Quæ propter prolixitatem nimiam inter notas in librum contra hæreses locum habere non potuerunt. (Ad tom. I, col. 927, hæres. LI, not. 44.) Qui natalem Christi Salvatoris annum indagare conati sunt, triplicis maxime temporis rationem habuerunt: Romanorum coss., Augusti imperat. et Herodis annorum. Totidem notis ac velut insi gnibus positum a se annum illustravit Epiphanius, et in ordinanda potissimum serie coss. haud vul garem diligentiam adhibuit. Cujus nos vestigia prementes, id quod architecti facere solent, ut antequam ædificent, soli ipsius vel fundamenti soliditatem explorent, ita nos consulatuum ipsorum ordinem seriem que perscrutabimur. Quæ quidem historiæ pars cum maxima in obscuritate et dissidentium inter scriptorum varietate posita sit, nos consulatuum aliquot indiculum subjiciendum putavimus, paucis ad illos adjunctis, qui in Epiphanii laterculo descripti sunt; propterea quod non omnes iisdem, quibus ille, coss. natum esse Christum existimant. Et ut in coss. digerendis varietas quæ sit, lector intelligat, triplici filo laterculum texuimus: Prima series coss. habet ex Capitolinis fastis excerptos, cujusmodi a Sigonio et Onufrio in fastis exhibentur; altera ex Epiphanii; tertia ex fastorum Siculorum sive Alexandrini Chronici auctoritate. indiculus cosS. ALIQUOT, QUI AD CHRISTi natalem ET PASSIONIS TEMPUS ERVENDUM 2 Augustus XII. PRIMUS ANNUS EST URBIS EX VARRONE DCCXLVIII. Ex Fastis Capitolinis. 4 Lælius Balbus. Antistius Vetus. Sylla. L. Pisicanus. M. Messalinus. M. Plautus Silvanus. 3 C. Calvisius. 4 Lentulus. 5 Augustus XHI. G Cossus Cornel. Lentu- L. Calpur. Piso. lus. 7 C. Cæsar. 8 P. Vinucius. 9 L. Ælius Lamia. 40 Sex. Elius Catus. 41 L. Valerius Messala. 12 M. Æmil. Lepidus. L. Æmilius Paulus. Alphinius Varus. M. Servilius Geminus. C. Sentius Saturninus. Ex Epiphanio. Augustus XIII et Si'anus. Lentulus et Piso II. L. Cæsar et Paulus. Vinucius et Varus. Lamia et Servilius Nom mius. Ex Fastis Siculis. Nero et Piso II. Balbus et Vetus. August. XIII et Sylla. Sabinus et Kufinus. Augustus XIV et Silvanus. Lentus et Piso. Pub. Cæs. et Paulus. Vinucius et Varius. Lamia et Servilius. Magnus Pompejus et Vale Magnus et Valerius. rius. Lepidus et Plancus. Tib. Cæs. et Capito Cn. Corn. Cinna Magnus. Lepidus et Aruntius. L. Arruntius. C. Attejus Capito. C. Vibius Posthumus. Cæsar et Capito. 43 A. Licinius Nerva Sila- Q. Cæcilius Metellus Cre- Creticus et Nerva. nus. ticus. P. Lentulus Scipio. 14 M. Furius Camillus. T. Quint. Crispinus Vale rianus. Cretius et Nerva. Sex. Nonius Quintilianus. Camillus et Quintilianus. Camillus et Quintilianus. L. Apronius Nepos. A. Vibius Habitus. 15 C. Poppaus Sabinus. Q. Sulpicius Camerinus. M. Papirius Mutilus. 46 P. Corn. Dolabella. 17 M. Emil. Lepidus. Q. Poppaus Secundinus. C. Julius Silanus. T. Statilius Taurus. L. Cassius Longinus. 18 Tib. Germ. Caps. C. Fantejus Capito., Camerinus et Sabinus. Camerinus et Sabinus. Dolabella et Silvanus. Lepidus et Taurus. Dolabella et Silanus. Lepidus et Taurus. Flaccus et Silvanus. Tib. Cæs. I et Scipio.

Ex Fastis Capitolinis¸ Ex Epiphanio. Ex Fustis Siculis. L. Munatius Plancus. Flaccus et Silanus. C. Visellius Varro. 19. C. Silius Nepos. 20 Sex. Pompejus Nepos. Sext. Apulejus Nepos. 21 Drusus Cæsar. 22 Ti. Statilius Taurus. 23 C. Coelius Rufus. 24 Tib. Aug. III. L. Sejus Tubero. 25 M. Julius Silanus. C. Norb. Flaccus. L. Scribon. Libo. L. Pomponius Flaccus. Germanicus Cæsar II. 26 M. Valerius Messala. 27 Tiberius IV. Rubellius Blandus. C. Norbanus Flaccus. M. Aurelius Cotta. Drusus Julius II. 28 D. Haterius Agrippa. C. Sulpitius Galba. C. Vibius Rufinus. 29 C. Asinius Pollio. 30 Ser. Cornel. Cethegus. 31 M. Asinius Agrippa. 32 C. Calvisius. Q. Marcius Barea. 53 L. Licinius, 34 Ap. Julius Silanus. M. Coccejus Nerva. C. Antistius Velus. L. Visellius Varro. Cossus Corn. Lentulus. Cn. Getulicus Sabinus. 35 C. Rubellius Geminus. 36 M. Vinucius. 37 Tib. V. T. Rustius Numius Gallus. L. Calpurnius. P. Silius Nerva. C. Fusins et Geminus. C. Cassius Longinus. Sejanus. Pompejus Magnus et Apu- Sextus et Sextus. Sexti duo. lejus. Brutus et Flaccus. Taurus et Libo. Crassus et Rufus. Pomp. Mag. et Apul. Brutus et Flaecus II. Taurus et Libo. Tiberius II et Drusus Ger- Crassus et Rufus. manicus II. Silanus et Balbus. Messala et Gratus. Tib. Cæsar III et Rufus. Silanus et Balbus. Tiberius III et Drusus Ger- Messala et Gratus. manicus III. Agrippa et Balbus. Pollio et Vetus. Cethegus et Varus. Aprippa Tib. Cæsar IV et Drusus. Agrippa et Galba Pullo et Vetus. et Lentulus Cethegus et Varus. galba. Getulicus et Sabinus. Crassus et Piso. Silvanus et Nerva. Gemini duo. Rufus et Rubellio. Agrippa II et Lentulus. Getulicus et Sabinus. Crassus et Piso. Silanus et Nerva. Geminus et Geminus. Vinicius et Longinus Cas- Rufus et Rubellinus. sius. NOTÆ AD EXCERPTA consÚLATUUM COLLEGIA. In his coss. paribus nonnulla sunt observatione A-Planci consulatu decimum quintum a coss. Augu digua. In vi Epiphanius Pisonem II consulem ascribit quod neque in Capitolinis, neque in Siculis addi tum est; sed ad Cnæi duntaxat Pisonis