ADVERSUS CLAUDIUM SALMASIUM. contra solem possit meicre? Adeone delirabat He- moribus disputare aggrediens, quid in ea re ac siodus, ut ista scriberet? Homo acutus non vidit duos illos versus et sententia et interpunctione esso distractos. Ita ergo legendum est: Μηδ' ἄντ' ηελίοιο τετραμμένος ὀρθὸς ὀμιχεῖν. Αὐτὰρ ἐπεὶ κε δύῃ μεμνημένος ἔστ᾽ ἀνιόντα, Μήτ' ἐν ὁδῷ, μήτ' ἐκτὸς ὁδοῦ προβάδην οὐ ρήσης, Μηδ' ἀπογυμνωθείς. Μακάρων τοι νύκτες Βασσιν. Id est: с Neque contra solem conversus rectus mejito. Porro cum occiderit, memor usque ad orientem, Neque in via neque extra viam gradiendo meias; Neque denudatus: deorum utique nocles sunt. Duo sunt in his versibus monita. Primo versu præcipit, ne contra solem meiat quispiam, de die utique ac sole lucente. Posterioribus tribus hortatur, ut ne post occasum solem ac nocte ambulando meiat, aut denudatus: quod etiam nocti veneratio quædam adhibenda sit. Etsi confidens est, ac mortales præ se contemnit omnes; vir aliter tamen fore puto cum hæc legerit, quin sui vehementer pudeat ipsum, ac levibus aliorum delictis æquiorem se præbeat, cum tanto graviora et intolerabiliora ab se profecta cognorit. Sed pergamus porro. Falsum deinde scribit idem (a), quod ad Epiphanium notatum est p. 37, Essenorum hoc (uisse proprium,ut, sole oriente, preces ſunderent. Hic vero constricta tenetur hominis ȧxpiola. Nam duo commisit, que nulla tergiversatione dissimulare poterit. Primum, quod ille falsum putat, verissimum est, et a Philone claris ac perspicuis verbis editum libro apt Blow Dewprτixou, pag. 612, ubi de Essenis latissime scribit. Verba illius: Alç & xað' ἑκάστην ἡμέραν ειώθασιν εύχεσθαι, περὶ τὴν ἕω, καὶ περὶ τὴν ἑσπέραν· ἡλίου μὲν ἀνίσχοντος, ενημερίας αιτούμενοι τὴν ὄντως εὐημερίαν, φωτὸς οὐρανέου τὴν διάνοιαν αὐτῶν ἀναπλησθῆναι. Βis unoquo que die precari solent, sub auroram el vesperam: oriente quidem sole veram (austi dici faustitatem postulantes, nimirum ut ipsorum mens cœlesti luce repleatur. Ita nos einµeplaç einpeplay interpretamur, uti prius felicem diei cursum; posterius faustitatem ac felicitatem absolute significet. Jarone pudet levitatis, aut id falsum est, Essenos, oriente sole, precari consuevisse? Quanquam id ego in Animadversionibus Epiphanianis non a me pronuntiaram, sed Josephi Scaligeri sententiam referebam: qui ut Ossenos cum Essenis eosdem probaret esse, utriusque sectæ propria inter se comparabat, atque hoc quod dixi, proprium Essenorum fuisse ex Philone monstrabat. Locus est cap. 27 Trihæresii p. 215, ut vel ex eo constet, cæcum illum in reprehendendo ferri, securum et veritatis et publici de se judicii. Verum hujus generis cætera pertexamus: e quibus palmare istud est, quod de Essenis eorumque (a) Pag. G11. quæstione esset, funditus ignoravit. Duo Essenorum genera fuerunt, alterum twy πpartixwv, alterum tŵy Bɛwpytixwv. Illi rursus bifariam divisi; nam alii &yajoɩ et cœlibes fuerunt, alii nuptiis impliciti. De Theoreticis solus Philo meminit, libro qui inscribitur Περὶ βίου θεωρητικοῦ ἢ ἱκετῶν ἀρετῶν, de cæteris cum ipse Philo breviter libro°Ot! nãç oTOUdałoç theúðɛpos, et in Apologia pro Judæis, cujus fragmentum exstat apud Eusebium lib. viii De præp. evang. cap. 12, tum vero Josephus aliquot in locis, sed inprimis lib. 11 De excidio, cap. 6, ex eoque Porphyrius lib. iv, Пɛρl dлozñç. Quæsitum est ab eruditis hominibus, ecquid Christiani fuerint Esseni: non illi quidem Josephi πρακτικοί, sed θεωρητικοί, atque a solo Philone commemorati. Eusebius lib. 11 Hist. ecclesiast.,cap. 17, Christianos (uisse credidit, ac plerisque persuasit in primis llieronymo libro De script. eccles., in Marco et Philone. Negarunt alii, ut Philastrius. Non est hoc loco instituti nostri litem hanc componere. Tentavit id jamdodum Serrarius noster, contra Josephum Scaligerum et Drusium; quorum ingentes libri hac de una controversia editi teruntur omnium manibus: ut nemini, nisi litterarum omnium rudi, qui quidem de Essenis aliquid norit, nescire istud liceat; de Philonianis Essenis ac Theoreticis, non de alteris ab Josepho descriptis ambigi, cum quæritur, Christiani necne ſfuerint Esseni. At iste (Salmasius) unius Josephi, et ab eo proditi litteris Essenorum generis rationem habuit: Philonis ac Theoreticorum Essenorum ne littera quidem meminit: quos ne fando quidem didicit unquam. Inde est, quod falso a me scriptum credidit, Essenos oriente sole preces fundere quia non hic est, inquit, Josephi sensus. Atqui Josephi nulla isthic a nobis facta mentio est, sed, ut dixi, Philonem legit nunquam, quem in grandi illo opere ne semel quidem laudavit. Et tamen postquam de Essenis Practicis ex Josepho multa disseruit, nugari putat eos qui asserere audent, eos in totum Christianos fuisse. Quasi de Essenis Josephi, qui ita sentiunt, id asserant; et non de Philonianis potius ac Theoreticis, qui ab illis Josephi plurimum distant. CAPUT II. De Essenis Theoreticis et Practicis. Salmasii error. Tertullianus ab eo depravatus. Ridicula de vocabulo mortuum opinio. Plinius ab eodem minime intellectus explicatur. Patronymica nomina etiam a civitatibus dicta, contra quam Salmasio visum. De iisdem Essenis Plinius lib. v, cap. 17, ita scribit: Ab occidente littora Esseni fugitant, usque qua nocent, gens sola, et in toto orbe præter cæleras mira, sine ulla ſemina, omni venere abdicata, sine pecunia, socia palmarum, etc. De quonamı Essenorum genere intelligenda sint ista, merito quæri potest, sed de Theoreticis persuadet, quod cam

gentem solam appellat, hoc est, solitariam et a po- ſuisse vel littera significat, nedum id unum operis pulorum frequenţia sejunctam: tum quod palmarum sociam esse dicit, hoc est, in palmetis, adeoque desertis locis, ætatem degere. Học ut Theoreticis ac Philonianis Essenis congruit, sic a Praeticorum institutis abhorret. Testis est l'hilo, priores illos extra mœnia et oppida in hortis ac secessibus degere, el solitudines persequi: Teixŵv šĘw noloūvtas τὰς διατριβὰς ἐν κήποις, ἢ μοναγρίοις, ἐρημίαν μετ tzduúxovtes, præsertim in Ægypto, et ad Mœrim lacum, mari vicinum: quo frequentes illorum colonie commeant, propter loci opportunitatem, ac cœli salubritatem; quod ille tractus lenibus auris e propinquo mari perflatur. Addit, et alibi terrarum lanc esse sectam, πολλαχοῦ τῆς οἰκουμένης. De Practicis refert Josephus, cos in urbibus degere: Mia δὲ οὐκ ἔστιν αὐτῶν πόλις· ἀλλ᾽ ἐν ἑκάστῃ μετοικοῦσι. moǹhol. Una ipsorum civitas non est, sed singularum inquilini sunt plures. Mox: Krôµùv ôè ¿v èxáo πόλει τοῦ τάγματος ἐξαίρετος των ξένων ἀποδείκνυ taɩ, In qualibet urbe ex eodem collegio curator họspitum specialis eligitur, Hæc sunt ɔrgumento, Plinii descriptionem ad Theoreticos et Philonianos maxime pertinere. Inquiramys modo quam belle se ad Piinium suum Salmasius exercuerit. Principio de solis Essenis Josephi, qui Practiei sunt, Plinium exponit. Non enim alterius generis mentionem facit. Hos, ait (a), littora ſuyisse, ut interiora Judææ habitarent. Ideo porro fugiebant mare, et quam longissime poleraul a lilloribus et portubus sese amovebant Esseni, ne puritati ac tranquillitati vitæ, quum sectabantur, maritima commercia nocerent. Mox: Littora fugiunt, usquequa nocent; id est, quatenus nocent agri colendi studio tantum addictis, ut erant Esseni, et omnem negotiationem commerciumque aversantibus. Nihil quippe emebant, nec vendebant, at ex Josepho consial. habuisse. Varias enim artes exercebant; nam diluculo πρὸς ἃς ἕκαστοι τέχνας ἴσασιν ὑπὸ τῶν ἐπιμε antiv diaplɛvtai· ad eas artes, quarum periti sunt, exercendas a præfectis dimittuntur ad quintam usque: qua in unum conveniebant ad prandium; a quo iterum ad vesperam in opere habebantur. Ex his evidens est, aut istos agriculturæ non vacasse, aut noŋ unicum hoc genus artis instituisse. Sed neque commercium omne repudiasse; nam qui artes varias, quas quisque norat, exercebant, quæstum utique faciebant, ac vel operas suas, vel artium opera venditabant. Postremo nihil Essenos emisse neque vendidisse non scribit Josephus, sed invicem: Οὐδὲν ἐν ἀλλήλοις οὔτε ἀγοράζουσιν, οὔτε whoai. Nihil inter se emunt aut vendunt. Inter se, ait, non καθόλου. Eat nunc, et fadsos canjectores nos esse dicat, cum veteres ab eo scriptores, quos citat, non nisi raptium, ac per indices aut in allorum commentariis lectos esse cum Kerkoetio docuimus. Quantivis ad hanc augendam suspicionem Plinianus iste locus est: cujus quidem facilis alque explicata sententia est, si quis paululum his in litteris sapiat. Ab occidente, alt Plinius, littora Esseni fugitant, usquequa nacent. De Asphaltite lacu sive mari Mortuo capiendus est, qui letales exspirat auras, et vicinum aerem infcil. Gravitate odoris accolis pestifer, ait Tacitus lib. v, Hist., cap. 6, neque vento impellitur, neque pisces aut suetas aquis volucres patitur. Hæc sunt ad Plinii mentem aptissima, Causam enim continent, cur Esseni illi tŵy denpiŵy incole, et inter palmeta victitantes haud propius Asphaltitem lacum domicilia fixerint; sed tantum ab eo secesserint, quoad vis illius tractus malefica pertingit. Hic est ille Mortui maris et circumjecte terræ squalor ac pestilens habitus, quem eleganter ac paucis Tertullianus descripsit in libro De pallio: Hactenus, inquit (c), Sodoma, et nulla Gomorrha, et cinis omnia, et propinquitas maris juxta cum solo mortem þibit. Mare, inquit, propinquum, una cum ora omni, mortem ac pestem combibit. Hæc vera loci hujus est sententia: in quo ridicule conflictabatur Salmasius (d). Qui mortuum ivit, vel mortum, Ilinc apparet, quantum judicii ad scribendas Exercitationes attulerit. Minus enim litterarum in iis verbis est, quam errorum. Quippe nec ad Theoreticos Philonis Essenos, nec ad Practicos Josephi conveniunt quæ in interpretando posuit. Ostendi ad Theoreticos inprimis Plinii verba spectare. Hos vero littorum ac maris propinquitatem vitasse, falsissimum est; cum vicina potius mari captasse ausus est scribere in editione nova,pag. 105, quasi ab eo quod est morier, usurpare liceat, mortum, mariu, vel mortuum, mortuu; et sic mortuum ire dicatur, quomodo redditum ire, et hujus generis alia. Joculare facinus; imo vero piaculare grammatici; qui hoc scire profecto debuit, mortuum nomen esse, non verbum, neque verbi supinum aut participium; quemadmodum fatuus, arduus, canloca testetur Philo (b). Deinde neque agriculturam, neque artem ullam instituebant Theoretici, sed totum diem ¿y ȧoxhoɛt ac sacrorum librorum meditatione transigebant, neque limen egrediebantur Tàs pèv ov ε hupas xwple Exaσto povoúμενος παρ' ἑαυτοῖς ἐν τοῖς λεχθεῖσι μοναστηρίοις φιλοσοφοῦσι, τὴν αύλειον οὐχ ὑπερβαίνοντες, ἀλλ' CŮS' ¿Ę άnóntov Dewpoūvreç. Frustra igitur arguta-spicuus. Docet hoe accurate S. Augustinus lib. xi, tur, Essenos idcirco littora fugisse, quod in agri studium intenti forent. Sed neque Josephi ad Essenos illius interpretatio quadrat. Non enim agricolas (a) Salmas. Exerc. Plin. pag. 612, 615. (b) Philo pag. 612. (c) Cap. 2. De civil. Dei, cap. 11, cujus verba hic quoque legi nicrentur: Unde, inquit, non importune neque it congrue arbitror accidisse, etsi non humana indu- (d) Salmas. in Not. ad Tertull. De Pallio,rdit, po stremæ A. 1656 cvulgatæ p. 156.

ADVERSUS CLAUDIUM SALMASIUM. stria, judicio fortasse divino, ut hoc verbum, quod Linacer grammaticus eruditus libro 11: Patronymiest moritur, in Latina lingua nec grammatici declinare potuerint, ea regula, qua cætera talia declinantur. Namque ab eo, quod est oritur, fit verbum præteriti temporis ortus est: et si qua similia sunt, quæ per temporis præteriti participia declinantur. Ab eo vero, quod est moritur, si quæramus præteriti temporis verbum, responderi solet mortuus est, u lillera geminata: sic enim dicitur mortuus, quomodo faluus, arduus, conspicuus: et si qua similia, quæ non sunt præteriti temporis, sed quoniam nomina sunt, sine temporę declinantur. Illud autem quasi declinaretur, quod declinari non potest, pro partiçipio præteriţi temporis ponitur nomen. Inepta est igitur, et grammaticis regulis contraria Salmasiana castigatio: praesertim cum in principe Rhenani editione itidem, ut in vulgatis, exstet mortem bibit. Quam editionem ad veterum codicum fidein diligenter exactam fuisse fatetur ipsemet, et adamussim cum illo, quem exhibuit, manuscripto convenire. Η corum Græcorum, inquit, forma ducuntur a locis Sicelides. Denique princeps artis ac magister tuæ Despauterius in Præfat. ad artem versificatoriam docet (e), patronymica formari a patria. Et alibi, Pisidem, quod gentile nomen est, vocal patronymicum. Hæc indigna fateor, in quibus moremur. Ve. rum quid facias? ut homo est, ita morem geras. CAPUT III. Epiphanii locus illustratur male a Satmasio vexatus. Cujus iniqua reprehensio discutitur. Ejusdem super præpositione vлép notalus error. Nunc ad Epiphanii locum, qui unus ſere occasionem huic disputationi dedit, stylum animumque transferamus. De Ossenis hær. 19, pag. 40, ita ille scribit: Ὥρμηνται δὲ οὗτοι, ὡς ἡ εἰς ἡμᾶς ἐλθοῦσα περιέχει παράδοσις, ἀπὸ τῆς Ναβατικῆς χώρας, καὶ and Ιτουραίας, Μωαβίτιδός τε καὶ 'Αρηϊλίτιδος, τῶν ἐπέκεινα τῆς κοιλάδος τῆς ἀλυχῆς οὕτως ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ καλουμένης ὑπερκειμένης χώρας. Ἔστι δὲ αὕτη Νεκρὰ καλουμένη θάλασσα. Quæ sic in editione mostra Latine reddidimus: Ferunt istos ex Nabatæa, Ituræa, Moabitide et Areilitide originem traxisse; quæ regiones ultra vallem salsuginosam positæ sunt. Hoc enim nomine sacris in Litteris tractus ille superior appellatur, qui idem est cum mari Mortuo. Ad hunc locum Plinianus exercitator quriculas clamore subito folliţ totis viribus, sie ut nusquam alibi majoribus intemperiis agitetur. Sed quod isti homini fatale esse alias observatum est, с ut ubi maxime satagit ac nititur, ibi fœdissima ruina aç toto corpore provolvatur, id hoc loco pene supra fidem ei contigit. Primum illius vana est reprehensio. Ut enim Græce periti omnes in unum capita