴ ἀεl. Postrema vox addita ex Coisl. primo, Med. et uno ex Regiis. Paulo post plures codices ἀπὸ τοῦ Κυρίου. "Ος, τήν. Sic mss. summo consensu. Editi ὡς τήν. Φυλάξατε. Εdui addunt οὖν, quod deest in sex mss. Legendum videtur φυλάξαι ἑαυτούς. Μος Coisl. primus cum uno ex Regiis περιβλέψασθε.

mus in justo Domini nostri Jesu Christi die, cum έστι ταύτης καὶ ἀδιαστρόφου διδασκαλίας. ἂν καὶ veniet unicuique nostrum secundum opera sua da- ἡμεῖς εὐχόμεθα τῆς κοινωνίας μὴ ἐκπεσεῖν, καὶ ὑμῖν συνευχόμεθα την μερίδα λαβεῖν ἐν τῇ turus. ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τῇ δικαίᾳ, ὅταν ἔλθῃ δοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ. EPISTOLA CCLII. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝΒ'. Invitat Basilius Ecclesiæ suæ nomine, ut consuetudinem veniendi ad diem festum sancti Eupsychii redintegrent. Ponticæ dicecesis episcopis. Martyrum honores omnibus quidem in Dominum sperantibus, summo studio esse debent; sed præcipue vobis virtutis cultoribus, qui vestra erga claros ac celebres conservos voluntatis propensione amorem in communem Dominum ostenditis: et maxime, quod aliquid affinitatis habeat accurata vivendi ratio cum iis qui per animi fortitudinem consummati sunt. Cum igitur celeberrimi sint martyres Eupsychius et Damas eorumque chorus, quorum memoria quotannis ab urbe nostra et tota vicinia celebratur, admonet vos, proprium suum decus, Ecclesia, ac nostra 389 voce adhortatur, ut antiquam resumatis visitandi consuetudinem. Itaque ut magno quæstu vobis proposito in plebe quæ a vobis ædificari cupit, atque ut præmiis honori martyrum repositis, ita nostram suscipite adhortationem et huic annuite petitioni, magnum nobis beneficium non multo labore tribuentes. EPISTOLACCLIII". Ἐπισκόποις τῆς Ποντικῆς διοικήσεως. Μαρτύρων τιμαὶ πᾶσι μὲν περισπούδαστοι τοῖς ἐπὶ Κύριον ἠλπικόσιν, ἐξαιρέτως δὲ ὑμῖν, τοῖς ἀρε τῆς ἀντιποιουμένοις, οἳ διὰ τῆς πρὸς τοὺς εὐδοκία μους τῶν ὁμοδούλων διαθέσεως τὴν πρὸς τὸν κοινὸν Δεσπότην εὔνοιαν ἐπιδείκνυσθε· ἄλλως τε καὶ διὰ τὸ συγγενές τι ἔχειν τὸν ἐν ἀκριβεία βίον πρὸς τοὺς διὰ καρτερίας τελειωθέντας. Ἐπεὶ οὖν ἐπισημότατοι μαρτύρων Ευψύχιος καὶ Δάμας, καὶ ὁ περὶ αὐτοὺς χορός, ὧν ἡ μνήμη δι' ἔτους παρὰ τῆς πόλεως ἡμῶν καὶ τῆς περιοικίδος πάσης τελεῖται, ὑπομιμνήσκει ὑμᾶς, τὸν ἴδιον ἑαυτῆς κόσμον, ἡ Ἐκκλησία, διὰ τῆς ἡμετέρας φωνῆς παρακαλοῦσα, τὴν ἀρχαίαν ἀπολαβεῖν τῆς ἐπισκέψεως ὑμῶν συνήθειαν Ὡς οὖν ἐργασίας μεγάλης προκειμένης ὑμῖν ἐν λαῷ ἐπιζητοῦντι τὴν παρ' ὑμῶν οἰκοδομὴν, καὶ μισθὸν ἐν τῇ τιμῇ τῶν μαρτύρων ἀποκείμενον, δέξασθε ἡμῶν τὴν παράκλησιν, καὶ ἐπινεύσατε πρὸς τὴν χάριν μικρό πάνω μεγάλην ἡμῖν εὐεργεσίαν παρεχόμενοι ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝΓ. Basilius ex his, quæ audient Antiocheni presbyteri a Sanctissimo, eorum sollicitudinem partim sedanaam esse, partim Presbyteris Antiochiæ. acuendam nuntial. Sollicitudinem, quam pro Dei Ecclesiis habetis, partim quidem sedabit desideratissimus ac religiosissimus frater noster Sanctissimus presbyter, totius Occidentis erga nos amorem ac studium exponens; partim vero exsuscitabit ac magis exacuet, quantum studii res præsentes requirant, clare vobis per se ipse demonstrans. Nam omnes alii veluti ex dimidio nuntiaverunt nobis et sententias Occidentalium, et rerum statum: ipse vero, cum ideneus sit qui et hominum consilia perspiciat, et rerum statum accurate investiget; narrabit vobis omnia, ac bonum vestrum studium ad omnia quasi manu ducet. Quare materiam habetis congruentem eximio vestro proposito, quod semper vestra pro Dei Ecclesiis sollicitudine declarastis. τελείᾳ ὑμῶν προαιρέσει ἣν ἀεὶ· ἐν ταῖς ὑπὲρ τῶν " Alias CCXCI. Scripta anno 376. Alias CXCIX. Seripta anno 376. Καὶ ὑμῖν. Sic mss. septem. Editi καὶ ἡμῖν. Sub finem editi δοῦναι ἡμῖν. Postrema vox melius deesse visa est in Coisl. primo et uno ex Regiis. Editio Paris. 2 habet ἡμῶν. Ibidem duo codices recentiores κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. Της Ποντικής. Deest ea vox in cod. Harl. -Vide Addenda. Ὑμῶν συνήθειαν. Ita Harl. et Coisl. primus Πρεσβύτεροις 'Αντιοχείας. Τὴν μέριμναν, ἣν ἔχετε ὑπὲρ τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ, ἐν μέρει μὲν διαναπαύσει ὁ ποθεινότατος καὶ εὐλαβέστατος ἡμῶν ἀδελφὸς Σαγκτίσσιμος ὁ συμπρεσβύτερος, διηγησάμενος πάσης τῆς Δύσεως τὴν περὶ ἡμᾶς ἀγάπην τε καὶ διάθεσιν· ἐν μέρει δὲ καὶ διαναστήσει καὶ πλέον παροξυνεῖ, ὅσην σπου δὴν ἐπιζητεῖ τὰ παρόντα πράγματα, ἐναργῶς ὑμῖν δι' ἑαυτοῦ παραστήσας. Καὶ γὰρ τῶν μὲν ἄλλων ἕκαστος, ὥσπερ ἐξ ἡμισείας, ἡμῖν ἀπήγγειλε καὶ τὰς γνώμας τῶν ἐκεῖσε ἀνδρῶν, καὶ τὴν κατά στασιν τῶν πραγμάτων· αὐτὸς δὲ, ἱκανὸς ὢν καὶ προαίρεσιν ἀνδρῶν καταμαθεῖν, καὶ κατάστασιν πραγμάτων ἀκριβῶς διερευνήσασθαι, πάντα ὑμῖν ἐρεῖ, καὶ πρὸς πάντα χειραγωγήσει τὴν ἀγαθὴν Ο σπουδὴν ὑμῶν. Ὥστε ἔχετε ὕλην πρέπουσαν τῇ Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ μερίμναις ἐδείξατε. cum tribus alus. Editi ἡμῶν referendo ad επισκέ ψεως, visitandi nostri consuetudinem. Προκειμένης. Ita Harl. et plures alii. Editi προσκειμένης. Παρεχόμενοι. Coisl. et alii nonnulli παρ εχομένην. Απήγγειλε. Ita sex codices mss. Editi ἀνήγγειλεν. "Εχετε. Sic Harl., Clarom., Bigot. alter, Regius uterque, Coisl. secundus. Editi έχειν.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCL. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝΔ'. EPISTOLA CCLIV. Salutat'per Sanctissimum, seque ejus precibus commendat. Πελαγίῳ ἐπισκόπῳ Λαοδικείας Συρίας. Παράσχοι ὁ Κύριός ποτε καὶ αὐτῷ μοι εἰς ὄψιν ἐλθεῖν τῇ ἀληθινῇ σου θεοσεβείᾳ, καὶ ὅσα ἐνελίπο μεν τῷ γράμματι, ταῦτα ἀναπληρῶσαι ἡμᾶς τῇ παρουσίᾳ. υψὲ γὰρ τοῦ γράφειν ήρξάμεθα, καὶ πολλὴ ἡμῖν τῆς ἀπολογίας χρεία. Ἐπειδὴ δὲ πάρεστιν ὁ ποθεινότατος καὶ εὐλαβέστατος ἀδελφὸς Σαγκτίσσιμος ὁ συμπρεσβύτερος, αὐτὸς πάντα δι ηγήσεταί σοι, τά τε ἡμέτερα καὶ τὰ ἀπὸ τῆς Δύσεως. Καὶ ἐπ' ἐκείνοις μὲν εὐφρανεῖ· τὰς δὲ ἡμᾶς κατασχούσας ταραχὰς εἰπὼν, ἴσως προσθήσει τινὰ λύπην καὶ φροντίδα τοῖς ἤδη ἐναποκειμένοις τῇ ἀγαθῇ σου καρδίᾳ. Οὐ μὴν ἄχρηστον τὸ λυπεῖσθαι ὑμᾶς τοὺς δυναμένους δυσωπεῖν τὸν Κύριον. Εἰς δέον γὰρ ἡμῖν ἀποβήσεται ἡ ὑμετέρα μέριμνα· καὶ οἶδα ὅτι τευξόμεθα τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ ἀντιλήψεως, ἔχον τες τὴν παρὰ τῶν προσευχῶν ὑμῶν συνεργίαν. Ἐὰν δὲ συνεύξῃ ἡμῖν ἀπαλλαγὴν τῶν φροντίδων, καὶ προσθήκην τινὰ τῇ δυνάμει τοῦ σώματος ἡμῶν αἰτήσῃ, κατευοδώσει ἡμᾶς ὁ Κύριος πρὸς τὸ τὴν ἐπιθυμίαν ἡμῖν ἐκπληρωθῆναι, καὶ εἰς ὄψιν ἐλθεῖν τῇ κοσμιότητί σου ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝΕ. Pelagio, episcopo Laodicem Syria. Largiatur et mihi Dominus tandem aliquando, ut in conspectum sinceræ tuæ pietati veniam, et quæ a litteris nobis defuerunt, ea coram expleamus. Enimvero sero scribere aggressi sumus, ac valde nobis opus est excusatione. Sed cum adsit desideratissimus ac religiosissimus frater Sanctissimus compresbyter, ipse tibi omnia narrabit, tum nostra, tum quæ ab Occidente. Ac per hæc quidem gaudio te alliciet: dum vero perturbationes quibus commovemur, tibi nuntiabit, forte aliquid molestiæ ac sollicitudinis adjiciet bis quæ jam bono tuo cordi insident. Non tamen inutile est vos alligi, qui Dominum potestis placare. Commode enim nobis cedet vestra sollicitudo, nec dubito quin auxilium a Deo accipiamus, si nos vestra preces adjuvent. Quod si una nobiscum preceris, ut curis eximamur, et accessionem aliquam viribus corporis nostri postules; prospere nos deducet Dominus, ut desiderium nostrum impleatur, et urbanitati tuæ in conspectum veniamus. 390 EPISTOLA CCLV“. Honorifica salutatio per Sanctissimum ab Occidente redeuntem. Βίτῳ ἐπισκόπῳ Καῤῥῶν. Είθε ἦν μοι δυνατὸν καὶ καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ἐπιστέλλειν τῇ εὐλαβείᾳ σου. Αφ' οὗ γὰρ εἰς πεῖραν ἦλθον τῆς ἀγάπης σου, πολὺν ἔχω τὸν πόθον μάλιστα μὲν τοῦ συνδιάγειν σοι, εἰ δὲ μή, ἐπιστέλ λειν γοῦν καὶ δέχεσθαι γράμματα, ἵνα ἔχω καὶ ση μαίνειν τὰ κατ' ἐμαυτὸν, καὶ μανθάνειν τὰ περὶ τῆς διαθέσεώς σου. Ἐπειδὴ δὲ οὐχ ὅσα βουλόμεθα ὑπάρχει ἡμῖν, ἀλλ' ὅσα ὁ Κύριος δίδωσι, ταῦτα ὀφείλομεν δέχεσθαι μετ' εὐχαριστίας· ηύχαριστήσαμεν τῷ ἁγίῳ Θεῷ παρασχομένῳ ἡμῖν ὑπό θεσιν γραμμάτων πρὸς τὴν εὐλάβειάν σου, τὴν ἄφιξιν τοῦ ποθεινοτάτου καὶ εὐλαβεστάτου ἀδελφοῦ ἡμῶν Σαγκτισσίμου τοῦ συμπρεσβυτέρου· ὅς, που λὺν ὑποστὰς ἐν τῇ ὁδοιπορίᾳ τὸν κόπον πάντα διηγήσεταί σοι μετ' ἀκριβείας ὅσα κατέλαβεν ἐν τῇ Δύσει. Ὑπὲρ ὧν καὶ εὐχαριστεῖν ὀφείλομεν τῷ Κυρίῳ, καὶ προσκυνεῖν αὐτὸν, ἵνα δῷ καὶ ἡμῖν τὴν αὐτὴν εἰρήνην, καὶ ἀπολάβωμεν ἀλλήλους μετ' ἐλευ θερίας. Πᾶσαν τὴν ἐν Χριστῷ ἀδελφότητα ἄσπασαι Πελαγίῳ. Consentiunt cum editis in hoc titulo codices antiquissimi. Coisl. secundus et Reg. secundus Πελαγίῳ Λαοδικείας. Reg. primus Πελα γίῳ ἐπισκόπῳ. Πολλή ἡμῖν. Sic Coisl. primus et Med., quod melius visum est quam vulgata scriptura πολλῆς ἡμῖν. Quanquam tota res parvi momenti, nec magnum discrimen. Ημέτερα. Editi addunt τὰ παρεθέντα, sed hæc desunt in septem mss. Παρὰ τοῦ Θεοῦ. Ita Harl. cum tribus aliis. Legitur in Medicæo et Coisl. primo τῆς παρ' αὐτοῦ ἀντιλήψεως. Αιτήσῃ, κατευοδώσει. Ita novem mss. coVilo, Carrhorum episcopo. Utinam possem etiam quotidie scribere pietati tuæ Ex quo enim experientiam cepi dilectionis tuæ, vehementer aveo maxime quidem tecum versari; sin minus, litteras saltem mittere et accipere, ut queam et res nostras tibi indicare, et quomodo te habeas discere. Sed quia non quæcunque volumus nobis adsunt, sed quæcunque Deus dat, cum gratiarum actione suscipienda sunt; gratias egi sancto Deo, qui mihi ad tuam pietatem scribendi occasionem præbuit, adventu desideratissimi ac religiosissimi fratris nostri Sanctissimi compresbyteri: qui multum perpessus in conficiendo itinere laborem, omnia tibi accurate exponet, quæcunque in Occidente observavit. Ob quæ debemus et Domino grates rependere, et eum adorare, ut det et nobis pacem eamdem, nosque invicem cum libertate recipiamus. Fraternitatem omnem nostro nomine saluta. παρ' ἡμῶν. dices. Editi αιτήσεις, ἵνα κατευοδώσῃ. Τῇ κοσμιότητί σου. Pronomen deerat in editione Paris. Legitur in Medicao et Coisl. primo τῆς κοσμιότητός σου. Βίτῳ. Cod. Clarom. Τίτῳ, et ad margi nem Βίτῳ. Codex Medicæus Βίττῳ. Ibidem editi Καρών. Harl., Regius uterque, Coisl. secundus et Bigot. alter habent Καῤῥῶν. Επειδή. Ita Harl., Coisl. uterque et alii nonnulli. Editi επεί. Κόπον. Coisl. primus et Med. κίνδυνον, pe riculum. • Alias CCCXI Scripta anno 376. Alias CCCXIV. Scripta anno 376.

EPISTOLA CCLVI‘. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΤ. Cum audisset Basilius monachorum ædes ab Arianis igne succensas, futurum sperabat ut ad se in ærumnis confugerent. Sed cum id eis in mentem non venisset, saltem ad eos hortandi causa scribere cupiebat. Tandem hoc eis exhibet offictum, oblata facultate Sanctissimi presbyteri, eosque consolatur spe futuræ mercedis, et ut pro Ecclesia orent adhortatur. Desideratissimis et religiosissimis fratribus compresbyteris Acacio, Aetio, Paulo, et Silvano, et Silvino et Lucio diaconis et cæteris fratribus monachis, Basilius episcopus. Τοῖς ποθεινοτάτοις καὶ εὐλαβεστάτοις ἀδελφοῖς συμπρεσβυτέροις Ακακίῳ, Αετίῳ, Παύλο καὶ Σιλουάνῳ, καὶ Σιλουίνῳ καὶ Λουκίῳ διακόνοις καὶ λοιποῖς μονάζουσιν ἀδελφοῖς, Βασίλειος ἐπίσκοπος. Ἐγώ, ἀκούσας τὸν βαρὺν ἐκεῖνον διωγμὸν ἐπαναστάντα ὑμῖν, καὶ ὅτι εὐθέως μετὰ τὸ Πάσχα οἱ εἰς κρίσεις καὶ μάχας νηστεύσαντες, ἐπελθόντες ὑμῶν ταῖς σκηναῖς, πυρὶ παρέδωκαν τοὺς πόνους ὑμῶν, ὑμῖν μὲν τὴν ἐν οὐρανοῖς οἰκίαν τὴν ἀχειροποίητον εὐτρεπίζοντες, ἑαυτοῖς δὲ τὸ πῦρ θησαυρίζοντες, ᾧ εἰς τὴν καθ᾽ ὑμῶν ἐχρήσαντο βλάβην, ἐστέναξα μὲν ἐπὶ τῷ συμβάντι, οὐχ ὑμῖν συναλγῶν, ἀδελ φοί, μὴ γένοιτο! ἀλλὰ τοῖς οὕτω καταβαπτισθεί σιν ὑπὸ τῆς κακίας, ὥστε μέχρι τοσούτου την ἑαυτῶν πονηρίαν ἐκτεῖναι· προσεδόκησα δὲ εὐθέως Ego cum audissem vehementem illam persecutionem quæ in vos excitata est, et statim post Pascha eos, qui ad judicia et pugnas jejunarunt ³, vestris tabernaculis supervenientes, igni tradidisse labores vestros, vobis quidem domicilium in cœlis non manufactum præparantes, sibi vero ignis thesaurum comparantes, quo ad vobis nocendum usi sunt; ingenui ex hoc eventu, non vestri, fratres, commiserescens, absit! sed eorum qui ita sunt a malitia absorpti, ut eo usque nequitiam suam extenderint. Futurum autem exspectabam, ut confestim ad paratum perfugium, humilitaten nostram, ἐφ' ἑτοίμην καταφυγὴν τὴν ἡμετέραν ταπείνωσιν omnes accurreretis; sperabamque daturum mihi Dominum ex vestro complexe respirationem a continuis doloribus, meque præclarum illum sudorem, quem pro veritate stillatis, hoc inerti corpore excipientem, præmiorum, quæ vobis a veritatis judice reposita sunt, in partem aliquam venturum. Sed quia id vobis ne in mentem quidem venit, nec quidquam a nobis exspectastis solatii, cupiebam saltem frequentes ad vos 391 scribendi invenire occasiones, ut more eorum qui certantibus acclamant, ego etiam aliquid vobis per litteras ad boni vestri certaminis hortatum clamarem. Sed ne hoc quidem nobis facile fuit duas ob causas: primum, quod ubi degeretis ignorabam; deinde quod non multi hinc ad vos proficiscantur. Sed nunc Dominus adduxit nobis desideratissimum ac religiosissimum fratrem Sanctissimum et compresbyterum, per quem et vestram charitatem saluto, et adhortor ut pro nobis precemini lætantes et exsultantes, quod merces vestra multa est in cœlis *: et quia ad Dominum loquendi habetis fiduciam, ne intermittatis noctu ac interdiu ad ipsum clamare, ut hæc Ecclesiarum sedetur procella, plebi reddantur pastores, et Ecclesia ad suam ipsius dignitatem revertatur. Est enim mihi persuasum, si modo reperiatur vox, quæ Deum bonum flectat, non longe facturum illum miserationes suas, sed et nobis deinceps daturum * Isa. LVIII, 4. • Matth. v, 12. Alias CC. Scripta anno 376. Συμπρεσβυτέροις. Sic mss. plerique. Editi πρεσβυτέροις. Καὶ Σιλουίνφ. Hæc addita ex Coisl. primo, Vat. et Clarom. Καταβαπτισθεῖσιν. Medicus βαπτισθείσιν. Ανάπνευσιν. Harl. ἀναπνεῦσαι. Ibidem Coisl. secundus et Reg. secundus τῶν συνεχῶν ὀδυρμῶν. πάντας ὑμᾶς δραμεῖσθαι· καὶ ἐν ἐλπίδι εἶχον, ὅτι δώσει μοι ὁ Κύριος ἀνάπνευσιν τῶν συνεχῶν ὀδυνῶν ἐκ τοῦ περιπτύξασθαι ὑμᾶς, καὶ τὸν καλὸν ἱδρῶτα, ὃν ὑπὲρ τῆς ἀληθείας στάζετε τῷ ἀργῷ τούτῳ σώματι ὑποδεξάμενος, ἕξειν τινὰ κοινωνίαν τῶν ἀποκειμένων ὑμῖν ἄθλων παρὰ τοῦ κριτοῦ τῆς ἀληθείας. Αλλ' ἐπειδὴ τοῦτο μὲν οὐδ' εἰς ἔννοιαν ὑμῖν ἦλθεν, οὐδὲ προσεδοκήσατέ τινα ἀνάπαυσιν ἕξειν παρ' ἡμῶν, ἐπεθύμουν ὑποθέσεις γοῦν εὑρίσκειν συνεχεῖς τῶν πρὸς ὑμᾶς γραμμάτων, ἵν', ὥσπερ οἱ τοῖς ἀγωνιζομένοις ὑποφθεγγόμενοι, καὶ αὐτός τινα ὑμῖν διὰ γραμμάτων εἰς προτροπὴν τῆς ἀγαθῆς ὑμῶν ἀθλήσεως ενεβόησα. Εγένετο δὲ ἡμῖν οὐδὲ τοῦτο ῥᾴδιον διὰ δύο προφάσεις· μίαν μὲν, ὅτι οὐκ ᾔδειμεν ὅπου διάγετε ἑτέραν δὲ, ὅτι οὐδὲ πολλοί εἰσιν οἱ παρ' ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς ἀπαίρον τες. Ἀλλὰ νῦν ὁ Κύριος ἤγαγεν ἡμῖν τὸν ποθειν τατον καὶ εὐλαβέστατον ἀδελφὸν Σαγκτίσσιμον τὸν συμπρεσβύτερον, δι' οὗ καὶ προσφθεγγόμεθα ὑμῶν τὴν ἀγάπην, καὶ παρακαλοῦμεν προσεύχεσθαι ὑμᾶς ὑπὲρ ἡμῶν, χαίροντας καὶ ἀγαλλιωμένους, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς, καὶ ὡς ἔχον τας παρρησίαν πρὸς τὸν Κύριον, μὴ ἀνεῖναι νυκτός καὶ ἡμέρας βοῶντας πρὸς αὐτὸν, ὑπὲρ τοῦ παύσασθαι μὲν τὸν σάλον τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦτον ἀπο δοθῆναι δὲ τοῖς λαοῖς τοὺς ποιμένας, ἐπανελθεῖν δὲ τὴν Ἐκκλησίαν εἰς τὸ οἰκεῖον αὐτῆς ἀξίωμα. ΠέΣτάζετε. Medicus coder κάμνετε. Τούτῳ. Editi addunt έμαυτοῦ, quod melius deest in codicibus Med. et Coisl. primo. Harl. σώματι τῷ ἐμαυτοῦ. Εἰς προτροπήν. Harl. et Med. εἰς προκο πήν, ad boni vestri certaminis profectum. Διάγετε. Editi και διάγετε. Abest ab omnibus miss. conjunctio. Τοῦτον. Coisl. uterque et Reg. secundus τούτων.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLVII. πεισμαι γάρ, ὅτι, ἐὰν εὑρεθῇ φωνή δυσωποῦσα una cum tentatione exitum, ut ferre possimus τὸν ἀγαθὸν Θεὸν οὐκ εἰς μακρὰν ποιήσει τὰ Omnes in Christo fratres verbis meis salutate. ἐλέη αὐτοῦ· ἀλλὰ παρέξει ἡμῖν λοιπὸν σὺν τῷ πειρασμῷ καὶ τὴν ἔκβασιν, τοῦ δύνασθαι ὑπενεγκεῖν. Πᾶσαν τὴν ἐν Χριστῷ ἀδελφότητα ἀσπάσασθε ἐξ ἡμῶν ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝΖ. EPISTOLA CCLVII *. Ostendit etsi Christiani vocantur persecutores, non idcirco eorum qui vexantur minui mercedem, sed etiam augeri. Hortatur, ut nec exsiliis episcoporum, nec nonnullorum e clero perfidia, nec errantium multitudine moveantur. Μονάζουσι καταπονηθεῖσιν ὑπὸ τῶν Ἀρειανών. Ad monachos ab Arianis vexalos. Quæ mecum ipse sum locutus, audita tentatione, quæ vobis a Dei hostibus illata est, ea et per litteras vobis significare præclarum esse duxi: scilicet, eo tempore quod pacatum existimatur, comparastis vobismetipsis beatitudinem his qui per- "Α κατ' ἐμαυτὸν ἐφθεγξάμην, ἀκούσας περὶ τοῦ πειρασμοῦ τοῦ ἐπαχθέντος ὑμῖν παρὰ τῶν ἐχθρῶν τοῦ Θεοῦ, ταῦτα δὴ διὰ γράμματος ἀπαγγείλαι πρὸς ὑμᾶς καλῶς ἔχειν ἐνόμισα, ὅτι ἐν καιρῷ νομιζομένῳ εἰρηνεύεσθαι ἐκτήσασθε ἑαυτοῖς μακαρισμόν, τὸν ὑπὲρ τῶν διωκομένων ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος τοῦ secutionem pro Christi nomine patiuntur, repositam. Χριστοῦ ἀποκείμενον. Οὐ γὰρ ἐπειδὴ ὄνομα προσηνὲς καὶ ἤπιον περίκειται τοῖς τὰ πονηρὰ ἐργαζομένοις, τούτου ἕνεκεν καὶ τὰ πράγματα νομίζειν χρή μὴ πολεμίων εἶναι. Χαλεπώτερον γὰρ κρίνω ἐγὼ τὸν παρὰ τῶν ὁμοφύλων πόλεμον· διότι τοὺς μὲν προκεκηρυγμένους ἐχθροὺς καὶ φυλάξασθαι ῥᾴδιον, τοῖς δὲ ἀναμεμιγμένοις ἡμῖν ἀνάγκη ἐκδότους εἶναι πρὸς πᾶσαν βλάβην· ὁ καὶ ὑμεῖς πεπόνθατε. Ἐδιώχθησαν μὲν γὰρ καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν ἀλλὰ παρὰ τῶν εἰδωλολατρούντων· καὶ διηρπάγη αὐτῶν ὁ βίος, καὶ οἶκοι ἀνετράπησαν, καὶ αὐτοὶ ἐφυγαδεύθησαν, παρὰ τῶν φανερῶς πολεμούντων ἡμῖν διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. Οἱ δὲ νῦν ἀναφανέντες διῶνται μισοῦσι μὲν ἡμᾶς οὐδὲν ἧττον ἢ ἐκεῖνοι, εἰς δὲ τὴν τῶν πολλῶν ἀπάτην τὸ τοῦ Χριστοῦ προβάλλονται ὄνομα, ἵνα μηδὲ τὴν ἐκ τῆς ὁμολογίας παραμυθίαν ἔχωσιν οἱ διωκόμενοι, τῶν πολλῶν καὶ ἀκεραιοτέρων ἀδικεῖσθαι μὲν ἡμᾶς ὁμολογούντων, εἰς μαρτύ ριον δὲ ἡμῖν τὸν ὑπὲρ τῆς ἀληθείας θάνατον με λου γιζομένων. Διόπερ ἐγὼ πέπεισμαι μείζονα ὑμῖν ἢ τοῖς τότε μαρτυροῦσι τὸν παρὰ τοῦ δικαίου κριτοῦ μισθὸν ἀποκεῖσθαι, εἴπερ ἐκεῖνοι καὶ τὴν παρὰ τῶν ἀνθρώπων ἀποδοχὴν ὁμολογουμένην εἶχον, καὶ τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ μισθὸν ἐξεδέχοντο, ὑμῖν δὲ ἐπ᾽ ἴσοις τοῖς κατορθώμασιν αἱ παρὰ τῶν λαῶν τι μαὶ οὐχ ὑπάρχουσιν· ὥστε εἰκὸς πολυπλασίονα ἀποκεῖσθαι ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι τῶν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας πόνων τὴν ἀντιμισθίαν. Non enim quia nomen blandum et lene his qui male faciunt, impositum est, idcirco res hostiles non esse existimandum. Ego enim truculentius judico a tribulibus bellum, quia hostes prius denuntiatos etiam effugere facile: at iis qui nobiscum commiscentur, necesse est ad omnem injuriam expositus esse; quod et ipsum vobis accidit. Nam et majores nostri persecutionem perpessi sunt, sed a simulacrorum cultoribus: et facultates eorum direptæ sunt, et ædes eversæ, et ipsi fugati ab iis, qui bellum nobis aperte propter Christi nomen inferebant. Qui vero nunc prodierunt persecutores, oderunt quidem nos æque ac illi, sed ad multorum deceptionem Christi ostendunt nomen, ut ne confessionis quidem solatium habeant, qui vexantur: multis ac simplicioribus injuriam quidem nobis fieri fatentibus, at in martyrii loco nobis 392 mor tem pro veritate toleratam non ascribentibus. Quapropter persuasum mihi est majora vobis, quam iis qui tunc martyrium passi sunt, a justo judice præmia servari; siquidem illi et ab hominibus certam et exploratam laudem consequebantur, et a Deo mercedem exspectabant; vobis autem in paribus præclare factis honores a populis non deferuntur; unde par est multiplicatam reponi in futuro ævo laborum pro pietate susceptorum remunerationem. 3 1 Cor. x, Τὸν ἀγαθὸν Θεόν. Deest postrema vox in bus illatæ cum ea quæ ab hæreticis infertur, et quoa Medicæo et Coisl. primo. Reg. secundus et Coisl. secundus τὸν ἀγαθὸν Κύριον. Τοῦ δύνασθαι. Εditi addunt ἡμᾶς, quod deest in sex mss., non tamen in Coisl. primo. 'Εξ ἡμῶν. Non male Harlæanus codex et Medicaeus παρ' ἡμῶν. Sed in simili clausula se quentis epistola legitur ἐξ ἡμῶν omnibus codicibus consentientibus. Μονάζουσι, etc. Ita tres antiquissimi codices. Addunt Medicus et Coisl. primus: Εὐθαλε στάτη πρὸς ὑπομονὴν παράκλησις καὶ σύγκρισις τοῦ τε ἀπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν καὶ τοῦ ἀπὸ αἱρετικῶν ἐπαγομένου διωγμού; καὶ ὅτι οὐ πλήθει οριστέον τὴν σωτηρίαν· Praclarissima ad patientiam adhortatio, et comparatio persecutionis a simulacrorum cultorimultitudine non definienda salus. Editi Πρός μονάζοντας ὑπὸ Ἀρειανῶν καταπονηθέντας. Πατέρες ἡμῶν. Ita tres vetustissimi codices cum aliis pluribus. Editi πατέρες ὑμῶν. Παρὰ τῶν. Editi præemittunt αλλά, quod deest in novem mss. Μείζονα ὑμῖν. Coisl. uterque, Med. et Reg. secundus μείζονα ἡμῖν. Sed Harlæanus et alii consentiunt cum editis. ῾Υμῖν δέ. Editi præmittunt καί, quam voculam sustulimus, quia melius abest a tribus mss. etsi non vetustissimis. Hæc epistola in Harlæano codice sic finitur: ὁμολογουμένην εἶχαν ἐπ᾽ ἴσοις τοῖς κατορθώμασιν. * Alias CÇĊIII, scripta anno 376.

2. Διὸ παρακαλοῦμεν ὑμᾶς μὴ ἐκκακεῖν ἐν ταῖς θλίψεσιν, ἀλλ᾽ ἀνανεοῦσθαι τῇ πρὸς Θεὸν ἀγάπῃ, καὶ καθ' ἡμέραν προστιθέναι τῇ σπουδῇ, εἰδότας ὅτι ἐν ὑμῖν ὀφείλει τὸ λείψανον τῆς εὐσεβείας σωθῆναι, δ ἐλθὼν ὁ Κύριος εὑρήσει ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ εἴτε ἀπεδιώχθησαν ἐπίσκοποι τῶν Ἐκκλησιῶν, τοῦτο ὑμᾶς μὴ σαλευέτω· εἴτε προδόται ἐξ αὐτῶν ἐφύησαν τῶν κληρικῶν, μηδὲ τοῦτο τὴν πεποίθησιν ὑμῶν τὴν εἰς Θεὸν σαθρούτω. Οὐ γὰρ τὰ ὀνόμα τὰ ἐστι τὰ σώζοντα ἡμᾶς, ἀλλ᾽ αἱ προαιρέσεις, καὶ ἡ ἀληθινὴ περὶ τὸν κτίσαντα ἡμᾶς ἀγάπη. Ενθυμή θητε, ὅτι καὶ ἐν τῇ κατὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἐπιβουλῇ ἀρχιερεῖς μὲν καὶ γραμματεῖς καὶ πρεσβύτεροι τὸν δόλον συνεσκευάσαντο, ὀλίγοι δὲ τῶν ἐκ τοῦ λαοῦ εὑρίσκοντο· οἱ γνησίως τὸν λόγον καταδεχόμενοι· 2. Quare adhortamur vos, ut ne animo in ærumnis concidatis, sed in Dei dilectione renovemini, ac quotidie studio vestro adjiciatis: scientes in vobis debere reliquias pietatis servari, quas veniens Dominus in terra inventurus est. Sive autem ejecti sunt episcopi e suis Ecclesiis, hoc vos nequaquam concutiat; sive proditores nonnulli ex ipsis prodiere clericis, neque boc vestram in Deo fiduciam infirmel. Non enim nomina sunt quæ salvos nos facient, sed propositum, ac vera in Creatorem nostrum dilectio. Considerate in insidiis quæ Domino nostro structæ sunt, principes sacerdotum et scribas et seniores dolum concinnasse, qui autem doctrinam sincero animo susceperunt, paucos ex populo inventos esse, noque mu!titudinem esse quæ salvatur, sed electos Dei. Quamobrem nunquam vos καὶ ὅτι οὐ τὸ πλῆθός ἐστι τὸ σωζόμενον, ἀλλ' οἱ perterreat magna populi multitudo; qui velut aquæ maris a vento in alias atque alias partes feruntur. Nam etiamsi unus salvetur velut Loth Sodomis, manere debet in recto judicio, immobilem retinens in Christo spem, quia non derelinquet Dominus sanctos suos. Omnes in Christo fratres meo nomine salutate pro miserabili mea anima sincere precamini, EPISTOLA CCLVIII. ἐκλεκτοί τοῦ Θεοῦ. Ὥστε μηδέποτε ὑμᾶς πτοείτω λαοῦ πολυοχλία, οἱ ὥσπερ ὕδωρ θαλάσσης ὑπὸ πνευμάτων μεταφερόμενοι. Ἐὰν γὰρ καὶ εἷς σωθῇ ὥσπερ Λὼτ ἐν Σοδόμοις, μένειν ὀφείλει ἐπὶ τῆς ὀρθῆς κρίσεως, ἀμετακίνητον ἔχων τὴν ἐν Χριστῷ ἐλπίδα, διότι οὐκ ἐγκαταλείψει Κύριος τοὺς ὁσίους αὐτοῦ. Πᾶσαν τὴν ἐν Χριστῷ ἀδελφότητα ἀσπάσα σθε ἐξ ἐμοῦ· προσεύχεσθε γνησίως ὑπὲρ τῆς ψυχῆς μου τῆς ἐλεεινῆς. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝΗ. Laudal Basilius charitatem Epiphanii, qui ad se scripserit et fratres miserit, ac de componendis in Elæone monte dissensionibus cogitet. Delatam sibi ab Epiphanio sedande controversiæ provinciam recusal; seque ait jam per lilleras signi ficasse Palladio et Innocentio, nihil a se addi posse Nicæno symbolo, nisi tantum de Spiritu sancto. Quod spectul ad Antiochenam dissensionem, declarat se cum Meletio semper communicasse ac semper communicaturum, ac ipsum etiam Athanasium cum eo communicare voluisse: cum iis autem qui post Meletium venerunt, nunquam se communicasse, quamvis eos non condemnet, nec adduci posse ut ad eos scribai. Ipsum Epiphanium rogat, ut dissensionem componere conetur, et cum tres hypostases necesse esse existimet confiteri, hoc etiam doceat fratres Antiochenos. Denique respondes quæstioni in aliis litteris propositæ, quid sint Magusæi. Epiphanio episcopo. 1. Quod jampridem exspectatum est ex Domini vaticinio, ac nunc tandem rerum experientia confirmatum, fore videlicet ut propter multiplicatam iniquitatem charitas multorum refrigescat *; id jam apud nos adimpletum visæ sunt abolere litteræ præstantiæ tuæ ad nos allata. Vere enim charitatis indiciumn non mediocre, primum quidem quod nostri memineris, qui adeo viles et nullius pretii sumus deinde etiam quod fratres miseris invisendi nostri causa, idoneos ministros pacifcarum litterarum, Hoc enim spectaculo nullum rarius est, cum jam omnes omnibus suspecti sint. Nusquam enim misericordia, 393 nusquam commiseratio, nusquam fraternæ lacrymæ ob fratrem laborantem. Non persecutiones pro veritate toleratæ, non tota Ecclesiæ ingemiscentes, non magnus ærumnarum nos circumstantium numerus ad mutuam nos sollicitudinem commovere potest. Sed lapsibus insultamus; lancinamus vulnera; illatas ab hæreticis injurias, qui idem videmur inter nos sentire, in- • Matth. xxiv, 12. • Alias CCCXXV. Scripta circa annum 377. Ειδότας. Mss. quinque non tamen antiquissimi εἰδότες. "Ηδη. Sic mss. novem pro eo quod erat in editis τὸ δέ. Paulo post editi με μνῆσθαι τῶν. Harl, Επιφανίῳ ἐπισκόπῳ. 1. Το πάλαι προσδοκηθὲν ἐκ τῆς τοῦ Κυρίου προβ ῥήσεως, νῦν δὲ λοιπὸν τῇ πείρᾳ τῶν πραγμάτων βεβαιούμενον, ὅτι διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν, ἤδη κεκρατημέν νον παρ' ἡμῖν, ἔδοξε λύειν τὰ γράμματα της τιμιό τητός σου κομισθέντα. Οντως γὰρ ἀγάπης ἔνδειγμα οὐ τὸ τυχόν, πρῶτον μὲν μνησθῆναι ἡμῶν τῶν οὕτω μικρῶν καὶ μηδενὸς ἀξίων· ἔπειτα καὶ ἀδελφοὺς ἀποστεῖλαι εἰς ἐπίσκεψιν ἡμετέραν, πρέποντας εἶναι διακόνους εἰρηνικῶν γραμμάτων. Οὐδὲν γὰρ τούτου σπανιώτερον θέαμα, πάντων πρὸς πάντας λοιπὸν υπόπτως διακειμένων. Οὐδαμοῦ γὰρ εὐσπλαγχνία, οὐδαμοῦ συμπάθεια, οὐ δάκρυον ἀδελφικὸν ἐπ' ἀδελφῷ κάμνοντι. Οὐ διωγμοί ὑπὲρ τῆς ἀληθείας, οὐκ Ἐκκλησίαι στενάζουσαι πανδημεί, οὐχ ὁ πολὺς οὗτος τῶν περιεχόντων ἡμᾶς δυσχερῶν κατά λογος κινεῖν δύναται ἡμᾶς πρὸς τὴν ὑπὲρ ἀλλήλων μέριμναν. Ἀλλὰ τοῖς πτώμασιν ἐναλλόμεθα, τὸ τραύματα επιξαίνομεν, τὰς παρὰ τῶν αἱρετικῶν ἐπηρείας, οἱ δοκοῦντες τῷ αὐτῷ κοινωνεῖν φρονή Coisl. uterque et quatuor alii ut in textu. Οὐ δάκρυον. Ita tres vetustissimi codices. Editi hic etiam repetunt οὐδαμοῦ. Στενάζουσαι. Sic mss. omnes. Editi στενάζούσε.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLVIII. ματι, ἐπιτείνομεν, καὶ οἱ ἐν τοῖς καιριωτάτοις tendimus; et qui in præcipuis capitibus inter se ἔχοντες συμφωνίαν ἑνί γέ τινι πάντως διεστήκασιν ἀπ' ἀλλήλων. Πῶς οὖν μὴ θαυμάσομεν τὸν ἐν τοιούτοις πράγμασι καθαρὰν καὶ ἄδολον τὴν πρὸς τοὺς πλησίον ἀγάπην ἐπιδεικνύμενον, καὶ διὰ τοσαύτης θαλάσσης καὶ ἠπείρου, τῆς χωριζούσης ἡμᾶς σωματ τικῶς, τὴν ἐνδεχομένην ἐπιμέλειαν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν χαριζόμενον; consentiunt, in una aliqua re prorsus ab se invicem dissident. Quomodo igitur eum non admiremur, qui in tali rerum statu purum ac sincerum erga fratres amorem ostendit, et ex tanto maris et terra, quibus corpore sejungimur intervallo, quantum in se est, animarum nostrarum curam suscipit? 2. Illud autem etiam in te miratus sum, quod et fratrum, qui in Eleone sunt, moleste tuleris dissensionem, velisque aliquam ipsis fieri inter se conciliationem. Quod autem te non latuerunt quæ a nonnullis male excogitata, fratres conturbarunt, ac de his quoque sollicitudinem suscepisti, hæt etiam mihi probata sunt. Illud vero non jam tua judicavi esse prudentia dignum, quod nobis harum · rerum emendationem commiseris, hominibus neque gratia Dei ductis, ut qui in peccatis vivamus, nec ulla dicendi facultate præditis, eo quod a vanis quidem libenter recesserimus, veritatis autem dogmatum nondum asseculi idoneum usum simus. Jam igitur respondimus dilectis fratribus nostris in Eleone degentibus, Palladio nostro et Innocentio Italo, ad ea quæ nobis ab ipsis fuerunt scripta, nos scilicet nihil posse Nicænæ fidei adjicere, ne bre vissimum quidem, excepta Spiritus sancti glorificatione, propterea quod majores nostri cursim hujus partis meminerint, nondum tunc de Spiritu mota quæstione. Quæ autem adtexuntur huic fidei dogmata, de Domini Incarnatione, ea ut aliora nostra intelligentia, neque examinavimus, neque recepimus scientes, ubi simplicitatem fidei semel sustulerimus, nullum jam sermonum finem nos esse inventuros, contradictione nos semper ulterius abripiente; ac simpliciorum animas conturbaturos, novis rebus introducendis. 2. Εθαύμασα δέ σου κἀκεῖνο, ὅτι καὶ τὴν ἐν τῷ Ἐλαιῶνι τῶν ἀδελφῶν διάστασιν λυπηρῶς ἐδέξω, καὶ βούλει τινὰ αὐτοῖς γενέσθαι πρὸς ἀλλήλους συμβιβασμόν. Καὶ ὅτι σε οὐδὲ τὰ παρευρεθέντα ὑπὸ τινῶν, καὶ ταραχὰς ἐμποιήσαντα τῇ ἀδελφό τητι, παρέλαθεν ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπὶ τούτοις μέσ ριμναν ἀνεδέξω, καὶ ταῦτα ἀπεδεξάμην. Ἐκεῖνο δὲ οὐκέτι τῆς σῆς ἐνόμισα εἶναι συνέσεως ἄξιον, τὸ ἡμῖν τὴν περὶ τῶν τηλικούτων διόρθωσιν ἐπιτρέ πειν, ἀνθρώποις οὔτε χάριτι Θεοῦ ἀγομένοις, διὰ τὸ ἁμαρτίαις συζῇν, οὔτε τινὰ κεκτημένοις περὶ τοὺς λόγους δύναμιν, διὰ τὸ τῶν μὲν ματαίων ἀγαπητῶς ἀποστῆναι, τῶν δὲ τῆς ἀληθείας δογμάτων μήπω την προσήκουσαν ἕξιν ἀναλαβεῖν. Επεστείλαμεν οὖν ἤδη τοῖς ἀγαπητοῖς ἀδελφοῖς ἡμῶν, τοῖς κατὰ τὸν Ἐλαιῶνα, Παλλαδίῳ τῷ ἡμετέρῳ καὶ Ἰννοκεντίῳ τῷ Ἰταλῷ, πρὸς τὰ παρ' αὐτῶν ἡμῖν ἐπεσταλμένα· ὅτι οὐδὲν δυνάμεθα τῇ κατὰ Νίκαιαν πίστει προστιθέναι ἡμεῖς, οὐδὲ τὸ βραχύτατον, πλὴν τῆς εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον δοξολογίας, διὰ τὸ ἐν παραδρομή τους πατέρας ἡμῶν τούτου τοῦ μέρους ἐπιμνησθῆναι· οὔπω τοῦ κατ' αὐτὸ ζητήματος τότε κεκινημένου. Τὰ δὲ προσυφαινόμενα τῇ πίστει ἐκείνῃ δόγματα περὶ τῆς τοῦ Κυρίου ἐνανθρωπήσεως, ὡς βαθύτερα τῆς ἡμετέρας καταλήψεως, οὔτε ἐβασανίσαμεν, οὔτε παρεδεξάμεθα εἰδότες, ὅτι, ἐπειδὰν τὴν ἁπλότητα τῆς πίστεως ἅπαξ παρακινήσωμεν, οὔτε τι πέρας τῶν λόγων εὑρήσομεν, ἀεὶ τῆς ἀντιλογίας εἰς τὸ πλεῖον ἡμᾶς ρων παραταράξομεν τῇ παρεισαγωγῇ τῶν ξενιζόντων. 3. Τὴν δὲ κατὰ Ἀντιόχειαν Ἐκκλησίαν, λέγω δὴ τὴν τῷ αὐτῷ φρονήματι συμβαίνουσαν, δῴη ποτὲ ὁ Κύριος ἰδεῖν αὐτὴν ἡνωμένην. Κινδυνεύει γὰρ αὕτη μάλιστα δεδέχθαι τὰς ἐπιβουλὰς τοῦ ἐχθροῦ, μνησικακοῦντος αὐτῇ διὰ τὸ πρῶτον τοῖς ἐκεῖ τὴν Παρέλαβεν. Editi præmittunt ού. Sed hac negatio melius abest a codicibus Med., Reg. primo, Coisl. secundo, Paris. et Bigol. Αγαπητῶς. Ita mss. novem. Editi αγαπητι χῶς. Ιννοκεντίῳ. Coisl. uterque, Harl., Med. et Reg. secundus Ινοκεντίῳ. Τὰ δὲ προσυφαινόμενα. Quod ait Basilius, se attexta Nicænæ fidei dogmata de Incarnatione nec examinasse, nec recepisse, id de ipso dogmate accipi non debet, sed de modo dogmatis ita expri mendi, ut hæretici eludere non possint. Nam ipsum quidem dogma certissime tenebat Basilius, neque ad eam rem opus habebat examine. Sed cum nonnulli formulæ Nicænæ aliquid de Incarnatione adderent ad comprimendos Apollinaristas; id Basilius, nec examinaverat, nec receperat, tum quia altius intelligentia sua esse ducebat; tum quia metuebat ne finem non haberent ejusmodi quæstiones, ac προαγούσης, καὶ τὰς ψυχὰς τῶν ἀκεραιοτέ 3. Quod autem attinet ad Ecclesiam Antiochenam, illam dico, quæ in eadem doctrina consentit, largiatur aliquando Dominus ut 394 eam videamus conjunctam. Periculum enim cst, ne ipsa maxime pateat insidiis inimici, qui ei succenset, quia simpliciorum animi novis rebus in symbolum inductis laederentur. Minime autem mirum, si, quam vis Basilium nemo intelligendi et explicandi dogmatis dono superaret, suarum tamen virium ac suæ facultatis esse non putabat, attexta fidei Nicænæ de Incarnatione dogmata examinare. Longe enim difficillimun sciebat esse formulam fidei ita constituere, ut, quod omnino necessarium esse ad legitimam formulam docet lib. 1 in Eunom., p. 213, nihil ei desit, et hæreticorum usu teri non possit. Nec eum latebat ipsos etiam Nicænos Patres formulæ, quam primo condiderant, aliquid addere coactos fuisse, postquam illam ab hæreticorum auribus nor abborrere animadverterunt. Οὔτε τι. Sic omnes inss. Editi οὐκέτι. Παραταράξομεν. Ita Harl., Reg. primus, Paris. et Bigot. Legitur ταράξομεν in tribus aliis, nenape Coisl. utroque et Regio secundo. Editi παρα τάξομεν.

illie primum Christianorum viguit appellatio. Ac τῶν Χριστιανῶν προσηγορίαν ἐμπολιτεύσασθαι. Καὶ scissa quidem est hæresis contra rectam doctrinam, scissa etiam et ipsa contra se recta fides. Nos autem, quia qui prior veritatem libere defendit, et bonum illud certamen Constantio imperante certavit, Meletius est reverendissimus episcopus; et quia eum habuit Ecclesia mea communicatorem, magnopere eum diligens ob fortem illam ac invictam dimicationem, idcirco habemus illum hactenus, Deo largiente, communicatorem, et certe, si Deus voluerit, habebimus. Nam et beatissimus papa Athanasius, cum Alexandriam venisset, omnino optabat, ut sibi cum ipso communio conciliaretur; sed malitia consiliariorum in aliud tempus dilata eorum conjunctio: quod utinam non evenisset! Nullius autem ex his, qui postea introierunt, communionem unquam admisimus: non quod eos judicemus indignos, sed quod nihil habeamus, unde hunc condemneinus. Atqui multa quidem audivimus a fratribus, sed fidem non adhibuimus, eo quod coram accusatoribus non starent accusati, sicut scriptum est: Lex nostra non judicat hominem, nisi prius eum audierit et noverit quid faciat *. Quare nondum possumus, frater colendissime, lilteras ad illos dare, neque ad hoc cogi debemus. Illud autem pacifico tuo animo dignum fuerit, non, unum quidem conjungere, aliud vero disjungere, sed ad eam conjunctionem, quæ prior exstitit, ea quæ sunt separata reducere. Quapropter primum quidem precare, deinde etiam, quantum in te situm erit, exhortare, ut projecta ex animis ambitione, tum ad robur Ecclesiæ restituendum, tum ad comprimendum inimicorum furorem inter se reconcilientur. Valde autem meum illud etiam aniinum recreavit, quod diligentia tua cæteris præclare et accurate tractatis adjecit, tres necesse esse hypostases confiteri. Quapropter hoc etiam a le fratres Antiocheni edoceantur: profecto autem jam edocti sunt. Nam sine dubio eorum amplexus non esses communionem, nisi maxime tibi de hoc capite cautum esset. τέτμηται μὲν ἡ αἵρεσις πρὸς τὴν ὀρθοδοξίαν· τέτμηται δὲ καὶ αὐτὴ πρὸς ἑαυτὴν ἡ ὀρθότης. Ἡμεῖς δὲ, ἐπειδὴ καὶ ὁ πρῶτος παρρησιασάμενος ὑπὲρ τῆς ἀληθείας, καὶ τὸν καλὸν ἐκεῖνον διαθλήσας ἀγῶνα ἐπὶ τῶν καιρῶν Κωνσταντίου, ὁ αἰδεσιμώτατος Με λέτιος ἐστιν ὁ ἐπίσκοπος, καὶ ἔσχεν αὐτὸν ἡ ἐμὴ Ἐκκλησία κοινωνικόν, υπεραγαπήσασα αὐτὸν διὰ τὴν καρτερὰν ἐκείνην καὶ ἀνένδοτον ἔνστασιν· ἔχο μεν αὐτὸν κοινωνικόν μέχρι τοῦ νῦν τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι, καὶ ἕξομέν γε, ἐὰν ὁ Θεὸς θέλῃ. Ἐπεὶ καὶ ὁ μακαριώτατος πάπας ᾿Αθανάσιος, ἐπιστὰς ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας, πάνυ εβούλετο αὐτῷ τὴν πρὸς αὐτὸν κοινωνίαν καταπραχθῆναι· ἀλλὰ κακία συμ βούλων εἰς ἕτερον καιρὸν ὑπερετέθη αὐτῶν ἡ συν άφεια· ὡς οὐκ ὤφειλε! Τῶν δὲ τελευταῖον ἐπεισελ θόντων οὐδενὸς οὐδέπω τὴν κοινωνίαν προσηκάμε θα· οὐκ ἐκείνους κρίνοντες ἀναξίους, ἀλλὰ μηδὲν ἔχοντες τούτου καταγινώσκειν. Καίτοι πολλὰ μὲν Ακούσαμεν περὶ τῶν ἀδελφῶν, ἀλλ᾽ οὐ προσηκάμεθα, διὰ τὸ μὴ ἀντικαταστῆναι τοῖς κατηγόροις τοὺς ἐγκαλουμένους κατὰ τὸ γεγραμμένον, ὅτι Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον, ἐὰν μὴ πρῶτον αὐτοῦ ἀκούσῃ, καὶ γνῷ τί ποιεῖ. Ὥστε οὔπω δυνάμεθα αὐτοῖς ἐπιστέλλειν, τιμιώτατε ἀδελ φέ, οὔτε ἀναγκάζεσθαι εἰς τοῦτο ὀφείλομεν. Πρέπον δ' ἂν εἴη τῇ εἰρηνικῇ σου προθέσει μὴ τὸ μὲν συν άπτειν, τὸ δὲ διασπᾷν, ἀλλὰ τῇ προϋπαρχούσῃ ἑνώ σει τὰ κεχωρισμένα προσάγειν. "Ωστε πρῶτον μὲν εἶξαι, ἔπειτα και, ὅση δύναμις, παρακάλεσον, βίψαντας αὐτοὺς ἐκ τῶν ψυχῶν τὸ φιλότιμον, καὶ ὑπὲρ τοῦ ἀποδοῦναι τὴν ἰσχὺν τῇ Ἐκκλησίᾳ, καὶ καθελεῖν τὸ φρύαγμα τῶν ἐχθρῶν, συμβῆναι αὐτοὺς πρὸς ἀλλήλους. Ἱκανῶς δέ μου κἀκεῖνο τὴν ψυχήν παρεκάλεσε, τὸ προστεθὲν παρὰ τῆς σῆς ἀκριβείας τοῖς λοιποῖς καλῶς καὶ ἀκριβῶς θεολογηθεῖσι· τὸ τρεῖς ἀναγκαῖον εἶναι τὰς ὑποστάσεις ὁμολογεῖν. Ὥστε τοῦτο καὶ οἱ κατὰ Ἀντιόχειαν ἀδελφοὶ διδασκέσθωσαν παρὰ σοῦ· πάντως δέ που καὶ ἐδιδά χθησαν. Οὐ γὰρ ἂν εἴλου δηλονότι τὴν πρὸς αὐτ τοὺς κοινωνίαν, μὴ τοῦτο αὐτῶν μάλιστα τὸ μέρος ἀσφαλισάμενος. 4. Gens autem Magusæorum (id quod alteris mihi litteris indicare gravatus non es) frequens est apud nos, per omnes fere agros sparsa, colaniis huc jampridem Babylone adductis. Hi utuntur moribus peculiaribus: nulla ipsis cum reliquis hominibus societas, nec fieri ullo modo potest, ut cum illis sermo habeatur, siquidem • Joan. vi, 51, ῎Εχομεν. Ita tres mss. vetustissimi. Editi καὶ ἔχομεν. Κρίνει. Sic plerique mss. Editi κρινε:. Paulo ante, quamvis in omnibus codicibus legatur περὶ τῶν ἀδελφῶν, mulla audivimus de fratribus, legen dumn tamen videtur παρὰ τῶν ἀδελφῶν. Hic enim fratrum nomine probabilius est eos designari, qui a S. Meletii partibus stabant, quam qui a Paulini. 4. Τὸ δὲ τῶν Μαγουσαίων ἔθνος (ὅπερ διὰ τῆς ἑτέρας ἐπιστολῆς σημῆναι ἡμῖν κατηξίωσας) πολύ έστι παρ' ἡμῖν κατὰ πᾶσαν σχεδὸν τὴν χώραν διεσπαρμένον, ἀποίκων τὸ παλαιὸν ἐκ τῆς Βαβυλωνίας ἡμῖν ἐπεισαχθέντων. Οι ἔθεσιν ἰδιάζουσι κέχρηνται, ἄμικτοι ὄντες πρὸς τοὺς ἄλλους ἀνθρώ πους· λόγῳ δὲ πρὸς αὐτοὺς κεχρῆσθαι, καθό Αν είλου. Codex Medicus είλω. Σημῆναι. Ita tres vetustissimi codices. Editi σημᾶναι. Το παλαιόν. Ita mss. quinque. Editi τὸ πάλαι. Καθό. Med. et Coisl. primus, καθ' όσον. Harl. καθ' ὅν.

Π EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLX. εἰσιν ἐξωγρημένοι ὑπὸ τοῦ διαβόλου εἰς τὸ ἐκείνου diaboli facti sunt præda, ut illius inserviant voθέλημα, παντελῶς ἐστιν ἀδύνατον. Οὔτε γὰρ βιβλία ἔστι παρ' αὐτοῖς, οὔτε διδάσκαλοι δογμάτων, ἀλλὰ ἔθει ἀλόγῳ συντρέφονται, παῖς παρὰ πατρὸς διαδε · χόμενοι τὴν ἀσέβειαν. Ἐκτὸς δὲ τούτων, ἃ ὑπὸ πάντων ὁρᾶται, τὴν ζωοθυσίαν παραιτοῦνται ὡς μίασμα, δι' ἀλλοτρίων χειρῶν τὰ πρὸς τὴν χρείαν ζώα κατασφάττοντες γάμοις ἐπιμαίνονται πα ρανόμοις· καὶ τὸ πῦρ ἡγοῦνται θεόν· καὶ εἴ τι τοιοῦτο. Τὰς δὲ ἐκ τοῦ ᾿Αβραάμ γενεαλογίας ού δεὶς ἡμῖν μέχρι τοῦ παρόντος τῶν μάγων ἐμυθολόγησεν· ἀλλὰ Ζαρνοῦάν τινα ἑαυτοῖς ἀρχηγὸν τοῦ γένους ἐπιφημίζουσι. Διόπερ οὐδὲν ἔχω πλέον ἐπιστέλλειν ὑπὲρ αὐτῶν τῇ τιμιότητί σου. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΝΘ'. luntati. Nam nec libri apud illos, nec dogmatum magistri, sed moribus insulsis instituuntur, filius a patre impictatem excipientes. Jam vero præter hæc quæ conspiciuntur ab omnibus, animalium cædem aversantur ut inquinamentum, alienis manibus animalia ad suos usus necessaria 395 mactantes nuptiis insaniunt illegitimis, ac ignem deum esse arbitrantur; et si quod aliud institutum ejusmodi. Cæterum magorum ab Abrahamo genealogias nemo hactenus nobis narravit: sed Zarnuam quendam generis sui auctorem esse ferunt. Quapropter nihil amplius habeo, quod de his dignitati tuæ scribam. EPISTOLA CCLIX *. Dolet Basilius quod pacem conciliare non potuerit, sed tamen nemini succenset. Non petit ul se crebro invisant Palladius ei Innocentius, sed ut pro se precentur. Παλλαδίῳ καὶ Ἰννοκεντίῳ μονάζουσιν Ἐγὼ πόσον μὲν ὑμᾶς ἀγαπῶ, εἰκάζειν ὀφείλετε ἐξ ὧν ἡμᾶς αὐτοὶ ἀγαπᾶτε. Καὶ εἰρήνης μὲν ἐπεθύμησα ἀεὶ γενέσθαι βραβευτής, ἀποτυγχάνων δὲ λυποῦμαι μέν. Πῶς γὰρ οὔ; Οὐ μὴν ἐχθραίνειν δύναμαί τισι τούτου γε ἕνεκεν, εἰδὼς, ὅτι πάλαι ἀφ' ἡμῶν ἤρθη τὸ τῆς εἰρήνης καλόν. Εἰ δὲ παρ' ἄλλοις ἡ αἰτία τῆς διαστάσεως, παράσχοι Κύριος παύσασθαι τοὺς τὰς διχοστασίας ποιοῦντας. Οὐ μένο τοι οὐδὲ ἐπιζητῶ συνεχῇ ὑμῶν τὴν ἐπιδημίαν· ὥστε τούτου ένεκεν μηδὲ ἀπολογεῖσθαι μοι. Οίδα γάρ, ὅτι ἄνδρες τὸν πεπονημένον προελόμενοι βίον, καὶ ἀεὶ διὰ τῶν χειρῶν ἑαυτοῖς τὰ ἀναγκαῖα συμπορι ζέμενοι, πολὺν ἀποδημεῖν χρόνον τῶν ἰδίων οὐ δύο νανται. Αλλ' ὅπουπερ ἂν ἦτε, μέμνησθε ἡμῶν· καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ ἡμῶν ἵνα αὐτοὶ γοῦν πρὸς ἑαυτοὺς εἰρήνην ἔχωμεν καὶ πρὸς τὸν Θεὸν, μηδε μιᾶς τοῖς λογισμοῖς ἡμῶν ταραχῆς ἐνοικούσης. Palladio et Innocentio monachis. Quantum ego vos diligam, conjicere debetis ex vestro in me amore. Et pacis quidem semper optavi conciliator esse, sed, re infecta, mæreo. Quomodo enim non mærerem? Sed tamen ea causa succensere nemini possum; quippe cum sciam pacis bonum jam olim a nobis esse sublatum. Quod si in aliis causa residet dissensionis, faxit Dominus ut dissidiorum auctores conquiescant. Non sane a vobis peto, ut me crebro conveniatis. Quare non est cur ea de re causam apud me dicatis. Novi enim homines, pauperem amplexos vitam, ac semper suis manibus sibi necessaria comparantes, longo peregrinari tempore a suis ædibus non posse. Sed ubicunque locorum fueritis, nostri mementote: ac pro nobis precamini, ut nos saltem nobiscum ipsi pacem habeamus et cum Deo, nulla cogitationibus nostris perturbatione insidente. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕ. EPISTOLA CCLX **. Rogatu Optimi pluribus explicat Basilius illud Scripturæ: Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet; tum etiam Lamechi ad uxores verba, et Simeonis ad Mariam. Ὀπτίμῳ ἐπισκόπῳ. 1. Καὶ ἄλλως μὲν ἡδέως ὁρῶν τοὺς ἀγαθούς Κατασφάττοντες. Codices nonnulli κατασφάζοντες. Basilii narrationem contirmant Bardesanes apud Eusebium, Prap. evangel., lib. vi, p. 275, et ipse Epiphanius in Expositione cathol. fid. Primus testatur legem esse apud Persas ut filias et matres in matrimonium ducant; neque id in Perside solum fieri, sed etiam quotquot e Perside migrarunt, quos Magusæos vocant, iisdem in flagitiis manere, et filiis quasi patriam hæreditatem hos móres tradere. Addit multos hactenus Magusæos reperiri in Media, Ægypto, Phrygia, et Galatia. Vide p. 259. Epiphanius ait Magusæos apud Persas siinulacra delestari, sed ea tamen adorare, siquidem adorant ignem, solem et lunam. 1 Εχω. Coisl. primus εἶχον. Ibidem editi τῇ τιμιότητί σου ὑπὲρ αὐτῶν. Tres codices vetustis simi, ut in textu, nisi quod Harlæanus habet περι αὐτῶν. Μονάζουσιν. Sic legitur in sex nostris codiΟ Optimo episcopo. 1. Cum et alias libenter videam optimos pueros, cibus. Editi μοναχοίς. Tres codices, nempe Harl., Coisl. primus et Clarom. habent πρεσβυτέροις καὶ μονάζουσιν. Οὐ μήν. Ita tres vetustissimi codices. Plures alii οὐ μὴν δέ. Editi οὐ μὲν δέ. Μηδὲ ἀπολογεῖσθαι. Ita tres vetustissimi codices. Editi μὴ ἀπολογεῖσθε. Ὑπὲρ ἡμῶν. Hæc desunt in Vaticano, Coisl. secundo et Reg. secundo. Καὶ ἄλλως. Post hæc verba addidimus voculani ex codicibus Harl. et Med. et uno ex Regiis. Ibidem Harlæanus codex prima manu ὁρῶ, et postea ἐπειδὴ δὲ καὶ μετὰ γραμμάτων. Et alias quidem libenter video, etc., at ubi cum litteris etiam tuis. Editi ἐπειδὴ δὲ καὶ μετὰ γραμμάτων. Deest prima vocula in quinque veteribus libris, altera in tribus. Alias CLXXXIV. Scripta anno 377 Alias CCCX VII. Scripta anno 377.

tum quia illorum mores ultra ætatem egregie con- παῖδας διά τε τὸ ὑπὲρ τὴν ἡλικίαν τῶν ἠθῶν εὐστα positi, tum propter eorum cum tua pietate necessitudinem, ex qua etiam magni aliquid ab eis exspectare licet; postquam cum litteris tuis vidi eos ad me venientes, duplicavi in illos amorem. Ubi autem legi epistolam, ac in ea perspexi cum providam animi tui de Ecclesiis sollicitudinem, tum legendæ Scripturæ divinæ studium; gratias egi Domino, ac bona precatus sum his qui tales nobis afferebant litteras, imprimis vero ipsi illi, qui nobis scripsit. 2. Quæsivisti, celeberrimum illud dictum et apud omnes susdeque versatum, quam solutionem 396 habeat: nempe illud: Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas solvet. Hac autem interrogatione, primum quidem teipsum demon strasti id quod Paulus præcepit Timotheo 7 accurate servare (liquet enim te attentum esse lectioni); deinde vero et nos, qui senes sumus, et jam emarcuimus et tempore et imbecillitate corporis, et multitudine afflictionum, quæ plurimæ in nos concitatæ vitam nostram prægravarunt, tamen exsuscitasti, ac fervens spiritu nos frigescentes, tanquam latentia in lustris animalia, ad mediocrem vigilantiam et vitalem operationem revocas. Atque illud quidem dictum et simpliciter sic intelligi potest, et variam accipere explanationem. Simplicior autem et quæ cuilibet possit sua sponte occurrere sententia, hæc est: oportere Cain septemplicem dare poenam peccatorum. Non enim est justi judicis, pares paribus statuere mercedes: sed necesse est ut mali inceptor cumulatius persolvat debita, si modo et ipse melior ex suppliciis futurus sit, et alios meliores facturus exemplo. Quoniam igitur statutum est, ut septemplicem Cain adimpleat peccatorum poenam, dissolvet, inquit, id quod divino judicio de eo decretum est, qui eum occidet. Hæc est sententia sua sponte ex prima lectione nobis occurrens. 3. Sed quia solet profunda scrutari hominum laboris amantium animus, quærit quomodo justitia in septemplici adiunpleatur, et quid sint τὰ ἐκδικούμενα, utrum peccata septem, an unum peccatum, et septem pro uno supplicia? Semper quidem Scriptura remissionem peccatorum numero septem nario definit. Quoties, inquit, peccabit in me frater, et remittam illi (Petrus est qui hæc Domino dicit )? • Gen. IV, 15. 1 Tim. 1, 15. Περὶ τὰς Ἐκκλησίας. Sic mss. octo. Editi περὶ τῆς. Τιμοθέου. Post hanc vocem addunt editi ποιῶν, quod melius multo deesse visum est in duobus Regiis, Bigot. altero, Coisl. secundo et uno Colbertino. Ἐβάρησαν. Coisl. primus ἐβάρυναν. Επανάγεις. Ita tres vetustissimi codices. Editi επανήγαγες. θὲς καὶ διὰ τὸ πρὸς τὴν σὴν εὐλάβειαν οἰκεῖον, ἀφ' οὗ τι καὶ μέγα προσδοκᾶν ἔστιν ἐπ' αὐτοῖς· ἐπειδὴ καὶ μετὰ γραμμάτων σῶν εἶδον αὐτοὺς προσιόντας μοι, διπλασίασα τὸ ἐπ' αὐτοῖς φίλτρον. Ὅτε δὲ ἀνέγνων τὴν ἐπιστολὴν, καὶ εἶδον ἐν αὐτῇ ὁμοῦ μὲν τὸ περὶ τὰς Ἐκκλησίας προνοητικὸν τῆς σῆς διαθέσεως, ὁμοῦ δὲ τὸ περὶ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν θείων Γραφῶν ἐπιμελὲς, ηὐχαρίστησα τῷ Κυρίῳ, καὶ ἐπηυξάμην τὰ ἀγαθὰ τοῖς τὰ τοιαῦτα ἡμῖν διακομίζουσι γράμματα, καὶ πρό γε αὐτῶν αὐτῷ τῷ γράψαντι ἡμῖν. 2. Ἐπεζήτησας τὸ πολυθρύλλητον ἐκεῖνο, καὶ παρὰ πᾶσιν ἄνω καὶ κάτω περιφερόμενον ῥητὸν, τίνα τὴν λύσιν ἔχει· τὸ, Πᾶς ὁ ἀποκτείνας Κάτω ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύσει. Διὰ τούτου δὲ τέως μὲν αὐτὸς σεαυτὸν συνέστησας, τὸ τοῦ Τιμοθέου 8 παρέδωκεν αὐτῷ Παῦλος, ἀκριβῶς φυλάττοντα (δῆλος γὰρ εἴ προσέχων τῇ ἀναγνώσει)· ἔπειτα καὶ ἡμᾶς τοὺς γέροντας, καὶ νεναρκηκότας ἤδη καὶ τῷ χρόνῳ καὶ τῇ ἀσθενείᾳ τοῦ σώματος, καὶ τῷ πλήθει τῶν θλίψεων, αἳ πολλαὶ νῦν περὶ ἡμᾶς κινηθεῖσαι ἐβάρησαν ἡμῶν τὴν ζωὴν, ὅμως διανέστησας, καὶ ζέων τῷ πνεύματι κατεψυγμένους ἡμᾶς, ὡς τὰ φωλεύοντα τῶν ζώων, εἰς ἐγρήγορσιν μετρίαν καὶ ζωτικὴν ἐνέργειαν επανάγεις Ἔστι δ' οὖν τὸ ῥητὸν καὶ ἁπλῶς οὕτω νοηθῆναι δυνάμενον, καὶ ποικίλον ἐπιδέξασθαι λόγον. Ἡ μὲν οὖν ἁπλων στέρα καὶ παντὶ δυναμένη ἐκ τοῦ προχείρου παραστῆναι διάνοια αὕτη ἐστίν· ὅτι δεῖ τὸν Κάϊν ἑπτα· πλασίονα ἀποδοῦναι τὴν τιμωρίαν ὑπὲρ ὧν ἥμαρτεν. Οὐ γάρ ἐστι δικαίου κριτοῦ ἴσας πρὸς ἴσα; ὁρίζειν τὰς ἀντιδόσεις· ἀλλ' ἀνάγκη, τὸν κατάρ ξαντα κακοῦ μετὰ προσθήκης ἀποτίσαι τὰ ὀφειλό μενα, εἰ μέλλοι αὐτός τε βελτίων ταῖς τιμωρία:; γενήσεσθαι, καὶ τοὺς λοιποὺς σωφρονεστέρους ποιή σειν τῷ ὑποδείγματι. Οὐκοῦν, ἐπειδὴ τέτακται ἑπτάκις ἀποπληρῶσαι τὴν δίκην τῶν ἡμαρτημένων τὸν Κάϊν, παραλύσει, φησί, τοῦτο τὸ ὑπὸ τῆς θείας κρίσεως ἐπ' αὐτῷ δεδογμένον, ὁ ἀποκτείνας αὐτόν. Οὗτός ἐστιν ὁ νοῦς ὁ ἐντεῦθεν ἀπὸ τῆς πρώτης αν γνώσεως ἡμῖν προσπίπτων. 5. Επειδὴ δὲ ἐρευνᾶν πέφυκε τὰ βάθη τῶν φιλο πονωτέρων ἡ διάνοια, ἐπιζητεῖ, τὸ δίκαιον πῶς ἐν τῷ ἑπτάκις ἀποπληροῦται, καὶ τί τὰ ἐκδικούμενα, πότερον τὰ ἁμαρτηθέντα ἑπτά ἐστιν, ἢ ἓν μὲν τὸ ἁμάρτημα, ἑπτὰ δὲ ἐπὶ τῷ ἑνὶ αἱ κολάσεις; ᾿Δεί μὲν οὖν ἡ Γραφὴ τὸν τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτημά των ἀριθμὸν ἐν τοῖς ἑπτὰ περιορίζει. Ποσάκις φησίν, ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου, καὶ Ἐπιδέξασθαι. Nonnulli codices ἐπιδείξασθαι. Quidam alii ὑποδείξασθαι. Αποδοῦναι. Ita Harl. et Coisl. primus. Med. ἀποδιδόναι. Editi δοῦναι. Αντιδόσεις. Ita Harl. et Coisl. primus cum Anglicano et uno ex Regiis. Ποιήσειν. Multi codices sed recentiores ποιεῖν. Ποσάκις. Editi addunt γάρ, quæ vocula

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLX. ἀφήσω αὐτῷ; (Ο Πέτρος ἐστὶ λέγων τῷ Κυρίῳ.) & Num usque septies? Deinde responsum Domini: Ἕως ἑπτάκις; Εἶτα ἀπόκρισις τοῦ Κυρίου· Οὐ λέγω σοι ἕως ἑπτάκις, ἀλλ᾽ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. Οὐ γὰρ ἐπ᾽ ἄλλον ἀριθμὸν μετέβη ὁ Κύριος, ἀλλὰ τὸν ἑπτὰ πολυπλασιάσας, ἐν αὐτῷ τὸν ὅρον ἔθετο τῆς ἀφέσεως. Καὶ δι᾿ ἑπτὰ μὲν ἐτῶν ὁ Ἑβραῖος ἀπελύετο τῆς δουλείας· ἑπτὰ δὲ ἑβδομάδες ἐτῶν τὸν ὀνομαστὸν Ιωβηλαῖον ἐποίουν ἐν τοῖς πάλαι, ἐν ᾧ ἐσαββάτιζε μὲν ἡ γῆ, χρεῶν δὲ ἦσαν ἀποκοπαί, δουλείας ἀπαλλαγή, καὶ οἰονεί νέος ἄνωθεν καθ ἔστατο βίος, ἐν τῷ ἑβδοματικῷ ἀριθμῷ τοῦ παλαιοῦ τρόπον τινὰ τὴν συντέλειαν δεχομένου. Ταῦτα δὲ τύποι τοῦ αἰῶνος τούτου, ὃς διὰ τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν ἀνακυκλούμενος ἡμᾶς παρατρέχει· ἐν ᾧ γίνονται αἱ τῶν μετριωτέρων ἁμαρτημάτων ἐκτίσεις, κατὰ τὴν φιλάνθρωπον ἐπιμέλειαν τοῦ ἀγαθοῦ Δεσπότου, ὡς μὴ τῷ ἀπεράντῳ αἰῶνι παραδοθῆναι ἡμᾶς εἰς κόλασιν. Τὸ μὲν οὖν ἑπτάκις διὰ τὴν πρὸς τὸν κόσ σμον τοῦτον συγγένειαν, ὡς τῶν φιλοκόσμων ἀν θρώπων ἀπ' αὐτῶν ὀφειλόντων μάλιστα ζημιούσθαι, ὧν ἕνεκεν είλοντο πονηρεύεσθαι Εκδικούμενα δὲ, εἴτε τὰ παρὰ τοῦ Κάϊν ἡμαρτημένα λέγοις, εὑρήσεις ἑπτά· εἴτε τὰ παρὰ τοῦ κριτοῦ ἐπ᾿ αὐτῷ ἐπαχθέντα καὶ οὕτως οὐκ ἀποτεύξῃ τῆς ἐν νοίας. Ἐν μὲν οὖν τοῖς παρὰ τοῦ Κάϊν τετολμημένοις πρῶτον ἁμάρτημα φθόνος ἐπὶ τῇ προτιμήσει τοῦ ᾿Αβελ· δεύτερον δόλος, μεθ' οὗ διελέχθη τῷ ἀδελφῷ, εἰπών· Διέλθωμεν εἰς τὸ πεδίον· τρίτον φόνος, προσθήκη τοῦ κακοῦ· τέταρτον, ὅτι καὶ ἀδελφοῦ φόνος, μείζων ἡ ἐπίτασις· πέμπτον, ὅτι καὶ πρῶτος φονεὺς ὁ Κάϊν, πονηρὸν ὑπόδειγμα τῷ βίῳ καταλιπών· ἔκτον ἀδίκημα, ὅτι γονεῦσι πέν θος ἐποίησεν ἕβδομον, ὅτι Θεῷ ἐψεύσατο· ἐρωτηθεὶς γὰρ, Ποῦ Αβελ ὁ ἀδελφός σου; εἶπεν, Οὐκ οἶδα. Ἑπτὰ οὖν τὰ ἐκδικούμενα παρελύετο ἐν τῷ ἀναιρεθῆναι τὸν Κάϊν. Ἐπειδὴ γὰρ εἶπεν ὁ Κύριος, ὅτι Επικατάρατος ἡ γῆ, ἡ ἔχανε δέξασθαι τὸ αἷμα τοῦ ἀδελφοῦ σου· καὶ, Στένων καὶ τρέμων ἔσῃ ἐπὶ τῆς γῆς· ὁ Κάϊν φησίν· Εἰ ἐκβάλλεις με σήμερον ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἀπὸ τοῦ προσο ώπου σου κρυβήσομαι, καὶ ἔσομαι στένων καὶ τρέμων ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ πᾶς ὁ εὑρίσκων με ἀποκτενεῖ με. Πρὸς δὲ τοῦτο ὁ Κύριός φησιν· Οὐχ οὕτω· πᾶς ὁ ἀποκτείνας Κάϊν ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύσει. Ἐπειδὴ γὰρ ἐνόμισεν εὐάλωτος εἶναι παντὶ ὁ Κάϊν, διὰ τὸ τὴν ἐπὶ τῆς γῆς ἀσφά λειαν μὴ ἔχειν (ἐπικατάρατος γὰρ ἡ γῆ ἀπ' αὐτοῦ), καὶ τῆς ἀπὸ Θεοῦ βοηθείας ἠρημῶσθαι, ὀργισθέντος • Matth. xvIII, 21, 22. • Deut. xv, 12. Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies 8. Non enim ad alium numerum transivit Dominus, sed septenarium multiplicans, in illo modum constituit remissionis. Post septem annos Hebræus liberabatur a servitute. Septem hebdomades annorum celeberrimum jubilæum olim efficiebant 1°, quo sabbatum terra servabat, debita rescindebantur, servi in libertatem asserebantur, ac veluti novum de integro constituebatur ævum, vetere per septenarium numerum quodam modo finem accipiente. Hæc autem figuræ eran hujus sæculi, quod per septem dies revolutum præterit; in quo mediocrium peccatorum pœnæ solvuntur, secundum benignam divini nostri Domini providentiam, ut ne infinito sæculo tradamur ad supplicium. Illud igitur, septies, propter hujus niundi amorem dictum est, eo quod mundi amatores ex his debeant maxime puniri, quorum causa improbi esse voluerunt. Quæ autem dicuntur ἐκδικούμενα, sive admissa a Cain 397 peccata intelligas, invenies septem: sive pœnas illi a judice constitutas, ne sic quidem a sententia aberrabis. In iis igitur quæ Cain perpetravit, primum peccatum, invidia ob praelatum Abelem: secundum, dolus, quo allocutus est fratrem, dicens, Transeamus in campum 11; tertium, cædes, mali accessio; quartum, etiam fratris cades, intentior iniquitas; quintum, quod primus homicida Cain, malum exemplum sæculo relinquens; sextum, quod parentibus luctumn incussit; septimum, quod Deo mentitus est; interrogatus enim: Ubi Abel frater tuus? dixit Nescio 1 Septem igitur ἐκδικούμενα dissolvebantur in Caini nece. Cum enim dixisset ei Dominus: Maledicta terra, quæ aperuit os suum accipere sanguinem fratris tui; et: Gemens et tremens eris super terram; dixit Cain: Si ejicis me hodie de terra, et a facie tua abscondar, et ero gemens et tremens super terram; et omnis qui invenerit me, occidet me. Ad hoc autem dixit Dominus: Non sic qui occiderit Cain, septem vindictas exsolvet ¹³. Quoniam enim credidit Cain se facile a quolibet captum iri, eo quod securitatem super terram non haberet (maledicta enim terra propter illum) et a Dei auxilio desertus esset, qui ei iratus erat ob cædem; ut neque e terra, neque e cœlo relicta illi ope: Erit, inquit, omnis qui invenerit me, occidet me. Arguens illius errorem Scriptura dicit, Non 11 Gen. IV, 8. ss ibid. 9. ss ibid. 10 Lev. xxv, deest in tribus vetustissimis codicibus: deest sequens verbum in pluribus recentioribus. Ibidem tres iidem codices αδελφός μου. Deerat vocula in aliis et in editis. Πονηρεύεσθαι. Editi τὸ πονηρεύεσθαι. Deest articulus in codicibus Harl, Coisl. utroque et duobus Regiis. Пapà rov. Ita Harl., Coisl. uterque et Reg. primus. Επαχθέντα. Sic tres vetustissimi codices. Editi ορισθέντα. Ἐποίησεν. lta Harl., Coisl. uterque et unus ex Regiis. Editi ενεποίησεν. Ibidem eorumdem codicum auctoritate emendavimus quod erat in editis Oɛdv ἐψεύσατο. Ἀπὸ τῆς γῆς. Ita tres vetustissimi codices cum pluribus aliis. Editi ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς. 'Επὶ τῆς γῆς. Sic Coisl. primus et Harl. Quatuor alii ἐκ τῆς γῆς. Editi ἀπὸ τῆς γῆς.