consulatum, qui anno Urbis 747 convenit, Ac videtur ex eo na tus error, quod alter ejusdem nominis L. Calpur nius Piso Cæsoninus anno U. C. 739 fuerit. Sed ille L. filius; noster hic vero Coæi dicitur. In vn consulatu, perperam apud Epiphanium L. Cæsar, pro Caio positum est. Nam Lucius ejus fra ter cos. designatus, antequam magistratum iniret, exstinctus est. In x Fasti Siculi et Epiphanius Ælium Catum et Saturninum præterierunt; sed et frustra apud Epiphanium Magnus Pompeius cum Valerio com ponitur. Fuit enim is Cinua Magnus, non Pom peius. In x11 vitium irrepsit partim ex suffecto cos. Al teio Capitone, partim ex consulatu xix. Cum enim anno Urbis 767 coss. fuerint Tiberius II et C. Fon teius Capito; anno vero 759 suffectus fuerit Capito qui Fastos Græcos condiderunt, Capitonem pro ordinario numerantes cum Tib. Cæsare copularunt. In XIX consulatu Fasti Siculi Tiberium Cæsa rem II et Scipionem committunt: Epiphanius Flaccum et Silanum, qui esse debuit consulatus XXVI, anno Urbis 772. Idem Epiphanius Sextorum quorum collegium antevertens, expuncto Şilii et sto XIII et Silano coss. ponit consulatum illum, cum xvi esse debuerit. Tum xvi facit Pompeium Magnum et Apuleium; qui cum superioribus iidem esse videntur. Nam e duobus Sextis, alter Pompeius Nepos, alter Apuleius Nepos appellatus est. Quod idem vitium in Fastis Siculis cernitur. In xi pro Brutus apud Epiph. et Siculos Fastos, scribe Drusus. Deinceps usque ad xxxvi consulatum Fasti Si culi uno anno tardiores sunt quam Epiphanius et Capitolini. Puta Taurum et Libonem in nostra serię xx¡v collocant, quem ambo isti xx111, et ita dein ceps. Cujus ea causa est, quod Epiphanius cum extrito uno consulum pari, nimirum anni Urbis, 765, Tiberii Cæs. et Fonteii Capitonis, Sextorum duorum consulatum anticipasset, anno Urbis 766, qui sequenti competebat, huic ipsi 767 Pompeium, et Apulcium accommodat, qui iidem sunt cum Sextis duobus. Ita cum Capitolinis in gratiam re diit. At Siculi quia coss. anni 765 non omittunt, et ex uno collegio anni 767 duo faciunt; supervacanen illo Pompeii et Apuleii interposito consulatu tar diores exhibent reliquos. In xxiv apud Epiph. et in Fastis pro Crassus, Flaccus leg,nisi sit suffectus aliquis. xxv Tiberium cos. secundum habet pro III. In xxvi pro Balbo Flaccus ascribendus est nisi suffectus aliquis locum hic habuerit, quod idem da

xxvi par est credere: ubi Gratus pro Cotta nomi- rius V, et Sejanus anno 783, Juliano 75 conveniant, natur. uno In consulatu xxxvi, qui est in Epiphanii indiculo xxxıt, major est labes. Nam Siculi Fasti cum Epi phanio post geminos duos, Rufuin et Rubellionem (Siculi Rubellinum) collocant. At Capitolini M. Vi nucium et Cassium Longinum. Rufum porro et Rubellinum suffectos putat Scaliger et Keplerus in Eclogis. Ego idem his in coss. quod an. xvi commissum fuisse suspicor. Nam ut illic ex collegio Sex. Pompeii Nepotis et Sex. Apuleii Ne potis, duo coss. paria facta sunt; Sextorum videli cet duorum et Pompeii atque Apuleii: ita Rufum et Rubellinum duorum esse Geminorum nomina crediderim; nisi quod pro Rufus, Fusius legendum est. Sic enim appellantur:C. Rubellius Geminus, C. Fusius Geminus. Quocirca merito tam hos, quam illos prætermisit Onufrius, ac ne suffectorum quidem loco habuit; quod frustra miratus est Scaliger, lib. vı De emend., pag. 571. Ex hac eadem collegii distractione factum, ut Vinucii ac Longini consulatus apud Epiphanium sede sua luxatus, xxx loco a consulibus Augu sto XIII et Silvano poneretur, cum xxx esse de buerit. Etenim anno U. C. 783, Juliano 75, con gruit Vinicii consulatus, idque ex Varroniana epo cha nam Capitolini Fasti anno 782 collocant. In quo mirifice hallucinatus est Scaliger, dum Onufrium arguit, quod consulatum Vinicii in 783 contulerit ex Varronis sententia, cum Catonianum et Capito linum annorum numerum sequi se profiteatur. Quo nihil falsius excidere Scaligero potuit. Onufrius erim Comment. in l. 1 Fast.,in fine diatribæ de an no Urbis conditæ disertissimis verbis Varronem secutum se esse testatur. Varronis, inquit, senten tiam in his Fastis me sequi fateor; non quod ei ma gis quam Fabio Pictori, vel Verrio Flacco, aut Dio nysio credam; sed quod ejus sententiam passim ab omnibus susceptam fuisse animadverterim, atque lanquam omnium verissimam certissimamque obser valam. Quod ab eo servatum esse discrimen unius anni, quo illius Fasti a Capitolinis et Sigonianis differunt, satis ostendit. Hic ille porro Vinicius est, cui historicum suum Breviarium Velleius inscri psit: cujus ad consulatum, ab Urbis initio non an nos præcise 783 numierat, ut scribit Scaliger, sed 772. Quanquam meudum inest in numeris, et 782 restituendum. Et sunt alioqui numeri apud Velleium omnes propemodum vitiosi, aut certe parum ille sibi constat, dum alios atque alios auctores sequitur. Itaque utrum Varronianam an Capitolinam, quam Catonianam vocat Scaliger, rationem tenuerit, certo pronuntiari nequit. Scripsisse quidem vel anno ipso, quo Vinicius consul ſuit, vel ineunte sequenti saltem absolvisse, inde liquet, quod florentis adhuc Sejani operis in fine meminit, qui Tiberio