conferant, ausin id asserere: non aliam interpretatione sua sententiam loci hujus expressuros quam quæ a nobis est reddita. Recte an secus senserit Epiphanius, nihil ad interpretem pertinet. Sed ad Pliņium revertor (a): cujus et altera ab eodem Salmasio adhibita correctio risu digua, Pro socia palmarum scribi jubet esu palmarum. Imperite, quis neget? Ita enim abrupta et incondita lectio fiet, sine pecunia, esu palmarum. At vulgata et a scriptis codicibus, et a sententia auctoritatem habet. In palmetis procul ab hominum strepitu ac frequentia degebant: ideo socia palmarum yens dicitur. Qui aut ista non capit, aut aliter Plinium interpolare studet, vix eum grammatici nomine dignum judico. Quod adeo iste non meretur, ut me propterea obtorto collo rapuerit, quod de formatione nominum in ŋvos, ut est 'Econvóc, agens,scrịpserim, patronymicas ejusmodi inflexiones Arabum et Asianorum proprias esse, quasi ethnicas, non patronymicas appellare debuerim, Euge, homo in grammatica detritus patronymicum nescit non a solis patribus, sed etiam a locis ac civitatibus vocari. Cledonius vetus grammaticus, inter gentilia et patronymica id esse discriminis ait quod gentilia nomina a provinciis veniunt, patronymica et a civitatibus. Ergo ex Cledonil auctoritate gentile boc Essenorum nomen appellare non debui, nisi provinciam aliquam Essenorum esse constaret: tractus ille superior vocetur, Quași id verba ista quam nullam fuisse hactenus didici. Tu cum oppidum illorum in interiorę Judæa fuisse conjicis (o), a quo Εσσαίοι et Εσσηνοί dicti fuerint; etsi hoc absurde, contraque Josephi ac Philonis expressa testimonia facis, tamen hoc ipsum, quod in me tam atrociter insectaris, tuopte judicio probas. Nam a civitatibus patronymica formari, non gentília, Cledonius docet. Consentius alter grammaticus ait (d): Patronymica nomina ſeminina in is fieri, ut Lucanus ab Hibera Hiberis. Est autem Hiberts, opinor, a regione nomen inditum. Thomas (a) Exerc. Plin. p. 616. (b) Tom. II Granimaticorum veterum,p. 1892. (c) Salmas. pag. 612, Ostendam paulo post, extra culpam et erroris suspicionem esse sanctissimum Patrem: et qui illi stupidissimum suum commentum affinxerit, parum pudenter, multum inepte fecisse. Nunc de Latina interpretatione prius cum illo caprinam pugnam conseram. Quærit, ubi in saçra Scriptura significent, tractum superiorem in sacris Litteris regionem illam vocari. Quod est alienissimum. Non hoc dicit Epiphanius, ὦ οὗτος, sed κοιλάδα τὴν ἀλυχὴν appellari dicit τὴν ὑπερκειμένην χώραν;. quod et verum est; nam o̟ápay áλuxh vallis ca dicitur, Gen. xiv, 3, ubi Asphaltites lacus postea factus est. At enim ὑπερκειμένη χώρα non recte de mari Mortuo, vel Asphaltite lacu dicitur. Viderit qui ita Græce scripsit: quid hoc ad interpretem? υπερκειμένη χώρα velis nolis tractus est superior. Sed noque Epiphanius in culpa est: neque tu sen- (d) Tom. Grammaticorum vet.,p. 2021. (e) Pag. 360. Ed. Rob. Steph.

sum ejus accepisti. Refert Epiphanius, Ossenos ex Strabo lib. xu de Celænis, urbe et colle loquens, Peræa Judæa profectos esse, hoc est Nabatæa, cœterisque transamnanis regionibus, quæ in Arabia postea censitæ sunt. Eas regiones trans vallem salsuginosam esse. Quo nomine, inquit Epiphanius, non tractus superioris, ut nugaris, sed salsuginosa vallis, in Scripturis affectus ille superior ager est, ubi quondam Sodoma et Gomorrha, cæteraque oppida fuerunt, qui locus nunc mare Mortuum est, Snεpxsɩµévy xúpa ea ratione, quam dialectici ampliationem vocant, lacus ille dicitur. Sic in Sibyllæ versu: Εσται Δῆλος άδηλος quæro ex te: Si δῆλος est, quomodo άδηλος; si antem ἄδηλος, quomodo δῆλος? Non simul et codem tempore utrumque sunt ea, de quibus contraria duo, aut pugnantia dicuntur, sed xarà thy Ènéxtasiy quod esse desiit, adhuc tribuitur. Ita xwpa prius erat, qui nunc lacus est et mare. Hæc propter frivolum tuum ȧrópŋpa: Ubi in rerum natura reperisti, tractum regionis, thy xwpav, eumdem esse cum mari? Potes eodem jure de eo percontari, quod Matth. x11, 5, scriptum est: ‹ Mortui resurgunt, › Ubi in rerum natura reperisti mortuos resurgere? Si enim mortui sunt, non resurgunt; si resurgunt, non mortui sunt. Respondebit facile tibi, qui prima dialectices elementa didicerit: imo qui ratione uti utcunque sciverit. Nec est quod pɛμévηs vel superioris te vocabulum adeo commoveat; quasi in arduo sita ac suspensa regio esse debuerit; dép enim non tantum est supra, sed etiam ultra. Sic depóptov id dicitur, quod ultra fines ac limites situm est: quod de planitie ac depressa convalle non minus, quam de montibus usurpari solet. Ita et superum el inferum» Latinis non ab eminentia et altitudine, vel declivitate dicuntur. Strabo in plerisque locis tam præpositione Sέp, quam verbo inépetal usus est citra notitiam altitudinis et eminentiæ. Ita libro vi: Trεp 6è Twν Couplwv, inquit, xat Ταυριανή χώρα λεγομένη ίδρυται. Supra Thurios est eliam sita regio quæ Tauriana dicitur. Et paulo post ὑπὲρ δὲ τούτων Βρέττιοι χερρόνησον οἰκοῦντες. Libro item v sub initium: Ὑπεραλιείους vocat Transalpinos populos. Οἱ μὲν οὖν Κελτοὶ τοῖς ὑπεραλιείοις ὁμοεθνεῖς εἰσι. Εt eodem libro τους ὑπεραλπείους Κελτούς appellat. Rursus: Ὑπὲρ δὲ Πλακεντίας ἐπὶ μὲν τοῦ ὄρους τῆς Κόττου γῆς Τίκινον ἐν λς' μιλίοις πόλις, καὶ ὁμώνυμος ὁ παραῤῥέων ποταμὸς συμβάλλων τῷ Πάδῳ· Supra Placentiam ad fines regionis Cotti Ticinum urbs abest triginta sex millibus, el ejusdem nominis flumen præterfluens et in Padum incidens. Quæ Strabonis verba si Salmasius interpretetur, non dubitabit, quin et Galli nos omnes in aere suspensi simus; et Ticinum cum Auvio suo in edito aliquo loco situm Placentiam infra se despiciat. Non enim nɛpxɛiołaɩ, aut esse supra, dici potest, nisi quod sublimius est. Idem (a) Salmas. p. 615. ὑπέρκειται δὲ καὶ λίμνη φύουσα κάλαμον, supra μαlus est calamum edens. An supra collem palus imminet? Iterum Strabo libr. xvi de hoc ipso, quo de agimus, tractu loquens: Yπépxeital de Th; Ἰουδαίας, καὶ τῆς Κοίλης Συρίας, μέχρι Βαβυλω νίας, καὶ τῆς τοῦ Εὐφράτου ποταμίας, πρὸς νότον Αραβία πάσα, χωρὶς τῶν ἐν τῇ Μεσοποταμία Σκηvitwy· Supra Judæam et Cœlesyriam, usque ad Babyloniam, et fluvialem Euphratis regionem, austrum versus, tola est Arabia, præter Scenitas, qui in Mesopotamia sunt. Vides ut supra Judæam regiones illas collocet, et neρxɛloba dicat, hoc est superiores esse; quod idem est atque ulteriores. Eodem itaque modo τὴν ὑπερκειμένην χώραν tractum illum superiorem vocavit Epiphanius, qui Judææ ad orientem et meridiem ultimus est, et supra Palæstinam reliquam: qui ager olim, et xoiλàs äuxh, postea lacus fuit: postquam Deus Gonorrham el Sodoma subvertil. Ut igitur Arabia υπερκειμένη χώρα Judae totius a Strabone dicitur, quia huic ad meridiem obvertitur: sic reliquæ Judææ dɛpxɛtɲévŋ dicitur, quæ quondam xŵpx fuit, hodie lacus est. Siquidem et extremus Palæstinæ limes ad orientem sæpe lacus ille in Scripturis statuitur, ut Num. xxxiv, 3; Deut. 111, 