$ Socrates cap. 29, meminit et Athanasius lib. De studio Constantius revocatis, quas Asphalio Eudo- synodis. Duæ itaque tum formulæ Sirmii promulgatæ sunt: nam tertiam Arimini postea publicarunt. In eadem synodo Basilius Ancyranus cum Photino coram imperatore congressus est: cujus disputationis mentionem in Photiniana hæresi facit Epiphanius. Osius vero diu cum Arianoram perfidia et imperatoris crudelitate luctatus, ac dirissimis tormentis excarnificatus, postremo eidem impietati subscripșit. Secundum hæc Constantius, occiso Magnentio, cujus carles Constantio VI et Gallo II coss., qui est annus 353, accidit, ac reliquis tyrannis felicissime compressis aut exstinctis, Gallo insuper necato, Constantio VII et Gallo III coss., anno 354, demum Arbetione et Lolliano coss., anno 355, Romam ut triumpharet profectus, Mediolani synodum cogit adversus Athanasium. Cui cum acerrime refragarentur catholică episcopi, præsertim Eusebius Vercellensis, Dionysius Mediolanensis, Paulinus Treverensis, Lucifer Calaritanus, exsulare jussi sunt. Eodem anno et Liberius Romanus pontifex, qui Julio successerat, quod Athanasium condemnare nollet, relegatus est, ut iidem historici cum Theodoreto et Athanasio testantur. De Liberio vero etiam Ammianus lib. xv. His ita confectis, imperator anno sequenti tertio Kalend. Malas Romam sese contulit, ut idem Ammianus auctor est lib. xvi. Qui cum illic diutius commorari vellet, auditis barbarorum incursionibus, iv Kal. Jun. in Illyricum profectus est. Cum autem Romæ adhuc imperator degeret, hoc est aute 1♥ Kal. Junias, Eudoxius Germaniciæ in Syria episcopus, cum de Leontii Antiochiæ episcopi morte renuntiatam esset, missione a Constantio impetrata, in Syriam perveniens Antiochenam sedem occupat. Quam dignitatem adeptus totus in id incumbit, ut Aetium cognomento & sov, et Anomœorum principem pristinum in gradum restituerèt. Hic enim a Leontio diaconus ordinatus, pro eo quod Filium Dei ex nihilo creatum, et Patris dissimilem assereret, damnatus et ejectus fuerat. Cujus impietatem cum foveret Eudoxius, frustra illum restituere ac revocare conatus, ut scribit Socrates, palam nefaria ejus dogmata prædicare cœpit, eo sane confidentius, quod p Osii Cordubensis litteras jactitaret, quibus eidem errori subscripserat. Quæ cum Georgius Laodicenus animadvertisset, litteras Ancyram ad Basilium dedit; qui tum forte ad dedicandam, quam construxerat, ecclesiam complures ex finitimis episcopis convocarat. Habito itaque Ancyrano concilio, lectisque Georgii litteris, decretum illud fidei conditum est, quod Epiphanius et Hilarius commemorant; in quo sup pressa τοῦ ὁμοουσίου voce, ὁμοιούσιος, hoc est, sinilis Patri substantiæe Filium esse professi sunt, a quo Semiariani dicti. Tum legati Sirmium ad imperatorein a synodo missi, Basilius Ancyra, Eustathius Sebastæ, Leontius Cyzici episcopi. Quorum xii presbytero, et Aetii fautori dederat, litteris, alias Adversus Eudoxium ad Antiochenos scripsit. Subjicit his Socrates Ariminensis concilii narrationem: in quo fidei "Excots illa ab Ursacio et Va lente proposita est, quæ Strmii ante concepta fuerat. Sozomenus autem Liberil ab exsilio revocati ac Romam redeuntis historiam pertexit. Qua in re hodierni scriptores annalium ab antiquis illis dissentiant. Quod de Sirmionsis adversus Photinam concilii tempore Socrates ac Sozomenus tradiderunt, nimirum Sergio ac Nigriano coss. celebratum fuisse, qui est annus æræ Christianæ 351, id in magnis Annalibus ad annum 357 duobus vel tribas præsertim argumentis refellitur. Quorum auctoritatem secuti reliqui ecclesiasticæ historiæ temporumque conditores, cum erroris eosdem illos scriptores insimulant, tum anno Christi 357, Constantio IX et Juliano coss., damnatum in Sirmiensi conciliabulo Photinum asserunt. Argumenta porro sunt ejusmodi: in primis Socrates ac Sozomenus testantur, Osium Cordubensem ad Sirmiensem synodum invitum accessisse, ibique vi ac tormentis extortam ab illo Athanasii damnationem. Atqui nonnisi relegato jam Liberio, postquam insuper annum jam integrum Sirmii esset a Constantio detentus, cum Arianis communicavit Osius; quod Athanasius docet Epist. ad solitarios: Kal &vel topioμov xatἔχει τοῦτον ὅλον ἐνιαυτὸν ἐν τῷ Σιρμίῳ. Exilii loco annam integrum Sirmii illum