Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1133–1134page 1 of 21
PG 3:1133Αγαθαρχική πρόνοια, ἀγαθοπρεπῶς πληθυνομένην, πᾶν ἐφ᾽ ᾧ τις ἀγάλ λεται καὶ χαίρει, ἁγιωσύνη, καθαρότης, λα ὑπερέχουσαν ὑπερβολήν,
BALTHASARIS CORDERII
SOC. JESU THEOLOGI
In quo verba et nomina, singularem a'iquam formationem ac significationem habentia,
explicantur.
A6a6ws, innoxie. Cel. Ilier. cap. 2, § 5, ubi
insinuat, coelestis illius ignis flammas minime noxias esse, sed salutares; nec combustivas, sed vivi.
ficas.
Abela, invisibilitas. Accipitur pro negatione
intuitionis, Myst. Theol. cap. 2, abi docet quomodo
Deus nobis invisibilis non per visionem positivam,
sed per negationem visionis, hoc est in mystica
caligine, conspiciendus sit. Sicut enim infinitatem
on per terminum, sed per termini negationem;
sic invisibilitatem non per visum, sed per visus
megationem proprie concipimus et explicamus.
Ayalapyla, boni principium, principatus bonitatis. Div. Nom. cap 3, § 1.
Αγαθαρχική πρόνοια, boni principalis providentia, id est a qua bonum omne proficiscitur ac derivatur. Div. Nom. cap. 1, § 5.
Ayabod6rwg, benefice. Secundum etymologiam
vocis esset bonidanter. Per hoc vocabulum signifcanter exprimit naturam gratie ac divinæ illustrationis, quod ex nullis nostris meritis, sed ex
solius boui Dei munere liberaliter nobis donetur.
Coel. Hier. cap. 1, § 1. Vide ibidem Adnotationes
et observationem xi generalem. Vertit hoc vocabulum Scotus optime ac large; Sarracenus, bonitatis
dono Vercellensis, per distributionem bonitatis;
Ambrosius, benigna largitione; Perionius, concessu
ac munere Dei; Gallus, en nous donnant ses biens.
Malui uno verbo benefice; siquidem bonuin donum,
beneficium appellamus, uti et ejusdem largitorem,
beneficum.
Ayabostons, boniformis. Div. Nom. cap. 3, ubi
angelos docet esse ayatoetoets, ex ipsa veluti bonitate fictos, et excellenti quadam ratione bonos,
summi boni imitatores, qui munera cum inferioribus commumicent, quæ a magno et supereffluente
bonorum omnium Oceano perceperunt.
'Ayabocpyós, bonifex seu bonificus et boni operativus. Div. Nom. cap. 4, § 10, ubi divinum amorem
sic appellat, eo quod in nobis omne bonum operetur.
'Ayaborpsmus, bono convenienter, vel si dictu fas
sil, bonidecenter, formatum ex voce ayadóv, id est
bonum, et verbo mpéret, decet, convenit. Cum autem
maxime deceat el conveniat bono esse communicativum sui, pulchre docet, divinam illustrationem,
ἀγαθοπρεπῶς πληθυνομένην, id est uti decet, benigne multiplicari. Coelest. Hierar. cap. 1, § 2.
'Ayabontixóv, bonivisivum, id est quod bonum
contemplatur et spectat. Div. Nom. cap. 4, § 25,
ubi ait dæmones pravos evasisse, eo quod ayabo-
*xac Suváμeis, id est bonivisivas vires obstruxeint, dum munitum a summo bono sua culpa prolapsi
sunt, sese contra Deum stolide erigentes, et propriam gloriam perperam quærentes, gloriam quæ
ex Deo erat, amiserunt, et consequenter semetipsos excæcarunt, et summi boni aspectu privaverunt.
Ayabózumos, boniformis, id est figura boni insignitus. Div. Nom. cap. 4. § 22.
Ayaloupyia, beneficium, scilicet boni operativam,
qualia sunt Dei dona illa spiritualia gratiarum, quae
nos potentes reddunt ad bonum operandum, que
proprie et significanter ayaboupriat appellantur,
cum quod summi boui effectus sunt, tum quod ad
bonum agendum vires suppeditent.
Ayaloupyixus, benefice. Eeel. Hier. cap. 4, p. 3,
§ 12.
Ayaboquis, natura bonus, seu qui natus est ex
bono. Div. Nom. cap. 2. § 1.
"Ayahua, simulacrum, statua. Myst. Theol. cap.
2. Grecus interpres explicat πᾶν ἐφ᾽ ᾧ τις ἀγάλ
λεται καὶ χαίρει, id est omne id quo quis exsultat et
gaudet, quasi derivetur ab ayahopac, id est exsulto, glorior, lætor.
'Ayyeloupýtus, angelorum imitatione. Div. Nom.
cap. 1, § 5.
"Ayia tuvȧylwv, Sancia sanctorum. Sic appellabatur in Veteri Testamento locus interior tabernaculi
ubi arca asservabatur, eratque locus iste velo separatus a reliquo teniplo quod sanctum vocabatur,
solique pontifici ad Sancta sanctorum, idque in
anno semel duntaxat accedere licebat, idque debitis cæremoniis et expiationibus præmissis, quæ in
Levitico cap. xvi describuntur, de quibus vide Cornelium et Bonfrerium nostrum, ad dictum locum.
Sanctus autem Dionysius, epist. 8, § 1, appellat
Sancia sanctorum, locum in templo aræ maxima
proximum, ubi asservatur Christus, qui est Sanclus sanctorum, in venerabili Eucharistia. Hic locus non adibatur nisi ab episcopo, sacerdotibus el
diaconis, seu ministris, et erat septus quibusdam
cancellis. Proxime hos cancellos erat locus cultorum seu monachorum; post reliquus populus.
Aytasteia, sanctificatio. Eccl. Ilier. cap. 4, p. 5,
§ 12. Alii scribunt driacria. Suidas vero arutelu,
dicitque idem esse quod ἁγιωσύνη, καθαρότης, λα
pɛia, id est sanctimonia, puritas, religio, seu cultus divinus.
Aytoypaços, sacer scriptor. Sumitur per excellentiam pro eo qui librum aliquem Scripturæ sacræ
composuit. Eccles. Hierarch. cap. 2, § 3, 4.
"Ayio; ayiwv, Sanctus sanctorum. Sie Deus nominatur De divin. nominib. cap. 12, § 1 et 2, xa8*
ὑπερέχουσαν ὑπερβολήν, a plenissima et exuberante
præstantia qua genus omne puritatis excellit.
Ayións, sanctitas. Vide ibidem, ubi hanc definit
esse mavtoç ayous theubépav xal mavtзñ, xal má
aypavtov xalaparta, a scelere omni liberam, perfeclumque, ac omni ex parte incontaminatam purda
tem. Nullus enim nævus aut minima vitiorumi labes
in beatissimam illam naturam cadere potest, ut
que sit ab omni vilium rerum contagione dissita,
Omni simplicitate purissima, omui gratia et paid-
col. 1135–1136page 2 of 21
PG 3:1135σκολιόχειλον· ἄγχυλον σχολιών, πρὸς καλῶν ἐπάθλων, ἐλπίδα βεβαίως ἔχων, εμε μιον, παίγνιον, σκίρτημα, ἀσάλευτον, βέβαιον, ἑδραίον, παρανόμως. Ακοινώνητον, ᾿Ακραιφνές, καθαρόν, διαυγές, τέλειον, άθικτον, ἐπὶ τὴν τῶν μυστικών λογίων ἀκροτάτην κορυφήν,
BALTHASARIS CORDERN
chritudine affluens, tota in perfectissimo et felicissimo statu gloriosa, tota sacrosancta, sic ut nihil
sanctius dici aut fingi queat. Vult autem ille sanetimoniæ Pater, ut omnia quæ propins ad illum
accedunt, eximia quoque sanctitate polleant. Unde
S. Dionysius, Ecclesiastica Hierarchiæ cap. 2, accedentes ad Deum prope, jubet hominem exuere,
et totos esse divinos, atque (ut verbo ejus utar)
vi divini spiritus agitatis et moventis, and Ociwy
els Beiz, a divinis ad divina se transferre.
Ayxulóyehov, curvo rostro. Græcus interpres
σκολιόχειλον· ἄγχυλον enim idem est quod σχολιών,
id est curvum, obliquum, zaios autem est labium,
et in avibus rostrum. Coelest. Hierarch. cap. 2, § 1,
ubi per vocem illam intelligit ficiem aquile apud
Ezechielem cap. 1, vers. 7. Figuram Evangelii sancti
Joannis qui per aquilam denotatur in visione illa
mystica, per angelum prophetæ repræsentata.
Ayhata, splendor, fulgor. Myst. Theol. cap. 1,
§ 1.
'Ayvocia, indemonstrabilitas, incognoscibilitas.
Est proprie negatio cognitionis quæ per demonstrationem ac ratiocinationem accipitur.
"Ayvostov, ignotum, indemonstrabile. Tvosiç enim
Aristoteli proprie est scientia per demonstrationem
accepta. Hinc divina dicuntur ayvosta, quia de
iis non est demonstratio, sed fides quæ non parit
scientiam. De divin. nominib. cap. 1, § 1.
Ayvuszws, indemonstrabiliter, id est absque demonstratione qua scientiam parit. Ibidem, et
Myst. theol. cap. 1. Ubi vide nostras aduolationes.
Adekpóleos, Dei frater. Sic vocat S. Jacobum,
qui frater Domini dictus est, scilicet Christi, de
quo Apostolus ad Galatas cap. 1, v. 19, ait: Alium
autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. Hie etiam S. Dionysio visus fuit in
exsequiis Deiparæ, uti scribit Divin. Nom. cap. 5,
§ 2.
Abshpoxtóvos, fratricida. Sic vocat Cain. Epist.
vi, § 1, utpote qui primus homicida fuit, et qui
dem fratris, uti habetur Genesis Iv, vers. 8, ad
quod alludit S. Dionysius loco supra citato.
Adtavóntov, inexcogitabile, id est quod cogitatione percipi nequit. Divin. Nomin. cap. 1, § 1.
Astavón, proprie vocantur mysteria, qua verhis aperta, occultos sensus habent. Ita Quintilianus
lib. vi, cap. 2.
'Abidazzov, indocibile, id est quod non docetur
magisterio humano, sed sublimiori modo, per sancti
Spiritus inspirationem accipitur; qualis est mystica theologia. Divin. Nomin, cap. 2, § 9. Vide Isagogen nostram ad Myst. Theol. cap. 2.
munerarius vocatur Christus, qui nobis certamen
hoc spiritale instituit, ejusdem nobis dux est, et
remunerator vincentium. Eccles. Hierar. cap. 2,
parte 3, § 6, ubi vocal eum à000erias ruloupyóv,
certaminis et propositionis præmiorum effectorem,
eumdemque ait ut sapientem, ejus legeni tulisse;
ut pulchrum, digna præmia iis qui vicerint constituisse; denique ut bonum, in numero athletarum
fuisse, et cum iis sancte contra mortis et corruptionis vim roburque dimicasse. In sacra autem unctione docebantur initiati, evocari se ad certamina,
et unicuique esse faciendum ut summi Agonothete
legibus imperiisque obsecundet, magno animo divinorum pugium ducem et principem unctionis imitetur, πρὸς καλῶν ἐπάθλων, ἐλπίδα βεβαίως ἔχων, εμε
præclarorum præmiorum fretus et corroboratus. Hoc
pontifices et ministri cæremoniarum liturgi Christianis novis inculcabant, et bravii in omnem partem magnifici atque regii ostentatione, ad luctam
et contentionem erigebant.
Abúpu, ludo, nugor. De divinis nominibus cap.
8, § 6. Hine apua, lusus. Græcus interpres x65μιον, παίγνιον, σκίρτημα, id est aliquid comptulum,
ludricum, subsultorium.
Alansig, sensatio, sensus. De divin. nominib.
cap. 4, § 10.
Aisontóv, sensile, sensibile, sive id quod sensn
perceptibile est, sive quod sensu prædituin exsistit.
De divinis nominibus cap. 4, § 11, et sæpe alibi.
Aiv, arum, sæculum, quomodo de Deo dicatur,
vide De divinis nominibus cap. 10, § 5, et ibidem
Adnotationes, ubi explicatur quomodo angelis competal, etc.
Axaxla, innocentia, simplicitas. Epist. VIII, § 1.
Grecus interpres yabwouvy, benignitas.
Axalλé;, indecorum, id est non habens ullum
decorem vel pulchritudinem. De divinis nominibus
cap. 4, § 32. Græcus interpres &uoppov, deforme.
Axataxpirus, irreprehensibiliter, sine notu. Eccl.
llier. cap. 6, p. 3, § 2.
Axarahfxwc. jugiter, indesinenter, absque cessatione. Coel. Hier. cap. 8, § 1. Græcus interpres
amaústwę, incessanter.
'Azarásetatov, inconcussum, constans, quod minime nutat. Eccl. Ilier. cap. 3, parte 3, § 4. Græcus
interpres ἀσάλευτον, βέβαιον, ἑδραίον, tu eslinquus
satum, firmum, stabile.
Axnaiducov, immaculatum. Eccl. Hier. cap. 3,
parte 5, § 10, et De divinis nominibus cap. 4,
§ 22.
'Axhivos, irreflexe, id est recta, nusquam declinando aut obliquando. De divinis nominibus cap.
Aōpós, firmum, robustum, validum, forte. Divin. 2, kovovov, incommunicabile, id est quod comNom. cap. 4, § 25.
Aduvapla, impotentia, imbecillitas. Div. Nom.
cap. 4, § 25.
"Abuzov, inacressum. Sic per excellentiam vocabatur Sanctum sanctorum. Ordinarie autem locus
quilibet sanctus qui vulgo non patet. Eccl. Hier.
cap. 3, p. 3, § 2.
Activos, semper mobilis, sive qui perpetuo
movetur. Celestis Hierare. cap. 15, § 9. Sic apud
prophetas ait angelos vocari mysticas rotas propter deixivrtov xivnsiv, id est perennem et continnum motum, quo circa bonum volvuntur, quamobrem etiam cum alis pingi solent.
Actou poppy, aquila figura, quid mystice, vide
Coel. Hier. cap. 15, § 8.
"Aswov, vita curens. De div. nominib. cap. 4,
$32.
Abouws, illegitime, temere, illicite, nefarie. De
divinis nominibus cap. 2, § 1. Græcus interpres
παρανόμως.
AOAGUEsia, certaminum institutio, scilicet spiritalium adversus munduur, carnem et diabolum.
Intelligitur per hoc etiam vita Evangelica, quæ certamen quoddam spiritale est. 'Abéns autem seu
Ακοινώνητον,
municari nequit. Divin. Nominib. cap. 1, § 2.
Axolasiz, dissolutio, intemperantia, iuvricitas.
Divin. Nom. cap. 4, § 19.
'Axolaszos, lubricus, dissolutus. Ibid.
᾿Ακραιφνές, μαrum. Grecus interpres καθαρόν,
διαυγές, τέλειον, άθικτον, ut est purum, dilucidum,
perfectum, illibatum. Divin. Nomin. cap. 4, § 22.
Axporns, apex, vertex, summitas, cacumen, sam
stigium. Accipitur autem a Dionysio pro eo quod
qualibet in re summum et præstantissimum exsistit.
Sie cap. 1 Coelestis Hierarchae, § 3, ea quæ in
coelestibus suprema sunt, vocat oùpaviwv iepapxov ȧxpȧentas, id est cœlestinm apices hierarchiarum. Hem cap. 3, De divinis nominibus, vocal
S. Petrum àxpótnex Twv beolóyev, id est verticem
seu columen theologorum sive apostolorum, et cap. 1
Mysticae Theologia petit a Deo dirigi nl thy toy
ἐπὶ τὴν τῶν
μυστικών λογίων ἀκροτάτην κορυφήν, id est ad
mysticorum supremum apicem oraculorum. Hinc
contemplatricis vitæ doctores id quod in anima
menteque purissimum est, mentis apicem appellant.
Quin et Proclus lib. 1, m Theologiam Platonicam
cap. 5, id quod in anima praestantissimum exsistit,
col. 1137–1138page 3 of 21
PG 3:1137τοεαὶ τὴν ἀκρότητα τοῦ νοῦ, καὶ ὡς φασ., τὸ ἄνθος, ἔκτρωμα. τὸ παιδίον νεκρὸν ἄωρον, ἐκβολὴ γυναικός, Αμεθεξία, διάνοιξις, διασάφησις, ἐπίλυσις, διευ
JNOMASTICUM
τοεαὶ τὴν ἀκρότητα τοῦ νοῦ, καὶ ὡς φασ., τὸ ἄνθος,
id est ments apicem, et, ut aiunt, ipsum florem.
Allouxia, mutur connexio, mutuus complexus,
caharrentia mutua, series rerum inter se connexarum,
compago, Divin. Nomin. cap. 4. § 12.
Alototxov, alterativum, id est alterandi et immulandi vim habens. Coelestis hierarchiæ cap. 15,
§ 2.
'Alλorpioenloxomos, alienus episcopus, id est alienorum inspectator, seu curator, curiosus alienarum
rerum. Composita est vox ab álλórpoç, id est alienus, enloxomoç, id est inspectator. Accipitur autem
pro eo, qui cum in suis erratis sibi ignoscat, aliorum commissa graviter persequitur. Epist. v,
§ 1. in fine.
Aloyla, irrationabilitas, id est quod ratione
attingi nequit, et omnem superat ratiocinandi capacitatem. Div. Nomin. cap. 1, § 1. Accipitur item
pro irrationalitate et carentia rationis. Cel. Ilier.
cap. 2. § 4.
"Aloyov, ratione carens. De divinis nominibus
cap. 4. § 32.
Antov, integrum, non mutilatum. Div. Nom.
cap. 4. 22.
'Alobrtos, illesus, inviolatus. De divinis nominibus eap. 8. § 5. Græcus interpres àvuбptatós,
66a6ts, duuntos, id est contumelie, noxa, macule exners.
Ap6wßplotov, abortivum, seu partus mortuus.
Ecclesiasticæ Hierarchiæ cap. 3, parte 3, § 6.
Grærus interpres ἔκτρωμα. Hesychius, τὸ παιδίον
νεκρὸν ἄωρον, ἐκβολὴ γυναικός, id est puer moriuus,
immaturus, ejectio mulieris.
Apéextov, intactum; quod non potest commune
fieri, nec a quovis tangi. Eccles. bierar. cap. 1,
1, ubi scribit ad Timotheum, ut quæ ad fidem
ac religionem pertinent, teneat auéßexta, nec aliis
passim evulget, præsertim illa mystica quæ in libris
suis tractat.
§ 5.
Ausbextus, imparticipate. Divin. Nomin. cap. 2,
Αμεθεξία, imparticipatio, id est quod a nullo
participatur. Div. Nom. cap. 2, § 5.
Apelhixtov, severum sive rigidum, scilicet in
honam partem. Græcus interpres axoláxeuτov, àrapEyxtov, id est non cedens adulationi, quod inclinari nequit, scilicet ad id quod non deceat. Col.
Hier. cap. 2, § 4, et cap. 8, § 1. Vide ibidem Scholia
S. Maximi.
Apstorov, indiminutum, id est minime mutilum,
sed integrum. Divin. Nominib. cap. 1, § 2. Sic
Bionysius Ecclesiast. hierarchiæ cap. 3, parte 3,
ait pontificem, atque adeo omnes qui populo instituendo, et a vitiis revocando operam dant, cum
ad alios erudiendos ab aris et devoli animi quiete
quasi foras prodierint, redire continuo debere ad
ea quæ muneris sunt propria, quæque ad intimam
animi sanctitatem pertinent, idque austóτws, hoc
est, nulla in re imminutos, nulla jactura facta pietatis
atque virtutis, nulla polluti vitiorum labe ac sordibus, neve ardore piæ mentis ulla ratione debilitato; ne dum aliis prodesse cupiunt, sibi nocuisse
videantur.
Auspia, impartibilitas, id est quod partibus
caret, adeoque in illas dividi nequit. Divin. Nom.
cap. 1, §4.
Auapoc, impartile, id est non per partes, neque
participate, sed totaliter, integre. Divin. Nominib.
cap. 2, §1.
Apot6, vicissitudo, vicaria relatio, retaliatio,
mutatio. Epist. vII, § 5.
'Auoppia, informabilitas, infigurabilitas. Divin.
Nom. cap. 1, § 1.
Apópporto, infigurabile, id est quod per nullam
formam vel figuram exprimi potest. Col. Hier. cap.
15. §2.
Appo, ubobscuratum, id est tenuius
DIONYSIANUM.
relucens. Dicitur proprie de radiis luminaribus ac
visnalibus, qui quanto a sole ant candela et oenlo
remotiores sunt, tanto quoque pro proportione
distantiæe remissiores sunt, donec tandem extremum
sphæræ activitatis suæ attingentes, ulterius plane
evanescunt. Col. Hierar. cap. 8. § 1.
Auurtos, profanus, non initiatus. Eccl. Hierar.
cap. 3, p. 3, § 6. Græcns interpres, ó ȧuétoxos tuv
pustixov, expers rerum mysticarum.
Auúvw, ulciscor, vindico, defendo. Epist. vnt,
§ 1.
"Apvotos, rudis, sacrorum imperitus, id est, qui
nondum sacris initiatus, aut doctrina Christiana
imbutus est, qui expers est mysteriorum, et ab iis
excluditur. Myst. Theol. cap. 1. § 2, ubi vide
Adnotationes nostras, et Scholia S. Maximi.
Auql6tov, amphibium, seu ancipiti vita, id est,
quod tam in aqua quam in aere vivit. Divin. Nom.
cap. 4, § 2. Vide ibidem Scholia S. Maximi.
Avaywyn, anagoge, id est sensus oraculorum
mysticus ac reconditus, qui nos in chim meditando subvehit, propeque Deum ad celestia cernenda contemplantibus præbet. Coel. Ilier. cap. 1,
et alibi sæpe.
Avaywrixus, anagogice, id est sursum agendo
seu impellendo, et a terrenis ad coelestia traducendo. Hinc sensus Scripturae anagogicus appeHatur,
qui coeleste quidpiam insinuat, Coelest. Hier. cap. 1,
§2 et passim alibi.
Avádoyos, susceptor, seu sponsor ac fidejussor
baptizandi. Eccl. Hier. cap. 2, p. 2, § 5. Vide
ibidem nostras Adnotationes, et Scholia S. Maximi
de ejus officio et obligatione.
