PG 5John Pearson
Vindication of Ignatius
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.

ProemProoemium

col. 49–50page 1 of 211

postorum patrocinio nudatæ, et ficta antiquitatis milem fere locorum explicationem deprehendo. larva spoliatæ, æquius tandem et sedatius termi nentur, animique hominum ea, qua par est, reve rentia primitivam Ecclesiam, sua simplicitate conspicuam, nec alienis coloribus depictam, aut potius deformatam, prosequantur. Inter hæc B. Ignatii Epist. etiam notis Cotelerii illustratæ pro dierunt; quas jam ad editionem nostrorum festi nans, avide, quantum per temporis angustias li cuit, perourri. Video autem, nisi me festinatio fe fellit, viri doctissimi, sententiam cum nostra plane conspirantem; idem de Ignatianis judicium, eam dem de argumentis adversariorum opinionem, si Unde mihi haud male augurari videor, sententiam nostram viris doctis, et in hoc litterarum genere optime versatis approbatum iri, cosque statim ju dicaturos, me nihil in his molitum esse, quod non aliis eadem tractantibus veritati maxime apertis simeque consentaneum prima facię videatur. Quod si ea quæ obiter tractavi, et in tui potissimum gratiam, Lector benevole, dissertationibus inserui, (qualia haud pauca in nostris invenies) aut minus recte aut minus accurate dicta judicaveris; no lim ea cum causæ susceptæ injuria conjungas, sed desiderio potius tibi placendi imputes. Vale. De ortu, progressu et hodierno stata controversiæ. Occasio scribendi et Proœmii distributio. Celebris est, hoc præsertim sæculo, de ordinis episcopalis a presbyteratu distinctione, vel saltem ¿istinctionis origine controversia. In ea autem tra ctanda magni ponderis merito habita est S. Ignatii viri apostolici et martyris auctoritas; cujus diser tissimo locupletissimoque testimonio cum episco palis causa fulciatur, et paritatis. presbyteranæ anti quitas nuper excogitata concidat; eo tandem de ventum est, ut qui aliter sententiam episcopatui ¡niquiorem tueri nullo modo possent, omnes Ignatii epistolas convellerent, a S. martyre scriptas nega rent, fictas et supposititias pronuntiarent. Inter hos vir doctissimus, Joannes Dallæus, in SS. Patrum monumentis diligenter versatus, in discernendis operibus spuriis admodum acutus, post velitationes Salmasii, atque Blondelli, librum nuperrime edidit satis prolixum, quo Epistolas Igna tii etiam purgatissimas maximeque sinceras, et ve terum auctoritate munitas et propria præstantia conspicuas, quamplurimis argumentis videtur sibi, suisque, ut opinor, adulterinas probasse, et doctis simorum virorum, archiepiscopi Armachani, Isaaci Vossii, et doctoris Hammondi rationes omnes, sane firmissimas, diluisse. nere, quæ labefactare videantur, refellere et refu Lare. Cum autem hæc quæstio multis jam modis im plicata et involuta, doctisque plurimorum lucubra tionibus facta sit obscurior; ut ea quæ dicturi. su mus dilucide perspicueque tradantur, visum est imprimis necessarium, illa præmittere, quæ difli cultatis rationes expediant, quæ sententias virorum doctorum explicent, quæ ortum, progressum, ei præsentem controversiæ statum enarrent,, et inutili altercatione præcisa, ad futuram disputationem fa ciliorem aditum patefaciant. Ignatium fuisse Antiochena Ecclesiæ episcopum, agnoverunt quotquot illius mentionem fecere: ab apostolis ordinatum diserte tradiderunt S. Chry sostomus et Theodoretus. Hunc apostolicum virum, ab Antiochia Romam tractum, bestiis oblatum, ac martyrio coronatum testantur veteres; epistolas scripsisse ad Ecclesias præsertim in itinere, pro dunt antiquorum plurimi, negavit aut dubitasse se dixit eorum nemo. Et sanctissimi quidem martyris justissima existimatio etiam hactenus illibata et intemerata permansit; de epistolis tantum, quæ sub illius nomine prodierunt, et ad nostram usque ætatem perduraverunt, lis est. Neque de illarum auctoritate, si Ignatianæ fuisse appareant, dispa tatur: sed an revera ipsius Ignatii fuerint quæ ritur. Ut autem origo, progressus, et præsens hodiernæ Hujus viri præstantissimi stupendæ diligentiæ cum et Ignatii sanctitas, et episcopatus necessaria auctoritas, et his maxime iniqua adversarii fama controversiæ status, etiam iis qui hactenus eam alque celebritas ut aliquid reponatur eflagitent; operæ pretium esse duximus dissertationem totam, quanta quanta est, ad examen vocare, rationes mo miento suo ponderare, singula quæ nos et Ecclesiæ SS. Patres ullo modo spectant excutere, omnia quæ auctoritatem S. Ignatii confirmare possint expo-. minus attente considerarunt, innotescat; rem om nem (quod a nemine adhuc factum esse video) clars. et fideliter proponam. Sententias doctorum viro rum, cujuscunque opinionis fuerint, eo ipso ordine quo scripserunt referam, editiones Epistolarum a mss. crutarem varias, et a se quoquo modo discre

col. 51–52page 2 of 211

pantes, sigillatim notabo: ut simul et qualis Igna- Latine tantum exstarent hæ Epistolæ. Post autem tins epistolicus eo tempore, quo quisque scripsit, apparuerit, perspectum habeat lector, et de unius cujusque sententia judicium ferat nullo præjudicio occupatus. Denique quæ sit Dallæi, postremi Igna tianorum hostis, sententia referam; quæ nostra, ex adverso exponam, et quid a me probandum, quid refellendum sentio breviter declarabo Prima Ignatii editio Latina tantum. Epistolæ ejus pro genuinis habitæ. Sub Ignatii nomine primo tres epistolæ in lucem editeæ sunt Parisiis Latine tantum, anno Domini 1495, ad B..Mariam una, ad S. Joannem aposto Jum duæ. Anno 1498, undecim Epistolæ aliæ, Latinæ pariter, ex veteri versione, nondum com parente exemplari Græco, a Fabro Stapulensi typis sunt impressæ. Hæc autem princeps editio fuit, teste Philippo Labbeo, qui has undecim epistolas tunc excusas inter primas editiones numerat, quæ in Regia Bibliotheca Parisiis asservantur. Tum vero Symphorianus Champerius Lugdunensis, has a Fa bro editas cum tribus aliis ab illo rejectis, et quarta ad Mariam Cassobolitam nunquam ante publicata, edi curavit; atque ita tandem quindecim Ignatii epistolæ exstiterunt. sexaginta annos, Andreas Gesnerus, si ipsi cre dendum sit, epistolas duodecim Græce, interprete Joanne Brunnero, primus omnium edidit, a. D. 1559. Ita enim in Præfatione loquitur: Ignatium vero cum ille (Henricus Petri scilicet) Latine tan tum ediderit, ego Græcum exemplar ms. naclus ex Bibliotheca cl. v. piæ memoriæ D. Gaspari a Nyd pryck, existimavi neque Henrico Petri molestum, studiosis autem plerisque gratum fore, si ea quæ hac tenus Latine tantum circumferebantur, Græce simul et Latine a me fuissent edita. Sed quidquid dixerit Gesnerus, ante eum S. Ignatium Græce ex Augu stanæ Bibliothecæ exemplari Valentinus Pacæus pu blicaverat, a. D. 1557, quem primum in lucem eas edidisse testatur Morellius, qui easdem Parisiis recudendas curavit a. D. 1558. Eamque a Pacao procuratam principem esse Græcarum Epistolarum editionem, fidem faciunt illa Centuriatorum Magde burgensium Est et hoc adnotandum, quod hoc anno 1558 Epistolæ Ignatii Græce sint impressæ et publicatæ quæ hactenus per aliquot sæcula latuerunt. Quare duodecim epistolæ ante a Stapulensi aut Champerio Latine, nunca Pacao, ex Augustano pri mum, dein a Gesnero e Nydprucciano codice editæ sunt. Cum jam Græca exemplaria exstarent, primi omnium Centuriatores Magdeburgici suspiciones suas, sed caute satis moderateque proponunt. Le ctori autem pio et attento considerandum relinqui mus, quantum sit illis Epistolis tribuendum. Ita illi et cum quatuor argumenta adduxissent quæ merito suspectas reddere viderentur, De doctrina, inquiant, Ignatii nihil aliud habemus nisi quod hæc ejus mo numenta, si tamen ejus sunt, complectuntur. Quio etiam statim gravis illa Joannis Calvini censura prodiit, lib. 1, cap. 3 Institutionum, jam tum in commodiorem formain redactarum. Ignatium quod obtendunt, si velint quidquam habere momenti, pro bent apostolos tegem tulisse de Quadragesima, et si milibus corruptelis; nihil enim næniis illis, quæ sub Ignatii nomine editæ sunt, putidius. Quo minus to lerabilis est eorum impudentia qui talibus larvis ad fallendum se instruunt. Ita ille pro more suo acri ter satis et animose. Nec tamen offendit Calvinum Ignatius, sed ii qui Ignatium corruperunt, inquit Rivetus quod recte ab eo observatum tradit in academia Genevensi professor Vedelius; et res ipsa satis indicat; auctoritatem enim Ignatii rejecit Cal vinus ab Antitrinitariis objectam, ex Epistola sine dubio ad Tarsenses, quæ pro genuina non agno scitur, et Quadragesimam aliasque traditiones ob Et hæc quidem facies S. Ignatii sub initio decimi sexti sæculi fuit; cum ipse Faber Stapulensis, pri mæ editionis curator, ejus auctoritate tanquam in dubitata, in libello De triduo Christi utitur. Tametsi mihi impossibile sit ex me ad illam intelligentiam penetrare; eam tamen in hac re esse puto, quam dei fer Ignatius in prima epistola, quæ est ad Trallia nos, aperit de Domino sic loquens: Ante vero solis occasum de cruce depositus est, etc. Joannes etiam episcopus Roffensis, libello cui titulus, Petrus fuil Romæ, inter primos has epistolas citavit; Ignatius autem et ipse contemporaneus apostolis, Christum cum esset annorum triginta fuisse baptizatum putat, et tres annos ultra docuisse. Sic enim Epistola ad Trallianos scribit. Triginta annos agens Christus baptizatus est a Joanne, et tribus annis prædicavit Evangelium. Quinetiam Joannes Driedo celebris ea ætate theologus, libro De dogmatibus ecclesiasticis et apocryphis, quamplurima Romanæ Ecclesiæ dog mata, longa sententiarum serie ex Epistolis Ignatii petita, confirmare nititur. Et Martinus Peresius Aiola, scriptor inter pontificios non ignobilis, inde testimonia sæpissime adhibuit et ad confirmandas tṛaditiones uon scriptas omnes has epistolas deflo ravit. Hæc quidem illi, bactenus de auctoritate Ignatianorum plane securi: neque enim quemquam novi, qui ea ætate de duodecim præsertim Episto- jicit, quæ in assumentis tantum inveniuntur. lis dubitavit. Epistolæ Ignatii primum Græce editæ. Doctorum vi rorum varia de ipsis judicia. Atque hæc breviter de hominum judicio, quandiu Tum Marianus Victorius in S. Hieronymum Recte [Ignatium] apostolicum vocat virum; vixit enim apostolorum tempore, et Joannis Evangelistæ discipulus fuit, scripsit litteras ad sacratissimam virginem, DeiGenitricem Mariam, et alias exstant. quæ Ac statim etiam ex Lutheri schola celebris Theolo

col. 53–54page 3 of 211

Interim reverendus admodum Whitgiftus in Ec clesiæ nostræ controversiis Ignatio multum tribue bat; et schismaticorum coryphæus Thomas Cart wrightus ejusdem auctoritatem defugiebat, et Cal vinum sequi professus, aliaque argumenta ex pro prio penu suppeditans negabat auctorem Epistola rum fuisse illum apostolorum discipulum; quod et ejus sequaces fecere, quoties aliquid ipsis objectum est, cui respondere aliter non potuerunt: quoties autem ad presbyterium confirmandum aliquid facere videbatur, ejus auctoritate libenter frequenterque utebantur. De quibus graviter conqueritur Lous Epistolas tuas, sanctissime Ignati, adulterinas esse contendunt. In id enim impudentiæ diverticulum si non se receperint, adulterata penitus et turpissimis sordibus aspersa eorum doctrina habeatur: et gra vissimus prudentissimusque Bancroftus, Ad morem Genevensium Ignatius loqui debet; aut si plus quam velint urgeas, pauperculus antiquus Pater iste lan quam fictilius et homo vanus jure rejicitur. gns, Martinus Chemnitius, in Examine concilii Tri dentini, barum Epistolarum testimoniis sæpe utitur, eisque multum tribuit. Ignatius vero, inquit, audi to Joannis, in Epistola ad Philadelphenses de cœ liba'n et conjugio more prorsus apostolico loquitur. Et alibi non sine censura laudat. Ignatii Epistolas exstitisse non tantum Eusebii, verum etiam Hiero nymi tempore, certum est. Feruntur nunc Latine sunt editæ etiam Græce: et multas habent non con temuendas sententias, præsertim sicut Græce legun tur. Admista tamen sunt et alia non pauca, quæ profecto non referunt gravitatem apostolicam. Et rarsus: De Epistolis igitur illis Ignatii quæ nunc ejus titulo feruntur, merito dubitamus: transfor matæ enim videntur in multis locis ad stabiliendum statum regni pontificii: Et divinitus judico esse fa clum, quod adulterina quædam assumenta suo se indicio prodant. Primus enim, ut opinor, observa vit, locum ex Epistola ad Smyrnæos citatum a Theodoreto, nec in Græcis codicibus nec in Latinis reperiri, quamvis a Gulielmo Widefordo pariter citatus sit; et loca plurima ex Apostolicis consti tutionibus Epistolis Ignatii esse assuta. Post quem Petrus Canisius, vir eruditus, ad confirmationem catechismi testimonio Ignatii ex veteri interprete creberrime utitur. Centuriatores et Calvinum, quod Ignatium tam parvi penderent, perstringit una sententia Campia nus, ratione quinta. Centuriatores vehementer offen dit Ignatius; offendit et Calvinum, ut in ejus Epi-C stolis deformes nævos et putidas nænias hominum quisquiliæ notarint. Defendit statim Calvinum Whi takerus, quod Ignatium ab hæreticis introductum tanquam improbæ et detestandæ sententiæ patronum repulerit; ipse Epistolas obscura dubiæque fidei esse notat, quod plures Ignatio nunc ascribantur, de qui bus Eusebius et Hieronymus non meminerunt, et quod ejus quoddam dictum recitet Hieronymus aliudque Theodoretus, quod in istis quæ circumferuntur Epi stolis nusquam reperitur. Et de posteriori argumento a Duræo sollicitatus: Ex eo, inquit, Ignatii scripta parum integra superesse constat. Ac mox Bellarmino respondens, ex duodecim Ignatii epistolis Græce exstantibus septem tantum memoratas Eusebio et Hieronymo animadvertit, de quibus, inquit, quid sta tuamus, num sint Ignatii, an alterius cujusquam, non satis constat; constat autem quinque esse sine dubio spurias et adulterinas. Eidem Campiano re spondens Laurentius Humfredus, notat Magdebur genses moderatissima oratione prudentissime mv nuisse, haberi quædam in hisce Epistolis Ignatii, quæ ad deformes nævos declinare videntur; et quædam obrepsisse in Ignatii scriptis adulterina non ferenda asserit; quæ si rejicit Calvinus, non statim dicendus Tum vero eminentissimi duo cardinales, Baro nius atque Bellarminus, ita judicabant. Baronius caute primum distinguit inter epistolas Latine tan tum exstantes, et eas quæ Græce etiam prodierant; priores nullius auctoritatis esse innuit; posteriores omnes avide amplectitur, incorruptas et integras esse pronuntiat, easque miris effert laudibus. Non enim septem tantum Eusebio cognitas, sed et quin que reliquas Ignatii esse germanas, easdemque sin cerissimas, nemo jure, inquit, poterit dubitare. Bellar minus notat Latinas tres, gravitatem eloquii S. Ignatii omnino non redolere; quinque Eusebio incognitas ob styli similitudinem et spiritum vere apostolicum, a viris doctis omnino recipi; non esse magnam fidem habendam codicibus Græcis, qui nunc exstant, quando discrepant a. Latinis; sæpe enim emendatiores invo niri codices Latinos quam Græcos; quod verum, in quit, esse intelliget, qui conferet testimonia quæ ex Ignatio citant S. Athanasius et Theodoretus, cum verbis ejusdem Ignatii, quæ nunc, habemus in codi cibus Latinis et Græcis. De Epistola ad Tarscuses primo dubitat Faustus Socinus, his verbis, responsione ad Wiekum: Atque hoc ipso argumento ad hoc ipsum probandum videtur uti Ignatius, aut quisquis fuit auctor illius epistolæ quæ sub ejus nomine ad Tarsenses inscribitur: et sententiam suam liberius de omnibus profert anim adversione ad assertionem septimam Posnanen-¨ sium. Ignatii seripta partim adulterina, partim ad modum corrupta et additamentis quibusdam coinqui nata; adeo ut eorum quoque in ipsis fiat mentio, quæ non nisi post aliquot sæcula exstiterunt. Et licet Latinum Ignatii exemplar tantummodo tunc tempo ris vidisset, et missarum voce offensus ista scribe est aut iniquus censor Ignatii, aut opera Ignatii ret; nactus tamen postea Græcum codicem, ubi omnia tanquam putidas nænias reprobare; quando quidem ea solum quæ culpanda sunt in supposititio Ignatio pervellit. Ipse autem aliquid Epistolis rese ctum, aliquid assutum esse autumat. eum locum aliter se habere invenit, sententiam non mutavit. Non desunt tamen, inquit, in ipso Græco exemplari quædam, quæ non cum Ignatii sæculo, sed cum succedentibus conveniant, et tandem ia