17; Josue ▲v, 2. Nihil est verius. Omnis in interpolando vexandoque loco illo Salmasii conatus irritus et inanis est. Jubet Epiphanii verba sic instrui, quasi scriptum exstet (a): Tŵv triκεινα ὑπερκειμένης χώρας τῆς κοιλάδος τῆς ἁλυxñs, regionum sitarum trans regionem vallo maris Mortui superjacentem. Nam ultra regionem maris Mortui littoribus adjacentem erat Nabatæa, Ituræa et Moabitis. Hæc neque necessaria est, et absurda est inseitaque castigatio. Necessariam non esse probat quod pro recepta lectione disputatum est. Absurditas ex eo patet, quod άλυχὴν κοιλάδα Ερίphanius mare Mortuum appellet. Quippe hæresi 53, quæ est Sampsæorum, ait, istos qui et Escesæi sunt, in Peræa versari: Outw xalovpévn xwpq, πέραν τῆς ᾿Αλυκής, ήτοι Νεκρᾶς καλουμένης θα λάσσης ἐν τῇ Μοαβίτιδι χώρᾳ περὶ τὸν χειμάρρουν Αρνών, καὶ ἐπέκεινα ἐν τῇ Ιτουραίᾳ καὶ Να τίδι· Quæ Peraa vocatur; quæ est trans salsum site Mortuum mare, quod dicitur in Moabitide ad lorrentem Arnon, et ultra in Ituræa et Nabatæa. Sed et Salmasius hoc ipse confitetur, τὴν κοιλάδα τὴν 'Aλuxhy pro mari Mortuo sumi ab Epiphanio. Ex quo jocularis illa correctionis sententia conficitur: Moabitidem, Ituræam, et cæteras ultra mare Mortuum esse, quod idem Mortuum mare est supra mari Hortuum. Etenim xoɩààç † ¿λuxh mare Mortuum est, ut Epiphanius diserte scribit, assentiente grammatico: porro υπερκειμένη χώρα eidem Eρίphanio non alia est, quam ipsummet mare Mor tuum. Subjicit enim: ἔστι δὲ αὕτη Νεκρὰ καλου·

ADVERSUS CLAUDIUM SALMASIUM. μένη θάλασσα. Ubi pronomen αὕτη ad proxime λάδα τῶν ἁλῶν dixisset. In Genes. cap. xiv. 8, positam neprev xwpay refertur. Salmasius construendum ita statuit, quasi esset eiva ὑπερκειμένης χώρας τῆς κοιλάδος τῆς ᾿Αλυκῆς. Quare barbarus ille, quem dixi, putidusque sensus cxsistit: regiones istas positas esse ultra mare Hortuum, quod est supra mare Mortuum. Epiphanius quippe eodem modo scripsit hær. 19, Essenos esse ἐπέκεινα τῆς ᾿Αλυκῆς οὕτω καλουμένης υπερκειμέvns xwpas, quæ est Mortuum mare; quo hæresi 53 dixit esse πέραν τῆς ᾿Αλυκής, ήτοι Νεκρᾶς καλουµévŋg Baláσons, et hær. 20: лépaу The Nexod; θαλάσσης. Igitur ή περικειμένη χώρα est Αλυκή, sive Νεκρὰ θάλασσα. vallis illa, quæ in Mortuum mare conversa est, ubi Sodomorum, Gomorrhæ, cæterique reges contra quatuor alios certamen inierunt, a LXX vocatur xɔɩλὰς ἡ Αλυκή: et supra commate 3, φάραγξ auxh. Non dubium est, quin eo respexerit Epiphanius cum scripsit: Τῆς κοιλάδος τῆς ἁλυκῆς οὕτως ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ καλουμένης. Νusquam enim κοιλὰς Αλυκή nisi hoc loco nominatur. At non vallem. Salinarum Idumææ citimam, sed regionem in qua postea lacus Asphaltites exstitit, isto ipso loco significat. Calumniatur itaque Salmasius, duin Epiphanio id alingit, quod est insulsissimum. Nam nullam, ut ita sensisse monstraret Epiphanium, rationem adduxit: quasi impune pro libidine caHæc Epiphanii loca tria de eodem argumento inter se comparata commenti illius inanitatem villari ac traducere antiquos Patres liceat. Vallis redarguunt: tum vero capitalem alteram oscitantiam pulsant. Scribit enim pag. 615, non dicere Epiphanium, Moabitas ἐπέκεινα τῆς Νεκρας θαλάσσ ons, ultra mare Mortuum habitare, sed tiiva ὑπερκειμένης χώρας τῆς Νεκρας θαλάσσης, ultra regionem imminentem mari Mortuo. Quod esse falsum ex hæresi 20 et 53, demonstratur. Ibi est enim, πέραν τῆς Αλυκής, ἤτοι Νεκράς καλουμέν vms Baldoons esse Moabitidem, omissa voce xwpaç: quam idem ille criticus subintelligendam asserit: quo nibil fingi potest stupidius. CAPUT IV. De Asphaltite lacu. Epiphanius a Salmasii calumnia defenditur. Vallis Salinarum quid sit. Salmasii multiplicia et gravissima peccata. Parum huic importuno castigatori facinoris visum est, Epiphanii sententiam ac verba depravare, nisi et immerentem Patrem ac repugnantem in erroris sui societatem traheret. Thy xocλáða thy auxhv, id est, vallem salsuginosam, quam mare Mortuum interpretatur Epiphanius, ab eodem confundi putat cum valle Salinarum, cujus mentio fit lib. Il Reg.,cap. viii, 13, et 1 Paralip., cap. xx|I, 12. In libro Regum ita scriptum est: Fecit quoque sibi David nomen, cum reverteretur, capla Syria, in valle Salinarum, cæsis decem et octo millibus. Et posuit in Idumæa custodes, statuitque præsidium. Hebraice Nin valle Salis. LXX vocem Hebræam retinuerunt, Ev yɛμεɛx, quasi proprium nomen esset; non, ut hallucinatur Salmasius, xo!- λάδα τῶν ἁλῶν, quo nomine LXX vocant in libro Il Paralip., cum in Hebræo eadem sit quæ in libro II Reg. appellatio, vallis Salis. In titulo psalmi LIK Septuaginta reddunt, φάραγγα τῶν ἁλῶν. Νοι camdem esse vallem Salinarum cum mari Mortuo, ne probatione quidem eget; id vero sensisse beatum Epiphanium falsissimum est. Kotláča tty 'Aluxfv, vel 'Aluxy simpliciter, sive 'Aλuxhv Đádasoav constanter Epiphanius nominat. Si vallem Salinarum intellexisset, usus esset co vocabulo, quod. LXX posuerunt, гɛμédɛɣ, saltem xo:- (a) Pag. 6.4 illa quæ in Hebræo dicitur, a Græcis 'Aluxh, ab interprete nostro Silvestris appellatur. At Hieronymus in Tradit.,vallem Salinarum vocat; Aquila vero twv Пepin:divwv, id est, Campestrium: legit enim. Theodotio twv 'Alowv, id est, Lucorum: quod ad Vulgatum interpretem accedit. Nomen T tam de agro subacto, quam pascuo ac nemoroso sumitur: quod Theodotionis atque interpretis veteris auctoritas persuadet. Græci a Salinis'Advxhy verterunt, ut et Hieronymus in Traditionibus. Hos si quis imperitos adeo fuisse putet, ut hanc vallem cum altera cognomine ad Idumæam sita confunderent, næ is parum prudenter imo temere faciat. Hæc enim posterior in Idumææ confinibus posita videtur. Neque vero in ipsamet Idúmæa collocari necesse est: quod divinat Salmasius (a), levi admodum ductus argumento, quoniam et ibi Idumæi profligali, in suamet ipsorum regione. Præclare! Quasi in Idumæa ipsa commissum fuisse prælium necesse sit. Eodem argumentandi genere confeceris, Italiam esse in Africa, quoniam Afri, Annibale duce, cum Romanis in Italia pugnarunt. Alterum Salinasii argumentum, quia præsidium ibidem impositum memoratur, in ipsa nempe Idumaa. Ubi hoc legis, ibidem, hoc est, in valle Salinarum impositum fuisse præsidium? Atque hæc dispuso, non ut certi aliquid de illius situ constituam, sed ut hominis &Roycotia castigetur; qui e sacris Litteris id effici necessario credidit, et ut in plerisque, τῆς συλλογιστικής μεθόδου prorsus est rudis. Ab eadem ratiocinandi imperitia profectum est et illud, quod subinde sequitur: vallem istam Sa linarum a mari Mortuo longius abfuisse probat ex eo quod in Idumæa sit. At Idumæa, inquit (b', salis longe dissita a mari Mortuo. Nec illud verum est. Tamen experiamur, quam id belle demonstret. Incipiebat quippe ab Ægypti Casio, et lacus Sirbonidis emersu. Acute sane. Quoniam ab Ægypti limitibus incipiebat Idumæa, ideo a mari Mortuo longius aberat. Hoccine ratiocinari est, imo uti ratione? Itidem enim facit, ac si probaret aliquis, (b) Pag. 614.