Ava éov, ebulliens seu refervescens. Col. Hierar.
cap. 7, 81, a verbo avačéw, ebullio, scaturio.
Avačomu pouy, resuscitare, et quodammodo ignem
seu calorem vitalem revocare. Proprie enim est
ignem jam conditum ac sopitum suscitare. Coel.
Hierar. cap. 7, § 1.
Avaxá0apsis, anagogici sensus explicatio, a verbo
àvaxabaipojat, id est repurgo, explico. Græcus
interpres, διάνοιξις, διασάφησις, ἐπίλυσις, διευ
xpivnats, id est patefactio, declaratio, resolutio,
distinctio. Cel. Hier. cap. 15, § 1. Significat etiam
solaris eclipseos repurgationem, dum videlicet luna
sub sole transiens nobis lumen solis, quod obseuraverat, restituit. Sic S. Dionysius vocem illam
accipit in Epistola ad Polycarpum, ubi admirandum
solis deliquium, quod Christo de cruce pendente
contigit, describit.
Avalonala, insensibilitas, sensuum privatio ac
stupor. Col. Hier. cap. 2, § 4.
Avairios, causa carens, quem nulla causa anteit,
nullam causam agnoscens. Divin. Nomin. cap. 4,
§ 32. Significat eliam innocentem, nullius culpæ
reum, crimine vacantem.
§ 3.
Avaxaivious, renovatio. Divin. Nominib. cap. 1,
Avzxi puxtov, depradicabile, commendabile. Epistol. VIII, § 1.
Avaxnputto, deprædica, commendo. Ibidem.
Avaxukouós, revolutio. Col. Hier. cap. 15, §9, a
verbo dvaxuiw, id est replico, revolvo, sursum volvo.
Avahigastat, enodare, explicare. Div. Nomiuib.
cap. 2, § 7.
Avalioiuros, invariabilis, immutabilis. Divin.
Nom. cap. 2, § 6. Græcus interpres: det ó autò
v, por expos &holworv. Qui semper idem est,
non admittens mutationem.
Avaloría, proportio, proprietas, similitudo, comparatio, etc. Eccl. Hier. cap. 3, p. 3, § 6.
Avauapensia, impeccantia, id est summa vite
puritas, ab omni peccato aliena, qualis erat Christi,
B. Virginis, et quorumdam sanctorum. Eccl. Hier.
cap. 5, p. 3, § 4, quod Perionius et Lansselius verlunt peccandi privationem. Sed verius in Christo
erat non tantum privatio peccati, sed positiva im-
col. 1139–1140page 4 of 21
PG 3:1139ἀνακύπτω, πρόσω, ἄνω, ἐπὶ τὸ προκείμενον, ἁπλόος ἁπλοῦς, αναγωγή αναγωγικώς, ἀνατατικῶς ἅψαυστος, ἀψαλάφητος, ὁ μὴ ἐψηλαφη εἰς ἄνδρας ἐγγραφείς, ἀκλινῆ καὶ ἀνένδοτον ἔφεσιν, ἀπηκριβωμένως, σπουδαίως,
BALTHASARIS CORDERI
pereabilitas, et absoluta impotentia peccandi,
propter unionem hypostaticam, ut docent sheelogi.
"Avaμópywars, reformatio. Div. Nom. eap. 1,
§ 3.
Avaveúowuev, suspiciamus, seu aspiremus, scilicet cum animi nutu ac propensione: avavsúw
enim componitur quasi ex avo, id est sursum, et
veút, id est nicto, annuo, respicio. Græcus interpres, ἀνακύπτω, energo, sursum oculos attollo.
Insinuat igitur S. Dionysius, ad res divinas ex
intima animi propensione attendendum esse; hæc
ruim propensio et promptitudo voluntatis, multumi
confert ad eas facilius eapiendas. Coel. Ilier. cap. 1,
§ 2. Hinc.
'Avávavots, suspectio, id est ad superna aspiratio. Col. Hierar. cap. 15, § 3, ubi exponit angelorum thy pos à Osia qurd dietá vάve
Giv, perspicacissimam ad divina lumina suspectionem, quod minus proprie vertit Perionius, clarissimam divinorum luminum assensionem; quem hoc
modo corrigit Lansselius, clarissimam versus divina
lumina (cognitionis) suspectionem. Scotus, ad divina
Luminaria clarissimum respectum.
Avavswtxov, renovativum, id est renovandi vim
babens. Coelest. Hier. cap. 15, § 2.
"Avavtes, anterius, scilicet in sensu S. Pauli, qui
ad anteriora se extendens intelligit perfectiora, magis sublimia, magis ardua, etc. Ilæc enim vis signilicationis huic voci inest. Græcns interpres explical: πρόσω, ἄνω, ἐπὶ τὸ προκείμενον, id est an
trorsum, sursum, ad propositum scopum. Coel. Hier.
cap. 15, §1.
'Avamentaμévov, patulum, apertum, a verbo
ráp, pando, aperio. Coel. Hierarch.
anomalo
cap. 15, § 3.
Avaniumin, repleo. Divin. Nominib. cap. 4,
$ 30.
'Avanhoi, id est simplificat, scilicet cum relatione quapiam ad sursum, ac si compositum sit ex
avo, id est sursum, et árhów, id est simplifico:
derivatum enim est ab ἁπλόος ἁπλοῦς, quod est
simplex. Lexicographi to amów xal avanλów interpretantur expando, explico, prout vertit Lansselius; sed S. Dionysius manifeste accipit pro simplifico, uti patet ex titulo et cap. 1 Ciel. Hierar.,
81, ubi vide Adnotationes nostras.
Avamool w, sisto, remoror, impedio; item retrogra ior, retroago. Epist. VII, § 2.
'Avántuğ, explicatio, a verbo vartus, explico. Græcus interpres, diasápnois, declaratio.
Cel. Hier. cap. 15, § 1.
'Avantúcow, explico, expono, aperio. Div. Nom.
cap. 2, §7.
Aváponais, evocatio, seu nominis pronuntiatio,
qua ordinandi citantur et evocantur, ordine quisque suo, et respondent: Adsum. Eccl. Hierar.
cap. 5, p. 2, in fine, et p. 3, § 1. Vide S. Maximum, ibidem.
"Avapyov, sine principio, id est, quod non habet
principium. Div. Nom. cap. 4, § 8.
Avasxakeúw, suscito. Eccl. Hierar. cap. 7, p. 3,
in line.
Avatatixis. lloc Lexicographi exponunt minaciter, imperiose, extense; sic àvátasiv extensionem
interpretantur, quasi ab avatzivo, id est extendo,
elevo, scilicet cum relatione quadam ad ea quæ
sursum sunt hæc enim significativa vis inest
compositis cum præpositione avά, ut manifestum
est in vocibus αναγωγή αναγωγικώς, etc. Unde ad
hane vocis hujus vim exprimendam, ἀνατατικῶς
quas avaroi verto: Ad superu nos revocando simplificat. Ceelest. Hier. cap. 1, § 1 et 2. Vide ibidem
Aunotationes meas. Vocem hanc vertit Scotus
restituens, Satracenus suscitative, Ambrosius, vi
intentionis præcipuæ, Perionius excitando, uti et
Lansselius.
Avapalvw, exhibeo, demonstro, manifesto. Eccl.
Ilier. cap. 5, p. 1, § 1.
Avapés, intactile, id est quod langi aut palpari
nequit. Mystic. Theolog. cap. 1, § 1. Hoc de unione
mystica dicit, quæ, ut supra sensum et intellectum
est, sic et tactum cum sensitivum tum intellectualem in se non habet; vel de Deo intime in aniDiam illapso, quod eodem recidit.
Avache, intactilis, sensum tactus effugiens. Græcus
interpres, ἅψαυστος, ἀψαλάφητος, ὁ μὴ ἐψηλαφη
pévoc, impalpabilis, intangibilis, qui non potest altrectari. Div. Nom. cap. 1, § 1.
Avoponharia, viriformatio. Epist. 1x, § 1. Com
positum ex nomine àvfp, vir, et verbo már,
formo, fingo.
Avopweets, vir factus, seu virilis. Epist. iv, Græcus interpres, εἰς ἄνδρας ἐγγραφείς, id est proprie
majorennis, qui jam inter viros annumeratur; sive
adolescens, qui jam tutelæ suæ permittebatur, qui
Romanis virilem etiam togam sumpsisse dicebalur.
Avexhzentov, indeficiens. Coelestis Hierarch. cap.
15. § 9.
AVEXTOTEUTUS, sine ostentatione, id est absque
fastu, absque pompa et jactantia. Coelest. Hierarch.
cap. 15. Significat etiam secrete, vel arcane: nam
Exmouлeú idem quoque est quod secreta pando.
'Avexpoistov, inegressibile, id est quod foras non
emanat, neque se prodit. Divin. Nomin. cap. 2,
§ 4.
"Avepos, ventus. Quid mystice designet, vide Coel.
Hier. cap. 15, § 6, et ibidem Adnotationes et
Scholia.
'Avaμmodiorus, expedite, sine impedimento, nullo
compede remorante. Coelest. Ilierarch. cap. 15,
§ 8.
'Avévbotov, constans, scilicet quod flecti nequit
ad id quod deterius est. Sic ait angelorum amorem
esse ἀκλινῆ καὶ ἀνένδοτον ἔφεσιν, id est fecti nescium et constans desiderium. Coelest. Hierarch.
c. 2, § 4.
Avevoótwę, id est bona fide, citra ullum figmentum. Græcus interpres, ἀπηκριβωμένως, σπουδαίως,
mex, id est accurate, diligenter, sufficienter;
quando nimirum sit aliquid non perfunctorie, nee
translative, sed exacte, et enixe, ac toto opere. Ita
Budæus in Adnotationibus.
Avevepynala, inefficacia. Utitur hoc vocabulo de
eo qui domitas habet passiones, ita ut amplius non
noceant. Eccles. Hier. cap. 5, p. 3, § 4.
'Avegaλaxtos, immutabilis, constans,qui non est
variabitis. Eccl. Hier. cap. 1, § 1.
'Aveleyxtov, irrefutabile, id est quod confutari
non potest, aut redargui, vel convinci. Epist. Vi
et vii, § 1. Item apud Thucydidem, idem est quod
nullis nitens argumentis, nullam habens demonstrationem.
Avesepeúvntov,imperscrutabile, id est quod perscrutando inveniri aut intelligi non potest. Div.
Nom. cap. 1, § 2.
'Aveyviactov, ininvestigabile, id est quod investigatio ssequi non potet. De divinis nomin.
cap. 1, 2.
Aveni06wtos, serenus, id est minime turbatus,
aut confusus, aut intricatus. Divin. Nomin. cap. 2,
§ 7.
'Aveniaspopos, irremeabilis, irrevertibilis, id est
qui non retrograditur, nec respicit retro. Coel.
fierare. cap. 15, § 9. Græcus interpres, dueλfs,
id est incuriosus.
Avoponopoppia, hominis efformatio. Quid mystice
in angels designet, vide Coelest. Hierarc. cap. 15,
§ 3.
'Avopwróμoppos, in forma hominis, id est specie
humana depictus, uti angeli solent pingi speciosa
forma juvenili. Coelest. Hierarchiæ cap. 15, § 3.
Avpwows, hominidecenter, id est ut ho
col. 1141–1142page 5 of 21
PG 3:1141ὑπερούσιον Ἰησοῦν ἀνθρωποφυϊκαῖς ἀληθείαις οὐ § 5. αντοφθαλμεῖν καὶ ἀντιβλέ μένος ἐν ταῖς ἀνωτάτω γενηθείς ἢ τὸ ἀολλῆ συνηθροισμένα, ήνωμένα, κ στον σοφοποιΐαν, Απλωτικός, ἁπλέος ἁπλούς, ἁπλωτικὴν ἕνωσιν, § 5. 12, § 3. Ὅτι τῆς ὁλικῆς καὶ ὑπερ κειμένης τῶν πρεσβυτέρων διακόσμων δυνάμεως ἀποδέουσιν, οἱ τελευταῖοι.
minem decet, humanitus, humane. Coel. Ilier.
cap. 7, § 3.
Avopwopuïxov, Quod homini nalivum est, seu
naturale. Mystic. Theol. cap. 3, ubi pulchre ait
ὑπερούσιον Ἰησοῦν ἀνθρωποφυϊκαῖς ἀληθείαις οὐ
Gouabat, supersubstantialem Jesum humane nature
veritatibus substantiatum esse, hoc est connaturales
homini proprietates vere assumpsisse.
Avloputov, instabile, inconstans, fundamento caFens. Div. Nom. c. 4, § 32.
'Avonala, inintelligibilitas, id est quod omnem
superat intelligendi capacitatem. Div. Nomin. cap.
1, § 1.
Avóntos, inintelligibilis, ibid. Alias ordinarie significat stultum, stolidum ac imprudentem.
'Avóuparos, exoculutus, carens oculis. Div. Nom.
c. 4. §1.
Avouotov, dissimile. Quid in Deo, vide Divin.
Nom. cap. 9, § 7.
Avopotóns, dissimilitudo. De divin. nomin. cap.
4, § 7.
AVTIRE playwy, retroactio, retrogradatio. Epistol. vii, §2.
§ 1.
Avizelyw, reluctor, repugno, resisto. Epist. vit,
Avtizunov, reluctans, refractarium. Div. Nomin.
cap. 2, § 6.
Avtomaiv, obtueri, obtutum directe obvertere.
Eccl. Hier. can. 2, p. 1, in fine. Div. Nom. cap. 3,
§ 5. Græcus interpres αντοφθαλμεῖν καὶ ἀντιβλέ
TEV, oculis contraniti, contra aspicere.
Avumapela, annihilatio. Eccl. Hierarc. cap. 5,
p. 3, § 11, compositum ex a privativa, et maps,
il est substantia.
Avonów, insuspiranter, sine suspicione, confidenter, secure. Epist. vII, § 1.
Avoxusuévov, sursum habitans. Dicitur proprie
de eo quod semotum est, et abstrusum aut obscurum. Divin. Nominib. cap. 4, § 1. Suidas avuxiσμένος interpretatur, ἐν ταῖς ἀνωτάτω γενηθείς ἢ
ǎvw wv, id est in summo natus, vel sursum ecsistens.
Avóvopos, anomius seu anonymus, id est sine
nomine. Sic Deum vocat, quia quid sit, nullo nomine exprimi potest. Divi. Nom. cap. 1, § 5, vide
ibidem Adnotationes.
Aon Tote, in unum copulat. Græcus interpres τὸ ἀολλῆ exponit συνηθροισμένα, ήνωμένα, κ
est coacervata, adunata. Dicit noc de sole, qui de
og Græce dicitur. Divin. Nom. cap. 4, § 4, ubi
Vide Adnotationes et Scholia S. Maximi.
Aopatov, invisibile. Myst. Theol. c. 1, § 1.
'Aopustia, infinitas, quæ delniri nequit, nec ullis
limitibus circunscribitur. Coelest. Hier. cap. 2,
5. Div. Nom. c. 1,
§ 1.
Anapptávvupt, exuo, seu spolio vestibus. Eccl.
H.er. cap. 2, p. 2, § 6.
Amavaivestat, renuere, renuntiare, deserere, refugere. Coelest. Ílier. cap. 2, § 5, Divin. Nomin.
cap. 2, § 3.
Amasów, dedignor. Epist. vII, § 3.
'Amapaxáluntos, palutus, minime obvolutus aut
tectus. Eccl. Ilier. c. 1, § 4.
'Amapapaws, sine reservatione, id est sine observatione ullius differentiae, per quam contrabatur aut determinetur ad quidpiam particulare aut
Speciale. Div. Nom. cap. 2, § 1.
Anatnov, fallax, Epist. vu, § 1.
'Amaubadouevos, presumptuosus,contumax, protervus, id est insolenter aliquid attentans Supra
vires. Div. Nom. c. 1, § 2.
'Anavbadiaw, insolesco, arroganter me gero.
Epist. VIII, § 1.
Amelé, minor, comminar, minas intento. Epistal. vin, § 1.
Aratoia, infinitas. Div. Nom. cap. 4, § 10.
Ameipoyvustos, infinitiscius, sive infinita prædi
tus scientia Sic Ceel. Hier. c. 14, vocal ametpóyvoστον σοφοποιΐαν, infinitorum consciam creatricem
sapientiam, vel, si dictu fas sit, infinitisciam sapientificentiam; quod vertit Sarracenus, infinite cognitionis sapientificationem; Ambrosius, immense auctorem scientiae atque sapientiæ fontem; minus recte
Perionius, sapientiæ effectricem, omiuit enim primam partem; et Lansselius, infinite cognitionis
principium, non enim id totum exprimit quod est
in Græco.
Amstpobúvajos, infinitipotens. Divin. Nomiu.
cap. 8, §3.
"Anepov, infinitum. Div. Nom. c. 4, § 10.
'Ansiponрóownov, infinitarum facierum, id est
innumeras facies habens. Eccl. Hierar. cap. 4,
p. 3. § 7.
Ansupaivov, dissimile, scilicet quod non refert id cujus imago est. Coelesti Hierarch. cap. 2, § 2.
Amepixalónews, aperte, quod nimirum symbolis
et figuris minime velatur. Coelest. Ilierarch. cap. 2,
§ 4. Perionius vertit, perspicue; Scotus, circumvolute; Sarracenus, non circumvelate; Ambrosius,
absque ullo velamine.
Aneplantov, incomprehensibile, id est quod
comprehendi nequit, neque teneri. Coelest. Hierar.
c. 15, § 2.
Amepioάnyxto, non citati per tubam, id est non
invitati, neque admissi ad sacra, atque adeo penitus ignari mysteriorum; intelligit enim homines
profanos, qui ad sacra non invitantur neque admittuntur. Alludit ad tubas vel campanas, quibus signum dari solet Christianis futuri sacri, ad quod
Lubæ vel campana sonitu invitantur. Eccl. Hier.
cap. 3, par. 3, § 6, ubi vertit Perionius, omnino
ignari; Scotus, non circumtubicinantes; Sarracenus, qui quidem buccinas non senserunt; Ambrosius, qui omnino rudes sunt; Gallus, ceua-tà qui
n'ont du tout point voulu entendre publier; Lansselius, quibus nihil omnino apostolorum tuba innotuit.
Ameplaxentov, incircumspectum, seu inconside..
ratum. Coelest. Hier. c. 2, §4.
Arynua, sibilus ultimus soni, ubi echo quasi
desinit. Cuel. Hier. c. 2, § 4.
Απλωτικός, simplificalteus, aἱ ἁπλέος ἁπλούς,
id est simplex, hinc unionem animæ cum Deo vocat
ἁπλωτικὴν ἕνωσιν, id est simplificativum unionem;
mens eniin nostra in ista cum Deo conjunctione a
distractionibus ac dividuis imaginationibus absoluta, quodammodo simplificatur, cum per beatissimam illam unionem simplicissimis Dei perfectionibus communicat supra omnem multiplicitatem,
simplici Deo tota per amorem supernaturalem
simpliciter inhærens. Coel. Hier. cap. 1, § 2.
Anoypilasta, describere. Dicitur id proprie,
cum nomina in catalogum referuntur, fit in
Ecclesia, dum baptizandi et ordinandi adnotantur.
Eccl. er, c. 2, p. 2, § 6.
'Anodstawv, animum despondens, exanimatus.
Div. Nom. c. 3, § 3.
Amodiov, deficiens, id quod non assequitur neque
attingit perfectionem rei proposita. Cel. Hier. c. 2,
§ 5. Hinc ait cap. 12, § 3. Ὅτι τῆς ὁλικῆς καὶ ὑπερ
κειμένης τῶν πρεσβυτέρων διακόσμων δυνάμεως
ἀποδέουσιν, οἱ τελευταῖοι. Novissimas antiquorum
dispositonum integram et eminentem virtutem nou
attingere. Quod vertit Perionius: Totam atque
summum su, eriorum ordinum vim inferiores requirere; Scotus: Ab universali et superposita
majorum ornatuum virtute relinquuntur ut i;
Saracenus: Totalem et superpositam digniorum
ornatuum virtutem non habeni postremi; Lansselius:
totali et eminenti superiorum ordinum virtute,
postremos abesse.
Amodaorého, segrego, sepuro. Eccl. Ilierar.
cap. 5, p. 1, § 1.
Amozáuvwv, labori cedens, fatigatus. Divin Nom.
c 3, § 3.
col. 1143–1144page 6 of 21
PG 3:1143καθαρὰν καὶ ἀσχημάτιστον, ἀποφατικός, ἀπόφανσίς, τινος ἀπό τίνος, 5, Τίνες αἱ καταφατικαὶ θεολογίαι, τίνες αἱ ἀποφατικαί, άρμοζόντως, ἢ παγίως, ἑδραίως, χοντα τῆς Ἐκκλησίας ἐπίσκοπον ἁρμοστάς, ἁρμοστήρας, Αρχὴ παραδειγματική, ἀΰλους,
BALTHASARIS CORDERI
'Andxapsie, tonsura. Eccles. Ilier. cap. 6, p. 3,
83, ubi ait in consecratione monachorum fieri ptXov àmóxapaiv, capillorum tonsuram, eamque significare vitam καθαρὰν καὶ ἀσχημάτιστον, puram
et candidam, nullo vilio et artificio fucatam, impedimentis omnibus nudam et spoliatam, et in qua
libera mens, et undique expolita, e domicilio capitis Deum spectet, atque ad illum studio ardenti et
honestissimo contendat.
Aox puss, sortitio, seu attributio munerum,
quæ singillatim unicuique, et quasi fortuito tieri
solet, id est vices fungendi officii attribute. Vocationes vulgo appellant. Eccles. Ilierar. cap. 5, p. 1,
§ 1. Ubi vide Scholia S. Maximi.
Amoxypów, ablego, exhæredo. Eccl. Hier. cap. 5,
p. 1, § 1.
'Ass, propensio, seu inclinatio. Col. Hier.
cap. 2, 4.
§ 2.
§ 1.
Amoxpugh, latibulum, Mysticae Theologice cap. 1,
'Arolaxw, calce ferio, repello. Epist. vit,
Anolabaive, decido, corruo, scilicet impingendo in aliquod offendiculum. De div, nominib.
cap. 1, § 2.
Aroisonous, lapsus, aberratio, exorbitantia. Div.
Nom. cap. 4, 24.
Azoutws, absolute, id est sine restrictione.
Div. Nom. cap. 2, § 1.