detinet. Liberius autem, ut ex Socrate et Ammiano liquiet, non ants Christi annum 355, Arbetione scilicet et Lolliano coss., in exsilium abiit, cum Mediolanum, ubi tum Constantius erat, Roma esset excitus. Athanasius vero eodem illo libro seribit Osium ex Hispania primum Constantii litteris accitum Mediolanum venisse; indidenique in patriam ab illo remissum: paulo post iterum evocatum anno toto Sirmii maceratum cruciatumque demum succubuisse. Quod si anno duntaxat 356 Constantius, ex quo Sirmio in Italiam profectus erat, Roma in Illyricum reversus est, uti supra disputatum est, apparet non aute 357 annum, confecta jam Osii annua Sirmii relegatione, Sirmiensem synodum obiri potuisse, cui Osius suffragator accesserit. His duabus rationibus, quod et post Liberii exsilium, et post annuum carcerem ad consentiendum adactus sit Osius, tertiam adjunxit ex Hilario, qui libro De synodis Sirmiensem affirmat post triennium esse celebratam, ex quo Saturnino Arelatensi episcopo Ariano a catholicis est negata communio. Manifesta vero Saturnini defectio tum contigit, cum expugnato Maguentio Constantius Arelatam sese contulit. Constat autem ex Ammiano lib. xxn Constantium nonmisi anno Christi 355 se VI et Gallo II coss. Are latam venisse, ibidemque natalein suum vi Id. Oct. celebrasse. Unde perspicuum est anno demum 357 triennio jam absoluto, Sirmiensem synodum per-

DE SIRMIENSI ET ANCYRANA PSEUDOSYNODO. actam fuisse. Quæ quidem oninia sic in Annalibus Quam quidem apud Socratem habes, ascriptis digeruntur. Anno 353 Constantio VI et Gallo II coss., victo Magnentio Constantius in Gallias profectus, Arelate hiemem traduxit. Ubi concilio Arianorum coacto damnatur Athanasius; Paulinus Treverensis, una cum aliquot catholicis episcopis exsilio multati. Anno 354 Constantio VII et Gallo III coss., Gallus Cæsar Constantii jussu necatur. Athanasius Alexandriæ vexatur. Anno 355 Arbetione et Lolliano coss., Maliolamense concilium indicitur ac celebratur in causa Athanasii, præsente Constantio. Qui catholicos ac sanctissimos episcopos illius damnationi subscribere recusantes in exsilium ejicit: nimirum Vercellensem Eusebium, Dionysium Mediolanens»m; ac postremo Liberium papam, quem Roma Mediolanum acciverat. Sub hæc Osius ex Hispaniis accersitus frustraque solficitatus in patriam rediit. Coss. nominibus: qua de causa catholicorum omnium, præsertim Athanasii, risu ac ludibrio est excepta. Eodem anno Liberius Beroa revocatus Sirmii primæ illi formulæ subscripsit, quæ Græce a Marco contra Photinum scripta fuerat; non secundæ. Quo impetrato Romam remittitur. Anno 358 absoluta Sirmiana pseudosynodo, Constantius Nicomediam alteram indicit. Sed a terræ motu prostrata, mox etiam Nicæa, quo conventum transferri placuerat, eadem ruina subversa. Anno 359 bifariam distributis episcopis, contem tempore Arimini ac Seleuciæ in Isauria synodi celebrantur. Hanc illorum temporum historiam, enjusmodi in Annalibus traditur, cum in cæteris Nicolaus Faber, vir eruditissimus, non improbet, in hoc dissentit uno, quod tertiam fidei professionem, cui coss. additi sunt, negat in Sirmiensi synodo ſu'sse conflatam. Itaque duas duntaxat priores editas tum esse censet, cum adversus Photinum Ariani convenerunt. Postremam vero Sirmil illam quidem editam, sed in fortuito episcoporum concursu, non legitimo indictoque concilio. Sic enim existimat in illa Præfatione, quam Hilaril fragmentis præfixit: Constantium litteris ad Ancyranum Basilium scriptis, mandasse ut de loco cogendæ synodi cum Orientalibus deliberaret. Sed cum inter illos convenire non posset, Basilium ad imperatorem venisse ibique Marcum Arethusiam, Valentem aliosque reperisse. Tunc collatis capitibus et conspirantibus ad Nicænam fidem evertendam animis, staluisse ut Nicæ synodus haberetur. Post cum eamdem urbem terræ motus afflixisset, statuisse, ut episcoporum pars Seleuciam sese conferret. Ac per idem tempus Sirmii novam ac tertiam fidei formulam a Marco Arethusio fuisse conscriptam; ut ex Germinii epistola, quæ in Fragmentis legitur, Nicolaus Faber observat. Anno 356 Constantio VIII et Juliano coss., Athanasius Syriano duce grassante Alexandria pulsus, efqué substitutus Georgius. Constantius Mediolano Romam pervenit tertio Kal. Majas. Ibi a matronis interpellatus