nihil generet alatve, non ti adµvpúder, quod ei tribuit Josephus, sed si dopaltóber, quo aquæ ejus infectæ sunt, merito tribuitur. non esse contiguam Pyrenæis Galliam, quia ab maris a salsugine sit. Cur autem Asphaltites lacus Rheno, vel Alpibus incipit. Lupus cervarius bestia est ea prædam nacta quamvis in fame mandens, alio si respexerit, præsentis oblita prædæ, ad aliam quærendam digreditur. Fecit idem grammaticus noster. Cum in eo esset, ut probaret Idumæam a mari Mortuo longius abesse, atque ad id venisset, nt a Sirbonidis lacu eam incipere diceret, avertit ejus animum Strabonis recordatio, qui în Sirbonidis lacu deceptus pro Asphaltite illum babuit. Quare Instituti argumenti mox oblitus, ad Strabonem sese convertit, in eumque dentes infixit. Tertium critici peccatum eadem pagina. Salsuma non esse lacum inde probat, quia bitumen salsum non est, nec satis naturam habet. At lacus ille ex mero bitumine est. Ergo nullæ in Asphaltite lacu aquæ sunt, sed quantus quantus est, nihil nisi bitumen est. Josephus lib. vs 'Alwσews,cap. 5, Asphaltitem lacum, qualem viderat sæpe, non cujusmodi ex vocabulariis didicerat, describens, Υπο κουφότητος, inquit, καὶ τὰ βαρύτατα τῶν εἰς αὐτὸν ῥιφέντων ἀναφέρει· καταδῦναι δὲ εἰς τὸν βυθόν, οὐδὲ ἐπιτηδεύσαντα ῥᾴδιον • Nimia levitate etiám qué gravissima sunt in cum jacta fluitant: demergi autem quis in profundum nec de industria facile potast. Subjicit, Vespasianum periclitandi gratia quosdam natandi inscios, vinctis post terga manibus, in altum projici jussisse; evenisse autom omuíbus tanquam vi cujusdam spiritus, uti sursum repulsi Quétuarent. Hæc Josephus ex Rufiui interpretationé. Addit, multis locis eumdem lacum nigras bituminis glebas vomere, eas vero innatare figura et magnitudine tauris capite truncatis assimiles: Τῆς μέντοι ἀσφάλτου κατὰ πολλὰ μέρη βά λους μέλανας ἀναδίδωσι· αἱ δὲ ἐπινήχονται τό τε σχέ μα, καὶ τὸ μέγεθος ταύροις ἀκεφάλοις παραπλήσιαι. Plinius lib. xxxv, cap. 15, bituminis naturam alibi limum, alibi terramesse divit. Limus eJudææ lacu, ut diximus, emergens; terra in Syria circa Sidonem oppidum maritimum. Si lacus Asphaltites merum bitumen est, id est nullas aquas habet, quomodo demergi in eum potest aliquid, aut a fundo sursum occulta vi spiritus repelli? Fluitare vero ac fluctuare in perpetua gleba, vel luto spississimo, qui potest? Clarius absurditatem Strabonis locus revincit lib. xvi, ubi de Asphaltite lacu sub nomine Sirbouilis agit, perperam, ut ante Salmasium animadvertit Ortelius et Casaubonus, et alii præterea non pauci. Hunc ergo lacum refert Strabo esse αγχιβαθή, βαθύτατον ἔχειν ύδωρ, aquae habere profundissimas, sic ut urinatoribus nullas ibi loens sit, sed qui umbilicotenus in eum procedit, mox Antequam ab Asphaltite lacu, et hac tota dispu> tatione recedam, triplicem critici istius errorem annotare libet. Lacum hunc, qui et mare Mortuum appellatur, negat (a) esse salsum. Absurdissime. Primum Gen. xiv, 3, appellatur o² Đálaσoa tŵy 'Aλwv, mare Sulis, id est, Salsum. Sal non est sal, si id mare salsum non est. Deinde Josephus, qui et vidit et gustare potuit, lib. vs Alo,cap. 27, ait esse appwon, hoc est, salsum. Atenim objicit: Mare omne salsaṁ est suapte natura, quod omnes sciunt; neque verum mare opus esset ita nominare. Plumbeum acumen! Mirum ni errasse Moysen contendat, qui et mare et sulsum appellarit. At, & ¿yaßt, mare omne verum salsum essa constat: sed lacus iste verum mare non fuit; sed, ut Hebræis mos est, συναγωγὴν πᾶσαν ὑδάτων ita nominare, Scriptura mare Satsum vocat, ut ab altero lacu Genezareth differre eum intelligamus; qui, ut eodem loco Josephus narrat, dulcis est. Præterea quis nescit mare aliud alio salsius esse? Pontus Euxinus verum est mare: idem tamen ñótipos est, et dulces habet aquas, aut minus solɛag quam reliqua maria, ut iis etiam adaquari pecora soleant, ut Arrianus in Periplo tradit, et Aristoteles lib xu, De hist. animal.,cap. 13, de dulcedine affirmat. Quocirca lacus Asphaltites, quod cæteris salsior sit, ideo mare Salsissimum ab interprete nostro passim vocatur, Num. xxxiv, 3, Deut. 1, Josue xv. Tacitus lib. v Hist, lacum hunc mari omni sapore corruptiorem facit. Quid ergo Salmasio venit in mentem, ut eum negaret esse salsuin? Sane Beda libro de focis sanctis cap. 13, lacum Istum refert salsissimum ejicere sal, et hoc sole sic- attollatur. Bitumen porro certis temporibus e fundo catum accipi, multis ubique nationibus profuturum. Alterum inscitiæ caput lacum Asphaltiten eodem sensu dicit (b) appellari salsum, quo terram salis iidem Hebræi nuncupant eam, quæ deserta est ac desolata. Terra salis, vel salsuginosa, ingrata, et infecunda dicitur, ac frugibus infelix, quoniam salsugo satis inimica est. Ea sterilitatis et infecunditatis propria causa est. In mari nulla fecunditas est earum rerum, quibus, ut in terra, natura salis infesta est. Sed quæ indidem oriuntur, aut gliscunt, salsugine juvantur. Quare non potest salsum mare dici pro infecundo ac sterili, cum fecunditas ipsa (a) Pag. 614. ebullire scribit, ad quod capiendum arundineas rates expeditas habent: "Εστι δὲ ἡ ἄσφαλτος γῆς βῶλος ὑγραινομένη καὶ διαχεομένη, πάλιν δὲ μετα βάλλουσα εἰς πάγον ἰσχυρὸν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ ὕδατος, οἷόν ἐστι τὸ τῆς λίμνης ὕδωρ, ώστε τομῆς καὶ κοπῆς dziołaı Bitumen est terræ gleba, quæ liquefacla ac diffluens rursus coit in solidam corpus aquæ frigore constricta; cujusmodi lacus illius est aqua, adeo al incidi securique opus habeat. Tacitus lib. v Hist., cap.6: Incertæ undæ superjacta ut solido feruntur. Periti imperitique nandi perinde attolluntur. Certo anri tempore bitumen egerit. Mox ait, undantes bitumine Pag. 614.