Anouépуpata, expressiones, sive illa quæ expressa sunt, v. g, a sigillo, ut sunt signaturæ. Biv.
Nom. cap. 2. 6.
Anouúw, cluudo, occludo. Divin. Nomin. cap. 4,
$23.
Anonepáswois, terminatio, seu limitatio, ut dum
certis limitibus et terminis, quidpiam definitur ac
circumscribitur; nepas enim terminus est. Colest.
Hier. cap. 15, § 6.
Anodoбéw, arceo, prohibeo, excludo. Eccl. Hier.
cap 3, p. 3, § 7.
Amoray, abrenuntiatio, scilicet quæ fit Satana
in baptismo et exorcismis. Eccl. Hier. cap. 2,
p. 2, § 6.
Amoroμov, rudem seu inconcisum. Col. Hier.
cap. 2, § 2. Vide ibidem Scholia Maximi.
Andçasis, negatio, seu sententia que per negationem effertur, ut v. g. cum dicitur: Deus
non est lapis, etc. Grecus interpres explicat 16yos
ἀποφατικός, ἀπόφανσίς, τινος ἀπό τίνος, id est sermo
negativas, negatio alicujus de aliquo. Huic opponiLur xatagasis, quæ est affirmatio alicujus de aliquo. Coelest. Hierarch. cap. 2, § 3, Mysticæ Theol.
cap. 5, ubi docet Τίνες αἱ καταφατικαὶ θεολογίαι,
τίνες αἱ ἀποφατικαί, id est qua sunt negantes theologiæ, et quæ affirmantes,
Ampovorcov, improvidum. De divin. nominib.
cap. 4, § 33.
Ampósdees, minime egenum. Coel. ffier. cap. 15,
§ 2.
'Ampostrov, inaccessum, id est ad quod accedi
non potest. Div. Nom. cap. 4, § 11.
'Antixal Suváμsts, tactiles facultates. Quid mystice designent, vide Coelest. Ilierar. cap. 15,
$ 3.
Apapirus, stabiliter. Coelest. Ilier. cap. 1, § 2.
Graecus interpres άρμοζόντως, ἢ παγίως, ἑδραίως,
id est congruenter, vel solide, firmiter.
'Agruposions, argentiformis, id est argenti speciem habens. Coel. Hier. cap. 15, § 7.
"Appata, currus. Quid mystice, vide Coel. Ilier.
cap. 15, § 8.
Appooths, concinnator, qui omnia concinno et
pulchro ordine disponit. Eccl. Hier. cap. 3, p. 3,
§ 14. la proprie (ut ait S. Maximus) vocal tov apχοντα τῆς Ἐκκλησίας ἐπίσκοπον: episcopum EccleSiae principem, ad consuetudinem Lacedæmoniorum alludens, qui præfectos urbium nominabant
ἁρμοστάς, ut Athenienses ἁρμοστήρας, qui ad bene
el præclare vivendum alios dirigerent.
Appavoros, vitiliter. Eccles. Hierar. cap. 2, p.
3, § 5.
Apps, constanter, stabiliter, viriliter. Coel.
Hier. cap. 15, § 1.
Appetonia, primava formatio, seu forma primitiva. Celest. Hier. cap. 2, § 4. Divin. Nomin. cap.
2, § 6.
Agyizumov, forma primigenia. Eccles. Ilierar.
cap. 3, p. 3.
Αρχὴ παραδειγματική, principium exemplare;
xr, finale; monix, efficiens; siouxh, formale;
Toyswons, elementare seu materiale. Divin. Nom.
cap. 4. § 10.
'Apxzpwouvy, pontificatus, principale sacerdotium. Epist. VII, § 1.
Apxistpányos, militiæ princeps. Coel. Hietar.
cap. 2, § 1.
Apxiouμbolov, primum symbolum. Sic vocal
ven. sacramentum, quod inter symbola seu sacramenta primatum teneat. Eccl. Ilierar. cap. 3,
p. 3, § 1.
'Apylouvaywyós, primas collector, princeps synagoge. Div. Nom. cap. 4, § 4.
Apyiqwtov, principium lucis. Sic Deum Patrem
appellat, qui principium est omnis lucis. Vox
composita est ex apxh, id est principium; et
gus, id est lux. Coelestis Hierarchiæ cap. 1, § 2.
Vide ibidem Adnotationes et observationem generalem VII.
"Acxonov, scopo carens, id est vagum, erroneum, inconsideratum. Div. Nom. cap. 4, § 52.
Aoxnpáratov, infigurabile, id est quod per figuram aliquam repræsentari nequit. Coel. Hierar.
cap. 2, §2, Div. Nom. cap. 1, § 1.
Aoxetos, incomprehensibilis. Vide S. Maximum
in Scholiis ad cap. 7 Coelest. Hierarchi, § 4, in
line.
Asuuperpla, improportio. Divin. Nem. cap. 4,
§ 32.
Asuppila, impermistio. De divin. nominib. cap.
4, § 7.
Asúupuptov, impermistum. Eccles. Hierarch.
cap. 1, § 5.
Acústatov, inquietum, id est quod nullam babet consistentiam, aut statum fixum, sed semper
mutat et variatur. De Divin. Nominib. cap. 2,
§ 6.
'Ateλsútntov, sine fine, id est quod non habet
finem. Div. Nom. cap. 4, § 8.
Atauia, frustratio, aberratio. Divin. Nomin.
cap. 4, § 34.
Arpávwtov, obscurum, id est quod visus sive
intellectualis sive sensitivus penetrare non valet.
Div. Nom. cap. 4, § 11.
Abbalpetov, arbitrii libertas, sive potestas per se
eligendi quidpiam. Eccles. Ilierarch. cap. 2, p. 3,
§ 3.
"Auλos, immaterialis seu expers materiæ, ex a
privante particula, quæ negat id quod post se relinquit, et an, id est materia. Sumitur autem pro
re spiritali, quod spiritus quam maxime a materia
et oinni materiali concretione segregatus sit. Ilinc
mentis oculos, quibus spiritalia contemplamur,
ἀΰλους, vocal. Caelest. Hierarch. cap. 1, § 2.
Autevépyntov, per se operans. Div. Nom. cap. 4,
§ 14.
Autoayalóns, ipsamet bonitas, sive per se bonitas, quæ essentia sua talis est, et non ab alio
vel per participationem, ut sunt createæ bonitates
hominum et angelorum. Divin. Nomin. cap. 2.
§ 1.
Autoayións, per se sanctitas. Div. Nom. c. 12,
§1.
Auto wh, per se vita, id est non ab alio vitam
habens uti nos, sed a se et per se. Divin. Nom.
col. 1145–1146page 7 of 21
PG 3:1145Γνωστικὴ ἀντίληψις, Διαιρετικόν, οὐρανίας διακοσμήσεις,
cap. 2, § 8. Vide etiam cap. 6, et ibidem Adnotationes nostras, et Scholia sancti Maximi.
Auroxallonotós, per se pulchrificus, Divin. Nom.
cap. 11, § 6.
Autoxpartixóv, per se victoriosum, id est per
se potens aliquid redigere in suami potestatem.
Coel. Hier. cap. 15, § 2.
Autoperox, per se participatio. Divin. Noniin.
cap. 5, § 5.
Autoopotós, per se similitudo. Divin. Nomin.
cap. 5, § 5.
Autosogla, per se sapientia. Divin. Nomin, eap.
5, § 5.
Autoürepoústov, per se supersubstantiale. Divin.
Nom. cap. 5, § 1.
Adrogués, nativum, quasi
theal. cap. 2.
Abraços, per se lux, id
accipiens, sed a se et per
cap. 2, §8.
per se natum. Myst.
est non ab alio lucem
se talis. Divin. Nom.
Apalpeas, ablatio, seu negatio. De div. nomiuibus cap. 2, 4, Illam celebrat in Mystica theo
logia, cap. 2. ubi omnia de Deo negat; ubi vide
exempla ablationis.
"Agfeyxtov, ineffabile, quod effari et explicari
nequit, el
§ 1.
Apbéyxws, ineffabiliter, Div. Nom. cap. 1,
Apiepów, consecro, dedico. Ecclesiast. Hierar.
cap. 1, 1.
Apoplegbar, definire. Div. Nom. cap. 4, § 7.
'Axápaxtov, infiguratum, id est tabula rasa, cui
pihilduin insculpium est aut inscriptum. Div. Nom.
cap. 2, § 6.
"Aypavtov, intemeratum, quod polluere aut violare nefas est; qualia sunt mysteria quæ propa
lari non possunt. Eccles. Hierar. cap. 1, § 1.
Bálos, profunditas. Quid in Deo sit, vide Div.
Nom. cap. 9, § 5.
Bápas, gravitas, densitas. Hinc Sápos to σxó
TOUS vocat densitatem tenebrarum. Divin. Nomin,
cap. 4, § 5.
Basisbe Bashéwv, Rex regum. Quomodo Deus,
vide Divin, Nom. cap. 12, § 3.
Biбndos, impurus, profanus. Epist. 1x.
Baya pa, palpebre. Quid mystice designent, vide
Coel. Hier. cap. 15, § 3.
Bobs popph, bovis forma. Quid mystice, vide cap.
15 De coelest. bierarch, § 8.
BouAntov, expetendum, desiderabile. Div. Nom.
cap. 4, § 32.
Boaxextos, breviloquus, sive hrevi sermone
expositus. Myst. theol. cap. 1, § 3, ubi ex sententia S. Bartholomei docet, quod bona omnium
causa, sive Deus, sit mololoyos xat BoaxúRextos, id est quod exprimatur ulto sermone
vel conceptu, el pauco aique etiam nullo, de quo
vide Adnotationes nostras ad dictum locum, et
Scholia S. Maximi.
Quid mystice designent, vide Coel. Hier. cap. 15,
$5.
Tvbqos, caligo. Quid sit mystica caligo, vide
Myst. Theol. cap. 1 et 2, et Epist. I et v, et ibidem Adnotationes nostras, et Scholia S. Maximi,
Vocat autem S. Dionysius yvópov ȧyvuslaç, id est
caliginem incognoscibilitatis, quia in seipsa nullam
intellectualem lucem aut cognitionem admittit;
vere autem mysticam appellat, quia intima est, et
occulta illa conjunctio, ut nulla mens ejus rationem comprehendere possit. Si vero Deum per caliginem intelligas (ut revera intelligi potest), is quidem caligo ignoscibilitatis dicitur, quod ut in seipso est, a nulla creata mente in hac vita cognosci
valeat.
Tvots, notio, notitia, scientia, Proprie in rigore
philosophico accipitur pro scientia per syllogismum
ac demonstrationem ratiocinando acquisita. Myst.
Theol. c. 1, § 2 et 3. Vide ibidem Adnotationes
el Scholia Maximi.
Γνωστικὴ ἀντίληψις, scientifica apprehensio. Myst.
Theol, cap. 1, § 3, ubi yvwstixks ventes, Perionius et Ambrosius vertunt cognitionis et scientiae
præsidia; Marsilius, cognitorias perceptiones; nostra, scientificas apprehensiones, id est notiones
omnes, aut conceptus qui animo scientiam et cognitionem ingerere possunt.
Tovonosov, fecundans seu fecundandi vim habens. Coel. Ilier. cap. 15, § 8.
Távos, fecundus, genitalis. Ibidem.
Towns, fecunditas.
cap. 1, § 4.
De divinis nominibus
Tuuvacia, exercitatio. Per metaphoram ab exercitiis palestricis, quæ a nudis fiebant. Div. Nom.
eap. 2, § 9.
Fuvóv, nuditas. Quid mystice significet, vide
Coel. Hier. cap. 15, § 3.
Aeutepopavus, secundaria apparitione, id est remissiore illustratione, et quasi luce refracta.
Quanto enim illustratio per plures transit atque
protenditur, hoc remissior fit et minus luculenta
in inferioribus, et a primiluca irradiatione magis
distantibus, uti pulchre ostendit S. Dionysius
Col. Hier. cap. 7 et 8 et 15, § 6.
Ata66w, criminor, traduco. Divin. Nomin. cap.
4, § 11.
A:a6qu6tw, strideo, tinnio, inanem sonitum ede.
Div. Nom. cap. 4, § 11.
Ata perixóv, dicisivum, id est dividendi vim
Διαιρετικόν,
habens. Coel. Hier. cap. 15, § 5,
Ataxexpuévov, distinctum, et
Ataxexpiusvas, distincte, non confuse. Div. Nom.
cap. 2, § 2.
Araxdounais, adornatas, seu adornatio, a verbo
xosuéo, id est orno, ordine. Hinc sanctus Dionysius coelestes hierarchias et ordines angelorum
vocat οὐρανίας διακοσμήσεις, quod videlicet pulcherrimo ordine a Deo ordnate sint atque adornate, Coelest. Hierarch. cap. 2, § 1. Eaundem ob
causam S. Dionysius Eccles. Hierarch. cap. 2,
Boaxurns, brevitas, tenuitas. De divinis nomini clerum vocat (spav saxóaμnov, sacrum ornatum,
bus cap. 4, § 4.
T
pulchritudinem, ordinem speciosum, partibus suis
aptum et concimum; ut quasi instructum et paratum exercitum intelligamus, et castrorum aciem
ordinatam, quadrato veluti agmine gradientem.
Taupov, animositas, superbia. Div. Nom. cap. 4, Sicut enim in militia varii ordines sunt, gradus-
§ 25.
Tempós, terrenus, terrestris. Epist. IV.
Tattva, appropinquo. De divinis nominibus
cap. 4, § 50.
TEVEoupyóv, generatiuum, id est generandi vim
habens. Div. Nom. c. 4, § 20.
revotixal uváμsts, gustandi facultates. Quid
mystice designent, vide Coelest. Ifierarch. cap.
15, § 3.
fcope pixà axeún, geometrica instrumenta.
que pugnantium, quorum alii sunt inferiores et
reguntur, aliorum autem nutu et imperio bellicæ res administrantur; sic in hac militia clericatus et Ecclesiæ bellantis expeditione similiter
fieri videmus.
Atáxpiais, distinctio. Div. Nom. c. 4, § 7.
Ataxpitixal ouvȧpets, discernendi ires. Cel.
Hier. cap. 15, § 3.
Atáperpov, ex opposite. Est autein diameter 'ines
col. 1147–1148page 8 of 21
PG 3:1147τὸ ἀπὸ πέρατος εἰς πέρας κατά τὸ διαπορθμεύεται δια κομίζεται, διαπερά, διατυπούται, φανέστατον, καθαρώτατον, διαυγέστατον, λαμ πρώτας καὶ μέσας καὶ τελευταίας δυνά εἰς οὐσίαν, καὶ δύνα καὶ δυναμοποιὸν δύναμιν, εκφαντορικάς, ἐπὶ τὰς ἐγνωσμένας
BALTHASARIS CORDER!!
rectam figuram, qua longissime patet, ex aequo
secans atque dimetiens. Epist. vii, § 2. Græcus
interpres exponit, τὸ ἀπὸ πέρατος εἰς πέρας κατά
Tháτos diáσz, id est a fine usque ad finem' secundum latitudinem distantia.
Atamopouɛutixóv, permeativum, id est quod permeandi habet facultatem, a verbo damopouéw sea
Sexmopsów, id est trajicio, transveho, transfundo.
Greeus interpres τὸ διαπορθμεύεται exponit δια
κομίζεται, διαπερά, διατυπούται, id est trajicit,
transmeat, transformat. Coelest. Hierar. cap. 15,
§ 6.
Asaxбaμevov, dispersum, dissipatum, distraclum. Div. Nom. c. 4, § 4.
Atetéstatov, perspicacissimum, vel maxime perspicuum, dilucidissimum. Græcus interpres exponit 6:2φανέστατον, καθαρώτατον, διαυγέστατον, λαμ
póv, id est manifestissimum, purissimum, splendidissimum, clarum. Coelest. Hierarch. cap. 15.
§ 3.
Arapspóvtws, excellenter, eximie. Divin. Nom. c.
4, § 12.
Aeobixóv, diffusum, id est late patens, explicatom. Sanctus Dionysius diegooixàs lepas pantelas,
id est diffusas sacras disciplinas, intelligit illas quæ
prolixe explicant ftla que succincte et breviter, per
internam illustrationem aut divinani revelationem
intellecta sunt. Coelest. Hierarch. cap. 1, § 3. Vide
ibidem Scholia sancti Maximi.
Ategodixutepov, fusius, prolixius. Eccles. Ilierar.
cap. 1.
Ainuxpivnuevov, bene digestum, bene distinctum,
bene ordinatum. Div. Noin. c. 3, § 2.
Alxatos, justus. Div. Nom, c. 4, § 10.
Atxatosuvn, justitia. Quid sit, et quæ ejus munia,
vide Divin. Nomin. cap. 8, § 9, ubi ex professo
agit de hac virtute.
Aópata, hasta. Quid designent, vide Coelest. Hier.
c. 15, § 5.
Apasthptov, efficax, id est efficiendi vim habens,
a verbo opáw, id est facio, quod verbum simul
connotat aliquam fortitudinem et efficaciam in expedite exsequendo id quod fit. Hinc &pactnpiws
Græcus interpres exponit Evapys, toyastixus,
paxixus, id est efficaciter, operanter, practice, qua
omnia connotant effectum actioni conjunctumn, ita
nt actio minime irrita sit. Coelest. Hier. cap. 15,
$ 2.
Avaus, virtus, potentia. Sumitur etiam pro ordine angelico secundæ hierarchiæ, et pro parte
hierarchica. Celest. Hierar. cap. 3, § 1, et cap.
8 et 11. Ubi vide Adnotatioues et Scholia sancti
Maximi. Vide etiam Divin. Nomin. cap. 8, § 1, 2.
Nota S. Dionysium, Coel. Hierar. cap. 10, § 3, docere quamlibet coelestem et humanam mentem in
se continere πρώτας καὶ μέσας καὶ τελευταίας δυνάEis, id est primus, et medias, et ultimas virtutes
seu facultates. Cap. 11 autem dicit omnes divinas
mentes in tria dividi, scilicet εἰς οὐσίαν, καὶ δύναutv, xat évépystav, id est in substantiam, et in virlutem, et in actionem, hoc est ad earum perfectionem requiri ista tria, inter quae hic est ordo, ut
primo sit ipsa natura seu substantia; secundo, virtus seu potestas agendi; tertio, ipsa actio. Quare
(ut bene in suis documentis adnotat Halloix noster)
non intendit ibi S. Dionysius alferre divisionem
generis in suas species, aut aliam similem; sed
vantum divisionem et ordinem rerum necessariarum.
Auvauonotós, potentificus, seu qui potentem facit
ad aliquid agendum. Sic Deum vocat nepovolov
καὶ δυναμοποιὸν δύναμιν, iu eat superessentialem ac
potentifcum virtutem. Coelest. Hierarch. cap. 8,
§ 1.
Auvzpwvvula, potentiæ nominatio. Divin. Nom.
cap. 8, §1.
AUDEtons, biformis, id est duas formas habens.
Divin. Nom. c. 4, § 21.
Auozépeia, absurditas, indecentia. Divin. Nom. c.
4, § 12.
Avayaptorspov, durius, absurdius. Divin. Nomin.
cap. 4, § 12.
'Eyxápotov, cordiale, quod est in corde. Mystica
Theol. cap. 3.
'Eyzósuos, mundialis, id est qui in mundo est.
Div. Nom. c. 1, § 6.
"Eopz, sedes, sessio. Quid in Deo, vide Div. Nom.
cap. 9, § 8.
Evapyla, gentilis principatus. Epist. VII, § 1.
Eibolov, imago, figmentum. Divin. Noni. c. 4,
§ 12.
Eldonotóv, formificum, id est quod formam tribuit.
Div. Nom. c. 4, § 18.
Elbos, forma, species. Divin. Nomin. cap. 4, § 10.
Elxovoypapla, deseriptio, scilicet per imagines vel
figuras. Coel. Ilier. c. 15, § 9.
Elphyn, pax. Quid de Deo, vide Divin. Nom.
cap. 11, § 1.
Elsaywy, introductio. Eccles. Hierar. cap. 2,
p. 3, § 1.
Elsayyixos, introductorie. Eccl. Ilierar. cap. 2,
p. 1. § 2.
Exostatów, terreo. Eccl. Hierar. cap. 6, p. 1, §1.
'Ex0eweixóv, Dei expressivum. Divin. Nomin, c.
2, § 7.
Exmouлetev, publicare, evulgare, arcana prodere. Epist. vi, § 1.
"Exsis, dilapsio. Div. Nom. e. 4, § 12.
"Exorasis, excessus, scilicet mentis, dum præ
amoris vebementia, et intellectus intentione quis
usu sensuum destituitur, rei amatæ contemplatione
totus absorptus, uti contemplativis sæpe accidit.
Spiritalis. autem vitæ scriptores exstasim definiunt
animæ abstractionem a potentiis sensitivis, et aliquando etiam intellectualibus, seu earumdem sus..
pensionem, divinæ gratiae vi, qua anima maximis
luminibus, sem divinarum rerum cognitionibus illustratur. Vide Divin. Nomin. cap. 4, § 13, et
cap. 1 Mystic. Theolog. et ibidem Adnotationes
et Scholia S. Maximi.
Exstatixós, exstaticus, id est exstasim faciens
aut patiens. Divin. Nom. c. 4, § 13.
Extúroua, figura expressa, v. g. signatura sigilli. Div. Non. c. 2, § 5.
Expalvu, patefacio, manifesto, enarro. Utitur
autem fere hoc verbo Dionysius, cum de mystica
aliqua manifestatione agitur, sive per symbola sive
per intellectilem irradiationem arcani quidpiam
cognoscitur, quod antea ignotum et occultum erat,
et humanum captum naturalem excedebat, Coet.
Hierar, cap. 1, § 2, et cap. 5, ubi angelos vocal
virtutes εκφαντορικάς, diriuorum internunias atque
interpretes, cujus viri sapientiam docte exponens
B. Maximus, divinitus in hunc modum pronuntiat:
Angeli sacros homines attollunt ἐπὶ τὰς ἐγνωσμένας
autois Osias aiyás, ad cognitos sibi divinos splenores. Quod non modo capiendum est de fidei arcanis,
in quibus sapienter intelligendis juvant maxime
religionis antistites, et, ut ait idem S. Maximus,
ataywɣixws Xεipaуwyoust, pædagogi in morem instruunt, et veluti manu dacuut; verum etiam illud
ipsum benelicium ad omnium ordinum homines
referendum est, quibus ut tutelares præfecti sunt.