Liberium edicto revocat. Endoxius Germaniciæ episcopus audita Leontii morte Roma Antiochiam advolans sedem occupat. Constantius av Kal. Jun. Urbe digrediens in Illyricum festinat. Anno 357 Constantio IX et Juliano II coss., Sirmiense concilium coram Constantio celebratum. In quo primum damnatus Photinus, et a Basilio Ancyræ episcopo confutatns. Tum fidel formulæ tres conscriptæ: prima auctore Marco Arethusio Græca, in qua damnati inter cætera, qui ex alia substantia, et non ex Deo Filium exstitisse diccṛent: hanc habet Athanasius lib. De synodis, Hilarios lib. De synodis, et Socrates; secunda Latine primum edita, et Græce postinodum conversa, apud Athan. et Socratem exstat. Quæ tñs diola;, et ὁμοουσίου, nec non ὁμοιουσίου vocabula conume morari vetuit; Patrem vero majorem esse Filio decrevit. Hanc fidei professionem ab Osio et Potamone conscriptam prodit Hilarius. Ex quo facite colligitur, hane esse Adei Exdecry, cujus approbatio vi ac tormentis ab Osio est expressa. Sed Osii Japsum compensavit Semiarianorum propemodum catholicum decretum in Ancyrana synodo, cui Basilius præfuit. In quo adversus Sirmianam perfidiam Orientales professi sunt, Filium per omnia, adeoqre secundum substantiam, esse Patri sinilem. Quam professionemi valde comniendatam ac notis illustratam in Gallias misit Hilarius. At Basilius cum Semiarianis sociis Sirmium reversus, et cum Valente, Ursacio, cæterisque germanis Arianis congressus est. Qui ita demum inter se Constantio annitente consentiant, ut sublato substantiæ nomine, Filium per omnia Patri similem esse profiterentur. Hine tertia illa fidei formula manavit, quam Valens ad Ariminense concilium detulit, ut Epiphanius hac ipsa in hæresi testatur. Refellitur historica superiorum omnium narratio. Fuit hoc igitur hactenus persuasum omnibus, ab una eademque Sirmiensi synodo condemnatum esse Photinum, et sive tres, sive duas saltem fidei formulas esse profectas. Quarum adversus Photini dogmata prior edita est; in qua Deo nomen ololas attributam est, quam neque collatari, neque contrahi posse decreverunt: quam etiam Grære a Marco Arethusio scriptam testatur Socrates lib. 11, cap. 25; altera Latino sermone tradita, Valente, Ursacio, Germinio, ac cæteris episcopis præsentibus, ut inscriptio ipsa fert. In qua ovola; nomen necnon et όμοουσίου atqne όμοιουσίου vocabula, quod in sacris Litteris non exstarent, oblitterata sunt, et in perpetuum proscripta; nam de tertia merito, ut postea videbimus, Nicolaus Faber repugnat, quam alii eadem illa in synodo putant esse conscriptam. Hanc Socratis, Sozomeni aliorumque, ut mox constabit, hallucinationem novis erroribus recentiores historici cumularunt. Quorum non minimus ille est, quod Ancyranam Seiniaria-

peratore postulantes, ὥστε κρατεῖν τὰ ἐν Σαρ δικῇ, καὶ ἐν Σιρμίῳ, καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις συνόδας xɛxpijtva• ut ea rata manerent, quæ in Sardicensi, ac Sirmiensi, aliisque conciliis constituta fuerant. a norum synodum, quæ adversus secundam Sirmien- apud Sozomenum lib. iv, cap. 12 enixe ab imsein formulam habita est, in eumdem annum conjiciunt, quo a Sirmiensi concilio damnatus est Photinus, nempe Christi 357. Verum nos ex antiquis Patribus primum illud odorati sumus, tres omnino conventus episcoporum eodem in Sirmiensi oppido non iisdem temporibus celebratos fuisse. Quorum primus synodicus et indictus fuit, cum adversus Photinum imperatoris litteris acciti sunt episcopi; reliqui duo fortuiti, minimeque conciliorum loco ac nomine censendi: in quibus pauci duntaxat episcopi, qui forte ad imperatorem accesserant, communicatis consiliis uova fidei decreta conciderunt. Quocirca primum omnium contra Photinum Sirmii concilium generale Constantii jussu celebratum: de cujus anno postea constituemus. Ibi formula illa fidei edita, de qua proxime diximus. Deinde diversis temporibus aliæ duæ ab Ursacio et Valente, aliisque Arianis episcopis, conscio imperatore, prodierunt. Hoc ne temere contra communem tot scriptorum consensionem attulisse videar, proponam breviter quibus id argumentis fretus affirmare non dubitem. Horum itaque primum est: quod istud ipsum Basilius Ancyranus ac cæteri Semiarianorum principes, qui Ancyranæ synodo subscripserunt, diserte testati sunt in