col. 55–56page 4 of 211

hunc modum concludit: Fuit, nimirum, liber iste litteras conscripsit. Epistolæ igitur Ignatianæ, ju Epistolarum Ignatii, quandocumque id factum fuerit, ab iis partim depravatus, partim etiam consarcina tus, qui tyrannidem episcoporum, non in Ecclesiam tantum, sed in rempublicam quoque, contra omne jus fasque, invectam vehementer probabant, ac stabilire volebant. Ita ille in defensione prioris animadver slonis. Paulo post Rodolphus Hospinianus Tigurinus Historiæ sacramentariæ 1, 11, c. 1, Ignatium nostrum tanquam testem locupletissimum laudat. Cum post apostolorum tempora hæretici turmatim erumperent, et sinceræ apostolorum doctrinæ impudenter contra dicerent, Ignatius, urus ex senioribus, cum Antiochia Romam captivus traheretur, bestiis objiciendus, fide lis ac solliciti pastoris officio fungens, in itinere mul tas Ecclesias tum viva voce, quam epistolis confirma vit; admonuitque ut ab hæreticis et clandestinis sedu cloribus caverent; qui clam, insciis episcopis, sese insinuantes, simplicem plebeculam seducebant, et pri vala cogebant conventicula. Inter cætera autem Smyrnenses quoque adhortatus. Non licet, inquit, sine episcopo, neque offerre, neque sacrificium im molare, neque aliquod aliud publicum officium obire. Et in Epistola ad Trallianos dicit infideli deteriorem esse, qui audeat aliquid circa altaris mi nisterium facere, nisi episcopus, aut presbyter fuerit. Et paulo post locura de poculo eucharistico univer sis distributò ex Epistola ad Philadelpheuses addu ctum appellat apertum testimonium Ignatii, qui Joannis Evangelista discipulus fuit. Perkinsius autem nostras Whitakerum interim in hunc modum sequitur: Eusebius cum Hieronymo septem Ignatii pro veris numeravit epistolas: at nunc sub illius nomine habentur duodecim, quarum quin que spuriæ sunt. Etiam Epistola ad Ephesios aut spuria est, aut saltem corrupta; quia locus a Theo doreto et Gelasio ex illa citatus in nostris exempla. ribus non invenitur. dice Bilsono, et ipso vivo, et ab ipso sunt conscri ptæ. Qui ejusdem operis capite 14 earum antiqui tatem diserte asserit: cum enim Tertullianum, Cy prianum et Hieronymum nominasset: Si hi, inquit, satis antiqui vel sinceri vobis lestes non videantur, audite quid Ignatius, Antiochiæ episcopus, Joanne apostolo etiamdum in vita manente, ejusque discipu lus, post quem octo fere annis martyrio affectus est, ad diversas Ecclesias de episcoporum auctoritate scri bat. Ita Bilsonus locis quamplurimis S. Ignatium, ut antiquissimum et sincerissimum testem adducit. Abrahamus Scultetus, in Medulla Patrum, pro. positis ex utraque parte rationibus, et eorum qui Ignatio has epistolas tribuebant, et eorum qui an recte ei tribuerentur dubitabant, tandem ita pronun tiat: Rationibus in omnem partem probe diligenter que excussis, in tertiam nonnulli secesserunt senLEN tiam, statueruntque esse quidem epistolas hasce Ignatii, sed adulteratas, sed interpolutas. Quorum in judicio et nos acquiescimus. Possevinus autem adhærens Baronio: Licet 8. Hieronymus, inquit, tantum meminerit septem epi stolarum, duodecim tamen haud dubiæ fidei habe mus. Quæ vero tres aliæ feruntur, etsi non tam certæ fidei sunt, citantur tamen a S. Bernardo; nec defuere post illum viri docti, qui ipsarum meminerunt. Et Jacobus Gretserus eadem presse sequitur vestigia de duodecim epistolis genuinis; quarum Vindicias ab eodem scriptas alicubi latere testatur se audi visse Philippus Labbæus. Tum vero Martialis Mestræus, doctor Parisicu sis qui Ignatium ipsum edidit et notis illustravit, tres Latinas in Commentationum apɔcrypharum wU mero collocat; reliquas duodecim germanas et vero aureas Ignatii Epistolas prædicat, sed ab hæreticis et a Græculis posterioribus alicubi interpolatas el depravatas fatetur. Georgius Dounamus nostras, vir doctissimus, sæpe schismaticos et sui et prioris sæculi accusat, quod nunc Ignatii testimonia in sua causa urgent, nunc epistolas ejus tauquam spurias rejiciunt; et septem illas ab Eusebio memoratas doctas et pias appellat; quas vel ideo rejici non posse ait, quod ab Thomas Bilsonus nostras, vir magni in Ecclesia nominis, de perpetua gubernatione Ecclesia scri❤ psit fuse atque erudite; S. Ignatium autem in eo opere ut indubitatum auctorem frequenter laudat, et dum in vivis esset, eas ipsas epistolas, quas citat, scripsisse sauctissimum illum martyrem af- Eusebio memorentur. firmat. Hunc tamen Parkerus ut dubitantem frustra et falso producit, doctissimumque præsulem mire calumniatur. Thomas, inquit, Bilsonus in canonibus apostolorum fidentior est quam in Ignatio. Observa camdem notam inussisse Ignatio, quam canonibus, laudem vero vetustatis attribuisse canonibus, quam Ignatii epistolis non attribuit, cum dicit: Canones qui dicuntur apostolorum, aperte innuit eos ipsorum apostolorum minime esse', sicuti alibi aperte docet, pari ratione, cum dicit: Epistolæ quæ feruntur Ignatii, eas Ignatii non esse subinsinuat. At hæc mera est calumnia, quæ proximis episcopi verbis clarissime refutatur. Statim enim addit: Ignatius quippe, corum episcopus, adhuc vivus erat, et eas Inter Socinianos llieronymus Moscorovius de vera harum epistolarum antiquitate dubitasse haud vi detur, cum in refutatione Appendicis Martini Smi glecii hæc habeat: Verum ne hoc quidem verum est; primorum sæculorum Patres eam, quam ipsi proß teantur, sententiam prodidisse, Nam Ignatins, Pa trum apud Latinos, quorum quidem scripta exstant, vetustissimus, apertissime fatetur in Epistola ad Tarsenses, quod Christus non sit ille qui est super omnia Deus, sed Filius ipsius. Isaaci certe Casauboni, veterum scriptorum peri tissimi judicis, sententia in hac etiam causa ma xime notanda. Quare Parkeras hunc inter eoɛ nu merat, quos omnes Ignatii epistolas úctitias docuisse

col. 57–58page 5 of 211

vult: sed hoe et sublesta fide tradit, et levissimo vel supposititius, vel fæde corruptas probari possit. argumento suadere conatur, quod Casaubonus de Et rursus: Verum, ut concludam paucis, certo certius prisea Ecclesiæ disciplina locutus, Cyprianum te- est, has epistolas vel supposititias esse, vel, quod su stem adhibuit, Ignatium non nominavit: eum in pra monui, ſœde corruptas. Quotcunque igitur aut Exercitationibus Baronianis S. Ignatium sæpe lau- quæcunque firma sententive suæ probandæ argu det, et nonnullarum ejus Epistolarum antiquitatem menta attulit Cocus, id tantum revera probare om novis rationibus se tuiturum polliceatur; quas præ- nia putavit, Epistolas Ignatii aut esse supposititias, matura viri maximi morte ereptas nobis fuisse do- aut corruptas. lemas. Sed unus quidam vir, cætera doctissimus, ut te statur Vedelius, extra omne dubium ponit suppost tionem harum epistolarum: imo dicere non veretur Ignatium nullas unquam epistolas scripsisse. De hoc viro doctissimo altercantur doctores duo, Owenus et Hammondus; quem quasi nec nomine nec scri pto notum producunt, et quem Anonymum ineditum Hammondus vocat. Ne igitur numerus Ignatii ho stium augeatur, et præter eos quorum scripta no vimus, alius aliquis, isque doctissimus, epistolas basce penitus repudiasse censeatur, ineditum illum in lucem protrahendum, et suum anonymo nomen reddendum esse duximus. Est autem ille extra omne dubium Robertus Parkerus, schismaticus Anglus. Omnia enim quæ Vedelius a viro illo cætera doctis simo dieta profert, in Parkeri libro secundo De po litica ecclesiastica capite decimo tertio reperiuntur. Ego vero Epistolas Ignatii a nemine unquam ante concilium Nicænum citalas dico, inquit Parkerus; quæ verba viro suo doctissimo tribuit Vedelius; et cam his opponat testimonium Irenæi: Excipitur, & inquit, a viro doctissimo primo, ab Irenæo etiam Hermæ Pastorem citari, quem tamen sub persona Hermæ fictum agnoscunt omnes. Verba sunt Parkeri. Secundo excipit, inquit Vedelius, Irenæum non alle gare epistolam aliquam Ignatii, sed tantum dictum quoddam illius, quod tum circumferebatur. Et id inde probat, quia non utitur voce, scripsit, sed voce, dixit. Sunt autem et hæc Parkeri. Tertio, ait vir doctissimus, inde patere epistolas has sum temporis ROR exstitisse, quod Patres, et nominatim Epipha nius, adversentur Ignatio, tempus baptismi Christi post annum ¡trigesimum expletum collocanti. Hæc Vedelius ex Parkero. Denique virum doctissimum putare ait Casaubonum omnes Ignatii epistolas re jecisse, quod Parkero, neque alii cuiquam, tribui po test. Non est igitur alius Vedelii vir doctissimus quam Robertus Parkerus nostras, schismaticorum cory phæus; quem Vedelius cum refutare vellet, et Ge nevensis disciplinæ summum patronum fuisse no sceret, honoris causa nominare noluit. Hic autem Parkerus tredecim rationibus epistolas Ignatii ficti– tias esse probare conatur: cujus conjecturis Dallæi dissertatio maxime locupletata est. Post hunc Robertus Cocus etiam nostras edidit Censuram quorumdam scriptorum veterum, quem suæ de Ignatio censuræ hunc titulum præscripsisse, Ignatii epistolæ sunt supposititiæ, observat Dallæus. Et ita quidem Titulus, sed Censura ipsa aliter. lo quitar. Non desunt argumenta valida, quibus omnes, Cum hæc ita se haberent, Nicolaus Vedelius, professor Genevensis, rem totam ad examen revo cavit; apologiam pro Ignatio scripsit, novam edi tionem adornavit, exercitationibus et appendice Epistolas illustravit. Tres igitur ille Latinas omnine rejecit, quod nimis aperta ipsarum suppositio ci videretur. Reliquas duodecim in duos libros distin xit, quorum prior continet epistolas genuinas, po sterior supposititias. Genuinas tantum agnoscit septem illas ab Eusebio memoratas; reliquas quinque aut perperam inscriptas, aut plane supposititias esse statuit. Præterea in ipsas septem genuinas non pauca irrepsisse stellionum audacissimorum vestigia testatur, quæ ut a genuinis secerneret curam habuit, et notulis quibusdam, in margine positis, quæ ex conjectura genuinis epistolis ab interpolatore in serta credidit, jugulavit. Quare Andreas Rivetus, licet in tertia editione, Critici sacri Censura Roberti Coci sit adjutus, mo deratissimam tamen sententiam amplecti se profi tetur, scilicet, esse plerasque epistolas Ignatii, ad minimum septem; sed hoc tempore non haberi nisi adulteratas, et multis in locis interpolatas. Hanc, Inquam, sententiam amplectitur fretus rationibus quæ huic firmandæ ex ipsis epistolis desumuntur. Et Daniel Chamierus, in responsionibus ad Testi monia a Bellarmino adducta, auctoritatem Ignatii nunquam declinat. Semel tantum ait: Epistola ad Antiochenses viris doctis non videtur legitima, quia ub Hieronymo non adnotata in censu operum Ignatii, ipsisque adeo veteribus sit incognita. Daniel Heinsius ad Novum Testamentum epi stolas quasdam earum quæ editæ sunt, Ignatii re vera fuisse indicat, alias non item. Ad I Cor. xv, 40. Pauli apostoli parum prudens imitator, cujus omnes epistolæ sub Ignatii leguntur nomine, cum et aliorum sint. Ita ille subobscurius. Sed ad 1 Tim. iv, 46, paulo clarius: Quæ vox (scilicet ßeбapŋµšvov) inter eas, quas expressit qui epistolas Ignatii, atque inter eas quasdam non illius, nomine ejus, neque dignas eo dedit. Gerardus Joannes Vossius, De natali anno Christi, sect. 41: Alii respondent Ignatii epistolas esse supposititias, nec ulli ante Nicænum concilium memoratas. Itane vero? Quasi non meminerit earum Irenæus lib. v, cap. 28, et eo antiquior ipsique par Ignatio Polycarpus, apud Eusebium lib. 111, cap. dg. Ut de Origene taceam, qui quiddam inde adducit, homil. 6 in Lucam. Petrus autem Halloix, Jesuita, non tantum onines Græcas genuinas et germanas esse operose conten dit, sed et de tribus Latinis ita judicium suum