ADVERSUS CLAUDIUM SALMASIUM. moles pelli, manuque traki ad littus. Aquas igitur Sneptidevtat. Ad hunc locum in Animadversionibus habet Asphaltites, neque merum bitumen est: sed hoc certis temporibus eructat, hoe est, quotannis, ut Diodorus Siculus, Plinius lib. II, eap. 15, et Tacitus produnt; ut alii, triennio quoque. Undė frivola est argutatio: ideo salsum non esse, quia bitumen merum est, quod non est salsum. Legendus et Vitruvius, qui lib. vit, cap. 3, ait, hune lacum emittere bituminis maximas moles, quas diripiunt qui habitant circa. Uti salsediŋi lacus istius bitumen non obstat, quia non mero bituminė Quit, sed aquas proprias habet, quarum in summum bitumen certis temporibus ebullit: sic neque causa, cur immersa corpora repellantur ac Auitent, in idem bitumen referri debet, sed in aquæ ac loei illius naturam; nam ex occultis meatibus vaporum ac spirituum ingens vis effunditur, et aquas illas occupat; quibus, ut ait Josephus, repercussa corpora sursum feruntur. Quod et alibi quoque contingit. Ut in Sicilia ad Agrigentum lacus quidam est, in quem nandi etiam prorsus imperiti deprimi nequeunt; ut Strabo refert lib. VI, et Aristoteles libro Περὶ θαυμασίων. Non potest hoc bitumini tribui, quod nullum in illo lacu scatère memorant: tametsi fons in eo tractu quidam est, cui liquidum bitumen supernatat: de quo Dioscorides lib. 1, Plinius lib. xxxv, cap. 15. Vide Cluverium lib. 11, Siciliæ cap. 2, ex quo Salmasius omnia, quæ de hoc fonte ac lacu Agrigentino disputat, in Solinia - nam Exercitationem transtulit (a), ejus, ut solct, suppresso nomine, unde ista corraserat. Atque eodem tamen illo loco, de suo imperite id attexuit, ideo immersa in illum lacum corpora regeri, ac fluitare, quod in eo bitumen supernatet; quoniam idem in Asphaltite laca Judææ usuvenit. Học verum non est. Nain et de Asphaltite lacu aliter Græci Latinique nos docent, ut paulò ante monstravimus; et in Agrigentino lacu nullum, quod quidem idoneis auctoribus constet, bitumen exsistit. Nam Solinus lacum pro fonte per oscitantiam scripsit; quod non negat illius enarrator. Vide omnino Aristotelis locum de Agrigentino laeu. Intelliges profecto non eam vim innatanti duntaxat aquis oleo tribui posse, ut in imam depressa corpora sursum attollat. CAPUT V Epiphaniane Animadversiones a Salmasii reprehensione vindicatæ. Quid sit népsσię et superposilio. Salmasii error. Blos pro vita sæculari et matrimonio illigala, ut et fiwear. Casauboni lapsus. Non meliore successu alio loco in nos styli sni maledicentiam exercuit (b). Epiphanius in Expositione fidei, de jejunio sanctæ hebdomadæ loquens, ait (c), Christianos per id tempus aliquos biduum, triduunive, aut quatriduum sine cibo transigere: &had καὶ οἱ σπουδαῖοι διπλὰς καὶ τριπλᾶς καὶ τετραπλᾶς (a) Salmas. in Plin. exerc. p. 126. b) Idem ibid. p,324. p. 363, observamus usum verbi dreptiОéval, et dreptíðɛoðaï, quod est cibum diffèrre; nam ea pro - pria est ac germana vocabuli notio, ut sit prorogare, protelare, differre. Hinc ůnépłɛðis est proroyatio, utique solitæ cibationis. Hesychius, Stepkoɛiç, ¿vabolał, nɛpáσɛtę. Glossæ Græco-Lat.: répɛor, dilatio, procrastinatio, frustratio, mora, îmmora, cunctatio. Et depletioç, superlativus, frustrator, differens. Item dñépłov, proser. Quamobrem accusativis duobus in constructione præditum est hoc verbum: quorum alter exprimitur, alter tacite subauditur. Ut si dicam, dúo ἡμέρας ὑπερτίθεται, preter accusativum spatii ac temporis, alter concipitur rei vel negotii quod differtur hoc enim est, biduo prorogat. Quod in Dionysii Alexandrini loco perspicuum est, quem illic adduximus: Ἐπεὶ μηδὲ τὰς ἓξ τῶν νηστειῶν ἡμέρας ἴσως, μηδὲ ὁμοίως πάντες διαμέ νουσιν· ἀλλ᾽ οἱ μὲν καὶ πάσας ὑπερτιθέασιν, ἄσιτοι διατελοῦντες· οἱ δὲ δύο. Οἱ δὲ τρεῖς· οἱ δὲ τέσ σαρας· οἱ δὲ οὐδεμίαν. Hic verbum υπερτιθέναι prorogare ac diferre significat; codemque modo dicitur υπερτιθέναι πά σας, vel δύο, vel τρεῖς ἡμέρας, ηυο διαμένειν τὰς hutpac. Nam utrobique subauditur xatá. Epiphanius pro δύο, τρεῖς, εἰ τέσσαρας, dicere maluit διπλᾶς, τριπλᾶς, τετραπλᾶς, duplicatos, triplicatos, quadrupličatos dies. Possemus et accusativum alterum intelligere, nimirum υπερθέσεις: nam ὑπέρο Oɛaɩg pro jejunio el superpositione sumitur: ita erit ὑπερτιθέναι ὑπερθέσεις perinde ac si Latine dicas superponere superpositiones. Sic pugnare pugnam et id genus alia. Apud Evagrium lib. 1 Hist, eccles., e. 21, insignis locus est, ubi de monachoruin, qui in Palæstina degebant, instituto loquitur, ac præsertim de mirabili eorum abstinentia: 0? #olláxis μὲν καὶ τὰς καλουμένας ὑπερθέσμους πράττουσι, διήμεροι και τριήμεροι τὰς νηστείας ἐκτελοῦντες· εἰσὶ δὲ οἱ καὶ πεμπτῷοι, ἢ καὶ πρός. Ibi τὰς ὑπερ θέσμους eodem sensu quo ὑπερθέσεις usurpavit; ac nescio an úñɛpłéseɩç etiam legi verius sit. Neque lainen temere commutaverim; nam fieri potest, ut Snеpotoμous appellaverint jejunia ultra communem legem moremque, vel solitum capiendi cibi tempus extensa. Hæc verbi ac locutionis hujus interpretatio digna non est, cujus nos hodieque pœniteat. Sed præter hanc tainen aliæ suppetunt duæ, quas non minus probabiles judico. Prima, uti verbum úreptilćva: sit transcendere, superare. Hinc enim superlativam gradum Græci vocant ὑπερθετικόν, εἰ ὑπέρθε σις Hesychio est υπέρβασις. Unde ὑπερτιθέναι est spбalve: vel 6. Altera est, ut raptiὑπερβαίνει, υπερβάλλειν. υπερτι Oévat sit addere, imponere, ac præter ordinarium usum indicere: quod Latini superponete vocant. Cassianus Collat. 1, c. 21, de abbate Joanne, qui illusus a dæmone biduana se inedia confecerat: In- (c) N. 22. p. 1105.

tellexit se ob hoc calliditate dæmonis circumventum, Potest tamen et verbum alpsty in ejusmodi loentione locum habere: quod est ferre, tollere. Quamvis autem υπερτιθέναι et υπέρθεσιν Græci itiden ut Latini superponere ac superpositionem usurpent, non tamen eadem utrobique constructio est. Ut enim Latine dici possit, superponere alicui biduanum vel triduanum jejunium; vel, ut Solinus loquitur, solitæ cibationi diem unum superponere: non tamen Græce sic uti licet ύπερτίθεσθαι τῇ τροφῇ μίαν ἡμέραν. Non enim neprídeoðaɩ cum dativo conjungitur. talique distentum jejunio, ut lassitudinem non necessariam, imo etiam spiritui nocituram, fatigato corpori superponeret. Non aliud hoc loco est superponere, quam imponere, vel adjicere. Sic in concil. Aurel. v, can. 12: Nulli viventi episcopo alius superponatur, aut superordinetur episcopus. Ilac ratione jejunia superponi dicuntur, quoniam cum communis hominum vita quotidiano victu ac cibo transigatur, certæ abstinentiæ leges imponuntur, quibus velut onerantur homines. Ita Tertullianus Qua in re Plinianus exercitator valde deceptus contra Psych., cap. 2: Sic et apostolos observasse, nullum aliud imponentes jugum certorum et in commune omnibus obeundorum jejuniorum. Hoc erit superponere jugum illud, ac legem jejuniorum indicere; unde jejuniorum superpositio idem est atque impositio et injunctio. Solinus cap. 27 leones ait alternis diebus potum, alternis cibum capere: ac frequenter si digestio non est insecuta, solita cibationi superponunt diem. Superponere est addere. Cum igitur altero quoque die cibum capere soleant, crudi cum sunt, unum diem ad eum, quem interponere mos est illis, adjiciunt. Ita biduum solidum sine cibo transmittunt. Non eadem hic, opi• nor, notione verbum illud sumitur, qua ab ecclesiasticis auctoribus, cum jejunia superpositiones appellant, vel jejuniorum superpositiones, quas onepθέσμους, vel ὑπερθέσεις Græci Patres vocarunt, eo sensu quem hactenus exposuimus. Sed utrum Latinorum imitatione Græci, an Græcorum Latini, ad jejuniorum negotium id vocabuli transtulerint, jure dubitari potest. Ac si prima illa, quam in Animadversionibus amplexi sumus, vel ex duabus hoc capite traditis prior magis arridet, ut i̇néplet; dilatio prorogatioque sit, vel transcensio el úлéρ6aσıç, credibile est Græcorum exemplo Latinos superpositionem nominasse. Nam isto sensu Græcæ voci sua et nativa proprietas constat; quæ in Latina minus elucet, ut translatain peregrinamque cognoscas. Sin est, ut superpositionem pro impositione injunctioneque dici magis placeat; tum vero inspτιθέναι οι ὑπερτίθεσθαι minus Græce conceptum hac significatione videbitur, adcoque de Latinorum usu exemploque manasse. In Vilis Patrum, libro v, libello 10, num. 33 et 44, mira quædam hac vel simili in voce Græcitatis affectatio est; num. 33: Alia cogitatio