V cos. lioc est Urbis 784 profligatus est. Quodsi ita est, locum habet nullum eruditi viri conjectura, qui dubitare visus est, an transpositi consulatus essent, ut Tibe Vinucius autem et Cassius 784, Juliano 76. Gemi norum certe consulatus incurrit in annum Tiberii 15 labentem et ab Augusto mense anni superioris in choatum. Cœpit enim Kal. Januar. anni Juliani 74. At Vinucius et Cassius coss. incidunt in Julianum 75, Tiberii 16 jam inchoatum. Ac de Vinucio et Cassio postrema superest, diffi cillimaque quæstio, iidemne illi sint, quos Tacitus scribit lib. vi Ann., progeneros a Tiberio ascitos, a. 786, Ser. Galba et L. Sulla coss. Nam L. Cassio Drusillam, M. Vinicio Juliam Germanici filias collo catas esse narrat. Vinicio, inquit, oppidunum genus. Calibus ortus, patre alque avo consularibus, cætera equestri familia erat, mitis ingenio et complæ fa cundiæ. Cassius plebeii Romæ generis, verum antiqui honoratique, et severa patris disciplina educatus, faci litate sæpius quam industria commendabatur. Mox eosdem Juvenes appellat. Sane illos ipsos esse, qui coss. tribus annis ante fuerant, suadent ipsa pri mum nomina; etsi Cassif prænomen apud Dionem sit Caius, non Lucius: quomodo etiam a Pomponio lib. De orig. juris appellatur; qui et jurisconsultam illum C. Cassiuïn Longinum cum hoc nostro con fundit, probante Cuspiniano, reclamante vero Li psio. Ad hæc Suetonius in Caio Drusillam L. Cassio Longino nupsisse prodidit. Quas ob causas nemo hactenus dubitavit quin ambo illi Germanici generi coss. fuerint anni 783. Primus Keplerus in Eclogis addubitare coepit: et quidem jure. Nam quis putet prætermissurum hæc Tacitum, cum utriusque orna menta recenseret? Atqui de Vinicio unum hoc retu lit: patre atque avo consularibus oriundum fuisse. De Cassio vero, plebeii fuisse generis. Quamobrem certum mihi est, diversos istos esse a coss. anui 783, quamvis idem nomen habuerint. Suetonio vero similitudo nominum imposuisse videtur, ut consu larem vocaret Cassium, quod óµúvoμos alter paulo ante consulatum gessisset. Hæc de coss. ab Epi phanio recensitis diligentius persequi operæ pretium fuit; quod ex illorum contextu apta suspensaque sit annorum Christi series; proindeque substru ctione ista opus est iis, qui verum Christi Natalem investigare student: quam stabiliendam fulcien damque merito sibi dusit Keplerus ejus disputatio nis initio, quam de Christi Natali ante aliquot an nos elucubravit. In qua primum omnium Romano rum coss. perpetuam successionem, e qua nonnulli consulatus quiuos detrahendos putabant, firmissimis argumentis communitam reliquit. Sed est quiddam tamen, quod ab eo minus animadversum hic obiter ascribam; ut eadem opera Taciti locum, qui hacte nus vitiose legitur, integritati restituam. Ut igitur Keplerus affirmet, inter Tiberium et Neronem nulla coss. esse subtrahenda paria, Taciti inter alia testi monium affert. Qui in Agricolæ soceri Vita scribit, decessisse illum Collega et Prisco coss.,anno æta tis 56, natum vero Caio II coss. Ex quo ita colli git: Tertium Caii consulatum anno Dionysianæ

ære 40 tribuendum videri, non, ut quidam opina- annus a nato Domino 364, quo Valentinianus im batur, 42. Verum cum Caii consulatus | concur rat cum a. U. C. 793; Collegæ autem ac Prisci, cum anno 846; qui anno 793 sit natus, is anno 846 non plus quam Liv annos natus esse potuit. Quare apud Tacitum miror animadvertisse neminem pro 56 legendum esse 54. Facillimum autem fuit ex notarum inversione vitium a librariis admjui. Quibus coss. vulgo Christi Natalis assignetur: ubi et de bisexti correctione accurate disseritur. Christum Augusto XIII et Silvano coss. natum esse constanter affirmat Epiphanius. Sed cum idem vı Id. Jan. Natalem diem esse definiat, jure Annalium ecclesiast. scriptor ad illorum gregem adjungendum esse potius Epiphanium putat, qui anno superiori, boc est Lentulo et Messalino coss.,natum Christum existimant, quam eorum, qui iis ipsis, quos Epi phanius nominat, coss. Natalem consignant. Pro pterea quod, si communem de mense Natalis ac die sententiam esset amplexus, omnino superiores illos coss. prætulisset. Unde Cassiodori, quem Baronius sequitur, non Onufrii decreto opinionique suffragari putandus est. Quod igitur Christus Lentulo et Mes salino coss. ortus sit, anno Juliano 43, studiose de monstratur in Annalibus, idque velut fundamenti loco ponitur, quo nutante, ut aiunt ipsi, Annalium contextum omuem ruere collabique sit necesse. Proinde primus a Natali Christi, sive Dionysianæ æræ ac vulgaris annus a Kal. Januariis anni Juliani 44 iisdem in Annalibus incipit: Urbis ex Varronia na ratione 752, cujus Palilia Aprili mense proxime secuta sunt: adeo ut in annum Urbis 751 vulgaris æræ primordium incurrat; Olympiadis 194 an num 2. Est ea quidem Cassiodori sententia, alio rumque tam veterum, quam recentiorum; et, quod ad Natalem ipsum attinet, sane probabilis. Quod autem ille idem annus cum æra Dionysiana conjun gitur, hoc est, quod primus æræ Christianæ Julia nus esse 44 asseritur, Olymp. 