Expavtopia, explanatio, seu manifestatio, Vide
supra verbum expaivo, a quo derivatur, et Scholia S. Maximi in Coelest. Hierarch, cap. 2, § 1.
Expavtopixus, explanatione. Divin. Nom. cap. 1,
§ 4.
'Elevde pompes, liberaliter, id est ut liberum
decet. Cul. Hier. c. 8, § 1.
'Eixostos, obliquum. Quid in Deo, vide Div.
Nom. c. 9, § 9.
Exows, oblique. Div. Nom. c. 4, § 9.
col. 1149–1150page 9 of 21
PG 3:1149Εναγές, καθαρῷ, τάξιν, ἐπιστήμην, καὶ ἐνέργειαν, κατὰ τὴν κρείττονα, τῆς καθ' ἡμᾶς λογικῆς καὶ νοερᾶς δυνάμεως καὶ Ἐξαρχεῖσθαι τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων,
"Ehapes, illustratie. Hoc modo Scripturam ap
pellat, tum quia per divinam inspirationem et Spiritus saneti illustrationem dictata et conscripta est,
tum quia mentem hominum illuminat et illustrat,
de rebus divinis illam instruens, et de agendis ac
omittendis erudiens. Coel. Hier. cap. 1, in titulo.
Vide ibid. Adnotationes.
"Eers, defectio. Div. Nom. c. 4, § 20.
Eurals, passionatus, seu viliosis passionibus
implicatus et addictus. Sumitur enim in malam
partem, v. g. de affectionibus irrationalibus et inordinatis hominem dedecentibus, et divinæ ac natarali legi adversantibus. Coelest. Hierar. cap. 2, § 4.
Euronorhs, incensor. Cel. Hier. c. 15, § 2.
Eugépeta, similitudo. Proprie dicitur de interna
similitudine, verb. g. spirituali, qualis est animæ
ad Deum, quæ intrinsecus in mentis apice maxime
relucet, præsertim gratiæ donis supernaturalibus;
quæ similitudo ad Deum cum intus circumferatur,
pulchre upepeta nuncupatur. Coelest. Ilierar. cap.
2, § 3; Diviu. Nomin. cap. 2, § 8.
Eupephs, similis. Div. Nom. c. 2, § 7.
Euquoñoa, insufflare. Dicitur proprie, cum exorcista dæmonem conjurat. Eccl. Hier. c. 2, p. 2,
§ 6.
"Ev, unum. Quomodo de Deo dicatur, vide Div.
Nom. c. 13, §2.
Εναγές, impurum, exsecrabile, opponitur καθαρῷ,
idl est puro, seu mundo, vide Mystic. Theol, cap. 1,
$3. Ubi nota per pura res intellectuales accipi,
utpote ab omni corruptibilis materiæ fæce expurgatas; per impura vero res corruptioni obuoxias.
Evayectatov, sacerrimum, id est maxime detestabile. Eccl. Hier. c. 3, p. 3, § 7.
Evanouópyvupat, imprimo, inculco, instillo. Epistol. ix, 1.
Evapuoviws, concinne, congruenter, id est concinna proportione, Eccles. Hierar. cap. 3, p. 3, § 5;
Div. Nom. c. 1, § 2.
Evapyla, principium unitatis, seu uniprincipatus,
a quo nimirum omnis unitas proficiscitur. Divin.
Nomin. cap. 2, § 4, ubi vocat Deum nep Evapylay
Evóenta, unitatem que est supra principium" unitatis.
'Evoorns, intimitas, formatum ab Evoov, quod est
intus, conjunctum autem cum voce vix idem significat quod intima unitas, quæ rebus spiritalibus
cum primis congrui, quorum splendor omnis ab
intus est, et maxime unite sunt et gaudent unitate
ac simplicitate. Coelest. Hierarch. cap. 1, § 2. Vide
ibidem Scholia sancti Maximi.
Evoúvapov, validum, potens. Div. Nom. cap. 4,
§ 32.
'Evapysta, afflatio, et quasi interna quædam spiritus inoperatio, sive a bono spiritu illa exsistat,
sive a malo. Unde a dæmone obsessi vocantur àvepYouμevot. Eccles. Hierar. cap. 1, § 1. Aliquando
etiam angelos vocal Evapyelas, id est operationes,
scilicet spirituales, et ipsam hierarchiam delinit esse
τάξιν, ἐπιστήμην, καὶ ἐνέργειαν, id est ordinem,
scientiam et operationem. Vide de his cap. 3 Coel,
llierar. § 1, et ibid., Adnotationes ac Scholia S.
Maximi.
"Evbeos, divinus, divino numine afflatus, qualis
proprie est quilibet mysticus theologus, dum cum
S. Paulo excedit e se Deo, et a semetipso rebusque
omnibus extrinsecis amotus, per amorem et alfeclum totus est in Deo, et Deus in ipso; quod vox
illa significanter insinuat Coelest. Hierar. cap. 2,
$5 in fine et passim alibi.
"Evtalog, unitus, collectus. Sic monachos vocabat,
utpote qui a divituo vitæ genere et turbulento divisi, eum statum complectebantur, cujus proprium
sit EvoToLeiabat, unum fieri, et contendere, quantum
fas est, els Ososton pováda, ud divinam unitatem.
Hoc enim spectabant unum, ut ab omnibus muudi
rebus exuerent se, et a corporis item obsequio cl
indulgentia discederent, denique totos se referrent
in Deum, et felicissima unione fierent simplicissimi.
Evalos, unite, singulariter. Eccl. Hierar. c. 3,
p. 1, § 4.
Evropu, insero, implecto. Divin. Nomin., cap.
Evavov, ingerens, a verbo Evavo, insideo,
inhæreo. Culestis Hierarch. c. 2, § 2. Vide ibidem
Scholia S. Maximi.
Evitávw, insideo, inhæreo. Coelest. Hierarch.
cap. 2, § 2.
Evionuevos, irretitus, implicatus, scilicet qui
adhærescit alicui rei. Mystic. Theolog. cap. 1, 2.
Evoetons, uniformis. Eccles. Hierarch. cap. 2,
p. 3. § 5.
"Evonoids dúvaμis. unifica vis. Componitur ex Ev,
id est unum, et maté, id est facio. Significanter
sic vocal divinam illustrationein et gratiam, cui
quædam divinitus vis insita est hominem cum Deo
conjungendi et unificandi. Coelest. Hierarch. cap. 1,
81 et 2. Vide ibidem Adnotationes.
Evórns, unitas. Divi. Nom. c. 2, § 4.
'Evtpexis, agilis, velox. Colest. Hierar. cap. 15,
§ 8.
"Evwatę, unio, unitio. Divin. Nomin. cap. 1, 51,
ubi docet nos rebus ineffabilibus et ignotis modo
ineffabili ignotoque conjungi κατὰ τὴν κρείττονα,
τῆς καθ' ἡμᾶς λογικῆς καὶ νοερᾶς δυνάμεως καὶ
Evepyelas Evosty, secundum eam unionem præstantissimam, quæ vim omnem ac potentiam nostræ aut
ratiocinationis, aut intellectionis excedit. Quod Perionius vertit, unione, quæ sensum nostrum, mentemque et actionem multum superat; Scotus et Sarracenus, secundum meliorem nostræ rationabilis es
intellectualis virtutis et operationis unionem. Hac
vero unione summum perfectionis gradum acquirimus, nam per eam in unum, a quo egressi sumus,
regredimur, uti pulchre docet sanctus Dionysius
Mystic. Theolog. cap. 1, § 3 in fine. Huc special
illustre illud dogma Pythagoricorum: Oportere hominem unum fieri; quod si philosophica et Christiana simul ratione explicare liceat, dicenda est
duplex esse animæ unitas; humana scilicet, qu
illi propria est, quamque ipsam esse animæ essentiam definivit Proclus; utpote que in se, aut facultatum aut operationum distinctionem non admistat; et divina, quam Apostolus unitatem spiritas
cum Deo esse dixit: Qui adhæret Deo, inquit, unus
spiritus est, intellige mystice, quamque Christus
Dominus, unum necessarium vocavit, eamdemque
suis apud Patrem exoptavit, quasi æternæ, quam
cum Patre habet, unitatis imitatricem. Joan. XVII.
Evwzxóv, unitivum, id est uniendi vim habens.
Divin. Nomin. cap. 4. § 6.
Ezlatov, eximium, stupendum. Epistol. vi, 2.
Ezlovs, subito, repente. Coel. llier, c. 15, 2.
Vide vim hujus vocis explicatam in epist. m, ad
Caium, et ibidem consule nostras Adnotationes et
Scholia S. Maximi.
$ 28.
Enpuévov, dependens. Divin. Nomin. cap. 4,
"Es, habitus, status. Eccles. Hierar. cap. 4,
p. 3. § 10.
Egohaaivo, dilaber, excido, exorbito. Divin.
Nom. cap. 4, 12.
Ἐξαρχεῖσθαι τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων, explodere
Sancta sanctorum, id est arcana sacra profanis propalare, ac secreta prodere. Proprie significat, extra
churum saltare. Sacra autem solent in choro tra.
clari, loco a communi populo segregalo. Qui itaque
illa profanis evulgat, quasi extra chorum cum iis
saltat et contemerat. Minus proprie vertunt, Scotus, Sancta sunciorum revenerari; Perionius, enuatiare; Sarracenus, extra terminum suum mittere.
Eccl. Hier. cap. 1, § 1.
'Egoustastixos, potentificus, id est potentiam con-
col. 1151–1152page 10 of 21
PG 3:1151Επαναβαθμός, Επανορθωτική παιδεία, ἐπιστήμην τελειω ἐπιστήμης γνώσεως, δε γράφει δὲ καὶ ὁ θεῖος Ἰγνάτιος Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται, Εστίασις. εὐωχία, εὐφροσύνη, Ευχαριστία, κατ' ἐξοχήν, ἐπιθυμία.
"Erepov, aliud. Quomodo de Deo dicatur, vide
Divin. Nom. cap. 9, § 5.
BALTHASARIS CORDER!!
ferendi vim habens. Derivatur ab agusta, id est
potentia seur facultas. Cel. Hierar. cap. 8, § 1. Ibi
dem in eadem significatione vocat Deum ovatopothy Soverapy law, id est potentifica potestatis principatum.
Επαναβαθμός, gradus qno sarsum ascenditur
Erel. Hier. cap. 7, p. 3, § ultimo.
Enavaospepo, retroverto. Epist. vn, & 2.
Επανορθωτική παιδεία, correctris disciplina, id
est que corrigendi vim habet. Col. Hierar. cap.
45. § 5.
Eraph, factus. Divin. Nom. c. 4, 10.
Entéxeva, alterius, aupra. Divin. Nom. cap. 4,
§ 16.
'Eboάw, inclame, invoco. Epist. VIII. § 1.
Ersixeta, aquab.litas, benignitas. Epist. VIII,
§ 1.
Enxos, aquabiliter, mansuele, benigne. Epist.
Emuuta, concupiscentia. Quid mystice sit, vide
Get. Hierar. cap. 15, § 8.
Frippoa, afluentia. Coelest, Hierar. cap. 15, § 9.
Enthur, scientia. Accipit sæpe per excellentiam pro propria scientia hierarchica, definiens
hierarchicam esse scientiam. Vide cap. 3 Coelest.
Ilierarch. § 1, et ibidem S. Maximum. In primis autem pontifcibus attribuit ἐπιστήμην τελειω
Tixty, scientiam perfectam, et perficiendi vim habentem, et alias Osona pádorov, a Deo traditam, ne
quis putet omne genus scientiarum, etiam curiosarum atque innulium, in eos convenire. Quare
magnus Dionysius, cum Eccles. Hierar. cap. 1,
hierarcham seu pontificem describit, non illum
esse vult de schola rhetorem; non geometriæ peritum, nou fabellarum opificem poetam, non astrologum aut musicum, sed ait esse virum divino afflatum numine, ipsumque divinum xal náons ispas
ἐπιστήμης γνώσεως, qui omni sacra scientia δε
præditus.
Emory providing, scientifice, scite. Eccl. Hierar.
cap. 5, p. 1, § 4.
EnispenTixóv, conversirum, il est convertendi
vim habens. Div. Nom. c. 4, § 6.
Entopex, conversive. Divin. Nomin. cap.
4, § 10.
Emtorpooh, conversio. Divin. Nomin. cap. 4,
Emouviotapas, conjuro, conspiro. Epistol.
VIII, § 1.
EnoysTeústy, derivare, Coelest. Hierarch. cap.
3, § 3.
Enwvopia, denominatio. Divin. Nomin. cap.
4, § 10.
'Epáw, amo. Divin. Nomin. oap. 4, § 11.
Epulpov xpwua, rubeus color. Quid Hystice,
vile Coelest. Hierar. cap. 15, § 7.
"Epws, amor, et quæ sit vis ac significatio hujus
vocis, et an idem sii quod &yám, seu dilectio, vide
Divin. Nomin. cap. 4, § 11 et 12; ibidem Scholia
S. Maximi, et Paraphrasim Pachymer, nec non
P. Petrum Halloix, qui tomo II, in quæstione 2, de
Operibus 8. Dionysii, sub medium, pulchre notavit ista verba: γράφει δὲ καὶ ὁ θεῖος Ἰγνάτιος
Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται, id est: scribit autem di
vinus Ignatius: Meus amor crucifixus est, cum ab
aliquo in margine adnotata fuissent, in textum irrepsisse. Sine illis enim sensus constat, imo plenior est, et cessat difficultas que objicitur exinde,
quod, dum bæc scriberet S. Dionysius, nondumi
Ignatii epistolæ, aut scripta exstarent.
Epwrixus, amatorie, amabiliter. Epist. vi, §1.
Eaths upwons, vestis ignea. Quid in angelis
des guet, vide Celest. Hierar. cap. 15, § 4.
Εστίασις. Graeus interpres, εὐωχία, εὐφροσύνη,
xapá, id est convivium, jucunditas, gaudium, a
verbo doua, epulor. Coclest. Hierarch. cap.
7. § 4.
Exspóns, diversitas. Ecel. Hierar. cap. 1, § 1.
Divin. Nom. cap. 4, § 7.
Ebappooria, concinnitas, bona proportio. Divin.
Nom. cap. 4, § 7.
Estáxutov, fusile, id est quod facile funditur.
Div. Nom. cap. 2, § 6.
Eutota, integritas vita, bene vivendi ratio. Eccl.
Hierar. cap. 2, p. 3, § 1.
Edguyрaupov, rectilineum, recte scriptum. Divi.
Nom. cap. 4, § 11.
T
Empordvr, rectus ordo. Divin. Nomin. cap.
8, § 5.
Euxosula, concinnitas, pulcher ornatus. Coelest.
Hierar. cap. 15, & 4, et in Ecclesias. Hierarch. Y
Ostuv súxoopiav, elegantem rerum divinarum descriptionem vocal id quod S. Ignatius in Epist. ad
Smyrnenses stagiav, id est probum ac decentem
ordinem in Ecclesia nuncupat. Alij tò eoxnua,
concinnam et decoram honestatem, unde magna quædam rebus divinis pulchritudo et majestas conciliatur. Atque hoc est quod S. Paulus, I Corinth.
XIV, inculcat, dum ait: Omnia suonos xxl xatà,
iv, honeste et secundum ordinem fiant in vobis.
Nihil enim (ut in eum locum ait S. Chrysostomus)
sie ædificat, og sutala, ut aptus omnium ordo,
pulchritudinis et decori opife, et insigne mentis
omni ex parte composite.
Ehábeta, reverentia, veneratio, religio. Divin.
Nom. cap. 3, § 3.
Edutxavov, facile factu. Coelest. Hierarch. cap.
15, § 8.
Evosuos, bene otens, Eccles. Hierar. cap. 4, p.
2, ubi Orientis Ecclesia ritum consecrandi unguentum describens, ait fieri ab hierarcha bosμov TSplaywyty, odoratam lustrationem, et eumdem sacro unguento suavissimi odoris in omni fere pontilicio munere fuisse usum, in eorum sanctissimo
ritu quæ consecrantur. Cujus rei mysterium latius
ibidem in Contemplatione declarat.
Eurária, bona affectio. cap. 15, § 9
Eborales, bene ordinatum. Eccles. Hierar. cap.
5, p. 1, § 1.
Erúmutov, figuratu facile. Divin. Nomin. cap.
2, § 6.
Ευχαριστία, gratiarum actio κατ' ἐξοχήν, Venerabile sacramentum altaris, quod simul est sacrificium ad Deo gratias per illud exhibendas institutum quapropter cum summa gratiarum actioue
frequentandum, uti S. Dionysius Eccles. Hierarch.
cap. 3, p. 2 et p. 3, sub finem, pulchre docet.
Eswyla, convivium. Quid mystice, vide Epist.
JX, § 5.
Epappoyal, congruentie, concinnitates. Divin,
Nom. cap. 4, § 7.
"Egeois, desiderium, appetitus. Græcus interpres ἐπιθυμία.
Epiepas, desidero, cupio, concupisco. Div. Nom,
cap. 4, § 18, 19.
Eqixtov, S. Maximus duvardy, id est possibile.
Græcus interpres, xazanov, comprehensibile.
Coelest. Hierar. cap. 1, § 2, et c. 3, § 1.
"Ecopos, pruses, gubernator, director, inspector.
Myst. Ineul, c. 1, § 1.
Ꮓ
Zoc, zelus, æmulatio, fervens amor. Divin. Now.
cap. 4, § 13.
Zwths, zelotes, æmulator, fervens amator. Div.
Nomin. cap. 4, § 13. Hoc nomen expendens S. Dionysius, ait, wtv vocari Deum, ut magno et benigno in ea quæ sunt amore præditum, ut eumdem
quoque zeluti studiumque excitantem amatorii
ipsius desiderii, quo divini hommes et Numinis in
terra vitam imitantes ardere solent.
Znawrós, valde amabile, id est quod ferventi
col. 1153–1154page 11 of 21
PG 3:1153ζωαρχικὸν καὶ θεοδόχον σῶμα. ζωαρχικόν ζωόπυρον θερμότητα. "Οτι πάντα ἀολλῆ ποιεῖ, καὶ συνάγει τα διεσκεδασμένα, Ηλιος τοῦ Εὐαγγελίου, ἡλιοτεύκτους αὐτά;. θεαρχικὴν ἀκτῖνα, τῆς θεογόνου θεότητος εἰ οὕτω χρὴ φάναι,
amore et æmulatione dignum est. Divin. Nomin.
cap. 4, § 13.
Zoya, lances. Divinam providentiam ac gubernationem vocat Osapyxà Cuya, id est lances divinoprincipales, quia nimirum Deus omnia facit in pondere et mensura. Div. Nomin. c. 1, § 3.
Zwapytxóv, vitam initians, quod vitæ principium
est. Ita. S. Dionysius merito appellat sacrum corpus beatissimae Virginis ζωαρχικὸν καὶ θεοδόχον
σῶμα. Nam, ut dixi, ζωαρχικόν sonal id quod est
principium vita; atqui Christus est vita (ut se ipse
appellavit Joannis xiv: Ego sum via, veritas et vita) et si Deipara est illi principium generationis,
certe etiam dici potest principium vitæ. Div. Nom..
c. 3, § 2, el c. 6, § 3.
Zwn, unta. De hac vide caput singulare Divin.
Nom. c. 6.
Zuvat, zone. Quid spiritualiter designent, vide
Geel: Hier. cap. 15, § 4.
Zworóvov, vivificum, viviparum. Divin. Nomin.
cap. 2, § 7.
Zwocorns, vitæ dator. Eccles. Hierarch. cap. 2,
p. 3, 87.1
Zwono:siy, vivificare. De divinis nomin. cap. 2,
$1.
Zwonotóv, vivificum. Coel. Hier. cap. 15, § 9.
Zwórupov, vitalis ignis, id est qui viventibus
motum subministrat, et vitain conservat; per
quem significanter exprimit calorem vitalem, quem
pulchre vocat ζωόπυρον θερμότητα. Celest. Hier.
cap. 15, § 2.
HI
H6woz hixia, pubescens atas, quid myslice
designet, vide Coel. Hier. cap. 15, § 3.
Hyannuevos, dilectus. Hoc nomine Dionysius
S. Joannem salutat (Epist. x, quam ad illum scribit) ut refricet ei in memoriam dilectionis ejus
qua illum Christus prosequebatur, et qua ipse sic
delectabatur, ut se vocaret discipulum quem ailigebat Jesus, scilicet avtovopaatikus, Joannis xx1, 7.
'Hyspovixóv, ducale, regale, id est ducendi ac
regendi habens potestatem. Goelest. Hierar. cap.
15, § 5.
Hex pou log, electri species; quid mystice,
vide Coel. Hier. cap. 15, § 7.
'HAo6olla, solaris jactus, seu solis evibratio,
qua radios suos trajicit. Goelest. Hierarch. cap.
15, § 8.
"Hatos, sol, quem sic appellatum ait Dionysius
De divinis nominibus cap. 4, § 4: "Οτι πάντα ἀολ
λὴ ποιεῖ, καὶ συνάγει τα διεσκεδασμένα, id est quod
omnia servet saiva, et congreget dispersa. Ubi vide
pulchram descriptionem solis ejusdemque pulchriiudims atque utilitatis, et anagogicam ejusdem ex
plicationem.
Ηλιος τοῦ Εὐαγγελίου, sol Evangelii: sic S.
Joannem appellat epistola x. Primo propter claritatem in ejus prædicatione et comprobatione; secuado ex spiritu prophetico, quo præsciebat eaut
scripturum novum Evangelium, per quod inter
evangelistas, ut sol quidam, emineret, et tenebras,
quæ de Christi erant divinitate, simulque nonautlorum mysteriorum in aliis evangelisus caliginem,
sua luce dissiparet. Vide ibidem nostras Adnotationes.
'HALOTEUXTOV, a sole fabricatum seu productum.
Sic radios solares vocal ἡλιοτεύκτους αὐτά;. Eccl.
Hierar. cap. 2, p. 1, § 1.
'Hoúnos, Heliopolis, id est civitas Solis. Urbs
est Egypti, epist. vi, § 2. Vide ibidem Adnotationes el Schola S. Maximi.
Hvwéws, unite. Div. Nom. cap. 2, § 1.
@
etz, visio, intuitio. Mysticæ Theol. cap. 2.
Bezpz, spectaculum. Eccles Hierar. cap. 2, p.
3, et Mysticæ Theolog. cap. 1. Hape vox tam visionem, quam rem ipsam quae videtur, significat. Nota
autem in doctrina Dionysii tria genera spectaculorum, nimirum symbolica, intelligibilia et mystica.