mea est, ut jejunem biduanas levando; num. 44: Ergo quando eras juvenis, non jejunabas biduanas levando. Et dixit ei senex: Crede mihi quia et triduanas et hebdomadam. Levare biduanas dixit, ut Epiphanius pinās nepieτριπλᾶς ὑπερτίθεσðaɩ. Puto levare hic esse, quod tertiæ significationi congruit, imponere vel indicere: translatione ab oneribus ducta, quæ ut imponantur allevanda sunt. Nec enim videtur levare biduanas esse totidem dierum jejunium cibo solvere, ut subaudiatur abstinentias, quod in hebdomade subaudiri non potest. (a) Pag. 324. est (a); qui Solinianam istam locutionem sic ¿ɛɛdAŋvíčeɩ, solitæ cibationi superponunt diem, tỷ ouv. ήθει τροφῇ ἡμέραν ὑπερτιθέασιν. Atqui ὑπερτιθέναι, ut et præpositio dñép, cum dativo copulari non solet. Apage ergo sordes istas sermonis drɛpt:0¿vai tɩvi, superponere alicui. Diceret potius ¿mitiéval, vel poσtilévat. Reliqua exercitationis ejusdem majoribus etiam ineptiis implicata sunt. In quibus singulare id est, quod cum sententiam nostram vexare, et conviciari nobis instituerit, in istud ipsum incurrit tamen quod reprehendit: Snépłesty diximus esse dilationem, et ineptiéval differre; Salmasius itidem ut nos superpositionem, et posoɩ dilationem esse pertendit. Cujus ergo dilatio est? aut quid tandem differri dicitur? Negat de cibo; ad diem refert: Neque enim, ait, neprideσθαι τροφήν, sed ὑπερτίθεσθαι ἡμέραν dixere. Igitur jejunii differtur dies. At non differtur, sed repræsentatur utique, cum in ea versetur quisquis illam jejunio transmittit. Quid jocularius est, quam quod inde cousequens fit, cum scribit Epiphanius Christianos διπλᾶς vel τριπλᾶς ὑπερτίθεσθαι, hoc esse, biduum triduumve differre, non cibum, sed hos ipsos duos tresve dies? Quid isthoc obsecro sermonis est: Iste diem unum, vel duos, vel tres differt; aut duorum triumve dilationem suscipit; pro eo quod est, biduum jejunat aut triduum? Nisi enim, quod volumus, quodque imperite negat Salmasius, cibum ac pophy subaudias, intoleranda quædam orationis spurcitia conflatur. Quam quidem adeo iste combibit, ut ex eo ita ratiocinetur, cum dripθεσις dilationem, et ὑπερτιθέναι differre significet: jejuniorum superpositionem non posse dici: ut in vulgata Eliberitani concilii lectione habetur; ne sil jejuniorum intelligenda dilatio. Igitur par illius interpretationem sermonis absurditas sequitur, qui οι ὑπερτιθέναι eodem sensu accipit, et ad ημέ pav pertinere asserit. Quod autem jejuniorum superpositionem et úñépłɛσïv dici non debere pugnat, quia sequeretur jejunia differri, àуpaµµátiotov est. ἀγραμμάτιστον An cum ita loquimur: Judæorum, vel festorum sacrificia, aut expiationes, Judæos ipsos sacrificari, aut expiari festos illos dies intelligimus? Jejuniorum superpositiones, & obros, sunt quæ in jejuniis obeuntur dilationes cibi; ut si certorum dierum epulationes appellem, eas significem, quæ iis die-

ADVERSUS CLAUDIUM SALMASIUM. bus affixæ illigatæque sini, non ut epulanda festa ▲ mixpés ex conjectura substitutum erat, calces in ipsa præbeantur. nos elidit ac proterve conviciatur. kem capite De lyncurio, quia pro λyúptov in margine kuyxoúpiov λιγύριον. λυγκούριον adnotatum reperit, eadem id modestia persequitur: quod et aliis itidem in locis facere pergit. Atqui erat illius, qui prudentiæ aliquid haberet, animadvertere, non islas ab editore conjecturas esse profectas; sed auctorem fuisse Conradum Gesnerum, qui ante annos duos et sexaginta libellum istum publicavit cum Latina interpretatione ac notis marginalibus, quæ omnia totidem, ut erant, verbis typographus in nostram editionen transtulit. Idque ipsemet in Præfatione tomi secundi (nune tertii) leclori significavi. Consulat ille, si lubet, Tigurinam editionem Gesneri anni 1568. Ibi omnia ista reperiet, quæ tam acerbe criminatur, cum illa ipsa cautione operis initio præfixa: Marginibus (verba sunt Gesneri, non nostra) quædam ex conjectura ascripsimus; idque monemus, ne quis diversam lectionem aliorum codicum existimet. Non nos itaque, sed Gesnerum maledictis onerat, e cujus editione ista translata Quocirca tam in Epiphanii loco isto, et hac Epiphaniana voce declaranda infelix iste fuit, quam in altera, cujus in mentem modo venit. Scribit in hæresi Dositheorum, pag. 30, Epiphanius, eos tyκρατεύεσθαι μετὰ τὸ βιῶσαι. Nos βιώσαι sic explicabamus, uti subaudiretur ¿v tỷ yάµy. Salmasius contra Kerkoetium scribens ridiculum hoe appellat (a), et viñoaɩ legit; quæ est Casauboni conjectura in Exercitat. I ad Annales Baronii. Sed ea falsissima est: neque quid esset Biwa apud Epiphanium ambo animadverterunt. Ilæresi 59, num. 4, pag. 496, Epiphanius idem contra Catharos agens (b), quos Salmasius annulos in pedibus, pedules et bracas in manibus gestasse xpitixótata divinabat, Ecclesiæ catholicæ morem refert, quæ neminem conjugio implicatum ad sacros ordines admittit, nisi ab uxore contineat: 'Alλå xal tÒV ĚTL βιοῦντα, καὶ τεκνογονοῦντα, μιας γυναικὸς ὄντα ἄν δρα, οὐ δέχεται, ἀλλὰ ἀπὸ μιᾶς ἐγκρατευσάμενον. Quis hoc loco βιοῦντα in υἱοῦντα convertat? Nam subinde taxvorovoūvta subjecit. Hic igitur locus utriusque critici žσtoxíav, nostri vero temeritatem etiam arguit. Enimvero Stov simpliciter est in matrimonio degere et in sæculari, quod aiunt, vila. Ita ßiov pro hoc vitæ genere, et ßævtixóv pro sæcu} - lari et conjugato passim Chrysostomus usurpat. Ex infinita copia unus ad manum insignis modo locus est tomo VI editionis Savilianæ hom. 7, pag. 801, vers. 35: Περὶ μετανοίας καὶ εὐχῆς. Sic enim lomitur: Οὗτος δέ μοι ὁ λόγος οὐ πρὸς τοὺς ἐν τῷ βίῳ ἐξεταζομένους μόνον ἐστὶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ἐν τοῖς ὄρεσι τὰς ἑαυτῶν καλύβας πηξαμένους. Nec omittendus ad idem negotium Achillis Tații locus est, ubi de Canicula: Τον Κύνα μέντοι ἀστέρα όντα ἐν τῷ βίῳ ἄστρον λέγομεν· Canicula stellam proprie astrum nominari ait in vita, hoc est vulgo et populariter. In aliis fragmentis quæ, puto, sunt ejnsdem Tatii: 'Αλλὰ μὴν καὶ ἐν τῷ βίῳ φαμὲν τὸν Δία Ďɛɩv· Communi inter homines usu loquendi dicimus, pluere Jorem. CAPUT VI. Salmasii iniqua obtrectatio discutitur; ejusdem multiplices errores. De pavonis collo, conchylio ac purpura. Quid sint Cataclita; eamque vocem adjective sumi. Quid sit rivo; in oratione, declaratur. Ut ne judicium duntaxat et eruditionem, sed candorem etiam et civilitatem Salmasianis a scriplis abesse sentias, certa hoc in capite morbi utriusque argumenta colligam. Epiphanianam editionem nostram aliquot locis vellicat (c) in libro De gemmis, ut in capite De smaragdo. Ibi quia variantem in margine lectionem offendit, in qua µɩxpóc pro (a) In Confutatione, p. 30. (b) Sect. IX, pag. 63. (c) Salmas. pag. 209 B. (a) Salmas. pag. 195. PATROL. GR. XLIII. sunt. At etiam de smaragdo Kerkoetium perstringit obiter, quem ait (d) conchyliatum colorem lapidi illi tribuere. Hoc vero calumnia est. Non hoc scriplum ab illo est uspiam: sed error tuus ab eoden! merito reprehensus, qui pavonem a Tertulliano libro De pallio graphice depictum tam feliciter in. terpretabare, ut ejus collum purpura tinctum, et quidem satura ac mera esse diceres, eujusmodi Tyria est ac dibapha. Recole, sedes, quæ in Mastigophoro tertio tibi Kerkoetius reposuit (e); contra quem postremum librum nihil hactenus hiscere es ausus. Ex eo cognosces quam sinistre Tertullianum acceperis in Notis ad ejus Pallium, et hæc illius verba: Quanquam et pavo pluma vestis, et quide.n de cataclitis: imo omni conchylio depressior, qàu colla florent et omni patagio inauratior, qua terga fulgent. Quæ tu sic in notis p. 450 explicas, uti collo pavi merum purpuræ colorem ao lumen assignes. Verba tua sunt (f): Conchylium hoc loco magis est, ut sit conchylia sive conchyliata vestis, vel conchyliatus color, quem a purpura semper auctores distinxere. Nam conchylium co!oris genus est multo pallidius dilutiusque purpura. Ut mirum non sit si colla pavonum, quæ mero purpuræ lumine florent, omni conchylio vegetiora dixerit Tertullianus; cum conchylia omnia saturitatem illam floris ac luminis non habeant, quam habet purpura. Igitur in collo pavonis inesse sentis non conchyliatum, hoc est, dilutum ac pallidiorem colorem, sed purpureum ex illa mera et satura purpura. Imo vero hanc ipsam purpuram Tyriam esse ac dibapham alibi denon - stras (pag. 126, 127) (g), cum florem illam conchylio pressiorem in collo pavonis concolorem esse dispu• (e) Pag. 72 sqq. (f) Edit. novissimæ p. 184. (g) Edit. novissimæ p. 175.