194 secundus, id vero nequaquam procedit. Biennio enim aberrat, ut qui dem plerique bactenus animadverterunt; ut autem existimo, etiam triennio a Dionysii mente atque æra distat, uti paulo post demonstrabitur. Nos in terim quæ in Apparatu ad Annales de hoc anno subtiliter et exquisite disputantur expendenda cen suimus. Cum igitur a nonnullis improbari suam de Natali Christi sententiam videret, ob id unum maxime, quod in Julianum 43, qui coss. habet Lentulum et Marcellinum, bisextilis, dies minime caderet, contra ille sio præscribit: Tantum abesse, ut in annum il lum bisextilis dies non incidat, ut in alium nullum, nisi ab eodem quartum, sive ante, sive post ipsum, convenire possit. Etenim pro confesso, minimeque dubio id in hac tota disputatione sumit: annum illum, quo natus est Christus, bisextilem fuisse propterea quod qui deinceps ab eo propagati sun', per quaternos divisi bisextiles occurrunt. Jam vero perium adeptus est, bisextilem habuit diem, quem admodum 376 scribit Ammianus. Ergo 365 ante illum peræque bisextilis est. Atqui ille est ipse, qui Lentulum et Marcellinum coss. præfert, quibus De cembri mense natus est Christus. Recte igitur hic in Annalibus constitutus videtur. Pergit in eodem argumento uberius explicando, et de Juliana bisextilis anni dispositione atque Au gusti correctione disserit; ut appareat, annum il lam, qui est Julianus 43, bisextum habuisse. Etenim Julius Cæsar anno ab U. C. Varroniano 708, quo ipse tertium cum Lepido coss. fuit, annum Roma num emendare sic est aggressus, ut deinceps quo que anno 1v solidum diem intercalandum decreve rit. Ae si anno illo emendationis, quem Macrobius Confusionis appellat, nihil præter menses ac dies intercalasset, ab eo ipso bisextilium annorum ducen dum fuisset exordium, ita ut primus iv post anno, Lepido I et Planco coss. congrueret: qua ratione per quadriennia descendendo, bisextilis undecimus non in 43 a correctione annum, sed in 44, hoc est, non in Lentulum et Messalinum, sed in Au gustum XII et Plautium coss. incurreret, quibus Christi natalem assignabat Onufrius. At id secus se habuit. Nam præter solidorum dicrum intercalatio nem, quadrans insuper diei, quod Solinus docet, a Cæsare est adjectus. Quem ut intercalaret, quia so lus addi non poterat, necesse fuit, ut in annum IV differretur; donec videlicet ex quadrante illo et tri bus aliis totidem consequentium annoruni, dies ex surgeret. Itaque primum bisextum non quinto a correctione anno, ut alioqui futurum dicebatur, sed 1v,qui antecedenti correctionis anno respondebat, seu post tertii anni circuitum, Pansa et Hirtio coss., observari jussit: reliqua deinceps post quemque an num 1v ab hoc primio. Quanquam sacerdotes, penes quos intercalandi cura erat, eo fortasse, quod pri mum bisextum post annum 111 locatum viderent, errore ducti, sequentia similia post tertium quem que usurparunt, annumque Romanum xxxvi anno¬ rum spatio ita depravarunt, ut pro ix diebus duode nos interponerent. Quod Augustus ut corrigeret, et tres eos dies superfluos resecaret, x11 sequentes sino bisextili intercalatione transigi jussit, C. Censorino et Asinio Gallo coss. Hæc in Annalibus. Quæ ut ocu lis ipsis subjecta plane percipiantur, laterculum aliquot consulatuum attexuit; initio ducto ab eo anno, quo Juliana cœpit editio. Quod cum ad eo rum, quæ deinceps proponenda sunt, intelligentiam non mediocrem utilitatem possit afferre, nos eum dem illum indiculum exscribemus, ubi quæ in rem faciunt, pauca præmonuerimus. Sciendum enim est, non solum bisexti a Julio Cæsare ordinati rationem, ac formam, sed ejusdem quoque depravationein; ac postremo Augustanam illam correctionem, et in staurationem varie admodum explicari. Sunt enim, quibus placet Julium Cæsarem anno Confusionis nihil præter solidos menses ac dies intercalasse;

Olymp. Anni Jul. Anni Urb. Coss. Imp. Cæsar Octavianus VII. M. Agrippa III. Ex Mit. Ex Scal. Ex Aug. Imp. Cæsar August. VIII. T. Statilius Taurus II. Imp. Cæsar August. IX. M. Junius Silvanus. Imp. Cæsar Augustus X. C. Norbanus Flaccus. Imp. Cæsar Augustus XI. Cn. Calpurnius Piso. M. Claudius Marcellus. L. Aruntius. M. Lollius. Q. Æmilius Lepidus. M. Apulejus. P. Silius Nerva. C. Sentius Saturninus. Q. Lucretius Vespillo. P. Lentulus Marcellinus. Cn. Cornelius Lentulus. C. Furnius. C. Junius Silanus. L. Domitius. P. Cornelius Scipio. M. Livius Drusus Libo. L. Calpurnius Piso. Cn. Lentulus. M. Licinius Crassus. Tib. Claudius Nero. P. Quinctilius Varus. M. Valerius Messala. P. Sulpitius Quirinus. Paulus Fabius. Q. Elius Tubero. Julius Antonius. Q. Fabius Maximus. Nero Claudius Drusus. T. Quintius Crispinus. C. Martius Censorinus. C. Asinius Gallus. Ti. Claudius Nero II. Cn. Calpur. Piso II. D. Lælius Balbus. C. Antistius Vetus. Imp. Cæsar Augustus XII. L. Corn. Sulla. C. Calvisius Sabinus. L. Passienus Rufinus. L. Lentulus. M. Messalinus. Imp. Cæsar Aug. XIII. M. Plautius Silvanus. Cossus Corn. Lentulus. L. Calpur. Piso Augur. Imp. Cæsar Aug. XIV. L. Æmilius Paulus. P. Vinicius Nepos. P. Alfinius Varus. L. Ælius Lamia. M. Servilius Geminus. Sex. Etius Catus. C. Sentius Saturninus. L. Valerius Messala. C. Corn. Cinna. M. Æmilius Lepidus. L. Aruntius Nepos.