Symbolica sunt similitudines ex corporeis desumptæ, quibus divina modo nobis accommodato exprimuntur, et ad symbolicam theologiam pertinent.
Intelligibilia sunt, quæ menti nostræ objecta sunt,
et intellecurali conceptione apprehendantur, ut
sunt divinæ hypotyposes, et divina nomina, de quibus vide caput 1, De divinis nominibus, et ibidem
nostras Adnotationes. Mystica sunt divina ipsa,
quae omnium negatione cognoscuntur, imo et super negationem, intima cum ipsis unione apprehenduntur; de quibus vide cap. 1 Mysticæ Theologiæ, et ibidem nostras Adnotationes.
Beavopixh svépyeta, Dei virilis operatio. Hæc est
propria Christi. Epist. iv. Vide ibidem Adnotationes, et Scholia S. Maximi.
Ozapyla, Derprincipatus, ve! principium divinitatis, ita divinitatem solet appellare, quippe a qua
nobis el angelis participatio quædam divinitatis
per gratiam vel gloriam communicatur. Coel. Hier.
cap. 1 et 2.
zapytxós, divino-principalis. Formatur ex vocibus Ob; et àx. Frequenter autem S. Dionysius
hac voce utitur, ad conceptuum suorum sublimitatem significanter explicandam, et, munerum divinorum excellentiam demonstrandam. Sic divinam
illustrationem vocat θεαρχικὴν ἀκτῖνα, il estradium
dirino-principalem, tum quia a Deo proficiscitur,
et ad eumdem nos subrigit; tum quia præcipuum
quoddam Dei donum est, et prorsus divinum,
quippe nos ad Deum colligens, el reddens nos diVinos Coelest. Hierar. cap. 1, § 2.
Os, illecebra. Eccl. Hier. cap. 3, p. 3, § 7.
Osuuskuotixó, fundativum, id est fundanut vim
babens. Coel. Hier. cap. 15, § 5.
Osoyevesia, nativitas divina, sic appellat baptismum quo Christo renascimur. Eccl. Hierar. cap.
2, p. 1, § 1, et p. 3, § 1.
Osoyóvos, Deum generans, Deigenus. Div. Nom.
cap: 2, § 1, et 7, ubi ait Filium et Spiritum sanctum esse τῆς θεογόνου θεότητος εἰ οὕτω χρὴ φάναι,
Pharos Osopurous Deigene divinitatis, si ita dicendum sit, germina Deo oriundu. Secundum hoc
corrige nostram versionem, quæ minns proprie in
textu sic habet: Quusi Dei prolem, et si dictu fas sit,
quasi germina divina.
socoyov, Dei susceptivum, sive Dei conceptaculun. Recte sic Dionysius appellat corpus Deipara
Virginis, eo quod Deum in utero conceperit et gestaverit. De divinis nommnibus cap. 3, § 2.
Ocoaleta, Deiformitas. Coelest. Hierar. cap. 8,
§ 1.
Osostons, Deiformis. Compositum ex @sós, id ex:
Deus, el Eidos, id est forma seu species. Hæc autent
Dei forma est ipsamei gratia habitualis, per quam
Deo conformamur, et supernaturalis anime forma
exsistit, ut passim theologi apud D. Thomam 1-2.
Frequens est hujus vocabuli usus apud S. Dionysium Coel. Hier. cap. 1, § 5, et passim alibi.
Oeóxpiros, a Deo electus, sive divino judicio designatus. Epist. VIII, § 1.
Oednog, Deo ufflatus. Eccles. Hierar. cap. 2,
p. 2, § 7.
Osokoɣia, sermo de Deo. Ecel. Hierar. cap. 1, § 1,
et passim alibi. Hoc autem no.en theologiæ per
excellentiam primum competit sacris Evangelis,
quæ non tantum de Deo, sed ipsiusunet Dei, scilicet
Christi, sermo sunt. Proximus post eum sermo est
eorum, qui Christum propter ejus erga humanunt
genus amorem viderunt, et ipsi sermones ejus audiverunt. Post hos, qui illos primos et secundus
sermones exposuerunt, et deinceps cousecuti sunt,
dummodo quæ tradunt, cum septem synodis deca
menicis consentiant, ita ut nihil amplius intelligent,
col. 1155–1156page 12 of 21
PG 3:1155μίμησις, οἰκείωσίς ἐστιν. ἀμεθέκτου προνοητικὰς δυνάμεις, Θεότης δὲ ἡ πάντα θεωμένη πρόνοια, θεουργία θεουργός, μυσταγωγεῖν τὴν θέωσιν, θεοὺς ἀπεργάζεται, τὰς διδασκαλίας τῶν
BALTHASARIS CORDERN
neque quidquam detrahant, quod diris exsecrationibus vetitum est.
Nota antem veteres theologiam proprie vocasse
mysterium Trinitatis (sicut economiam mysterium
Incarnationis, de quo suo loco vide vocabulum Otxovoula). Sanctus Dionysius De divin, nomin. cap.
2. duplicem theologiam agnoscit, nempe vwμvy
xal biaxexpuévny, id est conjunctam et discretam.
Conjunctam seu unitam vocat eam. cujus est ea
quæ in Deo indistincta sunt, totique Trinitati communia, contemplari; ejusmodi sunt essentia divina.
divinæ proprietates sen attributa, opera omnia ad
extra, quæ toti Trinitati conveniunt. Discretam
vero, que discreta et distincta in Deo speculatur
ac celebrat; qualia sunt divine bypostases, processiones personarum, attributa nationalia, et quæcunque divinæ alicujus personæ propria sunt. Sic
Mystic. Theolog. cap. 3, vocat to Ivsúpatos eo2oylav, id est Spiritus sancti theologiam, ea quæ
ejus personæ propria sunt. Porro theologiam Mir.
sus dividit in xatapatixhy, id est affirmantem, xal
&roparxiv, id est negantem, scilicet secundum duplicem viam qua in Dei cognitionem pervenitur, de
quibus vide suis locis in lib. De divin. nomin. et
Myst. Theol. cap. 3, 4, 5.
Geolóyoc, theologus, sive qui de Deo rebusque
divinis disserit. Hoc nomen avtovoux compеtit S. Joanni evangelista ad quem est epist. x.
Vocat quoque absolute sic apostolos et prophetas
Veteris Testamenti, Coel. Hier. cap. 10, et alibi.
soutunala, Dei imitatio. Ceel. Hierar. cap. 13,
Bequluntov. Idem. Col. Ilier. cap. 3. § 2.
BEOμuwç. Idem adverbialiter. Eccl. Hier. cap.
3, p. 3. § 3. Hanc antem divinæ mentis imitationem vulgo Patres in virtutibus collocant, non tamen omnibus, sed iis maxime, quæ præstanti quadam magnitudine excellentiaque sunt mirabiles; ut
in amore erga Deum. Est enim opifex mirabilis
amor, qui animorum commutationem et transformationem scite et potenter machinatur. Præclare
Synesius epistol. xxxi: 'H piunois, olxelwalę kotiv.
μίμησις, οἰκείωσίς ἐστιν.
Imitatio, familiaritatis et amicitiæ conciliatio est,
et conglutinat amautem illi quem imitatur. S. Dionysius, Colest. Hier. cap. 3, illam Dei imitationem,
de qua loquimur, positain esse vult in zelo animaTum, el salute hominum quærenda. Alii denique
illam Dei imitationem ad castimoniam referunt.
Hinc Methodius apud Photium dictam vult esse
rapbevlav, virginitatem, quasi napà Belav, unius
aut alterius litterule commutatione, ut quæ sola
illum, qui virginitatis intemerata continet mysteria. Os àneixáÇet, Deo assimilat.
Beonapádorov, divinitus traditum. Sic traditiones
divinas, Oconapadórous hoyous appellat, quos Eccl.
Hier. cap. 1, a:quiparat, et fanium non præfert
Scripturis sacris. Item Eccles. Hierar. cap. 2,
p. 1. § 1.
Beomarup, Deipater. Epist. vIII, § 1. Sic vocat
Davidem, propter Christum qui secundum carnem
est ex Davide. Cum autem Christus sit Deus, et
David progenitor seu pater Christi, utique, propter idiomatum in Christo communicationem, David dicitur pater Dei. Unde sequitur, quod si David
pater Dei vocetur propter Christum ex ejus semine
descendentem, multo magis Mariam vocandam esse
matrem Dei, utpote revera Georóxov, propier eumdem Christum, non remote uti ex Davide, sed
proxime et conjunctissime e virgineo suo sanguine
procreatum.
Geomhaaria, Deiformatio, seu formatio quæ fit a
Deo. Divin. Nomin. cap. 2, § 8, ubi sic vocat ipsius
humanæ faturæ Jesu in virginis utero formationem.
HEoToLov, Deificum, compositum ex Osós, id est
Deus, et motéw, id est facio. Frequens est istiusmodi compositionis usus Dionysio. Coel. Hier. cap. 1,
§ 1, et passim alibi. Vide ibidem Adnotationes
nostras.
Beompare, Deum decens. De divinis nominibus
can. 2. § 1. 2.
Osontia, Dei visio. Epist. vII. § 1.
@contixó, Dei-visivas, id est Deum videns. Sic
vocat ordinem pontificum, et eos quibus competit
mysteria intueri. Eccl. Hier. cap. 5. p. 1. § 5.
Aeoponposuvn, divina institutio. Eccl. Hier. c. 2,
p. 3. §1.
Beoç Bewv, Deus deorum. Quomodo sic dicatur
Deus verus, vide Divin. Nom. cap. 12, § 4.
@coanuela, divinum ostentum seu portentum.
Epist. vi. § 2.
@cocosta, divina sapientia. Mystic. Theolog.
cap. 1.1, sic appellat mysticam theologiant, que
cognitio est rerum altissimarum per altissima
principia; quam jure merito divinam appellat, Primum, quia a Deo est, utpote Spiritus sancti donum; deinde, quia circa Deum præcipue versatur;
denique, quia scientiæ Dei, qua seipsum cognoscit,
et scientize beatorum subalternatur.
Bebang,deitas, seu divinitas. Nota cum Hersentio
vocem hanc in Dionysii Theologia quadruplicem
hahere acceptionem. Prima est, qua, ut habet De
divinis nominibus cap. 11, sumitur àpyixus, xal
Betxos xal aitatixus, id est principaliter, et divine,
et causaliter, ut ipsam scilicet divinam essentiam
significat. Secunda, qua accipitur uefextus, id est
participanter seu communicabiliter. Et boc modo
duplicem habet significationem; aliquando enim
pro deificationis principio, quod ipse abrodéwa
sen deitatem ipsam vocat. quam inter Oso
ἀμεθέκτου προνοητικὰς δυνάμεις, id est Dei qui in
seipso in participabilis est provisorias virtutes collocat; aliquando pro ipsa deitatis participatione,
seu pro ipsa deificatione, quæ fit in angelis et sanctis. Denique eam accipit qua divinum nomen lib.
De divin. nomin. cap. 12, quo pacto ab eo definitnr Θεότης δὲ ἡ πάντα θεωμένη πρόνοια, Deltas est
omnia contemplans providentia. Vide de his ibidem
Scholia S. Maximi. et nostras adnotationes.
TOU
coupyixos, deificus, vel cui deificandi vis inest.
Aut etiam passive pro eo quod a Deo fit. Sic
Christi virtutes vocantur soupyixal, utpote a
persona Dei factæ. Col. Hierar. cap. 7. § 2. Sie
θεουργία vocatur Dei operatio, et θεουργός, qui divis
nis operatur, xat oxfv vero is qui corpus Christi consecrat, quod opus principaliter est Christi
ac Dei, qui per sacerdotem seu ministrum sacris
operatur, dum in persona Dei ac Christi sacræ
consecrationis verba pronuntiat, quæ infallibilem
ex Dei institutione atque operatione effertum sortiuntur ab authentico ministro, cum debita intentione prolata. Hinc soupyol dicti sacerdotes, et a
S. Gregorio Nazianzeno orat. 1, soToLoves, id
est deos facientes. Qui alias quoque ait, orat. 23,
se ad aram μυσταγωγεῖν τὴν θέωσιν, sacrum mun
deificantis obire. Ita S. Ambrosius sacerdotium
Deificam professionem nuncupavit; et S. Dionysius,
Eccl. Hier. cap. 1, hierarchiam nostram vocat
Osoupyixfy, deos efficientem. Non modo, inquit sanctus Maximus, quod eos qui in arce religionis sedent, et pietatem moderantur, ad Dei similitudinem evehat, et beat. Numinis communionem, verum etiam quod in Christianis θεοὺς ἀπεργάζεται,
deos efficit. Sic etiam S. Dionysius Divin. Nomin.
cap. 1,6soupyixà qura, divina lumina, atque, ut
ila loquar, deifta muncupat τὰς διδασκαλίας τῶν
ayiwv, doctrinas sanctorum, ut ait S. Maximus.
Quod, inquit, lumen cognitionis efficiant, eosque
divinos reddant, qui proditæ ab illis sapientiæ paruerint.
Oeopáveta, Dei apparitio. Cal. Hierar. cap. 5,
§ 3. Quid per hanc intelligatur, vide ibidem nostras Adnotationes et Scholia S. Maximi.
@sopógov, Deiferum. Quid per hoc significetur,
col. 1157–1158page 13 of 21
PG 3:1157χορευτής ὁ τὰ θεῖα ᾄδων, έδραίωσις, ἀσφάλεια, είμαι τελεστάς, ἱεροτελεστάς, τελειά μας, μυσταγω ἱερεῖς, φωτιστικούς ἱερουργούς, πρεσουτέρους" διακόνους, λειτουργούς, καθαρτικούς μοναχοὺς ἐνιαίους, Ιερογραφία, Ἱεροπλαστία,
immolantur ac collocantur. Ecclesiastice Hierar.
cap. 3, p. 2.
vide S. Maximum in Scholiis ad cap. 7 Cœlest.
Hierarch., 1.
Oe6putov, a Deo plantatum Div. Nom. cap. 2, § 7.
Beby platos, a Deo unctus. De divin. nomin. cap.
3, § 2.
Gepanevral, cultores, scilicet sacrorum. Sic vocat monachos Ecel. Hierarch. cap. 6, p. 1, § 3.
apansutixws, officiuse, ministratorie. Coel. Hier.
cap. 7, § 1.
Oapanwy, Famulus, servus. Epist. vui, § 1.
Oats, positio, affirmatio, conclusio. Myst. Theolog. cap. 2.
Despoteaia, legislatio, scilicet de re sacra seu
cæremoniis sacris, in quo differt a vouobeaia, quæ
latius patet, et ad politica se extendit. Coel. Hierar.
cap. 4, § 3. Vide ibidem Scholia S. Maximi.
Osuvupla, deinominatio. De divin. nomin. cap. 2,
§ 1. et Myst. Theol. cap. 3.
Ewpnrixós, contemplator, seu speculator rerum
divinarum. Hoc nomine intelligit iilos, qui post
catechumenos cum profana turba dimissos, interesse possunt ipsi sacrificio missæ, quibus sacra
hostia ostenditur. Eccles. Hierar. cap. 3, p. 5, el
cap. 5, p. 1, §6.
Osupla, contemplatio. Hoc nomine inscribit tertiam partem capitum libri De ecclesiastica hierarchia, ubi mystice exponit ritus sacramentorum.
Owsis, deificatio, scilicet quæ per gratiam fit,
per quam divine consortes naturæ ellicimur, Denn
induimus, et filii Dei nominamur el sumus. Hæc
est autem, quam S. Dionysius vocal thy pov vákoyov 0éway, id est nobis proportionatam deificationem, dum, cum natura non valeamus, affectu et
habitu divini et quasi dii eflicimur. Cœlest. Hier.
cap. 1, §3. Hunc autem Eccles. Hierar. cap. 1,
nostræ hierarchiæ scopum statuit, ut pontifices
omnes in divinis mysteriis perficiantur, xal Gewonvat, et divinum vitæ genus consequantur, et praterea illis quibus ipsi præsunt, lepày béwav, sacram divinitatem, hoc est divinæ mentis similitu
dinem, quæ in ipsis divinitus inest, pro sua cuique
dignitate impertiant. Inferiorum autem munus atque partes esse monet, praestantissimos illos sequi,
in dies proficere, et esse duces aliorum ad præstabilissimum vitæ modum, et beatae mentis similitudinem.
Onpopopola, feræformatio, id est descriptio feraruin quibus Scriptura utitur, ut puta in Ezechiele
cap. 1, Coel. Hierar. cap. 2, § 1.
Biaowens, divinus contemplator. Græcus interpres, χορευτής ὁ τὰ θεῖα ᾄδων, id est choragus seu
qui chorum ducit, qui divina canit. Apud profanos
autem lacos, est saltatio et pompa quæ Baccho
exhibebatur. Verum hinc procul este profam proprie per hoc vocabulum intelligit S. Dionysius divinum contemplatorem, cujus lota jubilatio est in
Deo, in quo ejus mens, imo etiam cor et caro exsultant. Coelest. Hierar. cap. 2, § 1. Eccles. Hierarch. cap. 1, § 1, ubi rois Baswtais piv, vertunt Scotus, discentibus nobis; Ambrosius, uobis
suis studiosis cultoribus; Sarracenus, divinorum
chorum agentibus nobis; Gallus, à nous dire ses
consorts; Perionius, nobis qui divinitus illustrati
sumus; Lausselius, nobis in rebus divinis collegis.
Sed magis placet, nobis divinis contemplatoribus,
divini scilicet Spiritus thiaso atque destro percilis,
et Spiritus sancti musto plenis.
OpenTixóv, nutritivum, id est nutriendi vim habens. Divin. Nom. cap. 4, § 28.
Opnaxela, religio, cæremonia, cultus Dei. Epist. vi.
piapбevbévta, vulgata, celebria, nota, a verbo
Opiaubevonat, vulgo, evalgo. Epist. VII, § 2.
puntóuevos, delicians, delicate se havens. Epist.
VIII, § 1.
Oupoeldés, vis irascibilis. Quid mystice sit, vide
Cel. Hier. cap. 15, § 8.
Gustastiptov, u tare, in quo Ousia, id est hostiæ
18tonpayla, propria operatio. Epist. V in titulo.
"16puσts, stabilitas, firmitas. Designat statum firmum et inconcussum, solide fundatum et immutabilem, qualis est rerum coelestinm, Grærus interpres exponit έδραίωσις, ἀσφάλεια, id est stabilitas,
securitas. Coel. Hier. cap. 2, § 4. Eccles. Hierar.
cap. 1, § 1.
lepapyelv, præesse sacris.
Ispapxeisbat, subesse sacris, sive ab alio in rebus
sacris dirigi. Coelest. Hierar. cap. 15, § 1, et passim alibi.
lepaoxne, hierarcha, princeps sacrorum. Nota
sanctum Dionysium lepápyaç appellare solere primario quidem Christum, dende S. Paulum ac ca
teros apostolos, et post hos, pontifices, patriarchas,
archiepiscopos, metropolitanos el episcopos, quos
είμαι τελεστάς, ἱεροτελεστάς, τελειά μας, μυσταγω
yous, tehetixous, redeatoupyoús. Sacerdotes vero
vocat ἱερεῖς, φωτιστικούς ἱερουργούς, πρεσουτέρους"
diaconos vero, διακόνους, λειτουργούς, καθαρτικούς·
subdiaconos vero, spanɛutá; monachos denique
μοναχοὺς ἐνιαίους, post quos ponit populum Christianum. Et hæc est subo natio ecclesiastice
hierarchie.
lepapyla, hierarchia, seu sacer principatus. 'lepov
enim idem est quod sacrum, àpxý vero principatus.
Accipitur autem fere pro ordine quodam sacro,
seu subordinatione in rebus sacris, ita ut insinuel
et quasi simul connotet superiorum erga sibi subditos prælationem, el subditorum erga sibi prælatus
subjectionem, dum gradu atque ordine inferiores a
superioribus ad Deum per divina munia promoventur, uti sanctus Dionysius fusius exponit Colest.
Hierarch. cap. 3, et Eccles. Hierar. cap. 1, el pas
sim alibi.
lepsús, sacerdos. Eccl. Hier. c. 3, p. 2
Ιερογραφία, sacra descriptio. Vue Ἱεροπλαστία,
cui synonymum est. Col. Hier. cap. 2, § 1.
lepokoyia, sucra verba, sive eorumdem recitatia
Eccl. Hierar. cap. 3, § 2.
lepoloyos, sucer scriptor, vel sermocinator. Div.
Nom. cap. 4, § 12.
Tepopusta, sacer doctor, qui nimirum sacra my.
steria confert aut explicat. Sic per excellentiam
vocal apostolos. De div nomin. cap. 2, 83.
Leporiaorta, sacra fictio, ex ispos, iu el sacer,
el másow, id est fingo. Sic autem vocat y.. bua
et figuras, quibus res spiritales adumbrantur, et ad
captum nostrum nobis repræsentantur, dum præter
id quod sensibus exhibent, aliquid arcanum intelligendum præbent. Coelest. Hierar. c. 2, § 1.
Isponhastus, fictione quadam sacra. Scotus vertit, sucre et formaliter; Sarracenus, sancia formationes; Lansselius, sacra et arcana fictione. Calest.
Hier. cap. 2, § 1.
lepompen, sacrosancte, scilicet ut sacra decet.
Eccl. Hier. cap. 1, § 1.
Ieporsheaths, sacrorum perfector, seu sacer ini
tiator, id est qui initial sacris, vel sacra auministrat. Ecclesiast. Hierar. cap. 1, § 4. Vide ibidem
Scholia S. Maximi. Christum autem vocal xputov
isporedeathy, rimum Pontificem et initiatoreni oruinum sacrorum, quem Tertullianus appellat authenticum Pontificem Dei Patris, eliminatorem humanarum macularum, et sacrificiorum æternorum Antistitem. S. Dionysius quoque præclare Eccles. Ther.
cap. 4, sacram eucharistiam nominal lepoteλeatxutárny, quippe principem partem pontificii muneris et sacrorum, quæ maximam perficiendi vim
habet, quæ plurimum ad sanctimoniam inducendam potest, et sacra omnia dona, quæ divinitus ad
Dos perveniunt, in se una complecitur.
col. 1159–1160page 14 of 21
PG 3:1159τάξιν καθαρτικήν, ρισκέπτως καταπτώσεως μην κατα πόσεως. Απόφασις. ἐπὶ στεφάνων ἱερῶν δόσιν, φιον, κρυφιότητα, λαγχάνω Λίθων πολυχρωμάτων εἶδος,
BALTHASARIS CORDERII
10útopov, recte sectum, id est directam, æquale.