epistola synodica, quam Epiphanius descripsit. Quam quidem in hanc fere sententiam exorsi sunt: optasse id sese quidem, ut post expositionem illam fidei, quæ Antiochiæ in. Encæniis edita est: Καὶ μετὰ ταῦτα κατὰ Σαρδικήν, καὶ τὴν ἐκεῖ αὖθις ἀνθήσασαν πίστιν, καὶ ἔτι μετὰ tà èv Lippiw ini Pwtelvi yeyevnµéva· post Sardi. censem fidei professionem, eaque quæ Sirmii contra Photinum decreta sunt, Ecclesia conquiesceret. Tum aliquot interjectis, ea se perpolire atque explicare voluisse demonstrant, quæ in superioribus synodis constituta erant, ut Antiochena et Sardicensi, ἣν ἀνείληφεν ἡ ἐν Σιρμίῳ σύνοδος, quam, inquiunt, Sardicensis concilii fidem Sirmiensis synodus amplexa est, vel repetiit. Quare Sirmiensem synodum Ancyrana illa synodus approbavit. Eadem vero e contrario formulam fidei alteram, quam in Sirmiensi concilio omnes editam opinantur, non modo non recepit, sed ad eam evertendam ac profligandam est potissimum coacta. Quod in libro De synodis docet Hilarius: ubi Ancyranam synodum ejusque decretum, cujusmodi hic apud Epiphanium exprimitur, accuratius explicans ac vehementer commendans, eidem Sirmiensem illam fidei professionem præfixit, cum hoc titulo: Exemplum blasphemiæ apud Sirmium per Osium et Potamium conscriptæ; et adversus hanc fidei ExOso Orientales Ancyræ convenisse confirmat. Quare fieri nullo modo potest, ut hæc, quam Semiariani tantopere impugnarunt, fidei formula in eo concilio ait edita, cui non interfuerunt modo ipsi, verum etiam præfuerunt; quodque recipere ac sartum sectum tueri velle sese orofitentur. Audi ipsosmet Præterea Basilius Ancyranus in eadem syno·lica Ancyrani concilii, longo post Sirmiensem synodum intervallo, alteram illam Sirmiensem formulam exstitisse demonstrat. Etenim post Sirmiense concilium, quod, uti dictum est, observare ac tueri velle significat, acquievisse se scribit, donec novorum hæreticorum importunitate, et Georgii Laodiceni litteris commotus ad propugnandam fidem se cum suis episcopis erexit. Oportet igitur inter Sirmiensem synodum et Ancyranum concilium intercessisse Georgii Laodiceni litteras, quas recitat Sozom. lib. IV, cap. 12. Superiori autem capite scribit Eudoxium, simulatque in Antiochenæ sedis possessionem pedem posuit, totum se ad Actii promovendam perfidiam cum Acacio Cæsariensi et Uranio Tyri episcopo contulisse, eamque præ se tulisse speciem, quod Occidentis episcopi eidem suffragati fuissent: nimirum Osius, qui cum Ursacio et Valente invitus consenserat, ut tò éµosúcas et ¿poloúglov expungeretur. Quas cum Osii literas accepissent, Valenti et Ursacio gratias egerunt, quod illorum opera Occidentis episcopi rectaja fidem essent amplexi. Quibus rebus excitatus Georgius Laodicenus Semiarianorum patronus, cum sub idem tempus ad novam dedicandam basilicam Ancyræ vicini a Basilio convocati essent episcopi, epistolam ad eos scripsit, bortatusque est, ut Eudoxii atque Aetii grassantem impietatem auctoritate sua compescerent. Ea fuit Ancyrani conventus occasio a quo legati ad imperatorem missi, Ba silius ipse, Eustathius Sebastiæ, Leontius Cyzici episcopi, qui nominatim hoc peterent, ut Sardicensis ac Sirmiani concilii decreta servarentur. Jam illud ex superioribus didicimus, Eudoxium anno 356,- cum Romæ una cum imperatore esset, audita Leontii morte, Antiochiam v Kalend. Jun. esse profectum. Qua in urbe Ursacii et Valentis litteras accepit cuin fidei formula, quæ toù dµoovslov atque dµolovsiou voces oblitterari jubebat. Est autem, ex Hilario monstravimus, eadem illa formula, quam in Sirmiensi synodo secundo loco dictatam arbitrantur omnes. Quod si anno sequenti, boc est 357, Sirmiense concilium habitum est, ut iisdem auctoribus placet, neque Eudoxius, Acacius et Uranius, neque Basilius ipse ac Georgius Laodicenus Sirmiensi synodo ac Photini damnationi interfuerunt. Quod de Basilio sane falsissimum est, qui magna pars Sirmiensis concilii fuit: utputa cujus opera convictus est ac superatus Photinus. Quin ut omni ex parte veritas elucescat, alterum accipe. Ancyrana synodus, quemadmodum synodica illius epistola docet, ante Pascha celebrata est, tñs ȧyias tuipo: τοῦ Πάσχα ἐπικειμένης ad quam propterea c