Nunc iliud, in quo negotii totius summa verti- co sensu demus intercalatas fuisse, quod ultra tur, observari convenit, annum quempiam in Ju lianorum serie duplici ratione bisextilem nominari. Nam vel propter antecedentium annorum succes sionem ex Cæsaris ordinatione bisextilis est; vel respectu ad primum Augusteum emendatum habito, cujus dispositio in superiores quoque redundat ac regreditur. (Nos enim Julianam formam ab Au gusto recensitam ad anteriores annos adeoque ad mundi ipsius ortum methodi gratia accommodare solemus.) Exempli causa: annus Julianus 45, in quem Dionysianus natalis incidit, si vera est Ju liana illa bisextilis descriptio, quam Annales exhi bent, bisextum nullum habuit, sed potius 43. At ex Augusti correctione, sive quam Paulus Forosempro niensis asserit, sive quæ in annum 53 bisextum le gitimum conjicit, idem ille 45 annus Julianus bisexti His erit. Ita enim primus annus Julianus, tametsi ex auctoris mente bisextilis non fuerit, ex Augusti tamen emendatione fuisse censetur, ut Forosem proniensis adnotat. Jam qui Natalem Christi an num bisextilem velit fuisse, eoque velut charactere temporis utatur; non ei satis est, demonstrare bi sextum ex Juliana institutione in illum ipsum an num incidisse, quod, ut e superioribus intelligi potest, dubium est et incertum: sed habenda maxime consequentium bisextorum ratio, cujus modi bodierno usu post Augusti correctionem observantur. Quod in Annalibus minus animadver⚫ sum eo tandem ratiocinia redegit, ut annum Julia num 51 bisextilem constituerent; de quo paulo post. Interim quadrantem illum, quem cum solidis diebus intercalatum Solinus prodidit, attentius exploremus. Solini verba sunt: Et ut statum certum præteritus acciperet error, dies xx\ et quadrantem simul intercalavit, etc. Ille ergo annus solus cccxliv dies habuit; alii deinceps cccLxv et quadrantem. Qui Solini locus, aut inscitia librariorum, aut scripto ris hallucinatione male habitus est. Annus Confu sionis præter ordinarios cccLv, qui fuit anni Romani modus, dies habuit insititios LXVII, ut Dio testatur. His si intercalarium Merkedonium accenseas, qui commodum in eum annum inciderat, summa die rum additorum est xc, si Merkedonius xxın: vel menses diesque solidos excurrerent, cum in anni Confusionis exitum peræquatio ista conveniat, non potuit Cæsar proximum bisextum in 3 Julianum, sed in 4 ineuntem indicere; tum scilicet, cum dies ex quadrantibus collectis solidus exsisteret: etsi quadrans ille horarius non cum duobus reliquis mensibus, sed cum Mercedonio poli; in fissus dici potest, ut justum ad colligendum qua drantem alterum spatium anno primo Juliano ineunte esse potuerit. Nihilominus de hoc Solini loco cogitandum amplius censeo. His necessario constitutis, annum negamus illum, quo Lentulus et Messalinus coss. fuerunt, bisexti leni fuisse. Fuerit enim ex Julii Cæsaris ordinatione, quod valde incertum esse hactenus monstravimus posteaquam quidem ab Augusto correctus annus, si ab eorum aliquo, quos bisextiles tam ipse, quam posteritas omnis habuit, retro numeres, negamus constanter, bisextilem eum esse, quo Christum in lucem editum Annales ecclesiastici confirmant. Fuit hic Julianus 43, qui Olympiadis 194 anno primo labente cœpit, ab Urbe condita ex Varroniana pu tatione 751. In Juliana porro periodo, qua nihil ad extricandam chronologiam expeditius, non alium annum occupal, quam 4711, cyclo solis 7, lunæ 18, indict. 4, a Januario, a Septembri vero 2. Quod quidem non conjectura, sed demonstratione nititur. Mortuus est Augustus Sextis duobus coss., ut omnium consensu exploratissimum est, anno Urbis 763. Ante consulatum Sextorum, si retro numeres, paria sunt omnino consulum xvi; proin deque 16 annum anteriorem occupant Lentulus et Marcellinus eos». Insignis porro annus ille mor is Augusti fuit lunæ deliquio, quod 40 die ab ejus obitu contigisse inter chronologos - constat, idque Dionysianæ æræ anno 14, cyclo solis 23, lunæ 15, Sept. 27, feria 5, littera Dom. G, Julianæ pe riodi 4727. Quodsi annos inde subtraxeris xvi, reliquus erit 4711, quo coss. fuere Lentulus e Marcellinus. Qui si bisextilis fuisset, annus ab eo 16 perinde bisextum habuisset. Est autem æræ nostræ 14, ac post bisextilem secundus; igitur et annus ille, quo Marcellus et Lentulus coss. erant, 1xxxıx, si xxn duntaxat obtinuit. Quare et Confu- bisextilis non fuit. Idem ex Olympiadum et Julia sionis annus dies postulat cCCCXLIV, vel CCCCXLV, ut Censorinus scribit pag. 46. Atque illi quidem dies ita dispensati sunt, ut cum intercalaris, sive Mercedonius suum in Februario locum ex more sortitus esset, duo alii menses inter Novembrem ac Decembrem inserti sint, dierum ambo simul LXVII, ita ut peræquatio ipsa in anni finem incubuerit. Hinc illa verissima suspicio, Solinum ccccxliv, non cccxliv scripsisse. Nam quod dies unum et viginti cum quadrante accessisse dicit, ad Mercedonium respicere potuit, qui xx11, aut xx diebus consta bat. Quanquam de intercalato quadrante parum commode scripsisse videtur. Non enim appendices horæ in civili anne intercalari dicuntur. Quɔs ut norum annorum serie deducitur. Nain cum Lentuli et Marcellini consulatus Julianus sit 43; Sextorum vero duorum sit Julianus 59, idemque æræ nostræ 14: necesse est, ut annus Julianus 283 sit æræ Dio nysianæ 238, quo etiam Olympiadis 254 anno primo desinente secundus, hoc est Iphiti 1014. Si quidem, ut et Annales consentiunt, Juliano 45 cœ pit annus 2 Olymp. 194, sive Iphiti 774. Atqui hic ipse Julianus annus 283, Iphiti 1014, memorabilis est ille Censorini annus, quem Ulpio et Pontiano coss. notat, Urbis conditæ 991: qui cum eræ Dio nysians sit 238, bisextilis non est, sed a bisexto secundus. Igitur et ducentesimus octogesimus ler tius ante illum, hoc est primus Julianus bisextitis