Cel. Hier. cap. 15, § 9.
Thaplov huspuv, Hilariorum dierum. Epist, VII,
6. Ubi nola Hilaria fuisse festa Cybele matri
deum consecrata, de quibus vide nostras Adnotationes, et S. Maximum in Scholiis ad prædictum, et
Fuse nostrum llalloix in Notationibus ad cap. 8
Vitæ S. Dionysii, tom. II.
"Ivoalua, impressio, scilicet imaginaria, id est
imago interior in phantasia per imaginationem
impressa et expressa Eccles. Hierar. cap. 4, p. 3,
§ 1. Græcus pavtasia, àpopoiwua, id est imaginaiio, repræsentatio.
"Immov poppń, equorum forma. Quid mystice,
vile Coel. Hier. cap. 15, § 8.
Isoptomov, aquilibre, seu equivalens, Eccles.
Ilier.. 7, p. 3, § 3.
Toorns, æqualitas. De div. nomin. c. 4, § 10.
K
Kábapsis, expiatio. Quid in angelis significet,
vide apud S. Maximum in Scholiis ad cap. 7, Coel.
Hierarch. 3. Quomodo fiat, vide Col. Ilierarch.
cap. 13, § 4, et ibidem Pachymerem.
Kabaptixos, expiatorius, qui expiandi habet potestatem. Sic appellat diaconos, quibus competebat
ex officio, catechismis et exorcismis disponere el
expiare populum profanum, eumque deinde tradere sacerdotibus illuminandum. Quapropter diaconatus ordinem vocat τάξιν καθαρτικήν, id est or
dinem expiatorium, Eccl. Hier, c. 5, p. 1, § 6.
Kabunotágat, subigere, subjicere. Epist. VII, § 2.
Kaxov, malum. Quid sit, et unde, vide cap. 4 De
divinis nominibus, § 18, usque ad finem pulchre ac
fuse disputatum.
Kaxúve, depravo. Div. Nom. cap. 4, § 18.
Kahlorotów, pulchrificum. Sie Dei vocal xallomotov EURpénetav, pulchrificam venustatem, seu decorem, cujus nempe amor nos ornat et pulchros
ac decoros facit. Goel. Ilier. cap. 2, § 4.
Kaloç, pulchritudo. Ita Grære dicta (ut tradit
Dionysius Div. Nomin. c. 4), s návra mobs tauto
xalouv, ut omnia ad seipsum vocans. Quomodo autem
Deo hoc nomen competat, vide fusius loco citato
S. Dionysium.
Kalloni w, calamistro, id est fuco et mentito
colore adorno. Eccl. Hier. cap. 6, p. 3, § 3.
Kapota, cor. Quid mystice significet, vide Coel.
Hier. cap. 15, § 3, et ibid. S. Maximum.
Kazadelorepa, inferiora, ignobiliora. Div. Nom.
cap. 4, § 7.
Kazánoais, vorago, absorptie. Eccl. Ilier. cap. 4,
p. 3, § 10, ubi pro dejectione, lege voragine:
ρισκέπτως enim legeram καταπτώσεως μην κατα
πόσεως.
Karapaois, affirmatio, sive propositio aflirmativa.
Vide Απόφασις.
Karapásxev, affirmare, attribuere. Myst. Theol.
cap. 1, § 2. Græcus interpres to natúpavic expolampasly tivos xatá tivos, id est enuntatis alicujus de aliquo.
Kaτnyouμevot, catechumeni, qui per sacras instilutiones disponuntur ad baptismi susceptionem,
Leel. Hier. cap. 2, 3 et 4.
Kivyois, mutus, osio. Quid in Leo, vide Div.
Nom. cap. 9, § 9.
Khevos, inclytus, illustris. Græcus interpres, Evdofos apet, celebris virtute. Div. Nom. cap. 3.
Kanpodosia, hæreditatis consignatio, sic dicta,
quod sortibus assignari soleat. Eccl. Hier. cap. 5,
p. 3, § 4.
Kolunas, obdormitio. Accipitur pro morte. Eccl.
Hierar. cap. 7, p. 1, præsertim pie defunctorum,
quorum mors merito assimilatur somno placidissi
mo, sanctis viris exoptando. Nam vir pius, inquit
ibilem S. Dionysius, qui ad extremum quasi actu
suorum certaminum venit, supports anonima1160
zat, sancto gaudio completur, et cum magna voluptate viam secundi ortus, id est resurrectionis ingreditur. Addit illius propinquos et familiares in
ejus morte beatum ipsum prædicare, quod pos
vixnpopov téhoç, ad laureatum triumphalemque linem optatissime pervenerit. Duci autem ab illis
corpus ad pium locum, atque ad hierarchicam s
ἐπὶ στεφάνων ἱερῶν δόσιν, quasi ad sanctarum co
ronarum donationem.
Kowvwvia, communio. Sic per excellentiam appellat eucharistiae sacramentum, quæ est sublimissima communio, qua Christus ac Deus nobis modo
perfectissimo communicatur. Eccles. Hierar. cap.
3, p. 1.
Kopuph, culmen, fastigium, Mystic. Theolog. cap.
1, § 1.
Kparhp, crater, poculum. Quid mystice, vide
Epist. 1x, 3.
Kpúquov, abditum, occultum. Kpopia Osons, abdita divinitas. Divin. Nom. cap. 1, § 1. Deus enim
in sacris Litteris dicitur occultus atque absconditus, et 1 Tim. vi, 11: Lucem habitare inaccessibilem, et Psal. xvi, 14: Posuisse tenebras latibulum
suum; eumdemque ipsum Moysi et prophetis sese
nube, veluti sipario tectum ostendere consuevisse;
ut intelligamus, hominum generi vix concedi ni
aciem mentis in eas tenebras et inaccessam lucem
intendat. Hinc Pachymeres animadvertit Dionysium Areopagitam, Epist. cxt, pro Deo ponere xpφιον, et divinitatem appellare solere κρυφιότητα,
quod nihit sit absconditum imagis et remotum a
cognitione. Unde factum ut omnes sancti l'atres
cum divo Damasceno, De fide lib. 1, cap. 15, compuni animorum consensione Deum vocent ȧxatáAnatav, qui comprehendi nequit.
Kpaptéens, secretio, scilicet mystica seu spiritalis, qua Deus et angeli, resque omnes mere spintales ac supernaturales, ab intellectu nostro secer.
nuntur, et quodammodo absconduntur, ut per
proprium conceptum a nobis concipi non valeant.
Coel. Hier. cap. 15, in fine. De arcana ista secretione vide cap. 1 Myst. Theol. et ibidem S. Maximum, el nostras Adnotationes.
Kpupons, arcana docens. Hinc adjective
xpupióμustov, arcane doctum. Myst. Theol. cap. 1,
§1.
Kuxλixus, circulariter, orbiculariter. Div. Nom.
cap. 4, § 8.
Kúpos xupiwy, Dominus dominorum. Quomodo
Deus, vide Div. Nom. cap. 12, § 2, 3.
Kuptapyia, principatus in dominationes. Sic Deum
appellat, qui est Dominus dominantium. Coel. Ilier.
cap. 8, § 1, vide ibid. Schol. 8. Max.
Aercupyla, ministerium. Sic per excellentiam
vecatur missa. Epist. vi, & 1.
Accoupyós, minister sucrorum. Sic appellat sacerdotes qui sacris operantur, el diaconos qui sacris ministrant. Eccl. Hier. cap. 3, part. 2, et cap.
5, p. 1, § 6.
Aéovtos poppń, leonis forma. Quid mystice, vide
Cel. Hier. cap. 15, § 8.
Asuxov xpwx, aibus colur. Quid mystice, vide
Coel. Hier. cap. 15, § 7.
Añs, quies, ouum. Eccl. Hierar. cap. 1, § 4.
Significat etiam hæreditatem et sortem, a verbo
λαγχάνω derivatum.
Λίθων πολυχρωμάτων εἶδος, Ιαpidum multicolorum species. Quid mystice, vide Coelest. Hierar.
cap. 15, § 7.
Aoyiwv, eloquiorum, seu oraculorum, id est Scripturarum. Has enim per excellentiam passim Aóya appellat, Coelest. Ilier. c. 1, § 2, et alibi, quippe
quod sint vera verba Dei, et que res divinas hobus
explicant. Vide observationein generalem 1. Att
autem ejus que apud nos est hierarchiæ substan-
col. 1161–1162page 15 of 21
PG 3:1161Γραφῶν ἀληθινὴν ἐπιστήμην, τὴν ἐπιστημονικὴν τῶν Λογίων ἔρευνα», σχολιά, καμπύλα, οὐκ ἐξ εὐθείας γινωσκόμενα, Νου, παρ. 9, 35. μυστηρίων ἀγωγή, διδασκαλία, καὶ μετουσία,
tiam esse Osoapátora Abyta, Eloquia dicinitus tradita, hoc est, ut sancii Patres explicant, zo stov
Γραφῶν ἀληθινὴν ἐπιστήμην, divinarum Scripturarum verissimam cognitionem, vide Eccl. Hierar. c.
1. Unde etiam Divin. Nomin. cap. 2, merito landat
in praeceptore suo Microtheo τὴν ἐπιστημονικὴν
τῶν Λογίων ἔρευνα», Divinorum voluminum consi
derationem, et indagationem seriam ac diligentem;
ad quar, inquit, intelligenda, o pela
xal rpbry, multum exercitationem et diuturnum
usum attulerat. Quem locum illustrans S. Maximus,
Nota, inquit, maxime convenire sacerdotilus,
psiv thy slay papy, divinam Scripturam contemplari. Íline a primis Ecclesiae temporibus fuit constitutum, ut in consecrationibus episcoporum,
corum capitibus imponerentur Osopora AGYa, a Deo data Oracula, ut tradit S. Dionysins,
Eccl. llierar. c. 5, p. 2 el 5, § 7, quæ S. Maximus
et Pachymeres sancta Evangelia interpretantur.
Hæc antistites summis in capitibus ad mundi institutionem gestare debent.
Aoyouayos, querulosus, contentiosus. Epist. VIII,
§ 1.
Adyos, verbum, sermo, ratio. Divin. Nom. cap. 4,
§10, et cap. 7, § 4, et alibi.
Aoidopsislat, conviciari, criminari. Epist. vi,'§ 2.
Aoà copisuara, obliqua captiones verborum,
Greens interpres exponit, σχολιά, καμπύλα, οὐκ
ἐξ εὐθείας γινωσκόμενα, il est tortuosa, curva, quae
non directe intelliguntur. Epist. IX, § 1.
Masux ya, obstetricantia oracula. Sic vocat
catechesin seu doctrinam Christianam, qua catechumeni a diaconis instituebantur, qui instar obstetricum illos fovebant, et ad baptismum et spiritalem in Christo nativitatem disponebant. Eccl.
Hier. c. 5, p. 3, et c. 6, p. 1, § 1.
Magpapy, coruscatio, splendor. Eccl. Ilier.
cap 3, p. 3, § 10.
Miya, magnum, quo modo de Deo dicatur, vide
Div. Nom. cap. 9, § 1 et 2.
Meyaloupyla, magnificentia, seu magna operatio.
Epist. vit, § 2.
Metaxahoo, revoco, retrorsum voco. Epist. II,
§ 1.
Masaópsis. transfiguratio, transformatio. Div.
cap. 1, § 4.
Nom.
Mrzo, longundo. Quid in Deo sit, vide Div.
Νου, παρ. 9, 35.
cap.
Mrpis, matria, id est maternum solum. Div.
Num, cap. 4, § 11.
Moors, Mithra, id est sol. Persicum est vocabufum. Epist. vi, § 2. Vide ibidem Adnotationes et
Scholia S. Maximi, et Petrum Halloix in NotationiIas ad caput 5 Vite S. Dionysii.
Mexpóv, parvum. Quo modo de Deo dicatur, vide
Div. Nom cap. 9, § 5.
Movays, solitarius. Quod autem sit institutum
monasticum, vide Eccl. Ilier. c. 6, et ibid. S. Maximum et nostras Adnotationes.
Movy, solitarie. Div. Nom. cap. 5, 6.
Movi, mansio. Div. Nom. cap. 4, § 7.
Movudens, solitaria mansio. Div. Nom. c. 2, § 5.
Movosons, unimodus, id est qui minime varius
est, sed eodem modo semper se habet. Div. Nom.
cap. 4, § 6.
Mopponotta, efformatio seu formaram effictio,
dum rebus spiritalibus forme rorporales affingun
tur, el sub formis sensilibus proponuntur. Cal.
Ilier. cap. 2, § 1.
Múrgic, dirina doctrina, scilicet mystica et arcana, qua per divinam inspirationem, sine humano
magisterio percipitur, in interiore animæ recessu,
sive, ut S. Dionysius ait, & xarà voův xpupiócnet, id est in abdito mentis. Derivatur a verbo
péw, id est doceo, instituo, initio, scilicet spiritaInter, uti jam dictum est. Culest. Hier. cap. 2, § 5,
in line, et passim alibi. tine S. Dionysius viros sacros, et spiritu illuminatos, porous appellare
solet, uti econtra profanos vocal apuntos, id est
sacra doctrine ac sacrorum exsortes. Græcus interpres exponit: pá,
morun, id est
disciplina, catechesis, scientia.
Muxneizby, boarium, vel mugiendi vim habens ad
instar Loum. Coel. Hier. cap. 2, § 2.
Mustayoyiw, mysteria doceo, sacris initio, ad sucru deduco. Cal. Ilier. cap. 6. § 1.
Mustaywoyia, doctrina "mysteriorum. Gracus interpres: μυστηρίων ἀγωγή, διδασκαλία, καὶ μετουσία,
siz, id est
Mapestó, partibile, id est quod partes habet, et
in eas dividi potest. Div. Nomi. c. 1, § 1. S. Maxi-,
mus in Eccl. lier. c. 5: Dissipantes animum pium,
et turbantes affectiones scite vocavil papati,
dividendi vim habentes, qua proinde cain beatissimam cum Deo conjunctionem familiaritatemque
impediant, conatusque divines retundant, vel eo
maxime nomine repellendae sunt fugiendaque viris sacris.
Mason, in medio volans. Vide Scholia S.
Maximi ad cap. 7 Coel. Ilier. § 5.
M.zadosis, communicatio, traditio. Divin. Nom.
c. 4, § 7, et Cal. Hier. c. 7, ubi ait esse ratum theologia axioma, in pulcherrimis illis ordinibus satcrorum spirituum esse continuamoszás Üst wzós, participationem divini luminis, ejusdemque traditionem. Et primos quidem
omniumque supremes seraphinos et cherubinos,
qui Deo initimi sunt, ausws, nullius interventi
e fonte ipso haurire primas illustrationes atque
irradiationes Numinis sempiterni, et mysticam arcanamque rerum intelligentiam capere, quam de
inde ordine mirifico in inferiores communicent. Sie
omamo in Ecclesia: gubernatione divina Providentia constitunt, ut quidam e sent arcanorum aysteriorum et cœlestium rerum cognitione præstantes,
atque a Deo pro gradus sai ratione illuminati, qui
deinde salutarem illam scientiam aliis traderent, uti
docet Ecel, Ilier. cap. 1.
Metabotixóv, participativum, communicativum, id
est quod alios sui participes faciendi vim haber
Coelest. Hierar. cap. 1, § 1.
LUI.
mysteriorum adductio, doctrina, et communio; vel,
doctrine sacræ deductio, et,articipatio, scilicet atvina. Eccl. Hierar. cap. 1, § 1, Myst. Theol. cap. i.
§ 2, ubi etiam vide Adnot. et Scholia S. Maxim
Mustŕp, mysterium, sacramentum, et per excellentiam Eucharistia. Eccl. Ilier. c. 5.
Avazów, mysteriosum. Div. Nom. c. 2, § 9.
Bloom, conniveo, nicto. Dicitur de its qui
brevem ac debilem visum habent. Eccl. Ilier.
cap. 2, p. 3, § 5.
Nãos, novus, juvenis. Divin. Nomin. cap. 10, § 2,
ubi bene notat noster K. P. Pearus Halloix, præferendam esse sig ificationem juvems; atque adeo
ila verba: xxl waving hit, ibidem
verte, e cunus et juvenis paguar. Melius calin p
ponitur seni et cano javenis quam novus.
Nospie, spiritalis, intellectinis. Div. Nom. cap. 1.
1, ubi vide Schoha S. Maxum.
Nozpóns, spiritalitas, intellectualitas, intelligibili
tas. Div. Rom. cap. 4, § 9.
Nóra, Div. Nomin, cap. 1, § 10, et
alibi.
Nordis. Qua autem dilerentia sit
inter voci vruc apud S. Maximum in
cap. De bis Soar, § 1.
No, meas. Accipit S. Dionysius pro angelo
gus sa
i est mente, agent. Vide e
col. 1163–1164page 16 of 21
PG 3:1163όμβριον καὶ ὑέτιον, χρόνων ὀντοτής, και αἰὼν τῶν ὄντων, για ὑπερούσιος Ἰησοῦς ἀνθρωποφυϊκαῖς ἀληθείαις
BALTHASARIS CORDERII
stras Adnotationes ad c. 1 Col. Ilier. et ibidem
Scholia S. Maximi, § 2.
Notov, dorsum. Quid mystice significet, vide
Cal. Ilier. cap. 15, § 3.
Eavoby ypupa, flavus color. Quid mystice sit,
vide Cul, lier,. cap. 15, § 7.
"Oyxov, gravitatem, onus. De Div. Nomin. cap. 2,
$9.
"Oyxos, moles. Myst. Theol. cap. 4.
Voixó, vie factivum, id est viam præparandi vim habens. Goel. Hier. c. 15, § 5.
06, dentes. Quid mystice designent, vile
Cel. Hier. cap. 15, § 5.
Oixoorxov, ædificativum, id est ædificandi
vim habens. Col. Ilier, cap. 15, § 5.
Oixovogla, dispensatio. La S. Dionysius passim
appellare solet mysterium Incarnationis, vocabulo
ex eo translate sumpto, quod Christos unus in utraque natura Filius Dei et idem filius hominis, ad instar boni patris-familias bene ac sapienter domum
et domestica omnia gubernantis, tanquam fidelis,
nt Apostolus ait, Hebr. m, in tota domo sua, quæ
domus sumus nos, et genus humanum per peccatum amissum, et peccatis venditum, sunima misericordia, et sapientia ac justitia per passionem et
mortem recup ravit et redemit, restituens illud, et
quidem abundantius, in pristinam gloriam, in quam
a principio in Adam multos filios, sicut Apostolus
ad Hebreos scripsit (c. 1), adduxerat.
Oixovopixus, dispensatorie. Eccl. Hier. c. 4, p. 3,
§ 12.
Oluos, via, semita. Coel. Hier. c. 15, § 9.
"Oxwe, totaliter, imegre. Div. Nom. c. 2, § 6.
Okozatúpavov, penitus concrematum. Intelugit
de mystica concrematione per amorean. Eccl. Ilier.
c. 4. p. 5, § 12.
Otrs, totalitas. De Div. Nom. c. 2, § 10.
Op6potoxia, imbris generatio sen secunda et generans pluviam. Coelest. Hier. e. 15, § 6. Eleganter
magnus Job in physiologie arcanis theologus,
C. XXXVIH, 28: Quis est, inquit, pluvic pater, vel
quis genuit stillas roris? Responderent mundi sapientes Jovem esse, quem ea causa nommavere
Graecί όμβριον καὶ ὑέτιον, Latini plurium, cui sacra
faciebant ludi, aram exstruebant Athenienses, et
Romani, ut Tertullianus in Apolog. refert: Aquilicia immolabant. Et quidem eum ipsum quem dixere Soterem Jovem, habitum quoque fuisse op6pwv
apynyóv, pluvia largitorem et moderatorem, prodit
Athenæus lib. xv. Sed illos impia vanitatis coarguit Jeremias c. xiv, 22, dicens: Nunquid sunt in
Sculptilibus gentium qui pluant? Est ignur veri potenuissimique Numinis ha. ere summum et periecum imbris dominatum. Hinc ipse apud Job c.XXVIII,
26, dicitur ponere pluviis legem, et c. xxvm, 8, ltgure aquas in nubibus suis.
Uposúvapov, acquipollens, equivalens, Div. Nom.
cap. +, § 11.
Ooors, uniformis. Eccl. Ilier. c. 6, p. 5, § 5.
potos, sanile. Quid in Deo, vuie Div. Nom.
cap. 9, § 6.
Ootóns, similitudo. De Div. Nom. c. 4, § 7.
Upowtov, simuli forma expressum. Cuiest.
lier. cap. 2, § 3.
Opóstory, cælementaria, id est quæ ejusdem
rations et ordinis sunt. De Div. Nom. cap. 4, § 10.
Oposays, ejusdem ordimus. Cel. Hier. cap. 6, § 2.
Oposporia, conformitas morum. Eccl. Hierar.
cap., p. 5, § 1.
"
Oppor, consensio, qua nimirum plures simu idem sapiunt ac sentiunt, Le. Ilier. cap. 5,
P., § 5.
'Opopuvia, consensio, conccutus. Eccl. Hier.
§ 5.
Ovato, injurior, afficio contumelia. Epistola
VIII, § 1.
"Ovra, ea quæ sunt. Sic appellat rerum essentias, et res cœlestes mere ac spiritales, atque immutabiles; uti econtra oox vta, id est ea quæ non
sunt, vocal res sublunares et mutabiles, eo quod
nullum statum essendi firmum habeant, sed continuo deficiant et immutentur. Myst. Theol. c. 1,
§ 1. Vide ibidem Adnotationes et Sc. S. Maximi.
'Ovtoris, entificator, essentiator, eadem formatione qua months, creator. Div. Nom. c. 5, § 4.
Alia lectio Ovtócns, entitas, sicut motoτns, qualitus.
Sed hæc secunda lectio videtur magis genuina.
Quare quod in textu legitur χρόνων ὀντοτής, και
αἰὼν τῶν ὄντων, temporum essentiator et seculum
eorum quæ sunt, legendum potius óvtárs, el verLendum temporum entitas, et entium ærum.
"Ovtws, essenter, id est realiter, vere, revera,
reapse. Divin. Nou. c. 4, § 12, et passim alibi.