col. 59–60page 6 of 211

profert Nec ita certæ sunt, ut indubitatam fidem sunt, atque ideo jure vel in dubium vocantur, vel apud omnes mereantur, nec ita incertæ ut omnem etiam plane rejiciuntur: idque non tantum, quia perdant. Aliter tamen Dionysius Petavius, licet ejus- verisimile non est, eas Eusebium, si ejus ævo ex!! dem ordinis: Constat, inquit, omnes Ignatii epistolas tissent, latere potuisse, aut ab eodem, si ipsi co interpolatas fuisse. Nam pleraque ex illis loca ab gnitæ essent, præteriri; sed etiam quia vel ob mo antiquis laudata vel in eis minime reperiuntur, vel dum loquendi, ab Eusebianis multum discrepantes longe aliter concepla. apparent, vel ob materiam, doctrinæ, institutis et moribus posterioris Ecclesiæ magis consonæ, et Ignatianis Eusebio memoratis sola imitatione, eaque nimis affectata, similes. Et denique Walo Messalinus: Apud me constat omnes i¡las Ignatii epistolas supposititias esse, vel certe multis locis interpolatas, et aliqua recitat, quæ ratis evincunt, inquit, non posse illud opus auctori quem ementitur ascribi. Ac rursus: Epistolæ illæ natæ et suppositæ videntur circa initium, aut medium secundi sæculi, quo tempore primus singularis epi scopatus supra presbyteratum introductus est. Quarto, recte animadversum est a quamplurimis etiam illas septem antiquissimas et maxime genui nas epistolas in editione Græca tunc temporis vul gata, interpolatas et corruptas fuisse; idque cum loca a veteribus Patribus adducta, quæ in ea edi tione aut non comparent, aut non recte repræsen tantur, tum alia etiam non pauca, quæ neque anti Stricturæ quædam auctoris. Quid de variis hominum quitati, neque sententiæ S. Ignatii congruunt, neque judiciis sentiendum sit. Hucusque virorum doctorum judicia, sive con jecturæ potius progressæ sunt, dum editio, una Græca, licet ex duobus mss. exemplaribus, et una etiam interpretatio Latina vetus, illi satis apte re spondens, aut ab aliis ad Græcos illos codices re formata, exstaret; de quibus conjecturis, prius quam ulterius progrediamur, nonnulla nobis notatu non indigna viṣum est observare. Primo, sententia decretoria Parkeri et Salmasii, qui statuunt omnes epistolas sub nomine Ignatii tenori epistolarum satis convenienter inseruntur, planum faciunt. Quinto, industria Vedelii, quam ad loca in epi stolis Eusebio memoratis corrupta et interpolata indicanda, et a genuinis secernenda adhibuit, si conatum spectemus, laudanda, si eventum, sive successum, parvi quidem æstimanda videatur. Tanta enim diligentia hoc tandem effectum est, ut ex una parte inserta et interpolata pleraque præter. mittantur, ac pro genuinis retineantur; ex altera vero, germana atque genuina sæpiuscule pro asci editas, esse plane supposititias, minime ferenda titiis notentur et rejiciantur. Quamvis igitur quam est: tum quod eorum argumenta nihil aliud evin cunt quam quod a cæteris statuitur, nempe omnes aut supposititias esse, aut interpolatas (cum enim adhuc nescirent qualis revera interpolatio fuerit, quidquid illis displicuit, potuit ad interpolationes pertinere) tum quod Parkerus statuat, neminem ante concilium Nicænum earum meminisse, quod apertissime falsum est. plurimi optimas Ignatii epistolas corruptas esse judicarent, hactenus tamen ad genuinas a corru ptelis certo aliquo criterio vindicandas parum aut nihil est effectum. Ut verum illud sit quod a Dal læo observatur: Nisi sincerius exemplar Usserius et Vossius nacti essent, nulla plane spes superessel interpolatoris aliena a veris scriptoris internoscendi et secernendi. Alia vetus Latina versio ab Armachano publicata, qua interpolationes detectæ sunt. Græcæ epistola e Mediceo codice per Isaacum Vossium editæ. Quid viri docti de epistolis ila purgatis editisque senserint. Secundo, ingens discrimen inter tres Latinas et duodecim Græcas epistolas recte observatum est; et Latinæ primum emissæ ab universis fere merito sunt rejectæ; tum quod Græcis omnibus fuerint incognitæ, neque Græcismum omnino redoleant, ut non ab interprete, sed auctore Latino videantur profectæ; tum quod in vetustissimis Vulgatæ ver- chanus, Hiberniæ primas, vir miræ in his rebus sionis mss. codicibus non inveniantur, et seorsim aliquando scriptæ sint, et inter Latinos a Bernardo aut Pseudo-Dextro primum memoratæ; tum denique quod vix rationi temporum videantur consentire, aut cum institutis Ignatii quidquam commune ba bere pro quibus frustra nonnulli pugnare aggressi sunt ante aliquot annos, ut recte judicavit Philippus Labbæus. Tertio, ne ipsæ quidem Græcæ duodecim parem auctoritatem sibi vindicant; et recte posita videtur distinctio inter septem epistolas, quæ sunt ab Eu sebio memoratæ, reliquisque antiquissimis Patribus frequenter laudatæ, et quinque alias, quæ nonnisi post aliquot sæcula ab ullo Græco scriptore agnitæ Quare Jacobus Usserius, archiepiscopus Arma perspicaciæ fideique, cum videret talibus conjectu ris nihil cffici, animadverteretque tres in Anglia nostra theologos olim locum quemdam ex epistola Ignatii a Theodoreto citatum, nec in editione Græca aut Vulgata versione tunc repertum, eodem plane modo, quo a Theodoreto productus fuerat, laudasse; circumspicere cœpit, num forte in Anglia exemplar aliquod Latinum adhuc delitescens reperiri posset, ex quo sua tres illi theologi hauserunt, et loca re liqua a Theodoreto aliisque antiquis Patribus ci tata, integra comparerent. Cum, ecce, libros duos mss. nactus est, e publica collegii Gunvilli et Caii apud Cantabrigienses nostros unum, e privata D. Ricardi Montacutii Norvicensis nuper episcopi bi

col. 61–62page 7 of 211

bliotheca alterum, 'qui Ignatii´Epistolarum inter- distinguit, ut in editione Vossii distinguuntur. pretationem a Vulgata Latina diversissimam contine bant. Et statim collatione facta, testimonia Patrum omnium qui intra quinque, ut ait, post Christum sæcula floruerunt, a Græcis Latinisque codicibus dissidentia, cum bac versione optime convenire, et multa a Græculis posterioribus inserta et inter testa ab eadem pariter abesse conspexit. Jam vero non ex fevibus conjecturis, aut ex sententia sua, ut Vedelius, sed ex veteris versionis fide Græcas Ignatii epistołas recognovit, assumenta stellionum a genuinis facile et aperte secrevit; Polycarpianam illarum Syllogen ita excudendam curavit, ut minio in textu Græco laciniæ illæ signarentur, quas a re centiori interpolatore assutas fuisse, veteris Latini interpretis, tunc primum ab ipso editi, indicio de prehenderat. Felix hoc quidem inceptum quo reve rendus senex, cum ingenii, judicii et doctrinæ spe cimen singulare exhibuit, tum Ecclesiæ utilissimam et hisce temporibus maxime salutarem operam præ stitit. Id vero ad cumulum accessit, quod vir præstan tissimus et omni doctrinæ genere admodum excul tus, Isaacus Vossius Græcum exemplar (quod, opi nor, infinitæ lectionis Turrianus centum fere annis ante viderat, et velastissimum emendatissimumque esse testatus est) e Medicea Bibliotheca exscriptum produceret, viris doctissimis amicissime communi caret, et quoniam Latinæ versioni ab Usserio pu blicatæ apprime consonum animadvertit, cum ea simul imprimendum ac notis illustrandum curaret. Quæ cum tam amice conspirarent, non dubitavit asserere doctorum virorum par, easdem Epistolas tandem nos habere, quas habuit Eusebius, quas edidit Polycarpus, quas scripsit Ignatius. Quam viris eruditis grata fuerit hæc Vossii editio, vel inde patet, quod Claudius Sarravius, senator Parisiensis, ab ipso in notis obiter laudatus, ei hæc rescripserit: Ago itaque gratias, ago gratias 'tibi summas, mi Vossi; æternum enim me tibi devinxisti lanto et tam præclaro erga immerentem testimonio. Video enim ibi famam meam æternitati consecratam, eo monumento, quod saxa el marmora duratione rincat. { Salmasius vero, editione Usserii perspecta, et codice Mediceo, antequam ederetur, viso, auctori tati Ignatii iniquior factus est. Ecce enim in Appa ratu ad libros De primatu Papa: Varias, inquit, diversi temporis ejus operis interpolationes esse fa clas multis ostendit reverendissimus et doctissimus vir Jacobus Usserius Armachanus. Quale autem ab auctore primum prodiit, ne genuinum quidem Igna tit esse, possum omni asseveratione confirmare. Hæc paulo sedatius. Quæ non longe post sequuntur, Sal masium magis sapiunt. Qua autem ætate vixerit hic impostor, qui nomen Ignatii ementitus est in istis epistolis conscribendis, inquirendum est. Nam Igna tium non esse earum auctorem tam certum pulo quam me hæc scribere. Hic sane purum putum Salmasium habemus. Ad tempus autem quod attinet, imposto rem eodem cum Valentino vixisse suspicatur; im perante, nimirum, Antonino, aut certe sub Marco Aurelio. Atque hæc est summa sententiæ Salma sianæ. Ipse autem cum hæc in Apparatu tam stre nue asseruisset, in ipso opere auctoritate Ignatii sæpiuscule utitur. Quæ cum vidisset Claudius Sar ravius, aurem Salmasio vellit et admonuit: Non placet, quod ea in Apparatu culpes, quæ in ipso opere laudas. De Ignatianis Epistolis intelligo, quas in Apparatu, qui prior legitur, merito tñs volelas revincis, et tamen earum auctoritate postea sæpius cule uteris, quasi essent legitimæ, nec titulus aucto rem mentiretur. Saltem de ista tua sententiæ mula tione aliquid significasses. Epist. p. 181. Hæc, cri nor, in Sarravio, maximo Salmasii hyperaspista, etiam illi ferre possunt, qui eadem in Hammondo non ferunt. David etiam Blondellus, ut ipse in Præfatione Apologiæ fatetur, quamprimum epistolarum prio. rum sex Isaacus Vossius copiam fecit, eas avidis oculis hausit, manu propria descripsit, cum citatis a veteribus locis studiose contulit, sæculo nostro gratulatus, quod illud ipsum exemplar, quo ante 1300 annos usus erat Eusebius, novam ipsi prope diem affulsuram lucem sponderet. Sed postquam at tentiore animo singularum et phrasin et materiam et ordinem expendit, blandientes antea spes pudi Quare statim ex protestantibus Andreas Rivetus, bundus abjicere coactus, bonæ Patrum fidei impu cum ei Usserius novam Ignatii ex veteri libro edi tionem communicasset, in ultima Critici sui sacri recognitione illius judicium secutus est: et ex Je suitis Petavius, Græcis Vossii et Latinis Usserii conspectis Hæc, inquit, prudens et justa suspicio est, illas esse genuinas Ignatii Epistolas, quas an liquorum consensus illustribus testimoniis commen dalas et approbatas reliquit. Idem etiam judicium Nicolai Fabroti fuit, ut ostendunt notæ ejus ad Anastasiun. S. Ignatius, Epistola ad Ephesios (edidit eruditus vir Isaacus Vossius) et statim Pseudo Ignarus in epistola ad Antiochenos, et alibi, Vetus interpres Epistolæ ad Philippenses, quæ S. Ignatio ascribitur. Ita ille genuinas Epistolas a spuriis sæpe denter illusum doluit, et argumentis quibusdam a priori, quam de Ignatianis epistolis imbiberat,opinio ne depulsus, eas omnes supposititias credere co actus est. Ipsum autem impostorem, qui Ignatii martyris nomen septem, Eusebio, Athanasio, Hie ronymo laudatis, Epistolis appinxit, longe post an num centesimum quadragesimum quartum, adeo que post Clementis Alexandrini, toto fere centena rio Ignatio posterioris, obitum, prodiisse tradit. Antequam hæc a Blondello ederentur, postquam vero ab opinione, quam e Mediceo codice primum imbiberat, depulsus est, sententia ejus Hugoni Gro tio, viro maximo, innotuit, qui, quid de ea sentiret, in epistola ad Gerardum Vossium data protenus si

col. 63–64page 8 of 211

episcopatus jura ex sanctis Scripturis et primæv antiquitate astruuntur, edidit, et earum secundar de Ignatii scriptis instituit. In illa autem disserta tione primo quidquid ad has Ignatio abjudicanda epistolas dictum est, solemniter ad examen vocavil secundo quædam addidit, quæ earumdem auctori tatem stabiliant.. gnificavit: Blondellus, maguæ vir diligentiæ, sed sum Salmasio et Blondello; dissertationes quatuor, quibu parti super æquum addictus, quid de episcopis et presbyteris sentiat, ex scriptis ejus antehac editis non obscurum est. Imprimitur nuno apud Blavium liber ejus specialiter de eo argumento: Cognovi autem ex sermone ipsius omnino eum hoc agere velle, ut ali quid reperiat unde famam spargat, to in ea re plane secum sentire. Ignatii Epistolas, quas filius tuus ex Italia attulit puras ab omnibus iis, quæ eruditi hac tenus suspecta habuere, ideo admittere non vult, quia episcopaluum vetustati clarum præbent testimonium. Argumento alio non utitur, quam quod in illis verba quædam appareant elegantiora quam solent in aposto licorum scriptis reperiri; quales sunt à§iÊmaivoL, à§ioµvnµóvevtoi, et similia. Dixi ego, paris monetæ vocabula non pauca esse in Clementis Epistola, quam ŋ tanquam fictas et supposititias absolute condem suspectam non habet: adhæsisse hæc diu ex lectione Græcorum, qui nitidius scripserans. Quamprimum autem Blondelliana in lucem pro dirent, et Isaacus Vossius codicem Mediceum, quem tam feliciter ediderat, tam male tractatum videret, statim epistola ad Rivetum rationes perscripsit, cur cum non omnino permovere potuerint argumenta illa, quæ David Blondellus ad evertendam Epistola rum Ignatii veritatem attulit. Huic epistolæ Blondel lus adnotata sua aspersit, et præterea stricturas ¡quasdam ad Vossii Notas ante editas; quibus altera prolixiori epistola ad Rivetum pariter missa Isaacus accurate respondit. Hæc autem omnia cum apud ipsum Vossium diu delituerint, pro summa hum³ nitate, et bonas litteras juvandi studio, quo præ cœ teris omnibus viris doctis flagrare videtur, mihi tandem in hac arena desudanti amicissime commu nicavit, et emagitanti ut cum nostris ederentur, li bentissime concessit. Ad hæc Hammondi nihil Salmasius, nihil Blon dellus reposuit. Domi autem theologus, Joanne Owenus nostras in Præfatione quadam Anglic scripta multa in Hammondiana. Ignatii defension culpat, quæ peculiari scripto, lingua etiam nostr Hammondus defendit. Non tamen Owenus eorut sententiam probat, qui epistolas omnes Ignatiana mant: imo in earum aliquibus suavem et gratiosum ut nostrates loquuntur, fidei, dilectionis, sanctitatis et zeli Dei spiritum spirantem et operantem agno scit. Ministri etiam Londinenses cum Sculteto, Ve delio et Riveto professi sunt se minime omne reprobare; sed ita de corruptelis locuti sunt, ac s editiones Usserii Vossiique nunquam vidissent certe quid de Epistolis defæcatis sentirent, minim indicarunt. Theophilus autem Raynaudus in Erotematibus ne gat epistolam ad Mariam Deiparam esse Ignatianam Epistolam tamen, inquit, ad Mariam Cassobolite esse S. Ignatii fœtum genuinum, extra controversian pono; quidquid contrarium pauci quidam sectari effutiverint. Edmundus etiam Albertinus Usserii responsioni bus et Hammondi dissertationi mininte acquievit, sed in libris De eucharistia Latine editis decreto riam sententiam in hæc verba protulit: Non negaverim Ignatium epistolas aliquas scripsisse: sed, si quas scripsit, illæ perierunt: et plures aliæ sub illius nomine circa medium secundi sæculi composita sunt, ac incaute et absque examine a veteribus re ceptæ. Et eodem anno Joannes Dallæus, libro Da jejuniis et Quadragesima tertio, Totum hoc quod Ignatii nomine circumfertur Epistolarum opus sup posititium esse, sanctissimoque martyri non paucis post ejus mortem annis fulso et per fraudem ascri Quinetiam archiepiscopus Armachanus in Appen dice, proximo post Blondelli Apologiam anno edita, mirari satis se non potuisse profitetur, duos hos magni nominis viros, Salmasium et Blondellum, conjecturis suis tantum tribuisse, cum Polycarpi ad Philippenses litteras, quibus Ignatianas a se subje tas fuisse ipse confirmat, germanas fuisse fatean tur, et has ipsas quæ Ignatio tribuuntur Epistolas in Mediceo codice a novitiis assumentis demum li beratas, non minus quam Polycarpi ipsam, Eusebiiptum fuisse tam evidentibus patet documentis, น temporibus in omnium manibus fuisse non negent; in hisce tamen effingendis impostorem aliquem no men Ignatii ementitum esse, confidentissime pro nuntient. Pupugit Blondellum severa hæc mitissimi senis reprehensio, admirantis tantam ex levibus conjecturis confidentiam: quare epistola ad eum data, et quatuor productis argumentis, quæ ipsum sententiam mutare vetarent, hærere se etiamnum professus est. Postea insignis admodum theologus, Henricus Hammondus, cum videret theologicas theses in Gal lia propositas, proclamantes, litem et controversiam de episcoporum supra presbyteros prærogativa de finitam jam videri a viris longe doctissimis domino mirum sit, hanc imposturam homines eruditissimos tandiu latere potuisse, et de sex illis, quas Usse rius voluit esse vere Ignatianas: Sed quod magni viri pace dictum sit, ne iste quidem, quas ille publi cavit, a meliori quam cæteræ manu esse videntur. Interim tamen non est omittendum, nobilem in theologia criticum, Joannem Morinum, collatis di versis editionibus ex Augustano et Florentino co dicibus depromptis, in aliam plane diversam maxi meque mirandam sententiam incidisse. Antiqua, in quit, Ignatianarum Epistolarum editio genuinum textum nobis exhibet, nova vero mancum et interpola tum. Samuel autem Bochartus, vir doctissimus, in iu