sic, id est, non occideris. Lucrum enim mors est αὐτῷ ἐπὶ τῷ φόνῳ, ὡς οὔτε ἀπὸ γῆς, οὔτε ἀπ᾽ οὔτ his qui puniuntur, solutionem afferens ex molestiis. Sed produceris in vita, ut pro neritis peccatorum rependantur tibi supplicia. Quoniam igitur illud ἐκδικούμενον duplici sensu intelligitur, nempe peccatum, cui vindicta infligitur, et modus supplicii, per quod vindicta; videamus an septem suppliciorum modi inflicti fuerint ei, qui male fecerat. ρανοῦ ἀντιλήψεως αὐτῷ λειπομένης· Έσται, φησί, πᾶς ὁ εὑρίσκων με, ἀποκτενεῖ με· ἐλέγχει αὐτοῦ τὸ σφάλμα ὁ λόγος λέγων, Οὐχ οὕτω, τουτ ἐστιν, οὐκ ἀναιρεθήσῃ. Κέρδος γὰρ τοῖς κολαζομένοις ὁ θάνατος, ἀπαλλαγὴν φέρων τῶν λυπηρῶν. ᾿Αλλὰ παραταθήσῃ τῷ βίῳ, ἵνα κατ' ἀξίαν τῶν ήμαρτημένων ἀντιμετρηθῇ σοι τὰ κολαστήρια. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ἐκδικούμενον διχῶς νοεῖται, τό τε ἁμαρ κολάσεως, δι οὗ ἡ ἐκδίκησις· ἴδωμεν εἰ ἑπτὰ τηθὲν, ἐφ᾽ ᾧ ἡ ἐκδίκησις, καὶ ὁ τρόπος τῆς τρόποι βασανιστηρίων ἐπηνέχθησαν τῷ πονηρευσαμένῳ. 4. Septem quidem peccata Caini superior enume ravit oratio. Nunc autem quærimus an septena sint, quæ ipsi ad supplicium inferuntur; ac sic disserimus. Interrogavit Dominus "; Ubi est Abel frater tuus? quod quidem non discere volens, sed pœnitentiæ illi occasionem præbens, benignus Dominus quæsivit, ut demonstrant ipsa verba. Postquam enim negavit ille, cito arguit, dicens: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me. Quare illud, Ubi est Abel frater tuus? occasionem ei dabat persentiendi peccati, non Deo cognitionem afferebat. Nam si caruisset inspectione Dei, prætextum habuisset, ut derelictus, nec ullo instructus præsidio ad poenitentiam. Nunc autem apparuit ei medicus, ut ad eum ægrotus confugiat. Ille autem non modo 398 abscondit ulcus, sed aliud insuper elicit, cauli mendacium adjungens, Nescio. Num custos fratris mei sum ego? Inde jam enumera supplicia. Maledicta terra propter te. Unum suppliciumn. Operaberis terram. Aliud supplicium. Necessitas enim arcana quædam imposita illi erat, ad opus agriculturæ urgens, ita ut ne volenti quidem liceret requiescere, sed semper cruciaretur cum inimica sua terra, quam maledictam ipse sibi fecerat, polluens eam fraterno sanguine. Operaberis ergo terram. Grave supplicium, cum iis, qui odio babent, degere, comitem habere hostem, implacabilem inimicum. Operaberis terram; hoc est, intentus ad opera agriculturæ, nullum tempus remittes, nec nocte nec die solutus a laboribus, sed domino quodam acerbo molestiorem habens arcanam necessitatem, ad opera te incitantem. Et non adjiciet dare virtutem suam. Atque etiamsi illud non intermissum opus aliquem habuisset fructum; ipse labor non mediocris fuisset cru14 Gen. IV, 9 sqq. 'Ελέγχει. Editi ελέγχει δέ, sed hac vocula deest in septem codicibus mss. Επηνέχθησαν. Harl. et Coisl. primus ἐπήχθησαν. Οὕτως. lta tres vetustissimi codices. Editi οὕτω. Mox iidem codices ἀδελφός σου ἐστιν; οὐχὶ μαθεῖν. Tolus hic locus non satis astrictus est: id quod Basilio nonnunquam accidit; nam ut verborum constructio perspiciatur, cogitatione interponenda est quædam parenthesis ab his verbis fiv out μαθεῖν, usque ad illa Ὁ δὲ οὐ μόνον, vel etiam illa Εντεῦθεν λοιπὸν ἀριθμεῖ. Sed hæc in interpretando perspicuitatis causa negleximus. 4. Τὰ μὲν οὖν ἑπτὰ ἁμαρτήματα τοῦ Κάϊν ἐν τοῖς κατόπιν ὁ λόγος ἀπηριθμήσατο. Νῦν δὲ ζητοῦμεν εἰ ἑπτά ἐστι τὰ εἰς κόλασιν αὐτῷ ἐπαγόμενα, καί φαμεν οὕτως Μετὰ τὴν πεῦσιν τοῦ Κυρίου, Που Αβελ ὁ ἀδελφός σου; ἣν οὐχὶ μαθεῖν βουλόμενος, ἀλλὰ μετανοίας αὐτῷ ἀφορμὴν παρεχόμενος, ὁ φιλάνθρωπος Δεσπότης προσήγαγεν, ὡς δηλοῖ αὐτὰ τὰ βήματα. Αρνησαμένου γὰρ αὐτοῦ, ταχὺν ποιεῖται τὸν ἔλεγχον, εἰπών· Φωνὴ αἵματος τοῦ ἀδελφοῦ σου βυᾷ πρὸς μέ. Ὥστε το, Ποῦ ᾿Αβελ ὁ ἀδελφός σου; ἐκείνῳ ἀφορμὴν ἐδίδου τῆς συναισθήσεως τοῦ ἡμαρ τημένου, οὐ τῷ Θεῷ ἐγίνετο διδασκαλίας πρόξενον. Εἰ γὰρ μὴ ἔτυχεν ἐπισκοπῆς Θεοῦ, εἶχεν ἂν πρόφε σιν ὡς ἐγκαταλελειμμένος, καὶ οὐδεμίαν λαβὼν ἀφορ μὴν εἰς μετάνοιαν. Νῦν δὲ ἐπεφάνη αὐτῷ ὁ ἰατρὸς, ἵνα προσφύγῃ αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν. Ὁ δὲ οὐ μόνον οὐ (37') κρύπτει τὸ ἕλκος, ἀλλὰ καὶ ἕτερον προσεξεργά ζεται, τῷ φόνῳ τὸ ψεῦδος ἐπισυνάπτων, Οὐκ οἶδα. Μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μου εἰμὶ ἐγώ; Εντεῦθεν λοι πὸν ἀρίθμει τὰς τιμωρίας. Ἐπικατάρατος ἡ γῆ ἀπὸ σοῦ. Μία κόλασις. Εργᾷ τὴν γῆν. Δευτέρα αύτη. Ανάγκη γάρ τις ἄῤῥητος αὐτῷ συνέζευχτο, πρὸς τὸ ἔργον τῆς γῆς αὐτὸν κατεπείγουσα· ὥστε μηδέ βουλομένῳ αὐτῷ ἐξεῖναι ἀναπαύεσθαι, ἀλλ' ἀεὶ αὐτὸν προσταλαιπωρεῖσθαι τῇ ἐχθρᾷ αὐτοῦ γῇ, ἐν ἐπικατάρατον αὐτὸς ἑαυτῷ ἐποίησε, μιάνας αὐτ τὴν ἀδελφικῷ αἵματι. Εργᾷ οὖν τὴν γῆν. Δεινή τιμωρία, ἡ μετὰ τῶν μισούντων διαγωγή, σύνοικον ἔχειν πολέμιον, άπαυστον ἐχθρόν Εργὰ τὴν γῆν· τουτέστι, κατατεινόμενος τοῖς ἔργοις τοῖς γεν πονικοῖς, οὐδένα χρόνον ἀνήσεις, οὔτε νυκτὸς οὔτε ἡμέρας ἐκλυόμενος ἐκ τῶν πόνων, ἀλλὰ δεσπότου τινὸς πικροῦ χαλεπωτέραν ἔχων τὴν ἄῤῥητον ἀνάγ κην, ἐπὶ τὰ ἔργα σε διεγείρουσαν. Καὶ οὐ προσθήσει δοῦναι τὴν ἰσχὺν αὐτῆς. Καίτοι εἰ καὶ τὸ τῆς ἐργα Αὐτῷ. Multis in codicibus recentioribus deest. Habent iidem codices οὐ μόνον κρύπτει et sic legit interpres. Αριθμεῖ. Ita tres vetustissimi codices. Editi ἀπαριθμεί. Μox idem et multi alii έργα. Editi ἐργάσῃ. Eadem infra occurrit varietas in hac voce inter editos et mss. codices. Αὐτὸς ἑαυτῷ. Deest prima vox in multis recentioribus codicibus. Paulo post iidem non ha bent αὐτὴν post μιάνας. Εχθρόν. Pro hac voce legitur τὸ μίσος in tribus vetustissimis codicibus.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLX. opus non intermissum, et infructuosæ circa terram ærumnæ (non enim dabat virtutem suam); tertium est hoc supplicium, inutilitas laborum. Gemens et tremens eris super terram. Duo alia tribus adjecit: gemitum continuum, et tremorem corporis, virium firmitate membris destitutis. Nam quia male usus fuerat viribus corporis, subtractum illi robur, ita ut titubaret et quateretur, nec panem facile posset ori admovere, aut potum sumere, cum improba manus post nefarium scelus ne propriis quidem et necessariis corporis usibus jam ministrare sineretur. Aliud est supplicium, quod ipse patefecit Cain, dicens: St ejicis me nunc de terra, et a facie tua abscondar. Quid est illud, Si ejicis me de terra? Id est, si me excludis ab utilitate quæ ex ea percipitur. Non enim transferebatur in alium locum, sed excludebatur ab illius bonis. Et a facie tua abscondar. Gravissimum hoc supplicium cordatis viris, separari a Deo. Et erit, inquit, omnis qui invenerit me, occidet me. Conjecturam facit ex præcedentibus consentaneam. Si de terra ejicior, si a facie tua abscondar, relinquitur ut a quolibet occidar. Quid igitur Dominus? Non sic. Sed posuit signum super ipsum. Septimum hoc supplicium, ut ne abscondatur quidem poena, sed manifesto signo omnibus præσίας άπαυστον εἶχε τινα καρπὸν, αὐτὸς ὁ πόνος οὐ ciatus semper intento et laboranti. Sed quia et μετρία βάσανος ἦν τῷ ἀεὶ κατατεινομένῳ καὶ κοπιῶντι. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ἐργασία ἄπαυστος, καὶ ἄκαρπος ἡ περὶ γῆν ταλαιπωρία (οὐ γὰρ ἐδίδου τὴν ἰσχύν)· τρίτη αὕτη ἐστὶ τιμωρία ἡ ἀκαρπία τῶν πόνων. Στένων καὶ τρέμων ἔσῃ ἐπὶ τῆς γῆς. Δύο προσέθηκεν ἄλλαις ταῖς τρισί· στεναγμὸν διηνεκῆ, καὶ τρόμον τοῦ σώματος, τὸν ἐκ τῆς ἰσχύος στηριγμὸν τῶν μελῶν οὐκ ἐχόντων. Ἐπειδὴ γὰρ κακῶς ἐχρήσατο τῇ δυνάμει τοῦ σώματος, ὑφηρέθη αὐτοῦ ὁ τόνος, ὥστε κλο νεῖσθαι αὐτὸν καὶ κατασείεσθαι, οὔτε ἄρτον ῥᾳδίως προσφέρειν δυνάμενον τῷ στόματι, οὔτε ποτὸν προσκομίζειν· τῆς πονηρᾶς χειρὸς μετὰ τὴν ἀνα οσίαν πράξιν οὐδὲ ταῖς ἰδίαις καὶ ἀναγκαίαις χρείαις τοῦ σώματος λοιπὸν ὑπηρετεῖσθαι συγχωρουμένης. "Αλλη τιμωρία, ἣν αὐτὸς ἀπεκάλυψεν ὁ Κάϊν, εἰπών· Εἰ ἐκβάλλεις με νῦν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου κρυβήσομαι. Τί ἐστι · τὸ, Εἰ ἐκβάλλεις με ἀπὸ τῆς γῆς; Τουτέστιν, εἰ χωρίζεις με τῆς ἀπ' αὐτῆς ὠφελείας. Οὐ γὰρ μετ ετίθετο ἐφ' έτερον τόπον, ἀλλ᾽ ἡλλοτριοῦτο τῶν ἀπ' αὐτῆς καλῶν. Καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου κρυβήσομαι. Η βαρυτάτη κόλασις τοῖς εὐφρονοῦ σιν ὁ ἀπὸ Θεοῦ χωρισμός. Καὶ ἔσται, φησί, πᾶς ὁ εὑρίσκων με ἀποκτενεῖ με. Εἰκάζει ἐκ τοῦ ἀκολούθου τῶν προαγόντων Εἰ ἀπὸ τῆς γῆς ἐκβέβλημαι, εἰ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου κρυβήσομαι, λείπεται ἀπὸ παντὸς ἀναιρεῖσθαι. Τί οὖν ὁ Κύριος; Οὐχ οὕτως. Ἀλλ᾽ ἔθετο σημεῖον ἐπ' αὐτόν. Εβδόμη αὕτη τιμωρία, τὸ μηδὲ κρύπτεσθαι τὴν τιμωρίαν, ἀλλὰ σημείῳ προδήλῳ πᾶσι προκεκηρύχθαι, ὅτι – judicio futurum didicimus, quia alii resurgent int οὗτός ἐστιν ὁ τῶν ἀνοσίων Εργων δημιουργός. Καὶ γὰρ τῷ ὀρθῶς λογιζομένῳ βαρυτάτη κολάσεων ἡ αἰσχύνη· ἣν καὶ περὶ τῆς κρίσεως μεμαθήκαμεν, εἰς αἰσχύνην καὶ ὀνειδισμόν αιώνιον. 5. Ακολουθεῖ τούτῳ ζήτημα συγγενές, τὸ παρὰ τοῦ Λάμεχ ταῖς γυναιξὶν εἰρημένον, ὅτι "Ανδρα ἀπέκτεινα εἰς τραῦμα ἐμοὶ, καὶ νεανίσκον εἰς μώλωπά μοι· ὅτι εἰ ἑπτάκις ἐκδεδίκηται ἐκ Κάϊν, ἐκ δὲ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. Καὶ νομίζουσι τινες ὑπὸ τοῦ Λάμεχ ἀνῃρῆσθαι τὸν Κάϊν· ὡς μέχρι τῆς γενεᾶς ἐκείνης διαρκέσαντος αὐτοῦ, ἐπὶ τῷ ματ κροτέραν δοῦναι τὴν τιμωρίαν. Ἔστι δὲ οὐκ ἀληθές. Δύο γὰρ φαίνεται φόνους πεποιηκώς, ἐξ ὧν αὐτὸς διηγεῖται· Ἄνδρα ἀπέκτεινα καὶ νεανίσκον· τὸν ἄνδρα εἰς τραῦμα, καὶ νεανίσκον εἰς μώλωπα. Αλλο οὖν τραῦμα, καὶ ἄλλο μώλωψ· καὶ ἄλλο ἀνὴρ, καὶ ss Dan. xll, 2. 16 Gen. iv, 25, 24. Κατατεινομένῳ. Sic mss. summo consensu, satis tamen commode legitur in editis κατατειρομένῳ. Οὔτε ἄρτον. Editi præmittunt και, quod deest in novem veteribus libris. Ανοσίαν. Sic reperimus in octo mss. Editi ἀνόσιον. Υπηρετεῖσθαι. harl. ὑπηρετήσασθαι. Απ' αὐτῆς. Prepositio addita ex novem rnss. Εὐφρονοῦσιν. lta tres vetustissimi codices. Editi σωφρονοῦσιν. Paulo post editi καὶ ἔστι. Mss. ut in textu. dicetur hunc esse nefandorum scelerum inventorem. Est enim, si quis recte ratiocinetur, gravissima pœnarum opprobrium: quod quidem et in vitam æternam, et alii in opprobrium et dedecus sempiternum "*. ὅτι οὗτοι ἀναστήσονται εἰς ζωὴν αἰώνιον, καὶ οὗτοι 5. Sequitur hanc quaestionem alia similis, 399 quod a Lamech uxoribus dictum est: Occidi virum in vulnus mihi, et adolescentulum in livorem mihi: quoniam septies vindicatum est de Cain: de Lamech autem septuagies septies ". Existimant nonnulli a Lamech occisum esse Cain, quasi is usque ad hanc ætatem vixerit, ut longiores persolveret poenas. Sed id verum non est. Duas enim illum cædes patrasse perspicitur ex his quæ ipse narrat: Virum occidi, et adolescentulum; virum in vulnus, et adolescentulum in livorem. Aliud igitur vulnus, et aliud livor ac aliud vir, et aliud adolescentuΤῶν προαγόντων. Coisl. secundus et Reg. secundus τῶν πραγμάτων, et paulo post ὑπὸ παντός. Καὶ ὀνειδισμόν. lla tres vetustissimi couices rum quatuor aliis. Edili καὶ εἰς ὀνειδισμόν. "Ανδρα ἀπέκτεινα. In Coisl. utroque, duobus Regiis, Vaticano et Bigot. altero sic legitur hoc Scripturæ testimonium: Ανδρα ἀπέκτεινα καὶ νεανίσκον. Τὸν ἄνδρα εἰς τραῦμα, καὶ νεανίσκον εἰς μώλωπά μοι· Virum occidi et adolescentulum. Viruin in rulnus et adolescentulum in livorem mihi. Consentiunt cum editis Medicæus, Harlæanus et Colbertinus.

lus. De Cain vindicatum est seplies, de Lamech vero ἄλλο νεανίσκος. Ὅτι ἐκ Κάιν ἐκδεδίκηται ἑπτάκις, septuagies septies. Æquum est ut quadringenta et nonaginta subeam supplicia; si justum Dei judicium de Cain, ut septem ille persolveret pœnas. Ille enim, quemadmodum ab alio non didicit occidere, ita non vidit poenas subeuntem homicidam. Ego autem ante oculos habens eum qui gemebat, et tremebat, et magnitudinem iræ Dei, sapiens non factus sum exemplo. Unde æquum est ut quadringenta et nonaginta luam supplicia. Quidam autem in ejusmodi sententiam delati sunt, quæ non abhorret ab ecclesiastico dogmate scilicet a Cain usque ad diluvium septem præterierunt generationes, et inflictum est universæ terræ supplicium, eo quod late diffusa esset iniquitas. Peccatum autem Lamechi non indiget diluvio ad curandum, τῆς ἁμαρτίας. Τὸ δὲ ἁμάρτημα τοῦ Λάμεχ οὐ κατα· sed ipso illo qui tollit peccatum mundi ". Enumera igitur ab Adam usque ad adventum Christi generationes; et invenies secundum Luca genealogiam in septuagesima et septima generatione natum esse Dominum. Atque hæc quidem pro viribus investigata sunt, multis, quæ investigari poterant, praetermissis, ne ultra epistolæ modum sermonem producamus; sufficiunt autem prudentiæ tuæ vel exigua semina. Da enim, inquit, sapienti occasionem, et sapientior erit 18; el: Sermonem accipiens sapiens, laudabit illum, et adjiciel super illum 18. 6. Simeonis autem ad Mariam verba nihil haἐκ δὲ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. Τετρακοσίας καὶ ἐννενήκοντα τιμωρίας ὑποσχεῖν εἰμι δίκαιος· εἴπερ δικαία ἡ τοῦ Θεοῦ κρίσις ἐπὶ τῷ Κάϊν, ὥστε ἑπτὰ αὐτὸν παρασχεῖν τὰς κολάσεις. Ὁ μὲν γὰρ, ὥσπερ οὐκ ἔμαθε παρ' ἄλλου φονεύειν, οὕτως οὐδὲ οἶδε τιμωρίαν ὑπέχοντα φονευτήν· ἐγὼ δὲ, ἐν ὀφθαλ μοῖς ἔχων τὸν στένοντα, καὶ τρέμοντα, καὶ τὸ μέγε θος τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ, οὐκ ἐσωφρονίσθην τῷ ὑποδείγματι. "Οθεν ἄξιός εἰμι τετρακοσίας καὶ ἐννενή· κοντα δοῦναι κολάσεις. Ένιοι δέ τινες προς τοιοῦτον ὥρμησαν λόγον, οὐκ ἀπάδοντα τοῦ ἐκκλησια στικοῦ δόγματος· ὅτι ἀπὸ τοῦ Κάϊν ἕως τοῦ κατα κλυσμοῦ ἑπτὰ παρεληλύθασι γενεαὶ, καὶ ἐπήχθη πάσῃ τῇ γῇ ἡ τιμωρία, διὰ τὸ πολλὴν γενέσθαι χύσιν κλυσμοῦ δεῖται πρὸς θεραπείαν, ἀλλ᾽ αὐτοῦ τοῦ αἱροντος τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. Αρίθμησον τοίνυν ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ τὰς γενεάς, καὶ εὑρήσεις, κατὰ τὴν τοῦ Λουκᾶ γενεαλο γίαν, τῇ ἑβδομηκοστῇ καὶ ἑβδόμη διαδοχή γεγεννη μένον τὸν Κύριον. Ταῦτα μὲν οὖν εἰς δύναμιν έξητάσθη, πολλῶν τῶν ἐνόντων ἐξετασθῆναι παρ εθέντων, ἵνα μὴ ἔξω τοῦ μέτρου τῆς ἐπιστολῆς τὸν λόγον προαγάγωμεν· ἀρκεῖ δὲ τῇ συνέσει σου καὶ το βραχέα σπέρματα. Δίδου γάρ, φησί, τῷ σοφῷ ἀφορ μὴν, καὶ σοφώτερος ἔσται· καὶ, Λόγον δεξάμε νος σοφὸς, αινέσει αὐτὸν, καὶ ἐπ' αὐτὸν προς θήσει. 6. Τὰ δὲ τοῦ Συμεὼν ῥήματα πρὸς τὴν Μαρίαν bent quod aut varium sit, aut profundum. Bene- G οὐδὲν ἔχει ποικίλον, οὐδὲ βαθύ Εὐλόγησε γὰρ αὐτοὺς dixit enim illis Simeon, et dixit ad Mariam matrem ejus: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum, cui contradicetur. Tuam autem ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitutiones s. In quibus illud miratus sum, quomodo, præcedentia ut clara prætermittens, de hoc uno quaesieris: Tuam autem ipsius animam pertransibit gladius. Ac mihi quidem non minus videtur difficile, quomodo idem in ruinam positus sit et in resurrectionem, et quid sit signum cui contradicetur, quam illud tertium, quomodo Mariæ animam pertransibit gladius. 7. Existimo igitur in ruinam et resurrectionem esse Doninum, non quod alii cadant, 400 et alii resurgant, sed quod vitium in nobis cadat, et virtus resurgat. Eversor est enim corporearum libidinum Domini adventus, et excitator animæ proprietatum. Velut cum ait Paulus: Cum enim infr. mor, tunc potens sum "; idem infirmatur et potens 17 Joan. 1, 29. 18 Prov. 13, 9. 19 Eccli. xx1, 18. Ενιοι δέ τινες. Postrema vox addita ex tribus vetustissimis codicibus. Καὶ ἐπήχθη. Sic iidem tres mss. Editi καὶ εὐθέως ἐπήχθη • et statim inflictum est, etc. Γεγεννημένον. Ita plerique mss. codices. Editi γεγενημένον. "Εν τοῦτο. Sic ope mss. codicum emenda Συμεών, καὶ εἶπε πρὸς Μαρίαν τὴν μητέρα αὐτοῦ· Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάσταση πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλε γέμενον. Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύ σεται ρομφαία· ὅπως ἂν ἀποκαλυφθῶσιν ἐκ πελ τῶν καρδιῶν διαλογισμοί. Ἐν οἷς ἐκεῖνο ἐθαύμασα, πῶς, τὰ προάγοντα ὡς σαφῆ παρελθὼν, ἐν τοῦτο ἐπεζήτησας, τό, Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν δι ελεύσεται ρομφαία. Καίτοι ἐμοὶ οὐχ ἧττον φαίνεται ἄπορον, πῶς ὁ αὐτὸς εἰς πτῶσιν κεῖται καὶ ἀνάστα σιν· καὶ τί τὸ σημεῖον τὸ ἀντιλεγόμενον· καὶ τρίτον πῶς τῆς Μαρίας τὴν ψυχὴν διελεύσεται ῥομφαία. 7. Ἡγοῦμαι τοίνυν εις πτωσιν και αναστασιν είναι τὸν Κύριον, οὐκ ἄλλων πιπτόντων, καὶ ἄλλων ἀν ισταμένων, ἀλλὰ τοῦ ἐν ἡμῖν χείρονος καταπίπτοντος, καὶ τοῦ βελτίονος διανισταμένου. Καθαιρετικὴ μὲν γὰρ τῶν σωματικῶν παθῶν ἐστιν ἡ τοῦ Κυρίου ἐπιφάνεια, διεγερτικὴ δὲ τῶν τῆς ψυχῆς ἰδιωμάτων. Ως ὅταν λέγῃ Παῦλος· "Οταν ἀσθενῶ, τότε 20 Luc. 11, 34, 35. " II Cor. xi, 10. vimus quod prave in editis legebatur ἐν τούτῳ. Καὶ τρίτον. Legendum ή τρίτον, aut nulla poterit erui ex his verbis sententia. Λέγῃ Παύλος. Ita Coisl. uterque, Med. et tres alii. Editi λέγει ὁ Παῦλος. Non tamen deest articulus in Medicæo codice, sed deest in Harlzano.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLX. δυνατός εἰμι· ὁ αὐτὸς καὶ ἀσθενεῖ καὶ δύναται, ἀλλ' est, sed infirmatur quidem carne, potens est auἀσθενεῖ μὲν τῇ σαρκί, δυνατὸς δέ ἐστι τῷ πνεύματι. Οὕτω καὶ ὁ Κύριος οὐχὶ τοῖς μὲν τοῦ πίπτειν τὰς ἀφορμάς παρέχει, τοῖς δὲ τοῦ ἀνίστασθαι. Οἱ γὰρ πίπτοντες ἀπὸ τῆς στάσεως, ἐν ᾗ ποτε ἦσαν, καταπίπτουσι. Δῆλον δὲ ὅτι οὐδέποτε στήκει ὁ ἄπιστος, ἀεὶ χαμαὶ συρόμενος, μετὰ τοῦ ὄψεως, ᾧ συν έπεται. Οὐκ ἔχει οὖν ὅθεν πέσῃ, διὰ τὸ προκαταβεβλῆσθαι τῇ ἀπιστία. Ὥστε πρώτη ευεργεσία τὸν στήκοντα τῇ ἁμαρτίᾳ πεσεῖν καὶ ἀποθανεῖν, εἶτα ζῆσαι τῇ δικαιοσύνῃ καὶ ἀναστῆναι, τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως ἑκάτερον ἡμῖν χαριζομένης. Πιπτέτω τὰ χείρονα, ἵνα λάβῃ καιρὸν τὰ βελτίονα πρὸς τὴν ἀνάστασιν. Ἐὰν μὴ πέσῃ ἡ πορνεία, ἡ σωφροσύνη οὐκ ἀνίσταται. Ἐὰν μὴ ἡ ἀλογία συντριβῇ, τὸ λογιστικὸν ἐν ἡμῖν οὐκ ἀνθήσει. Οὕτως οὖν εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν 8. Εἰς δὲ σημεῖον ἀντιλεγόμενον. Κυρίως σημεῖον ἔγνωμεν παρὰ τῇ Γραφῇ τὸν σταυρὸν εἰρημένον. Εθηκε γάρ, φησί, Μωσῆς τὸν ὄριν ἐπὶ σημείου· τουτέστιν, ἐπὶ σταυροῦ. Η σημεῖόν ἐστι τὸ παραδόξου τινὸς καὶ ἀφανοῦς πράγματος ἐνδεικτι κόν· ὁρώμενον παρὰ τῶν ἁπλουστέρων, νοούμενον δὲ παρὰ τῶν ἐντρεχῶν τὴν διάνοιαν. Ἐπεὶ οὖν οὐ παύονται ζυγομαχούντες περὶ τῆς ἐνανθρωπή σεως τοῦ Κυρίου· οἱ μὲν ἀνειληφέναι σῶμα, οἱ δὲ ἀσώματον αὐτοῦ τὴν ἐπιδημίαν γεγενῆσθαι διοριζό μενοι· καὶ οἱ μὲν παθητὸν ἐσχηκέναι τὸ σῶμα, οἱ δὲ φαντασίᾳ τινὶ τὴν διὰ σώματος οικονομίαν πλη ροῦν· καὶ ἄλλοι χοϊκόν ἄλλοι δὲ ἐπουράνιον σῶμα· καὶ οἱ μὲν προαιώνιον τὴν ὕπαρξιν, οἱ δὲ ἀπὸ Μαρίας τὴν ἀρχὴν ἐσχηκέναι· διὰ τοῦτο Εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον. 9. Ρομφαίαν δὲ λέγει τὸν λόγον τὸν πειραστικών, τὸν κριτικὸν τῶν ἐνθυμήσεων, τὸν διικνούμενον ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς τε καὶ πνεύματος ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν, καὶ κριτικὸν ἐνθυμήσεων Ἐπειδὴ τοίνυν πᾶσα ψυχὴ παρὰ τὸν καιρὸν τοῦ πάθους οἱονεὶ διακρίσει τινὶ ὑπεβάλλετο, κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου φω νὴν, εἰπόντος, ὅτι Πάντες σκανδαλισθήσεσθε ἐν ἐμοί· προφητεύει ὁ Συμεὼν καὶ περὶ αὐτῆς τῆς Μα ρίας, ὅτι παρεστώσα τῷ σταυρῷ, καὶ βλέπουσα τὰ γινόμενα, καὶ ἀκούουσα τῶν φωνῶν, μετὰ τὴν τοῦ Γαβριὴλ μαρτυρίαν, μετὰ τὴν ἀπόῤῥητον γνῶσιν τῆς θείας συλλήψεως, μετὰ τὴν μεγάλην τῶν θαυμάτων Nun. xx, 8. 23 Hebr. IV, 12. * Matth. XXVI, tem spiritu. Ita et Dominus nequaquam aliis quidem cadendi causas præbet, aliis vero resurgendi. Nani qui cadunt, ex statu, in quo aliquando erant, cadunt. Liquet autem nunquam stare infidelem, ut qui semper humi repat cum serpente quem assectatur. Non habet igitur unde cadat, jam precipitatus infidelitate. Quare primum beneficium est, ut qui stat in peccato, cadat et moriatur, deinde vivat justitiæ et resurgat, utrumque fide in Christum nobis largiente. Cam dant pejora, ut locum habeant meliora resurgendi. Nisi cadat fornicatio, temperantia non resurget. Nisi id quod a ratione alienum est, conteratur, id quod rationale est in nobis non forebit. Sic igitur in ruinam et resurrectionem multorum. 8. In signum autem cui contradicetur. Proprie signum novimus in Scriptura crucem appellari. Posuit enim, inquit, Moses serpentem super signum ", id est, super crucem. Vel signum est inopinatæ cujusdam et obscuræ rei indicium: ac videtur quidem a simplicioribus, intelligitur autem ab his qui mente sunt perspicaces. Quoniam igitur nom cessant digladiari de Incarnatione Domini: alii quidem eum corpus assumpsisse, alii vero incorporeum illius adventum fuisse decernentes: alii passibile corpus habuisse, alii specie quadam corpoream dispensationem adimplevisse alii terrestre, alii cœleste corpus: alii eum ab æterno præexstitisse, alii ex Maria initium accepisse: propterea In signum cui contradicetur. 9. Gladium autem dicit sermonem tentandi vim habentem et discernendi cogitationes, pertingentem usque ad divisionem animæ et spiritus, artuum quoque et medullarum ". Quoniam igitur omnis anima passionis tempore cuidam veluti dubitationi subjecta fuit, secundum Domini vocem, dicentis: Omnes scandalizabimini in me “; vatici natur Simeon et de ipsa Maria, astante cruci, er vidente quæ gerebantur, et voces audiente; post Gabrielis testimonium, post arcanam divinæ conceptionis cognitionem, post plurima exhibita niracula, erit, inquit, quædam et circa animam Στήκει. Tres codices non vetustissimi ha- verba post ειρημένον. Paulo post legitur in pluribent εἱστήκει. In iisdem desunt paulo post haec verba ᾧ συνέπεται. Εἶτα ζῆσαι. Consentiunt in hac scriptura veteres libri. Editi εἶτα τὸ ζῆσαι. Πίστεως. Pro hac voce miror legi γνώσεως in tribus vetustissimis codicibus. Paulo post multi codices recentiores τα βελτίω εἰς τὴν ἀνάστασιν. Το λογιστικὸν ἐν ἡμῖν. Ita Harl. et Coisl. prinus. Editi τὸ λογιστικὸν τὸ ἐν ἡμῖν. Legitur λογικόν in quinque codicibus non antiquissimis. Πολλών. Εἰς δὲ σημεῖον ἀντιλεγόμε vor, etc. Consentientibus veteribus libris lunc locum sanavimus. Legebantur, enim in editis hæc bus recentioribus codicibus 8 σημεῖόν ἐστι, super crucem, quæ signum est. Παρὰ τῶν ἐντρεχῶν. Pro his vocibus legi. tur in quatuor codicibus non vetustissimis παρ' αὐτῶν. Καὶ ἄλλοι χοϊκόν. Deest conjunctio in Me diego et Coisl. primo. Καὶ πνεύματος. In Medicæo, Harl.. Coisl. primo et Reg. primo legitur καὶ σώματος, usque ad divisionem animæ et corporis. Καὶ κριτικὸν ἐνθυμήσεων. Hæc desunt in nonnullis codicibus recentioribus, et videntur redundare.

quam fuctuatio. Οportebat enim Dominum 401 Λ ἐπίδειξιν, γενήσεται, φησί, τὶς καὶ περὶ τὴν σὴν pro omnibus gustare mortem, ac propitiationem mundi factum, omnes justificare in suo sanguine. Et te igitur ipsam, quæ cœlitus didicisti quæ ad Dominum spectant, langet quædam dubitatio. Hoc designat gladius. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes: significat, post scandalum, quod in Christi cruce contigit, discipulis ac ipsi Maria celerem quamdam medicinam affuturam a Domino, quæ ipsorum corda confirmaret in illius fide. Sic enim videmus et Petrum, postquam scandalum passus est, firmius fidem in Christum retinuisse. Quod igitur humanum erat, imbecillum esse probatum est, ut potentia Domini demonstraretur. EPISTOLA CCLXI *. ψυχὴν σάλος Εδει γὰρ τὸν Κύριον ὑπὲρ παν τὸς γεύσασθαι θανάτου, καὶ ἱλαστήριον γενόμενον τοῦ κόσμου, πάντας δικαιῶσαι ἐν τῷ αὐτοῦ αἴματι. Καὶ σοῦ οὖν αὐτῆς, τῆς ἄνωθεν δεδιδαγμένης τὰ περὶ τοῦ Κυρίου, ἅψεται τις διάκρισις. Τουτ ἐστιν ἡ ῥομφαία. Οπως ἂν ἀποκαλυφθῶσιν ἀπὸ πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοί· αἰνίττεται, ὅτι μετὰ τὸν σκανδαλισμὸν, τὸν ἐπὶ τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ γενόμενον, τοῖς τε μαθηταῖς καὶ αὐτῇ τῇ Μαρίᾳ τα χεῖα τις ἴασις ἐπακολουθήσει παρὰ τοῦ Κυρίου, βεβαιοῦσα αὐτῶν τὴν καρδίαν εἰς τὴν ἐπ' αὐτῷ πίστιν. Οὕτω γὰρ εἴδομεν καὶ Πέτρον μετὰ τὸ σκαν δαλισθῆναι βεβαιότερον τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως ἀντισχόμενον. Τὸ ἀνθρώπινον οὖν σαθρὸν διηλέγχθη, ἵνα τὸ ἰσχυρὸν τοῦ Κυρίου διαδειχθῇ. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΑ Cum scripsissent Basilio Sozopolitani nonnullos carnem cœlestem Christo affingere et affectus humanos in ipsam divinitatem conferre; breviter hunc errorem refellit; ac demonstrat nihil nobis prodesse passiones Christi, si non eamdem ac nos carnem habuit. Quod spectat ad affectus humanos, probat naturales à Christo assumptos fuisse, vitiosos vero neдиадиат Sozopolitanis. 1. Legi litteras vestras, fratres perquam reverendi, quas de rebus vestris scripsistis. Atque equidem quod nos sollicitudinum socios adhibuistis ad rerum vobis necessariarum ac studio dignarum curam, Domino egimus gratias. Sed inge muimus, ubi audivimus præter turbas, quas Ariani in Ecclesiis excitarunt, ac confusionem, quam in fidei doctrinam induxerunt, adhuc et aliam quamdam novitatem, quæ in plurimum moerorem, ut mihi scripsistis, conjicit fraternitatem, vobis obortam esse, ab hominibus nova et auribus fidelium inaudita veluti ex Scripturæ doctrina introducentibus. Scripsistis enim nonnullos apud vos esse, qui dissolvant salutarem dispensationem Domini nostri Jesu Christi, quantum in ipsis est, ac evertant magni mysterii gratiam, taciti quidem a sæculis, sed declarati suis temporibus, cum Dominus, qui jam omnia ad generis humani medelam attinentia percurrerat, post omnia suum nobis largitus est 35 1 Τim. 111, 16. • Alias LXV. Scripta circa annum 377. Σάλος. Falendum sane est hoc loco S. Basilium (quod equidem me certo scio non sine ipsius pace dicturum) longe aberrare et ab evangelica hiStoria et a recta Simeonis verborum interpretatione. Nihil enim ejusmodi de sanctissima Deipara suspicari sinunt, cum ipsius constantia in filii morte oculis suis spectanda, tum teneræ ad eam filii moricas voces. Sed quamvis illius fides minime vacillaverit, non idcirco tamen materna viscera dolore illo caruerunt, quem ei sub gladii nomine Simeon prædicit. Videtur Basilius hanc opinionen hausisse ex Origenis fontibus, quamvis in hoc legendo scriptore satis cautus fuerit. ld enim docet Origenes homil. 27 in Lucan. Nonnulli alii post Basilium scriptores dem commentum secuti sunt, quos recenset Petavius lib. XIV De Incarn., c. 1. Υπέρ παντός. Consentiunt in hac scriptura codices mss. Editi ὑπὲρ πάντων. Paulo ante editi Τοῖς εν Σωζοπόλει. 1. Ενέτυχον τοῖς γράμμασιν ὑμῶν, ἀδελφοὶ τι μιώτατοι, ἃ περὶ τῶν καθ᾽ ὑμᾶς πραγμάτων ἐπεστείλατε. Καὶ ὅτι μὲν ἡμᾶς κοινωνούς φροντίδων παρελάβετε εἰς τὴν τῶν ἀναγκαίων ὑμῖν καὶ σπουδῆς ἀξίων ἐπιμέλειαν, ηὐχαριστήσαμεν τῷ Κα ρίῳ. Ἐστενάξαμεν δὲ, ἀκούσαντες, ὅτι πρὸς τῇ παρά τῶν ᾿Αρειανῶν ἐπαγομένῃ ταραχῇ ταῖς Ἐκκλησίας, καὶ τῇ συγχύσει, ἣν ἐκεῖνοι περὶ τὸν τῆς πίστεως λόγον πεποίηνται, ἔτι καὶ ἄλλη τις ὑμῖν ἀνεφάνη καινοφωνία, εἰς πολλὴν ἀδημονίαν ἐμβάλλουσα τὴν ἀδελφότητα, ὡς ἐπεστείλατε ἡμῖν, ἀνθρώπων καινά καὶ ἀσυνήθη ταῖς ἀκοαῖς τῶν πιστῶν ὡς ἐκ τῆς τῶν Γραφῶν διδασκαλίας δῆθεν παρεισαγόντων. Εγράφετε γὰρ εἶναί τινας παρ' ὑμῖν τοὺς λύοντας τὴν σωτήριον οἰκονομίαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅσον τὸ ἐπ' αὐτοῖς, καὶ ἀθετοῦντας τοῦ μεγάλου μυστηρίου τὴν χάριν, τοῦ σεσιγημένου μὲν ἀπὸ τῶν αἰώνων, φανερωθέντος δὲ καιροῖς ἰδίοις, ὅτε ὁ Κύριος, πάντα διεξελθὼν τὰ εἰς ἐπιμέλειαν ήκοντα τοῦ γένους τὴν ψυχὴν τὴν σήν. Mss. ut in textu. Παρελάβετε. Coisl. primus et Med. παραλαμβάνετε. Ανεφάνη. Ita Coisl. primus et Med. cum tribus aliis. Editi Ενεφάνη, exceptis tamen vetustis editionibus. Paulo post iidem duo codices Εγράφετα γὰρ εἶναι pro eo quod erat in editis Εγράφετε δέ εἶναι, Διεξελθών. Notandum diligenter hoc ver buin, quod idcirco simillima voce Latina reddidimus, nempe percurrerat, quia indicat Basilius Filium Dei. antequam nasceretur ex Virgine, antiquis patribus apparuisse. Hinc contendit in libro 1 in Eumonium, eum qui Deus et angelus vocatur, ac Moysi apparuit, non alium esse quam Filium. Simili sensu Filius Dei apud Clementem Alexandrinum in libro Quis dires salvandus, n. 8, dicitur: creatione mundi usque ad signum crucis humani tatem percurrisse: ᾿Απὸ γενέσεως μέχρι του σημείου τὴν ἀνθρωπότητα διατρέχων.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXI. mum quidem per patriarchas, quorum vitæ, ut exempla ac regulæ, volentibus sanctorum sequi vestigia similique ac illi studio ad bonorum perfertionem pervenire, propositæ fuerunt; deinde legem in auxilium dedit, per angelos eam ordinans in manu Mosis 16: tum prophetas, qui salutem futuram prænuntiarent, judices, reges, justos, qui in manu 402 occulta ederent virtutes. Post hos omnes in extremis diebus ipse manifestatus est in carne, Factus est ex muliere, factus sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus 27 τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ πᾶσι τὴν οἰκείαν ἐχαρίσατο adventum. Juvit enim suam ipsius creaturam, pri ἡμῖν ἐπιδημίαν. Ωφέλησε γὰρ τὸ ἑαυτοῦ πλάσμα, πρῶτον μὲν διὰ πατριαρχῶν, ὧν οἱ βίοι ὑποδείγματα καὶ κανόνες προετέθησαν τοῖς βουλομένοις ἀκολουθεῖν τοῖς ἴχνεσι τῶν ἁγίων, καὶ κατὰ τὸν ὅμοιον ἐκείνοις ζῆλον φθάσαι πρὸς τὴν τῶν ἀγαθῶν ἔργων τελείωσιν· εἶτα νόμον ἔδωκεν εἰς βοήθειαν, δι' ἀγγέλων αὐτὸν διαταξάμενος ἐν χειρὶ Μωϋσέως· εἶτα προφήτας, προκαταγγέλλοντας τὴν μέλλουσαν ἔσεσθαι σωτηρίαν, κριτάς, βασιλεῖς, δικαίους, ποιοῦντας δυνάμεις ἐν χειρὶ κρυφαίᾳ Μετὰ πάντας τούτους, ἐπ' ἐσχά των τῶν ἡμερῶν αὐτὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί, Γενόμενος ἐκ γυναικός γενόμενος ὑπὸ νόμον, ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ, ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν. 2. Εἰ τοίνυν μὴ γέγονε τοῦ Κυρίου ἡ ἐν σαρκὶ ἐπιδημία, οὐκ ἔδωκε μὲν ὁ Λυτρωτὴς τὸ ὑπὲρ ἡμῶν τίμημα τῷ θανάτῳ, οὐ διέκοψε δὲ τοῦ θανάτου τὴν βασιλείαν δι᾿ ἑαυτοῦ. Εἰ γὰρ ἄλλο μὲν ἦν τὸ βασιλευό μενον ὑπὸ τοῦ θανάτου, ἄλλο δὲ τὸ παρὰ τοῦ Κυρίου προσληφθέν, οὐκ ἂν μὲν ἐπαύσατο τὰ ἑαυτοῦ ἐνεργῶν ὁ θάνατος· οὐκ ἂν δὲ ἡμέτερον κέρδος ἐγένετο τῆς σαρκὸς τῆς θεοφόρου τὰ πάθη· οὐκ ἀπέκτεινε δὲ τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκί· οὐκ ἐζωοποιήθημεν ἐν τῷ Χριστῷ οἱ ἐν τῷ Ἀδὰμ ἀποθανόντες· οὐκ άνα επλάσθη τὸ διαπεπτωκός· οὐκ ἀνωρθώθη τὸ κατέρῥαγμένον· οὐ προσῳκειώθη τῷ Θεῷ τὸ διὰ τῆς ἀπάτης τοῦ ὄφεως ἀλλοτριωθέν. Ταῦτα γὰρ πάντα ἀναι ρεῖται παρὰ τῶν οὐράνιον σῶμα λεγόντων ἔχοντα τὸν Κύριον παραγεγενῆσθαι. Τίς δὲ χρεία τῆς ἁγίας Παρθένου, εἰ μὴ ἐκ τοῦ φυράματος τοῦ ᾿Αδάμ ἔμελ λεν ἡ θεοφόρος σὰρξ προσλαμβάνεσθαι; ᾿Αλλὰ τίς οὕτω τολμηρός, ὥστε τὸ πάλαι σιωπηθὲν Ουαλεν τίνου δόγμα νῦν πάλιν διὰ σοφιστικῶν ῥημάτων καὶ τῆς ἐκ τῶν Γραφῶν δῆθεν μαρτυρίας ἀνανεοῦσθαι; Οὐ γὰρ νεώτερον τοῦτο τῆς δοκήσεως τὸ ἀσέ σημα, ἀλλὰ πάλαι ἀπὸ τοῦ ματαιόφρονος ἀρξάμενον Οὐαλεντίνου, ὅς, ὀλίγας τοῦ ᾿Αποστόλου λέξεις ἀποσπαράξας, τὸ δυσσεβὲς ἑαυτῷ κατεσκεύασε πλάσμα, μορφήν λέγων δούλου, καὶ οὐχὶ αὐτὸν τὸν δοῦλον ἀνειληφέναι, καὶ ἐν σχήματι λέγων τὸν Κύριον γεγενῆσθαι, ἀλλ' οὐχὶ αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον παρ' αὐτοῦ 26 Galat. 111, 19. *7 Galat. iv, 4. 2. Itaque si Donini in carne adventus non fuit, non dedit Redemptor pro nobis pretium morti, nec per seipsum mortis regnum resecuit. Si enim aliud esset quod mortis imperio subjectum erat, aliud quod assumptum a Domino; non desiisset mors ea quæ sua sunt, operari, nec lucrum nostrum factæ fuissent deiferæ carnis passiones: non interemisset peccatum in carne; non in Christo vivificati fuissemus, qui eramus in Adamo mortui; non resartum fnisset, quod collapsum erat; non instauratum, quod confractum; non conjunctum Deo, quod serpentis fraude fuerat abalienatum. Hæc enim omnia tolluntur ab iis, qui dominum dicunt caleste corpus habentem advenisse. Quid autem opus sancta Virgine, si non ex Adami massa assumenda erat caro deifera? At quis ita audax, ut jamdiu silentio sopitum Valentini dogma nunc rursus verbis sophisticis Scripturarumque scilicet testimonio renovet? Non enim recens est impium illud de apparentia dogma, sed jam olim ab insulso initium habuit Valentino, qui paucas Apostoli dictiones divellens, impium sibi ipse commentum struxit, formam dicens servi, et non ipsum servum assumptum fuisse, et in similitudine Dominum factum esse pronuntians, sed. non ipsum hominem ab eo fuisse assumptum. His cognata videntur isti effutire, quibus quidem Τῶν ἀνθρώπων. Ita Coisl. uterque, Vat. et cetarum princeps dictus est. Verum ab his discre duo Regii. Editi πάντων ἀνθρώπων. Paulo post Coisl. primus et Med. Ενσαρκος ἐπιδημία. Non exstat hæc epistola in codice Harlæano. Κρυφαία. Ita vetustæ editiones et omnes mss. Editio Parisiensis κραταιᾷ, in manu forti. Γενόμενος ἐκ γυναικός. Regius secundus et Coisl. secundus γεννώμενος. Paulo post editi ὑπὸ νόμου. Plerique mss. ὑπὸ νόμον. Τὰ ἑαυτοῦ. Coisl. secundus et tres Regii codices τὸ ἑαυτοῦ. Paulo post Med. et Coisl. primus ἐν τῷ Ἀδὰμ ἀποθνήσκοντες. Η θεοφόρος σάρξ. Male in Vaticano et tribus Regiis ἡ χριστοφόρος σάρξ. Μox illud δῆθεν, scilicet, ironiam indicat. Τῆς δοκήσεως. Illud apparentia commentum proprle illis tribuitur, qui carnem phantasticam Christo attribuebant: quales fuere post Simeonem Basilides, Marcion et Cassianus, qui Dom PATROL. GR. XXXII. pabat Valentinus, eumque testatur Tertullianus carnem et nativitatem Christo attribuisse, lib. De carne Christi cap. 1, quamvis hanc carneur per Mariam veluti per tubum transiisse fingeret. Čur ergo τῆς δοκήσεως auctorem illum facit Basilius? Videtur S. Pater de Valentino sic statuisse, quia illius de cœlesti carne Christi commentum eodem redibat ac Marcionis apparentia. Utraque enim opinio Incarnationem evertebat: utraque carnem ejusmodi alfingebat Christo, quæ cum eadem videretur ac nostra, nec tamen eadem esset, non immerito phantastica dici potuit. Eo libentius in eam partem accipio S. Basilii sententiam, quod cum minime latuerint commenta Valentini. Nam paulo ante cum eos notaret, qui Dominum dicebant caleste corpus habentem advenisse, tamdiu silentio sopitum Valentini dogma ab eis renovari declarat. '

lugere convenit, novas inter vos turbas inducen- προειλήφθαι. Τούτους εοίκασι συγγενῆ φθέγγεσθαι tibas. οὗτοι, οὓς ἀποδύρεσθαι προσήκει, τὰς νεωτερικὰς ὑμῖν ἐπεισάγοντας ταραχάς. 3. Quod autem dicunt affectus humanos in ipsam divinitatem transire, eorum est, qui in suis cogitationibus nullum ordinem servant, neque norunt alios esse carnis affectus, alios carnis animata, alios animæ corpore utentis. Est igitur carnis proprium secari, imminui et dissolvi: et rursus carnis animalæ, fatigari, dolere, esurire, sitire et somno opprimi: animæ vero corpore utentis proprii sunt moerores, et anxietates, et curæ, et reliqua ejusmodi. Quorum alia quidem naturalia sunt, et animali necessaria: alia vero ex prava voluntate, propter vitam male institutam, nec virtute informatam, superinducta. Unde liquet Dominum naturales quidem affectus suscepisse, 403 ad confirmationen veræ, nec plantastica Incarnationis, vitiosos vero affectus, qui nostra vitæ puritatem coinquinant, ut intaminata divinitate indignos rejecisse. Eam ob causam dictum est, factum eum fuisse in similitudine carnis peccati; non utique in similitudine carnis, ut his videtur, sed in similitudine carnis peccati 8. Quare carnem nostram una cum naturalibus ipsius affectibus assumpsit, peccatum vero non fecit. Sed quemadmodum mors, quæ in carne per Adamum ad nos transmissa, absorpta fuit a divinitate: sic et peccatum absumptum a justitia quæ in Christo Jesu est: ut in resur-C rectione resumamus carnem nec obnoxiam morti, neque subjectam peccato. Hæc sunt, fratres, Ecclesiæ mysteria, hæ Patrum traditiones. Obtestor hominem omnem, qui Dominum timet, Deique judicium exspectat, ut ne variis doctrinis abripiatur. Si quis aliter docet, nec accedit ad sanos fidei sermones, sed Spiritus oracula rejiciens, propriam doctrinam potiorem habet evangelicis documentis; talem vitate. Utinam autem Dominus largiatur, ut etiam aliquando in unum conveniamus, ut quæ nostrum sermonem effugerunt, ea coram congredientes suppleamus! Nam vobis pauca ex multis scripsimus, modum epistolæ excedere nolentes, tum etiam quia per. suasum habemus, iis, qui Dominum timent, satis esse vel brevem admonitionem 28 Rom. viii, 3. 19 5. Τὸ δὲ ἐπ' αὐτὴν λέγειν τὴν θεότητα τὰ τοῦ ἀνθρώπου διαβαίνειν πάθη οὐδαμῶς σωζόντων ἐστὶ τὸ ἐν διανοίαις ἀκόλουθον, οὔτε εἰδότων, ὅτι ἄλλα σαρκὸς πάθη, καὶ ἄλλα σαρκὸς ἐμψύχου, καὶ ἄλλα ψυχῆς σώματι κεχρημένης. Σαρκὸς μὲν οὖν ἴδιον τὸ τέμνεσθαι, καὶ μειοῦσθαι, καὶ διαλύεσθαι· καὶ πάλιν σαρκὸς ἐμψύχου τὸ κοποῦσθαι, καὶ ὀδυνα σθαι, καὶ πειναν, καὶ διψᾶν, καὶ ὕπνῳ κρατεῖσθαι· ψυχῆς δὲ σώματι κεχρημένης λύπαι, καὶ ἀδημονίαι, καὶ φροντίδες, καὶ ὅσα τοιαῦτα. ἂν τὰ μὲν φυσικά καὶ ἀναγκαῖα τῷ ζώῳ, τὰ δὲ ἐκ προαιρέσεως μοχθη ρᾶς, διὰ τὸ ἀνάγωγον τοῦ βίου καὶ πρὸς ἀρετὴν ἀγύμναστον ἐπεισαγόμενα. Οθεν φαίνεται ὁ Κύριος τὰ μὲν φυσικὰ πάθη παραδεξάμενος εἰς βε βαίωσιν τῆς ἀληθινῆς, καὶ οὐ κατὰ φαντασίαν ένανθρωπήσεως, τὰ δὲ ἀπὸ κακίας πάθη, ὅσα τὸ καθαρὸν τῆς ζωῆς ἡμῶν ἐπιῤῥυπαίνει, ταῦτα ὡς ἀνάξια της ἀχράντου θεότητος ἀπωσάμενος. Διὰ τοῦτο εἰρηται ἐν ὁμοιώματι γεγενήσθαι σαρκὸς ἁμαρτίας. Οὐ γὰρ ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς, ὡς τούτοις δοκεῖ, ἀλλ' ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς ἁμαρτίας. Ὥστε σάρκα μὲν τὴν ἡμετέραν ἀνέλαβε μετὰ τῶν φυσικῶν αὐτῆς παθῶν, ἁμαρτίαν δὲ οὐκ ἐποίησεν. Αλλ' ὥσπερ ὁ θάνατος, ὁ ἐν τῇ σαρκὶ, διὰ τοῦ ᾿Αδάμ εἰς ἡμᾶς παραπεμφθείς, κατεπόθη ὑπὸ τῆς θεότητος, οὕτω καὶ ἡ ἁμαρτία ἐξανηλώθη ὑπὸ τῆς δικαιοσύνης τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· ὥστε ἡμᾶς ἐν τῇ ἀναστάσει ἀπολαβεῖν τὴν σάρκα, μήτε ὑπόδικον θανάτῳ, μήτε ὑπεύθυνον ἁμαρτία. Ταῦτα ἐστιν, ἀδελφοί, τὰ τῆς Ἐκκλησίας μυστήρια, αὗται τῶν Πατέρων αἱ παραδόσεις. Δια μαρτυρόμεθα παντὶ ἀνθρώπῳ φοβουμένῳ τὸν Κύριον. καὶ κρίσιν Θεοῦ ἀναμένοντα διδαχαῖς ποικίλαις μὴ παραφέρεσθαι. Εἴ τις ἑτεροδιδασκαλεῖ, καὶ μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσι λόγοις τῆς πίστεως, ἀλλὰ παρωθούμενος τὰ τοῦ Πνεύματος λόγια, τὴν οἰκείαν διδασκαλίαν κυριωτέραν ποιεῖται τῶν εὐαγγελικῶν διδαγμάτων, φυλάσσεσθε τὴν τοιοῦτον. Παράσχο δὲ ὁ Κύριος καὶ εἰς ταυτὸν ἡμᾶς ἀλλήλοις συνελθεῖν ποτε· ὥστε ὅσα τὸν λόγον ἡμῶν διέφυγε, ταῦτα διὰ τῆς κατ' ὀφθαλμοὺς συντυχίας αναπληρῶσαι Καὶ γὰρ ὀλίγα ἐκ πολλῶν ὑμῖν ἐπεστείλαμεν, οὐ βου λόμενοι έξω γενέσθαι τοῦ μέτρου τῆς ἐπιστολῆς· καὶ ἅμα πεπεισμένοι, ὅτι τοῖς φοβουμένοις τὸν Κύριον ἐξαρκεῖ καὶ ἡ δι' ὀλίγων ὑπόμνησις. 9 1 Petr. 11, 22. 30 Romn. v, 12 sqq. Αποδύρεσθαι. Coisl. primus ἀποδύρασθαι. Non incommode reddi posset: qui quidem lugendi sunt, sicque habuit prior interpretatio. Sed sequi malui simillimum Basilii locum in epist. 210, ubi de iis qui Sabellianam impietatem renovabant, sic loquitur n. 5: Οὓς, ἐὰν μὴ παύσωνται λαλεῖν κατὰ Θεοῦ ἀδικίαν, οδύρεσθαι χρὴ μετὰ τῶν ἀρνησιχρί στων Quibus quidem, nisi desinant loqui adversus Deum iniquitatem, lugendum est cum iis qui Christum negant. Ibidem editi ἡμῖν ἐπεισάγοντας. Coisl. uterque cum duobus Regiis habent ὑμῖν. Legitur etiam, βλασφημίας pro ταραχάς in Coisl. secundo et duobus Regiis. Τὰ τοῦ ἀνθρώπου. lta Med. et Coisl. primus. Editi τὰ ἀνθρώπων. Παραδεξάμενος. Sex mss. παραδεχόμενος, nempe Vaticanus, Coisl. secundus et quatuor Regii. Sed Coisl. primus et Med. cum editis consentiunt. Ἐξανηλώθη. Codices nonnulli ἐξαναλώθη. Αναμένοντι. Coisl. secundus et Reg. s cundus διαναμένοντι. Κυριωτέραν. Coisl. secundus cum quatuor Regiis προτιμοτέραν. Αναπληρώσαι. Ita Coisl. primus et tres Regii. Editi έναπληρῶσαι. Ibidem Coisl. primus et Med. ἀπὸ πολλῶν.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXII. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕΒ. EPISTOL: CCLXII. Cum ad Basilium Urbicius non sine aliqua timiditate et excusatione scripsisset, jubel cum Basilius hanc timiditatem ejicere, rogatque ut sæpe ad se scribat, et quinam in sua Ecclesia sani sint in fite nuntiet. Audierat enim nonnullos ex his, qui cum Urbicio erant, Deum in carnem conversum fingere. Horum errorem breviter refellit, Urbiciumque hortatur, ut ecclesiastica emendatione hæc impietas non careat. Ουρσικίῳ μονάζοντι 1. Καλῶς ἐποίησας ἐπιστείλας ἡμῖν· ἔδειξας γὰρ οὐ μικρὸν τὸν καρπὸν τῆς ἀγάπης· καὶ συνεχῶς ποίει τοῦτο. Μὴ μέντοι νομίσῃς ἀπολογίας σοι δεῖν, ὅταν ἡμῖν ἐπιστέλλης. Γνωρίζομεν γὰρ ἑαυτοὺς, καὶ οἴδαμεν, ὅτι παντὶ ἀνθρώπῳ πρὸς πάντας ὁμοτιμίας Ισότης ἐστὶ ´(84) κατὰ τὴν φύσιν· ὑπεροχαὶ δὲ ἐν ἡμῖν οὐ κατὰ γένος, οὐδὲ κατὰ περιουσίαν χρημά των, οὐδὲ κατὰ τὴν τοῦ σώματος κατασκευὴν, ἀλλὰ κατὰ τὴν ὑπεροχὴν τοῦ φόβου τοῦ πρὸς τὸν Θεόν. Ὥστε, τί κωλύει σε, πλεῖον φοβούμενον τον Δεσπότην, μείζονα ἡμῶν εἶναι κατ' αὐτὸ τοῦτο; Συνεχῶς οὖν ἡμῖν ἐπίστελλε, καὶ γνώριζε, πῶς ἡ περὶ σὲ ἀδελφότης, καὶ τίνες τῶν τῆς Ἐκκλησίας τῆς καθ' ὑμᾶς υγιαίνουσιν· ἵνα εἰδῶμεν οἷς χρὴ γράφειν, καὶ τίσιν ἐπαναπαύεσθαι. Ἐπεὶ δὲ ἀκούω τινὰς εἶναι τοὺς τὸ εὐθὲς περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου δόγμα ἐν διαστρόφοις υπολήψεσι πα ραχαράσσοντας παρακαλῶ αὐτοὺς διὰ τῆς σῆς ἀγάπης ἀποσχέσθαι τῆς ἀτόπου ἐκείνης ἐννοίας, ἣν ἔχειν τινὲς ἡμῖν καταγγέλλονται, ὡς αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ εἰς σάρκα τραπέντος, καὶ οὐχὶ προσλαβόντος, διὰ τῆς ἁγίας Μαρίας τὸ τοῦ Ἀδὰμ φύραμα, ἀλλ᾽ αὐτοῦ τῇ οἰκείᾳ θεότητι εἰς τὴν ὑλικὴν φύσιν μεταβληθέντος. 2. Τοῦτο δὲ τὸ ἄτοπον ἐλέγξαι καὶ πάνυ ῥᾴδιον. Αλλ' ἐπειδὴ αὐτόθεν ἔχει τὸ ἐναργὲς ἡ βλασφημία, νομίζω τῷ φοβουμένῳ τὸν Κύριον ἀρκεῖν καὶ μόνην τὴν ὑπόμνησιν. Εἰ γὰρ ἐτράπη, καὶ ἠλλοιώθη. Τοῦτο δὲ ἀπείη καὶ λέγειν καὶ ἐννοεῖν, τοῦ Θεοῦ εἰπόντος· Ἐγώ εἰμι, καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι. Ἔπειτα, πῶς εἰς ἡμᾶς διέβη ἡ τῆς ἐνανθρωπήσεως ὠφέλεια, εἰ μὴ τὸ ἡμέτερον σῶμα, τῇ θεότητι συναφθὲν, κρεῖττον ἐγένετο τῆς τοῦ θανάτου ἐπικρατείας; Οὐ γὰρ τρα πεὶς οἰκεῖον ὑπεστήσατο σῶμα, ὅπερ, παχυν θείσης αὐτῷ τῆς θεϊκῆς φύσεως, ὑπέστη. Πῶς δὲ ἡ ἀπερίληπτος θεότης εἰς μικροῦ σώματος ἔγκον πε ριεγράφη, εἴπερ ἐτράπη πᾶσα ἡ τοῦ Μονογενούς φύσις; ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν οὐδένα ἡγοῦμαι νοῦν ἔχοντα, καὶ τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ κεκτημένον, πάσχειν τὸ ἀῤῥώστημα. Ἐπειδὴ δὲ ἦλθεν εἰς ἐμὲ ἡ φήμη, ὅτι * Malach. III, 6. Ουρδικιῳ μονάζοντι. Sic tres vetustissimi codices. Editi cum duobus Regiis et Coisl. secundo addunt: Ότι οὐκ ἐτράπη εἰς σῶμα ὁ Θεὸς Λόγος, ἀλλ᾽ ἤνωσεν ἑαυτῷ τὸ τοῦ Ἀδὰμ φύραμα. Quod Deus Verbum non conversum sit in corpus, sed sibi univerit Adami massam. Ομοτιμίας ισότης ἐστί. Ita Harl., Med., Coisl. primus et Claromn. Editi ομοτιμία ἐστί. Πλείον. Harl., Colbert. et Clarom. addunt ἡμῶν. Τῆς καθ' ὑμᾶς. Male in editis τῆς καθ' ἡμᾶς, quod non minus pugnat cum antiquis codicibus, quam cum Basilii sententia. Ibidem in nonUrbicio monacho. 1. Recte fecisti, quod ad me scripseris: osterie disti enim fructum non exiguum charitatis, idque velim frequenter facias. Nec putes tibi opus esse excusatione, cum ad me scripseris. Nam me ipse novi, et scio quemlibet hominem omnibus parem esse honore secundum naturam: præstantiam autem in nobis, non ex genere, neque ex pecuniarum copia, neque ex corporis constitutione, sed ex excellentiori timoris Dei gradu proficisci. Proinde, quid impedit quominus Dominum magis metuens, major me in hoc ipso sis? Scribe igitur nobis assidue, ac significa quid rerum agat fratrum qui tecum sunt conventus, et quinam in vestra Ecclesia sani sint; ut sciam quibus scribendumn sit, et in quibus acquiescendum. Sed quia audio nonnullos esse, qui rectam de 404 Incarnatione Domini doctrinam perversis opinionibus depravent; adhortor eos per tuam charitatem, ut abstineant absurda illa opinione, quam quidam tenere nobis nuntiantur, Deum ipsum in carnein conversum fuisse, nec assumpsisse Adami massam per sanctam Mariam, sed ipsum in sua ipsius divinitate in materialem naturam fuisse transmutatum. ' 2. Absurdum illud commentum confutare onnino facile. Sed quia sua sponte evidentiam habet blasphemia, arbitror Dominum timenti satis esse, vel solam admonitionem. Si enim conversus, etiam mutatus. Absit autem ut id aut dicamus, aut cogitemus, cum Deus dicat: Ego sum, et non mutor! Deinde, quomodo ad nos transiit Incarnationis fructus, si non corpus nostrum divinitati conjunctum, mortis dominatum superavit? Si. enim conversus est, proprium constituit corpus, quod videlicet, densata in ipso deitate, substitit. Quomodo autem incomprehensibilis divinitas parvi corporis mole circumscripta est, si nempe conversa est tota Unigeniti natura? Verum hoc neminem arbitror, modo mente præditus sit, Deique timorem habeat, morbo laborare. Sed quia venit ad me runullis codicibus recentioribus legitur sine conjunetione τίνες τῶν τῆς καθ' ὑμᾶς. Παραχαράσσοντας, παρακαλῶ αὐτούς. 112 octo mss., excepto quod in Medicæo et Harlæaño legatur οὓς παρακαλώ. Editi παραχαράσσονται αὐτοὺς, διά, etc. Ibidem legitur in codicibus Harl. et Med. πρὸς τὴν σάρκα. "Αγίας. Deest ea vox in tribus mss. non vetustissimis. Οὐ γὰρ τραπείς. Legendum videtur Εἰ γὰρ τραπείς, vel Ο γὰρ τραπείς. Postremam script rain in solo invenimus Coisliniano secundo. Cæteri consentiunt cum editis. Alias CCCXLIV. Scripta circa annum 577.

nor, nonnullos ex iis qui cum tua claritate ver- τινὲς τῶν μετὰ τῆς ἀγάπης σου ἐν τῇ ἀσθενείᾳ ταύτῃ santur, hac infirmitate mentis teneri, necesse`esse duxi, ut salutatione nuda non uterer, sed mea epistola aliquid tale contineret, quod posset etiam animas Dominum timentium ædificare. Adhortor igitur, ut hæc ecclesiastica emendatione non careant, et vos ab hæreticorum communione sejungatis: scientes indifferentia his in rebus nostram in Christo libertatem tolli. EPISTOLA CCLXIII. τῶν λογισμῶν εἰσιν, ἀναγκαῖον ἡγησάμην, μὴ ψιλὴν ποιήσασθαι τὴν πρόσρησιν, ἀλλ' ἔχειν τι τὴν ἐπιστολὴν ἡμῶν τοιοῦτον, ὃ δύναται καὶ οἰκοδομῆσαι τὰς ψυχὰς τῶν φοβουμένων τὸν Κύριον. Ταῦτα οὖν παρα καλοῦμεν διορθώσεως τυχεῖν ἐκκλησιαστικῆς, καὶ τῆς πρὸς τοὺς αἱρετικοὺς κοινωνίας ὑμᾶς ἀπέχεσθαι· εἰδότας, ὅτι τὸ ἐν τούτοις ἀδιαφορεῖν τὴν ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ παρρησίαν ἡμῶν ἀφαιρεῖται. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕΓ. Gratias agunt Orientales Occidentalibus, quod magnum succurrendi Orienti studium significaverint. Hogant ut hoc boneficium impendant vel invisendo vel saltem scribendo; eorum enim sententiam eo majoris futuram ponderis, quo magis alieni sunt a simultatis suspicione. Rerum autem perturbationem non tam Arianis atribuunt, quam iis qui sub pelle ovis latentes grassantur, nempe Eustathio et Apollinario. Primi inconstantia in fide describitur; allerius varii errores recensentur. Accusatur etiam Paulinus quod Marcelli sectatores recipiat. Rogantur Occidentulés, ut decernant recipiendos esse eos qui ab errore discedent, obstinatos autem excommunicandos. Occidentalibus. 1. Dominus Deus noster, in quem speravimus, tantam cuique vestrum gratiam largiatur, ut ad propositam spem perveniatis, quanto ipsi gaudio corda nostra implevistis, tum ex litteris, quas nobis per optatissimos compresbyteros scripsistis, tum ex commiseratione, quam ærumnis nostris impendistis, ut induti viscera misericordiæ, quemadmodum prædicti viri nobis annuntiaverunt. Etsi enim vulnera nostra eadem permanent, aliquod tamen solatium est, paratos 405 habere niedicos, qui possint, si tempus nanciscantur, celerem afferre nostris doloribus medelam. Quapropter rursus etiam vos per dilectos et salutamus, et adhortamur, ut si Dominus quidem facultatem vobis dederit ad nos proficiscendi, ne pigremini nos invisere. Maximum enim mandatum est infirmorum visitatio. Quod si bonus Deus ac sapiens vitæ nostræ moderator, hoc beneficium in aliud tempus reservat; saltem nobis scribite quæcunque a vobis scribi decet ad solamen afflictorum et erectionem confractorum. Jam enim multæ contritiones Ecclesiæ exstiterunt, nobisque magna ex eis afflictio nec aliunde exspectatio ulla auxilii, nisi Dominus per vos, a quibus sincere colitur, miserit medelam. Τοῖς Δυτικοῖς 1. Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἐφ' ὅν ἠλπίσαμεν του σαύτην ὑμῶν ἑκάστῳ παράσχοι χάριν εἰς τὸ ἐπιτυ χεῖν τῆς προκειμένης ἐλπίδος, ὅσης αὐτοὶ χαρᾶς τὰς καρδίας ἡμῶν ἐνεπλήσατε, ἔκ τε τῶν γραμμάτων Ἡ ἐπεστείλατε ἡμῖν διὰ τῶν ποθεινοτάτων συμπρεσ σβυτέρων ἡμῶν, καὶ ἐκ τῆς συμπαθείας τῶν καθ' ἡμᾶς λυπηρῶν, ἣν συνεπαθήσατε ἡμῖν, ὡς ἐνδεδυ μένοι σπλάγχνα οικτιρμοῦ, καθὼς ἀπήγγειλαν ἡμῖν οι προειρημένοι. Καὶ γὰρ, εἰ καὶ τὰ τραύματα ἡμῶν ὅμοια διαμένει, ἀλλ᾽ οὖν φέρει τινὰ ἡμῖν ραστώνην τὸ ἑτοίμους ἔχειν τοὺς ἰατρούς, δυναμένους, εἰ και ροῦ λάβοιντο, ταχεῖαν ἐπαγαγεῖν τῶν ἀλγημάτων τὴν ἴασιν. Διὸ καὶ πάλιν ὑμᾶς διὰ τῶν ἀγαπητῶν καὶ προσφθεγγόμεθα, καὶ παρακαλοῦμεν, εἰ μὲν δίδωσιν ὑμῖν ὁ Κύριος ἄδειαν τοῦ ὡς ἡμᾶς ἀφικέσθαι, μὴ ὀκνῆσαι ἡμῶν τὴν ἐπίσκεψιν· ἐντολῆς γάρ ἐστι τῆς μεγίστης ἡ τῶν ἀσθενούντων ἐπίσκεψις. Εἰ δὲ ὁ ἀγα θὸς Θεὸς καὶ σοφὸς τῆς ζωῆς ἡμῶν οἰκονόμος τὴν χάριν ταύτην εἰς ἕτερον καιρὸν ταμιεύεται ἀλλ' ἐπιστείλατε ἡμῖν ὅσα παρ' ὑμῶν πρέπει γραφῆναι εἰς παράκλησιν μὲν τῶν θλιβομένων, διόρθωσιν δὲ τῶν συντετριμμένων. Πολλὰ γὰρ ἤδη τὰ συντρίμματα τῆς Ἐκκλησίας γέγονε, καὶ πολλὴ ἡμῖν ἐπ᾿ αὐτοῖς ἡ θλίψις· καὶ προσδοκία βοηθείας ἑτέρωθεν οὐδαμόθεν, ἐὰν μὴ ὁ Κύριος δι' ὑμῶν τῶν γνησίως δουλευόντων αὐτῷ ἐξαποστείλῃ τὴν ἴασιν. 2. Τὸ μὲν οὖν Ιταμὸν καὶ ἀναίσχυντον τῆς αἱρέσεως τῶν ᾿Αρειανῶν, φανερῶς ἀποῤῥαγὲν τοῦ 2. Audax quidem illa ac impudens Arianorum hæresis, palam abscissa a corpore Ecclesiæ, manet in suo ipsius errore, nobisque non mul- σώματος τῆς Ἐκκλησίας, μένει ἐπὶ τῆς ἰδίας πλά tum nocet quia omnibus aperta ipsorum impietas. Qui autem pellem ovinam induti sunt, Alias LXXIV. Scripta animo 377. Αδιαφορεῖν. Med. et Claron. ἀδιάφορον. Τοῖς Δυτικοῖς. Ita Harl. Med., Coisl. primus et tres Regii. Alius itidem Regius qum Coisl. secundo et editi addunt: Επισκόποις περὶ Εὐσταθίου Σεβαστηνοῦ, καὶ Απολλιναρίου, καὶ Παυλίνου, καὶ τῆς ἑκάστου τούτων αἱρέσεως, Ad Occidentales epi scopos de Eustathio Sebasteno, Apollinario et Paulino, deque unius istorum cujusque hæresi. Ἠλπίσαμεν. lla mss. septem et editiones Haigail. et Basil. prim. Aliæ ελπίζομεν. Paulo post editio Basil. secundia et Paris. ἀνεπλήσατε. Septem mss. et editiones antiquæ, ut in textu. Nec longe νης, καὶ ὀλίγα ἡμᾶς λυμαίνεται, διὰ τὸ πᾶσι πρόδη λον αὐτῶν τὴν ἀσέβειαν εἶναι· οἱ δὲ τὴν δορὰν τοῦ quidam codices ἀπεστείλατε εἰ σπλάγχνα οἰκτιρμῶν. Ἐπαγαγεῖν. lla octo muss. Editi επάγειν. Μox editi καὶ προσαγορεύομεν. Octo mss. ut in textu. Ὡς ἡμᾶς. Coisl. primus et Med. πρὸς ἡμᾶς. Harl. et tres alii ὡς ἡμᾶς πορεύεσθαι. Duo alii πορεύσεσθαι. Ταμιεύεται. Regius secundus et Coisl. se cundus ταμιεύσεται. Non longe inepte in duobus Regiis codicibus προσδοκία μοι. Non enim hæc epistola unius scripta Basilii nomine. Τὸ μὲν οὖν. Deest ultima vocula in codicibus Med. et Coisl. primo. Legitur τὸ μὲν γάρ ία Harlæcano.

EPISTOLARUM CLASSIS II, EPIST. CCLXIII. προβάτου περιβεβλημένοι, καὶ τὴν ἐπιφάνειαν ημε- ac speciem blandam prae se ferunt ac lenem, ρον προβαλλόμενοι καὶ πραείαν, ἔνδοθεν δὲ σπαράσ σοντες ἀφειδῶς τὰ τοῦ Χριστοῦ ποίμνια, καὶ διὰ τὸ ἐξ ἡμῶν ὡρμῆσθαι, εὐκόλως ἐμβάλλοντες βλάβην τοῖς ἁπλουστέροις· οὗτοί εἰσιν οἱ χαλεποὶ καὶ δυσφύλακτοι. Οὓς ἀξιοῦμεν παρὰ τῆς ὑμετέρας ἀκριβείας πρὸς πάσας τὰς κατὰ τὴν Ἀνατολὴν Ἐκκλησίας δημοσιευθῆναι· ἵνα, ἢ ὀρθοποδήσαντες, γνησίως ὦσι σὺν ἡμῖν, ἢ μένοντες ἐπὶ τῆς διαστροφῆς, ἐν ἑαυτοῖς μόνοις τὴν βλάβην ἔχωσι, μὴ δυνάμενοι ἐκ τῆς ἀφυλάκτου κοινωνίας τῆς ἰδίας νόσου μεταδιδόναι τοῖς πλησιάζουσιν. Ανάγκη δὲ τούτων ὀνομαστὶ μνησθῆναι, ἵνα καὶ αὐτοὶ γνωρίσητε τους ταραχὰς παρ' ἡμῖν ἐργαζομένους, καὶ ταῖς Ἐκε κλησίαις ἡμῶν φανερὸν καταστήσατε Ο μὲν γὰρ παρ' ἡμῶν λόγος ὕποπτός ἐστι τοῖς πολλοῖς, ὡς τάχα διά τινας ιδιωτικὰς φιλονεικίας τὴν μικροψυχίαν πρὸς αὐτοὺς ἑλομένων· ὑμεῖς δὲ, ὅσον μακρὰν αὐτῶν ἀπῳκισμένοι τυγχάνετε, τοσούτω πλέον παρὰ τοῖς λαοῖς τὸ ἀξιόπιστον ἔχετε, πρὸς τῷ καὶ τὴν παρὰ τοῦ Θεοῦ χάριν συναίρεσθαι ὑμῖν εἰς τὴν ὑπὲρ τῶν καταπονουμένων ἐπιμέλειαν. Ἐὰν δὲ καὶ συμφώνως πλείονες ὁμοῦ τὰ αὐτὰ δογματίσητε, δῆλον, ὅτι τὸ πλῆθος τῶν δογματισάντων αναντίρ ῥητον πᾶσι τὴν παραδοχήν κατασκευάσει τοῦ δόγματος. intus vero dilaniant crudeliter Christi gregem, el propterea quod ex nobis exorti sunt, facile perniciem inferunt simplicioribus; hi sunt, qui molestiam exhibent, ас ægre vitari possunt. Hos rogamus ut vestra diligentia omnibus Orientis Ecclesiis denuntiet, ut, aut rectam viam ingressi sincere versentur nobiscum, aul, si' in sua permaneant perversitate, damnum intra se solos contineant, nec possint ex incauta communione morbum suum cum proximis conmunicare. Necesse est autem horum nominatim meminisse, ut et ipsi cognoscatis eos qui turbas apud nos movent, eosque nostris Ecclesiis manifestos facite. Nam sermo noster suspectus est pluribus, quasi forte ob privatas quasdam simultates exili et jejuno in illos animo sinus. Vos vero quanto ob illis longius degitis, tanto majorem apud populos habetis auctoritatem, przeterquam quod Dei etiam gratia vos adjuvat ad succurrendum iis qui vexantur. Quod si etiam concordi animo plures simul eadem decernetis, perspicuum est multitudinem decernentium omnibua persuasuram, ut decretum citra controversiam suscipiant. 5 Est itaque unus ex iis, qui nobis multum exhibent molestiæ, Eustathius ex Sebastia in minore Armenia, qui olim edoctus ab Ario, et cum is floreret Alexandriæ pravas in Unigenitum construens blasphemias, eum secutus, 406 atque inter germanissimos illius discipulos numeratus, posteaquam rediit in patriam, beatissimo Cæsarea episcopo Hermogeni, ipsum ob pravam doctrinam condemnanti, confessionem sanæ §- dei obtulit. Atque ita ab ipso ordinatus, post illius dormitionem statim ad Eusebium Constantinopolitanum accurrit, qui et ipse nemini concedebat in impio Arii dogmate tuendo. Deinde hinc ob aliquas causas quæcunque illæ sint, expulsus, cum ad suos populares venisset, iterum sese purgavit, impiam quidem occultans sententiam; in verbis autem recti aliquid et accurati præ se ferens. Episcopatum forte adeptus,. 3. Εστι τοίνυν εἷς τῶν πολλὴν ἡμῖν κατασκευα ζόντων λύπην Εὐστάθιος ὁ ἐκ τῆς Σεβαστείας τῆς κατὰ τὴν μικρὰν Αρμενίαν· ὅς, πάλαι μαθητευθεὶς τῷ Ἀρείῳ, καὶ ὅτε ήκμαζεν ἐπὶ τῆς ᾿Αλεξανδρείας, τὰς πονηρὰς κατὰ τοῦ Μονογενοῦς συντιθείς βλασφημίας, ἀκολουθῶν ἐκείνῳ, καὶ τοῖς γνησιωτάτοις αὐτοῦ τῶν μαθητῶν ἐναριθμούμενος ἐπειδὴ ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἑαυτοῦ, τῷ μακαριωτάτῳ ἐπισκόπῳ Ερμογένει τῷ Καισαρείας, κρίνοντι αὐτὸν ἐπὶ τῇ κακοδοξίᾳ, ὁμολογίαν ἔδωκε πίστεως ὑγιοῦς. Καὶ οὕτω την χειροτονίαν ὑπ' αὐτ τοῦ δεξάμενος μετὰ τὴν ἐκείνου κοίμησιν πρός τὸν ἐπὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως Εὐσέβιον ἔδραμεν, οὐδενὸς ἔλαττον καὶ αὐτὸν τὸ δυσσεβὲς δίγμα τοῦ Αφείου πρεσβεύοντα. Εἶτα ἐκεῖθεν διὰ οἵας δήποτε αἰτίας ἀπελαθείς, ἐλθὼν τοῖς ἐπὶ τῆς παρ τρίδος ἀπελογήσατο πάλιν· τὸ μὲν δυσσεβὲς ἐπισ κρυπτόμενος φρόνημα, ῥημάτων δέ τινα ὀρθότητα προβαλλόμενος Καὶ τυχὼν τῆς ἐπισκοπῆς, ὡς illico comperitur anathematismum consubstanΜεταδιδόναι. Coisl. primus et Med. μεταδοῦναι. Παρ' ἡμῖν. Editi addunt καὶ τὰ σκάνδαλα. Quod additamentum deest in octo mss. Φανερόν καταστήσατε. Videtur prima specie accuratior editorum lectio. φανερούς καταστήσητε. Sed tamen discedere non libet ab auctoritate octo veterum librorum, cum præsertim eorum scriptura, quam in textu posuimus, commodo sensu non careat. Legitur etiam φανερόν in editione Hagan. Ibi demn Medicus codex cum tribus Regiis Εκκλησίαις ὑμῶν. Sed magis placet vulgata scriptura. Supra enim rogantur Occidentales, ut ejusmodi homines Orientis Ecclesiis denuntient. Μακρὰν αὐτῶν. Coisl. primus et Med. μα κρὰν αὐτοῖς. Ibidem editi τοσοῦτον. Coisl. primus et tres alii ut in textu. Mox codices nonnulli πρὸς τό 、 Παρὰ τοῦ Θεοῦ. Deest prepositio in Coisl. 1. Κατασκευαζόντων. Ita iss. octo. Editi παρασκευαζόντων. Καὶ ὅτε. Conjunctio addita ex sex mss. Εναριθμούμενος. Ita octo mss. Editi ἐν ταῖς... ἀριθμούμενος, excepta tamen editione Hagan. quæ cum mss. consentit. Επισκόπῳ. Deest ea vox in codice Mediceo. Δεξάμενος. Hic editi addunt Ευστάθιος, quod melius abest a codicibus Harl. et Coisl. primo. Paulo post Medicæus codex ἐν Κωνσταντινουπόλει. Διὰ οἵας δήποτε. Ita Med. et Coisl. primus. Editi δι᾽ ἃς δήποτε. Paulo post in Coisl. primo et aliis nonnullis legitur ἀπελογήσατο, πάλιν τό, etc. Προβαλλόμενος. Ita mss. sex. Editi προσβαλο λόμενος. Paulo post editi φαίνεται γράψαι. Sex mss. ut in textu.

tialis scripsisse in Ancyrana synodo, quæ ab ip- ἔτυχεν, εὐθὺς φαίνεται γράψας ἀναθεματισμών του sis habebatur. Hinc autem cum Seleuciam venisset, ea gessit cum suæ sententiæ consortibus quæ omnes norunt. Constantinopoli autem iterum assensus est iis quæ ab hæreticis proposita fuerunt. Atque ita ex episcopatu ejectus, propterea quod antea Melitinæ depositus esset, hanc sibi restitutionis viam invenit, ut ad vos se conferret. Quænam autem ei proposita fuerint a beatissimo episcopo Liberio, et quibusnam assensus sit, ignoramus, nisi quod epistolam attulit, quæ eum restituebat, eaque ostensa concilio Tyanensi in suum locum restitutus est. Hic nunc depopulatur fidem illam, ob quam susceptus est, atque una cum iis est, qui consubstantiale anathematizant, seque ducem præbet hæresis Pneumatomachorum. Quoniam igitur istinc evenit illi facultas lædendi Ecclesias, ac data vobis fiducia utitur ad subversionem multorum, necesse est istinc quoque venire et emendationem, ac per litteras Ecclesiis significari, quibusnam conditionibus susceptus sit, et quomodo nunc immutatus irritum faciat beneficium sibi concessum a Patribus qui tune erant. 4. Secundus post ipsum est Apolinarius, non parum et ipse Ecclesias contristans. Cum enim scribendi facilitate lingua ei ad omne argumentum pronipta sit, replevit scriptis suis orbem terrarum, contempla objurgatione illius, qui dicit: Cave facere libros multos ss: ita quoque profecto c in multitudine peccata multa sunt. Quomodo enim possit in multiloquio 33 peccatum vitari? Illius igitur de theologia disputationes, non petitis e Scriptura probationibus, sed humanis argumentis nituntur. Sunt autem illi et de resurrectione elucubrationes fabulose scriptæ, vel potius Judaice in quibus ait nos rursus ad legalem reversuros cultum, rursusque circumcisum iri, et Sabbata observaturos, atque abstenturos a cibis, et victimas oblaturos Deo, et adoraturos Jerosolymis 407 in templo, ac omnino Judæos ex Christianis futuros. Quibus quidnam magis ridiculum esse possit, aut ab evangel co doginate magis alienum? Deinde ca etiam quæ de Incarnatione Iradidit, tantam intulerunt fratribus perturbaLionem, ut jam pauci ex iis qui legerunt, priscam pietatis formam conservent: contra plerique novitatibus intenti, ad quaestiones et ad pertinaces inutilium horum verborum investigationes deflexerint, Eccle. xu, 12. 33 Prov. x, Δέδρακε. Sex codices mss. ἔγραψεν. Coisl. primus et Med. eum editis consentiunt. 11) Μελιτινῇ. Medicus cum tribus Regiis Μεαυτήν τοῦ ἐγκλήματος τοῦ, etc. lta mss. septem. Alius habet τοῦ ἐντάλματος. Editi τοῦ Ἐκκλησια στοῦ λέγοντος. ὁμοουσίου, ἐν τῷ κατὰ ᾿Αγκύραν γενομένῳ αὐτοῖς συλλόγῳ. Κἀκεῖθεν ἐπὶ τὴν Σελεύκειαν ἐλθὼν, δέδρακε μετὰ τῶν ἑαυτοῦ ὁμοδόξων & πάντες ἴσα· σιν. Ἐν δὲ τῇ Κωνσταντινουπόλει συνέθετο πάλιν τοῖς ἀπὸ τῶν αἱρετικῶν προταθείσι. Καὶ οὕτως ἀπο ελαθεὶς τῆς ἐπισκοπῆς, διὰ τὸ ἐν τῇ Μελιτινῇ προκαθῃρῆσθαι, ὁδὸν ἑαυτῷ τῆς ἀποκαταστάσεως ἐπενόησε τὴν ὡς ὑμᾶς ἄφιξιν. Καὶ τίνα μέν ἐστιν ὁ προετάθη αὐτῷ παρὰ τοῦ μακαριωτάτου ἐπισκόπου Λιβερίου, τίνα δὲ ἃ αὐτὸς συνέθετο, ἀγνοοῦμεν, πλὴν ὅτι ἐπιστολὴν ἐκόμισεν ἀποκαθιστῶσαν αὐτὸν, Αν ἐπιδείξας τῇ κατὰ Τύανα συνόδῳ, ἀποκατέστη τῷ τόπῳ. Οὗτος νῦν πορθεῖ τὴν πίστιν ἐκείνην, ἐφ' ᾗ ἐδέχθη, καὶ τοῖς ἀναθεματίζουσι τὸ ὁμοούσιον σύν ἐστι, καὶ πρωτοστάτης ἐστὶ τῆς τῶν πνευματομά χων αἱρέσεως. Ἐπεὶ οὖν αὐτόθεν γέγονεν αὐτῷ ἡ δύναμις τοῦ ἀδικεῖν τὰς Ἐκκλησίας, καὶ τῇ παρ' ὑμῶν δεδομένῃ αὐτῷ παρρησίᾳ κέχρηται εἰς καταστροφὴν τῶν πολλῶν, ἀνάγκη αὐτόθεν ἐλθεῖν καὶ τὴν διόρθωσιν, καὶ ἐπισταλῆναι ταῖς Ἐκκλησίαις, τίνα μέν ἐστιν ἐφ᾽ οἷς ἐδέχθη, πῶς δὲ νῦν μεταβλη θεὶς ἀκυροῖ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ διὰ τῶν τότε Πατέρων. 4. Δεύτερος μετ' αὐτόν ἐστιν Ἀπολινάριος, οὐ μικρῶς καὶ αὐτὸς τὰς Ἐκκλησίας παραλυπών. Τη γὰρ τοῦ γράφειν εὐκολίᾳ πρὸς πᾶσαν ὑπόθεσιν ἔχων ἀρκοῦσαν αὐτῷ τὴν γλῶσσαν, ενέπλησε μὲν τῶν ἑαυτοῦ συνταγμάτων τὴν οἰκουμένην, παρακούσας τοῦ ἐγκλήματος τοῦ λέγοντος, ὅτι Φύλαξαι ποιῆσαι βιβλία πολλά· ἐν δὲ τῷ πλήθει δηλονότι πολλὰ καὶ ἡμάρτηται. Πῶς γὰρ δυνατὸν ἐκ πολυλογίας ἐκφυγεῖν ἁμαρτίαν; Ἔστι μὲν οὖν αὐτοῦ καὶ τὰ τῆς Θεολογίας οὐκ ἐκ γραφικῶν ἀποδείξεων, ἀλλ' ἐξ ἀνθρω πίνων ἀφορμῶν την κατασκευὴν ἔχοντα· ἔστι δὲ αὐτῷ καὶ τὰ περὶ ἀναστάσεως μυθικῶς συγκείμενα, μᾶλλον δὲ Ἰουδαϊκῶς· ἐν οἷς φησι πάλιν ἡμᾶς πρὸς τὴν νομικὴν ὑποστρέφειν λατρείαν, καὶ πάλιν ἡμᾶς περιτμηθήσεσθαι, καὶ σαββατίζειν, καὶ βρακ μάτων ἀπέχεσθαι, καὶ θυσίας προσοίσειν Θεῷ, καὶ προσκυνήσειν ἐν Ἱεροσολύμοις ἐπὶ τοῦ ναοῦ, καὶ ὅλως ἀπὸ Χριστιανῶν Ἰουδαίους γενήσεσθαι. Τον τί ἂν γένοιτο καταγελαστότερον, μᾶλλον δὲ ἀλλοτριώ τερον τοῦ εὐαγγελικοῦ δόγματος; Εἶτα καὶ τὰ περὶ σαρκώσεως τοσαύτην ἐποίησε τῇ ἀδελφότητι τὴν ταραχὴν, ὥστε ὀλίγοι λοιπὸν τῶν ἐντετυχηκότων τὸν ἀρχαῖον τῆς εὐσεβείας διασώζουσι χαρακτήρα· οἱ δὲ πολλοί, ταῖς καινοτομίαις προσέχοντες, ἐξετράπησαν εἰς ζητήσεις καὶ φιλονείκους ἐφευρέσεις τῶν ἀνωσε λῶν τούτων ῥημάτων. Αφορμών. Coisl. secundus et Regius secun dus λογισμών. Υποστρέφειν. Ita septem mss., quorum tamen duo habent ἀποστρέφειν. Sic etiam editio Hakanoensis. Aliæ vero ὑποστρέψειν. Paulo post editio Parisiensis προσφέρειν. Vetusta editiones, Harl. et Vat. cum tribus aliis ut in textu. Duo alii προσάγειν.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXIV. ex 5. Paulinus autem utrum aliquid et circa ordinationem reprehensioni obnoxiuin habeat, ipsi dixeritis. Nos sane mærore aficit, quod in Marcelli dogmata propendet, ac illius sectatores sine discrimine ad suam communionem admittit. Scitis enim, fratres maxime colendi, spem nostram omnem everti Marcelli dogmate, quod neque Filium in propria hypostasi confitetur, sed prolatum esse, et rursus reversum ad eum, quo processerat, neque Paracletum hypostasim propriam habere concedit: quare non aberraverit, qui a Christianismo penitus alienam haresim pronuntiet, ac Judaismum corruptum iklam appellet. vobis ut horum curam suscipiatis efflagitamus. Suscipietis autem, si omnibus Orientis Ecclesiis scribere non gravemini, eos qui hæc depravant, si corrigantur, admittendos ad communionem; sin autem pertinaciter novitatibus adhærescere voluerint, ab Ecclesiis abscindendos. Atque id quidem factum a nobis oportuisse, ut una cum vestra prudentia sedentes, communi deliberatione de his ageremus, ne ipsi quidem ignoramus. Sed quoniam tempus non permittit, et dilatio exitiosa est, illato ab ipsis damno radice agente, necessario hos fratres misimus, ut et quæcunque litterarum documenta effugerunt, haec per se ipsi edocentes, pietatem vestram incitent ad expetitum Dei Ecclesiis ferendum auxilium. · 5. Ο μέντοι Παυλίνος, εἰ μέν τι καὶ περὶ τὴν χειροτονίαν ἐπιλήψιμον ἔχει, αὐτοὶ ἂν εἴποιτε· ἡμᾶς δὲ λυπεῖ, τοῖς Μαρκέλλου προσπεπονθώς δόγμασι, καὶ τοὺς ἀκολουθοῦντας αὐτῷ ἀδιακρίτως εἰς τὴν κοινωνίαν ἑαυτοῦ προσιέμενος. Οίδατε δὲ, ἀδελ φοὶ τιμιώτατοι, ὅτι πάσης ἡμῶν τῆς ἐλπίδος ἀθέτησιν ἔχει τὸ Μαρκέλλου δόγμα, ούτε Υἱὸν ἐν ἰδίᾳ ὑπο στάσει ὁμολογοῦν, ἀλλὰ προενεχθέντα, καὶ πάλιν ὑποστρέψαντα εἰς τὸν ὅθεν προῆλθεν, οὔτε τὸν Παράκλητον ιδίως ὑφεστηκέναι συγχωροῦν· ὥστε οὐκ ἄν τις ἁμάρτοι Χριστιανισμοῦ μὲν παντελῶς ἀλλο τρίαν ἀποφαίνων τὴν αἵρεσιν, Ἰουδαϊσμὸν δὲ παρεφθαρμένον αὐτὴν προσαγορεύων. Τούτων τὴν ἐπι μέλειαν γενέσθαι παρ' ὑμῶν ἐπιζητοῦμεν. Γένοιτο δ᾽ ἄν, εἰ ἐπιστείλαι καταξιώσητε πάσαις ταῖς κατὰ τὴν Ἀνατολὴν Ἐκκλησίαις, τοὺς ταῦτα παραχαράσ σοντας, εἰ μὲν διορθοῖντο, εἶναι κοινωνικούς· εἰ δὲ ἐπιμένειν φιλονείκως βούλοιντο ταῖς καινοτομίαις, χωρίζεσθαι ἀπ' αὐτῶν. Καὶ ὅτι μὲν ἔδει ἡμᾶς συνεδρεύοντας μετὰ τῆς ὑμετέρας φρονήσεως ἐν κοινῇ σκέψει τὰ περὶ τούτων διαλαβεῖν, οὐδὲ αὐτοὶ ἀγνοοῦμεν· ἀλλ' ἐπειδὴ ὁ καιρὸς οὐκ ἐνδίδωσι, καὶ τὸ ἀναβάλλεσθαι βλαβερὸν, τῆς ἀπ' αὐτῶν βλάβης ἐῤῥιζωμένης, ἀναγκαίως ἀποστείλαμεν τοὺς ἀδελ φούς· ἵνα ὅσα καὶ τὴν ἐκ τοῦ γράμματος διδασκαλίαν παρέλαβε, ταῦτα παρ' ἑαυτῶν ἀναδιδάξαντες, κινήσωσιν ὑμῶν τὴν εὐλάβειαν εἰς τὸ παρασχέσθαι τὴν ἐπιζητουμένην βοήθειαν ταῖς· τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕΔ'. EPISTOLA CCLXIV. Bursamı Basilius, oblata occasione Domnini et sociorum ejus, saldal el hortatur ut oret pro Ecclesia, cui quidem sperat Basilius pacem datum iri, nisi appropinquet defectio. Βάρσῃ, ἐπισκόπῳ Ἐδέσσης, ἐν ἐξορίᾳ ὄντι. Τῷ ὡς ἀληθῶς θεοφιλεστάτῳ καὶ πάσης αἰδοῦς καὶ τιμῆς ἀξίῳ ἐπισκόπω Βάρσῃ Βασίλειος ἐν Κυρίῳ χαίρειν. Ερχομένων τῶν γνησιωτάτων ἀδελφῶν τῶν περὶ Δομνίνον πρὸς τὴν εὐλάβειάν σου, ἡδέως τὴν ἀφορμὴν τῶν γραμμάτων ἐδεξάμεθα, καὶ προσ αγορεύομέν σε δι' αὐτῶν, ευχόμενοι τῷ ἁγίῳ Θεῷ μέχρι τοσούτου φυλαχθῆναι τῇ ζωῇ ταύτῃ, μέσ χρις οὗ καταξιωθῶμεν ἰδεῖν σε, καὶ ἀπολαῦσαι τῶν ἐν σοὶ χαρισμάτων. Μόνον εύχου, παρακαλῶ, ἵνα ὁ Κύριος μὴ παραδῷ ἡμᾶς εἰς τέλος τοῖς ἐχθροῖς τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ φυλάξῃ τὰς ἑαυτοῦ Ἐκκλησίας μέχρι τοῦ καιροῦ τῆς εἰρήνης, ἦν αὐτὸς οἶδεν ὁ δίκαιος κριτής πότε ἀποδώσει. Αποδώσει Προσπεπονθώς. Ita Harl. cum Coisl. secundo el quatuor codicibus Regiis. Medicæus et Coisl. primus προπεπονθώς. Elliti πεποιθώς. Paulo post editi κοινωνίαν αὐτοῦ προέμενος. Octo mss. ut in textu. Sic etiam emendatum est in secunda editione Parisiensi. Τῆς ἀπ' αὐτῶν. Ita veteres libri summo consensu. Editi τῆς ὑπ' αὐτῶν. Τῶν περὶ Δομνῖνον. Existimat Combefisius solum Domninum sic honoris causa nominari, nec ullos designari comites. Atque id quidem libenter assentior doctissimo viro, solum hic Dominum nominari; non idcirco tamen, quod sociis careret, sed quia illi præcipue honor habebatur. Sic enim fieri solere observavimus ad epist. 243, ut cum Barsa, Edessa episcopo, exsulanti. Vere religiosissimo omnique reverentia et honore digno episcopo Barsæ Basilius in Domino salutem. Cum proficisceretur germanissimus frater Domninus ad tuam pietatem, libenter occąsionem scribendi excepimus, teque per illum salutamus, Deum sanctum precantes, ut tandiu custodiamur in hac vita, donec digni habeamur, qui te videamus, ac donis, quæ in te sunt, perfruamur. Tantum precare, obsecro, ut Dominus 408 non tradat nos in perpetuum inimicis crucis Christi, sed custodiat Ecclesias suas usque ad tempus pacis, quam novit ipse justus judex, quando sit redditurus. Reddet enim, nec nos perpetuo plures mitterentur, unus tamen nominaretur. Do mnino autem aliquem adfuisse comitem conjicimus ex epist. 267 ad eundem Barsam, ubi Basilius latores litterarum suarum fratres commemorat, hanc ipsam epistolam indicans. Ait enim se Barsa non sepe quidem scripsisse, sed tamen scripsisse: quibus verbis unica designatur epistola. Φυλαχθῆναι. Ita mss. septem. Editi διαφυ λαχθῆναι. Paulo post editi καὶ αὐτοπροσώπως ἰδεῖν σε, octo mss. ut in textu. Φυλάξῃ. Sic Vat., Coisl. uterque et Reg. secundus ac Bigot. alter. Quatuor alii φυλάξει. Editi φυλάξοι. • Alias CCCXXVI. Scripta circa annum 377.