tas Babylonicis vestibus tricliniaribus aut accubi- modo vexare stndet. Verissima scribit esse, quæ talibus, quas dibaphas Tyrias esse siguificas ex Cornelio Nepote apud Plinium lib. 1x, cap. 39. Qua in interpretatione duplex est stupor. Primum, si ideo Tertullianus collum pavonis quolibet conchylio vegetius esse dicit, quia purpuram meram, quæ utique conchylio vegetior est, hoc lumine antecellit perinde illum loquentem facis, ac si diceret, Helenam nive esse candidiorem, imo creta vel gypso. Quid enim mirum est, quod sit purpura mera saturaque micantius, id etiam conchylio, quod per se dilutius et pallidius est, esse vegetius? Nam particula imo augere rem debet, et majus aliquid in eodem genere vehementiusque subjicere. At conchylio genere ipso longe purpura vividior est, adeoque, quod ea putas infectum esse, collum pavonis. Est igitur ineptissima ista collectio: perinde ac si quis poetam quempiam laudans asserat, Virgilio præstantiorem esse, imo Lucano. Secundo, quod pavonis collum vel mera saturaque purpura, vel eadem Tyria ac dibapha tinctum esse vis, pueriliter aberras. Quis pavonem vidit unquam cum purpureo collo et coccini instar rubente? Conchyliatum est pavonis collum, ac simul viridi et smaragdino colore temperatum, ut ex Phædro et Phile docuit Mastigophorus ille. Imo qui oculos et, quo iis utatur, communem sensuin habet, ita judicabit. Quocirca non smaragdinum colorem conchyliatum dixit esse Kerkoetius, at nugaris, sed cum smaragdino virore mistum esse conchyliatum: quod scriptorum auctoritas ac sensus ipse discernit. In eodem Tertulliani loco aliud est Salmasianæ temeritatis vestigium (a). Cataclita negat de accubitoriis vestibus usurpari, et qui sic interpretentur magnam præ se ferre ait Græci sermonis imperitiam: quippe nihil aliud esse xátáxhita nisi accubita, sive toros ipsos, minimeque vestes, quæ iis insterni solent. Sed id esse falsum ex LXX Interpretum Græca lectione, et S. Basilii auctoritate constat. Isaiæ 111, 23, Dépioτpα xaráxhita dicuntur; ubi xatáxhita adjective suini necesse est, el sunt accubitoria. Ita Basilius exponit, qui haud paulo Grace peritior fuit quam Salmasius. Κατάκλιτα νῦν λέγει τὰ ἐν τῷ κατακλίνεσθαι δι᾽ ὑπερβολὴν τρυφῆς ταῖς κλίναις ἐπιβαλλόμενα· cataclila vocat, quæ in accumbendo, præ nimio luxu, lectis insternuntur. Videat nunc Salmasius, quam se merito Græci sermonis peritia jactet, ac Tertulliani interpretes reprehendat, qui eodem, quo Basilius, sensu cataclita sumpserunt. Nihil magis hominis intererat, quam veteris illius litis memoriam obterere, nec intempestiva ejus recordatione insigniorem suam culpam facere. Sed non potest: nam ecce denuo alterius crrati sui memoriam refricat (b), dum Kerkoctium quoquo- (a) Salmas. in Notis ad Tertull. Pall. cap. 3, pag. 125, et in Confut. Kerkoet, p. 128 et sqq. primus de vocabuli nivou significatione aperuit, quidquid contra blatterent alii. Age ergo, videamus quemadmodum purgare illa possit, quæ super ista voce Kerkoetius ei objicit in Mastigophoro 3 (c): nam Salmasius in Confutatione Animadvers. Kerkoetii censet, ab Halicarnassensi Dionysio πίνον ἀρχαϊκόν, sive xvov, opponi suorum temporum rhetoricæ imbecilli et viribus carenti. Hanc, inquit, distinguit ab illo nivy rhetoricæ antiquæ, quæ fortis erat et mascula multumque arti et exercitationi debebat, cum illa econtra recens dicendi ratio, quæ Dionysii temporibus vigebat, nulla arte constaret, sed solo impetu; ex temporalitate quippe tunc plurimum gaudebant fundebant itaque, non dicebant; &µVTES, Boux ȧxpiбouvres. Iloc cum scriberet Salmasius, neque intelligebat profecto quid scriberet, et Dionysium Halicarnassensem nimis raptim legerat. Nihil enim magis contra scriptoris illius mentem afferri potuít, quam quod illo capite disseruit. Quippe Dionysius triplicem dicendi characterem statuit: primus est avotŋpós, nuslerus, et archaicus, qui et scaber atque impolitus est: cujus proprius est πίνος, sive χνούς τñ áрxa:óηtos, antiquitatis ille situs; secundus est γλαφυρὸς ἢ ἀνθηρός, pulitus et complus, a qu πίνος abhorret; tertius κοινός, qui amborum doles in se continet. Ad primum genus pertinent e poetis Pindarus, Æschylus; ex historicis Thucydides. Ad secundum Hesiodus, Sappho, Anacreon, Simonides, Euripides ex poetis; ex historicis Ephorus ac Theopompus; ex oratoribus Isocrates; tertium genus obtinent poetæ quidem Homerus, Stesichorus, Alcæus, Sophocles; ex historicis Herodotus; ex oratoribus Demosthenes. Secundi generis scriptores, a quibus rivo; abest, prioribus antiquiores sunt, quorum proprius est rivos. Nam Hesiodus longe Pindari et Æschyli ætatem antecessit. At Salmasius Dionysium ait zivov tribuere antiquioribus multo quam erant secundi generis, et hos ipsos affirmat Dionysii tempore fuisse. Itaque Dionysii, id est Augusti, sæculo vixerunt Hesiodus, Sappho, Anacreon, Euripides. Præterea qui in posteriori censentur, el rivy carent, hos asserit nulla arte, sed solo impetu, atque ex tempore dixisse. Quare nihil ad scribendum neque artis, neque cultus, neque temporis contulit Isocrates, aut Euripides; ut de cæteris taceam, quos constat laboriosissime diligentissimeque scripsisse. Hæc sunt portenta non meditate scribentis, sed Hoūvtos, vomentis Salmasii, quorum pudere jam ipsum debet; instaurare vero memoriam, et invitis etiam, atque aliud agentibus obtrudere, profecto non decet. Sed ea copiosius in tertio Mastigophorn Aremoricus Kerkoctius exposuit: quæ comiter a Salmasio præterita dissimulataque sunt. (b) Salmas. Exerc. Plinian. p. 839. (c) Pag. 175.