col. 65–66page 9 of 211

genti opere, Hierozoico, Epistolam ad Romanos, revera scripsisse, sive ad Polycarpum, sive ad Philip Eusebio visam, probatam, atque defloratam, Don ante Constantini imperatoris ævum scriptam fuisse, asserere non dubitavit. Sententia Dallai, aliquas epistolas Ignatium scri psisse. Epistolas, quas habemus, easdem esse, quas habuit Eusebius. Sex ab Eusebio memoratas, fuisse non ab Ignatio scriptas, sed ab impostore, ducentis post Ignatii mortem annis, conficias. Epistolam ad Polycarpum non fuisse Eusebio cognitam, sed ab alio impostore, ducentis post Eusebium annis, sup positam. Sententia nostra. Septem epistolas ab Eu sebio memorari; easque omnes fuisse ab Ignatio ipso sanclissimo martyre conscriptas. Tandem Joannes Dallæus, theologus e Gallia ce deberrimus, plurimisque in hoc præsertim genere controversiarum elaboratis operibus notissimus, non contentus iis quæ de manifesta impostura obi ter, libro De jejuniis, monuerat, et in novam plane sententiam de ætate impostoris delapsus, miraque suæ conjecturæ dulcedine captus, controversiam hanc magna animi contentione redintegravit, el grandi volumine adversus omnes quarumcunque S. Ignatii Epistolarum defensores late disputavit. Sub ejus enim nomine prodierunt De scriptis, quæ sub Dionysii Areopagitæ et Ignatii Antiocheni nominibus circumferuntur, libri duo: quibus demonstratur, uti præſert Titulus, illa subdititia esse, diu post marty rum, quibus falso tribuuntur, obitum ficta. Et quidem de indubitata suppositione scriptorum Dionysii Areopagitæ Dallæo plane assentior; idque pato ante Dallæum, Sirmondum, Petavium, Lau noyam, Morinum, aliosque vel ipsis pontificiis per suasisse. Sed de ætate auctoris, qui ea scripsit et Àreopagitæ supposuit, quicunque fuit, ab eo pror sus dissentio; et erit nobis in hoc ipso opere ratio nes sententiæ nostræ afferendi occasio non inoppor luna. De Ignatio duplicem Dallæus proponit quæstio nem, quarum prima hæc est: An omnes epistolæ, quæ sub ejus nomine circumferuntur, ejusdem sint pa rentis? Hanc negat; neque ego aflirmo, aut de ea li tem moveo. Secunda quæstio est: An earum epi stolarum, quæ sunt ab Eusebio et Hieronymo me moralæ, vere auctor sit vir sanctissimus Ignatius, qui anno Trajani undecimo martyrium Romæ fecit? Hanc ille. pariter negat; ego nullo modo negandam puto, et omni asseveratione potius affirmo. Ut autem utriusque nostrum sententia adhuc ma nifestius patefiat, nonnulla ulterius observanda duximus, atque illud imprimis: Scripsisse aliquas Ignatium epistolas non negat Dallæus; et ne talis ipsi afflingatur sententia, summopere cavet. Quæri tur, inquit, non an epistolas scripserit Ignatius (quis enim tam faluus est, ut scripsisse eum aliquas neget?), sed, an has, quæ circumferuntur, scripserit? Et ali bi: Quasi vero quisquam usque adeo stolidus sit, ut neget amplissimæ civitatis episcopum, ad hæc aposto lorum discipulum, ullas vel scribere potuisse, vel etiam penses, sive ad alios litteras? Alqui non illud quæri tur, an Ignatius epistolas aliquas scripserit (incre dibile est, hujusmodi virum nullas scripsisse; neque scripsisse aliquas quisquam negat) quæritur, an kas, quas munc habemus, scripserit? Non igitur opus est ut probemus aliquas ab ipso S. Ignatio conscriptas fuisse epistolas, adeoque exstitisse aliquando ali cubi aliquas genuinas; id enim jure pro concesso sumimus, cum adversarium confitentem habeamus. Secundo epistolas eas, quas nunc habemus in editionibus Usserii et Vossii ab assumentis liberas easdem omnino esse, quas habuit Eusebius, cum Blondello suo fatetur Dallæus. In eorum codicibus, inquit, ha ipse epistolæ descripta sunt, plane quales Eusebii, Athanasii, et cæterorum quos diximus (llie ronymi, scilicet, Theodoreti atque Gelasii), ævo exstitisse verisimillimum est. Idque liquido apparere, capite secundo tribus argumentis probat. Ad osten dendam igitur Ignatianorum veritatem non opus est ut probemus easdem nos epistolas habere, quas habuit Eusebius; hoc enim nobis largitur adversa "jus. Hoc tantum observandum est, habere nos epi stolas Eusebii ævo cognitas, sed eo modo a libra siis tractatas, quo alia veterum scripta ab iis tra ctari solent, hoc est, sæpiuscule aut litterarum, aut etiam vocabulorum permutationem, forte etiam sententiolarum mutilationem alicubi passas. Quod cum in aliorum scriptis usu venire soleat, cur in nostris idem factum quis neget, ratio nulla est; ut ea locis minus sanis medicina merito adhibenda sit, quæ aliis veterum scriptis male tractatis adhiberi solet. Tertio epistolas illas, quas habuit Eusebius, ab Ignatio scriptas fuisse negat; ab impostore aliquo fictas et suppositas affirmat. Impostorem illum non circa medium secundi sæculi, ut Albertinus; non sub Antonino vel M. Aurelio, ut Salmasius; non statim post Clementis Alexandrini dormitionem, sive centum ab Ignatii morte annis, ut Blondellus; sed præcipiti tertio sæculo Epistolas effinxisse, et opus effictum in lucem exiisse circa tertii sæcul; fìnem, vel quarti initia, ariolatur. Imo, ut alibi lo quitur, ducentis post Ignatium annis hic impostor vixit, scripsitque tunc, cum aliqua jam erat de Con stantii vel Constantini ejus filii vel Christianismo, voi ad Christianismum propensione sparsa fama: et ejus operi in lucem erumpenti Eusebius a. D. circiter 330 obstetricatus est. Lepida plane hæc fabula, et ante hunc diem inaudita; nisi quod etiam Bochar tus epistolam ad Romanos sub Constantino scri plam somniavit. Ego certe e contra, qui de impostore illo, quem alii secundo, alii tertio, alii quarto sæculo vixisse statuunt, nihil unquam a quopiam ante hoc sæcu lum scriptum reperi, qui de impostura ulla in Epi stolis Eusebio visis nullam unquam suspicionem ia Ecclesia excitatam novi, qui ipsissimum S. Igna tium earum auctorem omni ab ipsius ætate sæculo

col. 67–68page 10 of 211
Proœmium
PG 5:67Ηδη δὲ ἐπέκεινα τῆς Σμύρνης γενό μενος, ἀπὸ Τρωάδος τοῖς τε ἐν Φιλαδελφείᾳ αὖθις διὰ γραφῆς ὁμιλεῖ, καὶ τῇ Σμυρναίων Ἐκκλησίᾳ, ιδίως τε τῷ ταύτης προηγουμένῳ Πολυκάρπῳ. Καὶ Σμυρναίοις ἄλλην διαχαράττει, καὶ αὐτῷ δὲ ἰδίᾳ τῷ προέδρῳ ταύτης Πολυκάρπω ἑτέραν τῷ φέροντι εἶπεν ἀπαγγείλαι βασιλεῖ, ὡς ἰδίᾳ μὲν πρὸς αὐτὸν οὐδὲν δέοι ἐπιστολὰς πέμπειν. πρός τε τὸ Περσῶν κοινόν, συμμάχους αἰτούμενος, καὶ πρὸς ἐμὲ ἰδίᾳ, δεόμενος πειρᾶσθαι αὐτόν με ἐλθεῖν Ῥωμαίων βασιλεῖ λόγους ὑπὲρ τῆς πίστεως ἰδίως ἑκάτερος ἀπολογίας προσεφώνησαν. Θάτερος ἰδίως περὶ τὴν ἀλή θειαν νεωτερίζειν πειρώμενος. Ακύλου καὶ Συμμάχου, καὶ Θεοδοτίωνος ἔκδοσιν ἅμα τῇ τῶν Ἑβδομήκοντα ἐν τοῖς τετραπλοῖς ἐπικατασκευά ἰδία γραφή, ίδια σχολή, ίδιον σύγγραμμα, ἴδιον σπούδασμα δὲ ἀποστολικὸν ἄνδρα εὖ μάλα γνωρίζων, την κατ' ᾿Αντιόχειαν αὐτῷ ποίμνην, ὡς ἂν γνήσιος καὶ ἀγαθὸς ποιμὴν παρατίθεται, τὴν περὶ αὐτῆς φροντίδα διὰ
col. 69–70page 11 of 211
PG 5:69ναίοις γράφων, οὐκ οἶδ' ὁπόθεν ῥητοῖς κέχρηται. γραφείσαις αὐτῷ ἐκλογαῖς ὁ αὐτὸς κατὰ τὸ προοίμιον καταμόνας.
col. 71–72page 12 of 211
PG 5:71καὶ Θεοφόρος, Πολυκάρπῳ ἐπισκότα, Εκκλησίας Σμυρ Ιγνάτιος [ἐπίσκοπος Αν τιοχείας, ὁ καὶ μάρτυς Ἰησοῦ Χριστοῦ], Πολυκάρπῳ ἐπισκόπῳ Ἐκκλησίας Σμυρναίων. Συμμίκτων ζητημάτων Κατηχήσεις; Ασκητικόν; Περὶ φιλοπτωχείας δαῖος γίνου οὗ εἴ, τοὺς καιροὺς καταμάνθανε· τὸν ὑπέρκαιρον προσδόκα, τὸν ἄχρονον, τὸν ἀόρατον, τὸν δι' ἡμᾶς ὁρατόν, τὸν ἀψηλάφητον, τὸν ἀπαθῆ, τὸν θες τῇ σπουδῇ οὗ εξ [συντονώτερον δράμε], τοὺς καιρούς καταμάνθανε [ὡς ἐνταῦθα εξ νίκησον· ὧδε γὰρ ἐστὶ τὸ στάδιον, ἐκεῖ δὲ οἱ στέφανοι]. Προσδόκα [Χριστὸν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ], τὸν ἄχρονον [ἐν χρόνῳ], τὸν ἀόρατον [τῇ φύσει], ὁρατὸν [ἐν σαρκὶ], τὸν ἀψηλάφητον καὶ ἀναφῆ ὡς ἀσώμα τον, δι' ἡμᾶς δὲ ἁπτὸν καὶ ψηλαφητὸν ἐν σώματι), τὸν ἀπαθῆ, [ὡς Θεόν], δι' ἡμᾶς δὲ παθητὸν ὡς ἄν
col. 73–74page 13 of 211
PG 5:73Αμήν, ή χάρις, Πρὸς Τραλλησίους Α'. Πρὸς Μαγνησίους Β'. Πρὸς Φιλαδελφεῖς Γ'. Πρὸς Σμυρναίους Δ'. Πρὸς Πολύκαρ τον ἐπίσκοπον Σμύρνης Ε΄. Πρὸς Ἐφεσίους Ϛ'. Πρὸς Ρωμαίους Ζ'.