Oúropov, penetratirum, id est quod cito penetrat, et quidlibet pervadit. Coelest. Ilierar. cap. 15,
§ 2.
Orkamota, armificatio, id est armorum fabricatio. Epist. IX, § 1.
"Opets, appetitus. Div. Nom. c. 4, § 19.
'Opfórpaupov, rectilineum, recte descriptum.
Div. Nom. c. 4, § 11.
Opoletely, definire, Epist. Ix, § 2.
"Opos, definitio. D.v. Nom. c. 4, § 10.
Opwow, vereor, metuo. Div. Nom. c. 8, § 6.
'Usopavzóv, odorabile. Quid odoratus mystice
designet, vide Coel. Hier. c. 15, § 3.
Ousta, essentia, substantia, natura, pro his tribus
enim passim a sancio Dionysio et philosophis accipitur, excellenter autem pro substantiis spiritalibus, ut angelis, quos interdum propter excellen
tissimum substantiæ gradum sine addito obsias
nuncupat, scilicet xat oxv. Sæpius tamen addi
vocem voɛpás, id est spirituies seu intellectiles, ut
Coelest. Hier. c. 2, § 4, et passim albi.
Ostapyiz, essentie principatus, vel principium.
Div. Nom. c. 5, § 1.
Ous:onotós, suvstantificus, entificus. Sic vocal
Deum aiciav oùstomotáv, id est causam substantificam. Coel. Hier. c. 14.
Oustousat, essentiuri, id est essentiam seu substantiam accipere. Myst. Theol. c. 5, ubi citur
για ὑπερούσιος Ἰησοῦς ἀνθρωποφυϊκαῖς ἀληθείαις
oustutat, id est superessentialis Jesus humane natur veritatibus essenuatus est. Ubi nola quod
Jesus dicatur ac factus sit esse quoddam novum,
mimirum caro seu homo. Eodem sensu S. Augustinus serm. 25, De tempore, Sapientia, quit, quæ
de Deo genita est, dignata est etiam inter homines
creari. Jesus autem novum esse factus est, non
tantum humanæ natura veritate, sed veritatibus;
hoc est non tantum assumendo naturam humanam,
sed omnes naturæ nostræ veritates, puta proprietates, subjectionem, passibilitatem, mortalitatem,
et alias naturæ conditiones et infirmitates. Gaterum uti præter cætera ad istum locum bene notat
Hersentius, triplicem antithesim valde insignem
Dionysius insinuat. Prima, qui superessentialis
est essentiatur, id est qui omne eus, seu omung
esse superal, ens lit, et inter entia constituitur.
Secunda, non per nguram aut specimen naturæ
hunane essentiatus est, sed ipsammet naturæ humanæ veritatem; nec tantum veritatem, sed veritates omnes seu conditiones. Tertia, qui essentiam
omnem excedit, essentiam etiam angelis inferiorem hypostatice sibi conjunxit.
Ostwowe, essentialiter. De Div. Nom. c. 2, § 8.
Obauovopía, essentia nominatio. Div. Nom. cap.
5, § 1.
Upp, supercilia. Quid mystice designent, vide
Quel cap 15, § 3.
col. 1165–1166page 17 of 21
PG 3:1165Παραδειγματικόν αίτιον, § 51, Οὔτε ὑπόστασιν ἔχει τὸ και κόν, ἀλλὰ παρυπόστασιν. Πατροπαραδότους ἐλλάμψεις, εἰ διὰ τὸ πρὸς τὰ ἐπίγεια ἀκοινώνητον,
Oyerós, latex, rivulus, aquæductus. Coelest. Hier.
cap. 15, $9.
Ilalabs tepov, Antiquus dierum, Quo modo de
Den dicatur, vide Div. Nom. cap. 10, §.2.
Haliyyeveala, regeneratio. Eccl. Ilierar. cap. 7.
p. 1, § 3.
Hlaupats, omnilucus, id est omnino lucens. Div.
Nom. cap. 4, § 23.
Havayaßov, omnino bonum, optimum. Div. Nom.
cap. 3, § 1.
Ilavayuótazos, omnino sanctissimus, id est omnium sanctissimus. Eccl. Ilier. cap. 4, p. 4, § 12.
Ilavaitiov, omnium causa. Div. Nom. c. 2, § 5.
Ilavelozog, omniformis. Div. Nom. c. 5, § 8.
Ilaveúpnuov, omini laude dignum. Coel. Hier. cap.
7, §4.
Ilavépus, sacrosancte, id est omnino sancte,
prorsus sacre. Coel. Ilier. c. 8, § 2.
Ilávasμvov, valde celebre, solemne. Eccl. Hier.
cap. 4, p. 5. § 12.
Dávaopos, omnino sapiens. Div. Nom. c. 1, § 1.
Ilávaynuoc, omnis figuræ. Div. Nom. c. 5, § 8.
Ilavsous, toto corpore. Eccl. Hier. cap. 2, p. 2,
§ 7.
Пavtoxpátup, omnitenens, id est qui omnia in
sua potestate tenet, omniaque complectitur. Div.
Nom. c. 2, § 1, et c. 10, ubi peculiariter de hoe
agit. Et bene observat R. P. Petrus Halloix, vocem
illam avtoxpawp duo habere diversa significata.
Prius est omnitenens, a xpazio teneo, alterum est
omnipotens, a xparés dominor, potens sum. Quare
secundo loco, pro omnitenens, legendum omni, oLens, et paulo infra pro omnitenentis, omnipotentis,
quia ibi agit de dominatu et gubernatione Dei.
Пapabsiypara, exemplaria. Quid sint, vide Div.
Nom. cap. 5, § 9.
Παραδειγματικόν αίτιον, exemplaris causa. Div.
Nom. cap. 4, § 7.
Ilapádoo; ispartixh, traditio sucerdotum. Col.
Hier. c. 2, id est profecta a sacris hominibus disciplina, quæ juxta ordinem a capite in inferiora
deducitur. Deus enim in summo hierarcha, et totius hierarchiæ ecclesiastica principe, oraculum
veritatis, et augustum religionis ac lucis fontem
constituit, ut arcanorum mysteriorum cogni.io, lideique exegesis, et theologiae clarus splendor, ab eo
velut per multos orbium coelestium globos ad imum
usque defluat.
Ilaparatáspata, operimenta. Sic vocat symbola
quibus res spirituales quodammodo obteguntur el
obvelantur. Coel. Ilier. cap. 1, § 2. Vide ibidem S.
Maxima Scholia.
Hapa pinopat, digredior, deflecto. Ep. vi, § 2.
Ilapatpam, perversio. De Div. Nom. cap. 4,
§ 23.
Hapnonpévov, destitutum, desertum. Div. Nom.
cap. 4, § 18.
Ilapurostasis, subsistentiæ seu substantie simulacrum, vel substantia affinitas. Div. Nom. cap. 4,
§ 51, ubi de malo ait: Οὔτε ὑπόστασιν ἔχει τὸ και
κόν, ἀλλὰ παρυπόστασιν. Neque substantia malum
mititur, sed substantia simulacro. Pertonius vertit:
Non cohæret malum, sed minus quam constat et cohavet. Scotus: Neque substantiam habet malum, sed
contra substantiam. Saracenus: Neque subsistentiam
habet malum, sed privationem substantie. Marsilius:
Neque substantiam habet malum, sed præter substantiam exsistens, substantia nititur aliena. Lansselius: Non subsistit malum, sed subsistere videtur.
lloc autem volt icere quod malum non sit substantia, sed habeat falsam aliquam substantiæ apparentiam, et in tantum aliquid exsistere videatur,
in quantum in eo fallax aliquod boni simulacrum
apparet, propter quod illud agimus.
Ilapupistasoa, adiacere, adharere. Div. Nom.
cap. 4, § 27.
Ilarpalotas, parricida sive patricida. Epist. vu,
§ 2.
Пarpis, patria. Div. Nom. cap. 4, § 11.
Пlarpoxviro, a patre mote, compositum ex raThp el xivéw, id est ex pater et moveo. Signilicauter hoc vocabulum conjungit cum pwtopavsias,
id est cum illustratione, ut primordialem ejus originem insinuet a Deo Patre proficisci. Coel. Hier.
cap. 7, § 1. Vide ibid. Adnot."
Πατροπαραδότους ἐλλάμψεις, a Patribus traditas
illustrationes, intelligit Scripturas sacras, quas apostoli et evangeliste (quos Patres appellat) nobis tradiderunt. Vox autem ponapádorov componitur
ex map, id est pater, et rapadiowp, id est trado,
transcribo, scilicet posteris, ad quos relationem ali.
quam insinuat. Cal. Hier. c. 1. § 2.
Ilsexes, secures. Quid mystice designent, vide
Col. Hier. cap. 15, § 5.
Ilavtárponov, quinquiforme, quinquimodum. Epist.
VII, § 2.
Hepas, terminus. Div. Nom. c. 4, § 10.
Ilap:ozopayuévov, comprehensum, circumplexum,
ut cum amplexu quidpiam complectimur ac continemus, Coel. Ilier. c. 7, in fine.
Ilapixóoutos, circamundialis, id est qui circumcirca mundum est, eumque complectitur. Div. Nom.
cap. 1, § 6.
Ilapineixó, comprehensivum, id est quod comprehendendi vi pollei, et facile aliquid capit. Coel.
ilier. cap. 15, § 2.
Ilapio, ambitus. Eccl. flier. c. 3. p. 2.
Ilapinares, circumfingo, seu affingo. Utitur hae
voce in spiritalibus rebus, cum per symbola corporalia describuntur. Coel. Hier. cap. 15, § 6.
Iepuratia, humilitus, scilicet in pejorem partem
accepta, pro abjectione, et liumi reptatione, ac vitiosa ad res terrenas propensione. Coel. Hier. c. 7,
§ 1. Ubi in angelis ait nihil esse napinating péGaws, terrene humilitatis, aut propensionis ad innium rerum abjectionem, sed potius àvwpapés, impetus in sublime tendens, vis animi semper ad Deum
et divina properantis. Et S. Maximus in c. 15 Ceel.
Ilier. ait angelos pennatis effingi pedibus, propter
impetum quo in Deum atque in sublimia feruntur,
εἰ διὰ τὸ πρὸς τὰ ἐπίγεια ἀκοινώνητον, quod nullum
habeant cum terrenis rebus commercium, a quibus
libera eorum mens atque soluta hæret in cœlestibus.
Ilepiyapaxów, vallo, sepio, circumdo. Div. Nom.
cap. 4, § 11.
Пlepyopauw, circumeo. Div. Nom. c. 4, § 9.
Ilnyata Beders, fontulis divinitas. Sic appellat
Deum Patrem, eo quod sit origo et quasi fons Filii
ac Spiritus sancti. Div. Nom. c. 2, § 7.
Iláros, latitudo. Quid in Deo, vide Div. Nom.
cap. 9. § 5.
IIvEupatoxivntov, spiritu-motum, id est a sancto
Spiritu inspiratum. Div. Nom. c. 1, § 1.
1166, pedes Quid nystice significent, vide Coel.
Ilier. cap. 15, § 3.
Iloxhouoppia, varia formatio. Epist. Ix, § 1.
Ilolostov, multesimum. Div. Nom. c. 4, § 4.
Ilokupnov, vulgatum, tritum, celeire. Div.
Nom. cap. 4, § 28.
Ilouxivnoiz, multimotio, id est multiplex motio.
Div. Nom. cap. 4, § 4.
Ilokokoyos, multiloquus, id est multi sermonis.
Myst. Theol. c. 1, § 3, ubi in Scholiis animadvertit
S. Maximus, nomen illud, accentu in penultima,
significare eum qui multa dicit; in antepenultima
vero, qui multis verbis indiget ut intelligatur seu
exprimatur.
Iloupepia, multipartitio, id est distinctio multarum partium, seu pluribus constans partibus. Col
llier. cap. 15, §3.
col. 1167–1168page 18 of 21
PG 3:1167Προσήγορος, Πρωτοφανής, πρωτοφάνεια, Σ
BALTHASARIS CORDERI
Ilohuuoppia, multiformatio, sen multiformitas,
scilicet dum angeli et res spiritales variis symbolis
et figuris ad capium nostrum in Scripturis descri
buntur. Coel. Hier. c. 2, § 2.
Holunálata, multiplex passio. Epist. 1x, § 1.
Hohumolxthos, multifarius, id est multum variegatus, multiformis. Col. Ilier, c. 15, § 4.
Hokumpayovsiv, multum actitare, curiose inquirere. Dicitur proprie de iis qui multis rebus ad se
non spectantibus temere sese immiscent. Div. Nom.
cap. 3. § 3.
Hakupównos, multifacius, id est multas habens
facies. Coel. Hier. cap 2, § 1.
Пolusuvntos, multum decantatum, id est celeberrimum. Col. Ilier. c. 4, § 4; item c. 7. § 4.
Holúgostov, multilucum, id est multum lucens,
multa luce præditum. Cel. Hier. cap. 18, § 8.
Ilokuyppatos, multicolor, id est habens multos
colores. Coelest. Hierarchiæ cap. 2, § 1, et cap. 15,
§ 7.
Ilokúguros, multum diffusus. Myst. Theol. cap. 1,
§ 3.
Ilauwvopia, multinominatio. Divin. Nom. cap. 1,
§ 8.
Hokutovuos, multinomius, id est multorum nominua. Sic Deum vocat ab effectibus ipsi ut cause
attributis. De Div. Nom. c. 1, § 6. Vide ibidem Adno
tationes et Scholia S. Maximt.
Horapol, fluvii. Quid mystice, vide Coel. Hier. cap.
15, § 8.
IlaxTixsúzoba, facturire, id est opus parturire,
et ad operandum se applicare. Div. Nom. cap. 4,
§ 10.
Ipadung, mititas, mansuetudo. Epist. vit, § 1.
peoutspoc, presbyter. Accipit sanctus Dionysins pro episcopo, ubi se et Timotheum vocal -
outspov, ut patet ex librorum suorum inscriptione
quos sancto Timotheo dedicat. Vide Schotia sancti
Maximi m cap. 1 Calest. Ilierchiæ.
Il poayoyixós, produciens, producendi vim habens. Div. Nam, cap. 4, § 14.
Ilpo6okes, productor, auctor, qui prima alicujus
rei fundamenta jacit. De divinis Nommib. cap. 4,
§ 14.
popov, predefinitum. Coel. Ilier. cap.
32. §2.
Dozszywy, pravia introductio. Divin. Nomin.
cap. 4, § 12.
Ilpozos, prahabens, anticipato habens. Divin.
Nom. cap. 2. § 10.
Il popot, præcolloco, prajacio fundamentum.
Div. Nom. cap. 4, § 13.
Ilpoxzzápo, pwcello. De Divinis Nominibus, cap.
4, § 16.
Ilpovortixiv, provisivum, providendi vim habens.
Cel. Hier. cap. 15, § 3.
Ilpovonixus, prorisive. Div. Nom. c. 4, § 10.
lips, providentia. Div. Nomin. cap. 4, § 7, el
ali..
Ilpovova, provisa, seu quæ providentia reguntur. Per hoc homines intelligit, sic illos cir.
canscribens, ut sciant, non, ut quidam impri imagantur, fato, neque sorte vel fortuito mundum
guberuari, sed singulari Dei providentia, præsertim
homines, quibus multipliciter Deus providet et suppeditat omma neces-aria et conducentia ad saluem. Coel. Hier. cap. in titulo, et § 2.
Ilpoousta, præessentia. De Divints Nominib. cap.
5, § 8.
ponista, insolentia, præsumptuositas. Epistola
Vill, § 1.
1pomas, præceps. De divinis Nominibus, cap. 4,
§ 25.
Ilpommaxiw, conviciur, lacesso. Epistola vin,
§ 1.
post, supplere. Epistola vu, § 5.
posse.c, assidur. Div. Nom. cap. 5.85.
Προσήγορος,
poatropes, affabilis. Divin. Nomin. cap. 4,
§ 21.
Iposnys, placidus, pacatus. Divin. Nomin. cap.
4, § 21.
Пposnow, fingo, simulo. Epist. VII, § 1.
Ilpostasia, prælatura, præpositura. Epist. vi, § 1.
Iloóculos, materialis, seu rebus materialibus ac
terrenis addictus; præpositio enim πpós ibi designat affectum et propensionem quamdam habituatam ac radicatam erga materiam et res terrenas
vitiose inclinatam, qualis est in hominibus carnalibus; cui opponitur äülos, quod vide suo loco. Col.
Ilier. c. 2, § 4.
Iporesto;, præperfectus, id est ante perfectus.
Div. Nom. cap. 2, § 10.
IIpotesiog sy preparatoria oratio, qua scilicet sacro misse officio præmitti solet. Epistola
VII, § 6. Vide ibidem Aduotationes et Scholia S.
Maximi.
Ipopyos, primitus operans. Cœlestis Hierar,
cap. 7, §1.
Пponápywv, præcexsistens. Divin. Nomin. cap. 4,
§ 10.
Пpoüpionu, præexsisto. Div. Nom. cap. 4, § 12,
et cap. 5, § 6.
Πρωτοφανής, πρωτοφάνεια, primaluca, prima appa
ritio. Intelligit illam illustrationem, quam seraphini
et suprema hierarchia immediate a Divinitate accipiunt inferioribus communicandam. Cel. Hier.
cap. 15, § 6.
Ispov, ala. Quid mystice, vide Coel. Ilier. cap.
15, § 5.
Пtepopuã, plumescentia. Coel. Hier. c. 2, § 1.
Huyas, tabula, scilicet sacra, in quas videlicet
sanctorum nomina referri solent, et in ecclesia
servabantur, atque in sacro recensebantur. Eccl.
1er. cap. 3, p. 2.
Ilup, ignis. Ejus qualitates et mysticas significationes vide descriptas Coelestis ilier. cap. 15,
§ 2.
P
Pátios, virga. Quid designet, vide Coelest. Ilier.
cap. 15, § 5.
Pastov, sueritas, id est suavis et tranquilla
jucundaque afecto, qualis est spiritualium deliciarum quam contemplativi experiuntur. Coel. Hicrarchiæ cap. 15, § 9 Græcus interpres.exponit EUzépstav, suxolía, id est dexteritatem, facilitaΣ
Ey, silentium. Myst. Theol. c. 1, § 1. Ubi ne
silentium istud mysticum otiosum et inane esse
videatur, lucemque obfuscando nil lucis suscipere
aut conferre existimaretur, xpupioustry, id est
arcanorum mystam vocat, composito ei maxime
ellicae nomine, quod quidem in activa et passiva
significatione sumi potesi, de quo vide nostras Adnotationes ad prædictum lectin, ubi etiam exponitur, quam necessario in mysticis silentium. Vide
item Div. Nom. cap. 11, § 1, atque ibidem nostras
Aduotationes, et Scholia 5. Maximi.
Exopazeiv, cum umbra pugnare. Div. Nomin.
cap. 8, § 6.
Suixporre, parvitas. Div. Nom. c. 4, § 10.
Zopia, sapientia. De hac vide caput singulare
Div. Nom. cap. G.
Lopodózis, sapientia datrix. Div. Nom. c. 5, § 2.
Lopdowpov, supientiam donans. Divin. No..in.
cap. 2, §7.
Soporotów, sapientifico, sapientem facio. Ilinc copoints, sapientificatio. Div. nom. c. 2, § 5.
supin ipcum. Cal ther. e. 7, § 1.
col. 1169–1170page 19 of 21
PG 3:1169η σταυροειδεῖ σφραγίδ:, Συμβολική θεολογία, Αἰσθητόν τι ἀντὶ νοητοῦ παρα λαμβανόμενον, οἷον ἀντὶ τῆς ἀΰλου καὶ θείας τροφής, ἄρτος καὶ οἶνος, καὶ ὅσα τοιαῦτα; ἑστίασιν τρέφουσαν γοητῶς, καὶ θεοῦσαν,
Sopororós, sapientificns. Eccl. llier. cap. 5, par.
1, § 2.
tásig, status, statio. Quid in Deo, vide Divin.
Nom. cap. 9. § 8.
Erauposions, cruciformis, sive in formam crucis.
Eccl. Ilier. c. 2, p. 2, § 7, et c. 6, p. 3, § 5. Sacrorum omnium ordinum consecratio, ait doctus
e calo Dionysius, perfectionem et colophonem accipit ultimum η σταυροειδεῖ σφραγίδ:, signo crucis;
cujus mysterium deinde exponit, aitque significare
omnium simul corporis cupiditatum cessationem,
divinæque vitæ imitationem, quæ constanter Jesu
vitam intueatur, qui ad crucem et mortem usque,
sine ullo peccato se demisit. Neque modo consecrationes ordinum, sed nullum plane sacramentum
est, quod non gratiam, vim et robur accipiat ab
hoc signo, ut aris cæremoniisque devoti, ad hoc
lecti a Deo videantur, ut crucem ad commune omnium bonum circumferant. Ita in sacramento baptismi et confirmationis adhibitum fuisse unguenLum, prodit idem sanctus Dionysius, stayposts:
Kusza, sparsionibus in figuram crucis perfeciis.
Eraped popń, solidus cibus. Quid mystice, vide
epist. Ix, § 3.
Eripos, privatio. Quid sit, et unde exsistat, vide
Div. Noi, cap. 4, § 20.
Trápya, pecius. Quid mystice significet, vide Coel.
Wier. cap. 15, § 5.
Ezorzetov, elementum. Div. Nom. cap 4, § 10.
Perite ait S. Ambrosius lib. i flexaem. cap. 4.
Grorysta, qua nos elementa dicimus, nominata
fuisse a Græcis, quod sibi conveniant et concinant.
Sumpsit hoc, opinor, a magno Basilio, qui cum
hom. 4, in lexaemeron, mundi partes exponeret,
quam apto inter se ordine et pulchro socientur, ex
eo ductum esse nomen to σToysiou, elementi, docet. Est enim atogo idem quod suugovo, concino,
consenzio, quod orbis quidam et veluti chorea liat
ex omnibus inter se ordine structis et sibi concinentibus elementis. Ita etiam Pythagoras apud Justinum martyrem in Adhortatione ad Græcos, principia universitatis aiebat esse elementa, e concentu harmoniaque numerorum composita el speciosissima symmetria.
Σtorysi vais, elementatio, elementaris insiitutio,
id est rudimentaria et initialis doctrina, per metaphoram ab elementis, quæ principia sunt et materia universi. Div. Nom. c. 2, § 9.
Zuyxeçadaiwois, concapitulatio, summa, compendium, ut cum fit dictorum summaria capitulatio.