DE SIRMIENSI ET ANCYRANA PSEUDOSYNODO. scopi plerique, qui convocati fuerant, adesse ob tholica fide consentaneæ sunt, exponit; quibus ita hiemis inclementiam minime potuerunt. Quid igitur fingi potest absurdius, quam quod ex illorum narratione sequitur, Ancyranam synodum ante Sirmiensem esse celebratam? Etenim si anno 356 Eudoxius Antiochenam sedem nactus est, Ancyranum vero concilium anno sequenti; ut eodem anno Sirmiense concilium indictum fuerit, nonnisi post hiemem, et Pascha, adeoque post Ancyranum cele. brari potuit. Atqui jam peractum esse oportuit: siquidem edita ab Osio Sirmiensis concilii formula jam emanarat in publicum. Quare et absente Basilio, ac reliquis episcopis, damnatus Photinus, ac Sirmiense concilium absolutum est; et propter alias causas nondum inchoari potuit: quoniam Ancyranum Sirmiensi debet esse posterius. Apparet autem tum, cum Sirmiensis illa posterior est emissa formula, neque Eudoxium, neque Basilium aut Georgium fuisse Sirmii: quandoquidem Eudoxius et alii ob acceptam illam, Sirmioque missam, et a solis videlicet Occidentalibus, ideoque Latine conceptam, gratias egerunt per litteras: Πρόφασιν, inquit, ποιούμενος, ὡς καὶ οἱ ἀνὰ Δύσιν ἐπίσκοποι ταῦτα ἐψηφίσαντο. Hoc ipsum ad impietatis suæ patrocinium allegans, quod eamdem fidem Occidentales professsi fuissent. Mox: 'Emotoλὴν πρὸς αὐτοὺς διεπέμψαντο, Ουάλεντι καὶ Ούρσακίῳ καὶ Γερμανίῳ χάριν ὁμολογοῦντες, καὶ τοῦ ὀρθῶς δοξάζειν τοὺς ἐν τῇ Δύσει τὰς ἀφορμὰς αὐτοῖς ἀνα- <ɩ0évtɛç. Hæc omnia, quod et ab Occidente et ab Occidentalibus episcopis Osio, Valente, atque Ursacio missa, et in Occidentalium gratiam conscripta fidei expositio dicatur, satis indicant alio quam Sirmiensis synodi tempore fuisse contextam. Fuit enim non so- ?um generalis ista synodus; sed ab Orientalibus præsertim, Græcisque celebrata: a quibus præ cæteris, ut dictum est, Photini error disputando convictus est. Ac si inter Acta Sirmiensis concilii secunda illa formula censeretur, nunquam Semiariani aut illud laudassent, aut ratum haberi sine ulla exceptione postulassent, sed nominatim repudiatis posterioribus, de prioribus ejus Actis cavissent. Verum quid hic tergiversamur? Est enim evidens et sane luculentum Hilarii ca de re testipræfatur: Dignum autem est conscientia communi etiam cæteras corunıdem episcoporum Orientalium diversis et locis et temporibus conscriplas Fides noscere, ut per plures confessiones sinceritas conscientiæ possit intelligi. Subdit postea Sardicensis Orientalium synodi formulam. Tum ita pergit: Consequens autem est, ut eam nunc fidem retractemus, quæ non olim tunc, cum Photinus episcopatu dejectus est, conscripta est. Mox Sirmiensis concilii professionem describit. Satin' aperte Latinam illam po. sterioremque formulam ab Osio, ut scribit, edi· tam, a Sirmiensi concilio separat, quod diverso tempore celebratum affirmat? Sed et cum ita loquitur, Tunc cum Photinus episcopatu dejectus est; itemque cum expositionem fidei contra Photinum scriptam explicans, his verbis orditur: Necessitas et tempus admonuit eos, qui tum convenerant per multiplices quæstiones latius ac diffusius expositionem fidei ordinare, etc., non obscure aliud illius tempus esse significat. Hoc enim attente considerari volumus, quod cum deinceps cæteras eorumdem Orientalium episcoporum diversis et locis et temporibus conscriptas Fides expositurum se esse denuntiasset, nullam præter Sardicensem et Sirmiensem contra Photinum editam subjecerit. Ex quo necessario sequitur, non minus istam, quam Sardicensem, si non locis ab Osiana et Latina posteriore diversis, temporibus certenon iisdem esse conscriptam. monium: qui in libro De synodis dubitationem omnem eximit. Scripsit hunc librum ad episcopos Gallicanos Hilarius paulo ante Ariminensem synoðum, cum ab illis interpellatus esset, ut de Actis Ancyrani Orientalium consessus, deque Sirmianæ blasphemiæ damnatione perscriberet. Quibus morem ille gerens principio Sirmiensem Exdɛœɩy proponit, eamdem plane cum ea, quam Socrates et Athanasius referunt: cujus auctores Osium ac Potamium facit. Subjicit deinde Orientalium decretum, quod adversus istam formulam in Ancyrano concilio statutum est; idque cum mirifice prædicat, tum singulas ejus sententias, et anathematismos uberrime declarat. Postremo reliquas ab Orientalibus editas professiones, quæ cum caPATROL. GR. XLII. Postremo Sulpitius