Part IPars Prima

col. 75–76page 14 of 211
PG 5:75Πολύκαρπος δὲ τούτων αὐτῶν μέμνηται ἐν τῇ φερο μένῃ αὐτοῦ πρὸς Φιλιππησίους επιστολῇ. Τὰς ἐπιστολὰς Ἰγνατίου, τὰς πεμφθείσας ἡμῖν ὑπ' αὐτοῦ καὶ ἄλλας ὅσας εἴχομεν παρ' ἡμῖν, ἐπέμψαμεν ὑμῖν, καθὼς ἐνετείλασθε, αἵτινες ὑποτεταγμέναι εἰε!
col. 77–78page 15 of 211
PG 5:77τίου μνήμην πεποίηται, μαρτυρίαις αὖθις καὶ ἀπὸ τῶν τούτοις γραφέντων κεχρημένος. 56: Οἶδε δὲ αὐτοῦ τὸ μαρτύριον ὁ Εἰρηναῖος, καὶ τῶν ἐπιστολῶν αὐτοῦ μνημονεύει λέγων οὕτως· Ὡς εἶπέ τις τῶν ἡμετέρων διὰ τὴν πρὸς Θεὸν μαρτυρίαν κατακριθεὶς πρὸς θηρία, ὅτι· Σιτός εἰμι Θεοῦ, καὶ δι' οδόντων θηρίων ἀλήθομαι, ἵνα καθαρὸς ἄρτος Σῖτός είμι τοῦ Θεοῦ καὶ δι' ὀδόντων θηρίων ἀλήθομαι, ἵνα καθαρὸς ἄρτος Θεοῦ εὑρεθώ. ἑαυτῷ ἐπεσπάσατο τὸ θηρίον προσβιασά αὐτὰ δὲ ἄκοντα μὴ θέλῃ ἐγὼ προσβιάσομαι, ρηται δὲ τῶν παλαιῶν τινι καὶ ἕτερος λόγος, ὅτι ὑπὲρ τοῦ λαβεῖν τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου τὴν παρθενίαν τῆς Μαρίας ἡ τοῦ Ἰωσὴφ ἐπενοήθη
col. 79–80page 16 of 211
PG 5:79ἔλαβεν τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου ἡ παρθε Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται. ὅτι δέξαιτ' ἂν ἀποθανεῖν ὡς δόξαν σαις σχεδὸν ταῖς ἐνδόξοις πόλεσιν ἐπιστολὰς διαπέμψαι αὐτὸν, διαθήκας τινὰς, καὶ παραινέσεις, καὶ νό μους, καί τινας ἐπὶ τούτων πρεσβευτὰς τῶν ἑται ρων ἐχειροτόνησε, νεκραγγέλους και νερτεροδρόμους σβευτήν, χειροτονῆσαι διάκονον εἰς τὸ πρεσβεῦσαι ἐκεῖ Θεοῦ πρεσβείαν νερτεροδρόμους, με χειροτονῆσαί τινα, ὃς δυνήσεται θεο ἡμᾶς ἱερολόγων καὶ θειότερον εἶναι τὸ τοῦ ἔρωτος ὄνομα τοῦ τῆς ἀγάπης· γράφει δὲ καὶ ὁ θεῖος Ἰγνάτιος· Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται. ὥσπερ οὖν ἀμέλει τοῦ Ἰγνατίου ἐν αἷς κατελέξαμεν ἐπιστολαῖς, καὶ τοῦ Κλήμεντος ἐν τῇ ἀνωμολογη
col. 81–82page 17 of 211
PG 5:81ἐπίδειξιν τῶν εἰρημένων, κατά λέξιν· 'Από Συρίας μέχρι Ρώμης θηριομα ὁ μετὰ τοὺς ἀποστόλους ἐν ᾿Αντιοχείᾳ κατασταθεὶς ἐπίσκοπος, καὶ μάρτυς τοῦ Χριστοῦ γενόμενος, γρά φων περὶ τοῦ Κυρίου εἴρηκεν· Εἰς ἰατρός ἐστι σας κικὸς καὶ πνευματικός, γενητὸς καὶ ἀγένητος, ἐν ἀνθρώπῳ Θεός, ἐν θανάτῳ ζωὴ ἀληθινὴ, καὶ ἐκ Μαρίας καὶ ἐκ Θεοῦ. Ὁ μακάριος Ιγνάτιος όρο θῶς ἔγραψε, γενητὸν αὐτὸν λέγων διὰ τὴν σάρκα, ὁ γὰρ Χριστὸς σὰρξ ἐγένετο· ἀγένητον δὲ, ὅτι μὴ τῶν ποιημάτων καὶ γενητῶν ἐστιν, ἀλλὰ Υἱὸς ἐκ Πατρός. Ακούσας γὰρ ὅτι οὗτος αὐτὸν τῆς τιμωρίας ὁ τρό πος μένει, Εγώ των θηρίων ἐκείνων ὀναίμην, ἔλεγε· τοιοῦτοι γὰρ οἱ ἐρῶντες· ὅπερ ἂν πάσχωσιν ὑπὲρ τῶν ἐρωμένων μεθ᾿ ἡδονῆς δέχονται. 645: Διὰ τοῦτό τις τῶν ἀρχαίων, Ἰγνάτιος δὲ ὄνομα αὐτῷ, οὗτος ἱερωσύνῃ καὶ μαρτυρίῳ διαπρέ μας, επιστέλλων τινὶ ἱερεῖ ἔλεγε, Μηδὲν ἄνευ γνώ μης σου γινέσθω· μηδὲ σὺ ἄνευ γνώμης Θεοῦ τι
col. 83–84page 18 of 211
PG 5:83Τοῦ ἁγίου Ἰγνατίῳ ἐπισκόπου Αντιοχείας καὶ μάρτυρος ἐκ τῆς πρὸς Σμυρναίους Ρωμαίους) Επιστολής. Πεπληροφορημέν νους ἀληθῶς εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν, ὄντα ἐκ γέν νους Δαβίδ κατὰ σάρκα, Υἱοῦ Θεοῦ κατὰ θεότητα καὶ δύναμιν, γεγεννημένον ἀληθῶς ἐκ Παρθένου, βεβαπτισμένον ὑπὸ Ἰωάννου ἵνα πληρωθῇ πᾶσα δικαιοσύνη ὑπ' αὐτοῦ, ἀληθῶς ὑπὸ Ποντίου Πι ι πιος, ρ. 1027: Καὶ οἱ τούτων πρεσβύτεροι Ἰγνάτιος, καὶ Πολύκαρπος, καὶ Εἰρηναῖος, καὶ Ἰουστῖνος, καὶ Ἱππόλυτος, ὧν οἱ πλείους οὐκ ἀρχιερέων προλάμπουσι μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν μαρτύρων διακοσμοῦσι χορόν. 966: Ταῦτα δὲ ἡμῖν παρέδοσαν οὐ μόνον οἱ ἀπόστολοι και προφῆται, ἀλλὰ καὶ οἱ τὰ τούτων ήρμηνευκότες συγγράμματα, Ιγνάτιος, Εὐα στάθιος, ᾿Αθανάσιος, Βασίλειος, Γρηγόριος, Ἰωάν νης, καὶ οἱ ἄλλοι τῆς οἰκουμένης φωστήρες. Επιδείξω δέ σοι τὸν πανεύφημον τῆς Ἐκκλησίας διδάσκαλον, καὶ τὸ ἐκείνου περὶ τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως φρόνημα, ἵνα γνῷς τίνα περὶ τῆς ληφθείσης ἐδόξασε φύσεως ἀκήκοας δὲ πάντως Ιγνάτιον ἐκεῖνον, ὃς διὰ τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου δεξιᾶς τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν χάριν ἐδέξατο, καὶ τὴν Ἐκκλησίαν Αντιοχέων ιθύνας τὸν τοῦ μαρτυρίου στέφανον ἀνεδήσατο. λάτου καὶ 'Ηρώδου τετράρχου καθηλωμένον ὑπὲρ ἡμῶν σαρκί. αὐτοῦ ἐκ τῆς αὐτῆς Ἐπιστολῆς. Τί γὰρ ὠφελεῖ, εἴπερ με ἐπαινεῖ τις, τὸν δὲ Κύριόν μου βλασφημεῖ, μὴ ὁμολογῶν αὐτὸν σαρκοφόρον· ὁ δὲ τοῦτο μὴ λέγων τελείως αὐτὸν ήρνηται ὡς νεκροφόρον. δι Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς αὐτῆς Ἐπιστολῆς. Εἰ γὰρ τῷ δοκεῖν ταῦτα ἐπράχθη ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, κἀγὼ τῷ δοκεῖν δέδεμαι· τί δὲ καὶ ἐμαυτὸν ἔκδοτον δέδωκα τῷ θανάτῳ, πρὸς πῦρ, πρὸς μάχαιραν, πρὸς θηρία, ἀλλ' ὁ ἐγγὺς μακαίρας, ἐγγὺς Θεοῦ· μόνον ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ συμπαθεῖν αὐτῷ πάντα ὑπομένω, αὐτοῦ με ἐνδυναμοῦντος τοῦ τελείου ἀνθρώπου, ὅντινες ἀγνοοῦντες ἀρνοῦνται ῥήσεις, Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς πρὸς Ἐφεσίους Επιστολῆς. Ο γὰρ Θεὸς ἡμῶν η σοῦς Χριστὸς ἐκυοφορήθη ὑπὸ Μαρίας κατ' οίκο νομίαν Θεοῦ, ἐκ σπέρματος μὲν Δαβίδ, ἐκ Πνεύ ματος δὲ ἁγίου, ὃς ἐγεννήθη, καὶ ἐβαπτίσθη, ἵνα τὸ θνητὸν ἡμῶν καθαρισθῇ.
col. 85–86page 19 of 211
PG 5:85Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς αὐτῆς καὶ προσφορὰς οὐκ ἀποδέχονται, διὰ τὸ μὴ όμο Επιστολῆς. "Ετι οι κατ' ἄνδρα κοινῇ πάντες ἐν τῇ χάριτι ἐξ ὀνόματος συνέρχεσθε ἐν μιᾷ πίστει, καὶ ἐνὶ Ἰησοῦ Χριστῷ, κατὰ σάρκα ἐκ γένους Δαβίδ, τῷ Υἱῷ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ Υἱῷ τοῦ Θεοῦ. Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς αὐτῆς Ἐπιστολῆς. Εἰς ιατρός ἐστι σαρκικὸς καὶ πνευματικός, γεννητὸς ἐξ ἀγεννήτου, ἐν ἀνθρώπῳ Θεὸς, ἐν θανάτῳ ζωὴ ἀληθινὴ, καὶ ἐκ Μα ρίας καὶ ἐκ Θεοῦ, πρῶτον παθητὸς, καὶ τότε ἀπαθὴς, Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Κύριος ἡμῶν. Τοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς πρὸς Τραλλιανούς Ἐπιστολῆς. Κωφώθητε ούν, ὅταν χωρὶς Ἰησοῦ Χριστοῦ ὑμῖν λαλῇ τις, τοῦ ἐκ γένους Δαβίδ, τοῦ ἐκ Μαρίας, ὃς ἀληθῶς ἐγεννήθη, ἔφαγέ τε καὶ ἔπιεν ἀληθῶς, ἐδιώχθη ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, ἐσταυρώθη καὶ ἀπέθανε, βλεπόντων τῶν ἐπιγείων, καὶ ἐπουρανίων, καὶ καταχθονίων. μ. 86: Τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου ἐπισκόπου Αντιοχείας καὶ μάρτυρας ἐκ τῆς πρὸς Σμυρναίους Επιστολῆς. Εγὼ γὰρ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐν σαρκὶ αὐτὸν οἶδα καὶ πιστεύω ὄντα· καὶ ὅτε πρὸς τοὺς περὶ Πέτρον ἦλθεν, ἔφη αὐτοῖς· Λά βετε, ψηλαφήσατέ με, καὶ ἴδετε ὅτι οὐκ εἰμὶ δαι μόνιον ἀσώματον, καὶ εὐθὺς αὐτοῦ ἥψαντο, καὶ ἐπίστευσαν. Του αὐτοῦ ἐκ τῆς αὐτῆς Ἐπιστολῆς. Μετὰ δὲ τὴν ἀνάστασιν καὶ συνέφαγs. καὶ συνέπιεν αὐτοῖς, ὡς σαρκικῶς καὶ πνευματικῶς ἡνωμένος τῷ Πατρί. 154: Τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου ἐπισκό του Αντιοχείας καὶ μάρτυρος, ἐκ τῆς πρὸς Σμυρναίους Επιστολῆς. Ευχαριστίας λογεῖν τὴν εὐχαριστίαν σάρκα εἶναι τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὴν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιών ἡμῶν παθοῦσαν, ἣν χρηστότητι ὁ Πατήρ ἡγει ρεν. ἄνδρας ἀσήμους ἢ ἀμφιβόλους, τηλαυγές πρόσωπον
col. 87–88page 20 of 211
PG 5:87φόρος δὲ Ἰγνάτιος καὶ μάρτυς, Σμυρναίοις ἐπιστέλο Δοξάζω 'Ιησοῦν Χριστὸν Πάντα υπομένω, αὐτοῦ μὲ ἐνδυναμοῦντος τοῦ τελείου ανθρώπου γενομένου. τοῦ γενομένου ἔκ τε τῶν εὐαγγελικῶν φωνῶν, καὶ ἐκ τῶν ἀποστολικῶν, καὶ δὴ καὶ ἐκ τῶν μακα ρίων πατέρων ἡμῶν, Ἰγνατίου τοῦ θεοφόρου, Ἰου λίου, καὶ ᾿Αθανασίου καὶ Γρηγορείων καὶ Βασιλείου. ὁ θεοφόρος Ιγνάτιος τρία λαθεῖν τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου, τὴν παρθενίαν Μαρίας, τὴν σύλληψιν τοῦ Κυρίου, καὶ τὴν σταύρωσιν. 3: Εγένοντο δὲ ἐν τοῖς χρόνοις τοῖς ἀπὸ τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ μέχρι τῆς βασιλείας Κων σταντίνου διδάσκαλοι καὶ πατέρες ο δε· Ιγνάτιος ὁ Θεοφόρος, Εἰρηναῖος, Ἰουστῖνος φιλόσοφος καὶ μάρ τυς, Κλήμης καὶ Ἱππόλυτος ἐπίσκοποι Ῥώμης, Διονύσιος ὁ Αρεοπαγίτης, Μεθόδιος ἐπίσκοπος Πα τάρων, Γρηγόριος ὁ θαυματουργός, Πέτρος ὁ ᾿Αλεξανδρείας ἐπίσκοπος καὶ μάρτυς. Τούτους ἅπαντας αἱ μετ' αὐτοὺς γενόμεναι αἱρέσεις Τότε καὶ Ἰγνάτιος ὁ θεσπέσιος επειδή γε, ὡς ἐβούλετο, τάφον τὰς τῶν θηρίων ἐσχηκώς γαστέρας ἐν τῷ τῆς Ῥώμης ἀμφιθεάτρῳ.
col. 89–90page 21 of 211
PG 5:89Μορφὴν δούλου ἡμφιεσμένον, ἵνα λάθῃ Θεὸς ῶν τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου, Ὁ τὸν ἐπίσκοπον τιμῶν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ τιμᾶται· ὁ λάθρα ἐπισκόπου τι πράσσων τῷ διαβόλῳ λατρεύει. ᾿Αναγκαῖον δέ ἐστιν ὑποτάσσεσθαι καὶ τῷ πρεσβυτερίῳ, ὡς ἀποστόλοις Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς ἐλπίδας ἡμῶν, κατὰ πάντα τρόπον πᾶσιν ἀρέσκειν· οὐ γὰρ βρωμάτων καὶ πομάτων εἰσὶν διάκονοι, ἀλλὰ Ἐκκλησίας Θεοῦ ὑπηρέται· δέον οὖν ἐστιν αὐτοὺς φυλάσσεσθαι τὰ ἐγκλήματα ὡς προ ὁμοίως πάντες εντρεπέσθωσαν τους διακόνους ὡς Ἰησοῦν Χριστὸν, καὶ τὸν ἐπίσκοπον ὡς τὸν πατέρα, τοὺς δὲ πρεσβυτέρους ὡς συνέδριον Θεοῦ, καὶ ὡς δεσμὸν ἀποστόλων· χωρίς τούτων Ἐκκλησία οὐ καλεῖται. Οδηγόν τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου επισκόπου ᾿Αντιοχείας, Εάσατε μιμητὴν γε νέσθαι τοῦ πάθους τοῦ Θεοῦ μου. Ο θεοφόρος Ἰγνάτιος ἐπιστέλλει, λέγων· Τῷ ἐπισκόπῳ προσέχετε, ἵνα καὶ ὁ Θεὸς ὑμῖν. ᾿Αντίψυχον ἐγὼ τῷ ὑποτασσομένῳ τῶν ὑποτασσομένων, ἐπισκόπῳ, πρεσβυτέροις τε καὶ διακόνοις· μετ' αὐτῶν μοι τὸ μέρος γένοιτο . Καὶ αὖθις· Μάρτυς μοι, ἐν ᾧ δέδε και, ὅτι ἀπὸ σαρκὸς ἀνθρωπίνης οὐκ ἔγνων· τὸ δὲ Πνεῦμα ἐκήρυσσεν λέγον τάδε· Χωρὶς τοῦ ἐπι σκόπου μηδὲν ποιεῖτε.: « Χρὴ οὖν ἄνευ τοῦ ἐπισκόπου μηδὲν πράσσειν ἡμᾶς. Ὅπου γὰρ ἂν φανῇ ἐπίσκοπος, ἐκεῖ τὸ πλῆ θος ήτω· ὥσπερ ὅπου ἂν ὀνομασθῇ Χριστὸς Ἰησοῦς, ἐκεῖ ἡ καθολική Εκκλησία επισυνάγεται. Οὐκ ἐξὸν οὖν ἐστιν χωρὶς τοῦ ἐπισκόπου οὔτε βαδίζειν (1. βαπτίζειν οὔτε ἀγάπην ποιεῖν· ἀλλ᾽ 8 ἂν ἐκεῖνος δοκιμάσῃ, τοῦτο καὶ τῷ Θεῷ ἀρεστόν. Τεκμήριον δὲ τὸ μὴ προσκεῖσθαι· Γράφει δέ τισι, τουτέστι Ρωμαίοις, ἀλλ᾽ ἁπλῶς· Γράφει δὲ καὶ ὁ θεῖος Ιγνάτιος.
col. 91–92page 22 of 211
PG 5:91Τέλειοι ὄντες τέλεια φρονεῖτε, θέ λουσιν γὰρ ὑμῖν εὐπράττειν Θεὸς ἕτοιμος εἰς τὸ τῆς τοῦ θεοφόρου Ιγνατίου ἐπιστολῆς ἡ βίβλος; ὁ μὲν γὰρ Διονύσιος τοῖς τῶν ἀποστόλων ἐνήκμασε χρόνοις, Ἰγνάτιος δὲ ἐπὶ Τραϊανοῦ τὸν διὰ μαρτυρίου ἤθλησεν ἀγῶνα, ὃς καὶ πρὸ βραχὺ τῆς τελευ τῆς ταύτην ἐπιστολὴν, ἧς ἡ βίβλος μνημονεύει, Ουδέν ἐστιν ἄμεινον εἰρήνης, ἐν ᾗ πᾶς ὁ πόλεμος ἐν ἁγνείᾳ μένειν εἰς τιμὴν τῆς σαρκὸς τοῦ Κυρίου, ἐν ἀκαυχησίᾳ μενέτω, καὶ ἐὰν γνωσθῇ πλέον τοῦ ἐπισκόπου, ἔφθαρται· πρέπει δὲ τοῖς γαμοῦσι καὶ ταῖς γαμουμέναις μετὰ γνώμης τοῦ ἐπισκόπου τὴν ἔνωσιν ποιεῖσθαι, ἵνα ὁ γάμος ᾗ κατὰ Θεὸν, καὶ μὴ κατ' [αἰσχρὰν] ἐπιθυμίαν. Στῆκε ὡς ἄκμων τυπτόμενος· μεγάλου ἀθλητοῦ ἐστι δέρεσθαι καὶ νικᾶν μάλιστα δὲ ἕνεκεν Θεοῦ πάντα ἡμᾶς ὑπομένειν δεῖ, ἵνα καὶ αὐτὸς ἡμᾶς ὑπομείνῃ. ἀλλήλων ἐν πραύτητι, ὡς ὁ Θεὸς μεθ᾿ ἡμῶν διὰ παν ᾗ καταλύεται ὁ ἄρχων τοῦ αἰῶνος τούτου [ διάδο
col. 93–94page 23 of 211
PG 5:93Οἱ δοῦλοι μὴ ἐράτωσαν ἀπὸ κοινοῦ ἐλευθεροῦσθαι, ἀλλ᾽ εἰς δόξαν Θεοῦ πλέον δουλευέτωσαν, ἵνα κρείττονος ἐλευθερίας ἀπὸ Θεοῦ τύχωσιν. Σπουδάσατε μὴ ἀντιτάσσεσθαι τῷ ἐπισκόπῳ, ἵνα ἦτε Θεῷ ὑποτασσόμενοι, καὶ ὅσον βλέπετε σιγώντα τὸν ἐπίσκοπον, πλέον αὐτὸν φο δεῖσθε, πάντα γὰρ ἂν πέμπει ὁ οἰκοδεσπότης εἰς ἰδίαν οἰκονομίαν, οὕτως δεῖ ἡμᾶς αὐτὸν δέχεσθαι ὡς αὐτὸν τὸν πέμποντα· τὸν οὖν ἐπίσκοπον ὡς αὐτὸν τὸν Κύριον δεῖ προσβλέπειν. Πάντας βάσταζε ως σε ὁ Κύριος, πάντων ἀνέχου ἐν ἀγάπῃ αἰτοῦ σύνεσιν πλείονα ἧς ἔχεις. Πάντων τὰς νόσους βάσταζε· ὅπου γὰρ πλείων κόπος, πολὺ τὸ κέρδος. Οπερ οὖν εἴρηται κατὰ τὸ τρίτον κεφάλαιον, ἔκ τε τῶν εὐαγγελικῶν φωνῶν, καὶ ἐκ τῶν ἀποστολικῶν, καὶ δὴ καὶ ἐκ τῶν μακαρίων πατέρων ἡμῶν, Ιγνατίου τοῦ θεοφόρου, καὶ Ἰουλίου, καὶ ᾿Αθαν νασίου, και Γρηγορείων, καὶ Βασιλείου, διελέγχει τοὺς δυσσεβεῖς ὡς ἡ τῶν ἄρθρων χρῆσις (πάντες γὰρ οὗτοι τούτοις ἐχρήσαντο) οὐδεμίαν τομὴν ἢ διαί ρεσιν ἐπινοεῖ τῆς ἑνώσεως. ὁ Λογοθέτης, "Ως φησί που ἅγιος ἀνὴρ, Ιγνάτιος ὄνομα αὐτῷ· Καὶ ἔλαβε τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου ἡ παρθενία Μαρίας, καὶ ὁ τόπος αὐτῆς, ὁμοίως καὶ ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ, τρία μυστήρια φρικτά, ἅτινα ἐν ἡσυχίᾳ Θεοῦ ἐπράχθη. Οι Γράφει δὲ ὁ θεῖος Ιγνάτιος· ῾Ο ἐμὸς Έρως ἐσταύρωται, Τοῦτο γὰρ τὸ ῥητὸν ὁ θεοφόρος Ιγνάτιος, μέλλων ἐν Ῥώμῃ μαρτυρικῶς ἀθλήσειν, καὶ τοῖς λέουσι βορὰ κατὰ τὴν τοῦ τυράννου Τραϊανού πρόσταξιν παραβληθήσεσθαι, περὶ τὸ τῆς αὐτοῦ τυραννείας ἔννατον ἔτος κατὰ τῶν εὐσε βεστάτων Χριστιανῶν διωγμὸν ἐγείραντος, Ρω μαίας επιστέλλων γέγραφε. τέλειοι ὄντες τέλεια φρο νείτε, Φέρει γοῦν τὸν Σολομῶνα μάρτυρα, καὶ τὸν μέγαν Ἰγνάτιον,
col. 95–96page 24 of 211
PG 5:95θνητὸν ἡμῶν καθαρισθῇ, σεως, τὸν Θεὸν Λόγον, τὸν μονογενῆ Υιόν. ούτοις μάρτυσιν ἀντιτείνειν παραπληξίας ἐσχάτης.
col. 97–98page 25 of 211
PG 5:97καὶ ἐπαλλήλους γενομένας ἡμῖν συμφορὰς καὶ παρ ἡ μία γνησία, Κορινθίοις φέρεται ὡς ἀπὸ τῆς Ῥω μαίων Εκκλησίας γραφεῖσα, στάσεως ἐν Κορίνθω συμβάσης τότε, ώς μαρτυρεί Ηγήσιππος, ἥτις καὶ ἐκκλησιάζεται. λούμενον τὰ τῆς Κορινθίων κεκίνητο στάσεως, ἀξιό χρεως μάρτυς ὁ Ηγήσιππος,
col. 99–100page 26 of 211
PG 5:99μεγάλα ὠφεληθῆναι δυνήσεσθε. Περιέχουσι γὰρ πίστιν, καὶ ὑπομονὴν, καὶ πᾶσαν οἰκοδομὴν τὴν εἰς τὸν Κύριον ἀνήκουσαν, γὰρ ὅλον πίστις καὶ ἀγάπη, ὧν οὐδὲν προκέκριται δεὶς πίστιν ἐπαγγελλόμενος ἁμαρτάνει Πάντα ὁμοῦ καλά ἐστιν, ἐὰν ἐν ἀγάπῃ Πάντα ὑπομένω, αὐτοῦ Η πίστις ὡς περικεφαλαία, ἡ ἀγάπη ὡς δόρυ, ἡ ὑπομονὴ ὡς πανοπλία. λίθοι ναοῦ Πατρὸς ἡτοιμασμένοι εἰς οἰκοδομὴν Θεοῦ Ἐγὼ δὲ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐν σαρκί αὐτὸν οἶδα καὶ πιστεύω ὄντα; Υδωρ δὲ ζῶν ἀλλόμενον ἐν ἐμοὶ ἔσωθέν μοι λέγει· Δεῦρο πρὸς πάντα ὑπομένοντες αὐτοῦ τεύξεσθε Μάλιστα δὲ ἕνεκα Θεοῦ πάντα ὑπομένειν ἡμᾶς δεῖ,
col. 101–102page 27 of 211