Paschalis. Atqui ut Christus natus sit exeunte anno Dionysiano secundo, anno 34 exeunte, non amplius xxx annos solidos expleverit; ineunte vero xxxv, tricesimum tertium inchoabat. Ergo primum ætatis annum Campanus eum numerat, quo in materno 'utero gestatus est. De Sigeberti, Mariani, aliorumque chronologorum hallucinatione, quod ad æræ anticipationem pertinet. Natalem in tertium olymp. 194 conjicientem, recte littera Dom. B. Quare decima quarta Paschalis in adnotasse proximum illum ante bisextilem fuisse, currit in 1x Apr. fer. vii. Postridie itaque Dominica eique propterea litteram tribuisse: postea tamen hallucinatum, Natalem submovisse in annum v olymp. ejusdem, vel certe alteram quempiam ascri psisse litteram E, quam convenire nosset anno шi olymp. 194, cui Dionysius Natalem assignaverat, nec advertisse, minus hoc ad suum institutum qua drare. Utcunque vero ceciderit, nos æram Diony sianam uno anticipamus anno: et quem ille Incar nationis et Nativitatis annum esse voluit, proxi mum a Nativitate constituimus, quod imprudentibus nobis obrepsit. Cum enim majores nostri annos ab Incarnatione nunierarent, postea factum est, ut qui a Nativitate potius initium repetere vellent, cum ix menses detrabere deberent, tribus antevertere ma luerint, et ab eo Natali, qui Incarnationis epocham antecedit, non ab eo qui sequitur, numerandi prin cipium duxerint. Tametsi vetustissimus hic error est adeoque Dionysii ipsius, ac Bedæ. Hinc illa velut ex tripode pronuntiata sententia: Habet enim, nisi fallor, Ecclesiæ fides, Dominum in carne paulo plus quam xxxIII annis usque ad sua tempora passio nis vixisse: quia videlicet xxx annorum fuerit bapti zatus; sicut evangelista Lucas lestatur, el tres semis annos post baptisma prædicaverit. Hæc Beda cap. illo 47. Quæ si ex Ecclesiæ, ut asserit, fide decreta sint, nihil causæ est, quin ipsa contra communem Ec clesiæ fidem sentiat. Etenim Christum passum esse tradit anno æræ nostræ 34. Unde quemadmodum annum æræ nostræ 533, qui est secundi Dionysiani cycli secundus, respondere censet anno illi, quo Christus incarnatus est: ita ad 532 addi jubet 34, ut fiant 566, qui annus respondeat alteri illi, quo passus est Dominus, qui est æræ 34. Apparet igitur apud Bedam, et Dionysium eo anno, qui est æræ communis 34, cycli Dionysiani 35, Christum esse passum. Quare cum, ut illi statuunt, anno cycli secundo, æræ autem primo, incarnatus natusque sit Dominus: cum passus est, annos absolverat duntaxat xxxn cum aliquot mensibus. Nisi forte annum ætatis primum numeremus illum, quo in utero matris gestatus est; quod absurdissimuin est. occurrat 1x Kal. Quod est a nobis proxime disputatum, Diony sianam æram, cum ab anno Incarnationis in choanda sit ab eo, qui Nativitatem sequitur, ho dierno usu repeti, prima fronte Sigebertus animad vertisse videri potest. Nam ad annum 532 hæc adnotat: Ab hoc etiam'anno Dionysius abbas orditur cyclum suum, cyclorum v decemnovennalium. Et quia secundus annus hujus operis concordare debet in ratione computi primo anno Nativitatis Christi, debet xxxv annus cycli Dionysiani concordare in ra tione computi tricesimo tertio anno Nativitatis Christi: scilicet ut x\v luna Aprilis Apr. in v feria: Passio Christi v Kal. Apr. in vı feria: Resurrectio vi Kal. Apr. in Dominica die. Sed quia non ita occurrit, sed luna xıv Aprilis oc curril eo anno xı Kal. Apr. in prima ſeria: Domi nica vero dies´Paschæ in v Kal. Apr.. ideo impro batur, quia repugnat evangelicæ veritati. Ilæc Sige bertus. Quæ cum obscurissima sunt: tum vero cum ait annum cycli Dionysiani 35 respondere 33 Nativitatis, istud ipsum, quod a nobis observatum est, affirmare videtur. Nam si Dionysianus cyclus uno anno Incarnationem antecedit, necesse est, ut ejusdem cycli tertius primus sit post Nativitatem, adeoque cycli 35 sit a Nativitate 33. Ita annos Nativitatis post Nativitatem ipsam cuipiam in choare videbitur. Verum character ille, quem sub jicit, aliud nos existimare cogit. Etenim Dionysia nam æram damnat, quod cum annus cycli 35 cum anno Nativitatis 33 convenire debeat, quia secun dus cycli primus est Nativitatis, nequaquam tamen consentiat: propterea quod 35 cycli lunain habet Xı♥ in x Kal. Apr. feria 1, hoc est Martii xxt, Pascha vero v Kal. Apr., annus autem Nativitatis 33 lunam xıv habuerit 1x Kal. Apr. feria v, Pa scha vi Kal. Apr. Igitur xxxv cum xxxiii non, ut debebat, congruit. Ita Sigebertus. Idem ad annum 1076 ista scribit: Hoc anno qui est XIII annus primi decemnovennalis cycli in repetito magno anno Diony sii, duobus magnis annis a Passione Domini revolu tis, omnia, quæ ad cursum solis et lunæ spectant, anno Dominicæ Passionis concordant. Unde apparet quod Dionysius non recte annos Domini cyclo suo annexuit; quia enim ab anno Domini 532 cyclum suum orsus est, nimirum intendit Christum fuisse natum anno secundo prioris magui anni; ac per hoc hic annus anno Dominicæ Passionis concordans debuisset esse magni cycli annus non 13, sed 33; Et tamen Campanus insignis computorum artifex in illud prolapsus est. Nam in Computo, cap. 24 et 52, Christum Dominum natum asseverat anno cycli decemnovennalis secundo, cycli vero epactarum tertio, ante u menses inchoato, die vicesima quarta lunationis embolimææ, quæ secundo Decembris iniit; cyclo solis x, littera Dom. B. Non alius bic annus est, quam æræ Dionysianæ primus, cycli Dionysiani secundus, quem nos primum a Natali computare solemus; quo cyclus epactarum tertius, qui idem est cum Alexandrino, ab Septembri mense cœpit, currente aureo numero II. Rursus passum esse Christum docet anno ætatis 54, quo Pascha in 1♥ Eid. Apr. incidit. Est is annus æræ Dionysianæ 35, quo cyclo labente lunæ xvn, Neomenia Nisan Nicæni cadit iu Martii xxv11, feria 1, cyclo solis xvı,