Leel. Ilier. cap. 1, § 3.
Luyxpasis, contemperatio, ex oúv, id est simul,
el xipvaw, id est musceo, velxparée, quod est subigo. Vocal autem sanctus Dionysius avaywyczy
aúyxpaav, id est anagogicam seu sublimanteia
contemperationem sive commistionem, quando
mens nostra a rebus inferioribus abstracta, colestibus ac divinis contemplationibus in Deum tota
absorbetur, illique per purissimum affectum bealissime contemperatur, e se excedens Deo. Coe!.
Ilier. cap. 1, § 2.
Συμβολική θεολογία, symbolica theologia. Quare et
qualis sit, colliges ex Myst. theol. c. 3, et epist.
1x, ad Titum. Tractatus ille S. Dionysit intercidit.
Zuμbolixus, symbolice, id est per signa et liguras: sic enim nobis mortalibus, qui ex sensilibus
signis cognitionem haurimus, res immateriales ac
spiritales congruenter proponuntur. Coelest. Ilier.
cap. 1, § 2.
Zúborov, symbolum, id est signum externum
et sensibile rei spiritalis et insensibilis. Græcus
interpres exponit: Αἰσθητόν τι ἀντὶ νοητοῦ παρα
λαμβανόμενον, οἷον ἀντὶ τῆς ἀΰλου καὶ θείας τροφής,
ἄρτος καὶ οἶνος, καὶ ὅσα τοιαῦτα; id est: sens
bile quid pro intelligibili acceptum, v. gr., pro immaterial ac divino cibo, panis et vinum. Talia syurbola sunt etiam legis nova sacramenta, quæ sunt
practica signa sensibilia gratiæ spiritalis, quam, ex
Christi institutione ejusdemque inoperatione, rite
suscipientibus conferunt. Per excellentium autem
a sancto Dionysio lib. De eccl. hier. c. 3 et 7, at -
que alibi, per symbolum absolute positum intelligitur venerabilis Eucharistiæ sacramentum, utpote quod cæteris excellentius, non solum gratiam
significet atque contineat conferatque, verum etiam
ipsummet auctorem gratiae Christum Jesum, verum
Deum ac hominem comprehendat.
opperpus, commense, proportionate. Div. Nom.
c. 1, §3.
Lopása, compassio, coaffectio. Div. Nom. c.
2, § 9.
Supraprayo, simul circumago. Epist. vin, § 2
Yourinposize, completive. Celest. Ilier. c.
5, § 1.
Eopspedes, comitor, congredior. Epist. vi, § 1.
Zupassat, astat, admiscet, colligit. Græcus interpres Guyziaist, Guváyst, vol, concludit, conjungit, unit. Inde ovos, id est collectim, conjunctim. Ecel. Ilier. cap. 1, § 1 et 4.
Lupus, connaturaliter. Graecus interpres opQuus, auyysvog, qua synonyma sunt, et idem stgnificant. Cel. Her. c. 1, § 2. Perionius vertit.
apie; Lansselius, ad naturam accommodate.
ppovov, consonum, consentiens. D.vin. Nom. c.
2, § iv.
vas, collectio. Ka'. Eucharistie sacramentum sie dictum, quod cia Deo colligat, et
omnes illud digue sumentes in Christo simul adunet. Eccles. Hierar. c. 3, par. 1, unde illam puletre
vocal ἑστίασιν τρέφουσαν γοητῶς, καὶ θεοῦσαν,
convivium quod mentem alat, et Deum efficiat. kiem
ait Eucharistiam eflicere popolav EvUsov, divinam
morum simili.udinem, os uos pópots, ut inter cos
qai simul vivant, eademque mensa fruantur, Fit
autem in ea, inquit, évostons Oss, uniformis deificatio, id est Dei similitudo animum colligens et
redu ens in unumu, et conjungens Deo.
Súvists, conjunctio, co,uiatio. Div. Now, cap.
4, § 10.
Luvstarpuéves, copulate. Div. Nom. c. 5, § 6.
Euvchiges, convolutiones. Div. Nom. c. 4, § 2.
Suvekov, summatim. Div. Nom. c. 4, § 50.
Σovomadós, comes. Eccles.ast. Hierar. cap. 2,
par. 3, § 4.
Euvortizos, compendiose, breviter. Div. Nom.
cap. 3, § 3.
voy, cohærentia, complexio. Div. Nom. cap.
4, § 15.
Luvox:xov altiov, causa continens. Divin. Nom. c.
4, § 10.
Puppy
concisum, succinctum, compendiosum. lyst. Theol. c. 1, § 3.
Lovepippa, contritio. Epist. VIII, § 4, ubi sic peccatum appellatur, quo nimirum uanoius Demophilum quodammodo contriverat et contuderat,
soloque per ejus superbiam et elationem contra superiores suos allixit. Ita sæpe accipitur contritio
in prophetis, et alibi. Proverb. xvi, 18 Contritionem præcedit superbia, et ante ruinum exaltatur spi.
ritus; quæ sententia recte quadrat in Demophilum, quem sanctus Dionysius de elatione redarguit.
Zoparis, signaculum, sigillum. Eccl. Hier. cap.
6, p. 5, § 5.
Luztosions, corporea specie. Eccl. Hier. cap.
2, par. 5, § 7.
Zopatompens, corpori conveniens, id est corporeus, corporalis, aut modo corporeo. Div. Nom.
c. 4. § 12.
Ewartzóv, salutare, id est salvandi vim habens.
Div. Nom. c. 4, § 28.
Eworizos, salutariter, salubriter. Div. Nom. cap.
4, § 24.
Sopposúv, temperantia. Div. Nom. c. 4, § 13.
Sp, temperans. Ibidem.
col. 1171–1172page 20 of 21
PG 3:1171τάξις τελειωτική, νὰς ἐστι καὶ ἑνας τρισυπόστατος, μητέρα υιοθεσίας. τὰς ψυχικές έξεις, πρὸς τὰ θεῖα ὁμοφροσύνην, ὑπεράγαθον ἀγαθότητα, ὑπέρ. ὑπεράρχιον ἀρ
BALTHASARIS
Ewopovists,corrector, id est qui adducit ad temperantiam. Div. Nom. c. 4, § 22.
T
Talagyia, ordinis præfectura. Sic appellat Divinitatem, quæ principium est omnis ordinis, a quo
videlicet omnis cum coelestis tum ecclesiastici ordinis atque ordinationis ratio instituta fuit. Col.
Ilier. cap. 8, §2, el c. 9, § 1, c. 10, § 1, et alibi.
Táis, ordo. Div. Nom. c. 4, § 10, ubi Deum
vocal rá, quod res omnes per cotagias, cum ordine bono procreavit, ut notat ibidem sanctus Maximus. Quod forte a sancto Paulo doctore suo didicit, qui graviter sapienterque monuit, quæ a Deo
sunt, ordinata esse; in quo sine dubio in divinis
rebus ordinem collocavit, quasi rerum quæ a Deo
sunt, propria nola sit ordo.
Tautoxfvntov, per se mobile, id est quod a seipso
movetur. Quomodo hoc angelis competat, vide S.
Maximum in Scholiis, ad c. 7 Coel. Ilier. § 2.
Tauróv, idem. Quomodo de Deo dicatur, vide
Div. Nom. cap. 9, § 4.
Tautótns, identitas. Div. Nom. c. 2, § 4.
Tayumetns, celeriter volans. Coelest. Ilier. cap.
15. § 8.
Textovixà exeún, fabrilia instrumenta. Quid mystice designent, vide Coel. Hier. cap. 15, § 5.
Tekstov, perfectum. Quomodo de Deo dicatur,
vide Div. Nom. c. 13, § 1.
Tehetixiv, perfectivum, id est perficiendi vim
habens. Div. Nom. c. 4, § 6.
Telecoupyéw, perficio, sen perfectum reddo, sciheet per sacras initiationes aut inspirationes, quas
hoc verbum connotat et insinuat. Coel. Ilier. cap.
10, 1, et alibi passim.
Taksoupyiz, perfectiva operatio. Coelest. Hier.
cap. 7, §3.
Takestoupyós, perficiens, perfectum reddens. Sic
proprie vocatur episcopus, cujus ordo est perfectivus, et status perfectionis, ac proinde nuncupatur
2 Dionysio τάξις τελειωτική, quippe cui competit
potestas ordinandi, et perfectissimas functiones
hierarchic, obeundi, H.er. Eccl. c. 5, par. 1, § 6 et 7.
Hierarchic itaque sive episcopi tehetwotixoi, perfectores et perfecti vocantur, quod non modo ipsi
perfectionem in alios derivare debeant, sed in
priniis ipsi curare debeant, ut perficiantur. Tekatcat autem sive perfici (ut ait S. Maximus) nihil
est aliud, nisi ferri in perfectionem vita sanct
alque laudabilis, d'autas npoxons, per profectum
in bonam vitam; et subdit eos qui profectu perliciuntur, Osovabat návrug, deos omnino eradere.
Tehetapyla, initiatio primitiva, id est primæva
institutio mysteriorum. Scotus vertit, perfectionis
principium; Sarracenus, perfectionis principatus;
Gallus, principe de toute cérémonie; Vercellensis,
sancta ordinatio Dei, quæ est principium perfectionis; Perionius, prima sacrorum mysteriorum insitutio. Coel. Hier. cap. 1, § 5.
Taketoys, id est primitus initians, scilicet sacris.
Formatur ex het, quod est initiatio, seu ritus
nitiandi ac consecrandi: unde estápy; ispolsGiz est primitiva rituum sacrorum institutio. Sie autean ipsummet Deum appellat a quo omnis sanctificatio, et. per ritus ac cæremonias sacras Deum
colendi ae celebrandi ratio profluxit; quippe in
primis ab origine mundi hominibus modum quo
coli vellet, inspiravit ac præscripsit. Col. Ilier. c.
1, § 5. Hinc Deum quoque vocal autoteλerapiav,
id est ipsum per se originem perfectionis, seu sacræ
initiationis. Cœlest. Hier. cap. 3, § 2, et tekstapziav, id est initiandi principatum, sive principium.
Cel. Hier. cap. 7, § 5.
Taher, sacramentum. Ecclesiasticae. Hierarchie
cap. 3, p. 1.
Telecoupyia, consecratio, sacramenti confectio.
Eccl. Hier. cap. 5, p. 1, § 1.
CORDERI
Telexby altiov, finalis causa. Div. Nom. c. 4, § 7.
Tapasohoyia, portentosa narratio. Epist. Ix, 81.
Tuwpntów, punibile. De Divinis Neminibus cap.
4, § 55.
Tpavhs, perspicuus, conspicuus, clarus, dilucidus.
Div. Nom. cap. 4, § 11.
Toinhasáo, triplico. Epist. vII, § 2.
Tpinásios, triplex. Ibid."
Toisumbaratos, ter-subsistens, id est in tribus
personis vel subsistentiis subsistens. Sic Deus appellatur propter Personarum trinitatem, quod vocabulum æquivalenti verbo Latino effe. ri nequit.
Coel. Hier. c. 7, § 1. Significanter unitatem nature cum Personarum trinitate designans, ait t
νὰς ἐστι καὶ ἑνας τρισυπόστατος, id est quod mo
nas sit et unitas que tribus inest personis,
Tpixwors, hirsutus, crinitus. Cul. Ilier. c. 2, §1.
Tpoyoi, rota. Quid mystice, vide Coel. Ilier. cap.
15, § 8.
Tumonhastia, figuratio, seu typorum efformatio,
ut res spiritales per symbola sensibilia designantur. Coel. Hier. cap. 15, § 2.
r
Typà popf, liquidus cibus. Quid mystice, vide
Epist. ix, §4.
Tisossiz, adoptatio, scilicet in filium. Eccles.
Hier. c. 2, p. 2, § 7, ubi fontem baptismalem vocal
μητέρα υιοθεσίας.
Yuvneixos, cantatorie, id est per hymnos sacros. Div. Nom. c. 1, § 4.
Tavoloria, cantus sacer. Eccles, llier, c. 3, p.
2 et 5, § 5. Sie appellat pium Ecclesia cantum,
quem ait τὰς ψυχικές έξεις, animales affectiones,
ut futiliter gestientes et rationi contrarias, EvapMoving dialéolat, apte et concinne componere. Est
euim illa vis religiosi cantus, ut, per aures sese
placide in animum insinmans, turbulentos, si qui
sint, motus summa æquabilitate componai. Et c.
4, aliam adhuc ponit ejus utilitatem, quod efliciat
πρὸς τὰ θεῖα ὁμοφροσύνην, cum divinis consensionem.
"Yaps, exsistentia, substantia. Div. No. cap.
2, § 2.
Trepayalos, superbonus. Div. Non. c. 2, § 4,
ubi vocat Deum ὑπεράγαθον ἀγαθότητα, supraquam bonam bonitatem.
Trepayalóns, superbonitas, id est bonitas bonitatem omnem superans. Div. Nom. c. 1, § 5.
'Trapáɣvwotov, super ignotum, supraquam indemonstrabile, Div. Nom. c. 1, § 4; c. 2, § 3, et Myst.
theol. c. 1, § 1, ubi male hoc Perionius vertit,
ignotissimum; emphasis enim est in præpositione
ὑπέρ.
§ 3.
i'mapaportov, superineffabile. Div. Nom. cap. 2,
Tapapp=ws, superineffabiliter, id est modo
plusquam ineffabili. Div. Nom. c. 1, § 4.
Trapȧpytos, superprincipialis, id est qui supra
principium est. Frequenter hoe vocabalo utitur S.
Dionysius, Deum passim vocans ὑπεράρχιον ἀρ
xv, id est superprincipiale principium. Coel. Hier.
c. 7, § 4, in fine, et alibi sæpe.
Tep6e6nxuta, transcendentia, quæ præ cæteris
supergrediuntur et antecellunt. Coel. Hier. cap. 5,
§ 1.
Tepévôogos, supergloriosus. Coelest. Hierar. cap.
8, § 2.
Trepеúprμov, superlaudandum, id est quod superat omnem landem et celebrationem. Coelest.
Hier. cap. 7, § 4.
Trapézwv, superhabens, id est sublimiori modo
continens, ut puta eminenter. Div. Nom. cap. 2,
§ 10.
Yepηvμévov, superunitum, id est plusquam unitun, seu summe unumi. Div. Nom. cap. 2, § 4.
Yio0sov, supra Deant, scilicet participatum;
col. 1173–1174page 21 of 21
PG 3:1173ὑπεραγαθότητος ὑπερύπαρξιν, δι Φ ἀφικνουμένη, παραγινομένη,
quales sunt argeli et homines justi, qui a Scripturis
dii nuncupantur, propter gratiam qua participes
fiunt divinitatis. Div. Nom. c. 2. § 2. Vide etiam
c. 1 Myst. Theol. et Epist. 1, ad Caium, et ibidem Adnotationes nostras, et Scholia Maximi.
Yaspiopupévov, supracollocatum, superfirmatum.
Div. Nom. cap. 2, § 10.
Yepzakov, superpulchrum, præpulchrum, id est
magis quam pulchrum. Div. Nom. c. 4, § 7.
Trépzados, præpulcher, id est plusquam pulcher. Myst Theol. cap. 1, § 1.
Yaspxósutos, supermundialis, seu supramundamus, ex nép, id est supra, xóopos, id est mundus.
Significanter hac voce utitur S. Dionysius, ad animum nostrum a mundanis rebus avocandum, et ad
celestia subrigendum. Celest. Ilier. cap. 1, § 3.
Div. Nom. c. 1, § 6.
Trapxosuiws, Perionius vertit divinitus: Ambrosins, divine ac nude; Lansselius, modo sublimiori
ac nude; magis ad verbum verto supermundialiter,
id est modo supra hunc mundum elevato. Coel. Hier.
c. 1, § 3.
§ 1.
Tspiάumov, superlucens. Myst. Theol. cap. 1,
spoupávios, supercolestis, id est qui supra
coelum exsistit, eoque sublimior est. Div. Nom. cap.
1, § 6.
Yaspoúa:ov, superessentiale, supernaturale. Div.
Nom. c. 1, § 1. Sie appellat Divinitatean, quæ omnem naturalem captum creatura excedit. Eadem
ratione Myst. Theol. cap. 5, die.tur Unapojotos InGous, tum propter aternam processionem, qua ill a
Patre generante esse divinum communicatur, quod
est superessentiale, id est omui esse superius, ut
diximus; tum etiam ratione processionis temporalis, qua humanitati natura divina per Verbi hypostasim communicatur, atque intime conjungitur.
Yposters, supersubstantialitas. Div. Nom.
cap. 1, § 5.
Trspousiwe, superessentialiter. Coel. Hier. c. 7,
§4, in line, et passim alibi. Accipit etiam sape pro
supernaturaliter, supersubstantialiter. Vide vocabulum custa.
Yasooy, excellentia, eminen:ia. Div. Nom. cap.
7, § 10.
Tapoxixus, supereminenter, superexcellenter.
Div. Nom. cap. 4, § 7.
Tapps, superplenus, exuberans. Div. Nom.
cap. 2. § 10.
Preparow, superadimpleo. Mysticæ Theolog.
c. 1. §.
Taipoogos, supersapiens, id est plusquam sapiens, et omnem creatam sapientiam transcendens.
Divin. Nomin. cap. 2, § 2, et cap. 4, § 1, 2, 5.
Ynepts, superperfectus, id est plusquam perfectus, et omnem continens ac superans perfectioBem. Div. Nom. cap. 2, § 10.
Yeprapa, superiora. Div. Nom. c. 4, § 7.
Treptatása, superextensum esse. Div. Nom.
cap. 4, § 6.
Tapunaos, superexsistentia, supersubstantia,
id est quo exsi tentiam et substantiam superat.
Sic Deum vocat, ὑπεραγαθότητος ὑπερύπαρξιν, δι
pra substantiam boniatis bonitatem superantis; Perionius vertit, essentiam bonitatis, sed hoc non satis
exprimit id quod est in Græco; Lansselius, bonitalis qua bonitatem omnem superat, exsistentiam quæ
omnem exsistentiam vincit. Magis ad verbum Scotus,
superbonitulis superessentiam. Div. Nom. cap. 1,
§ 5.
Trappats, supersplendidus, id est qui plusquam
splemet. D.v. Nom. cap. 1, § 8.
appavizazov, superlucidissimum. Myst. Theolog. cap. 1, § 1.
Taappulotazov, maxime supernaturale. Epistola
VII. § 2.
Trappus, supernaturalis. Div. Nom. c. 1, § 4.
Yasopus, supernaturaliter, eximie. D'v. Nom.
cap. 2, §9.
Trépowtos, prælucidus, id est superlucens, plusquam lucidus, Myst. Theol. cap. 1, § 1.
Trapov, superexsistens, superens. Divin, Nom.
cap. 5, § 8.
Tapiovuдos, supernomius, id est qui est supra
omne nomen. Div. Nom. cap. 1, § 7.
"Yvos, somnus. Quid mystice, vide Epistol. IX,
§ 6.
Tro6z6rxuta, inferiora, id est quæ cæteris subjecta sunt. Coelest. Ilier. cap. 5, et alibi.
Tro0fxr, præceptio, institutio, propositio. Eccl.
lier. c. 5, § 4. Significat etiam pignus.
Trontosis, genuflexio. Eccl. Hier. cap. 5, § 2.
YROTURGES, informationes. Sic inscripsit li
brum, quem scripserat de Deo uno trino el essen-,
tialibus attributis. Tomos autem est idem
quod delineatio, sen rei alicujus informatio, aut informata descriptio. Div. Nom. cap. 1, § 1. Vide ibidem S. Maximum et cap. 3 Mystic. Theol, ubi describit que in isto tractatu continebantur.
Tophans, interpres, explanator divinorum judiciorum. Eccl. Ilier. cap. 7, § 7.
papevos, submisse, remisse, id est modo inferiori. Div. Nom. cap. 4, § 20.
"Yoede, submissio, scilicet in pejorem partem
accepta pro vi.iosa propensione ad id quod terrenum et abjectum est. Col. Hier. e. 7, § 1. Vide
ibidem Scholia sancti Maximi.
Tolotasbat, subsistere. Diviu. Nomin. cap. 4, §
Φ
0ivov, deficiens, decrescens, imminuens. Div.
Nom. cap. 4, § 7. Græcus interpres, Anjyev, hattoú
Mavoy, id est definiens.
Popa, corruptio. Div. Nom. cap. 4, § 19.
opomotov, corruptivum, id est quod corruptio
nem affert. Eccles. Ilierarch. cap. 3, § 1.
Biayabos, boni amans. Epist. vuI, § 1.
Papyiz, umor principatus, id est ambitus ejusdem. Ibidem.
Povexsy,contendere, seu amare contentiones.
Epist. vu. §1.
Popia, ambitio, amor honorum. Ep. vi, § 1.
Poczusa, exundans, exuberans, redundans. Gracus interpres, ἀφικνουμένη, παραγινομένη, perve
niens seu pertingens.
Ppoupá, custodia, præsidium, conservatio, defensio.
Ppoupéw, custodio, præservo. Div. Nom. c. 2, § 2.
poupntixón, conservativum. Græcus interpres,
qulazizov, custodiendi vim habens. Coelest. İlier.
cap. 15, § 1.
Quatixov, conservativum, id est conservandi
vim habens. Div. Nom. c. 4, § 25, ubi bene notat P.
Halloix, ablata unica littera, legendum potius haxxóv, vim latrandi habens; agit enim ibi S. Dionysius de canum proprietate ac natura, quibus magis proprium est latrare, quam vigilare aut custodire. Nam sine vi latrandi, ut ibidem innuit Dionysius, proprie non erit canis; at sine aptitudine
ad custodiendum, potest esse canis. Nec enim illa
aptitudo est propria cani, ut omni conveniens, et
soli.
Poszby, naturale. Div. Nom. c. 4, § 15.
Puraywyiz tás, illuminatorius ordo. Sic vocal
ordinem sacerdotum, quibus competit concionibus
populum illuminare, ignorantiam depellendo, et per
virintes ad coelum iis viam demonstrando. Excl.
Hier. cap. 5, p. 1, § 6.
Praywyós, illuminator, qui lumen affert. Eccles.
Hier. cap. 5, p. 1, § 2.
Pwsuós, illuminatio. Sic appellat baptismum,
quo spiritaliter edimur in lucem. Eccl. Ilier. c. 2,
p. 1, § 1. Ubi vide S. Maximum, et nostras Adrota-
Continue reading PG 3: Index Rerum et Verborum →≣ entire volume