Constat enim eum in hac sententia citanda me- At de Ignatii epistolis neutrum horum dici pame moriam fefelisse, et Ignatium pro Barnaba po- illa quæ adduximus testimonia et quæ postea di suisse; in cujus epistola quam nunc habemus, ea cenda sunt clare evincunt; nam alto silentio con verba exstant; et ex quo Origenes ante Hierony- demnari non possunt, quæ ab initio receptæ atque mum eadem produxerat. Posuit itaque Hieronymus summopere laudatæ sunt; et an S. Ignatii revera Ignatium pro Barnaba, ut alibi Clemens Alexan- genuinæ essent, nemo veterum, nemo recentio drinus Barnabam pro Clemente. Cum igitur omnia rum dubitasse se diserte dixit: nemo spurias et testimonia priorum sæculorum, ex S. Ignatio par commentitias fuisse suspicatus est, antequam primo ticulatim excerpta, inde libris veterum Patrum, aliquæ Latine sunt impressæ veteribus prorsus in tanquam tot flores, sparsa; cumque post has epi cognitæ, aliæ etiam Latine tantum primo, dein stolas corruptas aliasque confictas, tot tamen etiam Græce, sed cum aliis junctæ, quæ recentioribus ex puris adducta, in his epistolis totidem fere tantum Græcis agnitæ sunt, illæque ipsæ, a vete verbis compareant, jure ac merito easdem eidem ribus probatæ, nonnisi multis assumentis conta S. Ignatio, cui illi omnes tribuerunt, ascribendas minatæ apparerent. Cum igitur jam tandem anti contendimus. quissimæ Ignatii epistolæ a sequioribus sint discri minatæ atque disjunctæ, ab assumentis atque cor ruptelis liberatæ, nitorique pristino restitutæ, si mulque cumulatissimis uniuscujusque sæculi te stimoniis confirmatæ, neque quisquam veterum appareat, qui de earum suppositione quidquam hariolatus sit; nulla ratio vel excogitari potest, oh quam earum veneranda antiquitas et auctoritas debita in dubium sit revocanda; aut si ulla exco gitari possit, ea ex ipsa epistolarum materia elici debet, quam in sequenti dissertatione ab omni suspicione liberabimus: hac interim justissima præsumptione contenti, tot vetustissimos doctissi mosque Patres cum sequacibus in Ignatianis non errasse, qui tanto consensu in nullo alio celebri et antiquo ecclesiastico scripto nos fefellisse ha ctenus deprehensi sunt. Denique hinc etiam argumentum ad asserendas S. Ignatio has epistolas non leve elicimus, quod nulla vetustiorum temporum ætatem præ se ferentia jam scripta exstent; de quorum veris auctoribus aut hoc aut priore sæculo ulla cum ratione duhi tatum est, quin aut a veteribus non fuerint omnino agnita, aut si forte ab aliquibus agnita sint, de iisdem tamen in Ecclesia Dei ab aliis aut dubita tum aut disputatum fuerit. S. Clementis epistolam secundam non ejusdem auctoris esse cum prima volunt viri docti, licet utraque in Canonibus apo stolicis pariter probetur, et ab Epiphanio aliisque agnoscatur. At hoc primo indicavit Eusebius, dein Hieronymus et Photius. Dionysii Areopagita libros male tanto viro ascriptos, et sub ejus nomine fi clos jam plurimi contendunt, atque inter eos ma xime Dallæus. Sed hos ipsos prius, ob testimonio rum defectum, rejecit cum suis Hypatius; et post eum multi, etiam ob materiam, Areopagitæ esse negarunt, ut ostendunt Maximus et Theodorus, qui eosdem infeliciter defendere conati sunt. Hermæ Pastorem universi hac ætate fere condem nant; idem multi Origenis ævo, ipso teste, fece runt, ut et Tertulliani; et si verum esset, quod Latini postea tradiderunt, librum eum a Pii pon tificis fratre scriptum fuisse, esset sine controversia supposititius. Prochori libellus De vita S. Joannis haud immerito rejicitur, ut et Historia apostolica Abdiæ Babylonii, quem post Hegesippum scripsisse observat Gerardus Vossius, addere potuit et post Ruffinum, nam verba Hegesippi apud Abdiam ex Ruffini translatione sunt transcripta. Sed de utro que altum apud veteres silen'ium. Passio S. An dreæ a presbyteris et diaconis Ecclesiarum Achaiæ, at volunt, scripta adhuc controvertitur, sed tam antiqui maximeque venerandi monumenti, si ve rum esset, nemo veterum meminit, neque ante fi nem octavi sæculi a quopiam memoratur. Reliqua etiam quæ vetustatem summam præ se ferunt scripta, et hoc, vel præcedente sæculo, viris do etis spuria videntur; vel alto atque diuturno vete rua, silentio damnantur, vel a veterum aliquibus, diu ante nostra tempora, rejecta, aut saltem in dubium vocata sunt. Argumentum adversariorum a testimoniis adversus Ignatiana expungitur. Stichometriam non esse Ni cephori patriarchæ. Et Nicephorum et Anastasium Ignatii epistolas admisisse. Stichometric auctorem non condemnare Ignatii epistolas. Defensio respon sionis Hammondi. Non probari suppositionem ex nudo titulo apocryphorum. Non ex reliquis quicum Ignatio numerantur. De Hermæ Pastore veteris Ecclesie judicium. Consensus Nicephori et Gelusi frustra obtenditur. Decretum sub Gelasii nomine editum ipsius esse non videtur. Defensio Usserii ab objectionibus Dallai vindicatur. Responsio no stra illis Hammondi et Usserii superaddita. In Stichometria sub Ignatii nomine non epistolas, sed Adaxhy intelligi. De indiculis: itemque de didasca liis, et Constitutionibus apostolicis brevis disser tutio. Ut hoc externum argumentum a testimoniis pe titum vim eam qua pollet obtineat, et illibatum conservetur, haud meliori methodo uti me posse sentio, quam si ea omnia, quæ adversarius ad ip sum labefactandum excogitavit, porro examinanda proponam. Observo autem ea ad tria capita com mode reduci, et in hunc ordinem luculenter redigi posse. Primo, ille etiam testimonia adducit, quibus suam de suppositione epistolarum sententiain con firmet. Secundo, testes nostros, ab Hammondo prius adductos, vetustissimos præcipue, rejicit; aut invalidum plane eorum testimonium reddere sigilla tim conatur. Tertio, argumentum a testimonio ne gativum fabricatus est, qua probare nititur, nemi