per imprudentiam habuisse. Nam paulo post Au- & ticulæ woɛt rationem admodum haberent: Eccle gusti mortem luna defecit, Septem. 27, cujus supra siæ vero decreto ulli, vel auctoritati repuguare, id meminimus. Quam vero falsa sit Middelburgensis constanter nego. Non enim temporum, annorumque illa ratio patet ex eo, quod supra constitutum est, tricas istas, ac minutias, aut intervallorum, atque Augustum auno vulgaris æræ 14, non 15 mortuum epocharum ȧxpiбetav curat Ecclesia, sed recepta esse. At eclipsis illa solis tertio post ejus obitum ac populari computandorum temporum ratione anno contigit. Augusti vero mortem in triennium contenta est. Quis enim putet veterem illam anno submoveri, nec Herodis annorum, nec ipsius Au- rum ab orbe condito summam e Græcorum fontibus gusti accurata computatio, nec historicorum con- haustam, quam et antiquissima concilia sæpius sensio permittit. Ac si verum esset, quod Paulus adhibuerunt, et hodieque in Menologiis Ecclesia contendit, non biennio, sed triennio Dionysius hal- retinet, aut illorum, aut hujus auctoritate foisse lucinatus foret. Quippe idem annus, qui Dionysio constitutam? adeo ut qui Latinorum Hebræorum 14 est, 15 ab Eusebio numeratur, quod is Natalem que tam diversam ac dissidentem teneat, illius de Christi conjiciat in annum tertium olymp. 194; creto repugnet. Quis est autem, qui hoc sæculo quo eodem anno ineunte æra Christi Eusebiana ini chronologiam attingat, qui non Latinam, et Ile tium habet, Juliano 45. Dionysiana vero sequenti braicam istam alteri, quam ascivit Ecclesia, ante 46. Verum de Augusti et Herodis annis mox dicen- ponendam existimet. Par est in æra Christi vulgari dum erit. institutum Ecclesiæ, ut eam, quod apud Christianos Excutiuntur ea quæ adversus Dionysianam æram omnes obtinuerit, ad usum transferat: utrum vero ex Josepho nuper objici cœpta sunt. ab ipso Natali Christi accurate repetita sit, nibil Omnium, quæ superiori capite disseruimus, eo adeo perquirat; neque ad hæc leviora gravitatem, summa redit, ut si quis Dionysianam æram ac com- auctoritatemque suam, quæ sacrosancta debet esse, munem tueri velit, necessario hæc affirmare debeat interponi patiatur. Quam in rem valet in primis, primum ejus initium anno Juliano 46 cœpisse, C. quod Paulus Middelburgensis lib. x111, cap. 6,scri Cæsare et Paulo coss., ac si proxime ante princi- plum reliquit. Nam cum biennium illud, de quo pium æræ natum esse Christum existimet, id auno supra diximus, Dionysius æræ deesse docuisset, Juliano 45 tribuendum, coss. Cornelio Lentulo et subinde sibi istud objicit: sequi ex eo videri, Ec Calpurnio Pisone. Deinde Christum annos natum clesiam in bullis, ac rescriptis suis oberrare. Cui novem et viginti ad baptismum accessisse, anno sic occurrit: Ecclesiam hac temporum subductione Tiberii xvi, Vinicio et Longino coss., ineunte tri uti quidem, sed minime probare, verum a chrono cesimo. Hac una ratione biennii etapoviµlogia mutuatam suum ad usum accommodare. Quid ille devitari potest, quem Scaliger, ejusque secta- quid autem insit erroris, id illis esse, non Ecclesiæ tores objiciunt: qui quiden necessario sequitur, tribuendum. Ad hæc non perpetuo hanc in Ecclesia si Lentulo ac Marcellino coss., Juliano 43 natum numerandi rationem exstitisse; sed ante paucos esse Christum asseras; et Tiberii xv, Juliano 74, annos, sub Eugenio IV, Blondi Foroliviensis hortatu, ætatis suæ tricesimo jam absoluto, ineunte vero qui pontificii collegii a secretis notarius erat, ad tricesimo primo, baptizatum fuisse. missam. Addit et Dionysium Exiguum istius æræ conditorem errorem agnovisse suum, et verecundia confusum, ut scribit Sigebertus, frontem sibi pudoris cauterio exussisse. Hæc Paulus de æra Dionysiana, in qua reprehendenda multo ille reprehendendus magis est, ut in superioribus planum cuivis esse factum confidimus. Nec est omnino quidquam a Scaligero, Calvisio, cæterisque contra hanc allatum, quod mo menti aliquid habeat, præter ea quæ ex Joseph:o petuntur; quæ ne ipsa quidem illorum biennio suf fragantur; quoniam non duobus solum, sed iv, vel ♥ solidis annis Christi Natalem antevertendum de monstrant. Quæ res adversus nobilissimum historiæ scriptorem viros quosdam pios ac doctos majorem in modum commovit, ut quem mendacii convietum putarent, nihil ei tribui auctoritatis ac fidei pate rentur; præsertim in iis quæ ad Herodis annos al tinent in quibus absurda et portentosa mendacia inesse, cum summa inconstantia, et Romanorum annalium inscitia Ecclesiastici annales affirmant. Non ii sumus, qui summorum virorum memoriæ. et existimationi obtrectari velimus, præcipue catho licorum; ut si quid ab illiș titubatum, commissum Et hactenus quidem recte communis æra proce dere potuit. Sed nova quædam ante hos viginti an nos eidem moveri controversia cœpit. Nam qui in Josephi gravissimi scriptoris historiam diligentius incubuerunt, eamque cum Romanis historicis ac curatissime contulerunt, eruditi solertesque chrono logi, facile deprehenderunt, non biennio solum, sed et quadriennio, vel quinquennio verum Christi Natalem anticipandum esse, si vera sunt, quæ ab illis historicis produntur. Disputavit ea de re pri mus omnium Dekerius noster; cujus sententiam amplexus est, et illustravit plurimum Keplerus in signis mathematicus, libro De anno Natali, et in Eclogis chronologis. Quam illorum opinionem di gnam arbitror, quæ etiam atque etiam consideretur indignam certe, quam cum ejus auctore Dekerio vir pius et eruditus pene hostilem in modum pro scriberet, tanquam novam, et ab usu totius Eccle siæ remotam. Ego vero novam esse quidem illam, nec ab antiquis usurpatam video: quod, ut dictum est, persuasum hactenus esset omnibus, Christum ætatis anno tricesimo baptizatum esse, neque par