8+ aeseret. Sed quemadmodum Israelitis annos se- γάρ, καὶ οὐκ ἐγκαταλείψει ἡμᾶς εἰς τὸ παντελές ptuaginta præstituit pro peccatis ad captivitatis pœnam; ita forte et nos omnipotens per statum aliquod tempus traditos aliquando revocabit, ac in pristinam pacem restituet; nisi forte appropinquat defectio, et quæ nunc fiunt, exordia sunt ingressus Antichristi. Quod quidem si ita sit, precare ut aut ærumnas auferat, aut nos inter ærumnas invictos bonus ille custodiat. Omnem illum coetum, qui pietatis tuæ consuetudine dignus habitus est, per te salutamus. Pietateni tuam ornnes, qui nobiscum sunt, salutant. Valens ac lætus in Domino, et pro me orans, Ecclesiæ Dei serveris, Sancti gratia. EPISTOLA CCLXV*. Ἀλλ᾿ ὥσπερ τοῖς Ισραηλίταις τὴν ἑβδομηκονταετίαν ὥρισεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτημάτων εἰς τὴν τῆς αἰχμα λωσίας καταδίκην, οὕτω τάχα καὶ ἡμᾶς ὁ δυνατὸς χρόνῳ τινὶ ὡρισμένῳ παραδοὺς ἀνακαλέσεται ποτε καὶ ἀποκαταστήσει εἰς τὴν ἐξ ἀρχῆς εἰρήνην· εἰ μὴ ἄρα ἐγγὺς ποὺ ἐστιν ἡ ἀποστασία, καὶ τὰ νῦν γι νόμενα προοίμιά ἐστι τῆς εἰσόδου τοῦ ᾿Αντιχρίστου. Οπερ δὲ ἐὰν ᾖ, προσεύχου ἵνα ἢ τὰς θλίψεις παρ ενέγκῃ, ἢ ἡμᾶς ἀπταίστους διὰ τῶν θλίψεων ὁ ἀγαθὸς διασώσηται. Πᾶσαν τὴν συνοδίαν τὴν καταξιωθεῖσαν συνεῖναι τῇ εὐλαβείᾳ σου ἀσπαζόμεθα διὰ σοῦ. Τὴν σὴν εὐλάβειαν οἱ σὺν ἡμῖν πάντες προσαγορεύουσιν. Εῤῥωμένος καὶ εὔθυμος ἐν Κυρίῳ, ὑπερευχόμενος μου, φυλαχθείης τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ χά ριτι του Αγίου. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΞΕ'. Basilius gratias agit Dea, quod iis, apud quos exsulant confessores, auxilia ad salutem providerit: seque, perspecto illorum fidei studio adductum esse ait, ut diaconum Elpidium cum titteris ad cos mitteret. Laudat eos quod damnaverint Apollinarium, cujus et nefarias molitiones, et impios de Trinitate, de Incarnatione et promissionibus errores recensel Sed queritur quod Marcelli discipuli a confessoribus recepti fuerint sine Occidentalium et aliarum Ecclesiarum co sensu. Scire cupit quibus conditionibus recepti fuerint. Eulogio, Alexandro et Harpocrationi, Ægypti episcopis exsulibus. 1. Magnam in omnibus reperimus boni Dei erga suas Ecclesias providentiam; ita ut quæ molesta esse videntur, nec omnino ex sententia occurrunt, ea etiam ad multorum utilitatem dispensentur in occultissima Dei sapientia, et indeprehensis illius justitiæ judiciis. Ecce enim et dilectionem vestram ex Ægypti locis excitans Dominus, in media Palæstina constituit, ad exemplum antiqui Israel, quem captivum in Assyriorum terram abducens, exstinxit illic simulacrorum cultum per sanctorum adventum. Itaque et nunc ita factum invenimus, cum reputamus Dominum, dum vestrum pro pietate certamen in medio proponit, vobis quidem exsilio stadium aperuisse beatorum certaminum; iis vero, quibus vestrum illud eximium propositum ante oculos versatur, manifesta ad salutem largitum esse exempla. Cum igitur Dei gratia didicerimus vestrum rectæ fidei studium, didicerimus et sollicitudinem erga fratres, vosque non perfunctorie aut negligenter quæ ad communem utilitatem spectant et ad salutem necessaria sunt, exhibere, sed si quid ad Ecclesiarum ædificationem conducat, libenter suscipere; æquum esse putavimus, ut in bonæ vestræ partis veniremus communionem, nosque * Jerem. XXV, 12. Alias CCXCIII. Scripta anno 377. Φυλαχθείης. Sic tres antiquissimi codices et Bigot. alter. Editi διαφυλαχθείης. Χάριτι τοῦ ἁγίου. Sic mss. septem. Editi χάριτι αὐτοῦ. Αιγύπτου. Ita tres vetustissimi codices. Editi Αἰγυπτίοις. Ibidem Reg. secundus, Coisl. secundus et Paris. habent 'Αδελφοκρατίωνι, quod nomen inscite videtur unum ex duobus esse factum, id est ex Αδελφίῳ et Αρποκρατίωνι. Nam inter hos exsules episcopos numeratur Adelphius apud p Εὐλογίῳ καὶ Ἀλεξάνδρῳ καὶ 'Αρποκρατίωνι, ἐπι σκόποις Αἰγύπτου ἐξορισθεῖσιν. 1. Μεγάλην ἐν πᾶσιν εὑρίσκομεν τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ τὴν περὶ τὰς Ἐκκλησίας αὐτοῦ οἰκονομίαν, ὥστε καὶ τὰ δοκοῦντα εἶναι σκυθρωπά, καὶ μὴ πάντη κατά βούλησιν ἀπαντώντα, καὶ ταῦτα ἐπ᾽ ὠφελείᾳ τῶν πολλῶν οἰκονομεῖσθαι, ἐν τῇ δυσθεωρήτῳ τοῦ Θεοῦ σοφίᾳ, καὶ τοῖς ἀνεξιχνιάστοις αὐτοῦ τῆς δικαιοσύν νης κρίμασιν. Ἰδοὺ γὰρ καὶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην ἐκ τῶν κατ' Αἴγυπτον τόπων ἀναστήσας ὁ Κύριος, εἰς μέσην ἀγαγὼν τὴν Παλαιστίνην ἱδρύσατο, κατά μίμησιν τοῦ πάλαι Ἰσραὴλ, ὃν διὰ τῆς αἰχμαλωσίας ἀγαγὼν εἰς τὴν Ασσυρίων γῆν, ἔσβεσε τὴν ἐκεῖ εἰ δωλολατρείαν διὰ τῆς τῶν ἁγίων ἐπιδημίας. Καὶ νῦν τοίνυν οὕτως εὑρίσκομεν, λογιζόμενοι, ὅτι τὸν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ἆθλον ὑμῶν προβαλλόμενος ὁ Κύριος, ὑμῖν μὲν διὰ τῆς ἐξορίας στάδιον ἤνοιξε τῶν μακαρίων ἀγωνισμάτων, τοῖς δὲ περιτυγχάνουσιν ὑμῶν τῇ ἀγαθῇ προαιρέσει εναργὴ τὰ πρὸς σωτη ρίαν ἐχαρίσατο ὑποδείγματα. Ἐπεὶ οὖν τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι εμάθομεν ὑμῶν τὴν ὀρθότητα τῆς πίστεως, ἐμάθομεν δὲ τὸ περὶ τὴν ἀδελφότητα ἐπιμελές, καὶ ὅτι οὐ παρέργως οὐδὲ ἡμελημένως παρέχεσθε τὰ κοινωφελῆ καὶ ἀναγκαῖα πρὸς σωτηρίαν, ἀλλ᾽ εἰ τι πρὸς οἰκοδομὴν τῶν Ἐκκλησιῶν ἐνεργεῖν προαι ρεῖσθε· δίκαιον ἐλογισάμεθα κοινωνοὶ γενέσθαι Epiphanium cum pluribus aliis. bares. Lxxi. Simplicior Regii primi titulus, Επισκόποις Αίγυ πτίοις ἐξορισθεῖσιν, Episcopis Egyptiis exsulantibus. Ὑμῶν. Ιta Harl. et Coisl. primus. Editi ὑμῖν. Codex Medicus ἡμῶν. Παρέχεσθε. Legitur in quatuor recentioribus codicibus παρέρχεσθε. Ελογισάμεθα. Ita tres vetustissimi codices. Editi ενομίσαμεν. Εosdem codices paulo post secuti mulavinus quod erat in editis Ἐλπίδιον τὸν συνδιά χονον. lbidem codex Medicus ἀπέστειλα.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXV. τῆς ἀγαθῆς μερίδος ὑμῶν, καὶ συνάψαι ἑαυτοὺς διὰ 1 409 per epistolam cum vestra pietate conjungeτοῦ γράμματος τῇ ὑμετέρᾳ εὐλαβεία. Ούπερ ένεκα ἀπεστείλαμεν καὶ τὸν ποθεινότατον υἱὸν ἡμῶν καὶ συνδιάκονον Ἐλπίδιον, ὁμοῦ μὲν τὴν ἐπιστολὴν διακομίζοντα, ὁμοῦ δὲ καὶ παρ' ἑαυτοῦ δυνάμενον ἀπαγ γεῖλαι ὑμῖν ὅσα τὴν ἐκ τοῦ γράμματος ἐκφύγῃ διδασκαλίαν. remus. Quapropter misimus etiam desideratissimum filium nostrum Elpidium condiaconum, qui et epistolam perferret, et per se ipse potest nuntire vobis, quæcunque litterarum effugerint documenta. 2. Μάλιστα δὲ ἡμᾶς ἐπέῤῥωσε πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς συναφείας ὑμῶν ἡ ἀκοὴ τοῦ περὶ τὴν ὀρθότητα ζήλου τῆς εὐσεβείας ὑμῶν· ὅτι οὔτε πλήθει συνταγμάτων, οὔτε ποικιλία σοφισμάτων παρηνέχθη ὑμῶν τὸ στεῤῥὸν τῆς καρδίας· ἀλλ' ἐπέγνωτε μὲν τοὺς κατὰ τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων καινοτομοῦντας, σιωπῇ δὲ κατασχεῖν τὴν ἐνεργουμένην παρ' αὐτῶν βλάβην οὐ κατεδέξασθε. Καὶ γὰρ τῷ ὄντι πολλὴν εὔρομεν λύπην παρὰ πᾶσι τοῖς ἀντεχομένοις τῆς τοῦ Κυρίου εἰρήνης ἐπὶ ταῖς νεωτεροποιίαις ταῖς παντοδαπαῖς Απολιναρίου τοῦ Λαοδικέως· ὃς τοσούτῳ πλέον ἐλύπησεν ἡμᾶς, ὅσῳ ἔδοξεν εἶναι ἐξ ἡμῶν τὸ ἐξ ἀρχῆς. Τὸ μὲν γὰρ παρὰ φανεροῦ πολεμίου παθεῖν τι, κἂν ὑπερβάλλῃ τῷ ἀλγεινῷ, φορητόν πώς ἐστι τῷ καταπονουμένῳ, καθὡς γέγραπται, ὅτι Εἰ ὁ ἐχθρὸς ἀνείδισέ με, ὑπήνεγκα ἄν· τὸ δὲ παρ᾽ ὁμοψύχου καὶ οἰκείου βλάβης τινὸς πειραθῆναι, τοῦτο δύσφορον παντελῶς, καὶ οὐδεμίαν ἔχον παραμυθίαν. Ὃν γὰρ προσεδοκή - σαμεν συνασπιστὴν ἕξειν τῆς ἀληθείας, τοῦτον εὕρομεν νῦν ἐν πολλοῖς ἐμποδίζοντα τοῖς σωζομένοις, ἐκ τοῦ περιέλκειν αὐτῶν τὸν νοῦν καὶ ἀποσπᾶν τῆς εὐθύτητος τῶν δογμάτων. Τί γὰρ ἐν ἔργοις παρ' αὐτοῦ τολμηρὸν καὶ θερμὸν οὐκ ἐπράχθη; Τί δὲ ἐν λόγοις οὐ παρεπενοήθη νεώτερον καὶ ἐπικεκινδυνευ μένον; Οὐ πᾶσα μὲν Ἐκκλησία ἐφ ἑαυτὴν ἐμερίσθη, μάλιστα δὲ ταῖς ὑπὸ τῶν ὀρθοδόξων κυβερνω· μέναις ἐπιπεμφθέντων παρ' αὐτοῦ πρὸς τὸ σχίσαι, καὶ ἰδίαν τινὰ παρασυναγωγὴν· ἐκδικῆσαι; Οχι γελᾶται τὸ μέγα τῆς εὐσεβείας μυστήριον, ὡς ἄνευ λαοῦ καὶ κλήρου επισκόπων περιερχομένων, καὶ ὄνο μα ψιλόν περιφερόντων, οὐδὲν δὲ κατορθούντων εἰς προκοπὴν τοῦ Εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης καὶ σωτηρίας Οὐχὶ οἱ περὶ τοῦ Θεοῦ λόγοι πλήρεις παρ' αὐτῷ εἰσιν ἀσεβῶν δογμάτων, τῆς παλαιᾶς ἀσεβείας τοῦ ματαιόφρονος Σαβελλίου δι' αὐτοῦ νῦν ἀνανεω θείσης ἐν τοῖς συντάγμασιν; Εἰ γὰρ & περιφέρουσιν οἱ Σεβαστηνοί, μὴ συμπέπλασται παρ' ἐχθρῶν, ἀλλὰ pietatis superandae locum reliquit, eumdem dicens κατ' ἀλήθειαν αὐτοῦ εἰσι συγγραφαί, οὐδεμίαν εἰς ἀσέβειαν ὑπερβολὴν καταλέλοιπε, τὸν αὐτὸν Πατέρα λέγων καὶ Υἱὸν καὶ Πνεῦμα καὶ ἄλλα τινά 2. Illud autem me maxime impu.it, ut vobiscum conjungi cuperem, quod vestrum rectæ doctrina studium ad meas aures pervenit: quippe cum nec librorum multitudine, nec sophismatum varietate emota sit cordis vestri firmitas: sed eos agnoveritis, qui contra dogmata apostolica novitatem inducunt, nec silentio cominere damnum ab illis illatum potueritis. Nam revera magnum reperimus dolorem in omnibus Domini pacem cordi habentibus, ex omnigenis Apolinarii Laodiceni novitatibus: qui eo magis nos afflixit, quod ex nobis ab initio esse videbatur. Aliquid enim ab boste manifesto pati, etiamsi id sit molestissimum, res est tamen quodammodo tolerabilis patienti, sicut scriptum est: Si inimicus probris me affecisset, sustinuissem utique ". Sed ab unanimi et necessario aliquid accipere detrimenti, id omnino ad ferendum difficile, nec ullam habens consolationem. Quen enim exspectaveramus socium nobis in defensione veritatis futurum, eum nunc invenimus in multis obstantem his qui salvantur, dum illorumn abducit mentem, et avellit a rectis dogmatilus. Quid enim in actionibus ab eo non callide et audacter perpetratum? Quid in sermonibus non juveniliter et periculose excogitatum? Nonne Ecclesia omnis inter se divisa est, præsertim ex quo in gubernatas ab orthodoxis Ecclesias immisit qui scindaut, et illegitimos conventus proprios sibi vindicent? Nonne ridetur magnum pietatis myste riuen, episcopis sine populo ac clero obambulantibus, ac nomen nudum circumferentibus, quidquam ad promovendum pacis et salutis Ivangelium facientibus? Nonne illius de Deo sermones pleni sunt impiis dogmatibus, antiqua insulsi Sabelli impietate nunc ab eo in scriptis renovata? Nam si quæ circumferunt Sebasteni, ficta non sunt ab inimicis, sed vere ipsius scripta sunt, nullum im s Psal. Liv, 13. Απαγγεῖλαι ὑμῖν, ὅσα... ἐκφύγῃ. Sic tres iidem codices. Editi ἀναγγείλαι ὑμῖν ὅσου... διαπέφευγε. Legitur ὅσα in secunda editione Parisiensi. Εἶναι ἐξ ἡμῶν. Harl. et Med. εἶναι ἡμῶν. Ibidem tres vetustissimi codices τοσοῦτον πλέον ἐλύπησεν, ὅσον. Sed res tanti non videtur, ut contextum mutemus. "Εξειν. Coisl. primus έχειν. Ibidem νῦν addidimus ex Coisl. utroque, Harl. et duobus Regiis. Paulo ante Coisl. primus xἂν ὑπερβάλῃ τὸ ἀλγεινόν. nec Patrem et Filium et Spiritum, et alias quasdam tenebricosas impietates, quas nos ne auribus quidem admisimus, quippe cum precemur ut nullam Ὑπὸ τῶν. Ita tres vetustissimi codices. Editi παρὰ τῶν. Ibidem Coisl. primus ἐφ' ἑαυτῆς. Καὶ σωτηρίας. Hæc desunt in Harl. et Med. In aliis nonnullis desunt hæc verba εἰρήνης και. Καὶ Πνεῦμα. Editi addunt καὶ πάλιν Υἱόν καὶ Πατέρα, quæ melius multo absunt a tribus ve tustissimis codicibus et Bigot. Ibidem legimus ex codice Harlano σκοτεινὰ ἀσεβήματα. Illud auten τινά deprompsimus ex eodem codice et ex Coisl. primo, in qua legitur καὶ ἄλλα τινὰ ἀσεβὴ ῥήματα, et alia quxaam impia verba. Scriptura codicis llar-

partem cum iis qui sic loquuntur habeamus. σκοτεινὰ ἀσεβήματα, ἃ ἡμεῖς οὐδὲ ταῖς ἀκοαῖς ἡμῶν Nonne doctrinam confundit Incarnationis? nonne dubia multis facta est salutifera Domini nostri dispensatio ex lutulentis et tenebricosis illius de Incarnatione quæstionibus? Quæ omnia ut colligantur et arguendi 410 causa exponantur, longo tempore et sermone opus est. Promissionum autem doctrinam quis sic obliteravit ac delevit, ut illius fabulos nug? Qui quidem beatain spem repositam bis, qui secundum Christi Evangelium vixerint, ita exiliter et demisse ausus est interpretari, ut ad fabulas aniles et Judaica commenta deflectat. Denuo pollicetur templi instaurationem et cultus legalis observationem, pontificem typicum post verum pontificem, victimas pro peccatis post Agnum Dei qui peccatumn mundi tollits, baptismala varia post unicum baptisma, et juvencæ cineres, quibus aspergatur Ecclesia, quae ob fidem in Christum non habet maculam nec rugam nec quidquam ejusmodi s: lepræ expurgationem post resurrectionis statum perpessionis expertem; zelotypiæ oblationem, ubi neque matrimonium contrahunt, neque connubio junguntur; panes propositionis, post panem illum qui de cœlo descendit: lucernas ardentes, post verum lumen. Et in summa, si mandatorum lex in dogmatibus abolita est, palain est tunc Christi dogmata in præceptis legalibus antiquatum iri. Ob hæc pudor et verecundia vultus nostros operuit, et tristitia vehemens corda nostra opplevit. Quapropter adhortor vos tanquam medicos peritos, et scientes in lenitate erudire eos qui adversantur, ut illum conemini ad rectum Ecclesim ordinem reducere, eique persuadere, ut conmentationum suarum loquacitatem contemnat (etenim confirmavit verba proverbii: Non est in multo sermone peccatum effugere 38); eique fortiter rectæ fidei dogmata proponatis, ut illius emendatio manifesta flat, ac fratribus innotescat illius penitentia. κατεδεξάμεθα παραδέξασθαι ευχόμενοι μηδε μίαν μερίδα ἔχειν πρὸς τοὺς ἐκεῖνα τὰ βήματα φθεγξαμένους. Οὐχὶ συγκέχυται παρ' αὐτῷ ὁ τῆς ἐνανθρωπήσεως λόγος; οὐκ ἀμφίβολος γέγονε τοῖς πολλοῖς ἡ σωτήριος τοῦ Κυρίου ἡμῶν οἰκονομία ἐκ τῶν θολερῶν αὐτοῦ καὶ σκοτεινῶν περὶ σαρκώσεως ζητημάτων; "Α πάντα συναγαγεῖν καὶ εἰς ἔλεγχον καταστῆσαι μακροῦ καὶ χρόνου καὶ λόγου δεῖται. Τὸν δὲ τῶν ἐπαγγελιῶν τόπον τίς οὕτως ἠφάνισε καὶ ἡμαύρωσεν, ὡς ἡ τούτου μυθοποιία; "Ος γε την μακαρίαν ἐλπίδα, τὴν ἀποκειμένην τοῖς πολιτευσα. μένοις κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, οὕτω ταπεινῶς καὶ ἐῤῥιμμένως ἐτόλμησεν ἐξηγήσασθαι, ὥστε εἰς γραώδεις μύθους καὶ λόγους Ἰουδαῖκοὺς ἐκτραπῆναι. ῎Ανωθεν ἐπαγγέλλεται τοῦ ναοῦ τὴν ἀνανέωσιν, καὶ τῆς νομικῆς λατρείας τὴν παρα τήρησιν, καὶ πάλιν ἀρχιερέα τυπικὸν μετὰ τὸν ἀληθινὸν ἀρχιερέα, καὶ θυσίαν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν μετὰ τὸν ἀμνὸν τοῦ Θεοῦ τὸν αἴροντα τὴν ἁμαρ τίαν τοῦ κόσμου· καὶ βαπτίσματα μερικὰ μετὰ τὸ ἐν βάπτισμα, καὶ σποδὸν δαμάλεως ραντίζουσαν την Ἐκκλησίαν τὴν οὐκ ἔχουσαν διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως σπῖλον ἢ ρυτίδα, ή τι τῶν τοιούτων· καὶ καθαρισμὸν λέπρας μετὰ τὴν ἀπάθειαν τῆς ἀνα στάσεως· καὶ ζηλοτυπίας προσφοράν, ὅτε ούτε γαμοῦσιν, οὔτε γαμίσκονται· ἄρτοι προθέσεως μετὰ τὸν ἄρτον τὸν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· λύχνοι καιόμενο μετὰ τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν· καὶ ὅλως εἰ νῦν ὁ νόμος τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι κατήργηται, δήλον, ότι τότε τα δόγματα τοῦ Χριστοῦ ἐν τοῖς νομικοῖς ἐν τάλμασιν ἀκυρωθήσεται. Ἐπὶ τούτοις αἰσχύνη έν καὶ ἐντροπὴ ἐκάλυψεν ἡμῶν τὰ πρόσωπα· λύπη δὲ βαρεῖα πεπλήρωκεν ἡμῶν τὰς καρδίας. Διὸ παρα καλοῦμεν ὑμᾶς, ὡς ἐπιστήμονας ἰατροὺς καὶ δεδι δαγμένους ἐν πραότητι παιδεύειν τοὺς ἀντιδια τιθεμένους, πειραθῆναι αὐτὸν ἐπαναγαγεῖν πρὸς τὴν εὐταξίαν τῆς Ἐκκλησίας, καὶ πεῖσαι αὐτὸν καταφρονῆσαι τῆς πολυφωνίας τῶν συνταγμάτων ἔστιν ἐκ πολυλογίας ἐκφυγεῖν ἁμαρτίαν)· δόγματα, ἵνα κἀκείνου ἡ ἐπανόρθωσις φανερά γέν (ἐβεβαίωσε γὰρ τὸν τῆς παροιμίας λόγον, ὅτι οὐκ στεῤῥῶς δὲ αὐτῷ προβάλλειν τὰ τῆς ὀρθοδοξίας νηται, καὶ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ γνωρισθῇ ἡ μεταμέλεια. 3. Nec abs re fuerit de Marcelli discipulis pie- 3. Εύλογον δὲ καὶ περὶ τῶν κατὰ Μάρκελλον ὑποlalem vestram commonere, ut nihil inconsiderate, μνῆσαι τὴν εὐλάβειαν ὑμῶν, ἵνα μηδὲν ἀπεριnihil facile de illis statuatis. Sed cum ob impia σκέπτως, μηδ' εὐκόλως περὶ αὐτῶν τυπώσητε. Αλλ' 36 Joan. 1, 29. " Ephes. v, 27. 38 Prov. x, 19. læani eo magis arrisit, quod ei favet Medicæus cum tribus aliis, in quibus legitur σκοτεινὰ ἀσεβῆ ῥήματα. Editi καὶ ἄλλα σκοτεινὰ καὶ ἀσεβὴ ῥήματα. Παραδέξασθαι. Hanc vocem, quæ necessa ria quidem non videtur, sed tamen nihil nocet, addidimus ex tribus vetustissimis codicibus et totidem aliis non ita antiquis. Ἠφάνισε, etc. Sic tres vetustissimi codices. Editi ἡμαύρωσε καὶ ἠφάνισε μυθολογία. Πολιτευσαμένοις. Coisl primus πολιτευομένοις. Γραώδεις. Ita mss. codices sex. Editi γραιώδεις. Ανωθεν ἐπαγγέλλεται. Codices Harl. Med. καὶ ἄνωθεν ἐπαγγέλλεσθαι. Καὶ θυσίαν. lla sex mss. codices. Editi καὶ θυσίας. Τὸν αἱροντα. Ita tres vetustissimi codices. Editi τὸν ἄραντα. "Αρτοι. Sic habent omnes editi et mss., nisi quod in codice ms. insignis Ecclesiæ Paris. legitur ἄρτους et paulo post λύχνους. Κατήργηται, δῆλον, ὅτι τότε. Ita Regius uterque, Coisl. secundus, Paris. et Bigot. Editi οὐ κατήργηται, δῆλον, ὅτι οὔτε τότε. Πραύτητι. Harl et Med, ἐν πραότητι. Εκφυγείν. Coisl. primus διαφυγείν. Med. ἐκφεύγειν. Ὑπομνῆσαι. Quatuor codices non antiquissimi υπομνησθῆναι.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXV. ἐπειδὴ δογμάτων ἕνεκεν ἀσεβῶν ἐξῆλθε τῆς Ἐκκλη- dogmata exierit ille ex Ecclesia, necesse est illius σίας ἐκεῖνος, τοὺς ἑπομένους αὐτῷ ἀναγκαῖον, ἀναθεματίσαντας ἐκείνην τὴν αἵρεσιν οὕτω δε κτοὺς γενέσθαι τῇ κοινωνίᾳ, ἵν᾿ οἱ ἡμῖν συν απτόμενοι δι' ὑμῶν παρὰ πάσης δεχθῶσι τῆς ἀδελ φότητος. Ἐπεὶ νῦν γε οὐ μετρία κατέσχε λύπη τοὺς πολλοὺς, ἀκούσαντας, ότι παραγενομένους πρὸς τὴν ὑμετέραν τιμιότητα καὶ προσήκασθε, καὶ κοινωνίας αὐτοῖς ἐκκλησιαστικῆς μετεδώκατε. Καίτοιγε εἰδέναι ὑμᾶς ἐχρῆν, ὅτι τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι οὔτε κατὰ τὴν ᾿Ανατολὴν μόνοι ἐστὲ, ἀλλὰ καὶ πολλοὺς ἔχετε τῆς ἑαυτῶν μερίδος, οἱ τὴν τῶν Πατέρων ἐκδικοῦσιν ὀρθοδοξίαν, τῶν κατὰ Νίκαιαν τὸ εὐσεβὲς δόγμα τῆς πίστεως ἐκθεμένων· καὶ οἱ τῆς Δύσεως πάντες σύμ φωνοι ὑμῖν τε καὶ ἡμῖν τυγχάνουσιν· ὧν δεξάμενοι τῆς πίστεως τὸν τόμον ἔχομεν παρ' ἑαυτοῖς, ἑπόμενοι αὐτῶν τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ. Εδει οὖν πάντας πληροφορείσθαι τοὺς ἐν τῇ αὐτῇ συναφεία τυγχάνοντας ὑμῖν, ἵνα καὶ τὰ γινόμενα μᾶλλον βεβαιω 07 ἐν τῇ πλειόνων συγκαταθέσει, καὶ ἡ εἰρήνη μὴ διεσπᾶτο, ἐν τῇ τινων προσλήψει ἑτέρων ἀφισταμένων. Οὕτως οὖν ἦν πρέπον βουλεύσασθαι ὑμᾶς στιβαρῶς καὶ πράως περὶ πραγμάτων πάσαις ταῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην Εκκλησίαις διαφερόντων Οὐ γὰρ ὁ ταχύ τι δογματίσας ἐπαινετός, ἀλλ' ὁ παγίως καὶ ἀσαλεύτως ἕκαστα κανονίσας, ὥστε καὶ εἰς τὸν μετὰ ταῦτα χρόνον ἐξεταζομένην τὴν γνώμην δοκιμωτέραν φαίνεσθαι, οὗτος ἀπόδεκτος καὶ παρὰ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις, ὡς οἰκονομῶν τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει. Ταῦτα, ὅσα ἐδίδου ἡμῖν ἡ διὰ τοῦ γράμ ματος ὁμιλία, προσεφθεγξάμεθα ὑμῶν τὴν εὐλάβειαν. Παράσχοι δὲ ὁ Κύριος καὶ εἰς ταυτὸν ἡμᾶς ἀλλήλοις γενέσθαι ποτέ· ἵνα, πάντα πρὸς καταρτισμὸν τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ μεθ᾽ ὑμῶν οἰκονο μήσαντες, μεθ' ὑμῶν δεξώμεθα τὸν μισθὸν τὸν ἡτοιμασμένον παρὰ τοῦ δικαίου κριτοῦ τοῖς πιστοῖς καὶ φρονίμοις οἰκονόμοις. Τέως δὲ νῦν καταξιώσατε ἡμῖν ἀποστείλαι τὰς προτάσεις, ἐφ' αἷς ἐδέξασθε τοὺς Μαρκέλλου, ἐκεῖνο είδοτες, ὅτι κἂν πάνυ τὸ καθ' ἑαυ » Psal. cxi, 5. sectatores, anathematizata illa hæresi, sic ad communionem admitti, ut qui nobis conjuncti per vos fuerint, ab omni recipiantur fraternitate. Nunc enim pluribus non mediocris dolor inflictus, ubi audierunt eos ad vestram præstantiam 411. accedentes, et admissos esse a vobis, et communionis ecclesiasticæ factos esse participes. Ac vos quidem par erat intelligere, Dei gratia nec in Oriente solos vos esse, sed et multos habere communicatores, Patrum illorum, qui Nicææ pium fidei dogma exposuerunt, recte fidei defensores; et in Occidente omnes vobiscum ac nobiscum consentire: quorum fidei tomum acceptum apud nos custodimus, et sanam ipsorum doctrinam sequimur. Decebat igitur, omnibus, qui in eadem ac vos communione sunt, satisfieri, ut res gestæ magis firmentur ex multorum consensu, nec pax scindatur, aliis abscedentibus dum alii admittuntur. Sic igitur decebat concilium a vobis graviter ac leniter iniri de rebus ad omnes orbis terrarum Ecclesias spectantibus. Non enim qui cito aliquid decernit, laudandus est; sed qui firma et immobili norma onia constituit, adeo ut examinata subsequenti tempore sententia probatior et spectatior fiat, is Deo et hominibus acceptus est, ut qui sermones suos disponat in judicio ". Ilis verbis, quantum per litteras colloqui mihi licuit, pietatem vestram compellavi. Fasit autem Dominus, ut nos mutuo aliquando in unum conveniamus: ut omnia ad Ecclesiarum Dei concinnitatem vobiscum constituentes, vobiscum recipiamus mercedem præparatam a justo judice fidelibus prudentibusque dispensatoribus! Nunc interim dignemini ad me propositiones mittere, quibus assentientes Marcelli discipulos recepistis; haud illud ignorantes, etiamsi omnino id quod in vobis situm est, sartum tectumque præstetis, non tamen vos rem tanti momenti vobismetipsis attribuere solis debere; sed oportere, ut et Occidentales, et qui in Εξῆλθε τῆς Ἐκκλησίας. Mirum id videtur ac prima specie vix credibile, Marcellum ob impios errores ex Ecclesia exiisse. Nam S. Athanasius suspectum illum quidem, sed tamen purgatuin habuit, teste Epiphanio, hæres. Lxxii, p. 837. Hinc illius discipuli communicatorias beatissimi papæ Athanasii litteras ostenderunt confessoribus Ægyptiis, ibid. pag. 843. Testatur idem Epiphanius varia esse Catholicorum de Marcello judicia, aliis eum accusantibus, aliis defendentibus, pag. 834. Paulinus ejus discipulos sine discrimine recipiebat, ut in superiore epistola vidimus. Ipse Basilius in epist. 69 queritur quod tum Ecclesia Romana in communionein ab initio suscepisset. Quomodo ergo exiisse dicitur ex Ecclesia qui tot habuit communicatores? Sed tamen S. Basilii testimonium cum sua sponte magni est momenti (non enim ut in dijudicandis Marcelli scriptis, ita in ejusmodi facto proclive fuit errare), tum etiam hoc argumento confirmatur quod Athanasius extremis vitæ suæ annis Marcellum a communione, sua removerit. Neque enim, si semper cum eo communicasset ' Athanasius, opus habuissent illius discipuli confessione fidei ad impetrandam confessorum Ægyptiorum communionem: nec Petrus Athanasii successor canones violatos, concessa illis communione, quereretur, ut videmus in epistola sequenti, si Ægyptum inter ac Marcellum ejusque clerum et plebem non fuisset rupta communio. Videtur ergo Marcellus sub finem vitæ aliquid peccasse, quod Anathasium ab ejus communione discedere cogeret et cum jamdudumi a toto fere Oriente damnatus esset, amissa Athanasii communione, quæ unicum fere illius refugium erat, desertus ab omnibus videri debuit, nec ei nova ignominia notato prodesse poterat concessa olim a Romaną Ecclesia communio. Οὕτω δεκτούς. Has voces addidimus ex octo mss. Τῇ ὑγιαινούσῃ. lla tres vetustissimi codices. Editi τῇ ὑγιεῖ. Βεβαιωθῇ. Ita Harl. et Med. Editi εβεβαιώθη. Ibidem editi ἐν τῇ τῶν πολλῶν εἰ διέσπαστο. Tres vetustissimi codices ut in textu.

Criente sunt communicatores, restitutioni eorum τοὺς ἀσφαλίσησθε, μόνοις ἑαυτοῖς ἐπιτρέψαι πράγμα consentiant. EPISTOLA CCLXVI. τοσοῦτον οὐκ ὀφείλετε, ἀλλὰ χρὴ καὶ τοὺς ἐν τῇ Δύσει, καὶ τοὺς κατὰ τὴν ᾿Ανατολὴν κοινωνικούς, συμψήφους αὐτῶν τῇ ἀποκαταστάσει γενέσθαι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕΤ Fatetur Basilius minus recte a se factum, quod non scripserit ad Petrum de iis quæ egerant confessores; cæterum ila assuelum se esse iis, quæ non solum ab Arianis, sed etiam ab unanimibus suis molesta sibi accidunt, ut ejusmodi rebus nec commotus fuerit, nec nuntiandus Petro duxerit. Sed tamen se ad confessores scripsisse, eosque hortatum esse, ut mali remedium ab iis exspectent, quibus hæc curare convenit. Laudal hac in re constantiam Petri et studium canonum: seque ail eodem studio adductum fuisse, ut nihil hactenus Galatis responderet, quia Petri judicium exspectabat; sed tamen evs sperat ad Ecclesiam ita adductum iri, ut ipsi ad Catholicos, non ad eos Catholici accessisse videantur. Dole! quod Dorotheus Petrum minus leniter allocutus fuerit; sed indigne factum esse demonstrat, ut Meletius et Eusebius inter hæreticos coram Damaso et Petro numerarentur. Præterita oblivioni tradenda censet; plurimi enim interesse, ut nunc maxime pax servetur. Petro, episcopo Alexandria. 1. Recte me reprehendisti, et ut decebat fratrem spiritualem, dilectionem veram a Domino edoctum, quod non te de omnibus quæ hic geruntur, sive parvis sivė magnis, certiorem facimus. Nam et tibi convenit nostra curare, et nobis ad tuam charitatein de rebus nostris referre. Sed noveris, frater nobis colendissime atque desideratissime, continuas illas ærænnas vehementemque illum tumultum, 412 quo nunc exagitantur Ecclesiæ, id efficere, ut nihil ex his quæ fiunt, novum nobis videatur. Quemadmodum enim ii, quorum aures in officinis ærariis obtunduntur, ad sonos audiendos exercitati sunt ita nos assiduitate absurdorum nuntiorum assuefacti jam sumus, ut animum impertur batum habeamus et interritum ad casus inopinatos. Quæ quidem ab Arianis jampridem in Eccle- c sias struuntur, etsi nulla et magna, et per loun divulgata terrarum orbem; sunt tamen nobis tolerabilia, eo quod a manifestis inimicis ac veritatis doctrinæ hostibus fiant: quos quidem, cum consue! a non faciunt, tunc miramur, minine vero, cum magni aliquid aut temerarii contra pietatem moliuntur. Sed marorem nobis ac perturbationem afferunt, quæ ab unanimis et idem sentientibus fiunt. Attamien et hæc ipsa, propterea quòd multa sunt, ac frequenter incidunt in mostras aures, ne inexspectata quidem videntur. Quamobrem nec commoti sumus ob ea quæ nuper præter ordinem gesta sunt, nec aures tuas obludimus; partim quidem cum sciremus famam sua sponte res gestas perlaturam, partim exspectantes, dum alii has molestias nuntiarent: postremo decorum esse non judicantes, ut ob talia indignaremur, quasi contemplos nos esse ægre ferremus. His tamen qui hæc fecerunt scripsimus quæ conveniebant, adhortantes • Alias CCCXXI. Scripta anno 377. Πέτρῳ, et. In codicibus melioris notæ legitur τῷ αὐτῷ, quia scilicet præcessit alia ad eumHem Petruin epistola: cujus titulum hic apposuimus. In editis autem habetur argumentum quoddam totius epistolæ, quod ex tribus codicibus miss. emendatum proferimus: Τῷ αὐτῷ, ἀπολογία καθ αναμένω, διότι μὴ ἐσήμανεν αὐτῷ τὰ κινούμενα, καὶ εἴπερ ἀνάσχοιντο αὐτοῦ, οἱ κατὰ Μάρκελλον ἐνοῦνται πρὸς αὐτὸν, καὶ μαρτυρία τῆς ὀρθοδοξίας Μελετίου καὶ Εὐσεβίου τῶν ἐπισκόπων Eidem, responsio ad illius querelas, quod non ei Basilius significassel ea Πέτρα ἐπισκόπῳ 'Αλεξανδρείας. 1. Καλῶς μου καθήψω καὶ πρεπόντως πνευματική ἀδελφῷ, ἀληθινὴν ἀγάπην παρὰ τοῦ Κυρίου δεν δαγμένῳ, ὅτι σοι μὴ πάντα καὶ μικρὰ καὶ μείζω φανερὰ ποιοῦμεν τῶν τῇδε. Καὶ γὰρ ἐπιβάλλει καὶ σοὶ φροντίζειν τῶν καθ᾿ ἡμᾶς, καὶ ἡμῖν τῇ σῇ ἀγάπῃ ἀναφέρειν τὰ ἡμέτερα. ᾿Αλλὰ γίνωσκε, τιμιώτατε ἡμῖν καὶ ποθεινότατε ἀδελφὲ, ὅτι τὸ συνεχὲς τῶν θλίψεων, καὶ ὁ πολὺς οὗτος ὁ κλόνος, ὁ νῦν σαλεύων τὰς Ἐκκλησίας, πρὸς οὐδὲν ἡμᾶς ξενίζεσθαι των γινομένων ποιεῖ. Ὡς γὰρ οἱ ἐν τοῖς χαλκείοις τά; ἀκοὰς κατακτυπούμενοι ἐν μελέτῃ εἰσὶ τῶν ψόφων, οὕτως ἡμεῖς τῇ πυκνότητι τῶν ἀτόπων ἀγγελιῶν εἰθίσθημεν λοιπὸν ἀτάραχον ἔχειν καὶ απτόητον τὴν καρδίαν πρὸς τὰ παράλογα. Τὰ μὲν οὖν παρὰ τῶν ᾿Αρειανῶν ἐκ παλαιοῦ κατά της Εκκλησίας σκευωρούμενα, εἰ καὶ πολλὰ καὶ μεγί λα, καὶ κατὰ πᾶσαν διαβεβοημένα τὴν οἰκουμένην, ἀλλ᾽ οὖν φορητὰ ἡμῖν ἐστι, διὰ τὸ παρὰ φανερῶν ἐχθρῶν καὶ πολεμίων τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας γίνε σθαι· οὓς, ὅταν μὴ ποιήσωσι τὰ συνήθη, θαυμάζο μεν· οὐχ ὅταν μέγα τι καὶ νεανικὸν κατὰ τῆς εὐπ· βείας τολμήσωσι. Λυπεῖ δὲ ἡμᾶς καὶ ταράσσει τι παρὰ τῶν ὁμοψύχων καὶ ὁμοδόξων γινόμενα. Αλλ' ὅμως καὶ ταῦτα, διὰ τὸ πολλὰ εἶναι, καὶ συνεχώς ἐμπίπτειν ἡμῶν ταῖς ἀκοαῖς, οὐδὲ ταῦτα παράδοξα καταφαίνεται. "Οθεν οὔτε ἐκινήθημεν ἐπὶ τοῖς πρώην γινομένοις ἀτάκτως, οὔτε τὰς σας διωχλήσαμεν ἀκοάς· τοῦτο μὲν εἰδότες, ὅτι φήμη διακομίσει αυτό μάτως τὰ πεπραγμένα, τοῦτο δὲ ἀναμένοντες, ἑτέρους ἀγγέλους τῶν λυπηρῶν γενέσθαι· ἔπειτα ούτε κρίναντες εὔλογον εἶναι ἡμᾶς ἀγανακτεῖν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις, ὥσπερ δυσχεραίνοντας διὰ τί παρ ώφθημεν. Αὐτοῖς μέντοι τοῖς ταῦτα ποιήσασιν ἐπι εστείλαμεν τὰ πρέποντα, παρακαλοῦντες αὐτοὺς. ἐπειδή τινα διχόνοιαν ἔπαθον οἱ ἐκεῖ ἀδελφοί, τῆς quæ movebantur: secum conjunctum iri Marcellianos, si se patienter audiant Item testimonia de recta fidė Meletii et Eusebii episcoporuH). Κατακτυπούμενοι. Ita omnes mss. Editi κατατυπτόμενοι. Ἐκ παλαιοῦ. Ita tres vetustissimi codices. Editi έκπαλαι. Paulo post Cuisl. primus et llari. βεβοημένα. Αυτομάτως. Ita Coisl. uterque, Harl., Regius secundus et Paris. Editi αυτόματος. Paulo post Coisl. primus κρίνοντες.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXVI' μὲν ἀγάπης μὴ ἀποστῆναι, τὴν δὲ διόρθωσιν ἀναμέ- eos, quia dissensio aliqua inter fratres, qui illic νειν παρὰ τῶν δυναμένων ἐκκλησιαστικῶς ἰατρεύειν τὰ πταίσματα. Οπερ ἐπειδὴ ἐποίησας, καλῶς καὶ προσηκόντως κινηθεὶς, ἐπηνέσαμέν σε, καὶ ηὐχαριστήσαμεν τῷ Κυρίῳ, ὅτι ἐστὶ λείψανον τῆς παλαιᾶς εὐταξίας σωζόμενον παρὰ σοί, καὶ ἡ Ἐκκλησία τὴν ἑαυτῆς ἰσχὺν οὐκ ἀπώλεσεν ἐν τῷ ἡμετέρῳ διωγμῷ. Οὐ γὰρ μεθ' ἡμῶν ἐδιώχθησαν καὶ οἱ κανόνες. Πολλάκις οὖν ὀχληθεὶς παρὰ τῶν Γαλατῶν, οὐδέποτε ἐδυνήθην αὐτοῖς ἀποκρίνασθαι, ἀναμένων τὰς ὑμετέρας επικρίσεις. Καὶ νῦν, ἐὰν ὁ Κύριος δῷ, καὶ θελήσωσιν ἀνασχέσθαι ἡμῶν, ἐλπίζομεν τὸν λαὸν προσάξειν τῇ Ἐκκλησίᾳ· ὡς μὴ αὐτ τοὺς ἡμᾶς ὀνειδίζεσθαι Μαρκελλιανοῖς προσκεχωρη κέναι ἀλλ' ἐκείνους μέλη γενέσθαι τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ· ὥστε τὸν πονηρὸν ψόγον, τὸν κατασκεδασθέντα ἐκ τῆς αἱρέσεως, ἐναφανισθῆναι τῇ ἡμετέρα προσλήψει, καὶ μὴ ἡμᾶς κατ αισχυνθῆναι ὡς προσθεμένους αὐτοῖς. 2. Ελύπησε δὲ ἡμᾶς ὁ ἀδελφὸς Δωρόθεος, ὡς αὐτ τὸς ἐπέστειλας, μὴ πάντα προσηνῶς, μηδὲ πράως διαλεχθεὶς τῇ κοσμιότητί σου. Καὶ τοῦτο τῇ τῶν καιρῶν λογίζομαι δυσκολία. Ενίκαμεν γὰρ εἰς μηδὲν εὐοδοῦσθαι ὑπὸ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, εἴπερ οἱ σπουδαιότατοι τῶν ἀδελφῶν οὐχ εὑρίσκονται προσηνεῖς, οὐδὲ εὔθετοι ταῖς διακονίαις, τῷ μὴ πάντα κατὰ γνώμην ἡμετέραν ἐπιτελεῖν "Ος ἐπανελ θὼν διηγήσατο ἡμῖν τὰς ἐπὶ τοῦ σεμνοτάτου ἐπι σκόπου Δαμάσου πρὸς τὴν σὴν τιμιότητα γενομένας αὐτῷ διαλέξεις, καὶ ἐλύπει ἡμᾶς λέγων τοῖς Αρειομανίταις συγκατηριθμῆσθαι τοὺς θεοφιλεστάτους ἀδελφοὺς ἡμῶν τοὺς συλλειτουργούς Μελέτιον καὶ Εὐσέβιον. Τῶν εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο συνίστη τὴν ὀρθο δοξίαν, ὁ γοῦν παρὰ τῶν ᾿Αρειανῶν πόλεμος ἀπόδειξιν ἔχει ὀρθότητος οὐκ ὀλίγην τοῖς εὐγνωμόνως λογι ζομένοις. Τὴν δὲ σὴν εὐλάβειαν συνάπτειν αὐτοῖς εἰς ἀγάπην ὀφείλει καὶ ἡ κοινωνία τῶν ὑπὲρ Χριστοῦ παθημάτων. Ἐκεῖνο δὲ πέπεισο, ὡς ἀληθῶς τιμιώ τατε, ὅτι οὐκ ἔστι τι ῥῆμα ὀρθοδοξίας, ἃ μὴ μετὰ πάσης παῤῥησίας παρὰ τῶν ἀνδρῶν τούτων ἐκηρύχθη ὑπὸ Θεῷ μάρτυρι καὶ ἀκροαταῖς ἡμῖν. Οἱ οὐδ᾽ ἂν πρὸς ὥραν αὐτῶν ἐδεξάμεθα τὴν συνο Ευχαριστήσαμεν. Sic Harl. et Coisl. primus. Editi εὐχαριστήσαμεν. Ibidem editi ὅτι ἐστί τι λείψανον. Deest vocula in iisdem duobus miss. Ευταξίας. Editi addunt εκείνης, quod nullo in codice ms. reperitur. (54)• Προσκεχωρηκέναι. Codex Medicæus παρακεχωρηκέναι. Λογίζομαι. Coisl. primus et Medi. λογιζόμεθα. Ημετέραν ἐπιτελεῖν. Harl. et Med. ὑμετέ ραν ἐπιστέλλειν. Συγκατηριθμήσθαι. Hæc scriptura antiquis simi codicis Coisl. videtur præferenda vulgatae συγ καταριθμεῖσθαι. Vix credibile est tam iniquum ser monem ex ore Petri Alexandrini emissum fuisse. Sed tamen Basilii querelæ non alium petere videntur, quamvis leniter rem insinuet et cum urbanissima quadam circuitione. Ait enim sibi narrasse Dorotheum quos cum Petro sermones coram Damaso habuisset, seque addit vehementer doluisse, cum is diceret Meletium et Eusebium numeratos in sunt, intercesserat, ut a charitate quidem non discedant, ab iis autem qui ecclesiastico jure erratis mederi possunt, exspectent emendationem. Quod cum præsliteris praclaro ac convenienti con silio, laudavi te, ac Domino egi gratias, quod aliquæ veteris disciplinæ reliquiæ apud te serventur, nec Ecclesia suum ipsius robur in nostra persecutione amiserit. Non enim nobiscum persecutionem passi sunt et canones. Itaque sæpe a Galatis importune rogatus, nondum illis potui respondere, vestrum exspectans judicium. Et nunc si Deus dederit, nobisque patientem aurem præbeant, speramus nos populum ad Ecclesiam adducturos, ita ut non ipsis nobis exprobretur nos ad Marcellianos accessisse, sed illi membra corporis Ecclesiæ Christi fiant: et malum dedecus, quod ex hæresi aspersum est, nostra suscipiendi ratione deleatur, nec nobis opprobrium inuratur, ut ad illos translatis. 2. Nos autem in tristitiam conjecit frater Dorotheus, quod, ut ipse scripsisti, non omnia leniter et mansuete dixerit dignitati tuæ. Atque id equidem temporum attribuo difficultati. Videor enim mihi nulla in re ob mea peccata prosperos habere successus: siquidem fratrum optimi non comperiuntur lenes, neque ad obeunda munera idonei, eo quod ex mea sententia non omnia peragunt. Is reversus mihi narravit quos coram Damaso episcopo reverendissimo cum tua præstantia sermones 413 habuisset: ac dolorem mihi afferebat cum diceret numeratos in Arianis fuisse religiosissimos fratres comministros nostros Meletium et Eusebium. Quorum rectam doctrinam etiamsi nihil aliud commendaret, saltem illatum ab Arianis bellum non exile rectæ fidei indicium apud æquos rerum æstimatores haberet. Tuam autem pietatem conjungere cum illis ad charitatem debet ipsa etiam ærumnarum pro Christo toleratarum societas. Persuasum autem sit tibi, vir certe reveren. dissine, nullum recta doctrinæ verbum esse, quod ab his viris cum omni libertate non fuerit prædicatum, Deo teste et audientibus nobis. Qui profeArianis fuisse. Non alius ergo collocutus est cum Dorotheo, nec alius Meletium et Eusebium tam inhoneste appellavit. His adde adhibitam a Basilio ope ram, ut eximium illud par episcoporum apud Petrum Alexandrinum purget. Demonstrat eum vel ob solam persecutionis societatem conjungi cum illis viris debuisse; præterita libenter oblivioni tradit, modo deinceps initium aliquod pacificum insti tuatur. Hæc profecto probant iniquum illud de Meletio et Eusebio judicium, quod Basilio tantum inussit doloris, a Petro profectum esse. Mirum id de tanto viro ac luctuosum: sed inde perspicitur quid peccent studia partium. Videntur enint banc Petro opinionem injecisse calidiores Paulini astipulatores. Non æquior fuit in Meletium Hieronymus, ut patet ex ejus epistola ad Damasum papam.. Παρὰ τῶν. Ita tres vetustissimi codices cum pluribus aliis. Editi ὑπὸ τῶν. Paulo post quatuor miss. recentiores ἐπεδεξάμεθα.

cto ne ad horam quidem admisissemus eorum con- άφειαν, εἰ σκάζοντας αὐτοὺς περὶ τὴν πίστιν εὗρο munionem, si illos in fide claudicantes deprehendissemus. Sed, si videbitur, omittamus præterita, futuris autem initium aliquod demus pacificum. Nam nobis invicem indigemus omnes secundum membrorum societatem, et maxime præsenti tempore, quo Orientis Ecclesiæ ad nos respiciunt, ac vestra quidem illis concordia roboris et firmitatis erit occasio; sed si vos sentiant mutua aliqua suspicione laborare, resolventur ac manus remittent, quominus obsistant fidei hostibus. EPISTOLA CCLXVII *. μεν. ᾿Αλλὰ, εἰ δοκεῖ, τὰ παρελθόντα ἐάσωμεν, τοῖς δὲ ἐφεξῆς ἀρχήν τινα δῶμεν εἰρηνικήν. Χρήζομεν γὰρ ἀλλήλων πάντες κατὰ τὴν τῶν μελῶν κοινωνίαν, καὶ μάλιστα νῦν, ὅτε αἱ τῆς Ἀνατολῆς Ἐκκλησίαι πρὸς ἡμᾶς ἀποβλέπουσι, καὶ τὴν μὲν ὑμετέραν ὁμίνοιαν ἀφορμὴν εἰς στηριγμὸν καὶ βεβαιότητα λήψον ται· ἐὰν δὲ αἴσθωνται ὑμᾶς ἐν ὑποψία τιν προς ἀλλήλους εἶναι, ἐκλυθήσονται καὶ παρήσουσιν ἑαυτῶν τὰς χεῖρας, πρὸς τὸ μὴ ἀναίρειν τοῖς πολεμίοις τῆς πίστεως. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕΤ. Basilius gravi corporis infirmitate, quominus Barsam invisat, et Ecclesiarum cura detentus, desiderio suo per literas satisfacit, eumque rogat ut pro se et pro Ecclesia oret; jam se ad eum scripsisse declarat, et quædum mitti muruscula. Barsa, episcopo Edessa, exsulanti. Equidem pro mea in tuam pietatem ənimi affectione exoptarem coram adesse, et veram tuam dilectionem per me ipse amplecti, ac Dominum glorificare, qui in te magnificatus est, ac venerandam tuam senectutem omnibus Dominum in terrarum orbe timentibus illustrem ac conspicuam præstitil. Sed quia et gravis corporis infirmitas me afflictat, et Ecclesiarum cura non enarrabilis mihi incuinbit, nec in mea situm est potestate, ut quo veli»a proficiscar, el congrediar quibuscum cupio; per litteras lenio meum bonis, quæ in te sunt, perfruendi desiderium ac eximiam tuam pietatem adhortor, ut pro une ac Ecclesia preceris, ut Dominus det nobis sine offensione decurrere reliquus dies aut horas peregrinationis nostra, ac præstet " etiam, ut videamus pacem Ecclesiarum ipsius, et tum de reliquis tuis comministris ac commilitoni bus audiamus ea quæ precamur, tum de teipso, quæ die ac nocte populi tibi subditi efflagitant a Domino justitiæ. Scito autem me 414 non sape quidem scripsisse, nec quoties par fuerat, sed tamen scripsisse ad tuam pietatem. Ac forte non potuerunt servare salutationes meas, qui ministerium litterarum susceperant fratres. Sed nunc cura copia sit mihi quorumdam e nostris ad tuam præ. stantiam proficiscentium, et litteras eis commisi libenter, et misi nonnulla, quæ dignare a mea bumilitate suscipere sine fastidio, ac mihi exemplo Isaac patriarcha benedicere s. Quod si quid etiam, ut occupati animumque curarum multitudine obrutum habentes, decori negleximus, nihi ne imputaveris, neque afliciaris tristitia: sed tuam in omnibus perfectionem imitare: ut et nos virtute tua perfruamur, quemadmodum et reliqui omnes. Sa- * Gen. xxvii, 27. Alias CCCXXVII. Scripla videtur anno 377 exeunte, aut 378 ineunte. .. Πρὸς ἡμᾶς. Harl., Coisl. primus, Regius primnus, Paris. et Bigot. πρὸς ἡμᾶς. Infra Reg. secundus et Coisl. secundus τὴν ἡμετέραν, ει αίσθων ται ἡμᾶς. Βάρσῃ, ἐπισκόπῳ Ἐδέσσης, ἐν ἐξορίᾳ ὄντι. Ἐγὼ τῆς διαθέσεως μὲν ἕνεκεν, ἧς ἔχω περὶ τὴν σὴν θεοσέβειαν, ἐπεθύμουν αὐτὸς παραγενέσθαι, καὶ δι' ἐμαυτοῦ περιπτύξασθαί σου τὴν ἀληθινὴν ἀγά πην, καὶ δοξάσαι τὸν Κύριον τὸν ἐν σοὶ μεγαλύν θέντα, καὶ τὸ τίμιόν σου γῆρας περιφανές κατακτή σαντα πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκουμένῃ φοβουμένοις αὐτόν ἐπειδὴ δὲ καὶ ἀσθένεια τοῦ σώματος βαρεία και πονεί με, καὶ φροντὶς Ἐκκλησιῶν ἐπίκειται μοι ἀμ θητος, καὶ οὐκ εἰμὶ ἐμαυτοῦ κύριος πρὸς τὸ ἀπολη μεῖν ὅπου βούλομαι, καὶ συντυγχάνειν οἷς ἐπιθυμώ, διὰ τοῦ γράμματος ἀναπαύω τὸν πόθον ὃν ἔχω ἐπὶ τῇ ἀπολαύσει τῶν ἐν σοὶ καλῶν, καὶ παρακαλώ την ἀνυπέρβλητόν σου εὐλάβειαν εὔχεσθαι ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας, ἵνα ὁ Κύριος δῷ ἡμῖν ἀπροσκόπως παρελθεῖν τὰς λυπουμένας ἡμέρας ἡ ὥρας τῆς ταφ επιδημίας ἡμῶν· παράσχοι δὲ ἡμῖν καὶ ἰδεῖν τὴν εἰρήνην τῶν Ἐκκλησιῶν αὐτοῦ, καὶ ἀκοῦσαι περί τ τῶν λοιπῶν συλλειτουργών σου καὶ τῶν συναθλητών Ἡ εὐχόμεθα, καὶ περὶ σοῦ αὐτοῦ, & νυκτὸς και ἡμέρας οἱ ὑπὸ σὲ λαοὶ ζητοῦσι παρὰ τοῦ Κυρίου τῆς δικαιοσύνης. Γίνωσκε δὲ, ὅτι πολλάκις μὲν οὐκ ἐπεστείλαμεν, οὐδὲ ὁσάκις ὀφειλόμενον ἦν, ἐπεστείλαμεν δὲ ὅμως τῇ θεοσεβείᾳ σου. Καὶ τάχα οὐκ ἠδυνήθησαν διασῶσαι τὰς προσηγορίας ἡμῶν οἱ πι στευθέντες τὴν διακονίαν τῶν γραμμάτων ἀδελφοί, ᾿Αλλὰ νῦν, ἐπειδὴ ἐπετύχομεν ἡμετέρων τῶν ἀν πορούντων πρὸς τὴν σὴν τιμιότητα, καὶ τὰ γράμματα αὐτοῖς ἐνεχειρίσαμεν προθύμως, καὶ ἀπεστεί λαμέν τινα, & καταξίωσον ὑποδέξασθαι παρά τῆς ἡμετέρας ταπεινώσεως ἀνυπερηφάνως, καὶ εὐλο γῆσαι ἡμᾶς κατὰ μίμησιν τοῦ πατριάρχου Ισαάκ Εἰ δέ τι, καὶ ὡς ἀσχολούμενοι, καὶ ὑπὸ πλήθους φροντίδων τὸν νοῦν βαπτισμένον ἔχοντες, παρείδομεν τῶν πρεπόντων, μὴ λογίσῃ ἡμῖν, μηδὲ λυπηθῇς "Α νυκτός. Editi & καὶ νυκτός. Deest conjunctio in plerisque mss. Paulo ante Coist. primus ἀθλητῶν. Απεστείλαμεν. Quinque codices ἐπεστείλα μεν. Quatuor ἐστείλαμεν. Mox codes Medicans δέξασθαι.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLX VIII. ἀλλὰ μίμησαι τὴν σεαυτοῦ ἐν πᾶσι τελειότητα, ἵνα nus, in Domino latus, ac pro me oralis, conceda. καὶ ἡμεῖς ἀπολαύσωμέν σου τῆς ἀρετῆς, ὡς καὶ ris mihi et Dei Ecclesiæ. οἱ λοιποὶ πάντες. Εῤῥωμένος, εύθυμος ἐν Κυρίῳ, ὑπερευχόμενός μου, χαρισθείης μοι καὶ τῇ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίᾳ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΞΗ. EPISTOLA CCLXVIII. Eusebio mirabiliter servato gratulatur, ejusque reditum sperat Ecclesiarum precibus concessum iri. De rebus illius ex Libanio diacono edoctus, cætera scire avet, aut citius, aut saltem per Paulum presbyterum, cum redibit. Nihil ei in manus tradere ausus est; eo quod viæ latronibus et desertoribus planæ sint. Exercitus adventu nuntiato sperat modrcam tranquillitatem; tumque millet aliquem e suis ad Eusebium. Εὐσεβίῳ ἐν ἐξορίᾳ ὄντι. Εδειξε καὶ ἐφ' ἡμῶν ὁ Κύριος, ὅτι οὐκ ἐγκαταλείπει τοὺς ὁσίους αὐτοῦ, τῇ μεγάλῃ καὶ κραταιᾷ χειρὶ αὐτοῦ περισκεπάσας τὴν ζωὴν τῆς ὁσιότητός σου. Σχεδὸν γὰρ παραπλήσιον τοῦτο τιθέμεθα τῷ ἐν κοιλίᾳ κήτους ἀπαθῆ διαμεἶναι τὸν ἅγιον, καὶ ἐν πυρὶ λάβρῳ ἀβλαβῶς διαιτᾶσθαι τοὺς φοβουμένους τὸν Κύριον· ὅπου γε καὶ τὴν σὴν θεοσέβειαν πανταχόθεν ὑμῖν, ὡς ἀκούω, τοῦ πολέμου περιχυθέντος, ἀβλαβή διεφύλαξε. Καὶ φυλάξειέ γε(65) πρὸς τὸ ἑξῆς ὁ δυνατὸς Θεὸς ἡμῖν, ἐὰν ἔτι ζῶμεν τὸ πολύευ κτον θέαμα· ἢ τοῖς γοῦν ἄλλοις, οἳ τὴν σὴν ἐπάνοδον οὕτως ἀναμένουσιν, ὡς οἰκείαν ἑαυτῶν σωτηρίαν. Πέπεισμαι γὰρ, ὅτι τοῖς δάκρυσι τῶν Ἐκκλησιῶν, καὶ τοῖς στεναγμοῖς οἷς ἐπὶ σοὶ πάντες στενά ζουσι προσχὼν ὁ φιλάνθρωπος, διαφυλάξει σε τῷ βίῳ, ἕως ἂν δῷ τὴν χάριν τοῖς νυκτὸς καὶ ἡμέρας δεομένοις αὐτοῦ. Τὰ μὲν οὖν μέχρι τῆς ἐπιδημίας τοῦ ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν Λιβανίου τοῦ συνδιακόνου πεπραγμένα καθ' ὑμῶν δι' αὐτοῦ κατὰ τὴν πάροδον ἱκανῶς ἐδιδάχθημεν· τὰ δὲ ἀπ' ἐκείνου τοῦ χρόνου δεόμεθα μαθεῖν. Μείζονα γὰρ ἐν τῷ μεταξὺ G καὶ χαλεπώτερα ἀκούομεν γεγενησθαι πάθη περί τοὺς τόπους· ἅπερ, ἐὰν μὲν ᾗ δυνατὸν, καὶ θάτε τον εἰ δὲ μὴ, διὰ γοῦν τοῦ εὐλαβεστάτου ἀδελφοῦ Παύλου τοῦ συμπρεσβυτέρου ἐπανιόντος μάθοιμεν, ὡς εὐχόμεθα, ὅτι ἀβλαβής καὶ ἀνεπηρέαστος ὑμῶν φυλάττεται ἡ ζωή. Διὰ δὲ τὸ ἀκοῦσαι πάντα λῃστῶν καὶ δησερτόρων πεπληρῶσθαι τὰ τῆς ὁδοῦ, ἐφοβήθημέν τι εἰς χεῖρας ἐμβαλεῖν τοῦ ἀδελφοῦ, μὴ καὶ αὐτῷ παραίτιοι θανάτου γενώμεθα. Ἐὰν δὲ δῷ ὁ Κύριος μετρίαν γαλήνην, ὡς ἀκούομεν τοῦ στρατοπέδου τὴν πάροδον, σπουδάσομεν καὶ τῶν ἡμετέρων ἐκπέμψαι τινὰ, τὸν ἐπισκεψόμενον καὶ ἕκαστα ἡμῖν τῶν παρ' ὑμῖν ἀναγγέλλοντα. 62) Εύθυμος. Εditi καὶ εύθυμος. Deest conjunctio in plerisque mss. Πανταχόθεν... φυλάξειέ γε. lla veteres libri summo consensu. Editi πανταχόσε, et paulo post διαφυλάξειέ γε, "Ετι ζῶμεν. Ita tres vetustissimi codices cum pluribus aliis. Editi επιζῶμεν. Οἷς ἐπὶ σοί. Plerique mss. οὓς ἐπὶ σοί. Harlæanus et Medicæus consentiunt cum editis. Καθ' ὑμῶν. Multi codices καθ' ὑμᾶς. Γεγενήσθαι πάθη περὶ τοὺς τόπους. Ita Harl., Coisl. uterque, Vat. et Reg. secundus et ve tustæ editiones. Parisiensis γίνεσθαι πάθη περὶ ἐκείνους τοὺς τόπους. [ Καὶ θᾶττον. Conjunctio addita ex quinque mss. melioris notz. Sic etiam eosdem secuti mutavinus quod infra legebatur in editis διαφυλάττονται ὑμῶν. Eusebio exsuli. Docuit nostra etiam ætate Dominus, sanctos suos a se non deseri, dum magna et potenti manu sua vitam sanctitatis tuæ protexit. Fere enim simile id ducimus ac in ventre ceti illa'sum permanere sanctum, et in vehementi flamma citra damnum versari homines Dominum timentes; quandoquidem pietatem tuam bello undique, ut audio, vos circumstante, incolumem servavit. Et utinam servet omnipotens Deus nobis, si vixerimus, peroptandum spectaculum, aut saltem aliis, qui tuum reditum perinde exspectant ut suam ipsorum salutem! Nam futurum mihi persuadeo, ut Ecclesiarum lacrymis et gemitibus, quos tua causa omnes effundunt, altentus misericors Deus incolumem te custodiat, donec annuat iis, qui eum noctu ac interdiu precantur. Equidem quæ usque ad dilecti fratris nostri Libanii condiaconi adventum contra vos acta sunt, satis ex ipso transeunte edocti sumus: quæ vero ab illo tempore contigerunt, discere cupimus. Majora enim interjecto tempore et graviora audimus mala istic evenisse: quæ quidem, si deri possit, etiam citius, sin minus, saltem per religiosissimum fratrem Paulum compresbyterum, cum revertetur, discamus ita esse, ut precamur, nempe vitam tuam incolumem et illæsam custodiri. Quo. niam autem audivimus cunctas prædonibus ac desertoribus refertas esse vias, veriti 415 sumus quidquam in fratris manus tradere, ne ei etiam mortis causa simus. Quod si dederit Dominus modicam tranquillitatem (siquidem exercitus audimus adventum), curabimus et nostrorum aliquem mittere, qui vos invisat, et singula quæ ad vos spectant, nobis nuntiet. Καὶ δησερτόρων. Ita codex Vaticanus in duobus locis; bis enim hæc epistola in eodem codice reperitur. Sic etiam codex Claromontanus. Regius primus δησαρτόρων. secundus δισερτόρων. Coisl. primus δισεκτόρων • secundus δισερτέρων. Medicæus δυσερτόρων secunda manu; al prima scriptum fuisse δεσερτόρων conjicit doctissimus Salvinius. Harlæanus nunc habet ut editi διακτόρων, at olim videtur habuisse δισερτόρων. Non dubium est quin legendum sit δησερτόρων, vel δεσερτόρων, cum constet tunc Thraciam, ubi exsulabat Eusebius, gravissimo bello arsisse. Καὶ αὐτῷ. Conjunctio addita ex sex mss. Παρ' ὑμῖν. Consentiunt in hac voce libri veteres. Editi παρ' ὑμῶν. Ibidem Coisl. secundus et Reg. secundus τὸν καὶ ἐπισκεψόμενον καὶ ἀγγελοῦντα. Alias IX. Scripta anno 378.

EPISTOLA CCLXIX. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟ Arinthæi mortui uxorem consolatur Basilius, eique auctor est, ut el rerum humanarum conditionis memor, el mariti tum in hac vita splendorem considerans, tum etiam in altera felicitatem ob susceptum uxoris opera el consilio baptismum, el ad promissam patientiæ mercedem respiciens, dolori modum imponat. Ad conjugem Arinthæi ducis consolatoria. 1. Consentaneum quidem erat et debitum animi tui statui, ut ipse coram adessem et eorum quæ acciderant particeps fierem. Sic enim et dolorem meum leniissem, et apud tuam dignitatem consolationis officium implevissem. Sed quia non jam fert amplius corpus meum longiores motus, eo redactus sum ut tecum per litteras colloquar, ne omnino videar aliena existimare quæ acciderunt. Quis ergo virum illum gemitu non prosecutus est? quis adeo corde lapideo, ut ipsius causa ferventes lacrymas non profunderet? Me vero tristitia singulari implevit, tum honores, quos mihi privatim habuit, considerantem, tum commune Ecclesiarum Dei patrocinium. Sed tamen mihi in mentem venit illum, cum homo esset ac convenienti in hac vita munere esset perfunctus, congruis temporibus rursus a Deo rerum nostrarum moderatore assumptum fuisse. Quæ quidem ut tua etiam prudentia consideraris, casun animo æquo ferat hortamur, et, quantum fieri potest, ærumnam moderate sustineat. idoneum quidem et tempus, ut cor tuum leniat, et locum det rationi: sed tamen suspectus mihi est ingens tuus mariti amor, ac tua in omnes benignitas; ne forte moerori te dedas, ob siinplicitatem morum profundam accipiens plagam doloris. Ac semper quidem utilis Scripturarum doctrina, sed maxime ejusmodi temporibus. Memento igitur latæ a Creatore nostro sententiæ, per quam quotquot ex terra orti sumus, in terram revertimur: nec quisquam ita magnus, ut dissolutioni non sit obnoxius. ་་ 2. Admirandus ille vir erat quidem eximius et magnus, et corporis robori parem habens animi virtutem, fateor et ego, nemini sane in utroque secundus; sed tamen homo erat, et mortuus est, ut Adam, ut Abel, ut Noe, ut Abraham, ut Moses, ut alius quivis, quem ejusdem naturæ participem nominaveris. Non igitur quod is ereptus fuerit indignemur: sed 416 quod ab initio conjuncti cum 1 Gen. 1, 19. Alias CLXXXVI. Scripta anno 378. Τῇ ὁμοζύγῳ Ἀρινθαίου στρατηλάτου παραμυθητική. 1. Τὸ μὲν ἀκόλουθον ἦν καὶ ὀφειλόμενόν σου τη διαθέσει, ἡμᾶς αὐτοὺς παρεῖναι, καὶ συμμετέχειν τῶν γινομένων. Οὕτω γὰρ ἂν ἑαυτῶν τε τὴν λύπην κατεπραΰναμεν, καὶ τῇ σεμνότητί σου της παρα κλήσεως τὸ εἰκὸς ἀπεπληρώσαμεν. Ἐπεὶ δὲ οὐκέτι μου φέρει τὸ σῶμα τὰς μακροτέρας κινήσεις, ἐπὶ τὴν διὰ τοῦ γράμματος ἤλθομεν ὁμιλίαν, ὡς ἂν μὴ παντάπασι δόξαιμεν ἀλλοτρίως ἔχειν πρὸς τὰ συμβάντα. Τίς μὲν οὖν τὸν ἄνδρα ἐκεῖνον οὐκ ἐστέναξε; τίς δὲ οὕτω λίθινος τὴν καρδίαν, ὡς μὴ θερα μὲν ἐπ' αὐτῷ ἀφεῖναι δάκρυον; Ἐμὲ δὲ καὶ διαφερόντως κατηφείας ἐπλήρωσε, τάς τε ιδίας περί ἐμὲ τιμὰς τοῦ ἀνδρὸς λογιζόμενον, καὶ τὴν κοινὴν τῶν Ἐκκλησιῶν τοῦ Θεοῦ προστασίαν. Αλλ' ὅμως ἐλογισάμεθα, ὅτι, ἄνθρωπος ῶν, καὶ λειτουργήσας τῷ βίῳ τούτῳ τὰ ἐπιβάλλοντα, τοῖς καθήκουσι χρό νοις πάλιν παρὰ τοῦ οἰκονομοῦντος τὰ ἡμέτερα Θεοῦ προσελήφθη. καὶ τὴν σὴν φρόνησιν ἐνθυ μουμένην πράως ἔχειν ἐπὶ τῷ συμβάντι παρακαλοῦμεν, καὶ, ὡς οἷόν τε, μετρίως φέρειν τὴν συμφο ράν. Ικανὸς μὲν οὖν καὶ ὁ χρόνος μαλάξαι τὴν καρ δίαν σου καὶ πάροδον δοῦναι τοῖς λογισμοῖς· ἀλλ' ὅμως ὕποπτον ἡμῖν ἐστι τὸ ἄγαν σου φίλανδρον, καὶ περὶ πάντας χρηστόν, μή ποτε έκδοτον δώς σεαυτὴν τῷ πάθει, δι᾿ ἁπλότητα ἠθῶν βαθείαν τὴν πληγὴν δεξαμένη της λύπης. Πάντοτε μὲν οὖν χρήσιμον τὸ τῶν Γραφῶν διδασκάλιον μάλι στα δὲ ἐπὶ τῶν τοιούτων καιρῶν. Μνήσθητι τοίνυν τῆς τοῦ κτίσαντος ἡμᾶς ἀποφάσεως, δι' ἧς πάνω τες οἱ ἐκ τῆς γῆς φύντες πάλιν εἰς γῆν ὑποστρέφο μεν· καὶ οὐδεὶς οὕτω μέγας, ὥστε βελτίων φανῆναι τῆς διαλύσεως. " Στρατηλάτου. Hanc vocem addidimus ex tribus antiquissimis codicibus. Τῇ σεμνότητί σου. Sic iidemn tres codices. Editi τῇ σῇ σεμνότητι. "Ηλθομεν. lta tres iidem codices. Editi ἦλθον. Ibidem Coisl. primus πάντη. Harl. prima manu παντί. Επ' αὐτῷ. Ita mss. sex. Editi ὑπ' αὐτῷ. Παρὰ τοῦ. Ita tres vetustissimi codices. Editi ὑπὸ τοῦ. Mox plures codices non antiquissimi πρὸς τὸ συμβάν. Καρδίαν σου. Vocula addita ex iisdem tribus niss. Paulo post editi περὶ πάντα. Harl. et quatuor alii ut in textu. Ibidem Med. et Coisl. primus 2. Καλὸς μὲν οὖν καὶ μέγας ὁ θαυμαστὸς ἐκεῖνος, καὶ ἐφάμιλλος τῇ ρώμῃ τοῦ σώματος τὴν τῆς ψυχῆς ἀρετὴν, φημὶ κἀγὼ, οὐμενοῦν ἔχων ὑπερ βολὴν εἰς ἑκάτερον, ἀλλ' ὅμως ἄνθρωπος, καὶ τέθνη κεν, ὡς ᾿Αδάμ, ὡς ᾿Αβελ, ὡς Νῶς, ὡς ᾿Αβραάμ, ώς Μωσῆς, ὡς ὄντινα ἂν εἴποις τῶν τῆς αὐτῆς φύσεως μετασχόντων Μὴ οὖν, ἐπειδὴ ἀφῃρέθημεν αὐτὸν, ἀγανακτῶμεν· ἀλλ' ὅτι τὴν ἀρχὴν συνεχήσαμεν δῷς σαυτὴν τῷ. Harl. δῷ σεαυτῆς τῷ. Βαθεῖαν τήν. Sic mss. codices octo. Editi βάθει αὐτήν. Διδασκάλιον. Harl. διδασκαλείον. Δι' ἧς. Ita tres vetustissimi codices. Editi δι' ήν. Paulo post editi ἀποστρέφομεν. Octo codices ut in textu. Ο θαυμαστός. Sic tres vetustissimi codices. Editi ὁ θαυμάσιος. των... μετασχόντων. lta tres vetustissimi codices et Bigot. Editi τον... μετασχόντα. Μss. codi ces quatuor τῶν μετεχόντων. Mox Harleanus codex χάριν ἔχομεν. Plures alii non antiquissimi συνεχή σαμεν, χάριν ἔχωμεν.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXX. αὐτῷ, χάριν ἔχωμεν τῷ συζεύξαντι. Τὸ μὲν γὰρ ipso vixerimus, gratias agamus ei qui conjunxit. στερηθῆναι ἀνδρὸς κοινόν σοι πρὸς τὰς ἄλλας γυναί κας· ἐπὶ δὲ τοιαύτη συνοικήσει οὐκ οἶμαι ἄλλην γυναικῶν τὰ ἴσα ἔχειν σεμνύνεσθαι. Εν γὰρ τῷ ὄντι ὑπόδειγμα τῆς ἀνθρωπείας φύσεως τὸν ἄνδρα ἐκεῖνον ὁ κτίσας ἡμᾶς ἐδημιούργησεν· ὥστε πάντες. μὲν ὀφθαλμοὶ πρὸς αὐτὸν ἐφέροντο, πᾶσα δὲ γλῶσσα τὰ κατ' αὐτὸν διεξήει· γραφεῖς δὲ καὶ πλάσται τῆς ἀξίας ἀπελιμπάνοντο· ἱστορικοὶ δὲ ἄνδρες, τὰ κατά τοὺς πολέμους ἀνδραγαθήματα διηγούμενοι, πρὸς τὴν τῶν μύθων ἐκπίπτουσιν ἀπιστίαν. Ὅθεν οὐδὲ πι στεύειν ἡνείχοντο οἱ πολλοὶ τῇ φήμῃ τὴν σκυθρωπὴν ἐκείνην ἀγγελίαν περιαγούσῃ, οὐδὲ καταδέχεσθαι ὅλως, ὅτι τέθνηκεν Αρινθαῖος. Αλλ' ὅμως πέπονθεν ἃ οὐρανῷ καὶ ἡλίῳ καὶ γῇ συμβήσεται. Οίχεται καταλύσας λαμπρῶς, μὴ ὑπὸ γήρως κατακαμφθείς, μή καθ. υφείς τι τῆς περιφανείας· μέγας μὲν ἐν τῷ παρόντι βίῳ, μέγας δὲ ἐν τῷ μέλλοντι· μηδὲν ἐκ τῆς παρούσης λαμπρότητος πρὸς τὴν ἐλπιζομένην δόξαν ζημιωθείς, διὰ τὸ πᾶσαν κηλίδα τῆς ψυχῆς πρὸς αὐτ ταῖς ταῖς ἐξόδοις τοῦ βίου τῷ λουτρῷ τῆς παλιγγενεσίας ἀποκαθήρασθαι. "Ων αὐτὴ πρόξενος αὐτῷ καὶ συνεργὸς γενομένη, μεγίστην έχει παραμυθίαν· καὶ μετάθες τὴν ψυχὴν ἀπὸ τῶν παρόντων ἐπὶ τὴν τῶν μελλόντων μέριμναν, ὥστε καταξιωθῆναι δι' ἔργων ἀγαθῶν τὸν ὅμοιον αὐτῷ τῆς ἀναπαύσεως τόπον καταλαβεῖν. Φείδου μητρὸς γηραιᾶς, φείδου θυγατρός νεαράς, αἷς μόνη πρὸς παραμυθίαν λέλει ψαι. Γενοῦ ὑπόδειγμα ανδρείας ταῖς λοιποῖς γυναιξί καὶ οὕτω τὸ πάθος μέτρησον, ὡς μήτε ἐκβαλεῖν τῆς καρδίας, μήτε καταποθῆναι ὑπὸ τῆς λύπης. Ἐπὶ πᾶσι πρὸς τὸν μέγαν τῆς ὑπομονῆς μισθὸν ἀπόβλε ψον, τὸν παρὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ ἀνταποδώσει τῶν βεβιωμένων ἡμῖν ἐπηγγελμένον. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟ'. Etenim viro orbari, tibi cum aliis mulieribus commune est: sed de tali conjugio non arbitror aliam mulierem æque posse gloriari. Unum enim revera exemplar naturæ humanæ virum illum Conditor noster creaverat, unde omnes in eum conjiciebantur oculi, et lingua omnis res illius prædicabat: pictores autem et statuarii formæ dignitatem assequi non poterant: historici vero, dum res prae clare in bello gestas referunt, in fabularum incredibilium incommodum incidunt. Quare ne adduci quidem plerique poterant ut fame tristem illum nuntium circumferenti crederent, aut omnino mortuum esse Arinthaum faterentur. Sed tanen perpessus est, quæ et coelo et soli et terræ accident. Abiit splendidum nactus exitumn, non senio fractus, claritate nibil imminuta: magnus in præsenti vita, magnus etiam in futura; nec ex præsenti splendore detrimentum ullum passus exspectate gloriæ: eo quod omnem animæ maculam in ipsa vitæ exitu lavacro regenerationis repurgaverit. Quorum illi conciliatrix cum fueris et adjutrix, maximum habe solatium, ac transfer animum a praesentilius ad futurorum curam, ut digna habearis, quæ per bona opera parem ac ille requietis locum consequare. Parce matri senio confectæ, parce filiæ teneræ, quibus sola ad solatium relicta es. Sis exemplum fortitudinis cateris mulieribus; et ita dolori moderare, ut neque illum animo projicias, neque a tristitia absorbearis. In omnibus ad magnam patientiæ mercedem respice, quæ a Domino nostro Jesu Christo in vita a nobis actæ remuneratione promissa est. EPISTOLA CCLXX'. Presbyterum aliquem Basilius in puniendis raptorious segniorem objurgat; ac sancil ut puella parentibus restituatur, ruptor a precibus ejiciatur, et excommunicatus denuntietur, ejus adjutores per tres annos cum tola sua familia a precibus ejiciuntur. Totum etiam pagum, qui raptam receperat, aut custodieral, aut pro ea retinenda pugnaveral, a precibus pariter ejicit. Ανεπίγραφος, ὑπὲρ ἁρπαγῆς. Πάνυ λυποῦμαι, ὅτι οὐχ ευρίσκω ὑμᾶς ἐπὶ τοῖς ἀπηγορευμένοις οὔτε ἀγανακτοῦντας, οὔτε δυναμέ τους λογίζεσθαι, ὅτι εἰς αὐτὸν τὸν βίον καὶ τὴν ζωὴν τὴν ἀνθρωπίνην παρανομία ἐστὶ καὶ τυραννὶς ἡ γινομένη αὕτη ἁρπαγὴ, καὶ ὕβρις κατὰ τῶν ἐλευθέ ρων. Οἶδα γάρ, ὅτι, εἰ τοιαύτην είχετε γνώμην πάνε τες, οὐδὲν ἐκώλυε πάλαι τοῦ κακοῦ τὴν συνήθειαν τούτου ἐξελαθῆναι τῆς πατρίδος ἡμῶν. Ἀνάλαβε τοίνυν ἐπὶ τοῦ παρόντος ζῆλον Χριστιανοῦ· καὶ κι νήθητι ἀξίως τοῦ ἀδικήματος. Καὶ τὴν μὲν παῖδα, ὅπουπερ ἂν εὕρης, ἀφελόμενος πάσῃ εὐτονίᾳ, ἀπο κατάστησον τοῖς γονεῦσι· καὶ αὐτὸν δὲ ἐκεῖνον ἐξ όρισον τῶν εὐχῶν, καὶ ἐκκήρυκτον ποίησον· καὶ τοὺς Τὸ μὲν γάρ. Postrema vocula addita ex octo mss. Paulo post iisdem freti codicibus immutavirus quod erat in editis άλλην γυναίκα. Nec longe cditi δημιουργήσας ἡμᾶς ἔκτισεν. Tres vetustissimi codices ut in textu. Μὴ καθυφείς. Coisl. primus cum alio μή PATROL. GR. XXXII. Sine inscriptione, de raptu. Valde doleo, quod vos in velitis rebus nec indignari reperiam, nec intelligere posse in ipsam hominum vitam et in humanum genus scelus esse ac tyrannidem, commissum illum' raptum, et factam liberis injuriam. Scio enim, si id vobis omnibus esset sententiæ, jamdudum nihil prohibiturum fuisse, quominus mali illius consuetudo ex patria nostra pelleretur. Assume igitur in re præsenti zelum Christiani, et pro sceleris merito commovere. Ac puellam quidem, ubicunque inveneris, omni constantia auferens, restitue parentibus: hunc ipsum autem arce a precibus, eumque excommunicatum denuntia: atque eos etiam, qui cum eq καθυφιείς. Ibidem multi codices non antiquissimi καμφθείς. ПIpdę avraiç raiç. Ita omnes mss. Ediu πρὸς ταῖς. Alias CCXLIV. Scripta post annum 374.