col. 103–104page 28 of 211
PG 5:103Στιχομετρίας ἀδέσποτον στιχομετρίαν
col. 105–106page 29 of 211
PG 5:105Στιχομετρία, ἀδέσπο ἐκκρίτων καὶ μακαρίων Πατέρων τά τε δόγματα καὶ πονήματα ἀσπάζομαι, ὡς διδασκαλίαν ἀνεπίληπτον καὶ σωτηρίας θεμέλιον· καὶ οὓς ἡ καθολική ἐκκλησίᾳ προσίεται ἀποδέχομαι, καὶ οὓς ἀποτρέπεται ἀπ εκκρίτους μακαρίους Καὶ ὅσα τῆς Νέας εἰσὶν ἀπόκρυφα Περίοδος Πέτρου στίχων βαν. Περίοδος Ιωάννου στίχων γχ'. Περίοδος Θωμά, στίχων αχ. Εὐαγγέλιον κατὰ Θωμᾶν, στίχων απ. Διδαχὴ ἀποστόλων, στίχων σ'. Κλήμεντος 16 στίχων βχ. Ἰγνατίου, Πολυκάρπου, Ποιμένος καὶ Ερμθ.
col. 107–108page 30 of 211
PG 5:107κίβδηλον αυί ψευδεπίγραφον, απροσδιονυσον.
col. 109–110page 31 of 211
PG 5:109Στρωματ. Θείως τοίνυν ἡ δύναμις ἡ τῷ Ἑρμῇ κατὰ ἀποκάλυψιν λα λοῦσα· Τὰ δράματα, φησί, καὶ τὰ ἀποκαλύμματα 1. νι: Καὶ καλῶς εἴρηται τῷ Ποιμένι, Κατέβησαν χρὴ τολμήσαντα καὶ ἀπό τινος φερομένης μὲν ἐν τῇ 8: Οὐ μόνον δὲ οἶδεν, ἀλλὰ καὶ ἀποδέχεται τὴν τοῦ Ποιμένος γραφήν, λέγων· Καλῶς οὖν εἶπεν ἡ Γραφή ή λέγουσα Πρώτον πάντων πίστευσον ὅτι εἰς ἐστιν ὁ Θεὸς ὁ τὰ πάντα κτίσας καὶ κατ Ἐκκλησίᾳ γραφῆς, οὐ παρὰ πᾶσι δὲ ὁμολογουμένης εἶναι θείας, τὸ τοιοῦτο παραμυθήσασθαι, ληφθείη ἂν τὸ ἀπὸ τοῦ Ποιμένος. Διὰ τοῦτο ἡμεῖς καὶ τὸ ἐν τῷ ἀπό τινων καταφρονουμένῳ βιβλίῳ, τῷ Ποιμένι, περὶ τοῦ προστάσσεσθαι τὸν Ἑρμῆν δύο γράψαι βιβλία, καὶ μετὰ ταῦτα αὐτὸν ἀναγγέλλειν τοῖς πρεσβυτέροις τῆς ἐκκλησίας & μεμάθηκεν ἀπὸ τοῦ Πνεύματος, οὕτω διη
col. 111–112page 32 of 211
PG 5:111ὁ αὐτὸς Απόστολος ἐν ταῖς ἐπὶ τέλει προσρήσεσι ὴς οὖν ἅπασαν τὴν διαγωγὴν ἐν οἴκῳ κακίας ἔχει δια τῆς πρὸς Ρωμαίους μνήμην πεποίηται μετὰ τῶν ἄλλων καὶ Ἑρμα, οὗ φασιν ὑπάρχειν τὸ τοῦ ποιμένος βιβλίον· ἰστέον ὡς καὶ τοῦτο πρὸς μὲν τινων ἀντιλέλεκται, δι᾽ οἷς οὐκ ἂν ἐν ὁμολογουμένοις τι θείη· ὑφ' ἑτέρων δὲ ἀναγκαιότατον οἷς μάλιστα δεῖ στοιχειώσεως εἰσαγωγικῆς κέκριται· ὅθεν ἤδη καὶ ἐν Εκκλησίαις ἴσμεν αὐτὸ δεδημοσιευμένον, καὶ τῶν παλαιοτάτων δὲ συγγραφέων κεχρημένους τινὰς αὐτῷ κατείληφα. λελυμένος, κατὰ τοὺς ἔξω τῆς οἰκοδομῆς λίθους, οἱ οὐχ ἁρμόζουσι τῇ οἰκοδομῇ τοῦ πύργου κατὰ τὸν Ποι μένα. 4: Τελεσιουργίαν δὲ ἀγγέλων λέγει ὡς ἐπὶ τοῦ Δανιὴλ καὶ τοῦ ἀγγέλου τοῦ ἑρμηνεύσαντος αὐτῷ, καὶ περὶ τοῦ Ποιμένος τὸν Ἑρμᾶν τε λειώσαντος, ὡς ἐκεῖ ἀνέγνωμεν ἐν τῷ Ποιμένι. Εορταστικῇ, καὶ ἕτερα βιβλία τούτων ἔξω θεν, οὐ κανονιζόμενα μεν, τετυπωμένα δὲ παρὰ τῶν Πατέρων ἀναγινώσκεσθαι τοῖς ἄρτι προσερχομένοις καὶ βουλομένοις κατηχεῖσθαι τὸν τῆς εὐσεβείας λό γον Σοφία Σολομῶντος, καὶ Σοφία Σιράχ, καὶ Εσθήρ, καὶ 'Ιουδίθ, καὶ Τοβίας, καὶ Διδαχὴ καλουμένη τῶν ἀποστόλων, καὶ ὁ Ποιμήν. "Η φησι διὰ μὲν Μωσέως· Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· διὰ δὲ τῆς ὠφελιμωτάτης βίβλου τοῦ Ποιμένος Πρῶτον πάν των πίστευσον ὅτι εἰς ἐστιν ὁ Θεὸς ὁ τὰ πάντα κτίσας καὶ καταρτίσας καὶ ποιήσας ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι. Εἰ Ἐν δὲ τῷ Ποι μένι γέγραπται (ἐπειδὰν καὶ τοῦτο, καίτοι μὴ ὂν ἐκ τοῦ κανόνος, προφέρουσι)· ι Πρώτον πάντων πίστευσον. Ο άσε Καὶ ὅτι διὰ τῶν ἀγγέλων αἱ ψυχαί χειραγωγοῦνται αἱ ζωὴν ἀγγελικὴν ἐπιτηδεύουσαι, οὕτω ἐν τῷ Ποιμένι ἀνέγνωμεν.
col. 113–114page 33 of 211

canone non ponendum, quod de eo aliqui dubita- nis Apocalypsin, quos tamen agnoscit libros a ple runt, an credibile est Nicephorum aut alium quem- risque ecclesiasticis agnitos, qui apocryphos pessi vis Ecclesiæ Græcæ alumnum, eumdem ut falsum mæ notæ oůdè ¿v v600‹ ponendos voluit, Hist. 1. ur, et fictum, ut pessimæ notæ apocryphum jugulare, c. 25. Et ipse Tertullianus ita videtur seipsum ex et ab omni Ecclesiæ luce removere voluisse? Et plicare; nam statim addit: At ego ejus Pas toris tamen Dallæus pro certo habet Nicephorum suum, scripturas haurio, qui non potest frangi, hoc est his omnibus prætermissis sive damnatis, senten- vere canonicas. Nec non eodem libro: Et utique tiam Tertulliani atque Gelasii secutum esse. receptior apud Ecclesias Epistola Barnabæ apocrypho Pastore machorum; epistola autem Barnabæ Ter tulliano alia non est quam illa S.-Pauli ad Hebræos. Quod si aliquid aliud intellexit, et per falsam et adulteram scripturam, Hermæ librum tanquam pessimæ notæ apocryphum ab omnibus Ecclesiis fuisse eliminatum voluerit, non magis id verum est quam cum eam solam machos amare ait: et con trarium plane demonstrant Irenæi, Clementis et Ori genis testimonia. Nullo igitur modo credendum est auctorem Stichometriæ a recepta Græcorum Patrum sententia recessisse, et auctoritate Tertulliani hæ retici permotum, Hermæ Pastorem pro pessimæ notæ apocrypho haberi voluisse. Tertullianus aliquando catholicus, aliquando hæ reticus, et alia catholici, alia hæretici de Pastore sententia fuit. Librum De oratione adhuc catholicus scripsit, in quo dum ritus quosdam in oratione usurpatos, tanquam affectatos et coactos, et cu riosi potius quam rationalis officii perstringit, hæc habet: Idem quod assignata oratione assidendi mos est quibusdam, non perspicio rationem; nisi si Iler mas ille, cujus scriptura fere Pastor inscribitur, transacta oratione non super lectum assedisset, verum aliud quid fecisset, id quoque ad observationem vin dicaremus. Utique non. Simpliciter enim et nunc positum est: ‹ Cum adorassem, et assedissem super lectum, › ad ordinem narrationis, non ad instar di sciplinæ. Alioquin nusquam erit adorandum nisi ubi fuerit lectus. Imo contra Scripturam fecerit, si quis in cathedra aut subsellio sederet. Nempe ritus qui dam a Christianis quibusdam Tertullianei ævi ob servatus, statim finita oratione sedendi; quem ille tanquam superstitiosum, irreligiosum, et gentili ritui affinem reprehendit. Ritum autem ipsum ex loco quodam Pastoris male intellecto ortum esse putat. Quod clare ostendit, quanto tum in pretio liber ille Hermæ fuit, ut ex eo ritus in Ecclesiæ disciplinam transfundetur. Ipse autem, ut solet, acute respondeus, non rejicit libri auctoritatem, sed admittit, et verba ejus ita interpretatur, ut ostendat tantum ordinem narrationis observandum esse, nec ullam inde disciplinæ rationem erui posse. Ita Tertullianus adhuc catholicus, ut observavit S. Hilarius in Matthæum, canone 5: Quanquam et Ter tullianus hinc (De oratione) volumen aptissimum scripserit, sed consequens error hominis detraxit scri plis probabilibus auctoritatem. Sed in libro De pu dicitia, ubi purus pulus Montanista est, contraque catholicos tanquam psychicos disputat, et illa quæ ipse in libro De pœnitentia ante docuerat, damnat, aliter quidem loquitur. Sed cederem tibi, si scriptu ra Pastoris, quæ sola machos amat, divino Instru mento meruisset incidi: sinon ab omni concilio Eccle siarum, etiam vestrarum, inter apocrypha et falsa judicaretur, adultera et ipsa, et inde patrona socio tam, a qua et alias initiaris. In his Tertulliani am pullis jam catholicorum omnium hostis facti, et Hermam pro doctrina catholica accusantis, fortasse nibil aliud contineri putandum est, quam Pastorem Hermæ non fuisse ex judicio Ecclesiæ librum ca nonicum, sed potius inter apocryphos, id est non canonicos numeratum; ut Eusebius tv tois vó bus posuit Pastorem, quem ipse utilissimum li brum pronuntiavit, et Barnabæ-Enistolam et Joan Ad Gelasium autem quod attinet, cum Dallæus utriusque censoris Romani et Constantinopolitani, et quidem utriusque summam in Ecclesia dignita tem suo sæculo gerentis, concordem planeque ejusdem generis censuram fuisse tradat, suave omnino som nium est. Quis enim credat auctorem Stichometria Græcos Patres in judicio de Herina deseruisse, ut Gelasio consentiret; eorumdemque sententiam de Ignatio postposuisse, ut Gelasio contradiceret? Vult enim adversarius Nicephorum suum epistolas Igna tii tanquam fictas inter apocrypha numerasse, quas Gelasius ipse, scripto plane genuino ipsi martyri ascripsit, ut ex testimoniis nostris patet. Imo quis Nicephorum Gelasii sententiam in decreto secutum esse affirmabit, qui illud ipsum decretum noverit a nemine unquam vel inter Latinos fuisse agnitum ante aliquot annos post Nicephori mortem? Nice phorus patriarcha e vivis excessit circa annum Christi 828: primi autem, opinor, qui decreti Gela siani meminisse deprehenduntur, sunt Lupus Fer rariensis, Hincmarus et Nicolaus papa primus, cir ca idem quidem tempus omnes; sed et ex iis qui primo loco decreţi mentionem fecit, post annum 840 scripsit. Mentio quidem bujus opusculi in Chronico Centulensi a Dacherio edito, ubi inter alios bibliothecæ illius abbatiæ libros legitur: Gelasii papæ de libris recipiendis et non recipiendis, lib. 111, c. 3. Iste autem catalogus confectus esse dicitur anno 834, triennio postquam Nicephorus defunclus est. Ne autem duorum patriarcharum consensu nimium viri doctissimi triumphet oratio, quemad modum uni superius larvam detraximus, ita et al teri jam detrahamus.. Decretum quidem exstat de libris canonicis eccle siasticis et apocryphis, quod magna virorum hu jus ævi doctorum conspiratione Gelasio I pontifici Romano tribuitur. Sed mss. codices multorum sæ culorum in assignando auctore plurimum variant.