ctoriam excepit, anni sunt quatuor. xxxvn. Nam Josephus lib. xvii, cap. 3, Quirinium num 12, vel 13, a quo ad 16, qui Actiacam vi Archetai bonorum censum instituisse narrat, anno xxxvni post Antonii cladem ad Aetium. Ex eo itaque consequens est non 53 Juliano, sed 51, Archelaum exsilio damnatum. Nam Actiaca pugna ad Julianum 15 pertinet; ideo Juliano 51 cœpit xxxvii. Atque hæc perversa Herodis annorum subductio multo in Eusebio castiganda magis est, a quo pro fecta manavit in cæteros. Hic enim in Chronicis pri muin annum Augusti ponit eum, qui post Julii Cæsaris necem proxime sequitur, quique Urbis est 711, Julianus 3, olympiadis 184 secundus. Tum Antigonum postremum ex Asamonæis regem mor tuum esse dicit anno ♥ Augusti, olymp. 185 se cundo; ut in quibusdam exemplaribus reperiri te statur Pontacus, idque ipsum.in editione sua Sca liger amplexus est. Est hic Urbis 7145, Julianus 7. At in aliis codicibus confertur id in annum Augusti Iv; in aliis vero, 10: quod postremum tanquam Eusebio magis consentaneum, secutus est Pontacus. Quippe, mortuo Antigono, Herodes pacifice regnavit, et eodem anno novum regni auspicium habuit. Erat Urbis annus 720, Julianus 12; quamvis etiam in editione Pontaci cum Augusti xı primus Herodis ineat; qui est Urbis 721, Julianus 13. Ex hoc tem pore xxxvi regni annos orditur Eusebius; ejusdem vero mortem assignat anno Augusti XLVH, olymp. 194 anno quarto, ab Abrahamo 2021, Christi quinto. Quamobrem hallucinatur Scaliger, qui anno 2019 id ab Eusebio tribui censet, et metachronismum esse dicit annorum trium. Verum si hic annus quar tus est olymp. 195, Augusti XLVII, cum Herodes paulo ante Pascha mortuus sit, et Augusti XLVII anno Juliani 49 jam labente apud Eusebium c perit, necesse est, ut anno Juliani 50 ineunte per ierit Herodes; cum annus quartus 195 olympiadis adhuc decurreret, qui et Eusebio Abrahami 2021 censetur. Certe quidem 2020 saltein esse debet. Unde metachronismus erit ex Scaligeriana ratione annorum solidorum quinque, non autem trium. Nam Juliano 45 mortuum credit Herodem. Jam cum idem Scaliger 1. v De emend. Josephum errasse pronuntiat; quod annos Herodis xxxvII a Domitii et Asinii consulatu deducit, erroris potius ipse convincitur. Nam Josephus, ut ex superioribus liquet, secum mirifice consentit: et Eusebianum ilium metachronismum redarguit, cum perspicuum sit Herodem longe ante Julianum 50 occidisse. In Annalibus non 50, ut apud Eusebium, sed 51 anno Juliano Herodis obitus ponitur, æræ communis oc tavo, qui sextus numerari debuit. Ex iis præterea conjici potest, quid sit quod Epi phanius in obscura illa Herodis annorum declara tione, post iv regni ejus annos, Judæam in Roma norum ditionem penitus cessisse dicat, secutosque xxıx annos, adeo ut xxxIII demum Herodis anno Christus natus sit. Causa enim hæc est, quod cum Eusebio Herodis initium conjicit in annum Julia Concludatur ex Josephi et Dionis sententia mor tuum Herodem videri anno Juliano 42. Quod si verum est, Natalis Christi in annum 41 cum Dekerio, vel 40 cum Keplero conferendus erit, non, ut vulgo, in 45. De quo attentius cogitandum censeo, nec illius opinionis fautores accusandos, damnan dosque antea, quam eorum disceptatis, ac labefactatis rationibus communis Dionysii æra certius astruatur quod a nemine ad hanc usque diem video esse factum, nec a me præstari posse, ingenue ac liben ter profiteor. Explicatur Epiphanii sententia. Nunc Epiphanii sententia, cujus intelligenıle gratia hæc a nobis est instituta disputatio, expo nenda videtur. Hanc enim perobscure ille sane, atque impedite declarat. Quippe num. 22 hæresis hojus, Christum asserit anno Augusti XLII natum esse, Herodis xxIII. Igitur novem annis Augustus Herodem antecessit. Sed mirum quam hæc perplexe demonstret. Imperasse putat Augustum annis XHI antequam Judæa penitus ad Romanos transiisset ac post initium Augusti quatuor plus minus annis elapsis, inter Judæos ac Romanos amicitiam et societatem intercessisse: tum vero procuratorem impositum, ac tributorum nonnihil indictum, donec in Romanam ditionem Judæa penitus redacta ac ve ctigalis est facta cum jam principes illi de tribu Juda desiissent, atque Herodes peregrinus, et alie nigena regnum occupasset. Quæ omnia (paulo post inquit) perfecta sunt, cum ab ortu Christi cœpis. sent, anno Augusti XLI, qui et nonus erat a procu ratione Antipatri, cum Judæos inter et Romanos pax et societas esset, ac jam quartum annum regnaret Herodes. Postremo post quatuor Herodis annos, et quinque procurationes Antipatri, demum Judæa penitus Romanis est subjecta, usque ad xxxını He rodis annum, qui est Augusti XLII, cun) xxix annis vectigalis omnino fuisset. Hac Epiphanii oratione nullum Sphingis æuigma perplexius esse puto. Sed hoc tamen voluisse vide tur: Augustum primo xııı annis imperasse, quibus nondum Judæa prorsus Romanorum imperio cesse rat ac post quatuor priores annos Augusti, Anti patrum quinquennio procuratorem fuisse; Herodem deinde, postquam ab Augusto regnum obtinuif, quatuor annos tenuisse. Ita flunt ab Augusti initio anni xı: reliqui sunt xxix, quibus Romani Jo dæam penitus occuparunt, usque ad Augusti XLII, Herodis xxx, quo natus est Dominus. Nam ad xı additi xxx conficiunt XL: itidemque si ad quatuor addas xxix,fient XXXIII. Hos autem xxix annos ab eo deducit, qui Actiacam victoriam secutus est, Juliano scilicet 16, a quo vicesinius nonus, est Julianus 44, quo natus ab Epiphanio Christus po nitur, Augusto xu et Silano coss. Ita quidem Epi phanius miscens omnia, nec bistoriæ satis consul tus. Est enim falsum in primis, Antipatrum procu