Severus lib. 11 Historiæ sacræ, liquida apertaque narratione multo id validius confirmat. Scribit enim post Sardicensem synodum, et Ursacii ac Valentis pœnitentiam, interject» deinde tempore, cum Athanasius Marceilum, qui ia Sardicensi concilio a catholicis erat absolutus, parum sanæ fidei compertum a communione suspendisset, Arianos ea occasione libenter usos, quo Sardicensis synodi decreta subverterent. Igitur astuto consilio Photini, Marcelli et Athanasši damnationem miscuisse. Cum enim propalam Ariani erroris sui dogmata prædicare non auderent, ac catholicos se gererent, nihil prius sibi agendum ratos esse, quam ut Athanasium ab Ecclesia submoverent. Sed cum litteras de illa Photini, Marcelli et Athanasii damnatione dedissent, restitisse catholicos zcribit; atque inter cæteros Paulinum Treverensem ita subscripsisse: se in Photini atque Marcelli damnationem præbere consensum, de Athanasio non probare. Quare cum illorum de Athanasio sententia repudiaretur, plerique a Constantio relegati; ac tum Arelatensis ét Biterrensis synodi celebrantur: inde Mediolanen - sis, in qua insignes quidam episcopi in exsilium pulsi, Dionysius Mediolanensis, Eusebius Vercel lensis, Lucifer Calaritanus; Liberius quoque et Hilarius. Quæ omnia Arbetione et Lolliano coss. facta esse scribit. llæc summatim Sulpitius. Quibus superior ille agnitus a nobis et patefactus error convincitur. Vides euim post Sardicensem synodura

' et receptos in communionem Ursacium ac Valen- tiarum suarum decretis contradixisse. Necesse est tem, aliquanto tempore interjecto, Sirmiensem adversus Photinum celebratam synodum, ante Arelatensem et Mediolanensem, necnon antequam Liberius papa, Eusebius aliique proscriberentur. Atqui conciliabulum Arelatense, quod a Saturnino celebratum est, anne Christi 353 contigit, cum Sirmio in Gallias profectus esset Constantius, ut in Annalibus legitur; Mediolanense vero anno 355, Arbetione et Lolliano coss. Tanto igitur ante tempore damnatus Photinus ac Sirmiensis peracta synodus est, quam secunda fidei formula in eoxxiem Sirmiensi oppido ab Ursacio, Valente Osioque prodiret, quæ post relegatum Hilarium, nec longe ante synodum Ariminensem edita est, ut ex eodem Hilario constat; neque potest anno 557 Sirmiense concilium ullo modo congruere. Neminem vetustissimi erroris adeo tenacem fore confido, qui non tot argumentis convictus nostræ illi non opinioni, aut conjecturæ, sed certissimæ veritati suffragetur, adeoque vehementer obstupescat, nemini bactenus mortalium tam immanem historiæ lǝbem in tanta doctrinarum omnium luce, tantaque annalium et chronicorum copia vel levissime suboluisse. Ac nostris quidem accuratis atque eraditis hominibus danda venia est, qui Socratis, Sozomeni atque antiquorum vestigia secuti sunt: illos ipsos erroris auctores ac duces excusare non possum, qui, ut illorum temporum viciniores erant, sic ad eorum explorandam historiam instructiores esse debuerunt. itaque aliquanto post publicatam Sirmiensem Exteov spatio, Ancyranam a Basilio synodum esse couflatam. Quid quod Osius ipse, a quo eamdem illam profectam formulam auctor est Hilarius, annum integrum Sirmii retentus est, priusquam ad consensum adigeretur? Quare cum non nisi post Junium mensem anni 356 Constantius Sirmii es e potuerit, consequens est, anno sequente, eodem circiter tempore, istam ab Osio professionem Arianos extorsisse. Atqui diu ante, nimirum sub paschale tempus, Ancyræ convenere Semiariani. Vides quantus sit apud illos rationum inter sese sermonisque conflictus. Sed ex iis quæ supra constituimus, quæque paulo post tractanda sunt, apparet aliud Ancyranæ synodo tempus esse tribuendum. Nec minus quod illi tam acriter pugnant indidem refellitur Liberium papam priori illi fidei professioni subscripsisse, quæ in Sirmiensi synodo coutra Photinum est emissa. Quippe aliquot anuis non Liberii modo restitutioner, sed exsilium ipsum Photiniana damnatio præcessit. Fecerit Liberius necne, quod fecisse plerique veterum Patrum, ot Athanasius, Hieronymus aliique consentiunt, nihil ad institutam disputationem attinet. Etenim Geri potest, ut cum Ursacio, Valente ac reliquis Ariauis communicaverit quidem, et Athanasium damuaverit, sed hæreticæ pravitati nequaquam subscripserit, hæretici vero etiam