"' facinus aggressi sunt, secundum 417 canonem συνεπελθόντας αὐτῷ, κατὰ τὸ ἤδη προλαβὸν παρ' jam a nobis vulgatum, tres annos cum totis suis ἡμῶν κήρυγμα τριετίαν πανοικεὶ τῶν familiis a precibus ejice. Quin et illum ipsum pa- ὐχῶν ἐξόρισον. Καὶ τὴν κώμην τὴν ὑποδεξαμένην gum, qui raptain recepit ac custodivit, aut etiam τὴν ἁρπαγεῖσαν, καὶ φυλάξασαν, ἤτοι ὑπερμαχήσα. ad eam retinendam pugnavit, universum a precum σαν, καὶ αὐτὴν ἔξω τῶν εὐχῶν πανδημεί ποίησον societate abscinde: ut discant omnes, tanquam ser- ἵνα μάθωσι πάντες, ὡς ὄφιν, ὡς ἄλλο τι θηρίον, pentem, tanquam aliam quamvis bestiam, commu- κοινὸν ἐχθρὸν ἡγούμενο: τὸν ἅρπαγα, οὕτως ἀποnem hostem existimantes raptorem, ita eum inse- διώκειν αὐτὸν, καὶ προΐστασθαι τῶν ἀδικουctari et injuria affectis opitulari. μένων. EPISTOLA CCLXXI *. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΑ'. Significat Basilius Eusebio, quicum olim et domum et pædagogum et omnia communia habueral, quantum doloris acceperit, eo in civitate, in quam advenerat, non invento. Interim sese scribendo consolatur, eique Cyriacum, ut presbyterium criminis expertem secumque conjunctum commendat. Eusebio sodali commendatitia pro Cyriaco presbytero. Ευσεβίῳ ἑταίρῳ συστατικὴ ἐπὶ Κυριακῷ πρεσ σβυτέρω. Εὐθὺς καὶ κατὰ πόδας τῆς σῆς ἀναχωρήσεως ἐπιστὰς τῇ πόλει, ὅσον ἠθύμητα διαμαρτών σου, τί δεῖ καὶ λέγειν πρὸς ἄνδρα οὐ λόγου δεόμενον, ἀλλὰ πείρα εἰδότα, τῷ τὰ ὅμοια πεπονθέναι; Οσου γὰρ ἦν ἄξιον ἐμοὶ ἰδεῖν τὸν πάντα ἄριστον Εὐσέβιον, καὶ περιπτύξασθαι, καὶ πρὸς τὴν νεότητα πάλιν τῇ μνήμῃ ἐπανελθεῖν, καὶ ὑπομνησθῆναι ἡμερῶν ἐκείνων, ἐν αἷς καὶ δωμάτιον ἡμῖν ἓν, καὶ ἑστία μία, καὶ παιδαγωγὸς ὁ αὐτὸς, καὶ ἄνεσις, καὶ σπουδή, καὶ τρυφή, καὶ ἔνδεια, καὶ πάντα ἡμῖν ἐξ ἴσου πρὸς ἀλλήλους ὑπῆρχε. Πόσου οἴει τίθε σθαί με ἄξιον πάντα ταῦτα διὰ τῆς σῆς συντυχίας ἀναλαβεῖν τῇ μνήμῃ, καὶ τὸ βαρὺ τοῦτο γῆρας ἀπο ξυσάμενον, νέον δοκεῖν πάλιν ἐκ γέροντος γεγενῆ Statim et e vestigio post tuum discessum cum in civitatem advenissem, quanta, te non invento, affectus sim tristitia, quid attinet dicere ad virum verbis non indigentem, sed experientia edoctum, ut qui eodem modo affectus sit? Quanti enim mihi fuisset pretii, Eusebium perquam optimum videre et amplecti, ac recordatione ad juventutem iterum redire, et dierum illorum meminisse, in quibus nobis et domus una, et focus unus, et pædagogus idem, et animi relaxatio, et studium, et delicia, et inopia, et omnia inter nos ex æquo erant communia Quanti me putas æstimaturum fuisse, ut hæc omnia in memoriam per tuum congressum revocarem, et gravi hoc senio absterso, juvenis iterum ex sene factus viderer? Sed his voluptatibus σθαι; Αλλ' ἐκείνων μέν με διέφυγεν ἡ ἀπόλαυσις· carui. Ut autem per litteras prudentiam tuam viderem, meque ipse quo poteram modo consolarer, id mihi ereptum non est, reverendissimo compresbytero occurrente Cyriaco, quem me tibi pudet commendare, eumque tibi proprium per memet reddere, ne forte perperam facere videar, ut tibi adducam, quæ tibi propria sunt et eximia. Sed silii. Alias XI. Scripta in postremnis annis S. BaΚήρυγμα. Satis commode hac voce intelligi posset epistola ad promulgandam excommunicationem quoquoversum missa. Sed verisimile non est hunc hominem a Basilio jam palam et aperte proscriptum et excommunicatum fuisse. Tunc enim in presbyteris, qui ejusmodi hominem ab episcopo excommunicatum ad preces admisissent, audacia et temeritas reprehendi deberent, non negligentia, quæ tamen sola a Basilio reprehenditur. Quare xtρυγμα nihil aliud videtur esse quam canon Basilii irigesimus, in quo de iis qui raptores adjuvant eadem ac in hac epistola decernuntur. Πανοικεί. Coisl. uterque et Med. πανοικί. Πανδημεί. Visi sunt sibi in hoc Basilii decreto eruditi viri imaginem quamdamn generalis interdicti perspicere. Sed tamen non leve discrimen intercedit. Nam 1° quod sceleris conscios arcet a precibus argumento est liturgiam in hoc pago minime intermissam fuisse. 2° Inde etiam sequitur aron omnes pagi incolas a precibus remotos fuisse, sed eos tantuni, qui scelus adjuverant. 3° ld confirmatur ex accurata enumeratione eorum qui operam suam contulerant, aut puellam recipiendo, aut occultande, vel etiam dimicando. Inutile enim et absurdum fuisset tam accurate varia delictorum τὸ δὲ διὰ γράμματος ἰδεῖν σου τὴν λογιότητα, καὶ τὸν ἐνόντα τρόπον ἑαυτὸν παραμυθήσασθαι, ούχ ἀφῃρέθην τῇ συντυχίᾳ τοῦ αἰδεσιμωτάτου Κυριακού τοῦ συμπρεσβυτέρου· ὃν αἰσχύνομαι συνιστῶν σοι καὶ οἰκεῖον ποιῶν δι' ἐμαυτοῦ, μή ποτε δόξω περίεργόν τι ποιεῖν, σοὶ προσάγων τὰ ἴδιά σου καὶ ἐξαίρετα. Αλλ' ἐπειδή με δεῖ καὶ μάρτυρα εἶναι τῆς genera recensere, si eadem sententia comprehensi fuissent, qui nihil prorsus commiserant. Pagus erge intelligi debet magna pars incolarum. Si quis tamen existimet nullum in hoc pago presbyterum fuisse, universosque incolas a precibus, quæ in alterius pagi ecclesia fiebant, exclusos fuisse; illud semper manebit, quod mihi probandum proposui, nullam prorsus ecclesiam generali decreto interdictam a Basilio fuisse. Præterea cum accurate distinguat delictorum species, inde sequitur, vel omnes nocentes fuisse, vel nocentium et innocentium babitum fuisse discrimen. Ex his illud etiam colligi potest, eos, qui raptorem juverunt, idcirco cum tota familia puniri, quia familia sceleris expers noa erat: idque confirmat ipse Basilius, qui eos secundum canonem jam a se editum puniri jubet. Porro in boc canone nemini prorsus nisi nocenti pœna imponitur. Αποδιώκειν. Ila mss. quatuor. Editi διώκειν. Καὶ κατὰ πόδας. Deest conjunctio in quinque codicibus, non tamen in Coisl. prinio, nec inutilis videlur. Οὐ λόγου... εἰδότα, τῷ τά. Ita sex mss. Editi οὐ λόγων... εἰδότα τά. 'Εξ ἴσου. Ita plerique mss. Editi ἐξ ἴσης.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXXII. ἀληθείας, καὶ τοῖς συνημμένοις πνευματικῶς τὰ μέ- quoniam oportet me et testem esse veritatis, et iis, γιστα τῶν ἐμοὶ προσόντων χαρίζεσθαι· τὸ μὲν περὶ τὴν ἱερωσύνην ἀνεπηρέαστον τοῦ ἀνδρὸς ἡγοῦμαι καὶ σοὶ φανερὸν εἶναι· βεβαιῶ δὲ κἀγὼ οὐδε μίαν γνωρίζων κατ' αὐτοῦ παρὰ τῶν πᾶσιν ἐπιβαλ λόντων τὰς χεῖρας, τῶν μὴ φοβουμένων τὸν Κύριον, ἐπήρειαν. Καίτοιγε εἴ τι ἐγεγόνει παρ' αὐτῶν, οὔθ' οὕτως ἀνάξιος ἦν ὁ ἀνήρ. Οἱ δὲ ἐχθροὶ τοῦ Κυ ρίου βεβαιοῦσι τοὺς βαθμοὺς μᾶλλον οἷς ἂν προσπολεμῶσιν, ἢ ἀφαιροῦνται τι τῆς ὑπαρχούσης αὐτοῖς παρὰ τοῦ Πνεύματος χάριτος. Πλὴν ἀλλ᾽, ὅπερ ἔφην, οὐδὲ κατεπενοήθη τι τοῦ ἀνδρός Ὡς οὖν πρεσβύ τερον ἀνεπηρέαστον, καὶ ἡμῖν συνημμένον, καὶ πάσης αἰδοῦς ἄξιον, οὕτω καταξίου αὐτὸν ὁρᾷν, σαυτόν τε ὠφελῶν, καὶ ἡμῖν χαριζόμενος. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΒ'. qui spiritualiter conjuncti sunt, largiri quæ habeo maxima; viri quidem in sacerdotio innocentiam atque integritatein arbitror tibi quoque notam esse ac perspectam, tamen et ego hoc confirmo, cum nullam ei sciam ab iis, qui manus in omnes injiciunt, nec Dominum timent, structam fuisse calumniam. Atque etiamsi quid ab eis accidisset, ne sic quidem indignus esset 418 ille vir. Nam Domini hostes gradus eorum quos impugnant, magis confirmant, quam de concessa illis a Spiritu gratia quidquam detrahunt. Sed, ut dixi, ne excogitatum quidem fuit aliquid in virum. Itaque illum ut presbyterum calumniæ expertem, nobisque conjun. ctum, et reverentia omni dignum videre ne graveris, et tibi ipse consulens utiliter, et nobis gratum faciens. EPISTOLA CCLXXII. Cam muntiassel Basilio Actiacus diaconus Sophronium ipsi succensere, nonnullorum sermonibus deceptum; mirari se significat Basilius, quod adulatoribus aures præbuisset Sophronius; seque declarat, cum multos ab infantia usque ad senectutem dilexerit, nemini plus tribuisse, quam Sophronio. Quamobrem nihil magis a se alienum esse, quam Hymetium ipsi præferre, aut in Memnoniano negotio contra ejus voluntatem aut rem venire. Ingenue narrat quid hac in re dixeril. Rogal ul has sibi suspiciones remittat, ac deinceps Basilii erga se amorem calumnia omni potiorem ducal. Σωφρονίῳ μαγίστρῳ 1. Απήγγειλέ μοι Ακτίακος ὁ διάκονος, ὅτι σέ τινες ἐλύπησαν καθ᾿ ἡμῶν, διαβάλλοντες ἡμᾶς ὡς οὐκ εὐνοϊκῶς πρὸς τὴν σὴν διακειμένους σεμνότητα. Ἐγὼ δὲ οὐκ ἐθαύμασα εἴ τινές εἰσιν ἀνδρὶ τοσούτῳ παρεπόμενοι κόλακες. Πεφύκασι γάρ πως ταῖς μετ γάλαις δυναστείαις αἱ ἀνελεύθεροι αὐτοὶ παραφύε σθαι θεραπείαι· οἱ διὰ τὸ ἀπορεῖν οἰκείου ἀγαθοῦ, δι' οὗ γνωρισθώσιν, ἐκ τῶν ἀλλοτρίων κακῶν ἑαυ τοὺς συνιστῶσι. Καὶ σχεδόν, ὥσπερ ἡ ερυσίβη τοῦ σίτου ἐστὶ φθορὰ ἐν αὐτῷ γινομένη τῷ σίτῳ, οὕτω καὶ ἡ κολακεία τὴν φιλίαν ὑποδυομένη, λύμη ἐστὶ τῆς φιλίας. Οὐ τοίνυν ἐθαύμασα, ὡς ἔφην, εἴ τινες, ὥσπερ οἱ κηφήνες τὰ σμήνη, οὕτως αὐτοὶ τὴν λαμπράν σου καὶ θαυμαστὴν ἑστίαν περιβομβοῦσιν. Αλλ' ἐκεῖνό μοι θαυμαστὸν ἐφάνη καὶ παντελῶς παράλογον, τὸ σὲ, ἄνδρα ἐπὶ τῷ βάρει τοῦ ἤθους μάλιστα διαφανή, ἀνασχέσθαι αὐτοῖς ἀμφοτέρας ἀνεῖναι τὰς ἀκοὰς, καὶ διαβολὴν κατ᾿ ἐμοῦ παραδέξασθαι ὃς πολλοὺς ἀγαπήσας ἐκ τῆς πρώτης ἡλικίας μέχρι τοῦ γήρως τούτου, οὐδένα οἶδα εἰς φιλίαν τῆς σῆς τελειότητος προτιμήσας. Καὶ γὰρ καὶ εἰ μὴ ὁ λόγος ἔπεισέ με ἀγαπᾶν τοιοῦτον ὄντα, ἐξήρκει ἡ ἐκ παιδός συνήθεια προσδῆσαί με τῇ ψυχῇ σου. Οἶδας δὲ ὅσον δύναται πρὸς φιλίαν τὸ ἔθος. Εἰ δὲ οὐδὲν δείκνυμι τῆς προαιρέσεως ταύτης άξιον, σύγγνωθί μου τῇ ἀσθενείᾳ. Καὶ γὰρ οὐδὲ αὐτὸς Βεβαιῶ δὲ καγώ. Sic Harl., Med., Coisl. uterque et Regius primus. Editi Paris. βεβαιώ σε κἀγώ. Haganoensis et Basileenses βεβαιώ κἀγώ. Εἴ τι ἐγεγόνει. lta Harl. Med. et Coisl. 2. Ἐπὶ εἴ τις ἐγεγόνει. Paulo post editi, Εἰ γὰρ εχθροί. Sex mss. ut in textu. Sic etiam editio Ha gan. et prima Basileensis. Κατεπενοήθη τι τοῦ ἀνδρός. Ita iidem sex mss., nempe Harl., Med., Coisl. uterque et Regius uterque. Editi κατὰ ἀνδρός. Σωφρονίῳ μαγιστρο. lla Harl., Med. et Coisl. primus. Alii τῷ αὐτῷ, quia ad Sophronium Sophronio magistro. 1. Nuntiavit mihi Actiacus diaconus, nonnullos tibi ut nobis succenseres persuasisse, calumniam nobis inferentes, ut animo non amico erga tuam affectis gravitatem. Ego autem miratus non sum, si quidam tantum virum assectentur adulatores. Solent enim quodammodo magnis potestatibus illiberales ejusmodi cultus adhærere, quibus cum desit bonum proprium unde cognoscantur, sese ex alienis malis commendant. Et fere, quemadmodum rubigo pestis est tritici in ipso nata tritico; ita et assentatio se in amicitiam insinuans, pestis est amicitiæ. Non igitur, ut dixi, miratus sum si, quemadmodum fuci apiaria, ita isti splendidam tuam ac illustrem domum circumstrepant. Sed illud mihi mirum et omnino inexspectatum visum est, te, virum gravitate morum maxime conspicuum, adductum esse, ut utramque illis præberes aurem, et contra me calumniam acciperes qui cum multos dilexerim a prima ætate usque ad hoc senium, neminem novi quem in amicitia integritati tuæ prætulerim. Nam etiamsi ratio non persuaderet. ut te talem virum adamarem, inita tamen tecum a puero consuetudo satis me tuæ agglutinaret animæ. Quantum autem valeat ad amicitiam consuetudo, haud ignoras. Quod si nihil exhibeo hac voluntate dignum, da veniam meæ imbecillitati. Neque enim precesserat epistola. Edili τῷ αὐτῷ διὰ διαβολήν ἑαυτοῦ, Eidem ob calumniam sibi instructam. η Ακτίακος. Ita Harl., Coisl. primus, Med., Vat., Reg. primus, Clarom. et Bigot. Legitur 'Axτιανός in aliis tribus, nempe Reg. secundo, Coisl. secundo et Paris. Editi habebant Αντίοχος. Οὕτως αὐτοί. Coisl. primus et Harl. οὕτως οὗτοι. Παραδέξασθαι. Coisl. primus ἀναδέξασθαι. "Οσον δύναται. Harl. et Med. ὅσα δύναται. Alias CCCXXX. Scripta in postremis annis S. Basilii.

ipse opus a me in amicitiæ specimen exquires: sed ἔργον παρ' ἐμοῦ εἰς ἀπόδειξιν τῆς εὐνοίας ἐπιζητή voluntatem videlicet optima quæque tibi precantem. Absit enim ut aliquando res tuæ eo usque deprimantur, ut adeo tenuiun, qualis ego sum, beneficio egeas. 2. Quomodo igitur ego contra te diceren quidquam aut facerem in Memnonii negotio? Hæc enim mihi narravit diaconus. Quomodo familiaritati tuæ Hymnetii opes anteposuissem, hominis ita prodige rem suam absumentis? Profecto nihil horum verum est: neque dixi, neque feci quidquam contra te. 419 Illud autem fortasse occasionem dedit mentientibus, quod a me nonnullis tumultuantibus dictum est: Si statuit ille vir ad opus perducere consilium suun, sive tumultuenini, sive non, fient profecto, et loquentibus vobis et tacentibus, nihilominus quæ sibi proponit. Sin autein sententiam mutaverit, cavete deturpetis venerandum amici nostri nomen neque sub specie studii in patronum vestrunī, vobis lucrum per terrores ac minas, quas intentatis, comparate. Ad illud autem qui teslamenta conscripsit, neque per me neque per alium de hoc negotio magnum minusve quidquam locutus sum. 3. Fidem autem his non debes denegare, nisi me omnino desperatum esse putes, ac magnum mendacii peccatum parvipendere. Sed omnino mibi et de hoc negotio suspicionem remitte, et in posterum calumnia omni majorem existima meam in te animi affectionem ac imitare Alexandrum, qui cum episto.am contra medicum ut insidiatorem accepisset, atque hoc ipso tempore medicamentum ad bibendum sumeret, tantum abfuit ut fidem adhiberet calumnianti, ut simul legeret epistolam, et potionem biberet. Nullo enim ex iis, qui amicitiæ laude spectati sunt, ignobiliorem me esse profiteor, siquideni nunquam in amicitia peccasse deprehensus sum, ac præterea a Deo meo mandatum charitatis accepi: cujus tibi sum debitor, non solum ob communem hominum naturam, sed etiam quia privatim te tum in me, tum in patriam beneficum agnosco. EPISTOLA CCLXXIII '. σεις ἀλλὰ προαίρεσιν δηλονότι τα βέλτιστά σου συνευχομένην. Μὴ γάρ ποτε εἰς τοῦτο καταβαίη τὰ σὰ, ὥστε τῆς παρὰ τῶν οὕτω μικρῶν, ὁποῖος αὐτός είμι, εὐεργεσίας προσδεηθῆναι. 2. Πῶς οὖν ἔμελλον ἐγὼ ὑπεναντίον τί σοι λέγειν, ἢ πράττειν ἐν τοῖς κατὰ Μεμνόνιον πράγμασι; Ταῦτα γάρ μοι ἀπήγγειλεν ὁ διάκονος. Πῶς δὲ τὴν Ὑμητίου εὐπορίαν προτιμοτέραν ἐτιθέμην τῆς σῆς οἰκειώσεως ἀνδρὸς οὕτω δαπανώντος τὴν οὐσίαν; Αλλ' οὐκ ἔστι τούτων οὐδὲν ἀληθές· οὔτε τι εἴρηται παρ' ἐμοῦ, οὔτε πέπρακται ὑπεναντίον. Ἐκεῖνο δὲ ἴσως ἀφορμὴν ἔδωκε τοῖς τὰ ψευδῆ λέ γουσι, τὸ παρ' ἐμοῦ πρός τινὰς τῶν θορυβούντων λεχθέν· ὅτι, Εἰ μὲν προείρηται εἰς ἔργον ἀγαγεῖν τὴν ἑαυτοῦ γνώμην ὁ ἄνθρωπος, καν θορυβήσητε ὑμεῖς, κἂν μὴ, γενήσεται πάντως καὶ λαλούντων ὑμῶν καὶ σιωπώντων οὐδὲν ἧττον τα σπουδαζόμενα εἰ δὲ μεταβουλεύσεται, μὴ παρασύρητε τὸ σεμνότατον ὄνομα τοῦ φίλου ἡμῶν, μηδὲ ἐν προσχήματα δῆθεν τῆς περὶ τὸν προστάτην ὑμῶν σπουδῆς, ἐπι· τοῖς τι κέρδος ἐντεῦθεν, ἐξ ὧν ἐπανατείνεσθε φύλον καὶ ἀπειλήν, καταπράττεσθε. Πρὸς δὲ αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν τὰς διαθήκας γράφοντα ούτε δι' ἐμαυτοῦ οὔτε δι' ἑτέρου ἐφθεγξάμην ἢ μικρὸν ἢ μεῖζον περὶ τοῦ πράγματος τούτου. 3. Καὶ τούτοις ἀπιστεῖν οὐκ ὀφείλεις, εἰ μὴ την• τελῶς με ἀπεγνωσμένον ἡγῇ καὶ καταφρονεῖν τῆς μεγάλης ἁμαρτίας τοῦ ψεύδους. Ἀλλὰ πάνω ἡμῖν αὐτὸς καὶ τὴν ἐπὶ τῷ πράγματι τούτῳ ὑπόνοιαν ἄφες, καὶ τοῦ λοιποῦ πάσης διαβολῆς ὑψηλοτέραν ποιοῦ τὴν ἐμὴν περὶ σὲ διάθεσιν, τὸν ᾿Αλέξαν δρον μιμούμενος, ὃς, ἐπιστολὴν κατὰ τοῦ ἰατροῦ δεξάμενος ὡς ἐπιβουλεύοντος, ἐπειδὴ ἔτυχεν ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ φάρμακον λαβὼν ὥστε πιεῖν, τοσοῦτον ἀπέσχε πιστεῦσαι τῷ διαβάλλοντι, ὥστε ὁμοῦ τε τὴν ἐπιστολὴν ἀνεγίνωσκε, καὶ τὸ φάρμακον ἔπινεν. Οὐ δενὸς γὰρ τῶν ἐπὶ φιλίᾳ γνωρίμων ἀτιμότερον έμαυτὸν ἀξιῶ τίθεσθαι, τῷ μήτε ἁλῶναί ποτε εἰς φιλίαν ἐξαμαρτών, καὶ ἔτι παρὰ τοῦ Θεοῦ μου λαβεῖν τὴν ἐντολὴν τῆς ἀγάπης, ἧς χρεώστης εἰμὶ οὐ μόνον κατὰ τὴν κοινὴν τῶν ἀνθρώπων φύσιν, ἀλλ᾽ ὅτι καὶ ἰδίως εὐεργέτην σε γνωρίζω έμαυτοῦ τε καὶ τῆς πατρίδος. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΥ - Heram commendat homini jam sæpe de se bene merito. Sine inscriptione, pro llera. Cum omnino persuasum sit mihi me a tua digni. tate ita diligi, ut quæ ad me spectant, tua reputes; • Alias CCXVI. Scripta in postremis annis S. Basilii. Επιζητήσεις. Ila Harl., Med. et Coisl. primus. Editi ἐπιζητείς. Paulo post eosdem tres cudices seculi mutavimus quod erat in editis εἰς τοσού τον καταβαίη. Υμητίου. Reg. primus et Bigot. Υμιντίου. Οἰκειώσεως. Coisl. uterque, Reg. secundus et Paris. οἰκίας. Harlæanus et alii cum editis consentiunt. Videtur non sine ironia Basilius Hymetii Ανεπίγραφος, περὶ Ἥρα. Ακριβῶς πεπεισμένος οὕτως ἡμᾶς ἀγαπῶν τὴν σὴν τιμιότητα, ὥστε τὰ ἡμῖν διαφέροντα οἰκεῖα λο opes prædicare, quem prodige res suas ait absumere. Τὸ σεμνότατor. Ita tres vetustissimi codices. Editi τὸ σεμνόν. Απεγνωσμένον ἡγῇ. Ita Harl. et alii nonnulli. Editi ὡς ἀπεγνωσμένον εἶναι ἡγῇ. Deest ὡς etiam in Coisl. primo. Ibidem multi codices καταφρονεῖν με. Περὶ σέ. Harl. et Coisl. primus πρὸς σέ. Infra iidem codices πρὸς φιλίαν.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXXV. γίζεσθαι, τὸν αἰδεσιμώτατον ἀδελφὸν ἡμῶν "Ηραν, colendissimum fratrem nostrum Heram, quem non ὂν οὐ κατὰ συνήθειάν τινα ἀδελφὸν ἡμῶν προσαγορεύομεν, ἀλλὰ κατὰ ἀκριβεστάτην καὶ οὐδεμίαν ἔχου σαν ὑπερβολὴν τῆς φιλίας διάθεσιν, συνιστῶ σου τῇ ὑπερφυεῖ καλοκαγαθίᾳ, καὶ παρακαλῶ οἰκείως τε αὐτὸν θεάσασθαι, καὶ τὴν κατὰ δύναμίν σοι παρασχέσθαι αὐτῷ προστασίαν ἐν οἷς ἂν δέηται τῆς μεγαλονοίας σου· ὥστε με τοῖς πολλοῖς οἷς ήδη τετύχηκα παρὰ σοὶ ἀγαθοῖς καὶ ταύτην ἔνειν τὴν εὐεργεσίαν συναριθμεῖν. " ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΔ'. ex quadam consuetudine fratrem appello, sed ex accuratissima, et qua major esse non possit amicitiæ affectione, summæ tuæ probitati cominendo, ac rogo, ut et illum non secus ac necessarium tuum conspicias, eique pro viribus patrocinium impendas, quibus in rebus opus ei fuerit tua prudentia; adeo ut inter multa, quæ jam de me meritus es, hoc etiam beneficium numerare possim. 420 EPISTOLA CCLXXIV. Commendat Himerio eumdem Heram, quem ab infantia usque ad senectutem amicum habuerat. Ἱμερίῳ μαγίστρῳ. Himerio magistro. Η πρὸς τὸν αἰδεσιμώτατον ἀδελφὸν "Ηραν φιλία μοι καὶ συνήθεια, ὅτι ἐκ πάνυ παιδὸς τὴν ἀρχὴν ἔλαβε, καὶ μέχρι γήρως συμπαρέμεινε τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι, παντὸς ἄμεινον καὶ αὐτὸς ἐπίστασαι. Σχεδόν γὰρ καὶ τὴν τῆς σῆς μεγαλοφυΐας ἀγάπην ἐξ ἐκείνου ἡμῖν ὁ Κύριος ἐχαρίσατο, ἐξ ὅτου καὶ τὴν πρὸς ἀλλήλους ἡμῖν γνῶσιν προεξένησεν. Ἐπεὶ οὖν δεῖται τῆς παρὰ σοῦ προστασίας, παρακαλῶ σε καὶ καθικετεύω, τῇ τε ἀρχαίᾳ περὶ ἡμᾶς διαθέσει χαριζόμενον, καὶ τῇ νῦν κατασχούσῃ ἀνάγκῃ προσχόντα, οὕτως οἰκειώσασθαι τὰ κατ' αὐτὸν πρά γματα, ὥστε μηδεμιᾶς αὐτὸν ἑτέρας προστασίας δεηθῆναι, ἀλλ' ἐπανελθεῖν πρὸς ἡμᾶς πάντα καταπραξάμενον τὰ κατ' εὐχάς· ὥστε ταῖς πολλαῖς αἷς πε πόνθαμεν παρὰ σοῦ εὐεργεσίαις, καὶ ταύτην ἡμᾶς ἔχειν συναριθμεῖν, ἧς οὐκ ἂν μείζονα ἑαυτοῖς, G ac vindicare non possim. οὐδὲ μᾶλλον ἡμῖν διαφέρουσαν εὑρίσκοντες οἰκειούμεθα. Meam cum fratre colendissimo Hera amicitiam et consuetudinem puero prorsus incepisse et ad senectutem usque Dei dono perseverasse, nemo est qui melius quam tu perspexerit. Ferme enim et tuæ magnanimitatis amicitiam ab illo tempore nobis Dominus largitus est, ex quo etiam inter nos, eo donante, cognovimus. Cum igitur ei tuo patrocinio opus sit, adhortor te ac rogo, ut el veteri nostræ amicitiæ aliquid tribuens, et ad urgentem nunc necessitatem attentus, ita negotia illius tua facias, ut nullo alio patrocinio egeat: sed omnibus ex sententia confectis, ad nos revertatur: adeo ut inter multa beneficia quæ tu in me contulisti, illud etiam queam numerare, quo majus aliud, aut quod magis mea referat, mili attribuere ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΕ. EPISTOLA CCLXXV*. Eidem Heræ patrocinium implorat adversus inimicorum calumnias. Ανεπίγραφος, περὶ "Ηρα. Προέλαβες τὰς παρ' ἡμῶν παρακλήσεις ἐν τῇ πρὸς τὸν αἰδεσιμώτατον ἀδελφὸν ἡμῶν "Ηραν διαθέσει, καὶ γέγονας αὐτῷ εὐχῆς ἀμείνων τῶν τε τιμῶν ταῖς ὑπερβολαῖς αἷς εἰς αὐτὸν ἐπεδείξω καὶ ταῖς ἐφ' ἑκάστου καιροῦ προστασίαις. Ομως δὲ καὶ ἡμεῖς, ἐπειδὴ σιωπῇ φέρειν τὰ κατ' αὐτὸν οὐ δυνάμεθα, παρακαλοῦμέν σου τὴν ἀνυπέρβλητον τι μιότητα καὶ εἰς ἡμετέραν χάριν προσθεῖναι τῇ εἰς τὸν ἄνδρα σπουδῇ, καὶ ἀποπέμψαι αὐτὸν τῇ πατρίδι κρείττονα τῆς παρὰ τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ἐπηρείας ἐπεὶ νῦν γε οὐκ ἔξω ἐστὶ βελῶν τοῦ φθόνου, πολλῶν ῎Εχουσαν. Editi hunc locum sic exhibent: Καὶ οὐδεμίαν ὑπερβολὴν τῆς φιλίας διάθεσιν ὑπερ εχομένην. Coisl. primus et Medicæus nihil discrepant ab editis, nisi quod habent: καὶ τῆς φιλίας διάθεσιν ὑπερεχόμενον. Combefisius ut lucem aleral, legit παρεχομένην. Sed tota res enitescit ex cum dicibus Regio secundo, Coisl. secundo, ex quibus addidimus ἔχουσαν et delevimus ὑπερεχομένην. Οἰκείως. Sic Med. et Coisl. primus cum aliis duobus. Editi οἰκεῖον. Μox Regius secundus et Coisl. secundus οἷς ἤδη πέπονθα παρὰ σοῦ. Ιμερίῳ. Coisl. primus et Clarom. Η με ρίων. Sine inscriptione, pro Hera. Prævertisti preces meas tua erga colendissimum fratrem nostrum Heram animi affectione, ac liberalius cum eo egisti, quam precati fuissemus, cum eximiis honoribus quos ei habuisti, tum suscepto illius, quolibet tempore, patrocinio. Sed tamen cum res illius silentio præterire non possim, eximiam tuam dignitatem rogo, ut et mea causa tuo in virum studio aliquid addas, eumque inimicorum suorum calumniis superiorem in patriam remittas; non enim nunc est extra invidiæ tela, multis illius vitæ tranquillitatem perturbare conantibus. Quos contra Συμπαρέμεινε. Med. et Vat. cum Reg. secundo et Coisl. secundo παρέμεινε. Αρχαίᾳ. Deest ea vox in Coisliniano primo. Παρ' ἡμῶν. Præpositio addita ex quatuor mss.. nempe Med., Vat., Reg. secundlo et Clarom. Αδελφόν. Coisl. secundus et Reg. secundus et Clarom. ἑταῖρον. Επεδείξω. Ita Coisl. uterque et Reg. secundus. Editi ἀπεδείξω. Alias CCCCXVI. Scripta eodem tempore ac præeedens. Alias CCXVII. Scripta eodem tempore.

unum habebimus praesidium insuperabile, si tua αὐτοῦ ἐπηρεάζειν ἐπιχειρούντων τῇ ἀπραγμα illum manu protegere volueris. EPISTOLA CCLXXVI. σύνῃ τοῦ βίου. Πρὸς οὓς μίαν εὑρήσομεν ἀσφάλειαν ἄῤῥηκτον, εἰ αὐτὸς ὑπερσχεῖν τὴν χεῖρα τοῦ ἀνδρὸς θελήσειας. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΦ. Cum filius Harmatii a simulacrorum cultu ad religionem.Christianam conversus fuisset, hortatur patrem Basilius, ut filii in iis, quæ ad corpus allinent, obedientia contentus, idem jus sibi in animam non arroget, sed potius illius animi fortitudinem admiretur, quod veri Dei cultum paterno obsequío antiquiorem habuerit. Harmalio magno. Et communis hominum omnium lex cominunes parentes dedit adolescentibus senes: et nostra Christianorum propria nos seniores in parentum loco talibus constituit. Itaque 421 ne me inutiliter existimes ac citra necessitatem curiosum esse, si deprecatorem me præleo pro tuo apud te filio. flujus quidem in cæteris obedientiam a te reposci æquum judicamus: enim vero obnoxius tibi est, quantum ad corpus attinet, et ex lege naturæ et ex civili illa qua regimur. Animam autem, ut ex divinioribus acceptam, credere par est alteri subjici oportere, ac debitis longe omnium præstantissimis Deo obstrictam esse. Quoniam igitur nostrum Christianorum Deum, eumque verum, pluribus vestris diis, et qui per corporea symbola coluntur, anteposuit, non idcirco illi succenseas, sed potius admirare animi fortitudinem, quod tiinore et obsequio paterno antiquius ei fuerit, per veram cognitionem ac vitamn virtuti consentaneam conjungi cum Deo. Exorabit quidem te et natura ipsa, et morum lenitas in omnes ac mansuetudo, ut ne tantillum quidem illi succensere in animum inducas. Profecto autem nec meam deprecationem fastidies, vel potius per me adimpletam tuæ civitatis deprecationem: quæ quia te amat, tibique bona omnia precatur, teipsum quoque sibi videtur Christianum suscepisse. Tanto illos gaudio perfudit fama subito civitati allata. EPISTOLA CCLXXVII**. 'Αρματίῳ τῷ μεγάλω. Καὶ ὁ κοινὸς πάντων ἀνθρώπων νόμος κοινούς πατέρας ποιεῖ τοὺς ἐν ἡλικία πρεσβύτας, καὶ ὁ ἡμέτερος δὲ τῶν Χριστιανῶν ἴδιος τους γέροντας ἡμᾶς ἐν γονέων τάξει καθίστησι τοῖς τηλικούτοις. Ὥστε μὴ περιττόν με ἡγήσῃ, μηδὲ ἔξω τῶν ἀναγ καίων περιεργάζεσθαι, εἰ ὑπὲρ τοῦ παιδὸς ἐγὼ πρεσβεύω τοῦ σοῦ πρὸς σέ. Οὗ τὴν μὲν ἐν τοῖς ἄλο λοις ὑπακοὴν ἀξιοῦμέν σε ἀπαιτεῖν· ὑπεύθυνος γάρ ἐστιν εἰς τὸ σῶμα, καὶ τῷ νόμῳ τῆς φύσεως, καὶ τῷ πολιτικῷ τούτῳ καθ᾿ ὃν οἰκονομούμεθα· τὴν μέν το ψυχὴν, ὡς ἐκ θειοτέρων ἔχων ἧκεν, ἄλλῳ νομί ζειν ὑποκεῖσθαι προσῆκον, καὶ Θεῷ ὀφείλεσθαι παρ' αὐτῆς χρέα τὰ πάντων χρεῶν πρεσβύτατα. Ἐπεὶ οὖν τὸν Θεὸν τὸν ἡμέτερον τῶν Χριστιανῶν, τὴν ἀληθινὸν, πρὸ τῶν παρ' ὑμῖν πολλῶν, καὶ δι' ὑλικῶν συμβόλων θεραπευομένων προείλετο, μὴ δυσχεραίνειν αὐτῷ, μᾶλλον δὲ καὶ θαυμάζειν τῆς ψυ χῆς τὸ γενναῖον, ὅτι καὶ φόβου καὶ θεραπείας πατριτῆς προτιμότερον ἔθετο διὰ τῆς ἀληθοῦς ἐπιγνώσεως καὶ τοῦ κατ᾿ ἀρετὴν βίου οἰκειωθῆναι Θεῷ Δυσ ωπήσει μὲν οὖν σε καὶ αὐτὴ ἡ φύσις, καὶ τὸ τοῦ τρό που πρᾶον περὶ πάντα καὶ ἡμερον, οὐδὲ πρὸς ὀλίγον ἐπιτρέψαι σοι τὴν ἐπ' αὐτῷ λύπην· πάντως δὲ οὐδὲ τὴν ἡμετέραν ἀτιμάσεις πρεσβείαν μᾶλλον δὲ τὴν τῆς σῆς πόλεως δι' ἡμῶν πληρουμέν νην, οἳ τῷ περὶ σὲ φίλτρῳ, καὶ τῷ πάντα στ εὔχεσθαι τὰ καλὰ, καὶ σὲ αὐτὸν οἶονται Χριστιανὸν ὑποδέξασθαι. Οὕτως αὐτοὺς περιχαρείς διέθηκε φήμη ἁθρόως ἐμπεσοῦσα τῇ πόλει. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΥ. Basilius cum audisset ex Theotecno de Maximi virtitubus, gratulatur et, quod ex illustri genere ad evangelicam vilam translatus fuerit; eique demonstral unum esse expetendum et laudabile, æternum bonum: cætera autem umbra esse lemuuiora et sonuniis fallaciora. Maximo scholastico. Retulit mihi honestus ac bonus Theotecnus quæ Alias CCCLXV. Scripta in postremis annis S. Basilii. + Alias XLII. Scripta in postremis annis S. Basilii. Πολλῶν αὐτοῦ. Sic tres iidem codices. Editi πολλῶν αὐτόν. 'Αρματίῳ. Non legitur τῷ μεγάλῳ in nonnullis codicibus mss. recentioribus. Τοὺς ἐν ἡλικίᾳ. Nullus dubito quin legen. dum sit τοῖς ἐν ἡλικίᾳ, adolescentibus. Combefisius legendum putat νέων πατέρας, juvenum parentes. Sed vir doctus idem commisit ac interpres, ut his verbis ¿v fixią adolescentiam designari non intelligeret. Sequentibus autem verbis τους γέροντας ἡμᾶς, nos seniores, non ætatem, sed dignitatem sacerdotii indicari existimo, ita ut idem valeanţ ac nos presbyteros. Μαξίμῳ σχολαστικῷ. δ Ανήγγειλέ μοι ὁ καλὸς καὶ ἀγαθὸς Θεότεχνος τα Νομίζειν. Harl. et Med. νομίζων. Illud au tem νομίζειν eodem modo intelligendum, ac infra μὴ δυσχεραίνειν, vel referendo ad superius verbum ἀξιοῦμεν, vel subaudiendo χρή, ut in pluribus apud Basilium locis. Περὶ πάντα. Quinque codices recentiores habent περὶ πάντας, et paulo post επιτρέψει. Sed vetustissimi codices cuni editis consentiunt Ατιμάσεις. Ita tres vetustissimi codices et alii nonnulli. Legitur ατιμάσῃς in Regio primo et Bigot. altero. Editi ατιμάσοις. Οι... οίονται. lia Coisl. primus, cui favent Harl., Med., Reg. secundus et Coisl. secundus, in quibus legitur οίονται. Editi ή... οίεται. Μos Coisl. primus περιχαρής, id est, latus nuntius Μαξίμῳ σχολαστικῷ. Sic reperimus in sex veteribus libris, nempe Coisl. utroque, Harl., Med.,

EPISTOLARUM CLASSIS 11. EPIST. CCLXXVII. derium tui congressus, clare depingens oratione animi tui effigiem; ac tantum in me tui amorem incendit ut, nisi et senio gravarer, et mecum nutrita detinerer infirmitate, et innumeris Ecclesiæ curis constrictus essem, nihil remorari me posset, quominus te convenirem. Neque enim parvum revera lucrum est, ex ampla familia et illustri genere ad evangelicam translatum vitam, refrenare ratione juventutem, carnisque libidines rationis imperio subjicere, et humilitatem amplecti consentaneam Christiano, de seipso, ut par est, unde scilicet prodierit, et quo abiturus sit, sentienti. Nam naturæ consideratio reprimit animi tumorem, et omnein jactantiam ac contumaciam exterminat; ac uno verbo, discipulum constituit Domini, qui dixit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde ". Revera enim, fili charissime, unum est expetendum et laudabile, æternum bonum; 422 hoc autem est, in pretio et honore esse apud Deum. At humana hæc tenuiora sunt umbra, et somniis fallaciora. Juventus enim vernis floribus citius defluit, et`corporis venustas aut morbo aut tempore flaccescit. Atque divitiæ quidem infidæ sunt: gloria vero facile mutabilis. Ipsa etiam artium studia hujus ævi finibus continentur. Sed et eloquentia, quæ studio digna omnibus videtur, auribus tenus gratiam obtinet. Sed virtutis exercitatio pretiosa est habenti possessio, spectaculum occurrentibus jucundissimum. His studium impendens, dignum teipsum præstabis promissis a Domino bonis. Cæterum quomodo ad optimarum rerum acquisitionem pertingas, et quomodo acquisitas conserves, longius est dicere, quam pro præsenti sermonis instituto: sed tamen venit mihi in mentem, hæc ipsa tibi dicere, ob ea quæ a fratre Theotecno audivi; quem semper quidem optarim verum loqui, maxime vero cum de te sermonem habet, ut uberius glorificetur in te Dominus, pretiosissimis pietatis fructibus ex radice aliena abundanti. περὶ τῆς σεμνότητός σου, καὶ ἐνεποίησέ μοι πόθον ad tuam gravitatem spectant, inibique injecit desiτῆς σῆς συντυχίας, ἐναργώς ὑπογράφων τῷ λόγῳ τῆς ψυχῆς σου τὸν χαρακτῆρα· καὶ τοσοῦτον ἐξέκαυσέ μοι τὸ περὶ σὲ φίλτρον, ὥστ', εἰ μή καὶ τῷ γήρᾳ ἐβαρυνόμην, καὶ τῇ συντρόφῳ κατειχή μην ἀσθενείᾳ, καὶ μυρίαις ταῖς κατὰ τὴν Ἐκκλη σίαν φροντίσιν ήμην πεπεδημένος, οὐδὲν ἄν με κατ ἔσχεν αὐτὸν γενέσθαι παρὰ σέ. Καὶ γὰρ οὐ μικρὸν τῷ ὄντι κέρδος, ἐξ οἰκίας μεγάλης καὶ γένου; περιφανοῦς πρὸς τὸν εὐαγγελικὸν μεταστάντα βίον, χαλινῶσαι μὲν λογισμῷ τὴν νεότητα, τὰ δὲ τῆς σαρ κὸς πάθη δοῦλα τῷ λόγῳ ποιῆσαι· ταπεινοφρο σύνῃ δὲ κεχρῆσθαι, τῇ ὀφειλομένῃ Χριστιανών, φρονοῦντι περὶ ἑαυτοῦ, οἷα εἰκὸς, ὅθεν ἔφυ, καὶ οἱ πορεύεται. Η γὰρ τῆς φύσεως ἔννοια καταστέλλει μὲν τῆς ψυχῆς τὸ φλεγμαίνον, ἀλαζονείαν δὲ πᾶσαν καὶ αὐθάδειαν ὑπερορίζει· καὶ τὸ ὅλον, μαθητὴν τοῦ Κυρίου καθίστησι, τοῦ εἰπόντος· Μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ὅτι πρὸς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ. Τῷ ὄντι γάρ, φίλτατε παίδων, μόνον περισπούδαστον καὶ ἐπαινετὸν τὸ διαρκὲς ἀγαθόν. Τοῦτο δέ ἐστιν ἡ παρὰ Θεοῦ τιμή. Τὰ δὲ ἀνθρώπινα ταῦτα σκιᾶς ἐστιν ἀμυδρότερα, καὶ ὀνείρων ἀπατηλότερα. "Η τε γὰρ νεότης τῶν ἡρινῶν ἀνθέων ὀξύτερον καταῤῥεῖ, καὶ ὥρα σώματος ἢ νόσῳ ἢ χρόνῳ καταμαραίνεται Καὶ πλοῦτος μὲν ἄπιστος, δόξα δὲ εὐπερίτρεπτος. Α' τε περὶ τὰς τέχνας διαπονήσεις τῷ χρόνῳ τούτῳ συναπο αρτίζονται. Αλλὰ καὶ τὸ περισπούδαστον ἅπασιν, οἱ λόγοι ἄχρι τῆς ἀκοῆς χάριν ἔχουσιν. Ἀρετῆς δὲ ἄσκησις τίμιον μὲν κτῆμα τῷ ἔχοντι, ἥδιστον δὲ θεαμάτων τοῖς ἐντυγχάνουσιν. τῶν ἐπιμελού μενος, ἄξιον σεαυτὸν καταστήσεις τῶν ἐν ἐπαγγε αις ἀποκειμένων παρὰ τοῦ Κυρίου ἀγαθῶν. Τίνι δ' ἂν τρόπῳ ἔλθοις πρὸς τὴν τῶν καλῶν ἀνάληψιν καὶ ὅπως ἂν τὰ κτηθέντα διασώσαιο μακρότε μον εἰπεῖν ἢ κατὰ τὴν παροῦσαν ὁρμὴν τοῦ λόγου. Ἐπῆλθε δ' οὖν ἐμοὶ καὶ αὐτὰ ταῦτά σοι προσφθεγξασθαι, ἐξ ὧν ἤκουσα παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ Θεο τέκνου· ὃν πάντοτε μὲν εὔχομαι ἀληθεύειν, μάλιστα δὲ ἐν τοῖς περὶ σοῦ λόγοις, ἵνα πλέον δοξάζηται ἐπὶ σοὶ ὁ Κύριος, ἀπὸ ῥίζης ἀλλοτρίας τοῖς πολυτιμήτοις καρποῖς τῆς εὐσεβείας βρύοντι. * Matth. xι, 29. Vat. et Reg. secundo. Regius primus et editi to codices et Reg. secundus ut in textu. αὐτῷ, id est, Maximo philosopho, cui inscripta erat epistola alias 41, istam præcedens in antiquo litterarum ordine. Utrumque Maximum distinguendum esse ostendetur in Vita S. Basilii. Καταμαραίνεται. Harl. ἀπομαραίνεται. Quatuor alii codices non antiquissimi μαραίνεται. Εναργώς. Sic mss. septem. Editi σαφῶς. Εξέκαυσέ μοι... ὥστ', εl. Sic tres vetustis simi codices. Editi εξέκαυσέ μου... ὡς. Habent etiam Coisl. secundus et Reg. secundus ἐξέκαυσέ μοι. Ευαγγελικόν. lta Harl., Coisl. uterque, Med. et Reg secundus. Editi ἀγγελικόν. Τῷ λόγῳ. Ita Harl., Coisl. primus et Med. Editi τῷ λογισμῷ. Καὶ cl. Voculam secundam addimus ex sex mss. ibidem quidam codices πορεύσεται. Non multo post editi μαθητήν τοῦ Χριστοῦ. Tres vetustissimi Θεαμάτων. Ita Harl., Coisl. primus et plures alii. Vat. θαυμάτων, miraculum jucundissimum. Editi θέαμα. Ibidem editi ἧς ἐπιμελούμενος. Septem mss. ut in textu. Paulo post iisdem freti codicibus mutavimus quod erat in editis παρὰ Θεοῦ ἀγα θῶν, τὸ δὲ, ποίῳ ἄν... καὶ πῶς. Διασώσαιο. lta tres vetustissimi codices. Tres alii διασώσοιο. Editi διασώσεις. Αὐτὰ ταῦτα. lta mss. sex. Vaticanus codex αὐτοῦ ταῦτα. Editiones Hagan. et Basil. τοῦ ταῦτα. Paris. prima τὰ ταῦτα. Altera cum antiquioribus consentit.

EPISTOLA CCLXXVIII*. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΥ. Cum sæpe Valeriani videndi spes Basilium frustrata esset, rogal eum per litteras ut ad se venire non gravelur. Valeriano. Tuam ego nobilitatem, etiam in Orphanene cum essem, cupiebam videre. Sperabam enim te Corsagenis versautem, libenter ad nos accessurum, si conventum in Attagænis celebraremus. At cum hune conventum non habuerim, in monte videre te exoptaban. Rursus enim hic Evesus, cum non longe absit, spem congressus augebat. Sed cum neutrum in locum venerim, scribere institui, ut ad me digneris proficisci, cum rem æquan faciens, dum juvenis ad senem accedes; tum per congressum aliquod a me consilium accepturus, propterea quod negotia Cæsareæ cum nonnullis habes, quæ ut componantur, opera nea indigent. Itaque, si molestum non est, ne pigreris ad me venire. EPISTOLA CCLXXIX*· Modesto præfecto. Ουαλεριανῷ. Ἐγὼ τὴν εὐγένειάν σου, καὶ κατὰ τὴν Ορφανή νην γενόμενος, ἐπεθύμουν ἰδεῖν. Προσεδέχων γάρ σε ἐν Κορταγαίνοις διάγοντα μὴ ὀκνήσειν πρὸς ἡμᾶς διαβῆναι ἐν Ατταγαίνοις τελοῦντας τὴν σύνοδον. Ἐπεὶ δὲ ἐκείνης διήμαρτον τῆς συνόδου, ἐπεθύμουν ἰδεῖν ἐν τῷ ὄρει. Πάλιν γὰρ ἐκεῖ ἡ Εὐησος πλησίον οὖσα, τὴν ἐλπίδα τῆς συντυχίας ἐπέτεινεν. Ὡς δὲ ἀμφοτέρων διήμαρτον, ἦλθον ἐπὶ τὸ γράφειν, ἵνα καταξιώσης με καταλαβεῖν· ὁμοῦ μὲν τὸ εἰκὸς ποιῶν, νέος φοιτῶν παρὰ γέροντι, ὁμοῦ δὲ καὶ διὰ τῆς συντυχίας δεχόμενός τινα παρ' ἡμῶν συμβουλὴν, διὰ τὸ εἶναί σοι πράγματα πρός τινας τῶν ἐν Καισαρείᾳ, τὰ δεόμενα τῆς ἡμετέρας μεσιτείας πρὸς τὴν διόρθωσιν. Ἐὰν οὖν ἀνεπαχθὲς ᾖ, μὴ κατοκνήσῃς ἡμᾶς καταλαβεῖν. Commendat præfecto civem Tyanensem. Quamvis multi litteras a me ad tuam dignitatem perferant, tamen ob eximium honorem, quem mibi habes, magnanimitati tuæ nullam arbitror molestiam multitudine litterarum exhiberi, Quamobrem libenter huic 423 etiam fratri hanc epistolam tradidi; cum mihi compertum sit et ipsum omnium, quæ in optatis habet, compotem fore, et me apud te inter beneficos numerandum, qui beneficiorum occasiones bonæ tuæ voluntati ministrem. Quam ad rem itaque patrocinio tuo indigeat, ipse tibi exponet, si modo illum benigno digneris aspicere oculo, eique apud præstantissimam tuam potestatem loquendi fiduciam dederis. Ego autem id quod in me situm est, per litteras declaro, quidquid in illum fet, proprium mihi emolumentum videri; prasertim quia Tyanis profectus, hanc ob causam ad me venit, quasi magnum aliquod lucrum habiturus, si epistolam mcal veluti supplicantis insigne proferret. Itaque, ut et ipse de spe non decidat, et ego bonore consueto perfruar, et tuum illud bonarum rerum studium etiam in praesenti negotio adimplea tur, precamur illum a te benigne suscipi, et inter tuos maxime necessarios numerari. EPISTOLA CCLXXX***. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΟΘ'. Μοδέστῳ ὑπάρχω. Κἂν πολλοὶ ὦσιν οἱ γράμματα παρ' ἡμῶν προσο κομίζοντες τῇ τιμιότητί σου, ἀλλὰ διὰ τὸ ὑπερβάλο λον τῆς σῆς περὶ ἡμᾶς τιμῆς ἡγοῦμαι τὸ πλῆ θος τῶν γραμμάτων όχλον μηδένα παρέχειν τῇ μετ γαλοφυΐα του. Διὰ τοῦτο προθύμως καὶ τῷ ἀδελφῷ τούτῳ τὴν ἐπιστολὴν ἔδωκα ταύτην· εἰδὼς ὅτι καὶ αὐτὸς πάντων τεύξεται τῶν σπουδαζομένων, καὶ ἡμεῖς ἐν τοῖς εὐεργέταις λογισθησόμεθα παρά σοί, ἀφορμὰς εὐποιῶν προξενοῦντες τῇ ἀγαθῇ προαιρέσει σου. Τὸ μὲν οὖν πρᾶγμα εἰς ὃ δεῖται τῆς προ στασίας σου, αὐτὸς ἐρεῖ, ἐὰν αὐτὸν εὐμενεῖ καταξιώ σης προσιδεῖν τῷ βλέμματα, καὶ δῶς αὐτῷ θάρας ὥστε φωνὴν ῥῆξαι ἐπὶ τῆς μεγάλης σου καὶ ὑπερφυοῦς ἐξουσίας· ἡμεῖς δὲ τὸ ἡμέτερον διὰ τοῦ γράμ ματος παριστῶμεν, ὅτι τὸ εἰς αὐτὸν γινόμενον οικεῖον ἡγούμεθα κέρδος· διὰ τὸ μάλιστα, ἐκ τῆς Τυανέων αὐτὸν ἀναστάντα, τούτου ἕνεκεν ἐλθεῖν πρὸς ἡμᾶς, ὡς μέγα τι ἕξοντα κέρδος, εἰ τὴν ἡμε τέραν ἐπιστολὴν ἀνθ᾽ ἱκετηρίας προβάλοιτο. Τα οὖν μήτε αὐτὸς τῶν ἐλπίδων ἐκπέσῃ, καὶ ἡμεῖς τῆς συνήθους τιμῆς ἀπολαύσωμεν, καὶ σοὶ ἡ περὶ τὰ ἀγαθὰ σπουδὴ καὶ ἐπὶ τῆς παρούσης ὑποθέσεως πληρωθῇ, ἀξιοῦμεν δεχθῆναι αὐτὸν εὐμενῶς, καὶ ἐναρίθμιον γενέσθαι τοῖς οἰκειοτάτοις σοῦ, ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠ', Commendat hominem sibi propinquum, quemque in filii loco habebas. Modesto prafecto. Quamquam audacia est tanto viro per litteras • Alias CCCCXXV. Scripta in episcopatu. Alias CCLXXIV. Scripia in episcopatu. Alias Co LXXV. Scripta in episcopatu. Ορφανήνη». Coisl. primus et Clarom. Όρφανήν. 'Ατταγαίνοις. Coisl. primus Αταΐνοις. Εύησος. Coisl. primus Εξήσας. Μοδέστῳ ὑπάρχω. Εἰ καὶ τολμηρὸν ἀνδρὶ τοσούτῳ διὰ γραμμάτων Μοδέστῳ. Hic obiter monebo veteres libros, in quibus hæ epistole vario ordine continentur, που υπάρχου, sed επάρχου titulum Modesto tribuere. Quod quidem recte emendatum fuit in editis. Περὶ ἡμᾶς. lla plerique mss. Editi πρὸς ἡμᾶς. Έδωκα. Reg. secundus δέδωκα.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXXXII. ἱκεσίας προσάγειν, ἀλλ᾽ οὖν ἡ προϋπάρχουσα περί supplicare, tamen honor, quem a te precepi, timi ditatem e meo corde expellit, ac fidenter ad te scribo pro hominibus mihi quidem genere propin. quis, sed honore dignis ob morum probitatem. Itaque qui hanc nostram reddit epistolam, mili loco filii est. Cum ergo sola tua benevolentia ci opus sit, voti ut compos fiat, litteras meas quas tibi vir memoratus, veluti quoddam supplicantis insigne offert, digneris accipere, eique tempus concedere res suas enarrandi, et cum iis qui illum juvare possunt colloquendi, ut, jubente te, cito optata consequatur, ac mihi gloriari liceat, quod Dei dono datus sit mihi patronus, qui meos necessarios, proprios supplices ac perfugas esse ducit. ἡμᾶς παρὰ σοῦ τιμὴ ἀφαιρεῖται τῆς καρδίας ἡμῶν τὸ δειλὸν, καὶ καταθαῤῥοῦμεν ἐπιστέλλειν ὑπὲρ ἀν θρώπων, οἰκείων μὲν ἡμῖν κατὰ γένος, τιμῆς δὲ ἀξίων διὰ τὴν δεξότητα τῶν ἠθῶν. Ὁ τοίνυν τὴν ἐπιστολὴν ἡμῶν ταύτην ἐπιδιδούς ἐν υἱοῦ μοι τάξει καθέστηκεν. Ἐπεὶ οὖν δεῖται μόνης τῆς παρὰ σοῦ εὐμενείας εἰς τὸ γενέσθαι αὐτῷ τὰ ἐπιζητούμενα, καταξίωσον δέξασθαί μου τὸ γράμμα, ὁ ἀνθ' Ικετηρίας προτείνεταί σοι ὁ προειρημένος· καὶ δοῦ και αὐτῷ καιρὸν διηγήσασθαι τὰ καθ᾿ ἑαυτὸν καὶ διαλεχθῆναι τοῖς δυναμένοις αὐτῷ συνεργῆσαι, ἵνα τῷ προστάγματί σου ταχέως τύχῃ τῶν σπουδα ζομένων, καὶ ἐμοὶ ὑπάρξῃ καλλωπίσασθαι ὅτι μοι δέδοται τοιοῦτος παρὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ προστάτης, ὃς τους ἐμοὶ προσήκοντας ἰδίους ἡγεῖται ἱκέτας καὶ πρόσφυγας. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠΑ. EPISTOLA CCLXXXI. Rogal ut Helladius peræquatoris munere liberetur. Μοδέστῳ ὑπάρχω. Μέμνημαι τῆς μεγάλης σου τιμῆς, ὅτι μοι μετὰ τῶν ἄλλων ἔδωκας καὶ τὸ θαρσεῖν ἐπιστέλλειν σου τῇ μεγαλοφυΐα. Κεχρημα: τοίνυν τῇ δωρεᾷ. καὶ ἀπολαύω τῆς φιλανθρωποτάτης χάριτος, ὁμοῦ μὲν ἐμαυτὸν εὐφραίνων ἐκ τοῦ διαλέγεσθαι ἀνδρὶ τοσούτῳ, ὁμοῦ δὲ καὶ τῇ σῇ μεγαλονοίᾳ καιρὸν ἐνδιδούς σεμνύνειν ἡμᾶς ταῖς ἀποκρίσεσιν. Ἐπεὶ δὲ ἱκέτευσα τὴν σὴν ἡμερότητα ὑπὲρ τοῦ ἑταίρου ἡμῶν Ελλαδίου τοῦ πρωτεύοντος, ὥστε, τῆς ἐπὶ τῇ ἐξισώσει φροντίδος αὐτὸν ἀνεθέντα, ἐν τοῖς πράγμασι τῆς πατρίδος ἡμῶν συγχωρηθῆναι μου χθεῖν, καί τινος εὐμενους νεύματος ἠξιώθην, ἀνανεοῦμαι τὴν αὐτὴν πρεσβείαν, και σε καθικετεύω καταπεμφθῆναι πρόσταγμα τῷ ἄρχοντι τῆς ἐπαρχίας συγχωρῆσαι αὐτῷ τὴν ἐνόχλησιν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠΒ'. Modesto præfecto. Memini magni honoris a te delati, cum mihi inter alia fiduciam magnanimitati tuæ scribendi dedisti. Utor igitur dono, ac beneficio humanissimo fruor; cum ipse gaudens, quod cum tanto viro colloquar, tum etian magnanimitati tuæ occasionem me responsis honestandi ministrans. Cum autem jam tua clementiæ pro sodali meo Helladio principali supplicaverim, ut exæquandi cura liberato laborem in res patriæ nostr:e impendere 424 liceat, cumque me benevolo quodam nutu dignatus sis, preces easdem renovo, obtestorque mandatum að provincie rectorem mittas, ut ei hanc molestiam condonet. EPISTOLA CCLXXXII". Invitat ad celebritatem martyrum, non sine peracula reprehensione, quod non vocatus queratur, vocatus vero non veniat. Πρὸς ἐπίσκοπον Ad episcopum. Non vocatus quiritas, vocatus vero non obsequeris. Liquet autem ex secundis te in prioribus inani prætextu usum esse. Neque enim venisses. ut credere par est, etiamsi vocatus tunc fuisses. Obtempera igitur nunc vocantibus, et ne iterum fias iniquus, cum probe scias, crimen crimine accedente confirmari, et secunda culpa certiorem fieri accusationem prioris. Te autem semper adΜὴ καλούμενος ἐγκαλεῖς, καὶ καλούμενος ούχ ὑπακούεις. Ἐκ δὲ τῶν δευτέρων δῆλος εἰ καὶ τῇ προτέρα σκέψει μάτην χρησάμενος. Οὐ γὰρ ἂν ἦκες, ἐκ τῶν εἰκότων, οὐδὲ τότε κληθείς. Ἐπάκουσον οὖν καλοῦσι νῦν, καὶ μὴ γένῃ πάλιν ἀγνώμων· εἰδὼς, ὡς ἐγκλήματι προστιθέμενον ἔγκλημα βεβαιοί καὶ πιστοτέραν ἐργάζεται του προτέρου τὴν κατηγορίαν τὸ δεύτερον. 'Αεὶ δέ σε καὶ ἡμῶν ἀνέχεσθαι παρακαλῶ· εἰ δὲ ἡμῶν οὐκ ἀνέχῃ, ἀλλ' οὐ τῶν μαρτύ- hortor, me ut patienter feras: quod si me non ρων ἀμελῆσαι δίκαιον· ὧν ταῖς μνείαις κοινωνήσων καλῇ. Δὸς οὖν πρῶτον μὲν ἀμφοτέροις, εἰ δὲ τοῦτό σοι μὴ δοκεῖ τοῖς γοῦν τιμιωτέροις τὴν χάριν. Επιδιδούς. Coisl. secundus επιδούς. Τὰ καθ' ἑαυτόν. ltafmss. Editi τὰ καθ' αὐτόν. Υπάρξῃ καλλωπίσασθαι. Ιta tres vetustissimi codices. Editi ὑπάρχῃ καλλωπίζεσθαι. Ότι μοι. Coisl. primus et Med. ὅτι με. Ἐπεὶ δὲ ἱκέτευσα. Coisl. primus ἐπειδὴ δὲ ἱκέτευσα. fers patienter, saltem æquum fuerit, ut martyres nequaquam contennas, quorum ut memoriis communices advocaris. Fac igitur in primis ab utrisque, sin hoc tibi visum non fuerit, saltem a præstantioribus gratiam ineas. Πρὸς ἐπίσκοπον. Harl. et Clarom. ἐπισκό πῳ καλουμένῳ εἰς σύνοδον, Episcopo ad conventam vocato. Μὴ δοκεῖ. Harl. μὴ δοκῇ. Alias CCLXXVIII. Scripta in episcopatu. Alias CCCXXXVI. Scripta in episcopatu.

EPISTOLA CCLXXXIII. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠΓ. Spem affert viduæ se illam visurum, alio conventu, post eos quos brevi habiturus erat, indicto. Somnium quoddam illius Ad viduam. interpretatur. Diem quidem conventui idoneum inventuros nos speramus, post eos conventus, quos in montanis locis indicturi sumus. Colloqui autem tempus, præter conventus celebrationem, nullum aliud nobis apparet, nisi quid præter spem Dominus dispensaverit. Conjecturam autem facere debes ex statu rerum tuarum. Si enim nobilitatem tuam de una domo sollicitam tanta circumstat turba curarum, quantis putas me quotidie negotiis distineri? Tuum autem somnium perfectiore quadam ratione arbitror id significare, contemplationis animi curam aliquam esse suscipiendam; ac oculos illos, quibus Deus conspici potest, esse sanandos. Cæterum solatium ex Scripturis divinis habens, neque me, neque alio quoquam ad ea quæ decent perspicienda indigebis, satis munita Spiritus sancti consiliis, ejusque praesidio, ad ea quæ conducunt. EPISTOLA CCLXXXIV". Ελευθέρα. Ἡμέραν μὲν ἐπιτηδείαν τῆς συνόδου ἐλπίζομεν εὑρίσκειν μετὰ τὰς κατὰ τὴν ὀρεινὴν μελλού σας παρ' ἡμῶν τυποῦσθαι· συντυχίας δὲ καιρός ἄνευ τῆς κατὰ τὴν σύνοδον λειτουργίας ἄλλος ἡμῖν οὐχ ὑποφαίνεται· πλὴν ἐὰν μή τι ἔξω τῶν ἐλπιζο μένων ὁ Κύριος οικονομήση. Στοχάζεσθαι δὲ ὀφείλεις ἐκ τῶν κατὰ σεαυτὴν πραγμάτων. Εἰ γὰρ τῇ σῇ εὐγενείᾳ μιᾶς φροντιζούσῃ τοσοῦτος περίκειτα: ὄχλος μεριμνῶν, πόσας νομίζεις ἡμᾶς τὰς ἐφ' ἑκάστης ἡμέρας ἀσχολίας ἔχειν; Τὸ δὲ σὸν ὄναρ ἡγοῦ μαι τελειότερον ἐνδείκνυσθαι, ὡς ἄρα δέοι περὶ τῆς κατὰ ψυχὴν θεωρίας ποιεῖσθαί τινα ἐπιμέλειαν, κακείνους τοὺς ὀφθαλμοὺς θεραπεύειν οἷς ὁ Θεὸς ὁρᾶσθαι πέφυκεν. Ἔχουσα δὲ τὴν ἐκ τῶν θείων Γρα φῶν παράκλησιν, οὔτε ἡμῶν οὔτε ἄλλου τινὸς δεηθήσῃ πρὸς τὸ τὰ δέοντα συνορᾷν, αὐτάρχη τὴν ἐπ τοῦ ἁγίου Πνεύματος έχουσα συμβουλίαν καὶ ὁδηγίαν πρὸς τὸ συμφέρον. Pelit ut monachi a tributis sint immunes. Ad censitorem, causa monachorum. Equidem puto jam normam aliquam constitutam esse apud tuam dignitatem de iis quæ spectant ad monachos, adeo ut necesse non habeam peculiare beneficium ipsis 425 petere, sed satis sit eis, communi cum omnibus perfrui humanitate. Sed tamen mei officii esse ducens, horum hominum pro viribus curam gerere, ad eximiam tuam prudentiam litteras mitto, ut qui jam olim sæculo nuntium remiserunt, ac suum ipsorum corpus ita mortificarunt, ut neque pecuniis, neque corporeo labore quidquam prodesse publica rei possint, tributis eximantur. Enimvero, si modo secundum professionem vivant, neque pecunias, neque corpora habent; cum illas videlicet in egenorum usus profuderint, hæc vero jejunando ac precando contriverint. Scio autem fore, ut nihil magis reverearis, quam homines ita viventes, tibique illos adjutores parare velis, ut qui per evangelicum vivendi genus Dominum placare possint.; Alias CCLXXXIV. Scripta in episcopatu. Alias CCCIV. Scripta in episcopatu. Τῆς συνόδου. Synodi nomine multa apud Basilium significari solent, interdum episcoporum concilia, interdum fidelium conventus ad dies festos martyrum, ut in epistolis 95, 98, 126. Ipsa etiam ecclesiæ vocantur synodi in epist 286 et 321. llic autem eos conventus designat Basilius, quos, cum ecclesias agrorum visitaret, convocatis presbyteris, indicere solebat: borum exempla habs in epistola 278. Συντυχίας δέ. Ita Coisl. uterque, Reg. secundus et Glarom. Plures codices non habuimus in ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠΑ'. Περὶ μοναζόντων κηνσίτορι. Οἶμαι μέν τινα ήδη τύπον κεκρατῆσθαι παρά τη τιμιότητί σου τῶν μοναζόντων ἕνεκεν, ὡς μηδέν ἡμᾶς δεῖσθαι ἰδιάζουσαν χάριν ἐπ' αὐτοῖς αἰτεῖν, ἀλλ' ἐξαρκεῖν αὐτοῖς, εἰ τῆς κοινῆς μετὰ πάντων ἀπολαύσειαν φιλανθρωπίας· ὅμως δὲ καὶ ἐμαυτῷ ἐπιβάλλειν ἡγούμενος φροντίζειν, τὰ δυνατά, τῶν τοιούτων, ἐπιστέλλω τῇ τελείᾳ συνέσει σου τους πάλαι μὲν ἀποταξαμένους τῷ βίῳ, νεκρώσαντας δὲ ἑαυτῶν τὸ σῶμα, ὡς μήτε ἀπὸ χρημάτων μήτε ἀπὸ τῆς σωματικῆς ὑπηρεσίας δύνασθαί τι παρέχειν τοῖς δημοσίοις χρήσιμον, ἀφιέναι τῶν συντελειῶν. Και γὰρ εἴπερ εἰσὶ κατὰ τὸ ἐπάγγελμα ζῶντες, οὔτε χρήματα ἔχουσιν οὔτε σώματα· τὰ μὲν εἰς τὴν τῶν δεομένων κοινωνίαν ἀποκτησάμενοι, τὰ δὲ ἐν νηστείαις καὶ προσευχαῖς κατατρίψαντες. Οίδα δὲ, ὅτι τοὺς οὕτω βεβιωκότας παντὸς μᾶλλον δι' αἰδοῦς ἄξεις, καὶ βουλήσει σεαυτῷ κτήσασθαι βοηθούς, δυνα τοὺς διὰ τῆς κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον πολιτείας δυσωπῆσαι τὸν Κύριον. hane epistolam. Editi συντυχίας καιρός. Κατὰ σεαυτήν. Sic iidem mss. Editio prima Paris. κατὰ σεαυτόν. Μιᾶς φροντιζούσῃ. Coisl. secundus et Reg. secundus addunt, quod deest tum in editis, tum in codicibus Coisl. primo et Clar., οἰκίας. Περὶ μοναζόντων. Hunc titulun sic exhi bent Coisl. primus et Med. Alii codices et editi addunt ὥστε αὐτοὺς τῶν συντελειῶν διαφεῖναι, κ cos a tributis eximat. Βουλήσει. Ita Coisl. primus et Med. cum aliis nonnullis. Editi βουλήσῃ.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXXXVI. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠΕ. EPISTOLA CCLXXXV*. Commendat Ecclesite cossessita? quæ numiis tributis premebantur. Ανεπίγραφος, ἐπὶ τῇ τῆς Ἐκκλησίας προ- Sine inscriptione, ut patrocinium Ecclesiæ conciliet. στασία. Ο τῆς Ἐκκλησίας φροντίζων, καὶ διὰ χειρὸς ἔχων τῶν κτήσεων τὴν ἐπιμέλειαν, αὐτός ἐστιν ὁ τὴν ἐπι στολὴν ἐπιδιδούς σοι ταύτην, ὁ ἀγαπητὸς υἱὸς ὁ δεῖνα. Γούτῳ καταξίωσον, περὶ ὧν ἀναφέρει τῇ κοσμιότητί σου, δοῦναι καὶ λόγου παῤῥησίαν, καὶ περὶ ὧν διαβεβαιοῦται προσχεῖν· ἵνα ἀπὸ γοῦν τοῦ νῦν, Συνηθῇ ἡ Ἐκκλησία ἑαυτὴν ἀναλαβεῖν, καὶ τῆς π λυκεφάλου ταύτης ύδρας ἀπαλλαγῆναι. Τοιαύτη γὰρ ἡ τῶν πτωχῶν κτῆσις, ὥστε ἀεὶ ἡμᾶς ζητῆσαι τὸν ὑποδεχόμενον αὐτὴν, διὰ τὸ προσαναλίσκειν μᾶλλον τὴν Ἐκκλησίαν, ή τινα καρπὸν ἔχειν ἀπὸ τῶν κτημάτων. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΙΓ'. Qui Ecclesiæ curam gerit, cuique possessionuni administratio commissa, ipse est, qui hanc tibi tradit epistolam, dilectus ille filius. Huic digneris quibus de rebus ad tuam dignitatem referet, tum loquendi libertatem dare, tum asseveranti aures præbere: ut saltem nunc recreare se possit Ecclesia, et ab illa multorum capitum bydra liberari. Pauperum enim possessio est ejusmodi, ut semper quæramus, qui eam suscipiat; eo quod Ecclesia suum insuper potius absumat, quam ex possessionibus aliquid percipiat emolumenti. EPISTOLA CCLXXXVI". Significat Basilius ſures in ecclesia comprehensos a se judicari debere, ac immerito Commentariensem sibi eorum receΚομενταρησίῳ. plionem arrogare. Commentariensi. Ἐπειδή τινες ἐν τῇ συνόδῳ τῇδε συνελήφθη Cum nonnulli in hac ecclesia comprehensi sint σαν τῶν τὰ πονηρὰ ἐργαζομένων, καὶ κλεπτόντων παρὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου ἱμάτια εὐτελῆ πτω χῶν ἀνθρώπων, οὓς ἐνδύειν μᾶλλον ἐχρῆν ἢ ἀποδύειν· συνελάβοντο μὲν αὐτοὺς οἱ τῆς εὐταξίας ἐπιμελόμενοι τῆς ἐκκλησιαστικῆς, νομίσας δὲ αὐτῷ σοι διαφέρειν, ὡς τὰ δημόσια πράττοντι, τὴν τῶν τοιούτων ὑποδοχὴν ἐπέστειλά σοι, γνωρίζων, ὅτι τὰ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ἁμαρτανόμενα ὑφ' ἡμῶν προσήκει τῆς πρεπούσης τυγχάνειν διορθώσεως, δι καστὰς δὲ περὶ τούτων μὴ παρενοχλεῖσθαι. Διὰ τοῦτο καὶ τὰ σῦλα αὐτῶν, ἃ δηλοῖ τὸ παρὰ σοὶ κείμενον, καὶ ἡ ἐπὶ πάντων τῶν παρόντων γενομένη ἀντιγραφή, ὑποδεχθῆναι προσέταξα, καὶ τὰ μὲν ταμιευ θῆναι τοῖς ἐπερχομένοις, τὰ δὲ διαδοθῆναι τοῖς παρ οὔσι· τοὺς δὲ ἀνθρώπους ἐπιστρέψαι ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσία Κυρίου, οὓς οἶμαι ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Θεοῦ βελτίους ποιήσειν πρὸς τὸ ἐφεξῆς. "Α γὰρ αἱ τῶν δικαστηρίων πληγαὶ οὐκ ἐργάζονται ταῦτα ἔγνωμεν πολλάκις τὰ φοβερὰ κρίματα τοῦ Κυρίου κατορθοῦντα. Εἰ δὲ δοκεῖ σοι καὶ περὶ τούτων ἀν ενεγκεῖν τῷ κόμητι τοσοῦτον θαῤῥοῦμεν τοῖς δικαίοις καὶ τῇ τοῦ ἀνδρὸς ὀρθότητι, ὅτι ἐπιτρέπομέν σοι ποιεῖν 8 βούλει. Διαβεβαιοῦται. Sic mss. tres. Editi βεβαιοῦται. Ἐν τῇ συνόδῳ τῇδε. Quamvis hæc verba sic reddi possint, in hoc conventu, id est, in aliquo martyrum festo, videtur tamen Basilius ipsum locum, ut Commentariensi notum, designare, non diem festum, qui forte illi non tam cognitus erat. Porro ecclesias vocari synodos perspicimus ex epist. 321. Νομίσας. Quamvis in hac voce consentiant editi et miss. codices, nullus tamen dubito quin legendum sit ενόμισας, ut legit interpres ac legendum monet Comlelisius. Nam si legamus νομί. σας, referendum id erit ad Basilium. At quomodo Basilius ejusmodi personarum receptionem ad Commentariensem pertinere existimasset, qui non alio malefici, qui furati sunt contra Domini præceptum vilia pauperum vestimenta, quos induere oportebat magis, quam exuere; cumque ab iis, quibus recti in Ecclesia ordinis cura incumbit, comprehensi fuerint, ad te autem existimaveris, ut qui rem publicam geras, ejusmodi personarum receptionem pertinere; dedi ad te litteras, ut te facerem certiorem, quæ in ecclesiis peccantur, ea a nobis, ut par est, emendari debere, nec de his rebus judices esse interpellandos. Quapropter vestes sacrilege subreptas, quas depositum apud te inventarium, et in omnium astantium oculis exscriptum exemplar declarat, recipi præcepi, et alias quidem venturis servari, alias vero iis qui aderant tradi, 426 homines vero in disciplina atque admonitione Domini corrigi: quos spero in Dei nomine meliores deinceps me redditurum. Quæ enim tribunalium plagæ non efficiunt, ea plerumque novimus tremenda Domini judicia perficere. Quod si tibi visum fuerit et de his ad Comitem referre, adeo et juri, et viri integritati condidimus, ut per mne tibi liceat facere quod li buerit. consilio hanc epistolam scribit, nisi ut sibi judicium hujus rei vindicet? Ὑποδοχήν. Ad Commentariensem receptarum personarum custodia observatioque pertineat, ait lex data anno 371, cod. Theod. lib. ix, tit. 3, p. 38. Ὑφ' ἡμῶν, Ita Coisl. uterque et Reg. δε cundus. Editi Sρ' ἡμῖν. Εργάζονται. Coisl. primus ἐξεργάζονται. Τῷ κόμητι. Comnitem Orientis intelligit Gothofredus in notis ad legem modo citatam. Sed non video cur non potius intelligendus sit comes Ponticæ, cujus in diocesi erat Caesarea. Alias CCXXIX. Scripta in episcopatu. Alias CCCCXVII. Scripta in episcopatu.

EPISTOLA CCLXXXVII*. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠΖ'. Removel a precibus hominem nequissimum cum tota familia. Sine inscriptione, contra ultores. Difficillimun est cum hoc homine negotium. Non enim habenus quid faciamus tam versipelli ingenio atque, ut ex rebus ante oculos positis conjirere est, desperato. Nam in judicium vocatus, non respondet; quod si advenerit, tanta ubertate utitur dicendi ac jurandi, ut praeclare nobiscum agi putemus, si cito ab illo discedamus. Sæpe etiam illum vidi crimina in accusatores convertentem. Et in summa, natura nulla est inter ea quæ hanc terram depascunt, tam versula, tamque ad malitiam flexibilis, quam est viri illius, quemadmodum levi facto periculo spectare licet. Quid autem me percontamini, ac non vobis ipsi persuadetis, ut illius tleretis injurias, tanquam iram quamdam divinitus invectam? Sed ne vos peccatorum communicatio contaminet, cum omni sua familia a precum consortio et a reliqua cum sacratis communione separetur. Forte jam res cavenda effectus, pudore sulundetur. EPISTOLA CCLXXXVIII". Ανεπίγραφος, ἐπὶ ἐκδικηταῖς. Δυσμεταχείριστον ἔοικεν εἶναι τὸ κατὰ τόνδε. Οὐ γὰρ ἔχομεν τί χρησόμεθα οὕτω πολυτρόπῳ ήθει, ὡς ἐκ τῶν ὁρωμένων ἔστιν εἰκάζειν, ἀπεγνωσμένῳ. Εἰς κρίσιν μὲν γὰρ καλούμενος, οὐχ ὑπακούει· καὶ ἀπαντήσῃ, τοσαύτη χρῆται περιουσία λόγων καὶ ὄρκων, ὡς ἀγαπητὸν ἡμῖν ποιεῖν τὸ ταχέως αὐτοῦ χωρισθῆναι. Εἶδον δὲ αὐτὸν πολλάκις και περιτρέ ψαντα τὰς αἰτίας τοῖς ἐγκαλοῦσι. Καὶ ὅλως οὐδεμία φύσις τῶν ὅσα τὴν γῆν ἐπιβόσκεται οὕτω ποικίλη καὶ πρὸς κακίαν εὔπλαστος, ὡς ἡ τοῦ ἀνθρώπου τούτου· ὡς ἐξ ὀλίγης τῆς πείρας ἐστὶ τὸ κατ' αὐτὸν τεκμήρασθαι. Τί δὲ ἐρωτᾶτέ με, καὶ οὐ πείθετε ἑαυτοὺς ὑπομένειν τὰς παρ' αὐτοῦ ἀδικίας, ὡς όργήν τινα θεήλατον; Ὑπὲρ δὲ τοῦ μὴ ὑμᾶς μολύν νεσθαι ἐν κοινωνίᾳ τῶν ἁμαρτημάτων, πανοικεὶ τῶν εὐχῶν κεχωρίσθω, καὶ τῆς ἄλλης τῆς πρὸς τοὺς ἱερατικούς κοινωνίας. Ισως παραφύλαγμα γεν μενος, ἐντραπήσεται. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠΗ'. Nefarium hominem, primum coram uno cu altero, deinde coram Ecclesia frustra reprehensum el a precibus remoum excommunicat Basilius, ac vetat ne quis cuni eo misceatur. Sine inscriptione, contra ultores. Quos communes pœnæ ad sanam mentem non revocant, nec a precum communione separatio ad poenitentiam adducit, eos necesse est traditis a Domino canonibus subjicere. Scriptum est enim: Si frater tuus peccaverit, corripe eum inter te el ipsum: si te non audierit, assume lecum alium: quod si ne sic quidem, die Ecclesiæ: si vero neque Ecclesiam audierit, sit tibi de cætero ut ethnicus et publicanus *³; quod ipsum et in isto factum fuit. Semel accusatus est: coram uno et altero convictus fuit, tertio coram Ecclesia. Cum igitur 427 eum obtestati fuerimus, nec acquieverit, sit deinceps excommunicatus. Et hoc pago toti nuntietur, cum admittendum non esse ad ullam rerum ad 43 Matth. xvi, 15-17. Ανεπίγραφος, ἐπὶ ἐκδικηταῖς. Οὓς τὰ κοινὰ ἐπιτίμια οὐ σωφρονίζει, οὔτε τὸ εἰρχθῆναι τῶν εὐχῶν ἄγει εἰς μετάνοιαν, ἀνάγκη τοῖς παρὰ τοῦ Κυρίου δοθεῖσι κανόσιν ὑποβάλλειν. Γέγραπται γάρ· Ἐὰν ὁ ἀδελφός σου ἁμάρτη, ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ· ἐὰν σα μὴ ἀκούσῃ, παράλαβε μετὰ σεαυτοῦ ἄλλον· ἐὰν δὲ μηδὲ οὕτως, δἰπὲ τῇ Ἐκκλησίᾳ· ἐὰν δὲ καὶ τῆς Ἐκκλησίας παρακούσῃ, ἔστω σοι λοιπές ὡς ἐθνικὸς καὶ ὁ τελώνης· ὅ οὖν ἐγένετο καὶ ἐπὶ τοῦδε. "Απαξ ἐνεκλήθη· ἐπὶ ἑνὸς καὶ δεν τέρου διηλέγχθη· τρίτον ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας. Ἐπεὶ οὖν διεμαρτυράμεθα αὐτῷ, καὶ οὐ κατεδέξατο, λαπὸν ἔστω ἐκκήρυκτος. Καὶ διαγγελθήτω πάσῃ τῇ κώμῃ ἀπρόσδεκτον αὐτὸν εἶναι πρὸς πᾶσαν και Alias CCXLV. Scripta in episcopatu. Alias CCXLVI Scripta in episcopatu. totis familiis arcet a precibus; communem irrogat pœnam, quia, ut ibidem observavimus, commune Οὐχ ὑπακούει. Negatio addita ex Medicæo peccatum erat. Quinetiam in hac ipsa epistola cum et duobus aliis. Ibidem Coisl. primus τοσαύτην χρῆται περιουσία». 'Εξ ὀλίγης. Coisl. primus ἐξ ὅλης. Medicaus cuin Reg. secundo et Coisl. secundo ἐξ ὀλίγου. Plures in kane epistolam codices non habuimus. Υπομένειν Coisl. secundus et Reg. secundus φέρειν. Vituperat S. Augustinus in epist. 250 factum Auxilii episcopi, qui virum spectabilem Class:cianum cum tota familia excommunicaverat. Discrepat ergo Basilius ab Augustino, si hominis nocentis innocentem familiam arcet a communione. Sed nihil cogit ejusmodi decretum ei attribuere. Nullo certe in canone pœnam ejusmodi imponit. In epistola sequenti gravissimam infligit excommunicationein, sed nocentis familiam non tangit. Quod si in epistola 270 eos, qui raptorem juverunt, cum ait, sed ne vos peccatorum communica:io contamine, cum omni sua familia a precum consortio et reliqua cum sacralis communione separetur, satis indicat sibi innocentem hominis familiam non videri, seque metuere ne pravo exemplo corrupta similem perniciem aliis inferat. Πανοικεί. In Coisl. utroque, et Med. et Ref secundo scribatur πανο:κ!. Ἴσως. Sic quatuor nostri codices pro eo quod erat in editione 2 Paris. ἧς ὡς. Εθνικός. Editi ὁ ἐθνικός. Mulius deest anticuius in Coisl. primo. Εγένετο. Editi addunt τοῦτο, quod melius deest in Reg. secundo et Coisl. secundo. "Εστω. Sic iidem duo codices. Editi έσται. Ihidein editi διαγγελήτω. Μss. διαγγελθήτω.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCLXXXIX. νωνίαν χρήσεως βιωτικῆς, ὡς, ἐκ τοῦ μὴ συνανα- vitam pertinentium societatem: ut ex eo quod μίγνυσθαι ἡμᾶς αὐτῷ, γένηται παντελῶς κατάβρωμα cum eo non commisceamur, sit prorsus diaboli τοῦ διαβόλου. pabulum. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΠΘ'. EPISTOLA CCLXXXIX. Rationes exponit cur eripere non possit hominem nocentem, qui sacram virginem famoso libello laceraverat, et legibus zınitus calumnias de integro renovaverat. Ανεπίγραφος, περὶ γυναικὸς καταπονουμένης. Ἐγὼ ἴσον ἁμάρτημα κρίνας, καὶ ἀνεπιτιμήτους ἐᾶν τοὺς ἁμαρτάνοντας, καὶ ὑπερβαίνειν τὸ μέτρον τῇ τιμωρία τὴν ἐμοὶ ἐπιβάλλουσαν ἐπέθηκα δίκην τῷδε, ἐξορίσας αὐτὸν τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοι νωνίας· καὶ τοῖς ἡδικημένοις παρήνεσα μὴ ἑαυτοὺς ἐκδικεῖν, ἀλλὰ τῷ Κυρίῳ τὴν ἀνταπόδοσιν ἐπιτρέ ψαι. Ὥστε, εἴ τι ἔφελος ἡμῶν παραγγελμά- η των, τότε ἂν ἠκούσθην, πολλῷ ἀξιοπιστότερον και χρημένος τῷ λόγῳ ἢ ὅσον ἂν δυνηθείη δυσωπήσαι τὰ γράμματα. Ἐπεὶ δὲ ἤκουσα ῥημάτων πολλὴν ἐχόντων βαρύτητα, καὶ τότε ἡσύχασα, καὶ νῦν οὐκ οἶμαι πρέπον εἶναί μοι περὶ τῶν αὐτῶν διαλέγεσθαι. Ἐγὼ γὰρ, φησίν, ἀνδρὸς ὑπερεῖδον, καὶ παιδοποιίας καὶ βίου, ἵνα ἑνὸς τούτου τύχοιμι, τῆς παρὰ Θεοῦ εὐδοκιμήσεως, καὶ παρὰ τοῖς ἀνθρώποις τοῦ βελτίονος ἀξιοῦσθαι λόγου. Ἐπειδὴ ἄνθρωπος ἐκ παιδὸς ταῖς ο!κοφθορίαις ἐντεθραμμένος, εἰσβιασάμενός ποτε τῇ συνήθει ἑαυτοῦ ἀναιδείᾳ ἐνέπεσεν ἡμῶν τῷ οἴκῳ, καὶ μέχρι ψιλῆς συντυχίας ἐγένετο γνώριμος ἡμῖν, καὶ ἁγνοίᾳ τῶν κατ' αὐτὸν, καὶ αἰδοῖ τινι ἀπαιδεύτῳ προφανῶς αὐτὸν αἰσχυνομένη ελάσαι· εἰς τοσοῦτον ἐξῆλθεν ἀσεβείας καὶ ὕβρεως, ὥστε ἐμπλῆσαι μὲν τὴν πόλιν πᾶσαν τῶν κατ' ἐμοῦ βλασφημιῶν, προγράμματι δὲ δημοσίῳ στηλιτεῦσαι, ἐκτεθέντι ἐπὶ τῶν προθύρων τῆς ἐκκλησίας. Εφ' οἷς καὶ τυχών τινος παρὰ τῶν νόμων ἀγανακτήσεως, πάλιν ἐπαν ελθὼν ἀνενεώσατο τὰς αὐτοῦ βλασφημίας. Πάλιν τῶν ἐμῶν λοιδοριῶν πλήρης ἡ ἀγορὰ, τὰ γυμνάσια, τὰ θέατρα, αἱ οἰκίαι τῶν δι' ομοιότητα τοῦ βίου δεχομένων αὐτόν. Καὶ μηδὲ ἐπὶ τοῖς βελτίοσι γνω ρίζεσθαι, ἐν οἷς εὐπρεπὲς ἦν, ὑπῆρξε μοι ἐκ τῶν αἰσχίστων, διὰ τὸ παρὰ πᾶσι τῇ ἀκολάστῳ γνώμη (73)γενέσθαι περιφανῆ. Ἐπὶ τούτοις, φησίν, οἱ μὲν ἥδονται ταῖς βλασφημίαις, διὰ τὸ φύσει χαίρειν ταῖς λοιδορίαις τοὺς ἀνθρώπους· οἱ δὲ ἄχθεσθαι μὲν λέ γουσιν, οὐ συναλγοῦσι δέ· ἄλλοι πείθονται ἀληθεῖς εἶναι τὰς λοιδορίας· ἄλλοι ἀμφίβολοί εἰσι, τῷ πλήθει τῶν ἄρχων αὐτοῦ προσέχοντες. Ὁ δὲ συναλγῶν οὐκ ἔστιν· ἀλλ᾽ ὄντως νῦν τῆς ἐρημίας ᾐσθόμην Τῇ τιμωρίᾳ. Med. et Vat. τὴν τιμωρίαν. Ημῶν. Duo codices recentiores έμών. Μοχ multi codices τῷ λόγῳ, ὅσον. Nonnulli καὶ ὅσον. Ἐπεὶ δέ... πολλήν. Ita Reg. secundus et Coisl. secundus. Alii et editi Ἐπειδή... πολλῶν. Παρὰ Θεοῦ. Sic Med. et Coisl. primus. Editi παρὰ Θεῷ. Paulo post legendum Ἐπεὶ δέ. Κατ' ἐμοῦ. Ita Coisl. primus. Editi κατ' ἐμαυτοῦ. Paulo ante legendum αἰσχυνομένῃ, mutato, ut saepe alias, numero, vel αἰσχυνομέναις. Επανελθών. Ex his patet auctorem libelli exsilio damnatum. Γνώμη. Mallet Combefisius γλώσσῃ. Sed non favent codices mss., nec opus est sanam lectionem Sine inscriptione, de muliere afflicta. Ego par peccatum esse judicans et impunitos. relinquere delinquentes, et modum transgredi plectendo, panam quæ mihi competebat, huic viro inflixi, arcens eum a communione ecc.esiastica; et eos qui læsi sunt hortatus suur, ut se ipsi non ulciscerentur, sed Domino ultionem permitterent. Quare si qua esset utilitas mearum admonitionum, tunc fuissem exauditus, sermone utens ejusmodi qui multa esset ad fidem faciendam aptior, quam litteræ ad flectendum. Sed postquam verba audivi valde gravia, et tunc silui, et nunc decere me non arbitror de iisdem agere. Ego enim, inquit, virum, liberorumque procreationen et saeculum contempsi, rei unius consequenda causa, ut Deo probata essem, et bene apud homines audiren. Sed postquam homo a puero in corrumpendis domibus institutus, solita impudentia sese obtrudens in domum meam aliquando irrupit, mibique cognitus tautumn fuit ex simplici colloquio, quæ ignoratione illius morum ac imperito quodam pudore illum aperte verecundabar expellere; eo impietatis ac contumeliæ devenit, ut civitatem totam injuriosis in me sermonibus repleret, meque famoso libello valvis ecclesiæ affixo decantaret. Ob quæ etianı indignationem aliquam a legibus expertus, iterum rediens maledicta sua renovavit. Rursus referta conviciis meis, forum, gymnasia, theatra ac ædes eorum qui illum ob vitæ similitudinem recipiunt. Nec mihi turpissima convicia attulerunt, ut ex melioribus rebus, ut oportebat, cognoscerer, eo quod apud omnes intemperantis animi notis inusta sin. In his, inquit, alii quidem latantur maledictis, proptereaquod natura conviciis gaudent homines: alii vero se indignari dicunt, non tamen mecum dolent; aliis persuasum est vera esse convicia; dubitant alii, dum ei toties juranti animum attendunt. Non est autem qui mei commiserescat: sed vere nunc solitudinem sensi, meque ipsa lugeo, non fratrem, non amicum, non cognatum emendare. Subobscura autem hujus loci sententia sic videtur explicari posse: Erat illa virgo ob famosos libellos omnibus cognita, ita ut in omnium sermone versaretur. Itaque si calumniæ non ipsam pudicitiam, sed aliud quidpiain oppugnassent, illud saltem ex calumniis consecuta esset, ut eam omnes virginem esse scirent. Sed cum maledicta in ipsam pudicitiam erupissent, non jam sua illam virginitas, utpote incont nentis animi notis inustamı, apud homines commendare potuit. "Ησθόμην. Quatuor codices ήσθην. Vat. ήσθην. Reg. secundus ᾐσθήθην. Alias CCXLIX. Scripta in episcopatu.

non servum, non liberum, neminem 428 omnino καὶ ἐμαυτήν ὀδύρομαι, οὐκ ἀδελφὸν, οὐ φίλον, οὐ hominum habens qui neo dolore moveatur; et, ut mibi videtur, solam me hac urbe miseriorem invenio, in qua tam pauci improbos oderunt: qui quidem illatam his et illis contumeliam non vident in orbem progredi, ac ipsos aliquando apprehensuram. Cum hæc et alia longe adhuc graviora mihi cum innumeris lacrymis exposuisset, abiit ne me quidem a querelis immunem dimittens, quod cum paterno animo dolere cum illa deberem, indifferens essem in tanto malo, et in alienis ærumnis philosopharer. Non enim jubes, aicbat, ut pecuniarum jacturam contemnanı, neque ut corporis labores perferam, sed ut lædar in ipsa ſama, cujus jactura fit cleri commune damnum. Ad hac verba quid me illi respondere velis, ipse, o admirande, judica; cum apud me statutum habeam ut nocentes magistratibus non tradere, ita nec traditos eripere; quibus id jam olim ab Apostolo dictum est, ut magistratum in malo opere timeant: Non enim sine causa gladium por - Lat. Quemadmodum igitur tradere inhumanum est: ita etiam eripere illius est qui contumeliam alit. Forte introitus in causam differetur ad nostrum usque adventum; et tunc ostendemus, nihil nos prodesse posse, quod non sint qui moreni gerant ac obsequantur. EPISTOLA CCXC*. συγγενῆ, οὐ δοῦλον, οὐκ ἐλεύθερον, οὐδένα ἀνθρώπων τὸ παράπαν ἔχουσα συναλγοῦντα· καὶ, ὡς ἔοικε, μόνην ἑαυτὴν ἐλεεινοτέραν τῆς πόλεως εὑρίσκω, ἐν ᾖ τοσαύτη σπάνις μισοπονήρων ἐστίν· οἱ τὴν εἰς ἀλλήλους γινομένην παροινίαν οἴονται βαδίζουσαν ἐν κύκλῳ, καὶ αὐτοὺς ποτε καταλήψεσθαι. Ταῦτα καὶ πολλῷ ἔτι πληκτικώτερα μετὰ ἀμυθήτων δακρύων πρὸς ἐμὲ διεξελθοῦσα, ἀπῆλθεν, οὐδὲ ἐμὲ τῶν μέμψεων ἐλεύθερον ἀφεῖσα, ὅτι, δέον πατρικῶς αὐτῇ συναλγεῖν, ἐνα διαφορῶ κακῷ τοσούτῳ, καὶ φιλοσοφώ ἐν ἀλλοτρίοις παθήμασιν. Οὐ γὰρ χρημάτων ἄφεσιν κελεύεις ὑπεριδεῖν, οὐδὲ τοὺς εἰς τὸ σῶμα πόνους συνενεγκεῖν· ἀλλ᾽ εἰς αὐτὴν ζημιωθῆναι τὴν ὑπόλη ψιν, ἧς ἡ βλάβη κοινή ζημία τοῦ κλήρου γίνεται. Ἐπὶ τούτοις τοῖς ῥήμασι τίνα με βούλει νῦν πρὸς αὐτὴν εἰπεῖν, αὐτὸς δοκίμασον, ὦ θαυμάσιε, ἔχοντα τοιαύτην κρίσιν παρ' ἑαυτῷ, μὴ παραδιδόναι ταῖς ἀρχαῖς τοὺς κακούργους, μὴ μέντοι μηδὲ ἐξαιρεῖ σθαι παραδοθέντας· οἷς πάλαι προείρηται παρά τοῦ ᾿Αποστόλου φοβεῖσθαι τὴν ἄρχοντα ἐπὶ τῷ που νηρῷ ἔργῳ· Οὐ γὰρ εἰκῇ, φησὶ, τὴν μάχαιραν τ ρεῖ. Ωσπερ οὖν τὸ παραδοῦναι οὐ φιλάνθρωπον οὕτω καὶ τὸ ἐξαιρεῖσθαι τρέφοντός ἐστι τὴν παρο νίαν. Ἴσως δ' ἂν γένοιτό τις ὑπέρθεσις τῆς εἰσίδου μέχρι τῆς ἡμῶν αὐτῶν παρουσίας· καὶ τότε δείξομεν, ὅτι οὐδὲν ἡμῶν ὄφελος, ἐκ τοῦ μὴ εἶναι τοὺς πειθο μένους. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Σ.. Exponit Nectario quomodo eorum, qui pagis præficiuntur, id est chorepiscoporum, electiones peragi debeant. Nectario. Bona multa eveniant iis, qui tuam dignitatem ad continuum mecum per litteras colloquium incitant. Non enim putes consuetudinis causa dici a nobis talia, sed ex vero animi affectu vocem tuam a me maximi fieri. Quid enim mihi charius esse possit Nectario, qui mihi a puero ex dotibus perquam eximiis notus fuit, nunc vero omni vir tute ad tantum splendorem pervenit? Quare mihi amicorum omnium amicissimus qui tuas ad me * Romn. Iill, Alias CCCXXIII. Scripta in episcopatu. "Αφεσιν. Mallel Combefisius ἀφαίρεσιν. Sed nihil mutandum. Μηδὲ ἐξαιρεῖσθαι. Notum est olim episcopos pro nocentibus deprecatorum munere fungi solitos esse. Videbitur forte Basilius ab hac humanitate discedere: non tamen discedit, nec pugnat cum Augustino, qui reorum patrocinium apud judices merito ab episcopis suscipi docet epist. 153 ad Macedonium. Nam fatetur Augustinus in illa epistola n. 20, pro iis qui aliena rapuere, magis apud eos qui repetunt, quam apud eos qui judicant, intercedere convenire. Id autem perfecit Basilius; at ubi vidit nihil se apud virginem læsam promovere, incepto destitit. Deinde vero addit idem Augustinus n. 22, non audere se dicere, interveniendum esse pro aliquo, ut quod scelere abstulit, sceleris impunitate possideat. Quamobrem non erat, cur Basilius deprecatorem se præberet pro ejusmodi sycophanta, quem perspicuum est ex tota hac epistola calumnias et Νεκταρίῳ Πολλὰ ἀγαθὰ γένοιτο τοῖς κινοῦσι τὴν τιμιότητά σου πρὸς τὴν συνεχῆ ὁμιλίαν ἡμῶν, τὴν διὰ τοῦ γράμματος Μὴ γὰρ οἷου συνηθείας ένεκεν λέγει σθαι παρ' ἡμῶν τὰ τοιαῦτα, ἀλλὰ ἐκ διαθέσεως άληθινῆς πλείστου ἀξίαν τίθεσθαι ἡμᾶς τὴν φωνὴν σου. Τί γὰρ ἂν ἐμοὶ Νεκταρίου γένοιτο τιμιώτερον, του ἐκ παιδὸς μὲν ἀπὸ τῶν καλλίστων ἡμῖν γνωρισθέν τος, νῦν δὲ ἐκ παντοίας ἀρετῆς εἰς τοσοῦτον περι φανείας ἀναδραμόντος; Ὥστε μοι φίλων ἁπάντων opprobria recantare noluisse. Ubi autem rei, incolumi æquitate, liberari poterant, non deerat operæ Basilius, ut perspici potest ex pluribus epistolis. Οὐ φιλάνθρωπον. Reg. secundus et Coisl. secundus ἀφιλάνθρωπον. Νεκταρίῳ. Reg. secundus et Coisl. itidem secundus τῷ αὐτῷ, quia videlicet in utroque codice præcedit epistola 5 ad Nectarium qui filium amiserat. Addit uterque codes cum editis Ὅτι οὐκ ἀν· θρωπίνῃ περιδρομῇ τοὺς ἐπισκόπους δεῖ προχειρί, ζεσθαι, ἀλλὰ κατ' ἐκλογὴν τοῦ ἐπὶ πάντων Θεοῦ. (κοι non humana concursatione promoveri oportet episco. pos, sed per electionem Dri qui est super omnia. Ve rum hrc melius desunt in aliis mss., nec de episcopis, sed de chorepiscopis agit Basilius. Τὴν διὰ τοῦ γράμματος. Primus articulus abest a codicibus Harl., Med., Coisl. secundo et Reg. secundo, et Bigot. altero; sed legitur in Coisl. primo et Reg. primo. Infra Coisl. primus Τί γὰρ ἐμοί.

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCXC. φίλτατος ὁ σά μοι γράμματα διαφέρων. Περὶ μέντοι litteras affert. Quod autem allinet ad electionem τῆς τῶν προστησομένων τῆς συμμορίας έκλο- ' eorum qui pagis præficiendi sunt, si quid certe aut gratiam apud homines iniens, aut precibus indulgens, aut timori cedens fecero; quidvis potius quam electionem peragam. Non 429 enim dispensator ero, sed caupo humanis amicitiis Dei donum permutans. Quod si data suffragia ab hominibus dantur, qui ex specie externa testari possunt, quæcunque testantur, illa autem judicia, quinam magis idonei sint, ei qui cordium arcana novit, a nostra humilitate permittuntur; illud sane universis satius fuerit, dicto testimonio, a studio et contentione omni pro iis quibus da. tum est testimonium, quasi pro necessariis, abstinere Deum autem precari, ut quod utile γῆς, εἰ μὲν ἀνθρώποις χαριζόμενος, ἢ ἱκεσίαις ἐνδι δοὺς, ἡ φόβῳ εἴχων ποιῶ τι, μήτε ταῦτα ποιήσαιμι. Οὐ γὰρ οἰκονόμος, ἀλλὰ κάπηλος ἔσομαι, τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ πρὸς ἀνθρωπίνας φιλίας διαμειβήμενος. Εἰ δὲ αἱ μὲν διδόμεναι ψῆφοι παρὰ ἀνθρώπων δίδονται, ἐκ τῆς ἔξωθεν ἐπιφανείας μαρτυρεῖν ἐχόντων, ἅπερ ἂν μαρτυρῶσιν, αἱ δὲ κρίσεις τῶν ἐπιτηδειοτέρων τῷ εἰδότι τὰ ἀπόῤῥητα τῶν καρδιῶν παρὰ τῆς ἡμετέρας ταπεινώσεως επιτρέπονται· τάχα τῷ παντὶ βέλτιον καταθέμενον τὴν μαρτυρίαν, σπουδῆς μὲν καὶ διαστάσεως πάσης ὥσπερ οἰκείων τῶν μαρτυρηθέντων ἀφίστασθαι, προσεύχεσθαι δὲ τῷ Θεῷ μὴ λαθεῖν τὸ συμφέρον. Οὕτω γὰρ οὐκέτι ἄνθρωπον τῆς ἐφ' ἑκάτερα ἐκβάσεως αἰτιασόμεθα, ἀλλὰ τῷ fuerit, non lateat. Sic enim non jam homini evenΘεῷ τὴν χάριν τῶν γενομένων εἰσόμεθα. Καίτοι εἰ κατὰ ἄνθρωπον γίνεται ταῦτα, οὐδὲ γίνεται· ἀλλὰ μίμησις μέν ἐστι, τῆς ἀληθείας δὲ παμπληθες ἀπολείπεται. Σκέψαι δὲ, ὅτι οὐδὲ μικρός τις παρα πέπηγε κίνδυνος τῷ ἐκ παντὸς τρόπου τὸ ἑαυτοῦ κρατῆσαι φιλονεικοῦντι, μή ποτε τῶν ἁμαρτανομένων ἐφ' ἑαυτοὺς ἑλκύσωμεν τὴν μερίδα. Πολλὰ γὰρ ἂν ἁμαρτηθείη καὶ παρὰ τῶν οὐκ ἂν προσδοκη θέντων ποτέ, διὰ τὸ εὔκολον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Εἶτα ἰδίᾳ μὲν τοῖς φίλοις συμβουλεύσαντες πολλάκις τὰ κράτιστα, κἂν ἀπίθανοι δόξωμεν τοῖς βουλευομένοις, οὐ χαλεπαίνομεν· ἐν οἷς δὲ οὐ βουλὴ ἀνθρώπων, ἀλλὰ κρίσις ἐστὶ Θεοῦ, μὴ καὶ τῶν τοῦ Θεοῦ κριμάτων προτιμηθέντες δυσχερανοῦμεν; Εἰ μὲν οὖν παρὰ ἀνθρώπων δίδοται, τί χρὴ παρ' ἡμῶν αἰτεῖν; ἀλλ' οὐχὶ αὐτὸν παρ' ἑαυτοῦ λαμβάνειν; εἰ δὲ παρὰ Κυρίου, εὔχεσθαι προσήκεν, ἀλλ' οὐχὶ ἀγανακτεῖν· καὶ ἐν τῇ εὐχῇ, μὴ τὸ ἴδιον θέλημα αἰτεῖν, ἀλλ' ἐπιτρέπειν τῷ οἰκονομοῦντι τὸ συμφέρον Θεῷ Ο δὲ θεὸς ὁ ἅγιος ἀπαγάγοι πᾶσαν πεῖραν λυπηρῶν πραγμάτων ἀπὸ τοῦ οἴκου ὑμῶν· καὶ αὐτῷ τε σοὶ καὶ πᾶσι τοῖς προσήκουσί σοι ἄνοσον καὶ ἀβλαβῆ ἐν πάσῃ εὐθηνίᾳ τὸν βίον επιμετρήσειεν. tum in utramque partein ascribemus, sed Deo gratias ob ea quæ evenerint referenus. Ac profecto si hæc secundum hominem fiunt, ne fiunt quidem sed imitatio quidem sunt, a veritate autem absunt longissime. Illud etiam considera, ei, qui ut sua ipsius sententia vincat, omni modo contendit, non leve periculum propositum esse ne peccatorum partem ad nos aliquando trahamus. Enimvero etiam ab iis a quibus id nunquam exspectasses, multa peccantur ob natura human proclivitatem. Deinde vero privatim amicis consilia dantes saepe optina, etiamsi consulentibus nihil videamur dicere quod persuadeat, ægre non ferimus: quibus autem in rebus non hominum voluntas, sed Dei judicium est, nos etiam Dei judiciis non anteponi indignabimur? ltaque si hoc ab hominibus datur, quid opus est a nobis petere? nonne potius par fuerit quemvis hoc ipsum asemetipso accipere? Sin autem a Domino datur, precari decet, non vero indignari. Atque inter precandum nostra ipsorum voluntas exposcenda non est: sed quod utile est permittendum dispensanti Deo. Deus autem sanclus omnem rerum molestarum experientiam a vestra domo arceat, atque tum tibi, tum omnibus tuis necessariis morbi et damni expertem in omni prosperitate vitam impertiat. Τῆς συμμορίας. Hac voce non designatur tota diœcesis, sed certus quidam pagorum numerus chorepiscopo commissus, ut patet ex epist. 142, ubi Basilius sic loquitur de quodam chorepiscopo: 1 Καταξιώσεις δὲ, δηλονότι, καὶ πτωχοτροφίαν τῆς συμμορίας τῆς ὑπ' αὐτὸν ἐπισκέψασθαι. Dignaberis autem et pauperum domum ad pagos ei commissos pertinentem invisere. Ex hac autem epistola patet chorepiscopos non ad arbitrium episcoporum designari solitos esse, sed rem electioni commissam fuisse. Quod minime mirum, cumn ipsi etiam in pagis presbyteri et diaconi non sine electione ordinarentur, ut patet ex epist. 54. Erat autem chorepiscoporum sedes insigni alicui affixa pago, cui alii pagi attribuebantur. Unde Basilius in epist. 188, can. 10, auctor est Amphilochio ut agrum Mestiz subjectum Vasodis subjiciat. Μήτε ταῦτα. Ita Harl., Coisl. primus et Med. Editi μήτε ταυτί. Vertendum putat Combefisius, hæc nunquam fecerim. Sed nostra interpretatio confirmatur ex his quæ infra dicit Basilius: At profectu si hæc secundum hominem fiunt, ne fiunt quidem. Ὥσπερ οἰκείων. Nititur hæc scriptura auctoritate antiquissimorum codicum, Coisl. Med. atque etiam Harl. qui sic habuit prima manu. Editi ὡς ὑπὲρ οἰκείων. Possent autem Basilii verba sic intelligi: Abstinendum a contentionibus, quasi non unus aliquis inter eos, quibus datum est testimonium, sed omnes nostri sint necessarii. Sed magis arridet sensus, quem in interpretando secuti sumus. Similiter Basilius in caput in Isaiæ, pag. 456, vituperat ejusmodi electiones, in quibus unusquisque non virtutem, sed necessitudinem et consanguinitatem spectat. Τῆς ἀληθείας δέ. Sic Medicæus et Harlannus. Editi μίμησις μέν ἐστι τῆς ἀληθείας, αὐτῆς δὲ τῆς ἀληθείας, etc. Sed imitatio quidem sunt veritatis, ab ipsa autem veritate absunt longissime. Προσδοκηθέντων. Tres mss. non vetustissini προσδοκωμένων. Το συμφέρον Θεῷ. Regius uterque et Coisl. secundus cum utroque Bigol. Θεῷ τὸ συμφέρον. Hac lectione confirmatur nostra interpretatio. Aliter enim reddi potuisset, dispensanti quod utile est Deo. Ἐν πάσῃ. Deest praepositio in tribus vetustissimis codicibus.

EPISTOLA CCXCI. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Σ. Α'. Timotheum chorepiscopum, qui ex summo asceticæ vitæ fervore ad sæcularià negotia delapsus fuerat, ad pristinam pietatem Basilius revocare conatur. Timotheo chorepiscopo. Et scribere omnia quæcunque sentio, neque epistolæ modo convenire video, neque alias salutationis speciem decere; et silentio præterire pene impossibile mihi est, justa in te iracundia corde fervente. Mediam igitur viam inibo, alia quidem scribens, alia prætermittens. Volo enim te reprehendere, si fas est, amica dicendi æquabilitate. Quomodo Timotheus ille, quem a pueri- " Τιμοθέω χωρεπισκόπῳ. Καὶ τὸ πάντα γράφειν, ὅσα φρονῶ, οὔτε τῷ μέτρῳ τῆς ἐπιστολῆς ὁρῶ συμβαίνον, οὔτε ἄλλως πρέπον τῷ τῆς προσηγορίας εἴδει· καὶ τὸ σιωπῇ παρελθεῖν μικροῦ καὶ ἀδύνατόν ἐστί μοι, δικαίῳ θυμῷ τῷ κατὰ σοῦ φλεγμαινούσης μοι τῆς καρδίας. Μέσην οὖν βαδιοῦμαι, τὰ μὲν γράφων, τὰ δὲ παρεί;. Καθ άψασθαι γάρ σου βούλομαι, εἰ θέμις ἐστὶν, ἐν ἰσηγο ρίᾳ φιλικῇ. Εἰ Τιμόθεος ἐκεῖνος, ὃν ἐκ παιδὸς οἶδαμεν τοσοῦτον πρὸς τὴν ὀρθότητα καὶ τὸν κατησχημένον βίον τῷ τόνῳ χρώμενον, ὥστε ἐγκαλεῖσθαι τὴν ἐν τούτοις ἀμετρίαν, ἀποστὰς νῦν τοῦ σκο πεῖν πάντα τρόπον ὅ τι χρὴ ποιοῦντα τῷ Θεῷ προς οἰκειοῦσθαι, ἀποβλέπεις πρὸς τὰ τῷ δεῖνι δοκοῦντα περὶ σοῦ, καὶ τῆς ἑτέρων γνώμης τὴν ζωὴν ἔχεις εξηρτημένην, καὶ ὅπως μὴ φίλοις ἄχρηστος, μηδ ἐχθροῖς ἧς καταγέλαστος ενθυμῇ, καὶ τὴν παρά πολύ λῶν αἰσχύνην, ὡς δεινόν τι, φοβῇ, καὶ οὐκ ἐννοεῖς, ὅτι ἐν ὅσῳ περὶ ταῦτα τρίβῃ, λανθάνεις σεαυτὸν τῆς προηγουμένης ζωῆς ἀμελῶν; Οτι γὰρ οὐκ ἐγχωρεῖ ἀμφοτέρων ὁμοῦ περιγενέσθαι, τῶν τε κατὰ τὸν κόσμον τοῦτον πραγμάτων, καὶ τῆς κατὰ Θεὸν πολι τείας, πλήρεις μὲν αἱ θεῖαι Γραφαί, ὧν ἐδίδαξαν ἡμᾶς· πλήρης δὲ καὶ αὐτὴ ἡ φύσις τῶν τοιούτων ὑποδειγμάτων ἐστίν. Εν τε γὰρ τῇ κατὰ τὸν νοῦν ἐνεργεία δύο νοῆσαι κατὰ ταυτὸν νοήματα παντελώς ἀμήχανον· ἔν τε ταῖς κατὰ τὴν αἴσθησιν ἀντιλήψεσι δύο φωνὰς ὁμοῦ προσπιπτούσας ταῖς ἀκοαῖς δέχε σθαι ἐν ταυτῷ καὶ διακρίνειν ἀδύνατον· καὶ τοῦτο δύο ἀκουστικῶν πόρων ἡμῖν ἀνεῳγμένων. Οφθαλμοί δὲ, ἐὰν μὴ ἀμφότεροι πρὸς ἔν τι τῶν ὁρατῶν ἀποτα θῶσιν, ἐνεργεῖν τὸ ἑαυτῶν ἀκριβῶς οὐ δύνανται. Καὶ ταῦτα μὲν τὰ παρὰ τῆς φύσεως· τὰ δὲ ἐκ τῶν Γραφῶν σοι διηγεῖσθαι οὐχ ἧττόν ἐστι καταγέλαστον ἢ γλαῦκα, φησίν Αθηναίοις ἄγειν. Τί οὖν τὰ ἄμικτα μίγνυμεν; θορύβους πολιτικοὺς καὶ εὐσεβείας ἄσκησιν; ἀλλ' οὐχὶ ἀποστάντες τῶν θορύβων, καὶ τοῦ πράγματα ἔχειν καὶ παρέχειν ἑτέρας, ἡμῶν αὐτῶν γινόμεθα· καὶ ὃν πάλαι υπεθέμεθα τής εὐσεβείας σκοπὸν βεβαιοῦμεν τῷ ἔργῳ, καὶ δείχνυ· μὲν τοῖς ἐπηρεάζειν ἡμῖν βουλομένοις, ὅτι οὐκ ἔστιν ἐπ' αὐτοῖς τὸ λυπεῖν ἡμᾶς ὅταν ἐθέλωσι; Τοῦτο δὲ ἔσται ἐπειδὰν πάσης λαβῆς ἐλευθέρους ἑαυτοὺς ἀπὸ δείξωμεν. Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον. Εἴη δὲ ἡμᾶς tia ita sese ad rectam et asceticam vitam intendisse novimus, ut immoderationis in his rebus accusaretur; 430 nunc ab ea re unice consideranda discedens, quid faciendum sit, ut cum Deo conjungamur, respicis ad ea quæ de te nescio quis existimat, et suspensam ex aliorum sententia vitam habes, et quomodo nec amicis inutilis sis, nec inimicis ridiculus consideras, ac ignominiam apud multos ut magnum aliquod malum formidas; nec cogitas te dum in his rebus immoraris, imprudentem præcipuum ac primarium vitæ genus negligere? Plenæ enim sunt Scripturæ testimoniis, quibus edocemur non posse simul utraque retineri, mundi hujus negotia et vitam secundum Deum plena est etiam ipsa natura ejusmodi exemplis. Nam in mentis actione duo simul cogitare omnino non possumus. Atque in iis quæ sensu percipiuntur, duæ voces simul emisse auribus capi eodem momento et discerni non possunt; idque cum duo nobis ad audiendum meatus aperti sint. Oculi quoque, nisi ambo in una aliqua re visibili defigantur, suum munus accurate obire non queunt. Atque ita est in rebus naturalibus. Jam Scripturarum testimonia tibi referre non minus ridiculum, quam noctuam, ut aiunt, Athenas ferre. Quid igitur miscemus quæ misceri non possunt, tumultus civiles et pietatis exercitationem, ac non potius a tumultibus, et a negotiis gerendis aut alii exhibendis recedentes, nobiscum ipsi versanur; et quod dudum suscepimus pietatis propositum, opére confirmanus, et calunniari volentibus ostendimus situm in illis non esse, ut molestiam nobis creent, cum voluerint? lloc autem fiet, ubi nos ab omni ansa liberos exhibuerimus. Et hæc quidem hactemus. Utinam autem et simul aliquando congre- ποτε καὶ ἐν ταυτῷ γενέσθαι, καὶ ἀκριβέστερον βου diamur, et diligentius deliberemus de iis quæ nostris auimabus conducunt, ne inter inanes curas deprehendamur, necessario exitu nobis superveniente. Cæterum iis quæ tua charitas • Alias CCCXL. Scripta in episcopatu. 'Αδύνατον. Sic veteres libri sex. Corrupte in editis αδυνάτου. Mox tres codices φλεγμαινούσης μου. Εν τούτοις. Tres mss. ἐπὶ τούτοις. ΜΟΣ deest vov in Medicao. Πλήρεις μέν. Quatuor codices non antiquisλεύσασθαι περὶ τῶν συμφερόντων ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν, ἵνα μὴ ἐν τῇ περὶ τῶν ματαίων φροντίδι καταληφθών μεν, τῆς ἀναγκαίας ἐξόδου ἐπελθούσης ἡμῖν. Τοῖς δὲ ἀποσταλεῖσι παρὰ τῆς ἀγάπης σου ὑπερήσθην, simi πλήρης μὲν ἡ θεία Γραφή ὧν ἐδίδαξεν ἡμᾶς. Paulo post Harlæanus codex 'Ev on yap el xati ταυτό Φησίν. Coisl. primus et alius quidam φασίν. (91 Καὶ τοῦ πράγματα. Ita Coisl. primus, leg. primus, Harl. et Clarom. Editi et nonnulli mss. των πραγμάτων.

EPISTOLARUM CLASSIS. III EPIST. CCXCHII. οἷς ὑπῆρχε μὲν ἡδίστοις εἶναι καὶ κατὰ τὴν ἑαυτῶν misit, sam valde delectatus: quæ quidem φύσιν· πολλαπλασίονα δὲ τὴν ἡδονὴν ἐνεποίει ἡ προσθήκη τοῦ ἀποστείλαντος. Τὰ δὲ ἀπὸ τοῦ Πόντου, κηροὺς καὶ ἄκοπα, ἡδέως δέξαι, ὅταν ἀποστεί λωμεν· νῦν γὰρ ἡμῖν οὐ παρῆν. 'Ενεποίει. Sic Med., Harl. et Coisl. primus. Editi εποίει. Paulo post auctoritate eorumdem trium codicum mutavimus, quod nimio grammaticæ sluet sua sponte erant jucundissima: at multiplicem fecit voluptatem quod accessit a mittente. Ponti autem munuscula, ceras videlicet et acopa, cum misero, libenter suscipe: nunc enim his carebain. dio inductum videtur fuisse in textum, &xona xal κηρούς. CLASSIS TERTIA. Epistolæ nulla temporis nota signatæ. cum pluribus dubiis et spuriis nonnullis. 431 ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕ Β'. EPISTOLA CCXCII. Significat suum videndi Palladii desiderium, cujus uxorem viderat, eumque hortatur ut vestimentum immortalitatis, per in baptismo acceptum, ab omni macula purum conservet. Παλλαδίῳ. Τὸ ἥμισυ τῆς ἐπιθυμίας ἡμῶν ἐξεπλήρωσεν ὁ ἅγιος Θεός, οἰκονομήσας τὴν συντυχίαν τῆς κοσμιωτάτης ἀδελφῆς ἡμῶν τῆς συμβίου σου. Δυνατὸς δὲ παρασχεῖν καὶ τὸ λειπόμενον, ὥστε ιδόντας ἡμᾶς καὶ τὴν σὴν εὐγένειαν, τελείαν ἀποδοῦναι τῷ Θεῷ τὴν χάριν. Ἐν πολλῇ γάρ ἐσμεν ἐπιθυμίᾳ· μάλιστα νῦν, ὅτε ἠκούσαμεν τετιμῆσθαί σε τῇ μεγάλῃ τιμή, τῷ ἀθανάτῳ ἐνδύματι, 8 περισχον ἡμῶν τὴν ἀνθρωπότητα, τὸν ἐν τῇ σαρκὶ θάνατον ἐξηφάνισε, καὶ κατεπόθη τὸ θνητὸν ἐν τῷ τῆς ἀφθαρσίας ἐνδύματι. Ἐπειδὴ οὖν οἰκεῖον μέν σε ἑαυτῷ ὁ Κύ ριος διὰ τῆς χάριτος ἐποίησεν, ἠλλοτρίωσε δὲ πάσης τῆς ἁμαρτίας, ἤνοιξε δὲ βασιλείαν οὐρανῶν, καὶ ὁδοὺς τὰς ἀπαγούσας πρὸς τὴν ἐκεῖ μακαριότητα ὑπέδειξε· παρακαλοῦμέν σε, ἄνδρα τοσοῦτον φρονήσει τῶν λοιπῶν ὑπερέχοντα, λελογισμένως τὴν χάριν δέξασθαι, καὶ πιστὸν φύλακα γενέσθαι τοῦ θησαυροῦ, πάσῃ ἐπιμελείᾳ τηροῦντα τῆς βασιλικῆς παρακα ταθήκης τὴν φυλακὴν, ἵνα ἄσυλον τὴν σφραγίδα δια σωσάμενος παραστῇς τῷ Κυρίῳ ἐκλάμπων ἐν τῇ λαμπρότητι τῶν ἁγίων, μηδένα σπίλον ἢ ῥιτίδα ἐμε βαλών τῷ καθαρῷ τῆς ἀφθαρσίας ἐνδύματι, ἀλλ' ἐν πᾶσι τοῖς μέλεσι τὸν ἁγιασμὸν διασώζων, ὡς Χριστὸν ἐνδυσάμενος. "Οσοι γάρ, φησίν, εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Εστω οὖν πάντα τὰ μέλη ἅγια, πρέποντα εἶναι σπέκεσθαι τῷ ἁγίῳ καὶ φωτεινῷ περιβλήματι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕ Γ'. Palladio. nuDimidium desiderii nostri Deus sanctus complevit, dum fecit ut ornatissima sororis nostra, conjugis tuæ fruerer præsentia. Potest autem et quod reliquum est præstare, ut et tuam quoque nobilitatem videns, cumulatas Deo gratias agam. Nam desiderio multo incendor, nunc maxime, cum audio te esse honore magno decoratum, immortali scilicet indumento, quod naturam nostram contegens, mortem carnis abolevit, et quod mortale erat, in immortalitatis vestimento absorptum est. Quoniam igitur te proximum sibi Dominus per gratiam effecit, removitque a peccato omni, et regnum coelorum aperuit, ac vias ad futuram illic beatitudinem deducentes ostendit; adhortor te, virum tanto cæteris prudentia præstantem, ut prudenter beneficium accipias, ac delis sis custos thesauri, cura omni regium depositum conservans; ita ut, postquam sigillum inlegrum ac intactum custodieris, Domino astes refulgens in splendore sanctorum, purum ab omni macula et ruga vestimentum immortalitatis gerens, ac sanctimoniam in omnibus membris retinens, ut Christum indutus. Quicunque enim inquit, in Christo baptizati estis, Christum induistis. Proinde membra omnia sint sancta; adeo ut digna sint, quæ sancta illa ac splendida veste operiantur. EPISTOLA CCXCIII ". Scire avet Basilius an Julianus usum manus receperit; multa præclare dicit de firmo et constanti mentis statu. Rogal Julianum ut sæpe ad se scribat. Ἰουλιανῷ Πῶς σου τὸν ἐν μέσῳ τοῦτον χρόνον τὸ σῶμα ἔσχεν; εἰ καθαρῶς ἀπέλαβες τῆς χειρὸς τὴν ἐνέο4s Galat. 1, 27. 'Ιδόντας. Habent ειδότας Harl. et Coisl. primus. In Medicao codice non exstat hæc epistola. “Ο περισχόν. Ita Harl. et quinque alii. Editi et Coisl. primus περιέχον. Μέν σε ἑαυτῷ. Ita mss. tres. Editi σεαυτῷ. Harl. et Paris. μέν σε αὐτῷ. Paulo post Harl. παλαιᾶς τῆς ἁμαρτίας, ab antiquo peccato. PATROL. GR. XXXII. Juliano. Quomodo tibi hoc interjecto tempore corpus se habuit? omnino manus usum recepisti? Quomodo Εμβαλών. Quinque mss. non vetustissimi ἐπιβάλλων. Ιουλιανῷ. Medicus et Coisl. primus addunt ἠθικὴ πάνυ ὡραία, moralis omnino pulchra. Alias CCCLXXXVI. Alias CLXVI.

etiam reliquæ res vitæ? an tibi ex sententia ce- γειαν; Πῶς δὲ τὰ λοιπὰ τοῦ βίου πράγματα; εἰ dunt, quemadmodum optanus, et uti instituto tuo debitum est? Etenim quibus facile mutabilis sententia, his minime mirum est vitæ ordinem non constare; quibus vero firma mens est, semperque constans et eadem, his consentaneum est vitam instituto congruentem ducere. Nam re ipsa nauclero non licet tranquillitatem facere cum voluerit; sed nobis tranquillam nobis ipsis vitam constituere, etiam omnino facile, si tumultus nobis intus ex vitiis insurgentes compescamus, 432 et his quæ extrinsecus accidunt, altiorem animum stabiliamus. Nam nec damna, nec morbi nec reliqua vitæ incommoda probum virum attingunt, quandiu animam habuerit in Deo ambulantem, et prospicientem futura, ac proceltas e terra excitatas 13 leviter et expedite superantem. Siquidem qui vitæ curis admodum detenti sunt, veluti carnosæ aves frustra alis instructæ humi serpunt una cum pecoribus. Te vero tantum videre per negotia nobis licuit, quantum qui se in mari invicem prætereunt. Attamen quoniam vel ex ungue licet totum cognoscere leonem, videmur nobis ex modico experimento satis te cognovisse. Unde et hoc magni facimus, res nostras a te in aliquo numero poni, nosque a tua mente non abesse, sed tecum jugiter per memoriam versari. Scribere autem recordationis est significatio: quod crebrius feceris, eo nobis gratius facies. κατὰ γνώμην χωρεῖ τοι, ὥσπερ εὐχόμεθα, καὶ ὡς ἔστιν ὀφειλόμενον τῇ σῇ προαιρέσει; Καὶ γὰρ οἷς μὲν εὔκολος πρὸς μεταβολὴν ἡ διάνοια, τούτοις οὐ δὲν ἀπεικὸς καὶ τὸν βίον εἶναι μὴ τεταγμένον· οἷς δὲ πεπηγυία ἡ γνώμη, καὶ ἀεὶ ἑστῶσα καὶ ἡ αὐτὴ, τούτοις ἀκόλουθον συμφώνως τῇ προαιρέσει τὴν ζωὴν διεξάγειν. Τῷ ὄντι γὰρ κυβερνήτη μὲν οὐκ ἐφεῖται γαλήνην ποιεῖν ὅτε βούλεται· ἡμῖν δὲ ἀκύμονα ἑαυτοῖς καθιστᾶν τὸν βίον καὶ πάνυ ῥᾴδιον, ἐὰν τοὺς ἔνδοθεν ἐκ τῶν παθῶν ἐπανισταμένους ἡμῖν θορύβους κατασιγάσωμεν, καὶ τῶν ἔξωθεν προσπιπτόντων ὑψηλοτέραν τὴν γνώμην καταστη σώμεθα. Καὶ γὰρ οὔτε ζημίαι, οὔτε ἀῤῥωστίαι, οὔτε αἱ λοιπαὶ δυσχέρειαι τοῦ βίου, ἅψονται τοῦ σπου δαίου, ἕως ἂν ἔχῃ τὴν διάνοιαν τῷ Θεῷ ἐμπο ρευομένην καὶ τὸ μέλλον ἀποσκοπούσαν, καὶ τῆς χαμόθεν ἐγειρομένης ζάλης κούφως καὶ εὐστα λῶς ὑπεραίρουσαν. Ἐπεὶ οἴ γε σφοδρῶς ταῖς τοῦ βίου μερίμναις κατειλημμένοι, οἷον ὄρνιθες πολύ σαρκοι εἰκῆ τὸ πτερὸν ἔχοντες, κάτω που σύρονται μετὰ τῶν βοσκημάτων. Σὲ δὲ τοσοῦτον ἰδεῖν ὑπὸ τῶν πραγμάτων ἐπετράπημεν, ὅσον οἱ ἐν πελάγει ἀλλήλους παραμειβόμενοι. Πλὴν ἀλλ', ἐπειδὴ καὶ ἐξ ὄνυχος ἔστιν ὅλον γνωρίσα: τὸν λέοντα, ἐκ βραχεία; τῆς πείρας ἡγούμεθά σε ἱκανῶς ἐγνωκέναι. Ὅθεν καὶ μέγα ποιούμεθα τὸ ἐν λόγῳ σέ τινι τὰ καθ' ἡμᾶς τίθεσθαι, καὶ μὴ ἀπεῖναί σου τῆς διανοίας, ἀλλὰ διηνεκώς σοι συνεῖναι διὰ τῆς μνήμης. Δείγμα δὲ μνήμης τὸ γράφειν· ὅπερ ὅσῳ ἂν συνεχέστερον ποιῇς τοσούτῳ πλέον ἡμῖν χαριῇ. EPISTOLA CCXCIV. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Σ. Δ'. Significat se vehementer optare ut pietas, quam teneris eorum animis olim inseveral, ad summum perveniat. Demonstrat utilitatem doctrinæ libris consignatæ, quæ et absentibus et posteris prodest. Festo et Magno. Decet quidem et patres filiis providere, et agricolas plantarum et seminum curam suscipere, et magistros de suis discipulis esse sollicitos, maxime cum ob egregiam indolem meliores de se ipsis spes ostendunt. Nam et agricola laboribus gaudet, cum spicæ ipsi turgescunt, ac plantæ crescunt et discipulis magistri lætantur, et liberis parentes cum illi quidem virtute, hi vero corporis mole augentur. Nos autem tanto majorem de vobis habemus curam spemque præstantiorem, quanto pietas arte omni et omnibus animantibus simul et fructibus melior est; quam teneris adhuc et puris animabus vestris radicitus insitam a nobis et nutritam, etiam ad perfectum Alias CCX. Τούτοις. Reg. secundus et Coisl. secundus τούτους. Κυβερνήτη. Reg. secundus κυβερνήτην. Idem curn duobus aliis οὐκ ἐφίεται. Εμπορευομένην. Sic Coisl. primus et Harl. Habet Medicaus ἐμπολιτευομένην. Editi συμπορευομένην. Εν λόγῳ, etc. Reg. secundus et Coisl. secun dus ἐν λόγῳ σε τὸ καθ' ἡμᾶς. Φήστῳ καὶ Μάγνῳ Πρέπει μέν που καὶ πατράσι παίδων ιδίων πρό νοια, καὶ γεωργοῖς φυτῶν ἢ σπερμάτων ἐπιμέλεια, καὶ διδασκάλοις μαθητῶν φροντίς, μάλιστα όταν δι᾽ εὐφυΐαν βελτίους ἐφ' ἑαυτοῖς ὑποφαίνουσι τάς ἐλπίδας. Χαίρει γὰρ πονῶν καὶ γεωργός, ἀδρυνομέν νων αὐτῷ τῶν ἀσταχύων ἢ τῶν φυτῶν αὐξανα μένων· εὐφραίνουσι δὲ καὶ μαθηταὶ διδασκάλους, καὶ παῖδες πατέρας, οἱ μὲν πρὸς ἀρετὴν, οἱ δὲ πρὸς αὔξησιν ἐπιδιδόντες. Ἡμεῖς δὲ τοσοῦτον μείζονα μὲν ἐφ' ὑμῖν ἔχομεν τὴν φροντίδα, κρείττονα δὲ τὴν ἐλπίδα, ὅσον εὐσέβεια πάσης μὲν τέχνης, πάντων δὲ ζώων ὁμοῦ καὶ καρπῶν ἐστιν ἀμείνων, ἣν ἐν ἀπαλαῖς ἔτι καὶ καθαραῖς ταῖς ὑμετέραις ψυχαῖς ῥιζωθεῖσαν ὑφ᾽ ἡμῶν καὶ τραφεῖσαν ἰδεῖν εὐχόμεθα Ποιῇς. Harl. ποιεῖς. Φήστῳ καὶ Μάγνῳ. Tres codices addunt ὥστε ἐπιτείνειν τὴν πρὸς τὰ κρείττονα μάθησιν· Ut ad me liora studium intendant. Υποφαίνουσι. Duo Regii codices et Coisl. re centior ὑποφαίνωσι. Αὐτῷ. Ita codices quinque mss. Editi αὐτῶν. Paulo ante Reg. secundus et Coisl. secundus cum utroque Bigot. Χαίρει γὰρ πόνῳ. Garrier πόνων.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCXCV. dere cupimus, vestro discendi studio nostra vota adjuvante. Probe enim scitis et nostram in vos benevolentiam, et Dei auxilium in vestris situm esse voluntatibus: quibus ad id quod decet directis, Deus adjutor vocatus aderit et invocatus; et quisquis Deum diligit. sua sponte ad docendum se offeret. Est enim invicta alacritas eorum qui utile aliquid docere possunt, cum discentium mentes ab omni puræ sunt obluctandi vitio. Itaquo ne corporis quidem disjunctio est impedimento; quippe cum Conditor noster, ob sapientiæ ac benignitatis magnitudinem, nec corporibus cogitationem, nec lingua dicendi facultatem circumscripserit; sed et ab ipso tempore amplius quiddamn iis, qui prodesse possunt, largitus sit, ita ut non solum longe dissitis, sed etiam sero admodum nascituris doctrinam transmittere valeant. Atque hanc nobis sententiam confirmat experientia: quandoquidem 433 et qui multis ante annis vixerunt, erudiunt juniores, conservata in scriptis doctrina et nos, corpore ita dissiti, animo semper adsumus, ac facile colloquimur; cum doctrina neque terra neque mari prohibeatur, si qua vobis vestrarum animarum cura ac sollicitudo. καὶ προελθοῦσαν εἰς ἀκμὴν τελείαν, καὶ εἰς καρ- incrementum, maturosque fructus perductam vi. τοὺς ὡραίους, συλλαμβανομένης ἡμῶν ταῖς εὐχαῖς τῆς ὑμετέρας φιλομαθείας. Εὖ γὰρ ἴστε καὶ τὴν ἡμετέραν εἰς ὑμᾶς εὔνοιαν, καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ συνεργίαν ταῖς ὑμετέραις ἐναποκεῖσθαι γνώμαις, ὧν πρὸς τὸ δέον εὐθυνομένων, Θεὸς συνεργός καλούμενος παρέσται καὶ ἄκλητος, καὶ πᾶς φιλόθεος ἄνθρωπος πρὸς διδασκαλίαν αυτεπάγγελτος. Ανίκητος γὰρ ἡ προθυμία τῶν διδάσκειν τι χρήσιμον δυναμένων, ὅταν αἱ τῶν μανθανόντων ψυχαὶ πάσης καθαρεύωσιν ἀντιτυπίας. Οὐκοῦν οὐδὲ σώματος κωλύει χωρισμός, τοῦ δημιουργήσαντος ἡμᾶς δι' ὑπερβολὴν σοφίας καὶ φιλανθρωπίας μὴ συμπεριορίσαντος τοῖς σώ μασι τὴν διάνοιαν, μήτε μὴν τῇ γλώττῃ τῶν λόγων τὴν δύναμιν· δόντος δέ τι πλεῖον καὶ ἀπὸ τοῦ χρό νου τοῖς ὠφελεῖν δυναμένοις, ὡς μὴ μόνον τοῖς μακρὰν διεστηκόσιν, ἀλλὰ δὴ καὶ τοῖς λίαν οψιγόνοις παραπέμπειν δύνασθαι τὴν διδασκαλίαν. Καὶ τοῦτον ἡμῖν ἡ πεῖρα πιστούται τὸν λόγον· ἐπείπερ οἵ τε πολλοῖς πρότερον έτεσι γενόμενοι διδάσκουσι τοὺς νέους, σωζομένης ἐν γράμμασι τῆς διδασκαλίας· ἡμεῖς τε κεχωρισμένοι τοσοῦτον τοῖς σώμασι, τῇ διανοίᾳ σύνεσμεν ἀεὶ, καὶ προσομιλοῦμεν ῥᾳδίως, τῆς διδασκαλίας οὔτε ὑπὸ γῆς οὔτε ὑπὸ θαλάσσης κωλυο μένης, εἰ τίς ἐστιν ὑμῖν τῶν ἰδίων ψυχῶν φροντίς. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕ Ε'. EPISTOLA CCXCV *. Hortatur ut cœnobiticam vitam amplectantur, caveantque ne quis eos a Patrum fide abducat. Μονάζουσι Ἡγοῦμαι μὲν μηδεμιᾶς ἑτέρας ὑμᾶς τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι παρακλήσεως δεῖσθαι, μετὰ τοὺς λόγους οὓς δι' ἡμῶν αὐτῶν ἐποιησάμεθα πρὸς ὑμᾶς, παρακα λοῦντες ὑμᾶς πάντας τὴν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ζωὴν καταδέξασθαι εἰς μίμημα τῆς ἀποστολικῆς πολιτείας, ὁ καὶ ἐδέξασθε ὡς ἀγαθὸν δίδαγμα, καὶ ηὐχαριστή σατε δι' αὐτὸ τῷ Κυρίῳ. Ἐπεὶ οὖν οὐχὶ ῥήματα ἦν τὰ παρ' ἡμῶν λαληθέντα, ἀλλὰ διδάγματα εἰς ἔργον προελθεῖν ὀφείλοντα ἐπὶ ὠφελείᾳ μὲν ὑμῶν τῶν ἀνεχομένων, ἐπ᾿ ἀναπαύσει δὲ ἡμετέρᾳ τῶν υποθεμένων την γνώμην, εἰς δόξαν δὲ καὶ ἔπαινον τοῦ Χριστοῦ, οὗ τὸ ὄνομα ἐπικέκληται ἐφ' ἡμᾶς· τούτου χάριν ἀπέστειλα τὸν ποθεινότατον ἡμῶν ἀδελ φὸν, ἵνα καὶ τὸ πρόθυμον γνωρίσῃ, καὶ τὸ νωθρὸν διεγείρῃ, καὶ τὸ ἀντιτεῖνον φανερὸν ἡμῖν καταστήσῃ. Πολλὴ γὰρ ἡ ἐπιθυμία καὶ ἰδεῖν ὑμᾶς συνηγμέ· νους, καὶ ἀκοῦσαι περὶ ὑμῶν, ὅτι οὐχὶ τὸν ἁμάρτ τυρον ἀγαπᾶτε βίον, ἀλλὰ μᾶλλον καταδέχεσθε πάν τες καὶ φύλακες τῆς ἀλλήλων ἀκριβείας εἶναι, καὶ μάρτυρες τῶν κατορθουμένων. Οὕτω γὰρ ἕκαστος καὶ τὸν ἐφ' ἑαυτῷ μισθὸν τέλειον ἀπολήψεται καὶ τὸν ἐπὶ τῇ τοῦ ἀδελφοῦ προκοπῇ· ἂν καὶ λόγῳ καὶ *** Jerem. xiv, 9. Μονάζουσι. Sic Harl., Coisl. primus et Regius primus. At Regius 2897 et Coisl. secundus sic habent: Πρὸς μονάζοντας, δι' ἧς ἐπιστηρίζει αὐτοὺς πρὸς τὴν ἐν Χριστῷ πολιτείαν καὶ πίστιν· Monachis quos confirmat in vita secundum Christum et in fide. Editi addunt και φησιν, ὅτι ἡ πίστις ἐστὶν ἡ σώζουσα διὰ ἀγάπης ἐνεργουμένη· Ει αit fdem quæ salvat eam esse quæ per charitatem overalur. Monachis. Arbitror equidem nullam aliam vobis Dei gratis opus esse adhortationem, post eos sermones, quos per me ipse apud vos habui, cum vos omnes hor. tarer, ut vitam communem ad exemplum apostolic' instituti amplecteremini; quod et accepistis u bonum documentum, et de hoc ipso gratis Dominc egistis. Cum igitur verba non fuerint quæ a nobis dicta sunt, sed documenta in rem conferenda ad utilitatem vestram, qui me disserentem pertulistis, et ad consolationem meam, qui id dabam consilii, ac tandem ad gloriam et laudem Christi, cujus nomen super nos invocatum est ***; hanc ob causam desideratissimum nostrum fratrem misi, ut et. quod alacre est cognoscat, et quod pigrum excitet, et quod reluctatur nobis indicet. Nam vehementer εupio tum videre vos coadunatos, tum id de vobis audire non jam vobis testibus carentem placere vitam, sed id potius omnes amplecti, ut et custodes sitis vestræ inter vos diligentiæ et testes præclare factorum. Sic enim unusquisque et pro se ipse mercedem perfectum accipiet et pro fratris progressu; quam quidem par est ut vobis invicem Προελθεῖν. Ita Harl., Med., Reg. uterque, Coisl. secundus et Bigot. Habet Coisl. primus προσελθεῖν. Editi ἐλθεῖν. Απολήψεται. Duo mss. λήψεται. Paulo post tres mss. παρασχέσθαι ὑμᾶς. Sed Harl. et Med. cum editis consentiunt. Alias CCXCV.

verbo et opere concilietis ex continuis colloquiis ἔργῳ παρέχεσθαι ὑμᾶς ἀλλήλοις προσήκει ἐκ τῆς et adhortationibus. In primis autem adhortor vos, ut Patrum fidei memores sitis, nec ab iis qui vos in vestṇa solitudine abripere conantur, commoveamini: illud scientes neque accuratam vitam, si fide in Deum illuminata non sit, per se ipsam prodesse; neque rectam confessionem, si bonorum operum sit expers, commendare nos Domino posse; sed necesse esse utrumque concurrere; ut Dei bomo integer sit ac perfectus, nec aliqua re deficiente, vita nostra claudicet. Fides enim quæ salvos nos facit, ea est, ut ait Apostolus, quæ per charitatem operatur **. EPISTOLA CCXCVI *. συνεχούς ὁμιλίας καὶ παρακλήσεως. Ἐπὶ πᾶσι δὲ παρακαλοῦμεν μεμνῆσθαι ὑμᾶς τῆς τῶν Πατέρων πίστεως, καὶ μὴ σαλεύεσθαι ὑπὸ τῶν ἐν τῇ ὑμετέ ρα ἡσυχία περιφέρειν ὑμᾶς ἐπιχειρούντων· εἰδάτας ὅτι οὔτε πολιτείας ἀκρίβεια καθ' ἑαυ τὴν, μὴ διὰ τῆς εἰς Θεὸν πίστεως πεφωτισμένη, ὠφέλιμος, οὔτε ὀρθὴ ὁμολογία, ἀγαθῶν ἔργων άμοιρος οὖσα, παραστῆσαι ἡμᾶς δυνήσεται τῷ Κυ ρίῳ· ἀλλὰ δεῖ ἀμφότερα συνεῖναι, ἵνα ἄρτιος ᾗ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, καὶ μὴ κατὰ τὸ ἐλλεῖπον χω λεύῃ ἡμῶν ἡ ζωή. Πίστις γάρ ἐστιν ἡ σώζουσα ἡμᾶς, ὥς φησιν ὁ Ἀπόστολος, δι' ἀγάπης ενερ γουμένη. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕ Γ'. Excusatione utitur, quod viduæ mulabus diu usus sit: eximia ipsi ejusque filiæ præcepta tradit. Vidua. Considerans tuum in me animum, ac studium erga Dei opus cognitum habens, nuper tecum tanquam cum filia liberius 434 egi, atque diutius mulabus tuis usus sum, parce quidem tanquam meis ulens: sed tamen illarum usum produxi longius. Hæc certe tuæ gravitati scribenda erant, ut scires animi affectus indicium esse quod factum est. Simul autem dignitatem tuam per litteras submonemus, ut Domini memineris, et exitum ex hoc mundo semper ante oculos habens, tuam ipsius vitam dirigas et præpares ad caus coram judice qui decipi non potest, defensionem; ut ob bona overa fiduciam habeas coram eo qui nostrorum cordium arcana revelaturus est in die visitationis ejus. Filiam nobilissimam per te salutamus; at· que adhortor ut in meditandis Domini culis vitain degat: quo illius animus doctrina optima nutriatur, mensque illius crescat et ado. lescat magis, quam ipsum corpus, dum a natura augetur. EPISTOLA CCXCVII ". Ελευθέρᾳ Στοχαζόμενός σου τῆς περὶ ἡμᾶς διαθέσεως, καὶ ἣν ἔχεις περὶ τὸ ἔργον τοῦ Κυρίου σπουδὴν ἐπιγι νώσκοντες, κατεθαῤῥήσαμεν ὡς θυγατρός πρώην, καὶ ταῖς ἡμιόνοις ἐπὶ πλεῖον ἐχρησάμεθα, πε φεισμένως μὲν ὡς ἡμετέραις χρώμενοι· παρετείναμεν δ' οὖν ὅμως αὐτῶν τὴν ὑπηρεσίαν. Ταῦτα οὖν ἔδει ἐπισταλῆναι σου τῇ σεμνότητι ὥστε εἰδέναι, ὅτι ἀπόδειξίς ἐστι τῆς διαθέσεως τὸ γενόμενον Ὁμοῦ δὲ καὶ ὑπομιμνήσκομεν διὰ τοῦ γράμματα; τὴν κοσμιότητά σου, μεμνῆσθαι τοῦ Κυρίου, καὶ τὴν ἔξοδον τὴν ἀπό τοῦ κόσμου τούτου πρὸ ὀφθαλμῶν ποιουμένην ἀεὶ, τὸν βίον ἑαυτῆς ῥυθμίζειν προς ἀπολογίαν τοῦ ἀπαραλογίστου κριτοῦ, ἵνα γένητα! σοι παρρησία ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς ἔργοις ἔμπροσθεν τοῦ τὰ κρυπτὰ τῶν καρδιῶν ἡμῶν ἀποκαλύπτειν μέλλοντος ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἐπισκοπῆς αὐτοῦ. Τὴν εὐγενεστάτην θυγατέρα ἀσπαζόμεθα διὰ σοῦ· καὶ παρακαλῶ ἐν τῇ μελέτῃ τῶν λογίων τοῦ Κυρίου διάγειν αὐτὴν, ἵνα ἐκτρέφηται ὑπὸ τῆς ἀγαθῆς διδασκαλίας τὴν ψυχὴν, καὶ ἐπιδιδῷ πρὸς αύξησιν καὶ μέγεθος ἡ διάνοια αὐτῆς μᾶλλον ἢ τὸ σῶμα ὑπὸ τῆς φύσεως. ΕΠΙΣΤΟΛΗ Σ. Ζ. Hortatur aa pietatem et commendat mulierem quæ hanc epistolam perferebat. Viduæ. Ελευθέρα Cum omnino mihi congruere judicarem, tum Πάνω ἐμαυτῷ ἐπιβάλλειν κρίνων καὶ διὰ τὸ τῆς 66 Galat. V, Alias CCLXXXV. Alias CCLXXXVI Ἐν τῇ ὑμετέρα. lla Harl. prima manu, et plures alii. Editi ἡμετέρα. Ειδότας. Mediceus codex εἰδότες. "Αρτιος ᾖ. Mss. duo άρτιος εἴη. Ελευθέρᾳ. Reg. secundus et Coisl. secundus Ελευθέρα ἑτέρᾳ, ad aliam viduam. Ἐπὶ πλεῖον. Sic Med., Coisl. primus et Reg. secundus. Editi ἐπὶ πλέον. Paulo post voculam δέ addimus ex duobus mss. ante οὖν όμως. Subinde editi τῇ σῇ σεμνότητι. Coisl. primus, Med. et Reg. serundus ut in textu Ημετέραις. Legit Combefisius cum interprete ὑμετέραις, parce quidem tanquam tu:s ulens. Sed repugnant:uss. codices, nec necessaria immutatio. Nam cum soleant nomunes suàrum quisque rerum curam gerere; nihil mirum si Basilius mulabus parce ut suis usum se esse dicit, simul et suam in illis conservandis diligentiam, et amicam in utendo fiduciam indicans. Porro ea diligentius curari, quibus quis utitur ut suis, ex alio Basilii loco perspici potest, ubi diabolum his, qui se ili addixerunt, non ut propriis mancipiis uti, sed tanquam alienis abuti docet Comment. in Isaiam n. 109, pag. 454. Το γενόμενor Ita Regius codex multo melius quam alii et editi τὸ γινόμενον. Των λογίων. Sic Regius et Coisl. primus. Editi τῶν λόγων. Ελευθέρα. Addit Coisl. recentior Ἰουλίττ'.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCXCIX. ἡλικίας πρεσβυτικον, καὶ διὰ τὸ τῆς πνευματικῆς propter provectam ætatem, tum propter spiritualis διαθέσεως γνήσιον τὴν ἀσύγκριτόν σου εὐγένειαν καὶ ἐν τῇ σωματικῇ παρουσίᾳ ἐπισκέπτεσθαι, καὶ ἀπούσης μὴ ἀπολιμπάνεσθαι, ἀλλὰ γράμμασιν. ἀποπληροῦν τὴ ἐνδέον, ἐπειδὴ εὗρον πρέπουσαν διάκονον τῶν πρὸς τὴν σὴν σεμνότητα γραμμάτων τήνδε, δι' αὐτῆς προσφθέγγομαι σε, προηγουμένως παρορμῶν ἐπὶ τὸ ἔργον τὸ τοῦ Κυρίου, ἵνα σε ό ἅγιος Θεός, τιμίως παρενεγκών τὰς ἡμέρας τῆς παροικίας σου ἐν πάσῃ εὐσεβείᾳ καὶ σεμνότητι, ἀξίαν καὶ τῶν μελλόντων ἀγαθῶν καταστήσειεν. Ἔπειτα δὲ καὶ τὴν προειρημένην θυγατέρα παρακατατίθε μαί σοι, ἵνα ὡς ἐμὴν μὲν θυγατέρα, σεαυτῆς δὲ ἀδελφὴν οὕτω δέξῃ, καὶ περὶ ὧν ἂν τῇ εὐσχήμονί σου καὶ καθαρᾷ ψυχῇ ἀνακοινώσεται, ιδιοπαθή- η σης, καὶ ἀντιλάβῃ αὐτῆς, ὡς παρὰ τοῦ Κυρίου προηγουμένως ἔχουσα τὸν μισθόν· ἔπειτα καὶ ἡμᾶς ἀναπαύουσα τοὺς ἐν σπλάγχνοις Χριστοῦ τὸ τῆς ἀγάπης σου μέτρον ἀποπληροῦντας ΕΠΙΣΤΟΛΗ Σ Η'. affectus sinceritatem, nulli comparabilem tuam nobilitatem et corpore præsentem invisere, et absenti non deesse, sed litteris, id quod deest, supplere: ubi nactus sum idoneamn hanc ministramn litterarum ad tuam gravitatem perferendarum, per ipsam te saluto, in primis adhortans ad Domini opus, ut te Deus sanctus, cum honore deducens dies incolatus tui in omni pietate atque gravitate, dignam etiam futuris bonis constituat. Deinde vero et memoratam filiam commendo tibi, ut eam sicut meam quidem filiam, tuam vero sororem suscipias; et quibus de rebus cum præclara tua ac pura anima communicabit tuas proprias esse existimnes, ac opem feras, primum quidem ac præcipue ut a Domino mercedem habens; deinde etiam ut nobis pergratum faciens, qui tibi in Christi visceribus charitatis mensuram adimplemus. EPISTOLA CCXCVIII *. Reſellit cujusdam hominis dolum, qui aquæ vim quamdam prorsus absurdam inesse persuadebat. Ανεπίγραφος, ἐπ' ἀνδρὶ εὐλαβεῖ. Ὅτι μὲν περὶ πάντων καταξιοῖς συμβούλοις ἡμῖν καὶ κοινωνοῖς φροντισμάτων κεχρῆσθαι, ποιεῖς πρέπου τῇ σεαυτοῦ τελειότητι· καί σε ὁ Θεὸς τῆς τε ἀγάπης τῆς περὶ ἡμᾶς, καὶ τῆς ἐπιμελείας τῆς κατὰ τὸν βίον ἀμείψαιτο ὅτι δέ σου ἥψατο ἡ ἀπάτη τούτου, ἐθαύμασα, καὶ ὕδατί τινα δύ ναμιν άλογον παρεῖναι πεπίστευκας· καὶ ταῦτα, οὐ δεμιᾶς μαρτυρίας βεβαιούσης τὴν φήμην. Ούκουν ἐστί τις τῶν ἐκεῖθεν οὐ μικρὸν, οὐ μεῖζον λαβὼν εἰς τὸ σῶμα, ὧν ἤλπισε, τὸ ἑαυτοῦ ἀγαθόν· ἢ εἰ μή τινι ἀπὸ τοῦ αὐτομάτου γέγονε παραμυθία τις· ὁποῖα καὶ καθεύδουσι καὶ ἄλλα τινὰ κατὰ τὸν βίον ἐνεργοῦσιν ἐπιγίνεσθαι πέφυκεν. Αλλ' ὁ ἀναι ρῶν τὴν ἀγάπην τὰ αὐτόματα τῇ τοῦ ὕδατος φύσει λογίζεσθαι τοὺς ἁπλουστέρους ἀναπείθει. Ὅτι δὲ ἀληθὴς ἡμῶν ὁ λόγος, ἔξεστιν ἐξ αὐτῆς τῆς πείρας σε διδαχθῆναι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΑΘ΄. Sine inscriptione, causa pii viri. Quod me quidem dignaris in omnibus consiliario et curarum consorte uti, rem tua integritate dignam facis; teque Deus et pro tuo in me amore, et pro vitæ instituenda 435 diligentia remuneretur. Illud autem miratus sum quod te hujus hominis dolus attigerit, et aquæ vim quamdam absurdam inesse credideris; idque, nullo testimonio famam confirmante. Nemo sane est eorum qui illic degunt, qui speratum corporis levamen magnum minusve consecutus sit; nisi quis casu et fortuito nonnihil acceperit levăminis; quale et dormientibus et alia quædam in vita agentibus accidere solet. Sed qui e medio tollit charitatem, is persuadet simplicioribus, ut ea quæ fortuito obveniunt, naturæ aquæ ascribant. Cæterum quæ dico vera esse, potest ex ipsa experientia discere. EPISTOLA CCXCIX **. Eximium virum qui e potentia civili ad tranquillam vitam recesserat, hortatur, ut censitoris munus in regione Iborilaruın, spe mercedis a Deo consequendæ, suscipiat. Κηνσίτορι Εἰδότι μοι ἔγραφες, ὅτι δυσκόλως ἔχεις πρὸς τὴν τῶν κοινῶν ἐπιμέλειαν. Καὶ γὰρ παλαιός ἐστι λό γος, τοὺς ἀρετῆς μεταποιουμένους μὴ μεθ᾿ ἡδονῆς ἑαυτοὺς ἐπιβάλλειν ἀρχαῖς. Τὰ γὰρ τῶν ἰατρευόντων ίδια, ταῦτα ὁρῶ καὶ τῶν ἀρχόντων όντα. Ορῶσι γὰρ Ἀπούσης. Sic Clarom. melius quam alii et editi ἀπούσῃ. Hoc enim verbum apud Basilium semper cum genitivo conjunctum. Παρακατατίθεμαι. Clarom. παρακατατίθημι. Paulo post editi ἀντιλάβης. Coisl. primus et Med. ut in textu. Αγάπης σοι. Hanc voculam addidimus ex Med., Val. et Calrom. Πρέπον. Coisl. secundus et Regius secundus Censitori. Scienti mihi scripsisti permolestam tibi esse rei publicæ administrationem. Nam antiqua sententia est, virtutis studiosos haud libenter in magistratus sese conjicere. Quæ enim medicorum, ea magistratuum quoque propria esse video. Αμείψαιτο. Cum alio Coisl. primus άμείψεται. Καὶ ὕδατι. Med. Coisl. secundus, Reg. secundus εἰ ὕδατι. Μox editi ὡς τὸ σῶμα. Mss. quatuor ut in textu. Paulo post ex totidem mss. emendavimus quod vitiose erat in editis ή τι μή τινι. Όποια. Sic mss. tres. Editi οία. Κηνσίτορι. Ita summo consensu inss, codi ces. Editi Κηνσήτορ.. Alias CCXXXV. ** AB ×× CCCLII. '

ali3011 Vident enim mala, esperiunturque insuavia, et δεινά, καὶ πειρῶνται ἀηδῶν· καὶ ἐπ' ἀλλοτρία:; ex aliorum incommodis proprios percipiunt do- συμφοραῖς οἰκείας καρποῦνται λύπας· οἱ γε ὡς lores; saltem qui vere magistratus sunt. Nam ἀληθῶς ἄρχοντες. Ἐπεὶ ὅσον ἐμπορικὸν τῶν ἀνθρώ quicunque aucupantur quæstum, et ad divitias πων, καὶ πρὸς χρήματα βλέπον, καὶ περὶ τὴν ἀ respiciunt, ac gloriam præsentem admirantur, ξαν ταύτην ἐπτοημένον, μέγιστον τῶν ἀγαθῶν τί hi maximum bonorum ducunt, potestatem ται τὸ παραλαβεῖν τινα δυναστείαν, ἀφ' ἧς δυνήσο quam assequi, unde amicis benefacere pos- ται φίλους εὖ ποιεῖν, καὶ ἐχθροὺς ἀμύνεσθαι, κα sint, et inimicos ulcisci, ac sibi ipsis optata ἑαυτοῖς κατακτᾶσθαι τὰ σπουδαζόμενα. Αλλ' ε comparare. At tu non talis es. Quomodo enim? τοιοῦτος σύ. Πόθεν; ὅς γε καὶ τῆς πολιτικής δ qui e potentia civili, eaque tanta lua sponte μεως τοσαύτης οὔσης ἐκὼν ἀνεχώρησας· καὶ ἐξ recessisti; et cum tibi liceret civitati, lan- σοι κρατεῖν πόλεως, ὡς μιᾶς οἰκίας, σὺ δὲ τὸ quain domui yi, dominari, quietam ac tran- ἀπράγμονα καὶ ἡσύχιον εἴλου βίον, τὸ μήτε ἔχε quillam amplexus es vitam: nec habere nego- η πράγματα, μήτε παρέχειν ἑτέροις πλείονος tia, nec exhibere aliis pluris existimans, quam alii morosos se praestare. Sed cum Domino visum sit boritarum regionem cauponibus non subjici, neque mancipiorum foro descriptionem similem esse sed unumquemque ut æquum est describi; accipe negotium, licet alias mo!estum, sed tamen quod tibi apud Deum laudem et approbationem conciliare possit. Neque potentiam formides, neque paupertate: contemnas; sed animi æquitatem iis quos reges, trutina omni æquloren exhibe. Sic enim et iis qui tibi hoc muneris crediderint, manifestum fiet tuum justitiæ studium, et te ante alios mirabuntur. Aut etiamsi hoc illos lateat, Deum nostrum non latebit, qui magna nobis proposuit bonorum operum præemia. 436 EPISTOLA CCC *. ἄξιον τιθέμενος, ἢ ὅσου οἱ λοιποὶ τιμῶνται τὸ δι τροπεύειν. Αλλ' ἐπειδὴ ἠβουλήθη ὁ Κύριος τη Ιβωριτῶν χώραν μὴ ὑπὸ καπήλοις ἀνθρώποις τ νέσθαι, μηδὲ ὥσπερ ἀνδραπόδων ἀγορὰν εἶναι τὴν ἀποτίμησιν, ἀλλ' ὡς ἔστι δίκαιον, ἔκαστο ἀπογράφεσθαι δέξαι τὸ πρᾶγμα, εἰ καὶ βλας ἐχληρόν, ἀλλ᾽ οὖν ὡς πρόξενόν σοι γενέσθαι δυνάμε νον τῆς παρὰ Θεῷ εὐδοκιμήσεως. Καὶ μήτε δυνα στείαν ὑποπτήξῃς, μήτε πενίας καταφρονήση ἀλλὰ τὸ τῶν λογισμῶν ἀῤῥεπὲς τρυτάνης πάσης δε ἀῤῥεπέστερον παράσχου τοῖς διοικουμένοις. Ο γὰρ καὶ τοῖς πεπιστευκόσι φανερά γενήσεται το περὶ τὸ δίκαιον σπουδή, καὶ θαυμάσονται σε 150 παρὰ τοὺς ἄλλους. Η κἂν ἐκείνους διαλάθῃ. Τ Θεὸν ἡμῶν οὐ λήσεται, τὸν μεγάλα ἡμῖν προθένα Ο τῶν ἀγαθῶν ἔργων τὰ ἆθλα ΕΠΙΣΤΟΛΗ Τ. Patrem consolatur futi morte in ipso ætatis flore abrepti afflictum. Patri scholastici cujusdam fato functi consolatoria. Cuan in secundo patrum loco nos Dominus con stituerit Christianis, puerorum nobis in eum credentium commissa ad pietatem institutione; afflictionem tuam beati tui filii causa ortam nostram quoque propriam esse judicavimus, ac ingemuimus immaturo illius discessu; dolentes maxime tua causa, ac considerantes quantum sit futurum doloris pondus ei qui natura pater est, cum nobis etiam, qui ex præcepto propinqui sumus, tanta cordis mœstitia obvenerit. Illius enim causa nihil triste aut pati aut loqui oportebat: sed miserandi sunt, qui spe de eo concepta exciderunt. Ac vere multis lacrymis ac gemitibus digni qui, cum filium in ipso ætatis flore ad litterarum studia misissent, • Alias CCI. Πλείονος. Εditi addunt σπουδῆς, quod percommode deest in codice Harlæano. 28) "Ωσπερ ἀνδραπόδων ἀγοράν. Ita Harl. prima manu et Med. melius quam alii et editi ὥσπερ ἐν ἀνδραπόδων ἀγορᾷ. Απογράφεσθαι. Sex antiqui codices γράφεσθαι. Sed tres antiquissimi ut in editis. Πάσης. Hanc vocem addidimus ex Harl., Val., Coisl. secundo et tribus Regiis. Θαυμάσονται σε. Deest vocula in codice Med. Τὰ ἆθλα. Duo mss. τὰ ἔπαθλα. Πρὸς πατέρα σχολαστικοῦ τελευτήσαντα παραμυθητική. Ἐπειδὴ ἐν δευτέρα τάξει πατέρων ἔθετο ήμας Κύριος τοῖς Χριστιανοῖς, τῶν παίδων ἡμῖν τῶν ἐξ αὐτὸν πεπιστευκότων τὴν διὰ τῆς εὐσεβείας μόρφ σιν ἐπιτρέψας· τὸ συμβὰν ἐπὶ τὸν μακάριον σου πάθος καὶ ἡμέτερον ἴδιον εἶναι ἐλογισάμενα, καὶ ἐπεστενάξαμεν αὐτοῦ τῇ ἀωρία του χωρισμού συμπαθόντες μάλιστά σοι, καὶ ὑπολογισάμενοι κλει ἔσται τῆς ὀδύνης τὸ βάρος πατρὶ τῷ κατὰ φύσι ὅπου γε καὶ ἡμῖν, τοῖς κατὰ τὴν ἐντολὴν είχε μένοις, τοσοῦτον τῆς καρδίας τὸ κατηφὲς ἐνεγένει Ἐπ' ἐκείνῳ μὲν γὰρ οὐδὲν ἔδει σκυθρωπὸν οὔτε τ θεῖν, οὔτε φθέγγεσθαι· ἐλεεινοὶ δὲ οἱ τῶν ἐπ' αὐτ ἐλπίδων διαμαρτόντες. Καὶ τῷ ὄντι πολλῶν δακρύει καὶ στεναγμῶν ἄξιοι, ἐκπέμψαντες παιδι Σχολαστικοῦ. Coisl. primus, Harl. et Wel Πατρὶ σχολαστικού παραμυθητική. Deest σχολασ κοῦ in Regio primo. Ἐπὶ τόν, etc. Sic Med., Harl., Coisl. et Big Editi περὶ τόν. Ibidem deest ἡμέτερον in codici Med. et Harl. Legitur ἡμῶν ἴδιον in Reg. secunia et Coisl. secundo. Paulo post Harl. et Med. et di alii ἐνεγένετο. Εditi ἐγένετο. Ἐκπέμψαντες. Sic Coisl. primus, Harl, d Clarom. Alii ἐκπέμψαντα, Editi ἐκπέμψαντας. Ιbidem Coisl. secundus et Reg. secundus άξιον. Paulo pel editi απευκτήν. Med., Harl. et Coisl. ut in textu.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCL. αὐτῷ τῷ ἄνθει τῆς ἡλικιας ἐπὶ λόγων ἄσκησιν, ὑπο- longo illo ac tristi silentio conticentem receperunt. δέξασθαι σιωπῶντα τὴν μακράν ταύτην καὶ ἀπευ κταίαν σιωπήν. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὡς ἀνθρώπους ἡμᾶς εὐθὺς ἐκίνησε· καὶ δάκρυον ἐξεχέαμεν προπετές, καὶ στεναγμὸν ἀφήκαμεν ἐκ μέσης τῆς καρ δίας ἀπαίδευτον· τοῦ πάθους ἀθρέως οἷόν τινος νεφέλης, τὸν λογισμὸν ἡμῶν περισχόντος. Ἐπεὶ δὲ ἡμῶν αὐτῶν ἐγενόμεθα, καὶ διεβλέψαμεν τῷ τῆς ψυχῆς ὀφθαλμῷ πρὸς τὴν φύσιν τῶν ἀνθρωπίνων, τῷ μὲν Κυρίῳ ἀπελογησάμεθα, ἐφ᾽ οἷς κατὰ συναρπαγήν ή ψυχὴ ἡμῶν διετέθη πρὸς τὸ συμβάν, ἑαυτοὺς δὲ ἐνουθετήσαμεν μετρίως φέρειν ταῦτα, ἐκ τῆς παλαιᾶς τοῦ Θεοῦ ἀποφάσεως συγκληρωθέντα τῇ ζωῇ τῶν ἀνθρώπων. Οἴχεται παῖς αὐτὸ τῆς ἡλικίας ἄγων τὸ βιώσιμον, διαπρέπων ἐν χοροῖς ὁμηλίκων, ποθεινός διδασκάλοις, ἀπὸ ψιλῆς τῆς ἐν τεύξεως εἰς εὔνοιαν δυνάμενος καὶ τὸν ἀγριώτατον ἐπισπάσασθαι· ὀξὺς ἐν μαθήμασι, πρᾶος τὸ ἦθος, ὑπὲρ τὴν ἡλικίαν κατεσταλμένος καὶ πλείω τούτων εἰπὼν, ἐλάττω ἄν τις εἴποι τῆς ἀληθείας ἀλλ' ὅμως ἄνθρωπος παρ' ἀνθρώπου γενόμενος Τί τοίνυν λογίζεσθαι τὸν πατέρα τοῦ τοιούτου προςῆκε; Τί ἄλλο γε ἢ ἀναμνησθῆναι τοῦ ἑαυτοῦ πατρὸς, ὅτι τέθνηκε; Τί οὖν θαυμαστὸν, ἐκ θνητοῦ γεννη θέντα, θνητοῦ γενέσθαι πατέρα; Τὸ δὲ πρὸ ὥρας, καὶ πρὶν κορεσθῆναι τοῦ βίου, καὶ πρὶν εἰς μέτρον ἡλικίας ἐλθεῖν, καὶ φανῆναι τοῖς ἀνθρώποις, καὶ διαδοχὴν τοῦ γένους καταλιπεῖν· ταῦτα οὐκ αὔξησις τοῦ πάθους, ὡς ἐμαυτὸν πείθω, ἀλλὰ παραμυθία τοῦ γεγονότος ἐστίν. Εὐχαριστεῖσθαι ὀφείλει τοῦ aut aerumnis diuturnis obnoxiam, aut cum altero Sed hæc nos quidem, tanquam homines, statim commoverunt, illacrymatique sumus immodice, ac gemitum emisimus ex medio corde non decoruin, cum subito casus, veluti quædam nubes, rationem nostram occupasset. At ubi ad nos reversi sumus, ac respeximus mentis oculo ad naturam rerum humanarum, veniam quidem a Domino petivimus, quod abrepta mens nostra sic eventum illum sensisset; nos ipsos vero monuimus, ut moderate ea feramus, quæ ex antiqua Dei sententia humana naturæ sors exsistunt. Mortuus est puer vitalem ipsam ætatem agens, clarus in æqualium choris, magistris charus: idoneus qui ex solo congressu vel ferocissimum ad benevolentiam pertraheret; acutus in disciplinis, ingenio mitis, supra ætatem temperatus: et si quis plura dixerit, veritatem tamen dicendo non assequetur: sed tamen homo ex homine genitus. Quid igitur talis pueri patrem cogitare decet? Quid aliud, nisi ut sui ipsius patris recordetur, qui mortuus est? Quid igitur mirum, ex mortali genitum, mortalis patrem factum esse? Quod autem immature, et priusquam vila satiaretur; priusquam ad alalis mensuram perveniret, et innotesceret hominibus, ac generis relinqueret successionem: nequaquam hæc doloris accessio, ut mihi ipse persuadeo, sed eventus sunt solatium. Gratiæ agendæ sunt divinæ dispositioni, quod non reliquerit in terra liberos orbos, nec viduam Θεοῦ ἡ διάταξις, ὅτι μὴ κατέλιπεν ὑπὲρ γῆς ὀρφανά ή τέκνα· ὅτι μὴ γυναίκα χήραν θλίψει μακρᾷ ἔκδοτον ἀφῆκεν, ἢ ἀνδρὶ ἑτέρῳ συνοικήσουσαν, καὶ τῶν προτέρων τέκνων καταμελήσουσαν. Τὸ δὲ, ὅτι οὐ παρ στάθη τῷ βίῳ τούτῳ ἡ ζωὴ τοῦ παιδὸς, τίς οὕτως ἀγνώμων, ὡς μὴ τὸ μέγιστον τῶν ἀγαθῶν τοῦτο νομίζειν εἶναι; Ἡ γὰρ ἐπὶ πλεῖον ἐνταῦθα διατριβὴ πλειόνων κακῶν ἐστιν ἀφορμή. Οὐκ ἐποίησε κακόν· οὐκ ἔῤῥαψε δόλον τῷ πλησίον· οὐκ εἰς ἀνάγκην ἦλθε φρατρίαις καταμιγήναι πονηρευομένων· οὐκ ἐν επλάκη τοῖς κατ' ἀγορὰν κακοῖς· οὐχ ὑπέμεινεν ἀνάγκην ἁμαρτημάτων, οὐ ψεῦδος, οὐκ ἀγνωμοσύνην, οὐ πλεονεξίαν, οὐ φιληδονίαν, οὐ τὰ τῆς σαρκὸς πάθη, ὅσα ταῖς ἀναγώγοις ψυχαῖς ἐγγίνεσθαι πέφυκεν· οὐ δεμια κηλίδι τὴν ψυχὴν ἀπῆλθε κατεστιγμένος, ἀλλὰ καθαρὸς ἀνεχώρησε πρὸς τὴν ἀμείνω λῆξιν. Οὐ γῆ κατέκρυψε τὸν ἀγαπητόν, ἀλλ' οὐρανὸς ὑπεδέξατο. Θεὸς ὁ τὰ ἡμέτερα οικονομῶν, ὁ τὰς τῶν χρόνων ὁροθεσίας ἑκάστῳ νομοθετῶν, ὁ ἀγαγὼν εἰς τὴν ζωὴν ταύτην, αὐτὸς καὶ μετέστησεν. Εχομεν διδασκάλιον ἐν ταῖς ὑπερβολαῖς τῶν συμφορῶν, τὴν περιβόητον ἐκείνην φωνὴν τοῦ μεγάλου Ἰώβ· 'Αθρόως. Harl. et Med. αθρόον. Κατεσταλμένος. Reg. secundus et Bigot. καθεσταμένος. Γενόμενος. Ita Med., Harl. et Coisl. primus. Editi γενηθείς. Reg. secundus γεννηθείς. Infra eos - dem codices secuti mutavimus quod erat in ediεἰς ἐπὶ γῆς εἰ τῶν. προτέρων γάμων. viro habitaturam et liberos priores neglecturam. Quod autem vita pueri longius in hoc sæculo producta non fuit; quis adeo inconsideratus, ut id maximum 437 bonorum esse non judicet? Longior enim hic commoratio, malorum plurium occasio est. Non admisit malum, non struxit dolum proximo; non in id necessitatis venit, ut iniquorum societati admisceretur; non implicatus est malis forensibus; non sustinuit necessitatem peccandi, non mendacium, non animi ingrati vitium, non avaritiam, non amorem voluptatum, non vitia carnis, quæcunque animis dissolutis innasci solent; nulla macula inustus animo migravit, sed purus abscessit ad sortem' meliorem. Non contexit terra difectum, sed cœlum suscepit. Deus qui res nostras moderatur, qui unicuique temporum terminos præstituit, qui in hanc vitam hunc deduxerat, idem etiam transtulit. Habemus documentum in maximis calamitatibus, celeberrimam illam magni Jobi vocem: Dominus dedit, Dominus abstulit: sicut Domino visum est, ita et Φρατρίαις. Mediceus codex φρατρία. Οὐδεμιᾷ. Editi addunt τούτων, nulla harum rerum macula. Sed ea vox melius videtur deesse in codice llarlaano. Κηλίδι. Sic plerique mss. Edili κηλίδει. Διδασκάλιον. Nonnulli codices recentiores διδασκαλείον.