comprobatam ab illo hæresin falso jactaverint. Hoc vero certissimum est, neque priori illi contra Photinum editæ subscripsisse, et, si ex tribus Sirmiensibus aliquam admiserit, non aliam, quam secundam, cui et Osius assensus est, comprobasse. Ac mihi quidem purgandi ab omni hæresis suspicione Liberii expedita quædam ratio et facilis occurrit, si oblatam quidem illi secundam Sirmieusem Exɛoty dixerimus: nou integram tamen, aut cujusmodi apud Socratem, et Athanasium, atque Hilarium legitur, sed prioreın ejus partem, in qua τοῦ ὁμοουσίου, οι όμοιον olov vocabula reticenda esse decernitur: quod pacis ac quietis studio complexus est. Verum Ariani eidem formulæ reliqua postmodum intexuerunt, ac specioso Romani pontificis nomine et auctoritate suum dogma venditarunt. Dicam amplius, ne isti quidem professioni subscripsisse Liberium, sed alteri cuidam, qua id unum caveretur, ne quis consubstantialis vocabulo in posterum uteretur. Quod cum de catholica severitate Liberius remisisset, et Athanasii insuper damnationi consensisset, visus est in hæresin prolapsus; eaque postmodum opinio Arianorum fraudibus et calumniis percrebuit, cum Sirmiensem fidei formulam eodem tempore publicantes, cam ipsam, cui assensus erat Liberius, illam esse mentiti sunt. Cujus rei conjecturam ex Sozomeno licet capere: qui lib. 1y, cap. 14, scribit, cum a Liberio Va'ens et Ursacius consensionem expressissent, vicissimab eo professionem accepisse alteram, qua illi damna Posteaquam firmamentum ipsum falsæ narrationis et caput evertimus, reliqua, quæ huic innixa minus habent momenti, erroris non minus, suapte sponte fracta infirmataque concident. Ejusmodi est quod de Ancyranæ synodi tempore definitur, in eumdem annum incidisse, quo Photinus in Sirmiensi concilio damnatus est, nempe anno 357. Quod non modo falsum est, quia Jonge ante hunc annum Sirmiensem illam synodum celebratam paulo ante docuimus, sed etiam quod, etsi hoc ipso anno peracta sit, non potest in eumdem Ancyranus conventus incurrere. Hic enim ante Pascha celebratus est: unde et plerique ob hiemem interclusi in synodica epistola dicuntur. Non potuit igitur codem anno Sirmiensis synodus fieri: nisi posteriorem hanc fuisse velis, quod longe est absurdissimum, quoniam ad oppugnandamı Sirmiensem illam formulam, quam in concilio conscriptam existimant, Ancyrana est synodus collecta. Quin etiam postquam hæc fidei professio allata Sirmio est, nonnibil ante concilium Ancyranum temporis intercessit. Nam Hilarius lib. De synodis, pag. 329, Occidentales episcopos collaudat, quod missam ad sese ex Sirmiensi oppido infidelis fidei impietatem non modo non suscepissent, sed nuntiatam etiam significatamque damnassent. Quo cum exemplo scribit excitatos Orientales episcopos in Ancyrano concilio irreligiosɔrum audaciæ quibusdam senten-

DE SIRMIENSI ET ANCYRANA PSEUDOSYNODO. rentur omnes, qui non substantia cæterisque simi- ac Nigriano coss., anno Christi 351, quod sine dulem Patris esse Filium assererent. Tum addit: Eudoxium ac reliquos Anomœos, qui Antiochiæ ´versabantur, cum Osii epistolam, hoc est Sirmien - sem formulam accepissent, id in vulgus sparsisse, Liberium tuoútov repudiasse, ac dissimilem Patris asseverasse Filium. Quocirca perspicuum est Liberium professioni illi Sirmiensi, quam Osii et Potamii blasphemiam appellat Hilarius, minime subscripsisse, in qua nominatim τὸ ὁμοιούσιον, quemadmodum el tò dµooúsiev, rejectum est; imo vero et oùsiaç nomen ipsum; ac præterea pronuntiatum Patrem honore, dignitate, claritate et majestate majorem esse Filio, qui Patri cum omnibus ab eo sibi subjectis sit ipse subjectus. Quomodo enim hæc approbari a Liberio potuerunt, qui conceptis verbis Patri per omnia, adeoque th obola similem esse Filium edixerit? Sed nimirum simplicem ab eo controversi vocabuli suppressionem cum extorsissent, cætera að illam adjunxerunt; eaque res, ob damnati præsertim Athanasii invidiam, fidem apud Arianos perinde ac catholicos obtinuit. c mihi præ cæteris Hilarii auctoritatem objici posse video, qui in fragmentis a Nicolao Fabro editis epistolæ Liberii, quam ad Orientales scripsit, quaque se a Demophilo fidem catholicam, quæ apud Sirmium prodita est, didicisse narrat, ista subjicit: Perfidiam autem apud Sirmium descriptam, quam