factum est. Sit nomen Domini benedictum in sæ & Ο Κύριος ἔδωκεν, ὁ Κύριος ἀφείλετο· ὡς τῷ cula ". EPISTOLA CCCI *. Maximo consolatoria. Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω καὶ ἐγένετο. Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον εἰς τοὺς αἰῶνας. Consolatur morte uxoris afflictum. Quomodo affectus fuerim audito casu, nulla mihi oratio ad clare exprimendum satis esse possit; cum quidem nunc considerarenı illatum piorum communi damnum amissa ordinis sui principe femina; nunc vero quantam in tristitiam delapsa esset gravitatis tuæ serenitas cogitarem: ac domum, cujus fortunas omnes laudabant, in genua prolapsam, et convictum, qui harmonia summa conglutinatus erat, somno citius dissolutum animo intuerer. Quomodo, etiamsi essemus adamantini, non inflexi animo fuissemus? Mihi vero etiam ex primo congressu necessitudo quædam exstitit cum tua dignitate; tamque tuæ virtuti ſavi, ut omni hora laudes tuas in ore haberem. At ubi etiam mihi cum beata illa anima exstitit familiaritas, mibi vere ŝuit persuasum, hanc Proverbiorum sententiam in vobis fuisse confirmatam, mulierem videlicet viro a Deo aptari 48. Adeo moribus congruebatis inter vos, utroque tanquam in speculo alterius mores in seipso repræsentante. Etiamsi quis plura dixerit, ne minimam quidem partem eorum quæ pro merito dicenda essent, assequatur. Sed quid sentiendum de Dei lege dudum vigente, ut qui stato tempore in lucem editus est, rursus abeat; et una quæque anima, ubi necessariis vitæ officiis functa est, tum demum vinculis corporis solvatur? Neque primi id passi sumus, vir admirande, neque soli: sed quæ parentes et avi et majores retro 438 omnes experti sunt, ea nos etiam experimur. Atque hæc vita exemplis ejusmodi referta est. Te autem tanto cæteris virtute præstantem, in mediis etiam ærumnis par est animæ tuæ magnitudinem infra - ctam custodire, non damnum præsens iniquo animo ferenteni, sed ob beneficium initio collatum gratias sargitori habentem. Mori enim commune est eorum qui ejusdem naturæ participes sunt: sed bonæ uxoris consortio frui, paucis contigit, qui in vita felices prædicati sunt; quippe cum ipse ex sepa47 Job 1, 21. 48 Prov. xix. 14. Alias CCCXLVI. 45) Μαξίμῳ. In editis lee epistola dicitur dvεπίγραφος. Nomen Maximi, cui inscripta est, eruinius ex codicibus Harl. et Clarom. 'Εναργείας. Ita Harl. et Bigo!. Editi ενερ γείας. Ibidem editi ἀρκέσει, plerique mss. ut in textu. Λογιζόμενοι. Uterque Coisl., Regius secundus, Paris. et Clarom. λογιζομένοις. Sed erratum esse patet ex bis quæ sequuntur. Paulo post editi καθ' ἑαυτόν. Sex niss. ut in textu. Harl. secunda manu et Med. καθ' ἑαυτούς. Απολέσαν. Ita miss. quinque. Editi ἀπώλε σαν. ibidem Harlæanus codex νῦν δὲ καὶ τὴν φαιδρότητα. Ονείρου. Harl. et Coisl. primus ὀνείρατος. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΑ΄. Μαξίμῳ παραμυθητική. Οπως διετέθημεν ἐπὶ τῇ ἀκοῇ τοῦ πάθους, οὐδεὶς ἀρκέσειε· νῦν μὲν τὴν ζημίαν λογιζόμενοι Αν ἂν ἡμῖν λόγος εἰς παράστασιν τῆς ἐναργείας τὸ κοινὸν τῶν εὐλαβῶν ἐζημιώθη, τὴν προστάτιν τοῦ καθ' ἑαυτὴν τάγματος ἀπολέσαν· νῦν δὲ τὴν φαιδρότητα τῆς σῆς σεμνότητος εἰς οἵαν μετέπεσε κατήφειαν ἐννοοῦντες· οἶκον τοῖς πᾶσι μακαριστὸν εἰς γόνυ κλιθέντα, καὶ συμβίωσιν διὰ τῆς ἄκρας άρμονίας συμπεφυκυίαν ὀνείρου θάττον διαλυ θεῖσαν βλέποντες τῇ διανοίᾳ. Πῶς οὐκ ἂν, εἰ καὶ ἀδαμάντινοι ἦμεν, τὰς ψυχὰς κατεκάμφθημεν; Ἡμῖν δὲ καὶ ἐκ τῆς πρώτης μὲν ὁμιλίας οἰκειότης τις ἐγές νετο πρὸς τὴν σὴν τεμνοπρέπειαν, καὶ τοσοῦτόν σου τῇ ἀρετῇ προσετέθημεν, ὥστε ἐπὶ πάσης ὥρας διὰ γλώττης ἔχειν τὰ σά· ὅτε δὲ καὶ τῆς μακαρίας σθημεν τὸν τῆς Παροιμίας λόγον ἐφ' ὑμῖν βεβαιού ἐκείνης ψυχῆς ἐγενόμεθα ἐν συνηθείᾳ, ὄντως ἐπείμενον, ὅτι παρὰ Θεοῦ ἁρμόζεται γυνὴ ἀνδρί. Οὕτω πρὸς τρόπους ἀλλήλοις ἦτε· ὥσπερ ἐν κατόπτρω ἑκάτερος τὸ τοῦ ἑτέρου ἦθος ἐν ἑαυτῷ προδεικνύς. Καὶ πολλὰ ἂν εἰπών τις οὐδὲ πολλοστοῦ μέρους τῆς ἀξίας ἐφίκοιτο. Ἀλλὰ τί χρή παθεῖν πρὸς νόμου Θεοῦ πάλαι κεκρατηκότα, τὸν ἐλθόντα εἰς γένεσιν τοῖς καθήκουσι χρόνοις πάλιν ὑπεξελθεῖν, καὶ ψυχὴν τῶν δεσμῶν τοῦ σώματος ἀπολύεσθαι; Ούτε ἑκάστην λειτουργήσασαν τῷ βίῳ τὰ ἀναγκαῖα, εἶτα πρῶτοι πεπόνθαμεν, ὦ θαυμάσιε, οὔτε μόνοι· ἀλλ' ὧν γονεῖς πεπείρανται καὶ πάπποι, καὶ οἱ ἄνω τοῦ γένους ἅπαντες, τούτων καὶ ἡμεῖς ἐν πείρᾳ γεγόναμεν. Καὶ πλήρης ὁ παρών βίος τῶν τοιούτων παρα διαφέροντα, καὶ ἐν μέσοις τοῖς πάθεσι προσῆκε τὸ δειγμάτων. Σὲ δὲ, τοσοῦτον τῇ ἀρετῇ τῶν λοιπῶν τῆς ψυχῆς μεγαλοφυὲς ἀταπείνωτον διασώ ζειν μὴ τῇ νῦν ζημία δυσχεραίνοντα, ἀλλὰ τῆς ἐξ ἀρχῆς δωρεᾶς χάριν εἰδότα τῷ δεδωκότι. Τὸ μὲν γὰρ ἀποθανεῖν κοινὸν τῶν τῆς αὐτῆς μετεσχηκότων φύσεως· τὸ δὲ ἀγαθῇ συνοικῆται ὀλίγοις τοῖς κατὰ τὸν βίον μακαρισθεῖσιν ὑπῆρξεν· ὅπου καὶ αὐτὸ Πρὸς τρόπους. Ita Coisl. primus, Harl. et Med. et alii nonnulli. Editi πρὸς τρόπου. Mos Codices sex προδεικνύς. Εditi προεδείκνυ. Subinde editi τί δεῖ παθεῖν. Tres vetustissimi codices cum alio ut in textu. Τῶν δεσμῶν. Coisl. prinius τὸν δεσμόν. Τὸ τῆς ψυχῆς. ita Harl. et Coisl. primus. Editi τὸ τῆς σῆς ψυχῆς. Διασώζειν. Sic Harl., Med. et Coisl. primus. Editi διασῶσαι. Ibidem editi τὴν νῦν ζημίαν. Quatuor mss., in his llarl. et Coisl. primus, ut in textu. Κατὰ τὸν βίον... ὅπου. Sic emendavimus ope codicum Harl. et Med. quod erat in editis xard Θεόν... ἦτου. Paulo post editi διάζευξιν, ἐν ἐστι. Tres vetustissimi codices ut in textu. Digilized by Google

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCHI. rem æquo animo reputant. Novi enim multos, qui tanquam oneris depositionem, matrimonii non congruentis dissolutionem amplexi sunt. Respice in coclum et solem: et creaturas omnes undelibet collustra, bæc quæ tot et tanta sunt, paulo post non comparebunt; atque ex his omnibus illud collige, nos, cum perituræ creaturæ pars simus, id quod nobis ex communi natura convenit, accepisse; siquidem et conjugium ipsum mortis est solamen. Nam quia semper permanere non dabatur, successione generis perpetuitatem vitæ Creator conciliavit. Quod si id angimur, quod citius ante nos abierit, illi ne invideamus, quod molestiis vitæ haud multum oppleta fuerit, sed instar florum nitentium nos eam adbuc desiderantes reliquerit. Sed te ante omnia recreet. resurrectionis dogma, hominem Christianum, atque in futurorum bonorum spe viventem. Quare par fuerit de ea ita cogitare, quasi viam quamdam confecerit, quam et nos oportebit ingredi. Quod si nobis præivit, id gemitu dignum non est. Nam forte paulo post sors nostra miseřa· bilior erit, si diutius dilati, pluribus famnus suppliciis obnoxii. Proinde ratio nostra, moeroris excusso onere, id curet, quomodo deceat nos in posterum Domino placere. τὸ λυπηρῶς ἐνεγκεῖν τὴν διάζευξιν οὐ μικρόν ἐστι ratione dolor non parvum sit Dei donum, bis qui τῶν ἐκ Θεοῦ δωρεῶν τοῖς εὐγνωμόνως λογιζομένοις. Πολλοὺς γὰρ ἔγνωμεν τὴν διάλυσιν τῆς ἀκαταλλήλου συνοικήσεως ὥσπερ βάρους ἀπόθεσιν δεξαμένους. Απόβλεψον πρὸς τὸν οὐρανὸν τοῦτον, καὶ τὸν ἥλιον, καὶ πᾶσαν περίσκεψαι τὴν κτίσιν ἐν κύκλῳ, ὅτι ταῦτα μὲν, τοσαῦτα ὄντα καὶ τηλικαῦτα, μικρὸν ὕστερον οὐ φανήσεται· καὶ ἐκ πάντων τούτων ἐκεῖνο συνάγαγε, ὅτι, μέρος ὄντες τῆς ἀποθνησκούσης κτίσεως, τὸ ἐκ τῆς κοινῆς φύσεως ἐπιβάλλον ἡμῖν ὑπεδεξάμεθα· ἐπεὶ καὶ ὁ γάμος αὐτὸς τοῦ ἀποθνήσκειν ἐστὶ παραμυθία. Διότι γὰρ εἰς τὸ παντελὲς παραμένειν οὐκ ἐνῆν, τῇ διαδοχῇ τοῦ γένους τὸ πρὸς τὸν βίον διαρκὲς ὁ Δημιουργὸς ἐμηχανήσατο. Εἰ δὲ, ὅτι θᾶττον προαπῆρεν ἡμῶν, ἀνιώμεθα, μή βασκαίνωμεν τῇ μὴ ἐπὶ πολὺ τῶν ὀχληρῶν τοῦ βίου ἀναπλησθείσῃ, ἀλλὰ κατὰ τὴν χάριν τὴν τῶν ἀνθῶν ἔτι ποθοῦντας ἡμᾶς ἐπιλιπούσῃ Πρὸ πάντων δέ σε τὸ τῆς ἀναστάσεως δόγμα ψυχαγωγησάτω, Χριστιανὸν ὄντα, καὶ ἐπ᾿ ἐλπίδι τῶν μελλόντων ἀγαθῶν τὴν ζωὴν διεξάγοντα. Οὕτως οὖν διανοεῖσθαι προστ ἧκεν, ὡς ὁδόν τινα παρελθούσης ἣν καὶ ἡμᾶς δεήσει πορεύεσθαι. Εἰ δὲ, ὅτι πρὸ ἡμῶν, οὐκ ὀδυρ μῶν τοῦτο ἄξιον. Μικρὸν γὰρ ὕστερον τυχὸν τὸ ἡμέτερον ἐλεεινότερον, εἰ, ἐπὶ πλεῖον παραταθέντες, πλείοσι γενοίμεθα τιμωρίας υπόχρεοι, ᾿Αλλὰ τῆς λύπης τὸ βάρος ὁ λογισμὸς ἡμῶν ἀποσεισάμενος, τὴν περὶ τοῦ πῶς ἡμᾶς προσῆκε πρὸς τὸ ἐφεξῆς εὐαρ στεῖν τῷ Κυρίῳ φροντίδα μεταλαβέτω ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΒ. Brisonis mortui uxorem consolatur. Πρὸς τὴν ὁμόζυγον Βρίσωνος παραμυθητική. Ὅσον μὲν ἐστενάξαμεν ἐπὶ τῇ ἀγγελίᾳ τοῦ πάθους τοῦ κατὰ τὸν ἄριστον τῶν ἀνδρῶν Βρίσωνα, τί χρὴ καὶ λέγειν; Πάντως γὰρ οὐδεὶς οὕτως ἐστὶ λιθίνην ἔχων τὴν καρδίαν, ὅς, εἰς πεῖραν ἀφικόμενος τοῦ ἀνδρὸς ἐκείνου, εἶτ᾽ ἀκούσας αὐτὸν ἀθρόως ἐξ ἀνθρώπων ἀνηρπασμένων, οὐχὶ, ὡς κοινὴν ζημίαν τοῦ βίου, τὴν τοῦ ἀνδρὸς στέρησιν ἐλογίσατο. Ἡμῶν δὲ εὐθὺς τὴν λύπην ἡ ἐπὶ σοὶ φροντὶς διεδέξατο, λογιζομένων, ὅτι, εἰ τοῖς πόῤῥω τῆς οἰκειότητος οὕτω βαρὺ καὶ δύσφορον τὸ συμβάν, πῶς εἰκὸς ὑπὸ τοῦ πάθους τὴν σὴν διατεθῆναι ψυχήν, οὕτω μὲν ρύσει χρηστὴν οὖσαν, καὶ πρὸς τὰς συμπαθείας εύκολον διὰ τὴν τοῦ τρόπου ἡμερότητα, οὕτω δὲ ὑποκειμένην τῷ πάθει, ὥστε οἱονεὶ διχοτομίας τινός εἰσθάνεσθαι ἐν τῷ χωρισμῷ τοῦ ὁμόζυγος. Καὶ γὰρ, · τῷ ὄντι κατὰ τὸν τοῦ Κυρίου λόγον οὐκέτι εἰσ! Matth. xix. 6. Ακαταλλήλου. Harl. et Med. κατ' αλλήλους. bidem multi codices recentiores δεχομένους. Paulo post editi εἰς τὸν οὐρανόν. Tres vetustissimi codices at in textu. Mox Regius uterque, Coisl. secundus et Vaticanus ἐκ πάντων τούτων, sine conjunctione. Φύσεως. Med. κτίσεως. Paulo post idem cum Harl. Διότι ἕνα εἰς τό, etc. Επιλιπούσῃ. Sic iidem tres antiquissimi codices. Editi ἀπολιπούση. EPISTOLA CCCII. Uxori Brisonis consolatoria. Quantum ingemuerim, nuntiato optimi hominum Brisonis casu, quid vel dicere attineal? Nam profecto nemo ita corde lapideo, ut virum illum expertus ac deinde audiens ex hominibus subito ereptum esse, non commune humanæ vitæ damnum illius jacturam existimaverit. Moerorem autem meum solli citudo de te statim excepit, cum cogitarem, si lis qui non sunt affìnitate conjuncti, id quod accidit adeo grave et ad perferendum 439 didicile, quomodo verisimile sit animam tuam in hoc casu affici, quæ et natura adeo benigna est et ad commiserationes propensa propter morum lenitatem, et ipsi casui ita subjecta, ut veluti bipartitam quamdam sectionem in conjugis separatione senserit. Etenim si revera, secundum Domini sermonem, jam non sunt duo, sed una caro ", profecto separatio ejusΠαρελθούσης. Harl. προελθούσης. Μεταλαβέτω. Ita sex mss. Editi μεταβαλλέτω. Βρίσωνος. Reg. secundus et Coisl. secundus Βρίσσωνος. Addunt editi χηρεύουσαν, viduam, quæ vox deest in plerisque mss. Οὕτως ἐστι. Sic Harl. et Med. Deest εστί in editis. Statim editi αὐτὸς ἀθρόως. Mss. αὐτόν. Subinde Harl. et Med. ἀναρπασθέντα οὐχ ὡς. Alias CCCXLVII.

modi non minus habet doloris, quam si media δύο, ἀλλὰ σὰρξ μία, δηλονότι οὐχ ἡττόν ἐστιν ἀλγεινὶ nostri corporis pars discinderetur. Ac tristia quidem ejusmodi, et his majora: sed quæ eorum quæ evenerunt consolatio? Primum quidem, vigens illa ab initio lex Dei nostri, necesse omnino esse, ut quisquis natus fuerit, stato tempore de vita exeat. Si igitur sic res humanæ ab Adam ad nostra usque tempora constitutæ sunt, communes naturæ leges animo iniquo ne feramus, sed Dei erga nos dispensationem amplectamur: qui jussit fortem illam animam ac invictam, non consumpto morbis corpore aut ætate confecto migrare ex sæculo; sed in ipso ætatis flore et in splendore rerum egregie in bello gestarum vitam finire. Quamobrem moleste illud, ferre non debemus, quod a tali viro sumus separati; sed Domino gratias agamus, quod talis viri convictu dignati fuerimus, cujus jacturam totum fere imperium Romanum persensit; quem et imperator ipse desideravit, et milites planxerunt, et viri in maximis dignitatibus constituti ut germanum filium defleverunt. Cum igitur tibi suæ ipsius virtutis reliquerit monumentum, satis magnum existima habere te tui doloris solatium. Deinde et illud scire te volo, eum qui non succumbit afflictionibus, sed per spem in Deum doloris pondus tolerat, magnam habere apud Deum patientiæ mercedem. Neque enim nobis itidem ut externis, licet contristari de dormientibus per præceptum Apostoli. Sint et liberi tui tanquam imagines viva, absentiam illius quem desideras demulcentes. Quare educandorum liberorum cura animum luum a mærore avocet; et sollicita quomodo reliquum tibi tempus sic transigas, ut placeas Deo, egregia occupatione cogitationes tuas delinies. Nam preparatio ad causam coram Domino nostro Jesu Christo dicendam, ac studium veniendi in numerum eorum ή τοιαύτη διάζευξις, ἢ εἰ τὸ ἥμισυ ἡμῶν τοῦ σώμα τος ἀπεῤῥήγνυτο. ᾿Αλλὰ τὰ μὲν λυπηρὰ τοιαῦτα, καὶ μείζω τούτων· ἡ δὲ ἐπὶ τοῖς συμβᾶσι παραμυθία τίς; Πρῶτον μὲν, ἡ ἐξ ἀρχῆς κεκρατηκυῖα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν νομοθεσία· τὸ χρῆναι πάντως τὸν εἰς γένεσιν παρελθόντα τοῖς καθήκουσι χρόνοις ἀπιέναι τοῦ βίου. Εἰ οὖν οὕτως ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρις ἡμῶν τὰ ἀνθρώ πινα διατέτακται, μὴ ἀγανακτώμεν ἐπὶ τοῖς κοινοῖς τῆς φύσεως νόμοις ἀλλὰ καταδεχώμεθα την ἐφ' ἡμῖν τοῦ Θεοῦ οἰκονομίαν, ὃς ἐκέλευσεν ἐκείνην τὴν γενναίαν ψυχὴν καὶ ἀήττητον, μὴ νόσῳ δαπα νηθέντος τοῦ σώματος, μηδὲ χρόνῳ καταμαρανθέν τος, ἀναχωρῆσαι τοῦ βίου, ἀλλ' ἐν ἀκμῇ τῆς ἡλικίας καὶ ἐν τῇ λαμπρότητι τῶν κατὰ πόλεμον κατορθω μάτων τὴν ζωὴν καταλῦσαι. Ὥστε οὐχ ὅτι ἔχω ρίσθημεν ἀνδρὸς τοιούτου, δυσχεραίνειν ὀφείλομεν· ἀλλ' ὅτι τῆς πρὸς τὸν τοιοῦτον ἄνδρα συνοικήσεως κατηξιώθημεν, εὐχαριστήσωμεν τῷ Κυρίῳ, οὗ πᾶσα σχεδὸν ἡ Ρωμαϊκὴ ἀρχὴ τῆς ζημίας ἐπῄσθητο ἂν καὶ ὁ βασιλεὺς ἀνεκαλέσατο, καὶ στρατιῶται ὠδύραντο, καὶ οἱ ἐπὶ τῶν μεγίστων ἀξιωμάτων ὡς γνήσιον υἱὸν κατεπένθησαν. Ἐπεὶ οὖν κατέλιπέ σοι τὴν μνήμην τῆς οἰκείας αὐτοῦ ἀρετῆς, ἀρκοῦσαν νόμιζε ἔχειν παραμυθίαν τοῦ πάθους. Ἔπειτα καὶ ἐκεῖνο εἰδέναι σε βούλομαι, ὅτι ὁ μὴ ὑποπεσὼν ταῖς θλίψεσιν, ἀλλὰ διὰ τῆς πρὸς Θεὸν ἐλπίδος τῆς λύπης τὸ βάρος ἀπενεγκών, μεγάλην ἔχει παρὰ τῷ Θεῷ τῆς ὑπομονῆς τὴν ἀντίδοσιν. Οὐδὲ γὰρ ἴσα τοῖς ἔξωθεν επετράπη μεν λυπεῖσθαι ἐπὶ τοῖς κεκοιμημένοις παρό τῆς νομοθεσίας τοῦ Ἀποστόλου. Ἔστωσαν καὶ ο παῖδές σου ὥσπερ εἰκόνες ἔμψυχοι, τὴν ἀπουσίαν τοῦ ποθουμένου παραμυθούμενοι. Ὥστε ἡ περὶ τὴν τε κνοτροφίαν ἀσχολία ἀπαγέτω σου τὴν ψυχὴν ἀπὸ τῶν λυπηρῶν· καὶ μεριμνῶτα δὲ περὶ τοῦ πῶς εὐαρέ πως τῷ Κυρίῳ τὸν λειπόμενον ἑαυτῆς χρόνον δια ενέγκης, καλὴν ἀσχολίαν ἐπινοήσεις τοῖς λογι σμοῖς. Ἡ γὰρ ἑτοιμασία τῆς ἐπὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀπολογίας, καὶ ἡ σπουδὴ τοῦ εὑρε θῆναι ἡμᾶς ἐναριθμίους τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν, ἱκανὴ ἐστιν ἐπισκοτῆσαι τῇ λύπῃ, ὥστε μὴ καταποθῆναι ἡμᾶς ὑπ' αὐτῆς. Παράσχοι δὲ ὁ Κύριος τῇ καρδίᾳ σου τὴν ἐκ τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ παράκλησιν τοῦ ἀγαθοῦ, ἵνα καὶ ἡμεῖς ἀκούσαντες τὰ περὶ σοῦ ἀνεθῶμεν, καὶ πάσαις ταῖς καθ᾽ ἡλικίαν σοι ὁμοτίμοι, ὑπόδειγμα ἧς ἀγαθὸν τοῦ κατ' ἀρετὴν βίου. qui illum diligunt, idonea sunt quæ microri tenebras offundant, ut ab eo minime absorbeamur. Largiatur autem Dominus cordi tuo consolationem ex bono suo Spiritu; ut et nos, audito rerum tuarum statu, recreemur, et omnibus tuis æqualibus exemplum sis præclarum vitæ secundum virtutem institute. 440 EPISTOLA CCCIII. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΓ. Rogat ul imposita ob falsas criminationes equarum præstatio dimittatur. Comiti privatarum. lllius loci incolæ ex falsa, opinor, calumnia dignitati tuæ persuaserunt, ut istis equarum præsta- ** I Thess. IV, 12. Alias CCCCXXIII. Τῆς φύσεως νόμοις. Harl. et Med. τῆς φύσ σεως ἡμῶν παθήμασιν. Κατορθωμάτων. Harl. et Med. ανδραγαθημάτων. Ἐπῄσθητο. Reg. secundus, Clarom. et Bigot. ἐπῄσθετο. Μor deest articulus in nonnullis codicibus, conjunctio in aliis nonnullis. Οικείας αὐτοῦ. Codex Medicaus οικείας Κόμητι πριβατών. Οἱ τοῦ χωρίου τοῦδε ἐκ διαβολῆς, οἶμαι, ψευδούς ἔπεισαν τὴν τιμιότητά σου φοράδων τέλεσμα ἑαυτοῦ. Επινοήσεις. Reg. secundus. ἐπιθήσεις. Ο Κύριος. Restituimus ex sex miss. cum in editis deesset. Φοράδων τέλεσμα. Recte Scultetun castigat Combelisius quod raptim vectigal reddiderit. Al idem immerito putat ob equarum possessionem tributum aliquod ejusmodi hominibus impositum fuisse. Perspicuum est equas ipsas iis, quíbus pa-

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCVI. τοῖσδε ἐπαγαγεῖν. Ἐπεὶ οὖν καὶ τὸ γινόμενον ἄδικον, tionem indiceres. Cum igitur id quod factum est, καὶ διὰ τοῦτο ἀπαρέσκειν ὀφεῖλον τῇ τιμιότητί σου, καὶ ἡμῖν λυπηρὸν διὰ τὴν πρὸς τοὺς ἠδικημένους ἡμῖν ὑπάρχουσαν οἰκειότητα· ἐσπεύσαμεν παρακα λέσαι τὴν χρηστότητά σου μὴ ἐᾶσαι προβῆναι τοῖς ἀδικεῖν ἐπιχειροῦσι τὴν ἐπήρειαν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΔ' Αβουργίῳ. injustum sit, et idcirco displicere debens dignitati tuæ, et mihi molestum propter necessitudinem mihi cum iis qui læsi sunt intercedentem; rogare festinavi benignitatem tuam, ut ne hominibus nocere volentibus injuriam ex sententia procedere patiaris. EPISTOLA CCCIV**. Commendat aliquem de quo antea fuerat locutus. Aburgio. Hic est ille, de quo mihi tecum etiam antea per diaconum sermo fuit. Cum ergo a me tibi litteras deferat, a te his quæ cupit impetratis discedat EPISTOLA CCCV". Οὗτός ἐστιν ὑπὲρ οὗ καὶ πρότερον διελέχθην σοι διὰ τοῦ διακόνου. Ἐπειδὴ οὖν ἔχων ἧκε τὴν ἐπιστο λὴν παρ' ἡμῶν, ἀπέλθοι ἔχων ἃ βούλεται παρὰ σοῦ. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΕ. Commendat amicis suis hominem bene de illis meritum. Ανεπίγραφος, ἐπὶ ἐναρέτοις ἀνδράσιν. Ηδη γνώριμος ὑμῖν ἐστιν 5 δεῖνα, ὡς αὐτὰ δη λεῖ τὰ διηγήματα τοῦ ἀνδρός. Ἐπὶ πάσης γὰρ ὑμᾶς προφάσεως ἔχει ἡ γλῶσσα αὐτοῦ, ἐν ὀρθοδόξων μνή μῃ, ἐν ἀσκητῶν φιλοξενίᾳ, ἐν πάσῃ ἀρετῇ πρώτους ἡμᾶς ὁ ἀνὴρ ἄγει. Κἂν διδασκάλων τις μνησθή, οὐκ ἀνέχεται προθεῖναι ὑμῶν ἑτέρους· ἐὰν ἀγωνιστὰς τῆς εὐσεβείας, καὶ ἱκανοὺς τὸ πιθανὸν τῆς αἰ ρέσεως διελέγξαι, οὐκ ἂν ἔλοιτο ἕτερον πρὸ ὑμῶν ἀριθμῆσαι, πρὸς πάντα ἅμαχον ὑμῖν καὶ ἀνανταγώνιστον τὴν ἀρετὴν μαρτυρῶν. Καὶ οὐ πολὺς αὐτῷ πόνος πεῖσαι, ταῦτα λέγοντι. Διηγεῖται γὰρ ἀκοαῖς μείζονα ἐπισταμένων ἀνθρώπων, ἢ ὧν ἄν τις νομισθείη μεθ' ύπερβολῆς ἀπαγγέλλειν. Οὗτος τοίνυν ἐπανιὼν πρὸς ὑμᾶς γράμματα ᾔτησεν, οὐχ ἵνα ἑαυτὸν ὑμῖν οἰκειώσῃ δι' ἡμῶν, ἀλλ᾽ ἵνα ἐμὲ εὐεργετή σῃ τοῦ προσφθέγξασθαι τοῖς ἀγαπητοῖς μου ἀφορμὴν παρασχόμενος· ὃν ἀμείψαιτο ο Κύριος τῆς ἀγαθῆς προαιρέσεως. Καὶ ὑμεῖς δὲ αὐτῷ εὐχαῖς καὶ τῇ ἀγαθῇ ὑμῶν περὶ πάντας προαιρέσει τὴν κατὰ δύναμιν χάριν διανείματε Σημαίνετε ἡμῖν καὶ τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν ὅπως ἔχει. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤϚ'. Sine inscriptione, causa virorum quorumdam virtute clarorum. Jam notus vobis ille est, ut ipsius ostendunt narrationes. Nam ad omnem vos occasionem in ore habet: in orthodoxorum recordatione, in ascetis hospitio excipiendis ac in omni virtute primaş vobis defert. Si quis de doctoribus mentionem injiciat, non patitur alios vobis anteponi: si de pietatis propugnatoribus et ad confutandas hæreticorum cavillationes idoneis, alium ante vos numerare nolit, testimonium vobis tribuens virtutis, quam nemo vincere et expugnare possit. Nec magnus illi labor hæc dicendo persuadere. Loquitur enim auribus hominum, qui norunt majora, quam quæ quis enarrans exaggerare videatur. Is igitur ad vos rediens petiit litteras, non ut se mea opera in ve stram familiaritatem insinuaret, sed ut beneficium in me conferret, occasionem præbens salutandorum amicorum cujus remuneretur Dominus bonam voluntatem. Vos autem ei precibus et bona vestra erga omnes voluntate gratias pro viribus persolvite. Significate etiam nobis quo sint loco res Ecclesiarum. 441 EPISTOLA CCCVI. Rogat ut civibus Alexandrinis propinqui corpus, Sebustiæ mortui, publico mandato exportandum concedat, et aliquid subsidii ex publico cursu ferri jubeal. Principali Sebastiæ. Ηγεμόνι Σεβαστείας. Αἰσθάνομαι τῆς τιμιότητός σου ἡδέως τὰς ἐπιστο Intelligo dignitatem tuam libenter litteras meas λὰς ἡμῶν προσιεμένης, καὶ τὴν αἰτίαν γνωρίζω. η accipere, nec causam ignoro, Amans enim boni Φιλάγαθος γὰρ ῶν, καὶ πρὸς εὐποιίας πρόχειρος, ἐπειδή τινα ἑκάστοτε ὕλην παρεχόμεθά σοι ἱκανὴν trocinatur Basilius, imperatas fuisse, idque in multæ magis quam in tributi loco; siquidem eos comes rei private falsis criminationibus deceptus damnaverat. Sic etiam Gregorius Naz. epist. 184 Nemesium flectere conatur, qui Valentiniano equorum multam ob aliquod delictum inflixerat. Nec mirum est in Cappadocia, quæ optimos equos alebat, ejusmodi multas impositas fuisse. IIpdę zárta. Ita Med., Coisl. uterque et Reg. secundus. Editi πρὸς πάντας. Αγαπητοῖς μου. Reg. secundus et Coisl. secundus ἀγαπητοῖς μοι. Paulo post Coisl. primus, Val. et Clarom. ἀμείψεται. cum sis, et ad beneficentiam propensus, quoniam tibi aliquam subinde materiam suppeditamus ido. Διανείματε. Ita Med., Coisl. uterque, Val. et Reg. secundus. Editi διανείμαντες. Ηγεμόνι. Vide notas ad epist. 67, ubi eadem voce non ducem aut præsidem, sed principalem seu primum curiæ designari observamus. Neque obstat huic interpretationi precatio Basilii, ut viris illis aliquid subsidii ex cursu publico concedatur. Nam curialium nonnullas fuisse partes in re gendo cursu publico observat Gothofredus in lit De cursu publico, pag. 508. ” Alias CCCLVII. ** Alias CCXXXII. Alias CCCCXXIV.

neam, in qua animi tui magnitudinem ostendas, δέξασθαί σου τῆς προαιρέσεως τὸ μεγαλοφυές, προσ ad meas epistolas accurris, ut quæ bonorum operum occasiones habeant. Venit igitur et alia occasio, que tuæ in omnes benignitatis notis signari potest, simulque virtutum tuarum præconem in medium adducit. Viri enim Alexandria profecti, necessarii officii causa, quodque communi totius naturæ jure mortuis hominibus debetur, indigent patrocinio tuo; adeo ut jubeas, ut ipsis propinqui corpus Sebastiæ, exercitu ibi commorante, mortui, publico mandato exportandum concedatur: deinde et quantum licebit, subsidium ipsis ſeratur ex publico cursu, sicque inveniant aliquod longæ peregrinationis per tuam magnanimitatem solatiuni. Hæc autem að magnam usque transitura Alexandriam, atque ad illius incolas miran tuæ dignitatis humanitatem perlatura, perspicuum est prudentiæ tuæ, etiamsi ego non dicam. Ego autem et in multis, quæ jam accepi, hoc quoque bexeficium numerabo. EPISTOLA CCCVII. τρέχεις ἡμῶν ταῖς ἐπιστολαῖς, ὡς ἔργων ἀγαθῶ ὑποθέσεις ἐχούσαις. Ηκει τοίνυν καὶ ἄλλη υπόθεσι· δυναμένη δέξασθαι τῆς σῆς περὶ πάντα δεξιότη τος τοὺς χαρακτῆρας, ὁμοῦ καὶ κήρυκα τῶν σῶ ἀγαθῶν ἐπαγομένη. Ανδρες γὰρ ἀπὸ τῆς Αλεξαν δρείας κινήσαντες καθηκόντως ἕνεκεν ἀναγκαίου, κα κοινῶς πάσῃ τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων τοῖς ἀπελθοῦ σιν ὀφειλομένου, δέονται τῆς παρὰ σοῦ προστασίας ὥστε κελεῦσαι αὐτοῖς σῶμα οἰκείου ἀνδρὸς, κατὰ τὴν ἐπιδημίαν τοῦ στρατοπέδου τελευτήσαντος τὸν βίο ἐν τῇ Σεβαστείᾳ, προστάγματι δημοσίῳ συγχωρη θῆναι κινῆσαι· ἔπειτα μέντοι καὶ τὴν δυνατὴν αὐ τοῖς παρασχεθῆναι βοήθειαν ἐκ τοῦ δημοσίου δρό μου, ὥστε εὑρέσθαι τινὰ τῆς μακράς πλάνης διὰ τῆς σῆς μεγαλοφυΐας παραμυθίαν. Ταῦτα δὲ ὅτι μέχρι τῆς μεγάλης διαβήσεται ᾿Αλεξανδρείας, καὶ τοῖς ἐκεῖ διακονήσει τὸ θαῦμα τῆς σῆς τιμιότητος. φανερὸν τῇ συνέσει σου, κἂν ἐγὼ μὴ λέγω. Ἡμεῖς τε πρὸς πολλοῖς οἷς ειλήφαμεν ἤδη καὶ ταύτην τὴν χάριν ἐναριθμήσομεν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΖ'. Hortatur ut inter duos litigantes judicem se præbeat. Sine inscriptione. Repellunt sæpe vel utiles sententias contentiosæ indoles, idque præclarum et utile judicant, non quod aliis omnibus videtur, etiamsi profuturum sit, sed quod ipsis solis placet, etiamsi damnosum. Causa auten, insipientia, niorumque perversitas, non aliorum consiljis attendens, sed solis suis confidens sententiis, ac subeuntibus cogitationibus. Subeunt autem ea quibus gaudent; gaudent autem iis quæ volunt. Qui autem ea quæ vult, judicat utilia, non tutus est justi judex, sed cæcis quos cæci ducunt, consimilis. Hinc et in damna facile incurrit, et utilitatis magistram habet experientiam. Huic nunc vitio obnoxius est qui cum hoc viro contendit. Nam cum oporteret judicium permittere communibus amicis; imo cum a multis sæpe judicatus esset, quibus jus et veritas cure erant, nunc cucurrit ad judices, et ad tribunalium judicium, mavultque multis amissis pauca lucrari. Data autem a magistratibus judicia ne victoriam quidem sine detrimento ferunt. Sis ergo adjutor, 442 o charum caput; maxime quidem utrique litiganti (id enim pium est) prohibens ne al judicem introeant; teque ipsius loco judicem illi præbens. Quod si alteruter non obtemperat, nec sententiæ cedit, fave injuriam patienti; et ei qui justa postulat, patrocinium tuum impende. • Alias CCXLVII. Δέξασθαι. Legendum conjicit Combefisius δείξασθαι. Sed minime necessaria emendatio. Probabilior videtur infra ejusdem eruditi viri conjectura, ubi legendum putat καθήκοντος. Διακονήσει. Sic editi et tres codices, quibuscum collata fuit hæc epistola, nempe Med., Coisl. primus et Vaticanus. Sed tamen merito Ανεπίγραφος. Διωθοῦνται πολλάκις καὶ τὰς χρηστὰς διανοίας αἱ φιλόνεικοι φύσεις, καὶ κρίνουσι καλὸν καὶ χρήσι μον οὐ τὸ πᾶσι τοῖς ἄλλοις δοκοῦν, κἂν ᾖ λυσιτελές, ἀλλὰ τὸ μόνοις αὐτοῖς ἀρέσκον, κἂν ἐπιζήμιον ᾖ. Τὸ δὲ αἴτιον ἄνοια καὶ σκαιότης τρόπων, οὐ προσέχουσα ταῖς παρ' ἑτέρων συμβουλίαις, μόναις δὲ πιστεύουσα γνώμαις οἰκείαις καὶ τοῖς ὑποπίπτουσι λογισμούς. Ὑποπίπτουσι δὲ οἷς χαίρουσι· χαίρουσι δὲ οἷς βουλονται. Ὁ δὲ & βούλεται νομίζων λυσιτελῆ, οὐκ ἔστιν ἀσφαλῆς τοῦ δικαίου κριτής, ἀλλ' ἔοικε τυφλοῖς ὑπὸ τυφλῶν ὁδηγουμένοις. Ἐντεῦθεν καὶ προσπταίει ζημίαις εὐκόλως· καὶ τοῦ συμφέροντος διδάσκαλον ἔχει τὴν πεῖραν. Τοῦτο νῦν τὸ πάθος ὑπομένει ὁ τῷ παρόντι συνεζευγμένος ἀνδρί. Δέον γὰρ τὴν κρίσιν ἐπιτρέψαι φίλοις κοινοῖς, μᾶλλον δὲ παρὰ πολλοῖς πολλάκις κριθεὶς, οἷς ἔμελε τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἀληθείας, νῦν ἔδραμεν ἐπ' ἄρχοντας καὶ τὴν τῶν δικαστηρίων κρίσιν, καὶ αἱρεῖται, πολλὰ ζημιωθείς, ὀλίγα κερδάναι. Αἱ δὲ παρὰ ἄρχουσι κρίσεις οὐδὲ τὴν νίκην ἀζήμιον φέρουσι. Γενοῦ δὴ βοηθός, φίλη κεφαλή, μάλιστα μὲν ἀμφοτέροις τοῖς κρινομένοις (εὐσεβες γὰρ) κωλύων τὴν εἴσοδον τὴν πρὸς τὸν ἄρχοντα, καὶ γινόμενος αὐτοῖς ἀντ᾽ ἐκείνου δι καστής. Εἰ δὲ ἀπειθεῖ θάτερος, καὶ μάχεται ταῖς ψήφοις, σύμπραξον τῷ ἀδικουμένῳ, καὶ πρόσθες τὴν παρὰ σοῦ ῥοπὴν τῷ ζητοῦντι τυχεῖν τῶν δ:- χαίων. Combefisius legendum docet διακομίσει. Τοῦτο γr. lla Harl. et Med. Edit., Τοῦτο τοίνυν. Titulum huic epistolæ apposuimus, qualen in codice Harlæano et nonnullis aliis reperimus. Editi addunt ἐπὶ ἀποκαλύψει κρυπτών, occultorum manifestationis causa. Γενοῦ. Ita vetustissimi tres mss. et ali nonnulli. Editi γίνου. |

EPISTOLARUM CLASSIS II. EPIST. CCCX. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗ. EPISTOLA CCCVIII. Pauperes et afflictos Capralis in solas commendut. Ανεπίγραφος, ἐπὶ προστασία. Καὶ παρούσης τῆς τιμιότητός σου τοῖς ἀδελ φοῖς τῶν ἀπὸ τοῦ χωρίου Καπράλεως ἕνεκεν, διελέχθην, καὶ προσήγαγον αὐτοὺς τῇ ἡμερότητί σου, παρακαλέσας σε ἔχοντα πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν παρὰ τοῦ Κυρίου μισθαποδοσίαν, προΐστασθαι αὐτῶν, ὡς πενήτων καὶ καταπονουμένων ἐν ἅπασι. Καὶ νῦν πάλιν διὰ τοῦ γράμματος τὴν αὐτὴν ἀνανεούμαι παν ράκλησιν, εὐχόμενος τῷ ἁγίῳ Θεῷ καὶ τὴν ὑπάρ χουσάν σοι περιφάνειαν καὶ λαμπρότητα τοῦ βίου συντηρηθῆναι, καὶ ἐπὶ μείζονα ἐλθεῖν, ἵνα ἀπὸ μεί ζονος δυνάμεως πολυτελέστερα ἡμᾶς ἔχῃς ευεργε-, τεῖν. Ὅτι γὰρ μία ἡμῖν εὐχὴ ή παντός τοῦ οἴκου ὑμῶν σωτηρία, ἡγοῦμαι πεπεῖσθαί σε. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΘ'. Sine inscriptione, patrocinii causa. Et cum fratres essent coram tua dignitate, eorum causa qui locum Capralem incolunt, tecum collocutus sum, et eos coram tua clementia produxi, obsecrans, ut ante oculos habens promissam a Domino mercedem, protegas eos ut pauperes ac in cmnibus afflictos. Et nunc rursus per litteras eamdem renovo precationem, Deum sanctum obsecrans, ut quæ nunc tibi adest claritas ac vitæ splendor conservetur, atque etiam auctior fat, ut ex majore potestate locupletiora in nos beneficia conferre possis. Hoc enim nobis unum in votis esse. totius vestrae domus incolumitatem, persuasum tibi esse existimo. EPISTOLA CCCIX". Commendat senem ex divite pauperrimum, el tribus liberis oneratum, de domus suæ censu sollicitum. Ανεπίγραφος, ἐπὶ ἐνδεεῖ. Sine inscriptione, pro egeno. Vituperavi prorsus hunc fratrem de domus suæ censu sollicitum, quippe cum in antecessum necessariam immunitatem paupertas ei tribuat. Nain a vita opulenta, ita Domino ad animæ ipsius utilitatem dispensante, nunc in extremam egestatem redactus est, adeo ut quotidianus etiam victus ei vix suppetat, et ex multis mancipiis, quæ prius in sua potestate habuerat, nulli prorsus imperet. Huic corpus solum superest, idque, ut et ipse vides, infirmum el senio confectumn, et liberi tres, accessio curarum viro indigenti. Hunc igitur nihil opus habere precatione mea, cum idoneam habeat ad Neciendum paupertatem ob morum tuorum humanitatem, certo sciebam. Sed quia difficile est satisfacere petentibus, timui ne cui officio ei debito deessen; atque adeo scripsi, probe sciens diem illum, quo tuam gravitatem primum viderit, initium vitæ deinceps latioris futurum, et meliorem aliquam illius rerum mutationem allaturum. Πάνυ κατέγνων τοῦ ἀδελφοῦ τοῦδε φροντίζοντος ἐπὶ τῇ ἀπογραφῇ τοῦ οἴκου· ὅς γε προλαβών τὴν ἀναγκαίαν ἀτέλειαν ἔχει ἀπὸ τῆς πενίας. Ἀπὸ γὰρ βίου εὐπόρου, οὕτω τοῦ Κυρίου ἐπὶ συμφέροντι τῆς ψυχῆς αὐτοῦ οἰκονομήσαντος, νῦν εἰς τὴν ἐσχά την πενίαν περιετράπη, ὡς μόλις μὲν καὶ τῆς ἐφ' ἡμέραν τροφῆς εὐπορεῖν, ἀνδραπόδου δὲ μηδὲ ἑνὸς κατάρχειν, ἀπὸ πολλῶν ὧν πρότερον εἶχεν ἐν τῇ ἑαυτοῦ δεσποτείᾳ. Τούτῳ τὸ σῶμα περιλέλειπται μόνον, καὶ τοῦτο ἀσθενὲς καὶ γηραιόν, ὡς καὶ αὐτὸς ὁρᾷς· καὶ παῖδες τρεῖς, προσθήκη φροντίδων ἀνδρὶ πένητι. Ὅτι μὲν οὖν οὐδὲν ἐδεῖτο τῆς ἡμετέρας πρεσβείας, ἱκανὴν ἔχων τὴν πενίαν δυσωπῆσαι διὰ τὸ φιλάνθρωπον τοῦ τρόπου, ἀκριβῶς ἐπιστάμην. Ἐπεὶ δὲ δυσάρεστοι οἱ αὐτοῦντες, ἐφοβήθην μήποτε “ Ελλιμπάνῃ τι τῶν εἰς αὐτὸν ὀφειλομένων, καὶ ἐπέστειλα, εἰδὼς, ὅτι ἡ ἡμέρα αὐτῷ, ἐν ᾗ ἂν πρώτ τον ἴδῃ σου τὴν σεμνότητα, ἀρχὴ εὐθύμου βίου προς τὸν μετὰ ταῦτα χρόνον γενήσεται, καὶ δώσει τινα βελτίονα τῶν πραγμάτων αὐτοῦ μεταβολήν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙ'. 443 EPISTOLA CCCX ". Sine inscriptione, pro cognatis. Mihi ipsi admodum in optatis erat cum tua faἩμῖν εὐχή. Coisl. secundus et Reg. secun dus ἡμῶν εὐχή. "Ος γε. Sic Med., Coisl. primus et Vat. Editi έσχε. [Recte.] Εφ' ἡμέραν. Reg. secundus et Coisl. secun dus εφημέρου. Ibidem Vaticanus codex ἀνδραπόδου δὲ μηδενός. Commendat cognatos suos ac cæteros Ariarathiœ incolas. Ανεπίγραφος, ὑπὲρ συγγενῶν. Αὐτῷ μοι περισπούδαστον ἦν συντυχεῖν σου τῇ Τοῖς ἀδελφοῖς. Mutata interpungendi ra tione lucem huic loco afferre conatus sum. Sic enim erat in editis, Καὶ παρούσης της τιμιότητός σου, τοῖς ἀδελφοῖς... διελέχθην. Unde interpres, sermonem habui cum fratribus, eorum, qui Capralis regione orti sunt, gratia: sed quos hic Basilius fratres appellat, hi alii esse non possunt, quam selecti cives Capralenses ac de rebus patriæ missi. Quare nequaquam his fratribus res Capralenses commendabat, sed potius ei ad quem hæc scripta epistola. Hos enim coram illo antea produxit, ut de rebus Capralensium ageret: nunc eosdem cum litteris mittit. Cæterum clarior multo esset tota verborum complexio. si deessent la voces, τοῖς ἀδελφοῖς. Sed si retineantur, non puto aliter, ac interpretatus sum, accipi debere. Δυσωπῆσαι. Reg. secundus et Coisl. secun dus δυσωπῆσαί σε. Ελλιμπάνῃ. Coisl. secundus et Reg. secun dus Ελλιμπάνειν. Αὐτοῦ. Ita Coisl. primus et Vat. Editi αὐτῷ. Alias CCXXXIII. Alias CCXXX. Alias CCXXXVII.

cundia congredi pluribus de causis: primum, ut λογιότητι πολλῶν ἕνεκεν· πρῶτον μὲν, ὥστε ἀπο bonis, quæ tibi insunt, longo intervallo perfruerer; deinde, ut etiam pro Ariarathiæ incolis te precarer: quibus jamdudum gravatis dedit Dominus dignum solatium, probitatis tuæ administrationem illis concedens. Est autem et alia quædam meorum cognatorum possessio, quæ valde gravatur, ac fere caput est inopiæ Ariarathicæ: cui etiam precor, ut benignitas tua, quantum fieri potest, medeatur, quo ab iis qui potiuntur, deinceps ferri possit. EPISTOLA CCCXI '. λαῦσαι τῶν ἐν σοὶ καλῶν διὰ πολλοῦ τοῦ ἐν τῷ μετ ταξὺ χρόνου· ἔπειτα δὲ, καὶ περὶ τῶν κατὰ ᾿Αριαρα θίαν ἀνθρώπων παρακαλέσαι σε· οἷς ἐκ παλαιοῦ θλιβομένοις ἔδωκεν ὁ Κύριος ἀξίαν παραμυθίαν, τῆς σῆς ὀρθότητος τὴν ἐπιστασίαν αὐτοῖς χαρισάμενος. Ἔστι δέ τι καὶ ἕτερον τῶν συγγενῶν τῶν ἐμῶν πάνυ βεβαρημένον, καὶ σχεδόν τὸ καιριώτα τον τῆς ᾿Αριαραθικῆς ἀπορίας ὑπάρχον· καὶ παρα καλῶ κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἰατρευθῆναι παρὰ τῆς σῆς χρηστότητος, ὥστε φορητὸν τοῦ λοιποῦ γενέσθαι τοῖς κεκτημένοις. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΑ'. Rogal ut illius domus, qui hanc epistolam ferebat, publicis muneribus gravata sublevel ". Principali. Multas me cogunt litteras dignitati tuæ scribere qui asseverationum mearum rationem non habent, sed proprium quiddam ac eximium in suis rebus exquirunt. Jamdudum enim eis testificatus suni, ita te communem fore et æquabilem nobis juris custodem, ut nemo amplius quidquam ad humanitatem requisiturus sit, nisi plus justo avidus fuerit. Sed tamen ut huic homini satisfaceremus, dedimus ei epistolam, commendantes eum tibi, rogantesque ut et libenter ipsum videas, et quia tempore fatiscit illius domus in obeundis muneribus, eam, quantum fas erit, allevare digneris. EPISTOLA CCCXII ". Πρωτεύοντι. Πολλὰς ἡμῖν ποιοῦσι τὰς ἐπιστολὰς πρὸς τὴν σὴν τιμιότητα οἱ ταῖς διαβεβαιώσεσιν ἡμῶν μὴ προσέχοντες, ἀλλ᾽ ἴδιόν τι καὶ ἐξαίρετον ἐν τοῖς ἐαν τῶν ἐπιζητοῦντες. Πάλαι γὰρ ἡμεῖς αὐτοῖς διεμαρτυράμεθα, ὅτι οὕτως ἔσῃ κοινὸς καὶ ἴσος τῶν δι καίων ἡμῖν φύλαξ, ὥστε μηδένα πλέον ἐπιζητῆσαί τι τῶν εἰς φιλανθρωπίαν, ἐὰν μή που υπερβάλῃ τῇ ἀπληστία. Όμως δὲ πληροφορούντες τόνος, ἐδώκαμεν αὐτῷ τὴν ἐπιστολὴν, συνιστῶντές σοι τὸν άνδρα, καὶ παρακαλοῦντες καλῶς τε αὐτὸν ἰδεῖν, καὶ διὰ τὸ χρόνῳ κεκμηκέναι αὐτοῦ τὸν οἶκον ἐπὶ ταῖς λειτουργίαις, τῆς ἐνδεχομένης αὐτὸν παρακλήσεως ἀξιῶσαι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΒ'. Commendat aliquem metuentem ne ex novo censu læderetur. Censitori. Nosti quæ accedant hominibus ex censibus tum lucra tum detrimenta. Quare huic ignosce in id vehementer incumbenti, ne quid damni accipiat: quinetiam ei ad jus obtinendum pro virili patroci nari in animum inducas. EPISTOLA CCCXIII ***. Κηνσίτορι. Οἶδας τὰς ἐκ τῶν κήνσων καὶ ὠφελείας καὶ βλάβας, τὰς γινομένας τοῖς ἀνθρώποις. Ὥστε σύγγνωθι τῷδε πολλὴν ποιησαμένῳ σπουδήν μηδεμίαν ὑπομεῖναι βλάβην, καὶ συνάρασθαι αὐτῷ κατὰ δύναμιν πρὸς τὸ δίκαιον προθυμήθητι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΓ'. Rogal Galatie Censitorem, ut de censu domus Sulpicn aliouid remillal. Censitori. Non licet eminus providentiam divinam intueri: sed nos bomines præ animi imbecillitate quæ ante pedes posita sunt respicimus; et sæpe dum ad bonum finem deducimur, moleste ferimus, tolerante nostras inscitias eo, qui omnia in sapientia mode-» ratur, Domino. Meministi enim quam moleste tunc 444 tulerinus impositam nobis sollicitudinem: quot advocaverimus amicos, ut illorum opera in- • Alias CCCCXXI. Alias CCCCXXVI. Alias CCCLIII. Αὐτοῖς. Hanc vocem addidimus ex quinque mas. codicibus. "O nal rapaxałw. Deest conjunctio in Medico, Coisl. secundo et Reg. secundo. Υπερβάλῃ. Coisl. secundus et Reg. secun Κηνσίτυρι. Οὐκ ἔστι πόρρωθεν ἰδεῖν τὰς οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ·, ἀλλ᾽ ὑπὸ μικροψυχίας οἱ ἄνθρωποι πρὸς τὸ ἐν ποσὶν ἀποβλέπομεν· καὶ πολλάκις ἐπὶ ἀγαθὸν πέρας ἀγόμενοι δυσχεραίνομεν, ἀνεχομένου ἡμῶν τῆς ἀμαθίας τοῦ πάντα ἐν τῇ ἑαυτοῦ σοφία διοι κοῦντος Δεσπότου. Μέμνησαι γὰρ δήπου ὅσον ἐδυσχεράναμεν τότε πρὸς τὴν ἐπιτεθεῖσαν ἡμῖν φροντίδα, ὅσους παρελάβομεν τῶν φίλων, εἰς τὸ δι' dus ὑπερβάλλῃ. Τῇ ἑαυτοῦ. Sic tres vetustissimi codices. Editi τῇ αὐτοῦ. Ἐδυσχεράναμεν. Regius uterque et Coisl. secundus έδυσχεραίνομεν. Paulo post editi όνομά ζομεν. Sed potior visa Regii primi et Paris. ac Bigot. scriptura, quam secuti sumus.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCXIV. αὐτῶν ἀπώσασθαι τὴν ἐπήρειαν. Οὕτω γὰρ ὠνομά- juriam propulsaremus. Sic enim rem appellabamus Sed nunc vides qualia sint præsentia. Præbuit enim tibi Deus occasionem morum integritatis in lucem proferendæ, tolique posteritati argumenta bonæ memoriæ relinquendi. Quales enim descriptiones censuum ipsæ fuerint, talis etiam earum recordatio a posteris conservari solet. Mibi autem Galatas ne optando quidem potuisse ingenium humanius nancisci exploratum et persuasum est. Nec Galatas solum beatos prædicare possum ob tuam administrationem, sed et meipsum. Est enim mihi etiam domus in Galatia; ac domorum quide n Dei dono longe splendidissima, in quam quidem si mihi aliquid præsidii concesseris (concedes autem quandiu amicitia suo stabit robore), inζομεν τὸ πρᾶγμα. ᾿Αλλὰ νῦν ὁρᾶς ὁποῖα τὰ παρόντα. Παρέσχε γάρ σοι ὁ Θεὸς ἀφορμὴν τοῦ τὴν καλοκαγαθίαν τῶν τρόπων εἰς φανερὸν ἀγαγεῖν, καὶ παντὶ τῷ ἐφεξῆς βίῳ ἀγαθῆς μνήμης ἀφορμὰς ἐναφεῖναι. Ὁποῖαι γὰρ ἂν ὦσιν αἱ ἀποτιμήσεις αὗται, τοιαῦ ται καὶ αἱ ἐπ' αὐταῖς μνῆμαι παρὰ τῶν ἐπιγινο μένων διασώζεσθαι πεφύκασιν Ἐπεὶ δὲ οὐδὲ εὐ χομένοις Γαλάταις ὑπῆρξεν ἂν φιλανθρωποτέρου ἤθους ἐπιτυχεῖν, ἀκριβῶς ἐγὼ πέπεισμαι. Έχω δὲ οὐ Γαλάτας μακαρίζειν τῆς σῆς ἐπιστασίας μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἐμαυτόν "Εστι γὰρ κάμοὶ οἶκος ἐν Γαλατίᾳ, καὶ οἴκων γε ὁ λαμπρότατος σὺν Θεῷ, εἰς ὃν εἰ τύχοιμι παρὰ σοῦ τινος βοηθείας (τεύξομαι δὲ ἕως ἂν ἡ φιλία τὴν οἰκείων ἰσχὺν ἔχῃ), μεγάλην εἴσομαι τῷ Θεῷ τὴν χάριν. Εἰ οὖν τις λόγος παρὰ τῇ gentes Deo gratias habiturus sum. Si qua igitur σῇ τιμιότητι τῆς ἐμῆς φιλίας, ὁμολογουμένην τινὰ ὠφέλειαν παρασχέσθαι τῷ οἴκῳ τοῦ θαυμασιωτάτου ἄρχοντος Σουλπικίου ἡμῶν ἕνεκεν παρακλήθητι ὥστε ὑφελεῖν τι τῆς νῦν οὔσης ἀπογραφῆς, μάλιστα μὲν ἀξιόλογον, καὶ τῆς τῆς μεγαλονοίας ἄξιον, προσθήσω δὲ, ὅτι καὶ τῆς ἡμετέρας πρεσβείας τῶν ἀγαπώντων σε· εἰ δὲ μή, ἀλλ᾽ ὅσον οἵ τε και ρολ συγχωροῦσι, καὶ ἡ τῶν πραγμάτων ἐπιδέ χεται φύσις· πάντως δὲ ὑφελεῖν, καὶ μὴ ἐᾶσαι ἐπὶ τῆς ταυτότητος· ὥστε ἡμᾶς μυρίων ὧν ἔχομεν παρὰ τοῦ ἀγαθοῦ ἄρχοντος εὐεργεσιών μίαν χάριν ταύτην διὰ τῆς σῆς σεμνότητος ἀντεκτίσαι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΔ'. ratio apud tuam dignitatem amicitiæ meæ, ut ratum quoddam beneficium tribuas domui magistratus maxime admirandi Sulpicii, fac mea causa exoreris: adeo ut de censu præsenti aliquid demas, maxime quidem quod memorabile sit, et tua magnanimitate dignum, addam etiam et nostra qui te diligimus precatione. Sin minus, saltem quantum tempora concedunt, et rerum natura patitur omnino autem aliquid demas, nec in eodem statu relinquas: ut pro innumerabilibus beneficiis, quæ ab egregio illo magistratu accepimus, hanc unam gratiam tuæ gravitatis opera referamus. EPISTOLA CCCXIV·. Rogal ut sua causa amorem erga fratrem, qui hanc epistolam ſerebat, multiplicet. Ανεπίγραφος, ἐπὶ οἰκέτῃ. Καὶ πῶς ἔμελλον ἐγὼ γραμμάτων οἰκείαν ἀφορ μὴν παρόψεσθαι, καὶ μὴ προσερεῖν τὴν σὴν τι μιότητα, τοῦδε πρὸς ὑμᾶς ἀφικνουμένου; "Ος ἐξήρ κει μὲν καὶ ἀφ' ἑαυτοῦ εἰπεῖν τὰ ἡμέτερα, καὶ τὴν τῆς ἐπιστολῆς ἀποπληρώσαι χρείαν· ἡ βουλήθη δὲ καὶ γραμμάτων διάκονος γενέσθαι, διὰ τὸ σφόδρα ἡμᾶς ἀγαπᾷν, καὶ ἐξ ὅλης ψυχῆς προσκεῖσθαι ἡμῖν. Παντί τρόπῳ καὶ τὰ ὑμέτερα βήματα επικομίζεσθαι βούλεται, καὶ ὑμῖν διακονεῖσθαι. Εδώκαμεν οὖν αὐτῷ τὴν ἐπιστολὴν, δι' ἧς πρῶτον μὲν ὑμῖν εὐχόμεθα πάντα τὰ ἀγαθὰ, ἅτε ὁ βίος οὗτος ἔχει, καὶ ὅσα τὸν. ἐν ταῖς ἐπαγγελίαις μακαρισμὸν ἀποκείμενα φυλάσσει· ἔπειτα καὶ δεόμεθα τοῦ ἁγίου Θεοῦ οἰκονομηθῆναι δεύτερον ἡμῖν τὴν συντυχίαν ὑμῶν, ἕως Τοιαῦται... πεφύκασιν. Sic tres vetustissimi codices. Editi τοιαύτη καὶ ἡ ἐπ' αὐτοῖς μνήμη... πέφυκε. Habent etiamn ἐπ' αὐταῖς sex alii codices. Εμαυτόν. Sic tres vetustissimi codices. Editi ἑαυτόν. Σουλπικίου. Ita Harl. prima manu. Ουλπικίου. Editi Πρεσβείας. Immorari non soleo in observandis interpretum erratis; sed tamen hoc loco apponam speciem eruditionis Sculteti, ut quisque videat quantum huic homini tribuendum sit. Sic igitur interpretatur: Quod ille sit ex ordine presbyterorum nostrorum. Unde Combefisius: Vapulet tiro qui sic deliret: eritque nobis homo sic inficetus doSine inscriptione, pro famulo. Et quomodo ego domesticam scribendi occasionem negligerem, nec tuam salutarem dignitatem, hoc ad vos proficiscente? Qui quidem et per se posset nostra narrare, litterarumque vicem explere voluit tamen litteras etiam perferre, eo quod me vehementer diligat, ac mihi ex toto auimo affixus sit. Cupit omnino et tuum responsum referre, et tibi suam operam præstare. Itaque ei dedi epistolam, qua tibi primum bona omnia precor, tum quæ hæc vita habet, tum quæ promissam beatitudinem reposita servant: deinde etiam Deum sanctum rogo, ut eo ita dispensante iterum vobiscum congrediamur, dum in terra versamur. Cæterum, quin erga memocirina Patrum verique eorum sensus arbiter. Καιροί. Sic novem mss. Editi χρόνοι. Ὥστε ἡμᾶς. Coisl. primus et Med. ὡς ἡμᾶς. Μὴ προσερεῖν. Negatio addita ex Coisl. secundo et Reg. secundo. Αποπληρώσαι. lidem duo codices cum Med. πληρῶσαι. 'Αμῖν. Παντὶ τρόπῳ. Uterque Coisl. ἡμῖν παντί τρόπῳ. Οσα τὸν ἐν ταῖς, etc. Reg. secundus et Coisl. secundus ὅσα τῶν ἐν ταῖς ἐπαγγελίαις τὸν μακαρισμὸν ἀποκείμενον φυλάσσει. Alias CCXXXI.

Falun fratrem amorem multiplices mea causa, ἐσμὲν ὑπὲρ γῆς. Τὴν δὲ εἰς τὸν προειρημένον ἀδελ nullus dubito. Quare fac exoreris ut id reipsa experiatur. 445 EPISTOLA CCCXV*. φὸν ἀγάπην ὅτι πολυπλασιάσεις ἡμῶν ἕνεκεν, οὐκ ἀμφιβάλλω. Ὥστε παρακλήθητι ἔργῳ αὐτῷ παρασχέ σθαι τὴν πεῖραν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΕ'. Commendal viduam sibi propinquam ejusque pupillos. Ανεπίγραφος, ὑπὲρ συγγενούς. Πάνυ πεπεισμένος μηδὲν διαμαρτήσεσθαι περὶ ὧν ἂν μετὰ τοῦ δικαίου παρακαλέσω την τιμιότητά σου, προθύμως ἦλθον ἐπὶ τὸ δοῦναι τὴν ἐπιστολὴν τῇ κοσμιωτάτῃ τῇδε ὀρφανῶν προεστώσῃ, καὶ οἰκίαν οἰκούσῃ ὕδρας τινὸς πολυκεφάλου χαλεπωτέραν. Ἐπὶ πᾶσι δὲ τούτοις ὑπάρχει ἡμῖν τὸ καὶ οἰκείως ἔχειν ἀλλήλοις κατὰ γένος. Διὸ παρακαλοῦμέν σου την εὐγένειαν, καὶ ἡμᾶς τιμῶντα, καὶ τῷ πάππῳ τῶν Sine inscriptione, pro propinqua. Cum omnino persuasum habeam impetraturum me quidquid juste a tua dignitate petivero, libenter epistolam dedi ornatissima huic pupillorum curatrici, quæ ædes incolit hydra quadam multorum capitum acerbiores. Quibus omnibus accedit, ut sanguine inter nos conjuncti simus. Quapropter nobilitatem tuam rogo, ut et mibi aliquid tribuens et honorem pupillorum avo debitum conservans, aliquid feras auxilii: quo deinceps Gat illis hæc " όρφανῶν τὴν ἐφειλομένην ἀποσώζοντα τιμήν, παι possessio tolerabilis. EPISTOLA CCCXVI ". ρασχέσθαι τινὰ βοήθειαν· ὥστε φορητὴν τοῦ λοιποῦ τὴν κτῆσιν αὐτοῖς καταστῆσαι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΤ. Commendat hominem patrocinio ad ea, quæ sibi proponebat, indigentem. Sine inscriptione, pro divexato. Quanquam omnino persuasum habeo litteris non indigere qui tuam clementiam adeunt, propterea quod ex animi probitate plura facis, quam quis obsecrans ad bonum adhortetur; quia tamen hujusce filii cura majorem in modum tangor, adductus sum ut ad puram tuam et doli expertem animam scriberem, commendans tibi hominem ac rogans, ut quibus rebus poteris præstes, ei ad ca, quæ sibi proponit, tuum pro viribus auxilium. Nullum autem alium ei opus fore patronum, si digneris totam potestatem quam tibi Dominus largitus est, ad illius patrocinium impendere, mibi omnino persuasum est. EPISTOLA CCCXVII ". Ανεπίγραφος, ὑπὲρ καταπονουμένου Πάνω πεπεισμένος μηδὲν δεῖσθαι γραμμάτων τοὺς πρὸς τὴν σὴν χρηστότητα ἀφικομένους, διὰ τὸ πλεῖον ποιεῖν ἐκ τῆς τοῦ τρόπου καλοκαγαθίας ή ὅσον ἄν τις παρακαλέσας προτρέψαιτό σε πρὸς τὸ ἀγαθὸν, ὅμως, διὰ τὸ καθ᾽ ὑπερβολὴν φροντίζειν τοῦ υἱοῦ τοῦδε, ἐπιστεῖλαι τῇ καθαρά σου καὶ ἀδόλῳ ψυχῇ προήχθην, συνιστῶν σοι τὸν ἄνδρα, καὶ παρα καλῶν, ἐν οἷς ἂν ᾖ δυνατόν, παρασχέσθαι αὐτῷ εἰς τὰ προκείμενα τὴν κατὰ δύναμιν σοι ἐπικουρίαν. Οτι δὲ οὐδενὸς ἑτέρου δεηθήσεται προστάτου, σου καταξιώσαντος πάσῃ δυνάμει ἦν ἔδωκέ σοι ὁ Κύριος, χρήσασθαι εἰς τὴν ὑπὲρ αὐτῷ προστασίαν, ἀκριβῶς ἐπίσταμαι. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΖ'. Amici occupationibus tribuit, quod raro lilleris suis respondeat. Rogat ut is qui epistolam ferebat, non frustra se-pertulisse Sine inscriptione, pro egeno. sential. Ανεπίγραφος, ὑπὲρ ἐνδεούς. Σπανίας ἡμῖν τὰς πρὸς τὴν σὴν τιμιότητα κατασκευάζει ἐπιστολὰς τὸ σπάνιον τῶν αὐτόθι ἀπο κρίσεων. Δεῖγμα γὰρ ποιούμεθα τοῦ ὄχλον ἡμῶν Raras mihi ad tuam dignitatem efficiunt litteras rara a te responsa. Indicium enim facio, cur molestiam meas litteras afferre dignitati tuæ putem, quod non accipiam bis quæ subinde scribo τὸ γράμμα φέρειν τῇ τιμιότητί σου, τὸ μὴ δέχεσθαι responsiones. Sed rursus ad aliam traducit cogitationem consideratio multitudinis negotiorum tuorum; ac tot et tanta in manibus habenti ignosco, si mei obliviscaris: cujus ne si sumnium quidem esset olium et quies, ob vilem et abjectam vitam facile esset recordari. Te quidem sanctus ille et ad majorem splendorem perducat, et te sua ipsius gratia in præsenti claritate conservet. Mihi autem quælibet occasiones, novæ sunt scribendi Alias CCXVIII. να Alias CCXIX. Alias CCXXII. Υπέρ καταπονουμένου. Ita Med. et duo alii. Editi et Coisl. primus, ὑπὲρ καταποιουμένων. Αυτόθι. Coisl. secundus et Reg. secundus ἐφ᾽ οἷς ἂν ἑκάστοτε γράφομεν τὰς ἀποκρίσεις. Πάλιν δὲ εἰς ἑτέραν μεθίστησι διάνοιαν ἡ ἔννοια του πλήθους τῶν περὶ σὲ πραγμάτων, καὶ συγγνώμην ἔχομεν τῷ τοσαῦτα διὰ χειρὸς ἔχοντι ἐπιλανθανο μένῳ ἡμῶν, ὧν οὐδὲ εἰ πᾶσα ἦν σχολὴ καὶ ἡσυχία, διὰ τὸ ταπεινὸν τοῦ βίου μεμνῆσθαι ῥᾴδιον. Σὲ μὲν οὖν ὁ ἅγιος καὶ ἐπὶ μείζονα τῆς περιφανείας ἀγάγοι, καὶ τῇ παρούσῃ λαμπρότητι συντηρήσει τῇ ἑαυτοῦ χάριτι· ἡμεῖς δὲ πᾶσαν πρόφασιν αμειβόαὐτόθεν. φωμεν. Γράφομεν. lidem duo codices cum Med. γρά "Αγιος. Vaticanus et Claromontanus addunt Θεός.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCXX. 10GG μεθα γράμμασιν, οὐχ ἥκιστα δὲ τὴν παροῦσαν διὰ vices; ista inprimis, propter hune hominem, quen τόνδε, ὃν καὶ παρακατατιθέμεθά σοι, καὶ ἀξιοῦμεν tibi commendo ac rogo, ut se meas ad te litteras λαβεῖν τινα αὐτὸν τῆς τῶν γραμμάτων ἡμῶν δια- non frustra pertulisse sentiat. κονίας αἴσθησιν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΠ 446 EPISTOLA CCCXVIII *. Rogat ut epistolam ferenti et sua et patriæ prosil commendatio. Βασιλείου, ἀνεπίγραφος, ὑπὲρ πατριώτου. Τοὺς ἐκ τῆς πατρίδος ἡμῶν ἀφικομένους συνίστη σί σοι αὐτὸ τῆς πατρίδος δίκαιον· εἰ καὶ ὅτι τῇ τοῦ τρόπου χρηστότητι πάντας ὑπὸ τὴν ἑαυτοῦ ἄγεις πρόνοιαν, τοὺς όπωσοῦν δεομένους τινὸς ἀντιλήψεως. Καὶ τὸν ἐγχειρίζοντα τοίνυν τὴν ἐπιστολὴν τῇ και σμιότητί σου, τὸν υἱὸν τοῦδε, δέξαι, καὶ ὡς πατριτην, καὶ ὡς δεόμενον ἀντιλήψεως, καὶ ὡς παρ' ἡμῶν συνιστάμενόν σοι· καὶ ἐκ πάντων τούτων ἓν αὐτῷ ὑπαρξάτω, τυχεῖν τῆς ἐνδεχομένης παρὰ σοῦ βοηθείας εἰς τὰ προκείμενα. Δῆλον δὲ, ὅτι ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς ἔργοις αἱ ἀνταποδόσεις, οὐ παρ' ἡμῶν τῶν μια κρῶν, ἀλλὰ παρὰ τοῦ Κυρίου, τοῦ τὰς ἀγαθὰς προαιρέσεις αμειβομένου. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΙΘ'. Basilii, carens titulo, pro conterraneo. Eos qui e patria nostra adveniunt, ipsum tibi commendat patriæ jus: tametsi morum benignitate cunctos qui quomodocunque tuo auxilio indigent, sub tuam adducis providentiam. Hunc itaque qui epistolam comitati tuæ traditurus est, filium illius suscipe, et tanquam popularem, et tanquam opis indigum, denique tanquam per nos tibi commendatum; atque iis ex omnibus unum quoddam illi contingat, ut scilicet auxilium a te quantum fieri poterit consequatur in negotiis suis. Liquet autem bonis operibus paratam esse remunerationem, non per nos quidem pusillos homines, sed per Dominum, qui præclaris institutis mercedem ro pendit. EPISTOLA CCCXIX ". Commendal hospitem omni subsidio in terra extranea egentem. Ομοίως ὑπὲρ ξένου. Κατὰ πόδας τῆς ἀναχωρήσεως του ἐπέστη ἡμῖν ὁ υἱὸς οὗτος ὁ τὴν ἐπιστολήν σοι ταύτην ἀποδιδούς, χρείαν ἔχων, ὡς ἀνὴρ ἐν ἀλλοδαπῇ διάγων, πάσης τῆς παρὰ τῶν Χριστιανῶν ὀφειλομένης τοῖς ξένοις c παραμυθίας. Τὸ μὲν οὖν πρᾶγμα οὗτός σοι έναρ γέστερον διηγήσεται· τὴν δὲ βοήθειαν αὐτὸς παρ έξεις, τήν σοι κατὰ δύναμιν, καὶ ἀναγκαίαν τοῖς προ κειμένοις. Ἐὰν μὲν οὖν παρῇ ὁ ἡγεμὼν αὐτὸς ξε ναγήσεις πρὸς αὐτὸν δηλονότι. Ἐπεὶ διὰ τῶν πολι τευομένων παρέξεις αὐτῷ τὰ σπουδαζόμενα. Οὐ γὰρ μικρῶς μοι μέλει τὸ πάντα αὐτὸν κατὰ γνώμην πράξαντα ἐπανελθεῖν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚ'. Similiter pro hospite. vestigio recessus tui accessit ad me filius iste, qui hanc epistolam tibi porrigit: is velut homo in terra extranea degens, omni eget sui silio, quod hospitibus debetur per Christianos. Et negotium quidem ipse tibi clarius enarrabit: tu vero auxilium præbebis pro viribus, atque necessarium rebus præsentibus. Si itaque aderit præses, ipse videlicet ad eum duces hospitem. Alioqui, per eos qui rempublicam gerunt conficies ei quæ expetit. Non enim mediocriter mihi curæ est, ut peractis ex animi sententia omnibus revertatur. EPISTOLA CCCXX Testatur eum qui ad negotia procuranda missus fuerat, etsi re infecta redit, non tamen pigritiæ accusandum. Scire avet quo loco sint res ecclesiasticæ. Ανεπίγραφος, ἐπὶ προσηγορίᾳ. Διὰ μακροῦ ἡμῖν ὑπῆρξε προσειπεῖν τὴν τιμιό τητά σου, τῷ τὸν ἀνακομίζοντα τὰς ἀποκρίσεις που λύν χρόνον ἐνδιατρίψαι τῇ ἡμετέρᾳ, καὶ ἀνδράσι καὶ πράγμασι δυσχερεστέροις περιπεσεῖν. Ενιαυτὸν γὰρ ὅλον ἀπεξενώθη τῆς ἐνεγκούσης. Απάταις ἀνθρώπων καὶ διαλύσεσιν ὑπαχθείς, εἰ τῆς παρούσης αὐτῷ κακουργίας κρατήσειε, τοῦ παντὸς περιέσεσθαι, ὀψὲ τοῦ κεφαλαίου τῆς ζημίας ἐπήσθε το, ἐν τῇ κατὰ μικρὸν ἀπάτῃ τῆς αἰσθήσεως κλεπτομένης. Ἐπεὶ οὖν ἐπάνεισι, τῶν τε τοῦ ἀέρος ὀχληΗμῶν. Coisl. primus ἡμῖν. Paulo ante legit Combefisius πρὸς πᾶσαν πρόφασιν. Sed minus intellexit illud αμειβόμεθα, cujus hæc videtur esse senwentia: Quot occasiones occurrunt, totidem scribendi vices usurpo. Δυσχερεστέροις. Sic uterque Coisl., Med. et PATROL. GR. XXXII. Sine inscriptione, salutandi gratia. Longo intervallo nobis contigit tuam dignitatem salutare; eo quod qui responsa refert, diu in nostra regione commoratus sit, ac tum in viros morosissimos, tum in negotia difficillima inciderit. Nam annum totum abfuit patria. Is hominum dolis et transactionibus in eam spem inductus se, si præsentem nequitiam superaret, rei totius summam obtenturum, sero damni caput persensit: cum fraus paulatim progrediens sensum præterfugisset. Cum igitur redeat et ab aeris molestiis Reg. secundus. Editi δυσχερεστάτοις. Statim editi ἀπάταις γάρ, sed vocula deest in mss. quatuor. Plures autem non habuimus in hanc epistolam. Ex Cotelerii Monum. Ec. Gr. t. II, p. 94. Ibid., p. 95 " *** Alias CCXXI.