Gécit Liberius catholicam a Demophilo sibi expositam, hi sunt qui conscripserunt: Narcissus, Theodo. rus, Basilius, Eudoxius, Demophilus, Cecropius, Sylvanus, Ursacius, Valens, Macedonius, etc. Sed quidquid de fragmentis illis sentiendum sit, hæc profecto subscriptio ab Hilarii manu esse non videtur, sed imperiti cujusdam, qui Arianæ sectæ divortia non satis perspexerat. Etenim Basilius iste ac Silvanus, necnon et Macedonius ab Epiphanio cæterisque Semiarianorum principes censentur: quorum adversus Sirmiensem illam professionem acerrima studia ac contentiones exstiterunt. Neque vero tum, cum ea est edita, Sirmii esse Basilius potuit; imo nec Eudoxius ipse, qui hanc ab Ursacio et Valente missam Antiochiæ, ubi tum cum suis versabatur, accepit, et a solis Occidentalibus conscriptam esse datis ad illos litteris testatus est. Quæ omnia supra copiose declarata sunt. De tertia tidci expositione quid statuendum sit, dicemus ad numerum 22. Nova quædam ex volerum Patrum testimoniis rei Gestæ series exponitur. Pergam de historiis et annalibus ecclesiasticis bene mereri, ac quemadmodum dirigi veritatis ad amussim debeant, proponam hoc loco breviter, ut hac offensione sublata, rectam deinceps viam omnes insistant. Initium a concilio Sirmiensi capiam, quod contra Photinianum dogma collectum a Constantio est. De quo verissimum esse statuo, quod Socrates ac Sozomenus scripserunt: celebratum esse Sergio bio ex Actis concilii Sirmiensis compertum habuerant. Hoc enim e superioribus abstulimus, præsertim ex historia Sulpitii, synodum illam ante Arelatense et Biterrense concilium indictam fuisse; hoc est ante annum 353. Igitur in annum illum convenit, quem historici veteres adnotarunt. Sed in eo hallucinati sunt, quod cum triplex Sirmii edita esset fidei professio, uno eodemque tempore et a synodo decretas omnes existimarunt. At id secus sese habet; nam in concilio Sirmiensi prima duntaxat illa dictata est, qua Photiniani damnantur, quamque ut piam ac catholicam descripsit atque explicavit Hilarius. Quanquam in eadem synodo adversus Athanasium aliquid præterea decretum ab Arianis testatur Sulpitius. Auctor vero errores Sirmiensis illius formulæ, non Marcus Arethusius, sed synodus ipsa, ut Hilarius innuit; nam a Marco tertia, ut suo loco dicetur, est conscripta. Post Sirmiense concilium, convictumque ab Ancyrano Basilio, et ab omnibus damnatum Photinum, cum jam Magnentius a Constantii legatis devictus esset, imperator anno 353 in Gallias profectus est. Ac tum Arelatense conciliabulum celebratur, in quo plerique catholici præsules exsulare jussi, grassante Saturnini perfidia. Inde anno 355 Arbetione et Lolliano coss., cum jam Çonstantius Mediolanum pervenisset, synodus ibidem est habita, cæteraque gesta, quæ a Baronio diligenter explicantur. In reliquis nutant Annales. Anno 357 Sirmii, quo imperator anno superiore sese contulerat, nova fidei expositio paucis ab Arianis episcopis, præsertim Occidentalibus, producitur, quorum principes erant Ursacius et Valens. Cui mox invitus ac renitens licet subscribit Osius, non tamen Athanasium ut damnaret adduci potuit: quod in Epist. ad solit. Athanasius ipse confirmat. Contigit hæc Osii calamitas affecto jam anno 357: quippe post annum integrum, quam Sirmii a Constantio detentus erat, Arianæ professioni assentiri coactus est. At Constantius Junio, vel Julio duntaxat mense anni superioris Sirmii esse potuit, ut supra probatum est. Quare circa idem tempus anno sequente extorta videtur ab Osio perfidiosa illa confessio. Est autem ca Exfɛσɩç Sirmiana, quam secundam omnes numerant, quæque ab Hilario blasphemia Osii ac Potamii nominatur. Hujus cum Arianos postea pœnituisset, operam dederunt ut ea ubique supprimeretur, interposita etiam imperatoris potestate, qui supplicium is, qui illam penes se relinerent, interininatus est: auctor Socrates lib. 11, cap. 25. Per idem tempus Liberius pontifex, qui in Mediolanensi concilio ante biennium, hoc est anno 355, Berceam gloriosissime relegatus fuerat, Constantii imperatoris et Arianorum fraudibus ac terroribus infractus, simul recuperandæ sedis et patriæ desiderio, Sirmium evocatus Athanasii damnationi subscripsit, unaque fidei professionem dedit, qua τοῦ ὁμοουσίου νocabulum concordiae gratia reticera-