άσπαζόμεθά σε δι᾿ αὐτοῦ, παρακαλοῦντες μεμνήσθαι ἡμῶν ἐπὶ τῶν προσευχῶν (πολλῆς γὰρ τῆς ἐκ τῶν εὐχῶν βοηθείας δεόμεθα), καὶ ἅμα σημαίνομεν, ὅτι οἱ ὑπεύθυνοι καταλειφθέντες πρὸς τὴν τοῦ ὀφλήματ τος ἔκτισιν παρὰ τοῦ μακαρίου ἐπισκόπου, ἐπιμνησθέντος ἐν ταῖς διαθήκαις αὐτοῦ τε τοῦ χρέους, καὶ ὅθεν προσῆκεν ἐκτισθῆναι καὶ διὰ τίνων, ὑπεριδόντες τῶν φιλικῶν ὑπομνήσεων, τὰς ἐκ τῶν δικαστηρίων ἀνάγκας ἐκδέχονται. Διὸ ἄπρακτος ἐπανῆλθεν ὁ ἑταῖρος ἡμῶν, καὶ ταῦτα αὐτὰ ἠξίω σεν αὐτὸν παρ' ἡμῶν μαρτυρηθῆναι, ὡς μὴ ἀρ γίας μηδὲ ῥαθυμίας ἔγκλημα σχεῖν παρὰ τῇ τιμιό τητί σου. Ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον. Τὰ δὲ τῶν Ἐκκλη· σιῶν ὅπως ἔχει, είτε συγκεχώρηται μένειν ἐπὶ τῆς et ab hominum nequitia liberatus: salutamus te Λ ρῶν καὶ τῆς τῶν ἀνδρῶν μοχθηρίας ἀπαλλαγείς, per illum, rogantes ut nostri memineris in precibus (nam precum auxilio valde indigemus), simul eliam certiorem te facio, quos beatus episcopus debito solvendo obnoxios reliquerat (siquidem in suo testamento et debiti fecit mentionem, et unde et a quibus illud 447 solvi oporteret), eos amicis admonitionibus spretis necessitatem tribunalium exspectare. Quare sodalis noster re infecta rediit, atque hæc ipsa rogavit ut de eo testaremur, ne segnitiei aut' pigritiæ apud tuam dignitatem incusaretur. De his hactenus. Cæterum quo in statu sint res Ecclesiarum, utrum concedatur ut in eodem statu permaneant, an in pejus vergant, aut spem aliquam habeant futuræ in melius mutationis, per aliquem e charis fratribus certioremn ὁμοιότητος, εἴτε καὶ πρὸς τὸ χεῖρον ἐκπέπτωκεν, ἢ me facere digneris. EPISTOLA CCCXXI '. τίνα ἐλπίδα τῆς ἐπὶ τὸ βέλτιον ἔχει μεταβολῆς, γνωρίσαι ἡμῖν διὰ τινὸς τῶν γνησίων ἀδελφῶν καταξίωσον ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚΑ'. Auctor hujus epistolæ, quem Gregorium Nazianzenum esse non obscure perspicitur, non sine solito lepore Theclam rogat, ut his qui ecclesiæ conseptum exstruebant, vinum suppeditet, propterea quod vehemens anni præteriti frigus viles succiderat. Θέκλῃ. Τὸ παριππεῦσαν ἔτος, κ. τ. λ. Vide inter S. Gregorii Nazianzeni epistolas, epist. 57. Thecla. Præterito anno, etc. EPISTOLA CCCXXII**. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚΒ'. 'Rationem reddit cur sero respondeat: rogat ut post longam hiemis absentiam saltem ad Paschæ diem cum conjuge redeat. Sine inscriptione, ut cum amico Pascha celebret. Acceptis tuæ dignitatis litteris, gavisus sum, ut par erat, et Domino gratias egi, atque paratus eram respondere, si quis opportune de rescrilendo subunonuisset. Nam negotium illud, de quo mibi mandaveras, temporis progressu absoJutum est. Non erat 448 autem, antequam conficeretur, tutum quidquam respondere. Hæc mei silentii fuit causa: non enim segnities, neque officii ignoratio. Etiamsi enim omnino piger essem, tamen vitia mea coram tua dignitate occultare omni modo studuissem. Nunc vero non possum ego tui oblivisci, ne brevissimo quidem temporis spatio: aut certe quispiam se ipse poLius ignoret: sed sive scribam, sive non, infrum te meo cordi circumfero: et longam illam biemis absentiam ita moleste fero, ut precer, si integrum tibi ipsi non est ob eas, de quibus audivi, occupationes, rusticos relinquere, mihi occasionem dari ad loca illa veniendi, ac vera illa tuorum morum integritate ac ornamentis tuis perfruendi. Omnino autem salutarem Pascha diem nobiscum conaberis transigere, una cum Alias CCXII. Alias CCXXIII. Εκτισθῆναι. Duo codices ἐκτίσθαι. Paulo post male in editis ἕτερος. Mss. ἑταῖρος. Αὐτόν. Non male deest in codice Vaticano. "Η τίνα. Duo codices είτε τίνα. Ibidem editi γνωρίσαις. Quatuor mss. ut in textu. {7) Ὑπὲρ ού. Duo mss., περὶ οὗ. Paulo post ediΑνεπίγραφος, ἐπὶ φίλῳ συμπασχάσαι. Δεξάμενος τὰ γράμματα τῆς σῆς τιμιότητας ήσθην, ὡς εἰκὸς, καὶ εὐχαρίστησα τῷ Κυρίῳ, καὶ προθύμως εἶχον ἀντιφθέγξασθαι, ἐάν τις κατὰ και ρὸν περὶ ἀντιγράφων ὑπέμνησε. Τὸ γὰρ πράγμα ὑπὲρ οὗ ἐπέταξας ἡμῖν, χρόνῳ ἐλάμβανε τὴν και τάστασιν. Οὐκ ἐνῆν δὲ πρὸ τοῦ πέρατος ἀσφαλὲς οὐδὲν ἀποκρίνασθαι. Αὕτη ἡ αἰτία τῆς σιωπῆς ἡμῶν· οὐ γὰρ δὴ ῥαθυμία, οὐδὲ ἄγνοια τοῦ προσήκοντος. Εἰ γὰρ καὶ ὅλως ήμεν ῥᾴθυμοι, ἐσπουδάσαμεν πάντως ἐπὶ τῆς σῆς τιμιότητος συσκιάσαι ἡμῶν τὰ ἐλαττώματα. Νῦν δὲ οὐκ ἔστιν ἡμῶν ἐπιλαθέσθαι σου οὐδὲ τὸ βραχύτατον (ή πρότερον ἄν τις ἑαυτὸν ἀγνοήσειεν)· ἀλλὰ κἂν ἐπιστέλλωμεν, κἂν μὴ, ένα ιδρυμένον σε ταῖς καρδίαις ἑαυτῶν περιφέρομεν, καὶ πρὸς τὴν μακρὰν ἀπόλειψιν τοῦ χειμῶνος οὕτω δυσκόλως ἔχομεν, ὥστε εὔχεσθαι, εἰ μὴ αὐτῷ σοι δυνατὸν, διὰ τὰς ἀκουομένας ασχολίας, καταλιπεῖν τοὺς ἀγροίκους, ἡμῖν ἐγγενέσθαι πρόφασιν ἐπιστῆναι τοῖς τόποις, καὶ τῆς ἀληθινῆς εὐσταθείας τῶν σῶν τρόπων καὶ τῆς κοσμιότητος ἀπολαῦσαι. Πάντως δὲ τὴν σωτήριον ἡμέραν τοῦ Πάσχα μεθ' ἡμῶν ποιῆσαι προθυμηθήσῃ, μετὰ τῆς κοσμιωτάτης συμβίου σου, tio Paris., οὐκ εἴην δέ. Μss. ut in textu. Subinde quatuor codices, σιωπῆς ἡμῶν. Editi σιωπῆς ἡμῖν. 'Ημεν. Deest ea vox in Med. et Coisl. primo. Duo codices, εἰ γὰρ καὶ ἄλλως εσμέν. Εἰ μὴ αὐτῷ σοι. Sanum locum Combefisius corrumpit, dum emendare cupit. Legendum putat ei μὲν αὐτῷ σοι, repugnantibus codicibus mass. ac ipsa etiam sententia.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCXXIV. ἦν καὶ προσαγορεύομεν διὰ σοῦ, καὶ παρακαλοῦμεν ornatissima tua conjuge: quam per te saluto et συμπράξαι ἡμῖν εἰς τὸ ἐπεῖξαι σε πρὸς ἡμᾶς. rogo, ut tradita mihi opera tuam ad nos profectionem urgeat. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚΓ'. EPISTOLA CCCXXIH'. Gratias agit Deo, quad Philagri servorum fuga ipsius litteras si conciliaverit: hortatur ut sæpe ad se scribat de aomesticis el ecclesiasticis rebus, ac operam suam Ecclesiarum pacificationi impendat. Cæterum sibi epistolam sero reddilam a Cyriaco; sed tamen diligentiam suam non defuisse. Φιλαγρίῳ Αρκήνῳ Χάρις τῷ ἁγίῳ Θεῷ· οὐ γὰρ ἂν εἴποιμι χάριν ἔχειν τοῖς ἠδικηκόσι σε, ότι μοι γεγόνασι γραμμάτων ὑπόθεσις. Αλλ' ὁ πανταχόθεν εὐεργετῶν ἡμᾶς Κύριος οἶδε καὶ διὰ τῶν λυπηρών πληροῦν πολλάκις τὰς παρακλήσεις. "Οθεν καὶ ἡμῖν τὴν εἰκαιότητα τῶν ἀποδράντων σε εὐφροσύνης ἐποίησεν ἀφορο μήν. ᾿Αλλὰ γράφοις ἡμῖν διὰ πάσης προφάσεως· τοιαῦτα γράφων, οὕτω μὲν ἀπὸ χρηστης γνώμης, οὕτω δὲ ἀπὸ γλώττης κεκαθαρμένης. Καὶ γὰρ εἰ μή φαμεν προσποιεῖσθαι τὸ ἐν τῇ λέξει τερπνόν, ἀλλ᾽ οὖν φυσικῶς πως κατακηλούμεθα παρ' αὐτοῦ, καὶ ἄγετε ἡμᾶς, οἱ τὸν λόγον χαρίεντες, ὥσπερ οἱ τὰς μελίσσας διὰ τῶν κρουμάτων Πολλάς γε οὖν πέμπε τὰς ἐπιστολάς, καὶ μακρὰς ὡς ἔνι μάλιστα οὐ γὰρ δὴ ἀρετὴ ἐπιστολῆς ἡ βραχύτης, οὐ μᾶλλον γε ἢ ἀνθρώπου. Γράφε δὲ ἡμῖν τά τε κατὰ τὸν οἶκον, ὅπως διάκειται, καὶ αὐτό σοι τὸ σῶμα ὅπως ὑγείας ἔχει· καὶ, εἰ τὰ τῶν Ἐκκλησιῶν ἡσυχάζει· μέλει γάρ σοι καὶ τούτων καλῶς ποιοῦντι. Καὶ μέντοι καὶ εἴ τις δύναμις συμπονεῖν τῇ εἰρήνῃ καὶ τῇ ἐνωσει τῶν διεστηκότων, μὴ παραιτοῦ. Ὁ δὲ χρηστὸς Κυριακός ήψατο πρότερον τῆς σπουδῆς, καὶ τότε ἡμῖν ἀπέδωκε τὴν ἐπιστολήν· ἐπὶ δὲ τὰ λείψανα τοῦ πράγματος ἔσχε συναιρομένους, τὰ ἡμῖν δυνατά. Επεστείλαμεν γὰρ τῷ χωρεπισκόπῳ τῶν τόπων· ὅς ἐὰν ποιήσῃ τι τῶν προστεταγμένων, αὐτὰ γνωρίσει τὰ πράγματα. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚΔ'. Philagrio Arceno. Gratiæ Deo sancto; non enim dixerim me gratiam habere his qui te læserunt, quod mihi litterarum occasio exstiterint. Sed qui nos undecunque beneficiis afficit Dominus, novit per ipsas etiam molestias implere sæpe consolationes. Unde et mihi levitatem eorum qui a te aufugerunt, gaudii occasionem effecit. Verum, qualibet oblata occasione, ad me scribe, cum scribas talia, ex voluntate adeo bona, et lingua adeo pura. Quanquam enim orationis suavitatem sectari me non aflirmo, tamen natura duce per illam demulceor; ei vos quoruin oratio suavis est ac jucunda, me perinde ducitis, ac apes tinnitibus ducuntur. Multas igitur mitte epistolas, et quam poteris longissimas; non enim virtus epistolæ brevitas. non sane magis quam hominis. Scribe autem nobis et de rebus tuis domesticis, quo sint loco; et corpus tuum ut valeat, et utrum res Ecclesiarum tranquillæ sint. Nam et hæc tibi curæ sunt, nec immerito. Imo etiamsi qua facultas de pace et dissidentium conjunctione allaborandi, ne refugias. Cæterum bonus ille Cyriacus prius diligentia usus est, et tunc mibi reddidit epistolan: deinde ad id quod supererat negotii adjutores nos habuit pro nostris viribus. Scripsimus enim ad locorum chorepiscopum: qui quidem utrum aliquid ex iis, quæ in mandatis habet perfecturus sit, res ipsa demonstratura est. 449 EPISTOLA CCCXXIV". Hortatur ut sibi caveat a Patricio homine vaſerrimo. Πασινίκῳ Ιατρῷ. Δείγμα τοῦ μὴ παρέργως σε ἔχειν περὶ ἡμᾶς, τὸ εὐθὺς ἀπ' αὐτῶν, ὡς εἰπεῖν, τῶν θυρῶν τῆς εἰσ όδου προσφθέγγεσθαι ἡμᾶς. Εστι μὲν οὖν καὶ αὐτὸ σπουδῆς ἄξιον, τὸ ἐντυχεῖν γράμμασι φιλικοῖς· ἐὰν δὲ καὶ τὴν ἐπὶ τοῖς μεγίστοις χρείαν ἀνύῃ τὰ Φιλαγρίῳ Αρκήνῳ. Sic tres vetustissimi codices, itidem ut editi. Reg. secundus et Coisl. secundus, Φιλαγρίῳ Αρχίνῳ. Reg. primus, Φιλαγρίῳ, tantum. Duo iidem mss. initio epistolæ, υπο θέσεις. Εικαιότητα. Sic uterque Coisl. cum Regio primo et Paris. Huic scripturæ favet etiam Vaticahus, qui habet, ἐκκαιότητα. Harl. et Reg. primus cum editis, σκαιότητα. Αποδράντων σε. Sic Harl., Coisl. primus, Reg. primus et Vat. Editi, ἀποδρασάντων σε. Clarom., ἀποδράντων του. Κρουμάτων. Ila tres vetustissimni codices mss. et alii duo. Editi, κρουσμάτων. 'Επὶ δέ. Sic mss. Editi, ἐπεὶ δέ. Pasinico medico. Argumento est me a te non negligi, quod statim ab ipsis judicii, ut ita dicam, januis me salutasti. Atque illud quidem optabile est, lit teras amicas accipere: sed si quæ scribuntur, in rebus maximis usui sint, certe in pretio longe Πασινικῳ. Clarom., Παιωνίκῳ. Δείγμα. Editi addunt, μέγιστον, sed deest illa vox in sex codicibus. Ibidem Coisl. primus, ἔχειν πρὸς ἡμᾶς. Coisl. secundus et Reg. secundus, μὴ παρέργως ἔχειν. Τῆς εἰσόδου. Magis arrisit hæc scriptura Reg. secundliet Coisl. secundi, quam quod legitur in aliis codicibus et editis, τῆς ὁδοῦ, ab ipsis via januis. Είσοδος in epist. 289 et 307 idem sonat ac judicium, sive introitus in causam, qui quidem sensus mirifice quadrat cum hac epistola. Ibidem Coisl.primus, προσφθέγξασθαι. Paulo post Med, Harl., Coisl. primus, εἰ δὲ καὶ τὴν ἀνύει. Alias CCCLV. * Alias CCCLXXV.

' majori sunt habenda. Itaque pro certo scias, Λ γραφόμενα, πολλῷ πλείονος ἄξια γίνεται δηλονότι. Patricium virum perquam optimum tanta suadæ pharmaca in suis labiis ferre, ut, non modo quod tu scripsisti, sed etiamsi Sauromatam quemdam aut Scytham offenderit, ei facile quidquid libuerit persuadeat. Verumtamen illa bilaritatis verba non ex corde proficiscuntur. Jamdudum enim obtinuit illa species, voce tenus simplices esse et ineptos, ac paratos res suas cuivis judicio committere; sed ubi ad rem ipsam ventum erit, tu vero illic haud reperiaris. Sed hæc apud te dicta sint, ut ipse agnoscas virum hunc alioqui non eum esse, quem facile ducas quo velis; atque etiam in animum tuum inducas, nequaquam verbis decoris attendere, sed dum rebus ipsis comproben. tur, exspectare. EPISTOLA CCCXXV*. Εξ τοίνυν ἴσθι, ὡς ὁ τὰ πάντα ἄριστος ἀνὴρ Πατρίκιος τοσαῦτα ἐπὶ τῶν χειλέων αὐτοῦ τῆς πειθούς φέρει φάρμακα, ὥστε μὴ ὅτι σὺ ἐπε έστειλας, ἀλλὰ κἂν Σαυρομάτην τινὰ ἢ Σκύθην λάβη, πείσαι ἂν ῥᾳδίως περὶ ὧν ἐθελήσειεν. Οὐ μὴν ἀπὸ καρδίας ἐστὶ τὰ τῆς εὐφροσύνης ἐκεῖνα ῥήματα. Πάλαι γὰρ ἐπιτετήδευται τὸ σχῆμα τοῦτο· μέχρι φωνῆς χρηστούς καὶ ἀπειροκάλους δῆθεν καὶ ἑτοίμους εἶναι ἐπιτρέπειν παντὶ δικαστηρίῳ τὰ κατ' αὐτούς· ἐπειδὰν δὲ ἐπ' αὐτῶν γένωνται τῶν πραγμάτων, μὴ σύ γε ἐκεῖ τύχοις. ᾿Αλλὰ ταῦτα μέν μοι πρὸς σὲ εἰρήσθω, ἵν' αυτός τε εἰδείης καὶ τὸν ἄνδρα οὔτε ἄλλως ὄντα εὐπαράγωγον, ἔτι καὶ παρὰ σεαυτοῦ πεισθῇς, μὴ τῇ τῶν ῥημάτων προσέχειν εὐπρεπείᾳ, ἀλλὰ τοὺς ἐκ τῶν πραγμάτων ἀναμένων ἐλέγχους. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚΕ'. Gratias agit quod ad se scripserit per communem filiam Icelium, quam laudat perhonorifice. Magniniano. Satis erant vel litteræ tuæ gravitatis ad me omni lætitia perfundendum. Nunc vero cum et mulierum ornatissima, communis nostra filia Icelium, tuam mihi epistolam tradidit, lætitiam meam plus quam duplicavit non solum quod viva sit imago probitatis tuæ, sed etiam quod per se omne demonstret virtutis studium. Quare primum quidem eam libenter excepi propter te, deinde vice versa, beatum te propter illam prædicavi, quod te talis liberorum educationis merces maneat a Domino Deo. Utinam autem et te aliquando videamus, atque bonis tuis perfruamur, neque corporis infirma valetudine, neque ulla alia molestia congressum nostrum impediente. 450 EPISTOLA CCCXXVI". Μαγνινιανῷ Ἐξήρκει καὶ τὸ γράμμα τῆς σεμνότητός σου πάσαν ἡμῖν ἐξεργάσασθαι εὐφροσύνην. Νυνὶ δὲ καὶ ἡ κοσμιωτάτη γυναικῶν Ἰκέλιον ή κοινή θυγά τὴρ ἡμῶν, τὴν ἐπιστολὴν ἀποδοῦσα, πλέον ἢ εἰς τὸ διπλάσιον τὴν εὐφροσύνην ἐπηύξησεν· οὐ μόνον τῷ ἔμψυχος εἰκὼν εἶναι τῆς σῆς καλοκαγαθίας, ἀλλὰ καὶ τῷ παρ' ἑαυτῆς πᾶσαν ἐπιδεικνύναι ἀρε τῆς ἐπιμέλειαν. Ὥστε πρότερον αὐτὴν ἀσμένως δε ξάμενοι διὰ σὲ, ὕστερον ἀναστρέψαντες μακαρί σαμέν σε δι᾿ αὐτὴν, ὅτι τοιαύτης τεκνοτροφίας μια σθοί σε μένουσι παρὰ τοῦ Δεσπότου Θεοῦ. Αλλ ἴδοιμέν ποτε καὶ αὐτὸν σὲ, καὶ τῶν ἐν σοὶ καλῶν ἀπολαύσαιμεν, μήτε αρρωστίας, μήτε ἑτέρας τινὸς δυσχερείας ἐμποδιζούσης ἡμῶν τῇ συντυχίᾳ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚ. Salutat oblata occasione et hortatur, ut per totam vitam Dei meminerit. Sine inscriptione, admonitionis causa. Dedit mihi Deus sanctus commodissimam lit- Alias CCCLXXXI. Alias CCXXIV. Εὖ τοίνυν. Medicæus codex, σὺ τοίνυν. Ὡς ὁ τὰ πάντα. Duo mss. ὅτι ὁ πάντων. Μὴ ὅτι σύ. Coisl. primus et Med., μηδ' ὅτι οὖν. Πεῖσαι ἄν. Sic Coisl. primus. Tres alii recentiores, πείσῃ ἄν. Editi πείσει ἄν. Εὐφροσύνης. Sic mss. Editi, ἀφροσύνης. Φωνῆς. Editi addunt, εἶναι, quod deest in quatuor mss. iisque antiquissimnis. ibidem Coisl. secundus, ἑτοίμως επιτρέπειν. Idem codex cum tribus aliis habet, καθ' ἑαυτούς. 'Εκεῖ. Deest ea vox in codice Medicæo. Ειδείης. Mss. quatuor, εἰδῇς. Mox codex Medicæus, πεισθείς. Καί. Fortasse istud και collocandum sit statim ante vocem ἔτι quæ mox sequitur. EDIT. Μαγγινιανῷ. Hunc Magninianum diversum esse puto a Magneniano comite, ad quem scripsit Ανεπίγραφος, ἐπὶ νουθεσία. Εδωκεν ἡμῖν ὁ ἅγιος Θεὸς οἰκειοτάτην πραγμάτ Basilius epistolam 175. Non solum comitis titulus deest in hac epistola, sed etiam Μαγνινιανός vocatur in codicibus Ilarl., Coisl. secundo et Reg. secundo et editis. In Medico autem et Coisl. primo dicitur Μαγνημιανός. Sic etiamn Harlæanus secunda manu. At in epistola 175 Mediceus codex habet, Μαγνινιανῷ, Coisl. primus et Clarom., Μαγνηνιανῷ. Editi, Μαγνημιανῷ. Quanquam forte uæ varie tates librariorum negligentiæ sunt tribuendæ, unusque et idem Magninianus, sive Magnenianus, sive etiam Magnemianus. Nonnulli codices initio, έπε εξεργάσασθαι. Ικέλιον. Vat. et Bigol., Εἰκέλιον. Τῆς σῆς. Sic Harl., Coisl. primus. Edliti, τῆς ὑμετέρας. Paulo post iidem antiquissimi codi ces habent, δεικνύναι, et infra, Δεσπότου Χριστοῦ. Harlæanus tamen secunda manu, Θεοῦ. Τῇ συντυχία. Nonnulli codices, την συντυ νίαν.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCXXIX. των υπόθεσιν, τον ἀδελφὸν τόνδε γνωρίσας ἡμῖν, terarum occasionem: qui mihi hunc fratrem noτὸν ἄνδρα, ᾧ κατὰ τὴν ἐπάνοδον τὴν πρὸς τὴν σὴν τιμιότητα ἐχρησάμεθα τῆς ἐγγράφου ταύτης ὁμιλίας ἡμῶν διακόνῳ· εὐχόμενοι τῷ Θεῷ, ἐπὶ μεί ζόν σε περιφανείας καὶ δόξης προϊόντα, κοσμεῖν καὶ ἡμᾶς καὶ τὴν πατρίδα πᾶσαν τῇ οἰκεία σεαυτοῦ ἀρετῇ Παρακαλοῦμεν δέ σε παρὰ πάντα τὸν βίον μεμνῆσθαι τοῦ κτίσαντός σε Θεοῦ καὶ τιμήσαντος· ἵνα πρὸς τῇ τοῦ βίου τούτου λαμπρότητι ἔτι καὶ τῆς οὐρανίου δόξης ἀξιωθῇς, ἧς ἕνεκεν πάντα ποιητέον ἡμῖν, τοῖς πρὸς τὴν μακαρίαν ἐλπίδα τὴν ζωὴν ἡμῶν ἀπευθύνουσιν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚΖ'. tum fecit, virum nempe illum, quo ad tuam dignitatem revertente bujus per litteras colloquii ministro usus sum: Deum rogans, ut magis ac magis dignitate ac gloria crescens, et nos, et μα triam omnem propria tua virtute exornes. Adhortor autem te, ut per totam vitam Dei memineris, qui te condidit, ac honore cumulavit: ut præter hujus vitæ splendorem adhuc etiam gloriam cœlestem consequaris: ob quam nobis, qui ad beatam spem vitam nostram dirigimus, facienda sunt omnia. EPISTOLA CCCXXVII. Viro præpotenti bene precatur, ob honorem sibi ab illo habitum. Horlatur ut ad Ecclesiæ defensionem incumbat Ανεπίγραφος, ἐπὶ παρακλήσει. Ὑπὲρ ὧν παρόντας ἡμᾶς ἐτίμησας, καὶ ἀπόντων μεμνήσθαι καταξιοῖς (ἦλθε γὰρ εἰς ἡμᾶς ἡ ἀκοὴ), παρὰ τοῦ ἀγαθοῦ Δεσπότου γένοιτό σοι ἀντίδοσις· καί σε ἴδοιμεν ἐν τῇ μεγάλῃ ἡμέρᾳ τῆς δικαιοκρισίας τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς εὐδόκιμον· ἵνα ὥσπερ τῆς ἐνταῦθα περιφανείας ἠξίωσαι, οὕτω καὶ παρὰ τῷ οὐρανίῳ βασιλεῖ σεμνότητος ἀπολαύσῃς. Παρακαλοῦμεν οὖν προηγουμέν νως, τῇ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ διαρκή παρασχέσθαι τὴν σπουδήν· ἔπειτα καὶ τὸ εἰς ἡμᾶς εὐμενὲς ἐπαυξή σαι, μνήμης τε πάσης καὶ προστασίας ἡμᾶς ἀξιοῦντα, σεμνῦναι ἡμᾶς καὶ γράμμασιν· ὥστε ἀπόδειξιν ἡμᾶς ἔχοντας, ὅτι οὐ βαρύνῃ ἡμᾶς ἐπιστέλλον τας συνεχέστερόν σου τῇ μεγαλονοίᾳ καταθαρ βήσειν. Sine inscriptione, exhortatoria. Pro eo quod præsenti mihi honorem habuisti, et absentis meminisse dignaris (ita enim auditione accepi), remunerationem consequaris a Domino optimo: teque videamus in magna·illa justi judicii Dei nostri die ob bona opera probatum et spectatum: ut quemadmodum in hac vita inclaruisti, ita etiam splendorem apud calestem regem adipiscaris. Adhortamur igitur te ante omnia, ut in Dei Ecclesiam juge conferas studium: deinde etiam, ut benevolentiam in nos adaugeas, meque recordatione omni ac patrocinio dignatus, litteris etian cohonestes ita ut ubi compertum erit me tibi molestum non esse, audeam ad tuam magnanimitatem crebrius scribere. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚΗ. EPISTOLA CCCXXVIII**. Salutat Hyperechium, seque ait non melius solito valere. Υπερεχίῳ. Καὶ προσαγορεύω τὴν τιμιότητά σου, καὶ εὐχα μαί σοι τὰ ἀγαθά· ἐμαυτὸν δὲ καταμηνύω σπουδὴν ἔχοντι πάντως εἰδέναι τὰ καθ' ἡμᾶς, μηδὲν ἄμεινον της συνηθείας πράττοντα Τῶν γὰρ δυσφη μοτέρων φείδομαι, ὡς ἂν μὴ πάνυ λυποίην τὸν τὰ βέλτιστα ἡμῖν συνευχόμενον. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΚΘ. Hyperechio. Et saluto tuam dignitatem, et tibi bene precor. Meas autem res scire etiam atque etiam aventi, declaro melius solito mihi non esse. Nolim enim gravius quidquam dicere, ne prorsus eum, qui mihi optima precatur, afficiam tristilia. 451 EPISTOLA CCCXXIX" Gratias agit ob pisces ad se missos, sed multo magis ob litteras. Φαλερίῳ. Πάνυ ἡδέως ετέρφθην τοῖς ποταμίοις ἰχθύσι, μνησικακήσας αὐτῶν τὴν φυγὴν ἣν ἔφυγον ὑποΠραγμάτων. Lommodissimam negotiorum expediendorum occasionem. Legendum putat Combefisius, γραμμάτων. Valde arridet hæc sententia; sed quia nullus favet nis. codex, nihil ausi sumus in ipso contextu mutare. Εγγράφου. Ita mss. omnes. Editi, ἐγγρά φης. Πᾶσαν... ἀρετῇ. Hæc addita ex Med., Coisl. primo, Vat. et duobus aliis. (32') "Ετι καὶ τῆς. Primam vocem addidimus ex quinque mss. και Καταξιοῖς. Ita mss. quatuor: editi, ηξίους. Paulo post Medicus codex. ἦλθεν νὰρ ὡς Phalerio. Suaviter omnino delectatus sum fluvialibus piscibus, fugamque ultus sum, quam concreἡμᾶς. Ἴδοιμεν. Sic duo mss. Editi, ίδωμεν. Paulo post mss. tres, ἠξίωσεν. Επιστέλλοντας. Editi addunt, σοι, sed deest hæc vocula in quatuor mss. Deest etiam ἡμᾶς ἀπ codice Vaticano. Πράττοντα. lta mss. Editi, πράττοντι. Μνησικακήσας. Haec scriptura, quæ in editis et nonnullis exstat mss. ac olim prima manu exstitit in Harlano, displicet Combefisio, legendum- · Alias CCXXV. **1 Alias CCCLXVII. Alias CCLXXXII.

tum ex glacie tectum subeundo ceperant. Ego δραμόντες την σκέπην τὴν ἐκ τοῦ κρύους. Ιχθύων tamen tuas litteras pluris facio quam pisces. Quapropter scribas potius quam mittas. Quod si tibi magis libuerit silere, saltem pro me precari ne intermittas. EPISTOLA CCCXXX*. Sine inscriptione. δὲ ἡμῖν τιμιώτερά σου τα γράμματα. Ωστε επί στελλε μᾶλλον ἢ ἀπόστελλε. Εἰ δὲ ἡδιόν σοι σιω πᾶν σὺ δὲ ἀλλ᾽ εὐχόμενος ὑπὲρ ἡμῶν μὴ δια λίπης Queritur quod ad se non scribal. Diligi te a me, disce ex his quæ scribo: me a te odio haberi, ex silentio agnovi. Scribe saltem in posterum, calamo et atramento ac exili charta amanLes redamans. EPISTOLA CCCXXXI. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΑ'. Ανεπίγραφος. "Ότι σε φιλώ, οἷς ἐπιστέλλω μάθε. Ότι με μια σεῖς, οἷς σιωπής ἔγνων. Γράφε δὲ κἂν τοῦ λοιπού, καλάμῳ καὶ μέλανι καὶ βραχεῖ χάρτῃ φιλοῦντας φιλῶν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΛΑ'. Queritur quod iterum eadem de re scribere cogatur, monet ut vel sibi obsequatur, vel causam reddat, cur non obsecutus sit Sine inscriptione. Frustra de iisdem bis scribitur. Aut enim res ejus naturæ non est, ut emendari possit, ac frustra nobis adeuntes molesti sunt: aut nos contemnunt qui epistolas accipiunt, sicque desipimus contemptoribus scribentes. Cum igitur jam de eodem acceperis litteras, coactusque sim denuo scribere; aut corrige, si potes: aut causam indica cur quæ præceperam non sint jamdudum peracta. EPISTOLA CCCXXXII ***. Alia sine inscriptione. Ανεπίγραφος Μάταιόν ἐστι δῖς περὶ τῶν αὐτῶν ἐπιστέλλειν. “Η γὰρ φύσιν οὐκ ἔχει διορθώσεως τὸ πρᾶγμα, καὶ μάτην ἡμῖν ἐνοχλοῦσιν οἱ προσιόντες, ἢ οἱ δεχόμενοι τὰς ἐπιστολὰς παρορῶσιν ἡμῶν· καὶ οὕτω ματαιοφρονοῦμεν τοῖς καταφρονηταῖς ἐπιστέλλον τες. Ἐπεὶ οὖν ἤδη περὶ τοῦ αὐτοῦ ἐδέξω γράμματα, ἠναγκάσθημεν δὲ καὶ δεύτερον ἐπιστεῖλαι· ἡ διόρθω σαι, εἴ τοι δύναμις, ἢ γνώρισον ἡμῖν τὴν αἰτίαν δι' ἣν πάλαι οὐ γέγονε τὰ προστεταγμένα. Peracute nimium silentium exprobrat. Unum vitæ indicium est sermo. Quomodo igitur tu super terram versari putaberis, nunquam loquens? Sed pelle silentium istud tuum, scribens nobis, ac te vivere indicans. EPISTOLA CCCXXXIII ****. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΑΒ. Άλλη ἀνεπίγραφος. Ἐν γνώρισμα τοῦ ζῆν ὁ λόγος. Πῶς δὲ σὺ ὑπὲρ γῆν εἶναι νομισθείης, μηδέποτε φθεγγόμενος; Αλλ' ἄπωσαι τὴν σιωπήν σου, γράψας ἡμῖν, καὶ ἐμφανίσας σεαυτὸν ὅτιπερ ζῇς. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΑΓ. Monet ut notas et characteres perfectos faciat, et interpunctionibus sit attentus. Notario. Sermones naturam habent alatam. Quapropter notis indigent, ut avolantium celeritatem scriptor apprehendat. Tu igitur, o puer, notas ac characleres perfectos facias, 452 et loca ex ordine interpunctionibus distingue. Nam pusillo errore multa vitiatur oratio; seriptoris autem diligentia perficitur sermo. que putat, μὴ κακήσας, non vituperari. Legitur in quatuor iss., μὴ κακίσας. Med., μὴ μνησικακήσας. Hujus lectionis hæc erit sententia: non viluperat Basilius piscium fugam, fortasse quia sub glacie creverant. Sed magis arridet vulgata scriptura, nec sine lepore significat Basilius ultum se esse fugam piscium, et laborem in illis capiendis impensuin. Σιωπήν. Editi, τὸ σιωπάν, sed deest articulus in quatuor mss. Διαλίπης. Ita Reg. primus, Harl. et Coisl. primus et Bigot. Tres alii, μὴ διαλίποις. Editi, μή Alias CLXXVI, **** Alias CCXL. Alias CLXXVII. Alias CLXXVIII. Νοταρίῳ. Οι λόγοι τὴν φύσιν ὑπόπτερον ἔχουσι. Διὰ τοῦτ σημείων χρήζουσιν, ἵνα ἱπταμένων αὐτῶν λάβῃ τὸ τάχος ὁ γράφων. Σὺ οὖν, ὦ παῖ, τὰ χαράγματ τέλεια ποίει, καὶ τοὺς τόπους ἀκολούθως κατ:: στιζε. Ἐν γὰρ μικρᾷ πλάνῃ πολὺς ἡμάρτηται λόγος· p τῇ δὲ ἐπιμελείᾳ τοῦ γράφοντος κατορθούται τὸ λεγό μενον. διαλείπης. Φιλοῦντας. Harl., φιλοῦντα. 'Ανεπίγραφος. Reg. secundus et Coisl. se cundus addunt περὶ τοῦ αὐτοῦ. Editi τῷ αὐτῷ. lidem codices infra habent ἡμῖν ἐνοχλοῦσιν, quod melius videtur, quam quod est in editis ὑμῖν διοχλοῦσιν. Παρορῶσιν. Coisl. secundus et Reg. secundus ὑπερορώσιν. Καταφρονηταΐς. Ita mss. Editi καταφρονητοῖς. Πῶς δὲ σύ. Quatuor mss. πῶς γὰρ σύ. Ihie dein ex Med. et Coisl. primo legimus ὑπὲρ γῆν, εἰ paulo post φθεγγόμενος. Editi ὑπὲρ τῆς εἰ φθεγξά μενος. Λάβη. Medicus et Reg. secundus λάβοι. Τοὺς τόπους. Ita Reg. secundus, Coisl. pri mus et Med. Editi τους τύπους

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCXXXV. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΑΔ'. EPISTOLA CCCXXXIV. Καλλιγράφῳ Multa tradit præcepta recle scribendi. Λ Ὀρθὰ γράφε, καὶ χρῶ τοῖς στίχοις ὀρθῶς· καὶ μήτε αιωρείσθω πρὸς ὕψος ἡ χεὶρ, μήτε φερέσθω κατὰ κρημνών. Μηδὲ βιάζου τὸν κάλαμον λοξά βαδίζειν, ὥσπερ τὸν παρ' Αἰσώπῳ καρκίνον· ἀλλ᾽ εὐθὺ χώρει, ὥσπερ ἐπὶ στάθμης βαδίζων τεκτονι κῆς ή πανταχού φυλάττει τὸ ἴσον, καὶ πᾶν ἀναιρεῖ τὸ ἀνώμαλον. Τὸ γὰρ λοξόν, ἀπρεπές· τὸ δὲ εὐθὺ, τερπνὸν τοῖς ὁρῶσιν, οὐκ ἐῶν ἀνανεύειν καὶ κατανεύειν, ὥσπερ τὰ κηλώνεια, τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν ἀναγινωσκόντων· ὁποῖόν τι κάμοί συμβέβηκε τοῖς γράμμασιν ἐντυχόντι τοῖς σοῖς. Τῶν γὰρ στίχων κειμένων κλιμακηδόν, ἡνίκα ἔδει με ταβαίνειν ἐφ᾿ ἕτερον ἀφ' ἑτέρου ἀνάγκη ἦν ἐξορθοῦν πρὸς τὸ τέλος τοῦ προσιόντος Εν ᾧ μηδαμοῦ φαινομένης τῆς ἀκολουθίας, ἀνατρέχειν ἔδει πάλιν καὶ τὴν τάξιν ἐπιζητεῖν, ἀναποδίζοντα καὶ παρεπόμενον τῷ αύλακι, καθάπερ τὸν Θησέα τῷ μίτῳ τῆς ᾿Αριάδνης φασί. Γράφε τοίνυν ὀρθῶς, καὶ μὴ πλάνα τὸν νοῦν τῷ πλαγίῳ καὶ λοξῷ τῶν γραφομένων. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΛΕ. Librario. Recta scribe, ac rectis utere versibus: nec evehatur in altum manus, nec feratur in præcipitia. Neque cogas calamum oblique instar cancri Æsopici procedere: sed recta perge, velut ad amussim progrediens fabrilem, quæ ubique servat æqualitatem, et inæqualitatem omnem tollit. Quod enim obliquum, indecorum est: quod autem rectum, jucundum aspicientibus, non sinens legentium oculos sursum ac deorsum instar tolle nonum commeare: quale est quod mihi accidit scripta tua legenti. Cum enim versus in scala modum disponerentur; ubi ab altero ad alterum erat transeundum, necesse erat ad finem proximi assurgere: in quo series cum nunquam appareret, erat rursus recurrendum, ordoque inquirendus retrocedendo, sulcumque sequendo, quemadmodum Theseum Ariadnes filum secutum quisse ferunt. Scribe igitur recta, nec mentem obliquitate scriptorum atque inæqualitate in errorem inducas. EPISTOLA CCCXXXV. Significat Basilius se libenter omnes Cappadoces Libanio erudiendos missurum: nunc autem muttit nobilem aaolescentem, amici filium, quem Libanio commendat. Βασίλειος Λιβανίῳ. Αἰσχύνομαι καθ' ένα σοι προσάγων τοὺς Καππα δόκας, ἀλλὰ μὴ πάντας τοὺς ἐν ἡλικίᾳ πείθων, λόγων καὶ παιδεύσεως ἀντιποιεῖσθαι, καὶ σοὶ κεχρῆσθαι τῆς ἀσκήσεως διδασκάλῳ. Αλλ' ἐπειδὴ G πάντων εἰσάπαξ ἐπιτυχεῖν, τὰ προσήκοντα σφίσιν αὐτοῖς αἱρουμένων, οὐχ οἷόν τε· τοὺς ἑκάστοτε πειθομένους παραπέμπομέν σοι, τοσοῦτον αὐτοῖς χαριζόμενος, ὅσον καὶ οἱ τοῖς διψῶσι καθηγούμενοι πρὸς τὰς πηγὰς Ὁ δὲ νῦν προσιών, μικρόν ὕστερον ἑαυτοῦ ἕνεκεν σπουδασθήσεται, ἐπειδάν σου συγγένηται. Νῦν δὲ ἀπὸ πατρός ἐστι γνώριμος, μέγα ἐπὶ ὀρθότητι βίου καὶ δυνάμει πολιτικῇ παρ' ἡμῖν λαβόντος όνομα· δς καὶ ἐμοὶ εἰς τὴν ἄκραν φιλίαν ήρμοσται. "Ης ἀμειβόμενος αὐτὸν, τῷ παιδὶ ταύτην τὴν χάριν δίδωμι, σοὶ ποιῶν αὐτὸν γνώριμον· πράγμα μεγίστης εὐχῆς ἄξιον τοῖς ἀρετὴν ἀνδρὸς κρίνειν ἐπισταμένοις. Καλλιγράφῳ. Addit Harl. στρεβλοὺς ποιοῦντι τοὺς στίχους, tortuosos facienti versus. Quinque alii codices πρὸς καλλιγράφον. Ἐπὶ στάθμης... τεκτονικής. Nonnuul codices στάθμη... τεκτονική. Εφ' ἕτερον ἀφ' ἑτέρου. Ita sex mss. Editi ἀφ' ἑτέρου εἰς ἕτερον. Τοῦ προσιόντος. Ita tres vetustissim codices cium Reg. secundo et Coisl. secundo. Editi του προϊόντος. Παιδεύσεως. Editi addunt τῆς σῆς, quæ verba Basilius Libanio. Pudet me tiDi Cappadoces singulatim adducere, ac non omnibus adolescentibus persuadere, ut litteris ac doctrinæ dent operam, teque utantur exercitationis magistro. Sed quia omnes simul nancisci non possumus ita affectos, ut convenientia sibi ipsis eligant; quibus subinde persuadeo, eos ad te mitto, tantum in eos conferens beneficii, quantum qui sitientes ad fontes deducunt. Qui vero nunc te adit, paulo post sua ipsius causa in pretio erit, postquam tecum fuerit versatus. Nunc autem ex patre notus est, magnum integritate vitæ ac civili potentia apud nos habente nomen, mihique summa amicitia devincto. Pro qua ut illum remunerer, hoc filio beneficium tribuo, ut ipsum tibi discipulum faciam; rem sane maximis votis dignam apud eos, qui de viri virtute scienter judicant. multo melius absunt ab omnibus nostris mss. codicibus. Παραπέμπομεν. Sic mss. codices magno consensu. Editi παραπέμπομαι. Πρὸς τὰς πηγάς. Praepositio addita ex codice Harlæano. ὺς καὶ ἐμοί. Coisl. uterque et Reg. secundus ὃς καμοί. Ibidem Medicæus, Coisl. secundus et Reg. secundus εἰς τὴν ἄκραν καὶ μεγάλην φιλίαν. Alias CLXXX. Alias CXLII.

453 EPISTOLA CCCXXXVI⚫ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΛ. Declarat Libanius se Basilii adolescentis virtutem admiratum esse, et Celsi fortunas laudasse, quod is una cum Basilio Athenas peteret: ubi autem didicit Basilium, reversum in putrium, præstantissimum vitæ genus amplexum esse, et ipsum et Cappadoces bentos existimasse. Basilii laudes de Firmo confirmat. Quærit ouid Firmínus rerum agat: cumque vartim laudat, partim de illo queritur. Libanius Basilio. 4. Aliquandiu est quod ad nos Cappadox venit adolescens. Primum hoc lucrum quod Cappadox. Sed et ex prima familia ille Cappadox. Alterum hoc Jucrum est. Sed et litteras admirandi Basilii afferens nobis. Quo quid majus quis dixerit? Ego enim, quem tui oblitum putas, etiam olim adolescentem reverebar: et temperantia cun senibus certantem videns, idque in illa urbe quæ voluptatibus scatet, et disciplinarum jam partem magnain consecutum. Sed quoniam tibi visendas quoque Athenas duxisti, idque Celso persuasisti; gratulabar Celso, quod ab animo tuo penderet. Cum autem reversus esses, patriamque incoleres, mecum ipse dicebam: Quid nunc nobis Basilius gerit, et quod vitæ genus amplexus est? Num in fore versatur, veteres illos rhetores imitatus? an rhetores fortunatorum patrum filios efficit? Cum autem nonnulli venissent, qui nuntiarent te viam longe his præstantiorem ingressum esse, hocque magis spectare, quomodo Deo amicus evadas, quam quomodo aurum colligas; et te et Cappadoces beatos prædicabam; te quidem, qui talem te esse velles; illos vero, qui talem possent civem ostendere. 2. Firmum autem illum ubique constantem perdurasse satis scio; hinc enim ei eloquentiæ facultas. Sed cum laudes multas adeptus sit, haud scio an unquam tantas, quantas nunc ex tuis litteris intellexi. Quod enim tu es, qui dicas neminem illius gloriam superasse: quam hoc illi honorificumn censeri debet? Puto autem hos a te prius missos esse, quam Firminum videres; neque enim de illo nihil habuissent litteræ. Et nunc quid rerum agit, aut quid meditatur Firminus? Distineturne adhuc nuptiarum desideriis? an illa jamdudum cessarunt, sed urget curia ac omnino necesse est manere? an est spes aliqua illum denuo studiorum socium fore? Det nobis aliquod responsum, atque illud quidem, ut opto, commodum. Sed si quid creabit molestiæ, saltem nos respiciendi ad portas molestia liberabit. Sed si Firminus nunc Athenis versaretur, quidnam facerent vestri curiales? Num Sala. Alias CXLIII. ῾Ο Καππαδόκης. Hæc desunt satis commode in Regio secundo et Coisl. secundo. Mox Modicæus ὅτι τις. Ωρμηκεν. Ita tres vetustissimi codices cum puribus aliis. Editi ὥρμησεν. Τρέπεται. Νon male Coisl. secundus et Reg. secundus τρέφεται. Ευδαιμόνισα. Nonnulli codices recentiores εὐδαιμόνησα. Φίρμος. Sic mss. novem. Editi Φιρμίνος. Scriptura veterumi codicum hinc etiam confirmatur, quod is quem tantopere laudaverat Basilius in epistola sua, necessario distinguendus a Firmino, de quo nihil habuerant Basilii littera. Illud autem, ὡς Λιβάνιος Βασιλείῳ. 1. Διὰ χρόνου πρὸς ἡμᾶς Καππαδόκης ήκε: νέος. Ἐν τοῦτο κέρδος, ὅτι Καππαδόκης. ᾿Αλλὰ καὶ τοῦ πρώτου γένους οὗτος ὁ Καππαδόκης Δεύτερον τοῦτο κέρδος. ᾿Αλλὰ καὶ γράμμα τοῦ θαυμαστοῦ Βασιλείου κομίζων ἡμῖν. Τουτὶ μὲν, ὅτου τίς εἶποι μεῖζον; Ἐγὼ γὰρ ἂν ἐπιλελήσθαί σου νομίζεις, καὶ πάλαι νέον ὄντα ᾄδούμην· σωφροσύνῃ τε πρὸς τοὺς γέροντας ἁμιλλώμενον ὁρῶν, καὶ ταῦτα ἐν ἐκείνῃ τῇ πόλει, τῇ ταῖς ἡδοναῖς βρυούσῃ· καὶ λόγων ἤδη μοίραν κεκτημένον μεγάλην. Ἐπειδὴ δὲ ᾠήθης δεῖν καὶ τὰς Αθήνας ἰδεῖν, καὶ τὸν Κέλσον ἔπειθες· συνέχαιρον τῷ Κέλσῳ, τῆς σῆς ἐξηρτημένῳ ψυχῆς. Επανήκοντος δέ σου καὶ ἔχοντος τὴν πατρίδα, ἔλεγον πρὸς ἐμαυτόν· Τί νῦν ἡμῖν ὁ Βασίλειος δρα, καὶ πρὸς τίνα βίον ώρμηκεν; "Αρ' ἐν δικαστη ρίοις τρέπεται τους παλαιοὺς ρήτορας ζηλών; ἢ δήτορας εὐδαιμόνων πατέρων ἀπεργάζεται παῖδας; Ὡς δὲ ἦκόν τινες ἀπαγγέλλοντες ἀμείνω σε πολλῷ τούτων, τῶν ὁδῶν πορεύεσθαι, καὶ σκοπεῖν, ὅπως ἂν γένοιο Θεῷ μᾶλλον φίλος, ἡ συλλέξεις χρυσίον, εὐδαιμόνισα σέ τε καὶ Καπο παδόκας· σὲ μὲν, τοιοῦτον βουλόμενον εἶναι· ἐκεί νους δὲ, τοιοῦτον δυναμένους δεικνύναι πολίτην. 2. Φέρμος δὲ ἐκεῖνος, ὡς πανταχοῦ διετέλεσε κρατῶν, εὖ οἶδα· ἐντεῦθεν γὰρ αὐτῷ τῶν λόγων ή δύναμις. Πολλῶν δὲ ἐπαίνων ἀπολαύσας, οὐκ οἶδα, ὅτι πώποτε τηλικούτων, ἡλίκων νῦν ἐν τοῖς σοῖς ἀκήκοα γράμμασι. Τὸ γὰρ μηδένα ἂν τὴν ἐκείνου δόξαν ὑπερβαλέσθαι σὲ τὸν λέγοντα εἶναι, πόσον τι χρὴ νομίζειν ἐκείνῳ; Δοκεῖς δέ μοι καὶ τούτους ἀπεσταλκέναι πρὶν ἢ τὸν Φιρμῖνον ἰδεῖν· οὐ γὰρ ἂν αὐτὸν οὐκ εἶχε τὰ γράμματα. Καὶ νῦν τί ποιεί, ἢ τί μέλλει Φιρμῖνος; Ετ᾽ ἔστιν ἐν τοῖς τῶν γάμων πόθοις ἢ ἐκεῖνα μὲν πάλαι πέπαυται, βαρεῖα δὲ ἡ βουλὴ, καὶ πᾶσα ἀνάγκη μένειν; ἢ τίνες εἰσὶν ἐλπίδες, ὡς αὖθις ἔσται λόγων κοινωνός; Αποκρι νάσθω τι ἡμῖν· καὶ εἴη μέν τι χρηστόν. Εἰ δ᾽ οὖν τι καὶ λυπήσει, τοῦ βλέπειν γε ἡμᾶς πρὸς τὰς πύλας ἀπαλλάξει. Εἰ δὲ ᾿Αθήνησι νῦν ὁ Φιρμῖνος ἐτύγχα νεν ὤν, τί ἂν ἔδρων οι βουλεύοντες παρ' ὑμῖν; Η την Σαλαμινίαν ἔπεμπον ἂν ἐπ' αὐτόν; Ὁρᾷς, ὅτι πανταχοῦ διετέλεσε κρατῶν, vertit Combefisius, ubique firma memoria fuerit, vel retinuerit, ac vitupe rat interpretem, qui sic reddiderat: Firminus vero ille, quam ubique tibi constanter adhærendo perduraverit scio. Ἐκείνῳ... καὶ τούτους. Sic plerique codices inss. Editi ἐκεῖνον... ταῦτα. Οὐ γὰρ ἂν αὐτόν. Hunc locum sanavimus partim omnium codicum, qui habent αὐτόν, partim Harlani ope, in quo regitur οὐ γὰρ ἄν. Editi f γὰρ ἂν αὐτός. Πόθοις. Codex Harlæanus πότοις, nuptialibus conviviis, sicque legit interpres. Βαρεία. Nonnulli codices βαρεί: Paulo post editi μένει. Multi codices niss. ut in textu.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCXXXVIII. καὶ μόνον ὑπὸ τῶν σῶν ὑβρίζομαι πολιτῶν. Οὐ μὴν ἔγωγε τοῦ φιλεῖν καὶ ἐπαινεῖν Καππαδόκας παύσο μαι· ἀλλ' εὔχομαι μὲν αὐτοὺς ἀμείνους γενέσθαι περὶ ἐμὲ, μένοντας δὲ ἐπὶ τῶν αὐτῶν οίσω. Φιρμίνος δὲ μῆνας ἡμῖν συνεγένετο τέτταρας· ἡμέραν δὲ ἤργησεν οὐδεμίαν. Τὸ δὲ συνειλεγμένον ὅσον ἐστὶν, αυτός εἴσῃ, καὶ ἴσως οὐ μέμψῃ. Πρὸς δὲ τὸ πάλιν αὐτὸν δεῦρο δυνηθῆναι ἐλθεῖν, τίνα χρὴ προσπαρα καλεῖν σύμμαχον; Εἴπερ γὰρ εὖ φρονοῦσιν οἱ βουλεύοντες (πρέποι δ' ἂν ἀνθρώποις πεπαιδευμέ νοις), τιμήσουσι τοῖς δευτέροις, ἐπειδὴ τοῖς πρώτοις ἐλύπησαν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΑΖ'. miniam ad ipsum mitterent? Vides me a solis turis civibus injuria affici. Neque tamen ego propterea Cappadoces amare ac laudare desiuam. Verum οptarim quidem illos in me 454 fieri æquiores: sed si iidem permanserint, feram. Firminus menses quatuor apud nos commoratus est: diem autem nullam otiosus transegit. Quantum autem sibi comparaverit, ipse cognosces, et fortasse non conquereris. Huc autem ut ipse iterum venire possit, quinam adjutor advocandus? Enimvero si recte sentit curia (hoc autem decuerit homines eruditos), honorabit me posterioribus: quandoquidem prioribus tristitia affecit. EPISTOLA CCCXXXVII *. Alium Cappadocem mittit Libanio Basilius, quem filium suum appellat, utpote in ea dignitate constitutus, quæ ipsum omnium patrem efficiebat. Hunc comitabatur alius adolescens, nobilis et ipse ac Basilii necessarius, sed non dives Βασίλειος Λιβανίῳ. Ιδού σοι καὶ ἕτερος ἥκει Καππαδόκης, υἱὸς ἐμὸς καὶ αὐτός· πάντας γὰρ ἡμῖν εἰσποιεῖ τὸ σχῆμα τοῦτο, ἐν ᾧ νῦν ἐσμεν. "Ωστε κατά γε τοῦτο ἀδελφὸς ἂν εἴη τοῦ προλαβόντος, καὶ τῆς αὐτῆς σπουδῆς ἄξιος, ἐμοί τε τῷ πατρὶ καὶ σοὶ τῷ διδασκάλῳ· εἴπερ τι ὅλως πλέον δυνατὸν ἔχειν τοὺς παρ' ἡμῶν ἐρχομένους. Τοῦτο δὲ λέγω, οὐχ ὡς οὐκ ἂν τῆς σῆς λογιότητος πλεῖόν τις τοῖς παλαιοῖς τῶν ἑταίρων χαριζομένης, ἀλλ' ὡς ἀφθόνου πᾶσι τῆς ὠφελείας σου προκειμένης. Αρκοῦν δ᾽ ἂν εἴη τῷ νεανίσκῳ, πρὸ τῆς ἐκ τοῦ χρόνου πείρας, ἐν τοῖς οἰκείοις τε τάχθαι· ὃν ἀποπέμψατο ἡμῖν, ἄξιον τῶν τε ἡμετέρων εὐχῶν καὶ τῆς σαυτοῦ δόξης, ἦν ἔχεις ἐν τοῖς λόγοις. Ἐπάγεται δὲ καὶ ἡλικιώτην τὴν ἴσην ἔχοντα περὶ τοὺς λόγους σπουδήν, εὐπατρίδην καὶ αὐτὸν καὶ ἡμῖν οἰκεῖον· ὃν οὐδὲν ἔλαττον ἕξειν πιστεύομεν, κἂν πλεῖστον τῶν ἄλλων τοῖς χρήμασιν ἀπολείποτο. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΛΗ. Basilius Libanio. Ecce tibi et alius venit Cappadox, meus et ipse filius; omnes enim nobis adoptat dignitas illa in qua nunc sumus. Quamobrem hoc nomine frater sit illius qui prius ad te venit, et cura eadem dignus, tam mihi patri, quam tibi præceptori; si fieri omnino potest, ut aliquid amplius habeant, qui a nobis veniunt. Hoc autem dico, non quod facundia tua non plus aliquid amicis veteribus tribuat; sed quod uberrima utilitas tua omnibus proposita sit. Satis autem fuerit adolescenti, si ante temporis experimentum inter familiares collocetur: quem ad nos remittas velim, diguum et nostris volis, et gloria isla tua, quam es eloquentia consecutus. Ducit autem secum et cog taneum, pari litterarum studio præditum, et ipsum quoque ex nobili familia prognatum, nobisque necessarium: quem nulla re inferiorem fore confidimus; etiamsi plurimum ab aliis pecunia superetur. EPISTOLA CCCXXXVIII**. Gratias agit Libanius quod Cappadoces ad se mittal Basuius. Narral se lecta privatim illius epistola victum se ab eo confessum esse, et cum postea eumdem Alypius coram pluribus honoratis viris legisset, ommes Basilio palmam detulisse. Declarat se non curare quam divites sint discipuli, sed et egenos, modo studioši sini, divitibus anteponere. Λιβάνιος Βασιλείς. Οἶδα, ὅτι πολλάκις τοῦτο γράψεις, τό, Ιδού σοι καὶ ἕτερος ἥκει Καππαδόκης. Πολλοὺς γὰρ, οἶμαι, πέμψεις· ἀεὶ μὲν καὶ πανταχοῦ τοῖς ἐγκωμίοις τοῖς κατ᾿ ἐμοῦ χρώμενος, τούτῳ δὲ αὐτῷ καὶ πατέρας κινῶν καὶ παῖδας. Αλλ' ὅ γε ἐγένετο περὶ τὴν ἐπιστολήν σου τὴν καλὴν, οὐ καλὸν σιωπῆσαι. Παρ εκάθηντό μοι τῶν ἐν ἀρχῇ γεγενημένων ἄλλοι τε οὐκ ὀλίγοι, καὶ ὁ πάντα ἄριστος ᾿Αλύπιος Ἱεροκλέους ἀνεψιὸς ἐκείνου. Ὡς οὖν ἔδοσαν οἱ φέροντες τὴν ἐπιστολὴν, σιγῇ διὰ πάσης ἐλθών, Νενικήμεθα, ἔφην, μειδιῶν τε ἅμα καὶ χαίρων. Καὶ τίνα σὺ νενίκησαι νίκην; ἤροντο· καὶ πῶς οὐκ ἀλγεῖς νενικημένος; Βουλεύοντες. Harl. βουλευταί. Ibidem nonnulli codices, πρέπει. secunΤιμήσουσι. Reg. secundus et Coisl. dus τιμήσουσι με. Alli nonnulli τιμήσουσί σε. Ἡμῖν εἰσποιεί. Coisl. primus et Med ha Lent, ἡμᾶς. Libanius Basilio. Scio te hoc crebro scripturum: Ecce tibi et alius venit Cappadox. Multos namque, puto, missurus es; semper et ubique me laudibus efferens, atque hoc ipso et patres et pueros provocans. At quid evep nit in epistolam tuam pulchram, non pulchrum fuerit silentio præterire. Assidebant mihi ex honoratis, cum alii non pauci, tum longe optimus Alypius Hieroclis illius consobrinus. Ut ergo episto lam reddiderunt, qui attulerant; silentio tota perlecta, ridens simul et gaudens dixi: Victi sun➤uS. Interrogabant autem illi: Qua victus es victoria? et quomodo victus non doles? Victus sum, aiebam, "Ολως πλέον δυνατὸν ἔχειν. Sic tres velut stissimi codices. Tres alii πλέον δυνατὸν ἔχειν. Edid εἴπερ τι πλέον ἔχειν δυνατόν. Μox editi πλέον τα Tres vetustissimi codices ut in textu, • Alias CXLIV. "Alias CXLV.

pulchritudine epistolarum: vicit vero Basilius. Vir Ἐν κάλλει μὲν, ἔφην, ἐπιστολῶν ἥττημαι autem ille amicus est, et eam ob causam lætor. Hæc ego cum dixissem, ex ipsis litteris judicare voluerunt de victoria. Ac legebat quidem Alypius, audiebant 455 vero qui aderant. Lata autem sententia est, me nihil esse mentitum. Et epistolam habens is qui legerat, exiit, aliis etiam, opinor, ostensurus, vixque reddidit. Scribe itaque similia, et vince; sic enim ipse vincam. Cæterum et illud recte conjicis, non pecuniis res nostras æstimari: sed satis esse ei qui dare non potest, ut velit accipere. Si quem enim rescivero egenum, sed tamen litterarum studiosum; is divitibus anteponitur. Quanquam nos tales magistros experti non sumus; at nihil prohibebit nos hac parte esse meliores. Itaque nullus pauper huc pigretur accedere, si hoc unum duntaxat possederit, ut sciat elaborare. EPISTOLA CCCXXXIX. Βασίλειος δὲ κεκράτηκε. Φίλος δὲ ὁ ἀνὴρ, καὶ διὰ τοῦτο εὐφραίνομαι. Ταῦτα εἰπόντος ἐμοῦ, παρ' αὐτῶν μαθεῖν ἠβουλήθησαν τῶν γραμμάτων τὴν νίκην. Καὶ ἀνεγίνωσκε μὲν ὁ ᾿Αλύπιος, ἤκουον δὲ οἱ παρόντες. Ἡ ψῆφος δὲ ἠνέχθη, μηδέν με ἐψεῦσθαι. Καὶ τὰ γράμματα ἔχων ὁ ἀναγνοὺς ἐξῄει, δείξων οἶμαι καὶ ἄλλοις, καὶ μόλις ἀπέδωκε. Γράφε τοίνυν παραπλή σια, καὶ νίκα· τουτὶ γάρ ἐστιν ἐμὲ νικᾷν. Καλῶς δὲ κἀκεῖνο εἰκάζεις, ὡς οὐ χρήμασι μετρείται τὰ παρ' ἡμῶν· ἀλλ' ἀρκεῖ τῷ μὴ δυναμένῳ δοῦναι, τὸ βουληθῆναι λαβεῖν. Κἂν γὰρ αίσθωμαί τινα ἐν πενίᾳ, λόγων ἐρῶντα, πρὸ τῶν πλουτούντων οὗτος. Καίτοι οὐ τοιούτων πεπειράμεθα διδασκάλων· ἀλλ᾽ οὐδὲν κωλύσει ταύτῃ γε είναι βελτίονας. Μηδεὶς οὖν πένης ὀκνείτω δεῦρο βαδίζειν, εἰ ἐν ἐκεῖνο κέκτηται μόνον, τὸ ἐπίστασθαι πονεῖν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΑΘ. Basilius Libanio significat se laudem eloquentiæ illi concedere, ac jamdudum oblivioni traditis, quæ apud sophistas didiceral, cum Mose et aliis prophetis versari. Basilius Libanio. Quid non dixerit sophista, et talis sophista, cujus artis proprium esse constat, et ex magnis parva facere cum voluerit, et parva amplificare? Quale est quod et in nos declarasti. Nam epistolam illam sordidam, ut vos dixeritis qui orationis delicias habetis, nihilo ea, quam in manibus habes, tolerabiliorem, verbis ita extulisti, ut ab illa superatus, nobis primas in scribendo concederes: simile quiddam faciens lusibus patrum, cum de victoriis, quas ipsi sponte cesserunt, liberos sinunt gloriari, nec damni quidquam sibiipsis inferentes, et liberorum nutrientes æmulationem. Dici profecto non potest, quantum voluptatis habuerit oratio, dum mecum jocareris: velut si quis Polydamas, aut Milo, pancratii vel lucta certamen mecum ipso detrectet; nam multa considerans, nullum reperi infirmitatis exemplum. Itaque qui verborum hyperbolas consectantur, tuam hic magis admirantur potentiam, qui ita te ipse ad nos jocando demittere potueris, quam si barbarum super Atho navigantem duxisses. Nos quidem, o praeclare vir, cum Mose et Elia, similibusque beatis viris versamur, qui sua nobis voce barbara tradunt, nosque ab illis tradita loquimur, sensu quidem vera, sed verbis rudia, quemadmodum hæc ipsa indicant. Nam si nonnihil a vobis didiceramus, id die oblitteratum est. Tu vero nobis scribe, alia epistolarum adbi- Alias CXLVI. Ηττημαι. Sic tres vetustissimi codices. Editi νενίκημαι. Μετρεῖται. Nonnulli codices πράττεται. Κωλύσει. Sic tres vetustissimi codices. Editi κωλύει. "Οτε βούλεται. Sic Harl. Coisl. uterque et Reg. secundus. Editi, οπότε βούλεται. Paulo post iidem editi ὁποῖον δὴ σύ. Mss. quinque ut in textu. Οἱ περὶ τοὺς λόγους. Tres inss. non veluη Βασίλειος Λιβανίῳ. Τί οὐκ ἂν εἴποι σοφιστὴς ἀνὴρ, καὶ σοφιστής τοιοῦτος, ᾧ γε ἴδιον εἶναι τῆς τέχνης ὡμολόγηται, καὶ τὰ μεγάλα μικρὰ ποιεῖν ὅτε βούλεται καὶ τοῖς μικροῖς περιτιθέναι μέγεθος; ὁποῖον δή τι καὶ περὶ ἡμᾶς ἐπεδείξω. Τὴν γὰρ ἐπιστολὴν ἐκείνην τὴν ῥυπῶσαν, ὡς ἂν ὑμεῖς οἱ περὶ τοὺς λόγους τρυφῶντες εἴποιτε, οὐδὲν οὖσαν τῆς ἐν χερσί σου ταύτης ἀνεκτοτέραν, τοσοῦτον ἦρας τῷ λόγῳ, ὡς ἡττηθῆναι δῆθεν αὐτῆς, καὶ ἡμῖν τῶν πρωτείων τοῦ γράφειν παραχωρεῖν· ὅμοιον ποιῶν ταῖς τῶν πατέρων παιδιαῖς, ὅταν ταῖς παρ' ἑαυτῶν νίκαις παραχωρῶσι τοῖς παισὶν ἐναβρύνεσθαι, οὔτε ἑαυτούς τι ζημιοῦντες, καὶ τῶν παίδων τρέφοντες τὸ φιλότι μον. Τῷ ὄντι δὲ καὶ ἀμύθητον ὅσην ἡδονὴν εἶχεν ὁ λόγος ἐν τῇ πρὸς ἡμᾶς παιδιᾷ· οἷον Πολυδάμαντος τινος ή Μίλωνος, παγκρατίου ἢ πάλης ἀγωνίαν παραιτουμένου τὴν πρὸς ἐμὲ αὐτόν πολλὰ γὰρ περισκεψάμενος, οὐδὲν εὗρον ἀσθενείας ὑπόδειγμα ὥστε τοὺς τὰς ὑπερβολὰς τῶν λόγων ἐπιζητοῦντας ἐνταῦθά σε μᾶλλον ἄγανται τῆς δυνάμεως, οὕτω δυνηθέντα ταῖς παιδιαῖς πρὸς ἡμᾶς καταβῆναι, εἰ τὸν βάρβαρον ἦγες ὑπὲρ τὸν ᾿Αθω πλέοντα. ᾿Αλλ' ἡμεῖς μὲν, ὦ θαυμάσιε, Μωσεῖ καὶ Ηλίᾳ καὶ τοῖς οὕτω μακαρίοις ἀνδράσι σύνεσμεν, ἐκ τῆς βαρ βάρου φωνῆς διαλεγομένοις ἡμῖν τὰ ἑαυτῶν, καὶ τὰ παρ' ἐκείνων φθεγγόμεθα, νοῦν μὲν ἀληθῆ, λέξιν δὲ ἀμαθῆ, ὡς αὐτὰ ταῦτα δηλοῖ. Εἰ γάρ τι καὶ ἦμεν stissimi οἱ τὰ περὶ τοὺς λόγους. Ibidem editio Paris. είπητε. Mss. omnes et editio Basil. utraque είποιτε. Παραχωρώσι. Tres mss., nempe Vat., Reg. secundus et Coisl. secundus παρέχωσι. Paulo post duo antiquissimi codices Coisl. et Med. τῶν νηπίων τρέφοντες. Πρὸς ἐμὲ αὐτόν. Coisl. primus πρὸς ἑαυτόν. Μox editi εὐσθενείας, roboris. Melius multo Coisl. secundus et Reg. secundus, quos seculi sumus. "Ηγες. Medicus codex είχες.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCXLI. guant. Filium Anysii jam tibi adduxi, ut meum ipsius Glium. Quod si meus est hic puer, patris est Alius, pauper ex paupere. Quid autem dicam, viro sapienti et sophistæ notum est. παρ' ὑμῶν διδαχθέντες, ὑπὸ τοῦ χρόνου ἐπελαθό- bens argumenta, quæ et te ostendant, nec nos arμεθα. Αὐτὸς δὲ ἐπέστελλε ἡμῖν, ἄλλας ὑποθέσεις ἐπιστολῶν ποιούμενος· αἳ καὶ σὲ δείξουσι, καὶ ἡμᾶς · οὐκ ἐλέγξουσι. Τὸν υἱὸν Ἀνυσίου ἤδη σοι προσήγαγον, ὡς ἐμαυτοῦ υἱόν. Εἰ δὲ ἐμός ἐστι παῖς, τοῦ πατρός ἐστι τὸ παιδίον, πένης ἐκ πένητος. Γνώριμον δὲ τὸ λεγόμενον ἀνδρὶ σοφῷ τε καὶ σοφιστῇ. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜ'. 456 EPISTOLA CCCXL *. Rursus ex præcedenti evistola ansam scribendi capit Libanius. Λιβάνιος Βασιλείς. Εἰ πάνυ πολὺν χρόνον ἐσκόπεις, πῶς ἂν ἄριστα συνείποις τοῖς περὶ τῶν σῶν γραμμάτων ἡμετέροις γράμμασιν, οὐκ ἂν ἄμεινον τοῦτό μοι ποιῆσαι ἐδόκεις, ἢ τοιαῦτα γράφων, ὁποῖα νῦν ἔγραψας. Καλεῖς γάρ με σοφιστήν· τοῦ τοιούτου δὲ εἶναι φῂς τὸ δύνασθαι τὰ μικρὰ μὲν μεγάλα ποιεῖν, τὰ δ' αὖ μεγάλα μικρά. Καὶ δὴ τὴν ἐμὴν ἐπιστολὴν βεβουλῆσθαι φῂς δεῖξαι τὴν σὴν καλὴν, οὐκ οὖσαν καλήν· εἶναί τε οὐδὲν ἧς νῦν ἔπεμψας βελτίω· ὅλως τε οὐδεμίαν εἶναι παρὰ σοὶ λόγων δύναμιν τῶν μὲν νῦν ὄντων ἐν χερσὶ βιβλίων τοῦτο οὐ ποιούντων· ὧν δὲ εἶχες πρότερον λόγων ἐξεῤῥυηκότων. Καὶ ταῦτα πείθειν ἐπιχειρῶν, οὕτω καλὴν καὶ ταύτην, ἣν λέγεις κακῶς εἰργάσω τὴν ἐπιστολὴν, ὥσθ' οἱ παρ ὄντες ἡμῖν οὐκ εἶχον μὴ πηδῶν ἀναγινωσκομένης. Εθαύμασα οὖν, ὅτι ταύτῃ τὴν προτέραν καθελεῖν ἐπιχειρήσας, τῷ φάναι ταύτῃ τὴν προτέραν εοικέναι, ταύτῃ τὴν προτέραν εκόσμησας. Ἐχρῆν δὲ ἄρα τὸν τοῦτο βουλόμενον, χείρονα ποιῆσαι ταύτην ἐπὶ δια βολῇ τῆς πρόσθεν. Αλλ' οὐκ ἦν, οἶμαι, σὸν, ἀδικήσαι τὴν ἀλήθειαν. Ηδίκητο δ' ἂν, γράφοντος ἐξω επίτηδες φαυλότερα, καὶ οὐ χρωμένου τοῖς οὖσι. Τοῦ αὐτοῦ τοίνυν ἂν εἴη τὸ μήτε ψέγειν & δίκαιον ἐπαινεῖν, ἵνα μή σε τὸ πρᾶγμα φέρον εἰς σοφιστὰς ἐμβάλῃ, πειρώμενον ταπεινὰ τὰ μεγάλα ποιεῖν. Βιβλίων μὲν οὖν, ὧν φῂς εἶναι χείρω μὲν τὴν λέξιν, ἀμείνω δὲ τὴν διάνοιαν, ἔχου, καὶ οὐδεὶς κωλύει Τῶν δὲ ἡμετέρων μὲν ἀεὶ, τῶν δὲ πρότερον, αἱ ρίζαι μένουσί τε καὶ μενοῦσιν ἕως ἂν ᾖς· καὶ οὐδεὶς μήποτε αὐτὰς ἐκτέμοι χρόνος, οὐδ᾽ ἂν ἥκιστα ἄρδοις. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜΑ'. Libanius Basilio. Si diu meditatus esses, quomodo his, quæ de tuis litteris scripseran, elegantissime assentireris; non videreris mihi hoc melius præstitisse, quam talia scribendo, qualia nunc scripsisti. Eninivero me vocas sophistam: sophistæ autem esse dicis, ex parvis magna facere posse, ac rursus parva ex magnis. Ac meæ quidem epistolæ propositum fuisse dicis, ut tuam pulchram esse demonstraret, quamvis pulchra non sit; neque enim meliorem prorsus esse, quam quæ nunc a tę missa est; ac omnino nullam tibi esse dicendi facultatem; cum libri qui nunc in manibus sunt, hoc minime præstent; eloquentia vero, qua prius pollebas, efluxerit. Et dum hæc persuadere conaris, ita pulchram et illam, de qua detrahis, epistolam fecisti, ut qui aderant non potuerint non saltare cum legeretur. Sum itaque miratus, quod ista priorem subvertere aggressus, dum tamen isti priorem similem esse dicis, posteriore priorem exornaveris. Conveniebat autem hoc in animo habenti posteriorem epistolam pejorem facere, ut sic detraheretur de priori. Sed tuum, opinor, non erat veritatem lædere. Lasa autem fuisset, si consulto scripsisses deteriora, et iis quibus polles usus non fuisses. Itaque ejusdem fuerit, nec ea vituperare quæ laudem merentur; ne le res ejusmodi inter sophistas rejiciat, exilia ex magnis facere conantem. Libris igitur, quorum dictionem dicis pejorem esse, sententiam vero præstantiorem, adhære, nec quisquam prohibuerit. Eorum autem, quæ nostra semper sunt, et tua quondam erant, radices et inanent in te, et manebunt, quandiu fueris, nec ullum eas tempus exciderit, etiamsi minime rigaveris. EPISTOLA CCCXLI". Basilium Libanius existimat idcirco non scribere, quod iram non deposuerit, vel punire velit. Λιβάνιος Βασιλείῳ. Ούπω μοι τῆς λύπης ὑφήκας, ὥστε με μεταξύ Ανυσίου. Quamvis sex codices habeant Ανύσιον, quia tamen hæc scriptura non videtur sensui quadrare, textum mutandum esse non existimavi. Τοῦτό μοι ποιῆσαι. Harl., Med. et Coisl. primus τούτου ποιῆσαι, sed sensu prorsus repugnante. Τὰ δ' αὖ. Sic mss. Editi καὶ τά. Paulo post edilio Paris. εἶναί τε γάρ. Μss. et editio Basileensis ut in textu. Κακώς. Sic Basileensis editio et quinque codices mss.. quibus etiam alius favet, qui habet xaLibanius Basilio. Nondum mihi offensam remisisti, adeoque inter λῶς. Paris. editio κακήν. 'Ηδίκητο. Coisl. primus et Med. ἠδικοῖτο. Κωλύει. Quatuor iss. non antiquissimi χω λύοι. Εκτέμοι. Medicæus et Coisl. secundus ἐκτέμῃ. "Ωστε με, Pronomen additum ex quatuor mss. ibidem tres codices vetustissimi μεταξύ τρέ μοντα γράφειν. Alias CXLVII. Alias CXLVII.

scribendum tremo. Quod si remisisti, quamobrem γράφοντα τρέμειν. Αλλ' εἰ μὲν ἀφῆκας, τί οὐκ ἐπιnon scribis, optime? sin autem adhuc retines, id quod cum ab omni erudita anima, tum a tua alienum est; quomodo cum aliis prædices iram ad solis usque occasum servari non oportere, tu illam per multos soles servasti? Num forte dainnuin mihi inferre voluisti, mellita tua voce defraudans? Absit, o generose: sed animo sis placido ac miti; et largiare, ut lingua tua, quæ tota aurea est, perfruar. 457 EPISTOLA CCCXLII. στέλλεις, ὦ ἄριστε; εἰ δὲ ἔτι κατέχεις, δ πάσης λογίας ψυχῆς καὶ τῆς σῆς ἐστιν ἀλλότριον, πῶς ἄλλοις κηρύττων, μὴ χρῆναι μέχρι δυσμῶν ἡλίου λύπην φυλάττειν, αὐτὸς ἐν πολλοῖς ἡλίοις ἐφύλαξας; Η τάχα ζημιώσαί με προείλου της μελιχρᾶς σου φωνῆς ἀποστερῶν; Μὴ σύ γε, ὦ γενναίε, ἀλλὰ γενοῦ πρᾶος, καὶ δὲς ἀπολαῦσαι τῆς παγχρύσου σου γλώττης. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜΒ. Comparat Basilius præcedentem Libanii epistolam cum rosa et spinis. Basilius Libanio. Βασίλειος Λιβανίῳ. Qui rosa delectantur, ut par est elegantiæ stu- Οι πρὸς τὸ ῥόδον ἔχοντες, ώς τοὺς φιλοκάλους diosus delectari, ne ipsas quidem spinas, ex qui- ° bus fos enascitur, oderunt. Audivi autem ex quodam, cum is fortasse jocans vel etiam serio tale aliquid de rosis diceret, veluti amatorios quosdam stimulos amatoribus, ita tenues illas spinas naturam flori adjunxisse, ut ad majus desiderium innexis apte aculeis legentes exstimularet. Sed quid sibi vult rosa in litteras introducta? Nihil prorsus necesse est te edoceri, cum epistolæ tuæ memineris quæ florem quidem habebat rosæ, totum nobis disertissima lingua ver expandens: sed querelis quibusdam et expostulationibus adversum nos, spinosa erat. Sed mibi orationis tuæ vel spina voluptati est, ad majus amicitiæ desiderium inflammans. EPISTOLA CCCXLIII ". Libanius Basilio. εἰκὸς, οὐδὲ πρὸς αὐτὰς τὰς ἀκάνθας, ὧν τὸ ἄνθος ἐκφύεται, δυσχεραίνουσι. Καί τινος ήκουσα τοιοῦτόν τι περὶ αὐτῶν παίζοντος τάχα, ἢ καὶ σπουδάζοντος· ὅτι, καθάπερ ἐρωτικά τινα κνίσματα τοῖς ἐρασταίς, τὰς λεπτὰς ἐκείνας ἀκάνθας ἡ φύσις τῷ ἄνθει προσέφυσε, πρὸς μείζονα πόθον τοῖς εὐπλήκτοις κέντροις τοὺς δρεπομένους ὑπερεθίζουσα. Τί βού λεταί μοι τὸ ῥόδον, τοῖς γράμμασιν ἐπεισαγό μενον; Πάντως οὐδὲν δεῖ σε διδαχθῆναι, τῆς ἐπιστο λῆς μεμνημένον τῆς σῆς, ἡ τὸ μὲν ἄνθος εἶχε τοῦ ῥόδου, ὅλον ἡμῖν τὸ ἔαρ τῇ εὐγλωττία διαπε τάσασα, μέμψεσι δέ τισι καὶ ἐγκλήμασι καθ᾿ ἡμῶν ἐξηκάνθωτο. ᾿Αλλ' ἐμοὶ τῶν σῶν λόγων καθ᾿ ἡδονὴν ἐστι καὶ ἡ ἄκανθα, πρὸς μείζονα πόθον τῆς φιλίας ἐκκαίουσα. Laudal Libanius Basilii eloquentiam. Si ista sunt linguæ incultæ, qualis esses, illam si acueres? Tuo enim in ore eloquentiæe resident fontes rivulorum fluentis præstantiores: nos vero nisi quotidie irrigemur, superest silentium. EPISTOLA CCCXLIV ***. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜΓ. Λιβάνιος Βασιλείῳ. Εἰ ταῦτα γλώττης ἀργοτέρας, εὶς ἂν εἴης αὐτὴν ἀκονῶν; Σοῦ μὲν γὰρ ἐν τῷ στόματι λόγων οἰκοῦσι πηγαί, κρείσσους ναμάτων ἐπιρροής· ἡμεῖς δὲ εἰ μὴ καθ' ἡμέραν ἀρδοίμεθα, λείπεται τὸ σιγᾶν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜΔ'. Basilius inexcusabilem esse Libanium contendit, si ad se non scribat. Basilius Libanio. Ad eruditionem tuam ut non crebro scribam, suadent et timor et imperitia: quod vero tu constantissime siles, quomodo reprehensionem effugies? Quod si quis te, in litteris viventem, ad scribendum tardum esse ac pigrum consideraverit; tibi oblivionem nostri ascribet. Nam cui dicere in promptu est, is nec ad scribendum imparatus. Hæc " Alias CXLIX. Alias CL. Alias CLI. Προείλου. Editi post hanc vocem addunt τι μωρεῖσθαί με βούλει, quæ desunt in omnibus mss. Απολαύσαι. lla sex miss. codices. Editi απολαύειν. Εὐπλήκτοις. Legendum videtur εὐπλέκτοις. Reg. primus habet ἀπλήκτοις. Reg. secundus et Coisl. secundus ἀπράκτοις, quæ scriptura arridet υ Βασίλειος Λιβανίῳ. Τὸ μὴ συνεχώς με γράφειν πρὸς τὴν σὴν παί· δευσιν, πείθουσι τό τε δέος καὶ ἡ ἀμαθία· τὸ δέ σε καρτερικώτατα σιωπᾷν, τί τῆς μέμψεως ἐξαιρή σεται; Εἰ δέ τις λογίσαιτο τὸ καὶ ἐν λόγοις σε βιοῦντα ὀκνεῖν ἐπιστέλλειν, καταψηφιεῖται σου λήθην τὴν πρὸς ἡμᾶς. ῇ γὰρ τὸ λέγειν πρόχειρον, καὶ τὸ ἐπιστέλλειν οὐκ ἀνέτοιμον. Ὁ δὲ ταῦτα Combefisio, ac reddendum putat, Aculeis casso vulnere deterrentibus. Coisl. primus ἀπλήστοις. Τί βούλεταί μοι, etc. Editi τί μοι δὴ βούλε ται τοῖς γράμμασι τὸ ῥόδον ἐπεισαγόμενον; Πάντως οὐδέν σε χρή. Quatuor mss. ut in textu. Τῇ εύγλωττίᾳ. Sic mss. sex. Editi τῆς εὐ γλωττίας. Σοῦ μὲν γάρ. Harlæauus et Anglicanus στ μὲν γάρ. Infra deest επιρροής in Mediceo et Coisl. secundo. Ibidem editi ἡμῖν δέ. Sex niss. ut in textu.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCXLV. κεκτημένος, εἶτα σιγών, εὔδηλον ὡς ὑπεροψία ἢ autem qui possidet, et tamen silet, perspicuum est λήθῃ τοῦτο ποιεῖ. Ἐγὼ δέ σου τὴν σιωπὴν ἀμεί ψομαι προσρήσει. Χαῖρε τοίνυν, τιμιώτατε, καὶ γράφε εἰ βούλοιο· καὶ μὴ γράφε, εἰ τοῦτό σοι προσφιλές. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜΕ. eum aut ex contemptu aut ex oblivione hoc facere. Ego autem silentio tuo salutationem rependam. Salve itaque, vir inprimis colende, et scribe si volueris: et ne scribas, id si tibi ita placuerit. EPISTOLA CCCXLV*. Nunc primum Libanius scribit Basilio. Meminit se olim illius eloquio valde delectatum, sed tamen aliquando injuriam ab eo accepisse, quod se in profundum Homerici furoris rogatus introducere noluissei. Λιβάνιος Βασιλείῳ. Libanius Basilio. Magis arbitror mihi opus esse excusatione, quod non olim ad te scribere incœperim, quam nunc recusatione, quod scribere incipiam. Ego enim ille sum, qui accurrebain, 458 quoties in conspectum prodires, et quam suavissimne aures præbebam linguæ fluentis, teque dicente delectabar, vixque secedebam, atque ad sodales dicebam: Ilic vir tanto præstantior Acheloi filiabus, quanto mulcet quidem ut illæ, nec tamen ut illæ lædit. Et sane parum est non lædere, imo illius cantilenæ lucro sunt audienti. Cum igitur ita sim animo affectus, meque diligi existimem et dicendi facultate præditus videar, scribere non audere extremæ inertiæ fuerit, simulque hominis sibiipsi damnum inferentis. Liquet enim fore, ut meam epistolamı parvam et vilem pulchra et grandi remunereris, caveasque, ne mihi iterum injuriam facias. Equidem arbitror multos exclamaturos esse ad hoc verbum, et ad res ipsas concursuros, vociferantes: Basiliusne injuriam vel levem intulit? Ergo et Æacus, et Minos, et hujus frater. Ego autem te in reliquis quidem victorem fuisse concedo; quis enim te vidit, et non invidit? Sed tamen unum in nos peccasti. De quo quidem și te admoneam, persuade indignantibus ut ne vociferentur. Nemo est qui te conveniens ac beneficium petens, quod dari facile possit, voti compos non abierit. Atqui ego ex eorum numero sum, qui beneficium petierunt quidem, sed non acceperunt. Quid igitur postulavi? Tecum in prætorio cum sæpe versarer, optavi ut sapientiæ tuæ ope in profundum Homerici furoris introirem. Quod si, aiebam, totum id perdici non potest, at tu tamen in partem sortis nos introducas. ConΜᾶλλον ὅτι μὴ πάλαι σοι γράφειν ἠρξάμην, οἶμαί μοι δεῖν ἀπολογίας, ἢ νῦν παραιτήσεως, ὅτι τοῦτο ποιεῖν ἠρξάμην. Ἐγὼ γὰρ ἐκεῖνος, προσθέων, οπότε φανείης, καὶ ὡς ἥδιστα ὑπέχων τὰ ὦτα τῷ ρεύματι τῆς γλώττης, καὶ λέγοντος εὐφραινόμενος, καὶ μόλις ἀπαλλαττόμενος, καὶ πρὸς τοὺς ἑταίρους λέγων, ὡς οὗτος ἀνὴρ τοσούτῳ καλ λίων τῶν ᾿Αχελώου θυγατέρων, ὅσῳ θέλγει μὲν μπερ ἐκεῖναι, βλάπτει δὲ οὐχ ὥσπερ ἐκεῖναι. Καὶ μικρόν γε τὸ μὴ βλάπτειν· ἀλλ' ὅτι τὰ τοῦδε μέλη κέρδος τῷ δεξαμένῳ. Τὸν οὖν οὕτως ἔχοντά με γνώμης, νομίζοντα δὲ καὶ φιλεῖσθαι, λέγειν δὲ δοκοῦντα μὴ τολμᾷν ἐπιστέλλειν, ἐσχάτης αργίας, καὶ τοῦτ' ἂν εἴη ἅμα ζημιοῦντος αυτόν Δῆλον γὰρ, ὡς ἀμείψῃ μου τὴν ἐπιστολὴν τὴν μικρὰν καὶ φαύλην καλῇ τε καὶ μεγάλῃ, καὶ φυλάξῃ δήπου, μή με καὶ δεύτερον ἀδικῇς. Οἶμαι γὰρ πολλούς βοήσεσθαι πρὸς τὸ ῥῆμα καὶ περιστήσεσθαι πρὸς τα πράγματα κεκραγότας· Βασίλειος ἠδικηκέ τι καν σμικρόν; οὐκοῦν καὶ Αἰακὸς, καὶ Μίνως, καὶ ὁ τούτου δὲ ἀδελφός. Ἐγὼ δέ σε τῇ μὲν ἄλλῃ νενικη κέναι συγχωρῶ· τίς δὲ ἰδών τέ σε, καὶ οὐ φθονῶν; Εν δέ τί σοι ἡμαρτῆσθαι πρὸς ἡμᾶς, κἄν σε τοῦτ' ἀναμνήσω, πεῖθε τοὺς ἀγανακτοῦντας μὴ βοᾷν. Οὐδείς σοι προσελθὼν καὶ χάριν ἐπαγγείλας ἦν δοῦναι ῥᾷστον, ἀτυχῆς ἀπῆλθεν. Εἰμὶ τοίνυν τῶν χάριν αἰτησάντων μὲν, οὐ λαβόντων δέ. Τί οὖν ήτουν; Πολλάκις ἐν στρατηγίῳ σοι συγγενόμε νης, ἠβουλήθην διὰ τῆς σῆς σοφίας εἰς τὸ βά θος τῆς Ὁμήρου μανίας εἰσελθεῖν. Εἰ δὲ τὸ πᾶν οὐ δυνατὸν, σὺ δὲ ἀλλ᾽ εἰς μέρος ἡμᾶς εἰσάγαγε τοῦ κλήρου. Μέρους δὲ ἐπεθύμουν, ἐν ᾧ τῶν Ἑλλήνων κακῶς πεπραχότων ἐν ὕβρισεν Αγαμέμνων ἐθεράπευε δώροις. Ταῦτ' ἐμοῦ λέγοντος, ἐγέλας, cupiscebam autem partem illam, in qua cum ἀρνεῖσθαι μὲν οὐκ ἔχων, ὡς οὐκ ἂν δύναιο βουληθεὶς, δωρήσασθαι δὲ οὐκ ἐθέλων. Αρά σοι καὶ τοῖς "Οτι τοῦτο. Sic inss. sex. Editi ὅτε τοῦτο. μπερ. Codices tres ήπερ, magis quam illæ. Paulo post editi ἀλλ᾽ ἤδη τά. Μss. octo ut in textu. Εσχάτης αργίας, καὶ τοῦτ' ἂν εἴη ἅμα ζημιοῦντος αὐτόν. Forte legendum, ἐσχάτης ἀργείας τοῦτ᾽ ἂν εἴη, καὶ ἅμα ζημιοῦντος αὐτόν. Επιτ. Οἶμαι γάρ. Ita codices mss. septem. Editi οἶμαι δέ. Χάριν ἐπαγγείλας. Reg. secundus et Coisl. secundus ἀπαγγείλας [melius]. Εἰμὶ τοίνυν. Editi addunt εγώ, sea noc pronomen deest in septem nostris codicibus. Paulo post pro μανίας, legendum μαντείας, id est, divinationis, existimat Combelisius, sed repugnant codiGræci fortuna adversa uterentur, Agamemnon hunc ipsum, quem contumelia affecerat, muneribus places omnes, nec favet ulla ratio. Ἐν στρατηγίῳ. Sic mss. duo. Editio Basileensis et Coisl. primus, Harl., Med. et Reg. primus ἐν στρατηγίου. Editio Paris. ἐν στρατηγείῳ. Ηβουλήθην. Ιta codices mss. septem et editio Basileensis. At Parisiensis ἐδεήθην. Paulo post editio eadem οὐ δυνατόν, ἔφην, sed postremum illud verbum deest in septem niss. et edit. Basil. Πεπραχότων. lla omnes mss. Editi πεπρα γότων. Ibidem editi ὂν ὕβρισεν, deest vocula in novem mss., sed tamen videtur ad sententiam necessaria. Habent sex codices θεραπεύων, Medicus θε ραπεύει Alias CLII.

cavit. llæc dicente me. ridebas, negare quidem ἀγανακτοῦσιν, ὅτι σε ἔφην ἀδικεῖν, ἀδικεῖσθαι baud valens posse te si velles, sed tamen gratifiδοχῶν cari nolens. Num igitur tibi et iis, qui indignantur quod inferre te injuriam dixerim, injuria affici videor? EPISTOLA CCCXLVI. ΕΠΙΣΤΟΛΗ.ΤΜΤ. Libanius testatur de bonis moribus adolescentium quos Basilius miserat. Libanius Basilio. An iis quos misisti adolescentibus aliquid ad dicendi facultatem addiderim, ipse judicabis. Spero autem hoc, etiamsi parvum sit, magnum visum iri ob tuum in nos amorem. Quod autem temperantiam et animum pravis voluptatibus liberum laudas magis, quam facundiam, id omnino curarunt, atque vitam egerunt, ut illius, a quo missi erant, non immemores agere par erat. Complectere jam tua pignora, et lauda eos qui et me et Le moribus suis exornarunt. Adhortari autem te ad opem illis ferendam, idem esset, ac patrem hortari ut liberis subveniat. 459 EPISTOLA CCCXLVII **. Λιβάνιος Βασιλείῳ. Εἰ μέν τι περὶ τοὺς λόγους τοῖς νέοις οις ἔπεμμας προσεθήκαμεν, αὐτὸς κρινεῖς. Ἐλπίζω δὲ αὐτ τὸ, κἂν μικρὸν ᾖ, μεγάλου λήψεσθαι δόξαν, διὰ τὴν πρὸς ἡμᾶς φιλίαν. Ο δὲ πρὸ τῶν λόγων ἐπαινεῖς, τὴν σωφροσύνην, καὶ τὸ μὴ παραδοῦναι τὰς ψυχὰς ταῖς οὐ καλαῖς ἡδοναῖς, πάνυ τούτου περ ποίηνται πρόνοιαν καὶ διήγαγον, ὡς εἰκὸς ἦν, τοῦ πέμψαντος μεμνημένους Δέχου δὴ τὰ σεαυτοῦ, καὶ ἐπαίνει τοὺς σέ τε παμὲ τῷ τρόπῳ κεκοσμηκότας. Παρακαλεῖν δέ σε πρὸς τὸ βοηθεῖν, ὅμοιον ἦν τῷ πατέρα παισὶ παρακαλεῖν βοηθεῖν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜΖ'. Libanius episcopos avaritiæ accusat, et ideo timide petit a Basilio, ut tigna ad se mittat. Libanius Basilio. Omuis quidem episcopus res est, unde emolumenti aliquid vix exspectandum sit tu vero, quanto reliquos eruditione superas, tanto etiam majorem mihi timorem incutis, ne petita mihi deneges. Nam tignis mihi opus est: perticas autem aut palos aliquis alius sophista dixisset, non his opus habens, sed voculas magis ostentans, quam necessitati inserviens. Ego vero, nisi tu largiare, sub dio hiemabo. EPISTOLA CCCXLVIII Διβάνιος Βασιλείῳ. Πᾶς μὲν ἐπίσκοπος πράγμα δυσγρίπιστον σε δὲ ὅσῳ τοὺς ἄλλους παρελήλυθας λογιότητι, τοσούτῳ καὶ φόβον μοι παρέχεις, μή πως έξαρνος στῆς πρὸς τὴν αἴτησιν. Κάπειδὴ στρωτήρων δέομαι, κάμακας δ᾽ ἂν ἢ χάρακας ἄλλος εἶπε σοφιστής, οὐ χρήζων, ἀλλὰ τοῖς ῥηματίοις ἐγκαλλωπιζόμενος, ἢ τῆς χρείας γινόμενος. Ἐγὼ δὲ, εἰ μὴ σὺ παράσχοις ύπαιθρος διαχειμάσω. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜΗ'. Demonstrat Basilius non episcopos sed sophistas avaros esse el tenaces. Tigna mittit trecenta. Basilius Libanio. Si lucrari idem valet ac γριπίζειν, et hanc sen tentiam habet vox illa, quam ex Platonis adytis, sophistica tua nobis ars deprompsit; considera, ο admirande, utri sint tenaciores; nos qui sic per epistolæ tuæ licentiam defigimur, an sophistarum genus, quorum ars est ex sermonibus quæstum facere. Quis ex episcopis tributum imposuit ob sermones? quis discipulos fecit vectigales? Vos estis, qui eloquentiam venalem proponitis, velut mellis coctores mellitas placentas. Vides quemadmodum senem etiam ad recalcitrandum provoca- Alias CLIII. ". Alias CLIV. *** Alias CLV. 'Αδικεῖσθαι. Ita Harl., Med. et Coisl. primus. Editi ἠδικῆσθαι. Πεποίηνται πρόνοιαν. Med. πεποίηται πρόνοια. Τοῦ πέμψαντος. Cod. Anglic. τῶν τοῦ πέμ ψαντος. Μεμνημένους. Sic duo codices Coisl. et Reg. secundus, quibus favet Medicæus, in quo legitur μεμνημένου. Editi μεμνημένοι. Βασίλειος Λιβανίῳ. Εἰ τὸ κερδαίνειν τοῦτο γριπίζειν λέγεται, καὶ ταύτην ἔχει τὴν σημασίαν ἡ λέξις, ἣν ἐκ τῶν Πλά τωνος ἀδύτων ἡ σοφιστική σου ἡμῖν προεχειρίσατο, σκόπησον, ὦ θαυμάσιε, τίς μᾶλλον ἐστι δυσγρέ πιστος· ἡμεῖς, οἱ οὕτω δι' ἐπιστολιμαίας δυνάμεως ἀποχαρακούμενοι· ἢ τὸ τῶν σοφιστῶν γένος, οἷς τέχνη τὸ τελωνεῖν τοὺς λόγους ἐστί. Τίς τῶν ἐπι· σκόπων τοὺς λόγους ἐφοροθέτησε; τίς τοὺς μαθη τευομένους μισθοφόρους κατέστησεν; Ὑμεῖς σ προτιθέντες τοὺς λόγους ὤνια, ὥσπερ οἱ τοῦ μέλι τος έψηταὶ τὰ μελίπηκτα. Ορᾷς, ὡς καὶ τὸν γέ Δυσγρίπιστον. Coisl. primus δυσγρή πιστον Sic etiam utraque Basileensis editio. Η τῆς χρείας. Ante has voces addit Har lanus codex μᾶλλον. Παράσχοις. Ita sex codices mss. Edili παρά σχης. Editio Basileensis παράσχοιο. Γριπίζειν. Coisl. primus, ut antea, γρηπίζειν, et paulo post δυσπιστος. Sic etiam Basileensis editio. ῾Υμεῖς. Harl. ὡς ὑμεῖς

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCLI. ροντα ὑποσκιρτᾷν παρεκίνησας; Ἐγὼ δέ σοι τῷ ταῖς ris? Ego vero tibi in declamationibus pompani μελέταις ἐμπομπεύοντι ισαρίθμους τοῖς ἐν Θερμοπύλαις ἀγωνιζομένοις στρατιώταις στρωτήρας χρησθῆναι προσέταξα, ἅπαντας εὐμήκεις, καὶ κατὰ τὸν σὸν Ὅμηρον, δολιχοσκίους οὓς ὁ ἱερὸς Αλφαῖος ἀποκαταστήσειν κατεπηγγείλατο. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΜΘ. ducenti tot ligna commodari jussi, quot milites in Thermopylis pugnavere, singula prolixa, et secundum tuum Homerum, umbram longam efficientia: quæ Alphæus sacer se redditurum esse promisit. EPISTOLA CCCXLIX '. Jocatur Libanius in Cappadociam, seque discipulos Cappadoces transmutulurum promillit. Λιβάνιος Βασιλείῳ. Οὐ παύσῃ, Βασίλειε, τὸν ἱερὸν τοῦτον των μου σῶν σηκὸν μεστὸν ποιῶν Καππαδοκῶν, καὶ ταῦτα ἀποζόντων γριτῆς καὶ χιόνος καὶ τῶν ἐκεῖθεν καλῶν; Μικροῦ δέ με καὶ Καππαδόκην ἔθηκαν, ἀεί μοι τό, προσκυνῶ σε προσάδοντες. Δεῖ δὲ ὅμως ἀνέχεσθαι, Βασιλείου κελεύοντος. Ισθι τοίνυν, ὡς τῆς μὲν χώρας τοὺς τρόπους ἐξακριβάζω τὴν δὲ εὐγένειαν καὶ τὸ ἐμμελὲς τῆς ἐμῆς Καλλιό πης μεταμφιάσω τοὺς ἄνδρας, ἵν᾿ ὀφθεῖεν ὑμῖν ἀντὶ φασσῶν περιστεραί ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝ. Libanius Basilio. Non desines, Basili, sacrum hoc musarum domicilium replere Cappadocibus, iisque grilen nivemque et cætera illius regionis bona redolentibus? Prope autem factum est, ut me etiam Cappadocem effecerint, semper mihi illud, προσκυνῶ σε, occinentes. Attamen ferendum est, Basilio ita jubente. Scito igitur, me regionis quidem mores diligenter investigare, viros vero ad meæ Calliopes nobilitatem atque concinnitatem transmutaturum, ut vobis pro palumbis columbæ facti esse videantur. 460 EPISTOLA CCCL". Respondet Basilius epistolæ præcedenti. Βασίλειος Λιβανίῳ Λέλυταί σοι τὸ δύσθυμον. Τοῦτο γὰρ ἔστω τῆς ἐπιστολῆς τὸ προοίμιον. Σὺ δὲ σκῶπτε καὶ διάσυρε τὰ ἡμέτερα, εἴτε γελῶν, εἴτε σπουδάζων. Τί δὲ χιόνος ἢ γρ:τῆς ἐμνημόνευσας, παρὸν ἐντρυφᾷν ἡμῶν τοῖς σκώμμασιν Ἐγὼ δὲ, ὦ Λιβάνιε, ἵνα σοι καὶ πλατὺν κινήσω τὸν γέλωτα, ὑπὸ παραπετάσματι καλυπτόμενος χιόνος, τὴν ἐπιστολὴν ἔγραψα, ἣν δεξάμενος ψαύων χερσί, γνώσῃ ὡς κρυερά τις αὐτὴ καὶ τὸν πέμψαντα χαρακτηρίζει ἐμφωλεύοντα, καὶ μὴ δυνάμενον ἔξω τῶν δωματίων προκύπτειν. Τάφους γὰρ τοὺς οἴκους κεκτήμεθα, μέχρις ἐπιλάβοι τὸ ἔαρ, καὶ νεκροὺς ἡμᾶς ὄντας πρὸς ζωὴν ἐπανάξῃ, πάλιν τὸ εἶναι, ὥσπερ φυτοῖς, χαριζόμενον. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΑ Basilius Libanio. Sedata est animi tui ægritudo. Hoc enim sit epistolæ exordium. Tu vero irride et vellica res nostras, sive jocans, sive serio. Quid autem niris vel gritæ mentionem fecisti, cum liceret tibi dicte riis in nos indulgere? Ego autem, o Libani, tibi ut Crisum magnum moveam, hanc velo niveo tectus epistolam conscripsi: quam cum acceperis, ac manu contigeris, senties quam sit gelida, quamque referat eum a quo missa est, latitantem, nec extra ædes prospicere valentem. Sepulcra enim sunt edes nostra, donec ver successerit, et mortuos nos ad vitam reduxerit, rursus nobis, quemadmodum plantis, largiens ut simus. EPISTOLA CCCLI Libanium rogat Basilius ut ad se mittat orationem, quam de homine moroso summa celebritate pronuntiaverat. Βασίλειος Λιβανίῳ. Πολλοὶ περιτυχόντες ἡμῖν τῶν αὐτόθι ἐθαύ μασάν σου τὴν ἐν τοῖς λόγοις ἀρετήν. Ελεγον γὰρ Δολιχόσκιους. Homer. Iliad. Γ, ν. 346 et 355. Αλφαῖος. Sic Reg. secundus. Non illepide auctor epistolæ fluvium obstringit restituendi prosmisso, ut gratuito a se dari ostendat. Habent Coisl. primus et Med. ὁ ἱερὸς δ' ἀποκαταστήσειν. Quatuor alii ὁ ἱερὸς ἀποκατασήσειν. Harl. ὁ ἱερὸς Εὐστάθιος. Editi ὁ ἱερὸς Δονάτος, excepta Basileensi editione prima, que habet Ευστάθιος. Vaticanus, οὐχ Ομηρος δ' ὑποκαταστήσειν. Γριτῆς καὶ χιόνος. Sic mss. septem. Editi, γριτῆς καὶ χιόνων. Προσκυνῶ σε. Ita septem mss. codices. Editi προσκυνῶ σοι· Εξακριβάζω. Quinque codices εξακριβάζων. Harl. ἐξακριβώσω. Habet etiamn editio Basileensis ἐξακριβάζων. Λιβανίῳ. Addit Harl. πρὸς τὰς ἑκατέρας Basilius Libanio. Multi eorum qui istine ad nos veniunt, tuam vim dicendi mirati sunt. Narrarunt enim speciἐπιστολάς, ad utramque epistolam; nempe quia in hoc codice ante ultimam epistolam alia legitur, quam paulo post apponimus, quæque sic incipit, τί παθών, etc. Ἡμῶν τοῖς σκώμμασιν. Harl. τοῖς ἡμετέ ροις σκώμμασιν. Ψαύων. Ita tres vetustissimi codices cum Anglicano. Edili καὶ ψαύων. Δωματίων. Reg. secundus et Coisl. secundus δωματίου. Paulo post editi επανάξει. Mss. ut in textu. Τῶν αὐτόθι. Reg. secundus et Coisl. secundus τῶν αὐτόθεν Alias CLVI. Alias CLVII. Alias CLVIII.

men quoddam valde splendidum elitum fuisse; ἡ ἐπίδειξίν τινα γεγενῆσθαι λαμπρὰν ἄγαν, καὶ ἀγὼν atque uti dicebant, certamen maximum erat, adeo ut concurrentibus omnibus nemo alius in urbe compareret, nisi solus decertans Libanius, et quælibet ætas auscultans. Nemo enim volebat a certaminibus abesse, non qui in dignitatis splendore constitutus, non qui in militum ordinibus illustris, non operarii et artifices. Quin et mulieres certamini interesse festinabant. Quodnam autem certamen erat? quæ oratio omnem populi conventum colligens? Narraverunt hominem morosum oratione descriptum et expressum fuisse. Quam orationem adeo visam admirabilem mittere ne pigreris, ut et ego sermonum tuorum laudator sim. Qui enim laudo Libanium, etiam sire peribus, qualis ero, laudum adeptus argumentum? EPISTOLA CCCLII '. ἦν, ὡς ἔφασκον, μέγιστος, ὡς πάντας μὲν συνδραμεῖν καὶ μηδένα ἕτερον ἐν τῇ πόλει φανῆναι, ἢ μόνον Λιβάνιον ἀγωνιζόμενον, καὶ πᾶσαν ἡλικίαν ἀκροωμένην. Οὐ γὰρ ἠξίου τις ἔξω τῶν ἀγώνων γενέσθαι, οὐκ ἀξιώματος όγκῳ συνών, οἱ στρα τιωτικοῖς καταλόγοις ἐμπρέπων, οὐ βαναύσοις τέτ χναις σχολάζων. Ηδη δὲ καὶ γυναῖκες παρεῖναι κατηπείγοντο τοῖς ἀγῶσι. Τίς δὲ ὁ ἀγών; τίς δὲ ὁ λόγος, ὁ τὴν πάνδημον συναγείρας πανήγυριν; Καὶ δή μοι ήγγειλαν δυσκόλου τρόπον ἀνδρὸς τὸν λόγον ἐνστήσασθαι. Ον οὕτω θαυμασθέντα, μὴ κατ όχνει μοι πέμψαι, ἵνα κἀγὼ τῶν λόγων ἐπαινέτης εἴην τῶν σῶν. Ὁ γὰρ Λιβάνιον ἐπαινῶν, καὶ τῶν ἔργων ἐκτὸς, τίς ἂν γένωμαι νῦν ὑπόθεσιν ἐπαίνων εὑράμενος ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΒ. Mittit Libanius suam De homine moroso orationem, seque tremere significat ac pene mente dejici, dum tam argui judicis acumen formidal. Libanius Basilio. Λιβάνιος Βασιλείῳ. Ἰδοὺ πέπομφα τὸν λόγον, ἱδρῶτι περιῤῥεόμενος. Πῶς γὰρ οὐκ ἔμελλον, ἀνδρὶ τοιούτῳ πέμπων τὸν λόγον, ὃς ἱκανός ἐστι τὴν Πλάτωνος σοφίαν καὶ Δημοσθένους δεινότητα τῇ περὶ τοὺς λόγους εὐμαθείς δεῖξαι θρυλλουμένας μάτην; Τὸ δὲ ἐμὸν τοιοῦτον, οἷον κώνων ἐλέφαντι παραβαλλόμενος. "Οθεν πέρ φρικα καὶ τρέμω, τὴν ἡμέραν λογιζόμενος, καθ' ήν ἐπισκέψῃ τοὺς λόγους· μικροῦ δὲ καὶ τῶν φρε Ecce misi tibi meam orationem, sudore diffluens. Quomodo enim sudore non perfunderer, ci viro orationem mittens, cujus ea est dicendi facultas, ut Platonis sapientiam, et Demosthenis vehementiam frustra jactatas esse convincere queat Sermio autem meus perinde est, ac si culicem conferas elephanti. Hinc horreo ac trenio, cum eam diem mecum reputo, qua meam inspicies orationem; imno etiam fere mente lapsus sum. νῶν ἐκπέπτωκα. 461 EPISTOLA CCCLIII" ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΓ'. Laudat Basilius orationem Libanii ad se missam. Basilius Libanio. Legi orationem tuam, o sapientissime, et valdo adiniratus sum. 0 musæ, et litteræ, et Athenæ, qualia largimini vestris amatoribus! Quales fruclus ferunt, qui per breve quoddam tempus vobiscum versantur! O fontem large se effundentem, quales præstitit haurientes! Ipsum enim morosum videbar mihi videre in oratione cum garrula muliercula versantem. Vivum enim et animatum sermonem scripsit in terra Libanius, qui solus verbis animam largitus est. EPISTOLA CCCLIV **. Βασίλειος Λιβανίῳ. Ανέγνων τὸν λόγον, σοφώτατε, καὶ ὑπερτεθαί μακα. Ο μοῦσαι, καὶ λόγοι, καὶ ᾿Αθῆναι, οἷα τοῖς ἐρασταῖς δωρεῖσθε! Οίους κομίζονται τοὺς καρπούς, οἱ βραχύν τινα χρόνον ὑμῖν συγγινόμενοι? Ο πη γῆς πολυχεύμονος, οἴους ἔδειξε τοὺς ἀρυομένους! Αὐτὸν γὰρ ἐδόκουν ὁρᾷν ἐν τῷ λόγῳ λάλῳ συνόντα γυναίῳ. Εμπνουν γὰρ λόγον ἐπὶ χθονός Διο βάνιος ἔγραψεν, ὃς μόνος τοῖς λόγοις ψυχὴν ἐχαρίσατο ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΔ'. Gratias agit Libanius, ac vicissim a Basilio petit ut ad se mittat orationem contra evrielalem Libanius Basilio. Nunc cognovi me esse, quod dicor: laudante enim me Basilio, ex omnibus victoriam reporto. Et cum tuum suffragium acceperim, licet mibi su- Alias CLIX. Alias CLX. Alias CLXI. Εὑράμενος. Ita codices sex. Editi εὑρόμενος. Τοιούτῳ. Harl. τοσούτῳ. Μικροῦ δέ. Coisl. secundus et Reg. secun 1ης μικροῦ δεῖν. Εδόκουν. Addit codex Harl. τὸν δύσκολον, Λιβάνιος Βασιλείῳ. Νῦν ἔγνων εἶναι ὁ λέγομαι· Βασιλείου γάρ με ἐπαινέσαντος, κατὰ πάντων ἔχω τὰ νικητήρια. Καὶ τὴν ψῆφον δεξαμένῳ τὴν σὴν ἔπεστί μοι βαδίsed haec desunt in aliis mss. et editis, et ad margi nem satis apte posita, videntur in ipsum contextum migrasse; sed necessaria non sunt et facile supplentur. Ibidem editi, τὸν λάλῳ συνόντα, seul articulus deest in quinque mss. Δεξαμένῳ. Coisl. primus et Med. δεξάμενος. Paulo post codex Anglicanus et alii nonnulli μετα σοβαρού του φρονήματος.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCLVIII. ζειν μετὰ σοβαροῦ τοῦ βαδίσματος, οἷά τις ἀλαζὼν perbo gressu incedere, instar numinis jactantioris τοὺς πάντας περιφρονῶν. Ἐπεὶ οὖν καὶ σοὶ κατὰ μέθης λόγος πεπόνηται, βουλόμεθα τούτῳ περιτυ χεῖν. ᾿Αλλὰ κομψόν μέν τι λέγειν οὐκ ἐθέλω· ὁ δὲ λόγος ὀφθεὶς διδάξει με τὴν τοῦ λέγειν τέχνην. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΕ. omnes contemnentis. Quoniam igitur et ipse orationem contra ebrietatem elaborasti, eam volumus legere. Interea tamen lepidi quidquam dicere nolo: sed ipsa me oratio, ubi eam videro, arlera dicendi docebit. EPISTOLA CCCLV*. Libunius Basilio primas eloquentiæ deſert. Λιβάνιος Βασιλείς. Αρα, Βασίλειε, μὴ τὰς Αθήνας οἰκεῖς, καὶ λέλη θας σεαυτόν; Οὐ γὰρ τῶν Καισαρέων οἱ παῖδες ταῦτα ἀκούειν ηδύναντο. Ἡ γλῶττα γάρ μοι τού των ἐθὰς οὐκ ἦν· ἀλλ' ὡσπερεί τινα κρημνόν διοδεύοντος, πληγεῖσα τῇ τῶν ὀνομάτων καινοτομία, ἐμοί τε τῷ πατρὶ ἔλεγε· Πάτερ, οὐκ ἐδίδαξας. "Ομηρος, οὗτος ἀνὴρ, ἀλλὰ Πλάτων, ἀλλ᾽ Αριστοτέλης, ἀλλὰ Σουσαρίων ὁ τὰ πάντα ἐπιστάμενος. Καὶ ταῦτα μὲν ἡ γλῶττα. Σὲ δὲ εἴη, Βασίλειε, τοιαῦτα ἡμᾶς ἐπαινεῖν. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΤ. Libanius Basilio. Athenisne babitas, Basili, et tui ipsius oblitus es? Non enim Cæsariensium filii hæc audire potuerunt. Mea enim lingua bis assueta non erat: sed velut in præcipiti quodam loco incederem, vocum novitate perculsa, et mihi patri diccbat: fater, ista non docuisti: Hunierus est hic vir, imo Plato, imo Aristoteles, inio Susario, qui nihil ignoravit. Atque hæc quidem lingua. Τu vero, Basili, velim laudare me possis ob talia. EPISTOLA CCCLVI“. Respondet Basilius epistolæ præcedenti, seque discipulum piscatorum esse profiletur. Βασίλειος Λιβανίῳ. Δεχομένοις μὲν ἡμῖν & γράφεις, χαρά· ἀπαιτουμένοις δὲ πρὸς ἃ γράφεις ἀντεπιστέλλειν, ἀγών. Τί γὰρ ἂν εἴποιμεν πρὸς οὕτως ἀττικίζουσαν γλῶτα ταν, πλὴν ὅτι ἁλιέων εἰμὶ μαθητής, ὁμολογῶ καὶ φιλῶ; ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΖ Basilius Libanio. Quæ scribis, accipio quidem lætus: sed dum exigis, ut ad ea quæ scripsisti, rescribam, sum anxius. Quid enim ad linguam adeo atticissantemu dixerim, nisi me piscatorum esse discipulum profiteri ac gaudere 462 EPISTOLA CCCLVII **. Rogat Basilium Libanius ut sibi mærorem solvat ex aliqua illius epistola conceptum. Λιβάνιος Βασιλείς. Libanius Basilio. · Τί παθὼν Βασίλειος ἐδυσχέρανεν τὸ γράμμα, τῆς φιλοσοφίας τὸ γνώρισμα; Παίζειν παρ' ὑμῶν ἐδι δάχθημεν· ἀλλ' ὅμως τὰ παίγνια σεμνά, καὶ οἰονεί πολιᾷ πρέποντα. ᾿Αλλὰ πρὸς τῆς φιλίας αὐτῆς καὶ τῶν κοινῶν διατριβῶν, λυσόν μοι τὴν ἀθυμίαν, ἣν μοι ἔτεκεν ἡ ἐπιστολή.. διαφέρουσα. οὐδὲν Quid passus Basilius moleste tulit litteras, phi. losophiæ specimen? Ludere a vobis edocti sumus: verumtamen ludicra gravia sunt, ac veluti canitiem decentia. Sed per amicitiam ipsam communesque scholas, nihi solve moerorem, quem peperit mihi epistola, a ferens. nequaquam difΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΗ. EPISTOLA CCCLVIII Dolet Libanius quod non sit cum Basilio; gratulatur quod juvenum curam suadente Alcimo susceperit. Λιβάνιος Βασιλείῳ. Libanius Basilio. O tempora illa, quibus cuncta invicem eramus. Nunc acerbe sejuncti sumus: vos quidem vobis Ὦ χρόνων εκείνων, ἐν οἷς τὰ πάντα ἦμεν ἀλλήτοις 1 Νῦν διῳκίσμεθα πικρῶς· ὑμεῖς μὲν ἔχοντες ἀλλήλους· ἐγὼ δὲ ἀνθ᾽ ὑμῶν οἷοί περ ὑμεῖς οὐ- mutuo potiti; ego vero pro vobis neminem habens δένα. Τὸν δὲ “Αλκιμον ἀκούω τὰ νέων ἐν γήρα τολμῖν, καὶ πρὸς τὴν 'Ρώμην πέτεσθαι, περιθέντα σοι τὸν τοῦ συνεῖναι τοῖς παιδαρίοις πόνον. Σὺ δὲ, τα τα άλλα πρός τις, καὶ τοῦτο οἴσεις οὐ χαλεπῶς· ἐπεὶ καὶ ἡμῖν τοῦ γράψαι πρότερον οὐκ ἔσχες χαλεπῶς. Τοῦ λέγειν. Sic mss. septem. Editi τοῦ λόγου. Σουσαρίων. Medicus codex Σουδαρίων. Adias CLXII. PATROL. GR. XXXII. vestri similem. Porro Alcimum audio res juvenum in senectute audere, et ad Roman volare, postquam eum laborem tibi imposuit, ut cum pueris maneas. Tu vero, cum circa alia quoque mansuetus sis, hoc etiam non ægre feres; quandoquidem nec molestum tibi fuit, ut ad nos prior scriberes. Alias CLXIII. ".. •⭑ Ex Cotelerii Monument. Ec. Gr. t. II, Ibid. p.

EPISTOLA CCCLIX *. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΝΘ. Silentium Libanio exprobrat Basilius, seque ait libenter ad eum volaturum, si liceret; sed cum id non liceat, sermones Basilius Libanio. mittere. Tu quidem qui universam veterum artem tua in mente conclusisti, tandiu siles, adeo ut ne in litteris quidem aliquid lucri concedas nobis. Ego vero, si tuta foret Dædali ars, ad te venissem, fabricatis Icari alis. Attamen quoniam non licet ceram soli committere; pro Icariis alis. mitto ad te sermones, qui ostendant amicitiam nostram. Hæc est autem natura sermonum, ut animæ insidentes amores manifestos faciant. Atque hæc quidem sermones. Tu vero adduxeris eos quocunque voles; atque tantis viribus præditus, laces. Verum ad nos quoque sermonum fontes transfer, qui ex ore tuo profuunt. EPISTOLA CCCLX". Βασίλειος Λιβανίῳ Σὺ μὲν ὅλην τὴν τῶν παλαιῶν τέχνην ἐν τῇ σαυ τοῦ κατακλείσας διανοίᾳ, τοσοῦτον σιγᾶς, ὡς μηδ' ἐν ἐπιστολαῖς ἡμῖν διδόναι τι κερδαίνειν. Ἐγὼ δὲ, εἴπερ ἦν ἀσφαλὲς ἡ τοῦ διδασκάλου τέχνη, ἦλθον ἂν παρὰ σοί, ποιησόμενος Ικάρου πτερόν. Αλλ' ὅμως ἐπειδὴ οὐκ ἔστι πιστεῦσαι ἡλίῳ κηρὸν, ἀντὶ τῶν Ικάρου πτερῶν, ἐπιστέλλω σοι λόγους, δεικνύντας τὴν ἡμετέραν φιλίαν. Φύσις δὲ λόγων, μηνύουσα τοὺς κατὰ ψυχὴν ἔρωτας. Καὶ ταῦτα μὲν οἱ λόγοι. Σὺ αὐτοὺς ἄγοις ὅπου βούλει· καὶ τηλε κοῦτον κράτος κεκτημένος, σιωπᾷς. ᾿Αλλὰ μετάστη σον καὶ ἐφ' ἡμᾶς τὰς ἀπὸ τοῦ στόματός σου τῶν λότων πηγάς. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΞ. De sancta Trinitate et Incarnatione, sanctorum invocatione, eorumque imaginibus Ex epistola ad Julianum Apostatum. Secundum inmmaculatam fidem Christianorum, quam divinitus sumus sortiti confiteor, et testor me credere in unum Deum Patrem omnipotentem, Deum Patrem, Deum Filium, Deum Spiritum sanctum: unum Deum, tria adoro et glorifico. Confiteor autem et Filii in carne dispensationem, et Dei Genitricem sanctam Mariam, quæ illum secundum carnem peperit. Suscipio autem et sanctos apostolos, prophetas et martyres; et ad supplicationem, quæ fit Deo, hos invoco, ut per eos, id est, interventionem eorum, propitius 463 mibi sit misericors Deus, et delictorum mihi redemptio fiat, et condonetur. Unde et characteres imaginum eorum honoro et osculor eximie, cum hæ traditæ sint a sanctis apostolis, nec sint prohibita, imo in omnibus ecclesiis nostris depictæ sint. Εκ τῆς ἐπιστολῆς αὐτοῦ πρὸς Ἰουλιανὸν τὸν παραβάτην. EPISTOLA CCCLXI***. Κατὰ τὴν θεόθεν ἐπικεκληρωμένην ἡμῖν ἀμώμη. τον πίστιν τῶν Χριστιανῶν ὁμολογῶ καὶ συντίθημι πιστεύειν εἰς ἕνα Θεὸν Πατέρα παντοκράτορα, Θεὸν τὸν Πατέρα, Θεὸν τὸν Υἱόν, Θεὸν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· ἕνα Θεόν, τὰ τρία προσκυνῶ καὶ δοξάζω. Ὁμολογῶ δὲ καὶ τὴν τοῦ Υἱοῦ ἔνσαρκον οικονομίαν, καὶ Θεοτόκον τὴν κατὰ σάρκα τεκοῦσαν αὐτὸν ἁγίαν Μαρίαν. Δέχομαι δὲ καὶ τοὺς ἁγίους ἀποστόλους, προφήτας, καὶ μάρτυρας, καὶ εἰς τὴν πρὸς Θεὸν ἱκεσίαν τούτους ἐπικαλοῦμαι, τοῦ δι' αὐτῶν, ἔγουν διὰ τῆς μεσιτείας αὐτῶν, ἵλεών μοι γενέσθαι τὸν φι λάνθρωπον Θεὸν, καὶ λύτρον μοι τῶν πταισμάτων γενέσθαι καὶ δοθῆναι· ὅθεν καὶ τοὺς χαρακτήρας τῶν εἰκόνων αὐτῶν τιμῶ καὶ προσκυνῶ, κατ' ἐξαι ρετον τούτων παραδεδομένων ἐκ τῶν ἁγίων ἀπὸ στόλων, καὶ οὐκ ἀπηγορευμένων, ἀλλ' ἐν πάσαις ταῖς ἐκκλησίαις ἡμῶν τούτων ἀνιστορουμένων. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΞΑ'. Apolinarium consulit auctor epistolæ de usiæ et substantiæ vocabulis ac de consubstantiali; ac sibi simile sine discrimtæ fatetur magis placere quam consubstantiale. Gregorium sodalem cum parentibus esse muntial. Apolinario. Απολιναρίῳ. Τῷ δεσπότῃ μου αἰδεσιμωτάτῳ Απολιναρίῳ, Βασίλειος. Πρότερον μέν σοι περὶ τῶν ἐν ταῖς Γραφαῖς ἀσαφῶν ἐπεστέλλομεν, καὶ ηὐφραινόμεθα, οἷς τι ἔπεμπες, οἷς τε ὑπισχνοῦ. Νῦν δὲ μείζων ἡμῖν ὑπὲρ μειζόνων ἡ φροντὶς προσελήλυθεν, εἰς ἣν οὐδένα ἔτεDomino meo reverendissimo Apolinario, Basilius. Antea quidem ad te de locis Scripturarum obscuris scripsimus, et gavisi sumus tum de responsionibus tuis, tum de promissis. Nunc vero major nobis circa majora cura incumbit, in qua alium neminem inter hujus temporis homines ρον ἔχομεν ἐν τοῖς νῦν ἀνθρώποις, τοιοῦτον κοινωνὸν habemus, ejusmodi consortem et auxiliatorem, ad quem recurramus, qualem te nobis Deus dedit, et scientia sermoneque accuratum, simulque accessu facilem. Cum ergo ii qui cuncta permiscent, ac sermonibus quæstionibusque orbem re- Ex Cotelerii Monument. Eccl. Gr. t. II, p. 97. .. Alias CCV. καὶ προστάτην ἐπικαλέσασθαι, ὁποῖον σε καὶ ἐν γνώ σει καὶ ἐν λόγῳ ἀκριβῆ τε ὁμοῦ καὶ εὐπρόσιτον ὁ Θεὸς ἡμῖν ἐδωρήσατο. Ἐπεὶ οὖν οἱ πάντα φύροντες, καὶ λόγων καὶ ζητημάτων τὴν οἰκουμένην ἐμπλή σαντες, τὸ τῆς οὐσίας ὄνομα, ὡς ἀλλότριον τῶν θείων Ex Monum. Eccl. Gr. t. II, p. 84. Fort. Δαιδάλου. COTELER.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCLXII. a sacris litteris ejecerint, dignare significare mihi, quo pacto Patres co usi fuerint, et an nullibi in Scriptura inveneris positum. Nam panem dictum επιούσιον, et populum περιούσιον, et si quid simile, quasi nihil habeant bic commune, despuunt. Deinde vero et de ipso consubstantiali (propter quod puto eos ista adornare, qui substantiam penitus transfigunt, ut nullum locum relinquant consubstantialitati) disceptare nobis fusius velis, quem sensum habeat, et quomodo salubriter proferatur, in rebus, in quibus nec genus commune superpositum cernitur, nec ma teriale subjectum prius exsistens, nec distributio primi in secundum. Qua igitur ratione oporteat dicere Filium Patri consubstantialem, in nullum prædictorum sensuum incidendo, fac ut nobis prolixius explices. Nos siquidem existimamus, quidquid ex hypothesi, Patris substantia esse λογίων, ἐξέβαλον, καταξίωσον ἡμῖν σημᾶναι, ὅπως plent, usiæ seu substantiæ nonen, velut alienum τε οἱ πατέρες αὐτῷ ἐχρήσαντο, καὶ εἰ μηδαμοῦ εὗρες ἐν τῇ Γραφῇ κείμενον. Τὸν γὰρ ἐπιούσιον ἄρτον, καὶ τὸν λαὸν τὸν περιούσιον, καὶ εἴ τι τοιοῦτον, ὡς οὐδὲν ἔχοντα κοινὸν διαπτύουσιν. Επειτα μέντοι καὶ περὶ αὐτοῦ τοῦ ὁμοουσίου (οὗ ἕνεκεν ἡγοῦμαι ταῦτα κατα σκευάζειν αὐτοὺς, βαθέως τὴν οὐσίαν διαβάλλοντας, ὑπὲρ τοῦ μηδεμίαν χώραν τῷ ὁμοουσίῳ καταλιπεῖν) διαλαβεῖν ἡμῖν πλατύτερον βουλήθητι, τίνα τὴν διάνοιαν ἔχει, καὶ πῶς ἂν ὑγιῶς λέγοιτο, ἐφ᾽ ὧν οὔτε γένος κοινὸν ὑπερκείμενον θεωρεῖται, οὔτε ὑλικὸν ὑποκείμενον προϋπάρχον, οὐκ ἀπομερισμὸς τοῦ προτέρου εἰς τὸ δεύτερον. Πῶς οὖν χρή λέγειν ὁμοούσιον τὸν Υἱὸν τῷ Πατρὶ, εἰς μηδεμίαν ἔννοιαν τῶν εἰρη μένων καταπίπτοντας, θέλησον ἡμῖν πλατύτερον διαρθρῦσαι. Ἡμεῖς μὲν γὰρ ὑπειλήφαμεν, ὅπερ ἂν εἶναι καθ' ὑπόθεσιν τοῦ Πατρὸς οὐσία ληφθῇ, τοῦτο εἶναι πάντως ἀναγκαῖον καὶ τὴν τοῦ Υἱοῦ λαμβάνει σθαι. Ὥστε εἰ φως νοητόν, ἀΐδιον, ἀγέννητον, τὴν τοῦ Πατρὸς οὐσίαν τις λέγοι, φῶς νοητόν, ἀΐδιον, γεννητὸν, καὶ τὴν τοῦ Μονογενοῦς οὐσίαν ἐρεῖ. Πρὸς δὲ τὴν τοιαύτην ἔννοιαν δοκεί μοι ἡ τοῦ ἀπαραλ λάκτως ὁμοίου φωνὴ μᾶλλον ἤπερ ἡ τοῦ ὁμοουσίου ἁρμόττειν. Φῶς γὰρ φωτὶ μηδεμίαν ἐν τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον τὴν διαφορὰν ἔχον, ταυτὸν μὲν οὐκ εἶναι (διότι ἐν ἰδίᾳ περιγραφῇ τῆς οὐσίας ἐστὶν ἑκάτερον), ὅμοιον δὲ κατ᾽ οὐσίαν ἀκριβῶς ἀπαραλλάκτως, όρθῶς ἂν οἶμαι λέγεσθαι. Εἴτε οὖν ταύτας χρὴ διαλέγεσθαι τὰς ἐννοίας, εἴτε ἑτέρας μείζους ἀντιλαβεῖν, ὡς σοφὸς ἰατρὸς (καὶ γὰρ ἐξεφήναμέν σοι τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ), τὸ μὲν ἀῤῥωστοῦν ἴασαι, τὸ δὲ σαθρὸν ὑποστήριξον· παντὶ δὲ τρόπῳ βεβαίωσον ἡμᾶς. Τοὺς μετὰ τῆς εὐλαβείας σου ἀδελφοὺς ἀσπάζομαι, καὶ ἀξιῶ μετὰ σοῦ εὔχεσθαι ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα σωθῶμεν. Ὁ ἑταῖρος Γρηγόριος, τὸν μετὰ τῶν γονέων ἑλόμενος βίον, αὐτοῖς σύνεστιν. Υγιαίνων ἐπιπλεῖστον φυλαχθείης ἡμῖν, ὠφελῶν ἡμᾶς καὶ ταῖς εὐχαῖς καὶ τῇ γνώσει. sumatur, idem omnino esse et substantiam Filii sumi necessario debere; adeo ut si quis substantiam Patris appellaverit lumen sub intelligentiam cadens, lernum, ingenitum; Unigeniti quoque substantiam vocaturus sit lumen sub intelligentiam cadens, æternum, genitum. In hunc porro sensum mihi videtur, vocem similis sine discrimine, magis congruere, quam vocem consubstantialis. Nam lux quæ cum luce nullam habet secundum magis et minus differentiam, recte quidem mea sententia dici potest, non eadem esse cum illa; quandoquidem in propria substantiae determinatione utraque consistit; sed similis secundum substantiam absolute ac per omnia. Sive ergo has oporteat eloqui cogitationes, sive alias majores assumere, tu tanquam peritus medicus (tibi enim quæ corde gerimus fecimus manifesta), quod quidem ægrum est sana, quod vero debile suffulci; omni autem modo confirma uos. Fratres qui lua cum pietate degunt saluto, et rogo, ut una tecum pro nobis orent, quo salutein consequamur. 464 Sodalis Gregorius, electa cum parentibus vita, apud eos est. Sanus ad plurimum tempus conserveris nobis, adjuvans nos et precibus et doctrina. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΕΡ. EPISTOLA CCCLXII. Respondetur præcedenti epistolæ, el quomodo Pater et Filius unum sint exponitur, exemplis e natura humana adductis. Βασιλείῳ Απολινάριος. Φιλοθέως πιστεύεις, καὶ φιλολόγως ζητεῖς, καὶ παρ᾽ ἡμῶν τὸ πρόθυμον ὀφείλεται διὰ τὴν ἀγάπην, εἰ καὶ τὸ ἱκανὸν τῷ λόγῳ μὴ ἔποιτο, διά τε τὸ ἡμέ τερον ἐνδεὲς, καὶ τὸ τοῦ πράγματος ὑπερφυές. Οὐσία μία, οὐκ ἀριθμῷ μόνον λέγεται, ὥσπερ λέγεις, καὶ τὸ ἐν μιᾷ περιγραφῇ, ἀλλὰ καὶ ἰδίως ἀνθρώπων δύο καὶ ἄλλου ὁτουοῦν τῶν κατὰ γένος ἐνιζομένων· ὥστε ταύτῃ γε καὶ δύο καὶ πλείονα ταυτὸν εἶναι κατὰ τὴν οὐσίαν, καθὸ καὶ πάντες ἄνθρωποι 'Αδάμ ἐσμεν εἰς ὄντες, καὶ Δαβὶδ ὁ τοῦ Δαβὶδ υἱὸς, ὡς ταυτὸν ὧν Fort. πλείονας. COTEL. Basilio Apolinarius. Ut Dei amantem virum decet credis, et ut doctrinæ studiosus quæris; atque a nobis promptus animus debetur propter charitatem, licet scientia sufficiens non sequatur, cum ob indigentiam nostram, tum ob rei immensitatem. Una substantia, non numero solum dicitur, quemadmodum ais, et quod est in una determinatione; sed etiam proprie duorum hominum et alterius cujusve, qui in genere adunantur: ita ut hac ratione duo ac plures idem sint secundum substantiam; in Ex Monument. Eccl. Gr. t. II, p. 86.

quantum omnes homines Adam sumus, qui unus ἐκείνῳ· καθὰ καὶ τὸν Υἱὸν λέγεις καλῶς τοῦτο εἶναι simus; et David, Davidis filius, qui idem sit cum illo κατὰ τὴν οὐσίαν, ὅπερ ὁ Πατήρ. Οὐδὲ γὰρ ἑτέρως ἂν ἦν Θεὸς ὁ Υἱός, ἑνὸς ὁμολογουμένου καὶ μόνου Θεοῦ τοῦ Πατρός· ὡς που καὶ εἰς ᾿Αδάμ, ὁ ἀνθρώτων γενάρχης, καὶ εἷς Δαβίδ, ὁ τοῦ βασιλείου γένους ἀρχηγέτης. Ταύτη γέ τοι καὶ ἐν εἶναι γένος ὑπερ κείμενον, ἢ μίαν ύλην ὑποκειμένην, ἐπὶ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ, περιαιρεθήσεται τῶν ὑπονοιῶν, ὅταν τὴν γεναρχικήν παραλάβωμεν ιδιότητα τῆς ἀνωτάτω ἀρχῆς, καὶ τὰ ἐκ τῶν γεναρχῶν γένη, πρὸς τὸ ἐκ τῆς μιᾶς ἀρχῆς μονογενὲς γέννημα· μετρίως γὰρ τὰ τοιαῦτα εἰς ὁμοίωσιν ἔρχεται. Καθὸ μηδὲ τοῦ ᾿Αδάμ, ὡς θεο πλάστου, καὶ ἡμῶν, ὡς ἀνθρωπογεννήτων, ἐν ὑπέρ κειται γένος· ἀλλ' αὐτὸς ἀνθρώπων ἀρχή· μήτε ὕλη κοινὴ αὐτοῦ τε καὶ ἡμῶν, ἀλλ᾽ αὐτὸς ἡ πάντων ἀνθρώπων ὑπόθεσις. Μήτε μὴν τοῦ Δαβίδ, καὶ τοῦ γέν νους τοῦ ἐκ Δαβίδ. προεπινοεῖται, καθὸ Δαβίδ· ἐπείπερ ἡ τοῦ Δαβὶδ ἰδιότης, ἀπὸ τοῦ Δαβὶδ ἄρχεται, καὶ ἡ ὑπόθεσις τῶν ἐξ αὐτοῦ πάντων, αὐτός· ἀλλ' ἐπειδὴ ταῦτα ἀπολείπεται, καθό εἰσιν ἕτεραι κοινότητες ἀνθρώπων ἁπάντων πρὸς ἀλλήλους, οἷαι ἂν ἀδελ φῶν· ἐπὶ δὲ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ τοιοῦτον οὐκ ἔστιν, ἀλλὰ τὸ ὅλον Πατὴρ ἀρχὴ, καὶ Υἱὸς ἐκ τῆς ἀρχῆς. Οὐκοῦν οὐδὲ ἀπομερισμὸς τοῦ προτέρου εἰς τὸ δεύ τερον, ὥσπερ ἐπὶ σωμάτων, ἀλλ' ἀπογέννησις. Οὐδε γὰρ ἡ Πατρὸς ἰδιότης καθάπερ εἰς Υἱὸν ἀπομεμέρισται, ἀλλ᾽ ἡ τοῦ Υἱοῦ ἐκ τῆς τοῦ Πατρὸς ἐκπέφηνε ταυτὸν ἐν ἑτερότητι, καὶ ἕτερον ἐν ταυτότητι· καθό λέγεται Πατέρα εἶναι ἐν Υἱῷ, καὶ Υἱὸν ἐν Πατρί. Οὔτε γὰρ ἡ ἑτερότης ἁπλῶς φυλάξει τὴν ἀλήθειαν τῆς υἱότητος, οὔτε ἡ ταυτότης αὖ τὸ ἀμέριστον τῆς ὑποστάσεως· ἀλλ᾽ ἑκάτερον σύμπλοκον καὶ ἐνοειδές ταυτὸν ἑτέρως, καὶ ἕτερον ὡσαύτως· ἵνα τις τὰ ῥή ματα, μὴ ἐφικνούμενα τῆς δηλώσεως, ἐκδιάσηται βεβαιοῦντος ἡμῖν τοῦ Κυρίου τὴν ἔννοιαν, καὶ ἐν τῷ μείζων μὲν ἰσότητι παριστάναι τὸν Πατέρα, τὸν δὲ Υἱόν, ἐν ὑποβάσει τὸ ἴσον ἔχοντα· ὅπερ ἐδίδαξεν ἐν ὁμοειδεῖ μὲν, ὑφειμένῳ δὲ φωτὶ νοεῖν τὴν Υἱόν, μὴ τὴν οὐσίαν ἐξαλλάττοντας, ἀλλὰ τὸ αὐτὸ ὑπερβεβληκὸς καὶ ἐν ὑφέσει θεωροῦντας. Οἱ μὲν γὰρ τὴν οὐσίαν ἐν οὐδεμια ταυτότητι παραδεξάμενοι, τὴν ὁμοίωσιν ἔξωθεν φέροντες τῷ Υἱῷ προστιθέασιν· ὁ δὴ καὶ ἕως ἀνθρώπων διαβαίνει, τῶν ὁμοιουμένων τῷ Θεῷ. Οἱ δὲ τὴν ὁμοίωσιν τοῖς ποιήμασι πρέπουσαν εἰδότες, ἐν ταυτότητι μὲν τὸν Υἱὸν συνάπτουσι Πατρί, υφειμένῃ δὲ τῇ ταυτότητι· ἵνα μὴ αὐτὸς ὁ Πατήρ, ή μέρος Πατρὸς, ἃ δυνατῶς παρίσταται τῷ, ἄλλος Υἱός, οὕτω Θεὸς, οὐχ ὡς ἐκεῖνος, ἀλλ' ὡς ἐξ ἐκείνου, οὐ τὴ πρωτότυπον, ἀλλ᾽ εἰκών. Οὗτος ὁμοούσιος, ἐξῃρη μένως παρὰ πάντα καὶ ἰδιαζόντως· οὐχ ὡς τὰ όμο γενῆ, οὐχ ὡς τὰ ἀπομεριζόμενα, ἀλλ' ὡς ἐκ τοῦ ἑνὸς γένους καὶ εἴδους τῆς θεότητος, ἂν καὶ μόνον ἀπογέν νημα, ἀδιαιρέτῳ καὶ ἀσωμάτῳ προόδῳ· καθ' ἣν μόνον τὸ γεννῶν ἐν τῇ γεννητικῇ ιδιότητι, προῆλθεν εἰς τὴν γεννητικὴν Ιδιότητα. sicut et Filium recte asseris id esse secundum substantiam, quod est Pater. Aliter enim Filius non esset Deus, cum in confesso sit unum esse ac solum Deum Patrem: quo pacto unus Adam, hominum generis princeps; et unus Darid, regii generis auctor. Atque ita, unum esse genus superpositum, aut unam materiam subjeclam, in Patre et Filio, a cogitatis auferetur, cum principalemn assumpserimus proprietatem supremi principii, et genera ex generum principibus, ad unigenitam prolem ex uno principio orientem. Nam aliquatenus tantum ejusmodi res in şimilitudinem veniunt. Quoniam neque Adamo, ut per Deum condito, et nobis, ut per homines genitis, unum superponitur genus; sed ipse est hominum principium: neque materia communis est illi nobiscum; sed ipse est cunctorum hominum fundamentum. Neque etiam erga Davidem ac genus ex Davide ortum, id præintelligitur, in quantum est David: quandoquidem Davidis proprietas, a Davide incipit, et fundamentum omnium qui ex eo originem ducunt, ipse est: sed quia hæc deficiunt, in quan tum aliæ sunt communitates omnium hominum ad invicem, quales fratrum: at circa Patrem et Filium hoc non reperies, sed ex toto Pater principium, et Filius ex principio. Quare nec distri butio est primi in secundum, velut in corporibus, verum generationis productio: neque enim Patris proprietas velut in Filium divisa fuit, sed Filii proprietas ex paterna prodiit: idem in diversitate, et diversum in identitate: quomodo dicitur Patrem esse in Filio, et Filium in Patre. Neque enim diversitas absolute servabit veritatem filiationis, nec rursus identitas indivisionem bypostaseos sed utrumque conjunctuin est ac unius modi; idem diverse, et diversum eodem modo; ut vocabula, quæ ad rei declarationein pertingere nequeunt, per vim adducantur: confirmante intelligentiam nostram Domino, cum per vocem major so Patrem quidem in æqualitate majorem exhibet, Filium vero in minori gradu praeditun æqualitate: quod docuit, in ejusdem speciei quidem, at inferiori 465 lumine intelli-. gere Filium; uon immutando substantiam, sed considerando idem, et superius et in ordine inferiors. At enim qui substantiam in nulla identitate admittunt, similitudinem extrinsecus aflerentes Filio adjiciunt quod sane ad ipsos quoque homines transit qui Deo assimilati sunt. Qui vero cognoscunt similitudinem creaturis convenientein, in identitate quidem Filium cum Patre conjungunt; sed identitate submissiore; ne ipse Pater sit, vel pars Patris; que potenter demonstrantur per illud, Alius Filius; sic Deus, non ut ille, sed ut so Joan. XIV, Fort. μείζονα μὲ ἐν ισ. ΕυTELER. Fort. γεννητήν. COTEL.

EPISTOLARUM CLASSIS ΙΙΙ. ΕPIST. CCCLXIV. ex illo; non primitivum exemplar, sed imago. Ilic consubstantialis, præcipue super omnia et peculiariter; non tanquam ea quæ sunt ejusdem generis, non tanquam ea quæ distributa sunt; sed velut ex uno genere unaque specie divinitatis, una et sola progenies, individuo et incorporali progressu; per quem quod generat manens in generativa proprietate, processit in genitam pro-` prietatein. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΕΡ. EPISTOLA CCCLXIII. Laudatur supra ulios Scripturæ interpretes Apolinarius, ab eoque petitur, ut se de rebus obscuris consuli patiatur. Απολιναρίῳ. Τῷ δεσπότῃ μου, τῷ αἰδεσιμωτάτῳ ἀδελφῷ, Απο λιναρίῳ, Βασίλειος. Διημάρτομεν τῶν προφάσεων, δι' ὧν ἐνῆν προσειπεῖν σου τὴν εὐλάβειαν, καίτοιγε ἡδέως ἂν ἐπὶ τοῖς γράμμασιν ἐκείνοις ἐπιστείλαντες. Σὲ γὰρ ἐν σιωπῇ κατέχειν τὴν ἡδονὴν ἐπ' ἐκεί νοις ήσθημεν. Ὄντως γὰρ ἡμῖν ἔδοξας οἷος πεπνύσθαι· τῶν ἑρμηνευόντων δὲ σκιαὶ ἀΐσσουσιν. οὕτως ἐπ' ἀσφαλούς τῆς διανοίας τὴν ἐξήγησιν ἄγων. Καὶ νῦν δὴ πλέον ὁ ἔρως τῆς γνώσεως τῶν θείων λογίων ἅπτεται τῆς ψυχῆς μου. Προβαλεῖν μὲν οὖν σοι τῶν ἀπορουμένων τινὰ ἀποκνῶ, μὴ δόξω πέρα τοῦ μέτρου εμφορεῖσθαι τῆς παῤῥησίας. Σιωπᾶν δὲ πάλιν οὐ καρτερώ, ὠδίνων καὶ ἔτι προσλαβεῖν ἐφιέ μενος. Άριστον οὖν μοι κατεφάνη πυθέσθαι σου, πότερον ἐφίης ἡμῖν, ὦ θαυμάσιε, ἐρωτᾷν τι τῶν ἀπορουμένων, ἢ χρὴ τὴν ἡσυχίαν ἄγειν. Οπότερον δ' ἂν ἀποκρίνῃ, τοῦτο φυλάξομεν τοῦ λοιποῦ. Ἐῤῥω μένον τε καὶ εύθυμον καὶ ὑπερευχόμενον ἔχοιμεν σε διαπαντός. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΕΔ'. Apolinario. Domino meo, reverendissimo fratri, Apolinario, Basilius. Elapsa sunt occasiones, quibus licebat pietatem tuam alloqui, etsi lubenter ad litteras illas rescripserimus. Te enim in silentio obtinere voluptatem in illis lætati sumus. Nam revera nobis visus es solus sapere: interpretum autem umbræ volitant: ita ad solidum sensum expositionem ducis. Et certe nunc cognoscendorum divinorum eloquiorum cupido majorem in modum tangit animum meum. At tibi proponere quædam ex dubiis non audeo, ne videar ultra modum fiducia repleri. Tacere vero iterum non sustineo, parturiens, adhucque antevertere ge stiens. Quare optimum factu censui, ut percontarer ex te, num permissurus nobis sis, o admirande, nonnibil interrogare de controversis, an oporteat tenere silentium. Utrumvis porro respondeas, id observabimus deinceps. Sanum lætumque et pro nobis orantem te possideamus semper. EPISTOLA CCCLXIV. Basilium frustra quæsitum in Cappadocia Apolinarius oblata occasione per litteras salutat. Nuntiat venisse episcopos Egyptios, et scripta alluta esse prorsus necessaria ad eos refellendos, qui antea aperte contradicebant, nunc occulle contradicunt, introducto simili secundum essentiam, ut consubstantiale abrogetur. Sanæ fidei defensionem nemini mugis congruere declarat, quam Basilio el Gregorio. Βασιλείῳ Απολινάριος. Τῷ δεσπότῃ μου, τῷ ποθεινοτάτῳ ἀδελφῷ, Βασι Basilio Apolinarius. Domino meo, exoplatissimo fratri, Basilio, eram, domine, ubi vero desideratissima vox, et consuetæ litteræ? cur autem non præsens defendis, aut etiam absens cohortaris, tanto bello adversus pietatem erumpente, nobisque velut in media acie clamantibus ad socios, propter hostium vim? Te autem, ne quidem quomodo quesituri simus, intelligimus: quandoquidem nec invenimus locum 466 in quo versaris. Sed conquisivi quidem in Cappadocia, quia sic nuntiaverant qui te nacti fuerant in Ponto, promisisse te cito reversurum: nec reperi ubi speraveram. At nune cum audierim te adhuc ea in regione commorari, statim et indici epistolam tradidi. Qua accepta, cave ne non rescribas, quod et is una λείῳ, Απολινάριος ἐν Κυρίῳ χαίρειν. Ποῦ μὲν ἤμην Apolinarius in Domino salutemn. Ubinam ipse αὐτὸς, δέσποτα, ποῦ δὲ ἡ ποθεινοτάτη φωνὴ καὶ γράμμα τὸ σύνηθες; τί δὲ οὐ παρὼν ἀμύνεις, ἢ καὶ ἀπὼν παρακελεύεις, πολέμου τοσούτου κατὰ τῆς εὐσεβείας ἐῤῥωγότος, καὶ ἡμῶν οἷον ἐν μέσῃ παρατάξει βοώντων πρὸς τοὺς ἑταίρους διὰ τὴν ἐκ τῶν πολεμίων βίαν; Σὲ δὲ, οὐδ᾽ ὅπως ἂν ζητήσωμεν, ἔχομεν· ἐπεὶ μηδὲ οὗ τυγχάνεις διατρίβων ευρί σκομεν. 'Αλλ' ἐζήτησα μὲν ἐν τῇ Καππαδοκῶν, ἐπεὶ καὶ οὕτως ἤγγελλον οἱ ἐν Πόντῳ σοι περιτυχόντες, ἐπηγγέλθαι σε θάττον ἐπανήξειν· οὐχ εὗρον δὲ ἔνθα ἤλπιζον. Νῦν δὲ ἔτι σε κατὰ τὴν αὐτὴν διάγοντα χώραν ἀκούσας, εὐθὺς τῷ μηνυτῇ καὶ τὸ γράμμα ενεχείρησα. Οπερ δεξάμενος, μὴ καὶ τοῦ ἀντιγρά φειν ἀπόσχῃ, ὡς καὶ τούτου συναποδημοῦντος. Ισθι δὲ, ὡς ἐν τῷ μεταξὺ γέγονεν ἐπισκόπων ἐπιδημία η peregrinetur. Scito autem, quod interjecto temτῶν ἀπ' Αἰγύπτου, καὶ γράμματα διεδόθη σύμφωνα παλαιοῖς γράμμασιν, τοῖς τε θείοις αὐτοῖς, καὶ τοῖς καθ᾽ ὁμοφωνίαν τῶν θείων ἐν Νικαίᾳ γραφείσιν. Οδ. Κ, 495. Ex Monument. Eocl. Gr. t. II, p. 89. pore advenerunt episcopi Ægyptii, et scripla antiquis scriptis congruentia, necnon divinis ipsis, iisque quæ convenienter divinis conscripta * Ibid., p. 90.

MAGNI Αναγκαία δὲ ἦν μετ' ἐξηγήσεως τῶν αὐτῶν ἐπανάληψις, διὰ τὴν οὐχ ὑγιῆ τῶν κειμένων παρεξ ήγησιν, ἣν εἰσήγον οἱ πάλαι μὲν ἄντικρυς ἀντιλέ γοντες, νῦν δὲ τὴν ἀντιλογίαν ἐξηγήσεως σχήματι μεθοδεύσαντες· ἔνθα ἦν ἡ τοῦ ὁμοουσίου κακοῦργος ἀναίρεσις, ὡς οὐκ ὀφείλοντος νοεῖσθαι κατ' οὐδεμίαν ἄρνησιν Ἑλληνικὴν· ἀντεισαγωγὴ δὲ τοῦ ὁμοουσίου τὸ ὅμοιον κατ' ουσίαν, ὅπερ ἐπετηδεύθη, χυδαίως ὀνομασθὸν, καὶ κακοήθως νοηθέν· ἐπειδὴ ἡ ὁμοιότης τῶν ἐν οὐσίᾳ, ἐστὶ τῶν οὐσιωδῶν· ἵνα δὴ οὕτως ὡμοιωμένη ουσία νοῆται, οἷος ἂν εἴη καὶ ἀνδριὰς πρὸς βασιλέα. Πρὸς ἅπερ αντεγράφη, τὸ ὑπὸ τῶν εὐσεβεῖν εἰδότων καὶ βουλομένων, ὅτι οὐχ ὅμοιον Θεῷ, ἀλλὰ Θεὸν δηλοῖ τὸ ὁμοούσιον, ὡς ἂν γέννημα γνήσιον καὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας τῷ γεγεννηκότι. Συνεισήγετο δὲ καὶ τὸ περὶ Πνεύματος, ὡς ὑπὸ τῶν Πατέρων ἐν τῇ αὐτῇ πίστει τῷ Θεῷ καὶ τῷ Υἱῷ κειμένου, ὅτι ἔστιν ἐν τῇ αὐτῇ θεότητι. Τὴν οὖν τῆς εὐσεβείας ταύτης πρεσβείαν, τίνα εἰκὸς ἦν οὕτω μετεῖναι, ὡς τὸν σπουδαιότατον, ἅμα τῷ δε σπότῃ μου Γρηγορίῳ, ὃς οὐδ᾽ αὐτὸς οὐδαμόθεν γράφει, οὐδὲ σημαίνει καθάπαξ οὐδέν; Εῤῥωτο, δέσποτα ποθεινότατε. S. BASILI fuerunt Nicææ. Necessaria autem erat eorumdem cum explanatione repetitio, propter minime sanam pravamque contextus interpretationem, quam ii introduxerant qui aperte quidem olim contradicebant, nunc vero contradictionem sub specie enarrationis celant: ubi erat consubstantialitatis maligna abrogatio, quasi non deberet intelligi juxta ullam Græcam abnegationem; pro consubstantiali autem introducebatur simile secundum substantiam: quod excogitatum est, confuse nominatum et malitiose intellectum siquidem similitudo, rerum est quæ sunt in substantia, non quæ substantiales sunt: quo scili cet sic substantia assimilata intelligeretur, qualis fuerit verbi gratia statua respectu imperatoris. Contra quæ rescriptum est quod ab hominibus pium dogma cognoscentibus et sectantibus tenetur, nomine consubstantialitatis Filium declarari non similem Deo, sed Deum, utpote genuinam prolem ejusdemque cum genitore substantiæ. Simul etiam allatum fuit quod ad Spiritum pertinet, qui nimirum a Patribus in eadem fidei expositione Patri et Filio apponitur, quia in eadem exsistit divinitate. Hujus igitur piæ sententiæ legationem, quem decuit adeo persequi, ac te virum laudatissimum, una cum domino meo Gregorio, qui pariter nullo ex loco scribit, nec vel semel de quapiam re certiorem fecit? Vale, domine maxime desiderabilis. EPISTOLA CCCLXV: ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΞΕ. In summa Cappadocia calamitate, cum fluvii inundatio res necessarias e vicinis provinciis advehere non sineret, rogatur Theodosius, ut fluvium, pontis commoditate adhibita, veluti Rubrum mare pedibus pervium efficial. Basilius magno imperatori Theodosio. Calamitas accidit in regione nostra, non ex corporeo casu, sed ex aquarum effluvio. Unde autem hoc, patefaciam. Plurima nivis emissio facta est in nostram paludem. Qua nondum congelata, supervenit ventus calidus, simulque cadit australis imber. Quare subita confertaque orta liquefactione, imunensi moti sunt fluctus, cum perenni fluvio permisti, ac exundatione eaque personante superantes tum linguam tum oculum. Is est qui nobis sorte obtigit vicinus fluvius, emanans quidem ex Armenia, descendens vero ad sacratissimum lacum Sebastenorum, in quem vere nominati, ac generosi quadraginta Christi mililes, gravi borea flante iufxi sunt. Ac inde (admitte me, optime imperator, vera dicentem) 467 alle fluvius circumdans nos velut gens quædam inimica et formidabilis, non parum nos terret. Nullo enim unquam vel tempore vel modo per dibus permeabilis, non permittit ut necessaria nobis ac utiles regiones, transvehant merces opportunas. Galatarum, inquam, et Paphlagonum, et Hellenopontiorum, per quas et ex quibus obveniunt quæ nobis sunt necessaria, præcipue pa- • Ex Monum. Eccl. Gr. t. II, p. 97. Αl. τῷ βασιλεῖ tantum. Cor. Al. χιόνος. ID. Αl. κρυστάλλῳ παγείσης. 10. Αl. αὐτῷ. ID. Ο Βασίλειος τῷ μεγάλῳ βασιλεῖ Θεοδοσίω. Πάθος ἀπήντησε τῇ καθ' ἡμᾶς χώρα, οὐκ εκ σω ματικῆς περιπετείας, ἀλλ' ἐξ ὑδάτων ἐπιῤῥύσεως. Πόθεν δὲ τοῦτο, δηλώσω. Γέγονε καταβολή χιό νων πολλὴ τῇ καθ' ἡμᾶς λίμνῃ. Μήπω δὲ αὐτῆς κρυσταλλωθείσης ἐπιγίνεται πνεῦμα θερμόν, καὶ ὄμβρος νότιος συμπίπτει αὐτῇ Αθρόας οὖν γενομένης τῆς τήξεως, ἀνείκαστα ἐκινήθη. ρεύματα ἀεννάῳ ποταμῷ συνεπιμιγνύμενα τῷ ἄλυι, ἐναύλι τε ὄντι, ὑπερβαίνοντα γλώσσῃ καὶ ὀφθαλμῷ. Οὗτος ὁ λαχὼν ἡμῖν γείτων ποταμός· ἐκβλύζων μὲν ἐκ τῆς τῶν ᾿Αρμενίων, ἐκβιβαζόμενος δὲ ἐν τῇ ἱερω τάτῃ λίμνῃ τῶν Σεβαστηνῶν, εἰς ἣν οἱ φερώνυμοι καὶ γενναῖοι τεσσαράκοντα τοῦ Χριστοῦ στρατιῶται βορέου δεινοῦ πνεύσαντος ενεπάρησαν. Κἀκεῖθεν (δέξαι με τὸ ἀληθὲς λέγοντα, κράτιστε οὗτος ὁ περικυκλῶν ἡμᾶς ὥσπερ ἔθνος πολέμιον τῶν φοβε ρῶν, οὐ μικρῶς ἡμᾶς ἐκφοβεῖ. Ποτὶ γὰρ μηδέποτε περαιούμενος κατά τινα χρόνον ἢ τρόπον, τὰς ἀναγκαίας ἡμῖν καὶ λυσιτελεῖς πατρίδας οὐ συγχωρεῖ διακομίζειν τὰ ἐμπορευόμενα ἐπιτήδεια. Λέγω δὴ τῶν Γαλατῶν καὶ Παφλαγόνων καὶ Ἑλληνοπον τίων δι' ὧν καὶ ἐξ ὧν τὰ ἀναγκαῖα ἡμῖν πρόσο εστι, μάλιστα ή τοῦ ἄρτου δαψίλεια· κρυμώδους ού ΑΙ. ὑπερβάλλοντα. 10. Al. ἐπιπνεύσαντος. ID. Α1. περώμενος. 10. Αl. Έλλησποντίων. ID.

EPISTOLARUM CLASSIS III. EPIST. CCCLXVI. σης τῆς περικύκλῳ γῆς, καὶ ἐκ τοῦ περιέχοντος nis abundantia: cum vicina undique terra friἀέρος, ἐκ τῆς ἀστραποβροντοχαλαζορειθροδαμά στου ὀργῆς δεσμουμένης. Οὐ μικρὸν δὲ ἀπειλεῖ καὶ ἡ τοῦ πατρίου άλγους Αργέον υπεροψία. Σὺ οὖν ἐκδυσωπηθείς, κράτιστε φιλοτιμεῖσθαι θέλησον τὴν ὑπόφορόν σου γῆν· ἵν' οὕτω τούτῳ ἐν ἀφθονίᾳ γεφύ ρας περαιοῦσθαι ἐφαρμοσάμενος, δείξῃς αὐτὸν νέαν Ἐρυθρὰν ὁδοιπόριστον. Καὶ γὰρ τῷ πολυστενάκτῳ βίῳ τῶν Ἰουδαίων σπλαγχνισθεὶς ὁ Κύριος, τούτους ἀβρόχοις ποσὶ βαδίζειν εὐδόκησεν ὡς διὰ ξηρᾶς ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ, δεδωκώς αὐτοῖς προηγήτορα τὸν Μωσέα. Πολὺς οὖν ἡμῖν ὁ τοῦ ποταμοῦ τρόπος, ἀνθρώποις μὲν γέγονεν ὄλεθρος· ἄνω δὲ πελαγίζοντος αὐτοῦ, καὶ πᾶσαν χλοηφόρον γῆν ἐκθλίβοντος, καὶ ἐκ τῆς ἱλύος σκεπομένης τῆς ἀρούρας, ἀνάγκη λε μώττειν τὴν ἀροτῆρα βοῦν, καὶ πάντα τὰ ὑποζύγια τῆς περικύκλῳ γῆς. Καὶ εἰ μὲν ἦν ἄνθρωπος ἀδιχῶν, οὐκ ἂν ἐπαυσάμεθα τοῖς δικαστηρίοις χρώμενοι. Τὸν δὲ νόμοις μὴ πειθόμενον μέγιστον ποταμόν, τί ἂν ἄρα δέοι τις εφαρμόσασθαι; Σοὶ οὖν εὔχεσθαι δεῖ, κράτιστε, τῷ ἐν μιᾷ καιροῦ ῥοπῇ ἀναστείλαι δυνα μένῳ τὸν τῶν ὁδοιπόρων κίνδυνον. ᏙᏅ gida sit, atque ex aere ambiente, perque iram fulgure, tonitru, grandine, funine afiligentem, colligata. Nec parum etiam minatur patrii doloris, Argæi montis supercilium. Tu igitur exoratus, præstantissime, bene mereri velis de terra tibi tributaria; ut ita efficiens fluvium pontis commoditate trajici, ostendas illum tanquam novum mare Rubrum pedibus pervium. Etenim infelicem valdeque gemebundam Judæorum vitam miseratus Dominus, ex bonitate sua luit luit ut ii pedibus siccis per mare Rubrum, quasi per aridam, incederent, tradito iisdem in ducem itineris Mose. Itaque varia fluvii apud nos curricula, hominibus quidem fuere exitio: ipso autem superne inundante, universamque terram pascuam alterente, necnon arvis limo obtectis, necesse est ut esuriat arator bos, cum reliquis jumentis totius regionis. Et vero si homo fuisset qui homini fecisset injuriam, non destitissemus ad tribunalia rem differre. At in maximum fluvium, legibus nequaquam obtemperantem, quidnam aliquis poterit adornare? Quocirca ad te preces deferendæ sunt, potentissime, qui uno temporis momento, viatorum periculum sistere potes. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΕΤ'. EPISTOLA CCCLXVI. ADMONITIO. En magni Basilii epistolam, ex prisco codice Veneto LXI, f. 324, a me exscriptum, quæ olim clarissimis quoque viris Marciane bibliothecæ descriptoribus Zannetio atque Morellio inedita visa est; atque utrum sit alicubi postremis his annis edita, mihi non constat, sed certe in plenissima Garnerii editione desideratur. Ea scribitur ad Urbicium monachum, ad quem alia duæ Basilii epistolæ exstant, nempe 123 et 262, in Garneriana editione. Argumentum titulusque est, De continentia. Neque vero scriptum hoc Basilianum diutius ego celandum arbitror, præsertim quia Suidas ac Photius nihil præstantius aut epistolari characteri accommodatius Basilii epistolis esse judicarunt. Mat Biblioth. nov. Patr., 111, 450. Βασίλειος πρὸς Οὐρβίκιον μονάζοντα περὶ έγκρα- G S. Basilii ad Urbicium monachum epistola de conτείας. Καλῶς ποιεῖς, ὅρους ἡμῖν εὐθεῖς ὁρίζων, ἵνα μὴ μόνον ἐγκράτειαν ἴδωμεν ἀλλὰ καὶ τὸν καρπὸν αὐτῆς. Ἔστιν οὖν ὁ καρπὸς αὐτῆς, Θεοῦ μετουσία. Τὸ γὰρ μὴ φθείρεσθαι, Θεοῦ μετέχειν ἐστίν· ὥσπερ τὸ φθείρεσθαι, βίου μετουσία. Εγκράτεια γάρ ἐστιν σώματος ἄρνησις, καὶ ὁμολογία πρὸς Θεόν. Απο Αστραποβροντοχαλαζορειθροδαμάστου. Cum tota epistola Basilii stylo et ingenio discolor, tum maxime hoc plusquam sesquipedale verbum. Unde non immerito Cotelerius, qui hanc epistolam in lucem edidit, tom. Il Monum. Eccl. Grace, hanc apponit notam p. 559. In primo e codicibus, inquit, emuncia naris criticus adnotaverat: Η επιστολή αὕτη, οὔτε ἀπὸ τῶν νοημάτων, οὔτε ἀπὸ τῆς φρά σεως ἔοικεν εἶναι τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Hoc est: Ista epistola, neque ex sensis, neque ex dictione videtur esse Magni Basilii. Videtur tamen Tillemontio hæc epistola juvenem et rhetorem Basilium non dedecuisse, et Theodosium, cui inscripta est, non magnum illum imperatorem intelligit, sed præsidem aliquem Cappadociæ. Iniquum sane esset in juvene summam styli gravitatem requirere; sed tamen Basilio nunquam defuisse crediderim pellucidum quemdam orationis nitorem, qui toti epistolæ prorsus deest. Auctor epistolæ imperatorem ipsum Theodosium, quem regnantem non vidit Basilius, manifeste alloquitur, ut patet ex his verbis: Σὺ οὖν ἐκδυσωπηθείς, κράτιστε, φιλοτιμεῖσθαι θέλησον τὴν ὑπόφο ρόν σου γῆν· Tu igilur exoratus, praestantissime, bene mereri velis de terra tibi tribularia. Sed quod de quadraginta martyribus dicitur, eos in stagnum Setinentia. Recte facis, justos nobis fines definiens, ut non solum continentiam, verum etiam ejus fructum cognoscamus. Est igitur fructus ejus, Dei participatio etenim non corrumpi, perinde est ac Deum participare; sicuti corrumpi, mundi participatio est. Continentia negatio corporis est, et Dei bastenorum, gravi flante borea, infixos fuisse, id peregrinitatem hujus epistolæ adeo confirmat, ut inirer Tillemontium, qui hanc difficultatem observavit, dubitare potuisse, utrum Basilius epistolæ auctor haberi necue deberet. Cum enim illa de quadraginta martyribus opinio recentiorum Græcorum est, ut ipse observat Tillemontius, tom. V, p. 789, tuin vero Gregorii Nysseni et Basilii testimoniis penitus repugnat, quorum alter quadraginta martyres in balneis publicis frigori expositos fuisse narrat, tomn. III, p. 511, Basilius vero eos in urbe passos esse, non vero in stagno declarat: Tunc igitur, inquit, tom. 11, p. 152, ea in illos lata sententia est, ut sub dio pernoctarent, cum stagnum, circum quod condita erat civitas in qua sancti decertabant, esset velut quædam planities equitabilis, glacie illud transmutante, cumque id ex frigore ad continentis naturam redactum, super dorsum iter accolarum pedibus tutum præberet, prætereaque fluvii qui juyi!er fluebant, glacie constricti, desiissent manare, et aquarum natura mollior in lapidum duritiem conversa esset, cum denique acres boreæ flatus animantia om. nia urgerent ad mortem. Αβ. τὸν πολυστένακτον βίον. Cor. "Ιδωμεν. Lege εἰδῶμεν. Επιτ.

confessio: a quavis re mortali semet abstrahit, et βαίνει του θνητοῦ παντὸς, ὥσπερ σῶμα ἔχουσα instar corporis habet Spiritum Dei, et Deo nos commiscet, æmulatione qualibet atque invidia carens. Nam qui corpus amat, alii invidet. Qui autem corruptionis morbum in cor non admittit, labori cuilibet deinceps sustinendo par est; et licet corpore occumbat, vivit immortalitati. Imo si rem perfecte cognoscamus, continentia videtur esse Deus, qui nihil concupiscit, sed omnia in se habet, nibilque appetit, nec sive oculis sive auribus passionem experitur; sed nulla re indigens, plenus usquequaque est. Concupiscentia morbus est animæ; sanitas ejusdem, continentia. Verumtamen haud in una specie continentiam oportet spectare, veluti circa res venereas; sed et in alia re qualibet, quam anima prave appetit, necessariis non contenta. Gignitur invidia, ob aurum, et improbitates innumerz, ob alias cupiditates. Jam et ebrietate carere, continentia est; et cibi crapula non dirumpi, et corpus suum cohibere, continentia est. Item pravis dominari cogitationibus, quoties animam turbat aliqua phantasia neque bona neque veritati consentiens, corque in vanas distrahit curas. Prorsus nos liberos præstat continentia, quia simul medicina virtusque est: non enim temperantiam docet, sed præbet. Gratia Dei, continentia est. Jesus ipsa continentia visus est, cum terra marique levior fuit: nam neque tellus illum portavil neque mare; sed sicuti mare calcavit, ita telluri oneri non foit. Nam τοῦ Θεοῦ τὸ Πνεῦμα· καὶ Θεῷ μίσγεσθαι ποιεί, οὔτε ζῆλον ἔχουσα οὔτε φθόνον. Ὁ γὰρ ἐρῶν σώματος, ἑτέρῳ διαφθονεῖται· ὁ δὲ μὴ κομισάμενος εἰς καρ δίαν τῆς φθορᾶς τὴν νόσον, ἔῤῥωται λοιπὸν πόνο παντί, καίπερ ἀποθανών μὲν τῷ σώματι, ζῶν δὲ τῇ ἀφθαρσίᾳ. Καί μοι τελείως καταμανθάνοντι, ἐγκράτ τεια δοκεῖ ὁ Θεὸς εἶναι, ὅτι μηδενὸς ἐπιθυμεῖ, ἀλλὰ πάντα ἔχει ἐν ἑαυτῷ· καὶ οὐδενὸς ὀρέγεται, οὐδὲ ἔχει πάθος περὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς, οὐδὲ περὶ τὰ ὦτα· ἀλλὰ ἀνενδεής ών, πλήρης δι᾿ ὅλου ἐστίν. Ἐπιθυμία νόσος ἐστὶ ψυχῆς· ὑγεία δὲ, ἐγκράτεια. Οὐ μόνον δὲ περὶ ἂν εἶδος τὴν ἐγκράτειαν δεῖ ὁρᾶν, οἷον ἕνεκεν ἀφροδισίων, ἀλλὰ καὶ περὶ τὰ ἄλλα ὅσα ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχὴ κακῶς, οὐκ ἀρκουμένη τοῖς ἀναγκαίοις· γίνεται φθόνος διὰ χρυσίον, καὶ ἀδικήματα μυρία δι' ἑτέρας ἐπιθυμίας. Καὶ τὸ μὴ μεθύειν, ἐγκράτειά ἐστιν· καὶ τὸ μὴ διαῤῥήγνυσθαι ὑπερεμπιπλάμενον Καὶ τὸ κρατεῖν τοῦ σώματος, ἐγκράτειά ἐστιν, καὶ τὸ κυριεύειν λογισμῶν πονηρῶν. Ποσάκις ετάραξεν ψυχὴν ἔννοια, οὐκ ἀγαθὴ οὖσα οὔτε ἀληθῆς, καὶ καρδίαν εμέρισεν εἰς πολλὰ φροντίζειν κενῶς. Πάντως ἐλευθε ροῖ ἡ ἐγκράτεια, ἅμα θεραπεύουσα καὶ δύναμις οὖσα· οὐ γὰρ διδάσκει σωφροσύνην, ἀλλὰ παρέχει. Χάρις ἐστὶν Θεοῦ ἐγκράτεια. Ἰησοῦς ἐγκράτεια ἐφάνη, καὶ γῇ καὶ θαλάσσῃ κούφος γενόμενος. Οὔτε γὰρ γῆ ἐδάστασεν αὐτὸν, οὔτε πελάγη· ἀλλ᾿ ὥσπερ ἐπάτησεν θάλασσαν, οὕτως οὐκ ἐβάρησεν τὴν γῆν. Εἰ γὰρ ἐκ τοῦ φθείρεσθαι τὸ ἀποθανεῖν, ἐκ δὲ τοῦ φθορὰν μὴ si ex corruptione mors sequitur, ex corruptionis ἔχειν, τὸ μὴ ἀποθανεῖν, θεότητα ὁ Ἰησοῦς εἰργάautem immunitate, immortalitas; utique Jesus dei- ζετο, οὐ θνητότητα. Ἤσθιεν καὶ ἔπινεν ἰδίως, οὐκ tatem magis præ se tulit quam mortalitatem ἀποδιδοὺς τὰ βρώματα· τοσαύτη ἐν αὐτῷ ἡ ἐγκράτεια Manducavit bibitque singulari modo, quin quidquam δύναμις ἦν, ὥστε μὴ φθαρῆναι τὴν τροφὴν ἐν αὐτῷ, comiesum ex se redderet tanta quippe fuit in ἐπεὶ τὸ φθείρεσθαι αὐτὸς οὐκ εἶχεν. Ολίγον τι ἐν eo continentiæ vis, ut cibus in eo non corrumpe- ἡμῖν ἐὰν ᾗ ἐγκράτεια, ἀνώτεροι ἁπάντων ἐσμέν. retur, quia ipse Jesus corruptibilitate carebat Si Καὶ γὰρ ἀγγέλους ἠκούσαμεν ἀκρατεῖς γεγονέναι modo aliqua continentia in nobis sit, superiores κατασπασθέντας οὐρανοῦ δι᾿ ἐπιθυμίαν. Έάλωσαν omnibus sumus. Nam et angelos audivimus, post- γὰρ, οὐχὶ κατέβησαν· τί γὰρ ἔπραττεν ἐκεῖ αὕτη ἡ quam incontinentes sunt effecti, cœlo propter con- νόσος, εἰ μή τις ἐκεῖ τοιοῦτος ὀφθαλμὸς ἦν; Διά cupiscentiam præcipites actos: victi sunt enim, non τοῦτο ἔφην· ὀλίγον ἐγκράτειαν ἐὰν ἔχωμεν, καὶ τοῦ ipsi per se descenderunt. Quid enim illic ageret βίου μὴ ἐρασθῶμεν, ἀλλ᾽ αἰώνων τῶν ἀνωτέρων, morbus hic, si hujusmodi oculus ibidem exsti- ἐκεῖ εὑρεθησόμεθα ὅπου ἀναπέμπομεν τὸν νοῦν. tisset? Propterea dixi: Aliquantulum continentiæ si Δοκεῖ γὰρ ὀφθαλμὸν εἶναι τοῦτον, τὸν τὰ ἀφανῆ ἰδεῖν in nobis sit, et mundum minime diligamus, sed δυνάμενον. Καὶ γὰρ λέγεται· Νοῦς ὁρᾷ, καὶ νους coelestia saecula, illic inveniemur quo mentem in- ἀκούει. Ταῦτά σοι ὀλίγα δοκοῦντα, πολλὰ γέγραφα tenderinus. Hic enim videtur esse oculus. qui in- ὅτι ἑκάστη λέξις, νοῦς ἐστιν· καὶ οἶδα. ὅτι ἀναγνούς visibilia cernere potest; nam etiam vulgo dici solet: αἰσθήσῃ. Mens videt, et mens audit. Pauca tibi hæc videntur, sed multa ego scripsi: etenim anumquodque verbumi, sensus quidam est; atque id scio te legentem fore cogniturum. Ludit quodammodo Basilius in vocabulis θεό τητα οι θνητότητα, quod latine fieri nequit. Hac super re reverentissime theologiceque scribit Athanasius Corinthi episcopus in fragmento quod nos edidimus AA. class. 1. X, p. 499-500, quod incipit: Ζητοῦμεν, εἰ ἡ πλήρωσις τῶν βρωμάτων ἐπὶ Χριστοῦ ἐκέκτητο καὶ κένωσιν. Erat enim hæc quoque una ex objectionibus hæreticorum. Definit autem, corpus Christi hac in re fuisse cæteris superius, sicuti etiam in insolita nativitate. Utitur quoque Athanasius exémplo trinitatis illius apud Abrahamum convivantis, neque tamen naturali necessi - tati obtemperantis; quod item de Christo post resurrectionem edente intelligendum dicit. Non natura, seul gratia et inhabitantis divinitatis privilegio. Videsis opus Severi Antiocheni contra incorrupticolas, apud nos in Spicilegio Rom., ι. X. Graece, εἰ μή τις. Sed uή redundare videtur, propter ea quæ sequuntur. Αποβαίνει. Cod. prima maus ἀποσβέννει Υπερεμπιμπλάμενον. Prima manu πιμτί μενον.