col. 115–116page 34 of 211

dem habemus concilium sub Gelasio primum, et pro Actis concilii hoc decretum. Vetustissimus codex collectionis Dionysianæ, quem codicibus mss. omnia illustrabuntur. Atque ita tan beneficio Dacherii vidit Baluzius, decretum hoc Damaso papæ ascribit, et Baronius ad annum Chri sti 69, ex concilio Romano sub Damaso, quod con tinet Cresconiana collectio, partem hujus decreti citat. Ex qua obiter observo verba illa: Sancta ta men Romana Ecclesia nonnullis synodicis constitutis cæteris Ecclesiis prælata est, sed et evangelica voce D. Salvatoris nostri primatum obtinuit, levi muta tione, sed gravi errore in hæc jam esse mutata Sancta tamen Romana Ecclesia nullis synodis con stitutis cæteris Ecclesiis prælata est, sed evangelica voce Domini et Salvatoris nostri primatum obtinuit. Codex Ecclesiæ Urgellensis, teste Baluzio, et Juren sis pervetustus, teste Chifletio, idem tribuunt Hor misdæ. Alii Gelasium auctorem agnoscunt, ut et uoster, qui in bibliotheca collegii SS. Trinitatis Cantabrigiæ asservatur, quem olim Lanfrancus ur chiepiscopus Cantuariensis de Beccensi cœnobio in Anglicam terram deferri ſecit, ut ipse loquitur. Inde colligunt viri docti primo Gelasium, dein vero Hormisdam idem decretum edidisse. Ad Damasuin enim referri nullo modo potest. Quamvis Baluzius Damasum primum de hujusmodi libris publice sta tuisse: dein vero Gelasium Damasi decretum reno vasse, illudque auxisse eorum auctorum nominibus qui post Damasum vixere, et idem quoque de Hor misda dici posse, atque hæc omnia ex titulis libro rum mss. elici posse hariolatur. Cum autem tale quidpiam neque de Damaso, neque de Gelasio, ne que de Hormisda vetus Ecclesiæ historia doceat, illud potius ex mss. eficiendum puto, incertum pla ne fuisse a quo pontifice, imo a quo auctore hoc decretum conditum sit. Refert quidem Gratianus decretum hoc scriptum fuisse a Gelasio in concilio LXx episcoporum, ut nunc Gratianus editur: nam in vetustissimis mss. illa de concilio desiderantur. Sed ms. noster Gratiano et Ivone antiquior, hunc titulum præfert Decreta Gelasii papæ de recipiendis et non recipiendis libris. Quæ scripta sunt ab eo cum Lxx eruditissi mis episcopis. Videturque hic titulus fuisse antiquis simus, tum quod apud Burchardum ita concipitur, tum quod maxime illis convenit quæ apud Lupum Ferrariensem, epist. 128, legimus: Quoniam docet Gelasius cum LXX episcopis, viris eruditissimis, qui scriptores essent vel non essent recipiendi. Aliqui autem mss. codices addiderunt concilio huic etiam suos consules, celebratumque tradiderunt Asterio et Præsidio coss. Inde Baronius in Annalibus refert congregatum Romæ concilium LXX episcoporum tertio Gelasiani pontificatus anno, Domini vero 494; cum tamen nullum ejus in Historia ecclesiastica ex stet monumentum aut vestigium. Baronium secu tus cst in editione conciliorum Binius, et Philippus Labbeus, in Historia omnium Conciliorum synopsi. 494, Romanum 1 concilium sub Gelasio, quo a lxx episcopis libri sacri et authentici ab apocryphis sunt discreti, Asterio atque Præsidio consulibus. Ex Sed eo anno, aut sub illis consulibus conditum fuisse hoc decretum plane incredibile est. Neque enim diu post Collectionem decretorum pontificum collegit et edidit Dionysius Exiguus, et decreta Ge lasii papæ nobis exhibet, inter quæ illud de qno dis putatur, minime comparet. Illa tamen decreta mo net Dionysius sub iisdem consulibus condita fuisse. Hæc enim ad eorum decretorum finem legimus Datum v Idus Martiarum, Asterio et Præsidio VV. CC. coss. Quisquamne autem credet Dionysium, no minis Gelasiani adeo studiosum, inter decreta iis consulibus edita, hoc tam celebre omittere voluisse, quo Gelasius depingitur, distinguens separansque, quasi os Domini, mundum ab immundo, et secer nens pretiosum a vili, ut loquitur Baronius? Præ terea res ipsa clamitat eum titulum ex collectione Dionysii fuisse huic decreto falso præfixum. In co enim legimus: Item venerabilis viri Sedulii Pa schale opus, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude præferimus. Quibus verbis auctor decreti ce lebre et notissimum poema, tanqnam catholicum suis Romanis commendare voluit. At opus Paschale Sedulii iis consulibus notum non fuit; nam Asterio demum exconsule divulgatum est. Unde factum est ut Gennadius Sedulii non meminerit: quod mi rantur illi qui finem libro De scriptoribus ecclesia sticis eodem anno impositum a Gennadio non ob servant. Adnotatio illa, quæ in veteri Aldi Manutii editione Paschali carmini adnexa est, hoe satis in dicat: Hoc opusculum non a Sedulio auctore edi tum est, sed a Turcio Rufo Asterio V. C. exconsule ordinario atque patricio, qui id inter scripta Sedulii invenit. Idemque confirmat ipsius Asterii exconsu lis ad Macedonium epigramma, eidem operi in duo bus vetustis mss. testibus Sirmundo atque Usserio præfixum. Sume, sacer meritis, veracia dicta poelæ, Qua sine figmenti condita sunt vitio; Quo caret alma fides, quo sancti gratia Christi, Per quam justus ait talia Sedulius. Asteriique tui semper meminisse jubeto, Cujus ope et cura edita sunt populis. Quem quamvis summi celebrent per sæcula fasti, Plus tamen ad meritum est, si viget ore tuo. Cum igitur Asterius consn] fuisset, cum nomen ejus in Fastis esset, tunc primum edidit Paschale opus Sedulii; non potuit igitur a Gelasio anne Christi 494, Asterio et Præsidio coss. tantopere celebrari. Vidit hæc acutissimus Usserius, et Binium perstrin gens quod Romanam Lxx episcoporum synodum ad eum annum absque ullo veterum vel codicum vel auctorum testimonio retulisset, ipse ad bien nium pontificatus Gelasiani adhuc reliquum confu git. Cum, inquit, post biennium e vita excesserit pon tifex Gelasius, intra illud temporis spatium putan dum est et Sedulii nuper defuncti Paschale carmen

col. 117–118page 35 of 211

J. PEARSONII VINDICIÆ IGNATIANÆ. PARS I. ab Asterio recensilum atque Macedonio adhuc super- cibus simpliciter legatur: Post propheticas et evan stili denuo oblatum, et Romanum illad LXX episco porum sub Gelasio habitum fuisse concilium, qui nu perrime divulgato operi præclarum dederunt testi monium. Et certe ita putandum esset, si certo con staret a Gelasio et synodo ejus hoc decretum edi tum fuisse; at hoc non magis posteriori, quam priori biennio competit; nam ecce, anno proximo sive hujus biennii primo, sub Viatore consule alia synodus a Gelasio Romæ congregata est episcopo rum non lxx quidem, sed Lv. Hujus synodi Acta exstant; nec in iis ullum hujusĉe decreti vestigium apparet. Postremo Gelasii anno synodus nulla, quantum novimus, coacta est; ut a synodo aliqua Gelasiana editum fuisse hoc decretum plane incre dibile sit. Nicolaus quidem de Cusa De concordia catholica, lib. 11, c. 11, hæc ex concilio Toletano, tempore Sysevandi regis celebrato, cap 17, citat Apocalypsis librum multorum conciliorum auctori tas, et synodica SS. Romanorum præsulum decreta Joannis evangelista esse describunt, et inter divi nos libros constituendum decreverunt, et inde colligit, approbationem librorum, quæ Gelasio papæ ascri bitur, fuisse synodicam. Sed hoc si aliunde non constet, certe hinc constare non potest. Gelasii enim non meminit, et alii pontifices Romani cano nem ediderant, quo liber Apocalypseos reciperetur et decretum hoc illius concilii tempore exstare po tuit, vel sub Gelasii vel sub alterius pontificis no mine, nam concilium illud celebratum est pluribus quam 140 annis post mortem Gelasii, sc. a. D. 633 non 582, ut voluit Cusanus. Illo autem ævo cano, nem Scripturarum sub nomine Gelasii papæ exsti tisse non est verisimile. Nicolaus enim papa, in epistola ad archiepiscopos et episcopos per Gallias constitutos, canonis Innocentii tantum meminit, non autem Gelasii, quamvis in eadem epistola de creti Gelasiani meminerit. Sed responsuri sunt isti, inquit, qui non ad obediendum potius quam ad re sistendum sunt parati, aientes, quod inter canones inveniatur capitulum S. papæ Innocentii; cujus au cloritate doceatur a nobis utrumque Testamentum esse recipiendum, quanquam in ipsis paternis cano nibus nullum eorum ex toto contineatur insertum. Quibus verbis uti patet canoni concilii Laodiceni, ut apud Latinos habebatur, libros S. Scripturæ non fuisse additos, aut Apocalypsin inter eos numera tam non fuisse: ita etiam cosdem in decreto hoc Gelasii non fuisse numeratos constare videtur. Certe Ivo Carnotensis in decreto ordinem librorum S. Scri pturæ, sine nomine Gelasii., posuit, parte quarta, capite 61, aliisque interpositis, cap. 63, demum Gelasii decretum recitat cap. 64, et codex Juren s.s, quem edidit Chifletius, in Jormisdæ decretali ordinem librorum S. Scripturæ præmittit; sed de creti verba immutat, ut ad ordinem respiciat. Ita enim ex illo codice legimus: Post has omnes pro pheticas et evangelicas atque apostolicas, quas supe ríus deprompsimus, Scripturas. Cum in aliis codi gelicas atque apostolicas Scripturas. Verba igitur illa, has omnes, et, quas superius deprompsimus, pa lam inserta sunt, ut ordinem cum decreto conjun gerent. Quod et postea rursus factum est: nam pro illis, regulariter suscepimus, substituit, regula riter superius enumeravimus. Nec igitur in synodo, nec unquam Gelasium papam hoc decretum edidisse verisimile est. Nam primo auctor decreti male de Eusebio sensit, unde illa: Historia Eusebii Pamphili apocrypha; ostendit autem et ipse, quare apocrypham nomina vit, nempe quia in primo narrationis suæ libro te puit, id est male de natura Christi scripsit: nume ravit itaque Eusebium inter Arianos. At verus Ge lasius aliter de Eusebio sensit; ipsum in catholico rum Patrum numero posuit; illius testimonia ad confirmandam Ecclesiæ de duabus naturis Christi´ doctrinam adhibet. Auctor igitur decreti verus Ge lasius esse non videtur. Neque illa Chifletii conci liatio admittenda est, quod Historiæ ecclesiasticæ libros tantum dicat in decreto non esse squequa que renuendos; ipse enim pariter se explicat, propter rerum tamen singularium scientiam, quæ ad instru ctionem pertinent, scilicet, renuendos non esse usquequaque; ad confirmationem autem doctrinæ catholicæ, præsertim de natura Christi, cum et ipse erraverit in hac ipsa re, et Origenem tantopere lau daverit, adhibendam esse auctoritatem Eusebii ex quocunque libro depromptam nunquam putaviť auctor decreti. Præterea in hoc decreto hanc censuram legimus, Liber qui appellatur Canones apostolorum apocry. phus, quam Gelasio papæ tribuendam minime esse multa suadent. Nam Dionysius Exiguus, qui tanto pere Gelasium admiratus est, post tam gravem ejuɛ censuram, nunquam Canones apostolorum inter pretari, et reliquis canonibus præfigere voluisset nunquam in præfatione operis sui, his verbis usus fuisset: In principio itaque Canones, qui dicun tur apostolorum, de Græco transtulimus; quibus quia plurimi consensum non præbuere facilem, hoc ipsum vestram noluimus ignorare sanctitatem; quamvis postea quædam constituta pontificum ex ipsis cano. nibus assumpta esse videantur. An tam leni cen sura ipse perstrinxisset, an tantummodo plurimos consensum non præbuisse facilem, id est, alique modo de eorum auctoritate dubitasse dixisset, si ante paucos annos pontificem Romanum in con cilio eas numerasse inter illa scripta, quæ catholicis vitanda sunt, et quæ nullatenus recipit catholica et apostolica Romana Ecclesia novisset? An de hac dubitatione Stepbanum Salonitanum episcopum monendum duxisset, ne, scilicet, hoc ipsum igno raret, qui quid a Gelasio in concilio decretum fuit, ignorare non potuit? An denique postea constituta pontificum ex illis canonibus assumpta fuisse notas set, si cos tam recenti pontificis constituto trans fixos atque jugulatos cognovisset? Certe Dionysus

col. 119–120page 36 of 211
PG 5:119ρείσθω καὶ αὐτὸς καὶ ὁ χειροτονήσας,
col. 121–122page 37 of 211
PG 5:121ὑπὸ βαρβάρων ἢ δεσποτῶν εὐνουχίσθησαν, [καὶ] εύ ρίσχοιντο ἄλλως άξιοι, τοὺς τοιούτους εἰς κλῆρον προσ παρὰ ἐκκλησιαστικούς θεσμούς καὶ τοὺς και νόνας τῶν ἁγίων ἀποστόλων, Η σὴ σύνεσις ἤγουν τάς τε ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸν ἀποστολικὸν κανόνα καὶ τῆς Ἐκκλησίας φυλάττειν ἔγνωκε· Τια ἱπν, τῷ μήτε τὸν ἀποστολικὸν κανόνα τοῦτο συγ
col. 123–124page 38 of 211

tisse non apparet. Est quidem libellus, inter Opera S. Cypriano falso ascripta, De revelatione capetis Joannis Baptistæ, et si Baronio credendum sit, in Adnotationibus ad Martyrologium, quarto Kal. Se ptembris, cujus fidei sit tractatus ille, declaral cen sura Gelasii, qui sic ea quæ ibi sunt reliquit lecto ris arbitrio, ut quæ vera vel falsa sint, ante exami net quam probet. Sed Gelasii censura cujus fidei sit, tractatus ilte declarare non potuit; scriptus enim est tractatus ipse post Marcellinum comitem, cujus Chronicon citat: Chronicon autem Marcellini din post Gelasii mortem scriptum est. Fertur quidem Dionysius Exiguus eamdem revelationem ex Græca Marcelli archimandritæ relatione in linguam Lati nam transtulisse, ut eam Romani legerent; sed et Dionysius ille post obitum Gelasii scripsit. non processit Gratianus. In plurimis etiam mss. rum tales scripturas, sive libros, Gelasii ævo exsti codicibus decreti Gratianei reliqua non comparent. Quinetiam in duobus veteribus mss. Panormiæ Ivo nis ad publicam academiæ nostræ Bibliothecam pertinentibus, eadem verba desiderantur. Neque mirum, cum illa pars postrema decreti Gelasiani, tum in Panormia tum in decreto Burchardi, hoc titulo gaudeat De notitia librorum apocryphorum, qui a SS. Patribus æterna damnatione damnati sunt. Quis enim ferre tum temporis potuit canones apo stolorum in decreto sub tali titulo comprehensos, si simul cogitaret, iisdem canonibus Romanam Eccle siam gubernatam esse? Cum igitur aliquorum ante Gelasium pontificum, et ipsius etiam Gelasii decreta ex canonibus apostolicis desumpta sint, cum paulo post Gelasii mortem, canones illi a tota Romana Ecclesia recepti sint; decretum illud, quo hi cano nes æterna damnatione damnati sunt, Gelasio papæ tribui non potest. Præterea hæc verba auctorem decreti Gelasio juniorem omnino demonstrant: Sed et si qua sunt concilia a SS. Patribus hactenus instituta, post illo rum. quatuor auctoritatem et custodienda et recipienda decrevimus. De quatuor generalibus conciliis ante locatus, de reliquis post ea celebratis agit, mino remque iis auctoritatem tribuit; quod omnino in telligi debet de conciliis quæ videbantur esse gene ralia: aliter nihil diceret. At ætate Gelasii nullum post Chalcedonense concilium celebratum est, quod in numero generalium poni potuit. Auctor igitur hujus decreti omnino post concilium quintum), sive Constantinopolitanum secundum scripsit. De illo enim diu dubitanter locuti sunt Latini, nec paris cum quatuor auctoritatis esse voluerunt. Grego rius: De illa tamen synodo, qua Constantinopoli postmudum facta est, quæ a multis quinta nomina tur, scire vos volo. multis igitur ævo Gregorii, non ab omnibus quinta dicebatur, et cum idem Gre gorius de synodi Chalcedonensis auctoritate dixis set, de quinta hæc statim addidit: Nam synodus quæ post eam generaliter facta est, idcirco a nobis reci pitur, quia ejusdem synodi in omnibus sequens teno rem illius auctoritatem custodit. Isidorus 1. vi Ety mol., c. 16: Hæ sunt quatuor synodi principales, fidei doctrinam plenissime prædicantes. Sed et si qua sunt concilia quæ SS. Patres Spiritu Déi pleni san xerunt post illorum quatuor auctoritatem, omni ma nent stabilita vigore. Quis non videt hæc eadem quasi mente scribi, qua illa in decreto Gelasiano scribebantur? Nec hæc igitur, nec illa ante quin tam synodum scripta fuisse putandum est. Cassio dorus qui post Gelasium, ante vel circa synodum quintam scripsit, quatuor tantum nominavit, de po sterioribus nihil omnino addidit. Denique legimus in decreto Item scriptura de Inventione Dominicæ crucis, et alia scriptura de in ventione capitis B. Joannis Baptista novellæ quidem relationes sunt, et nonnulli eas Catholici legunt. Ve Decretum docet Marcum evangelistam gloriosum consummasse martyrium; at hoc neque Eusebius, neque Hieronymus ante Gelasium tradidit, neque post eum Isidorus Hispalensis: ut Vita S. Marci, in qua ejus martyrium describitur, post Isidori, ante Bedæ et auctoris. decreti tempora scripta esse vi deatur. Denique, quod præsens negotium maxime spe clat, auctor de Ruffino agens ait: Illa sentimus quæ beatum Hieronymum sentire cognoscimus: el nou SO lum de Ruffino, sed etiam de universis, quos vir sæ pius memoratus zelo Dei et fidei religione reprehen dit. Quæ verba nec concilio, nec pontifici Romano satis conveniunt; et res aliter omnino se habet. nemine enim magis dissentit quam ab Hieronymo. Libros omnes Veteris Testamenti, qui non in He bræorum canone habebantur, ad apocrypha rotunde relegavit Hieronymus; eosdem in decreto pariter cum canonicis sancta et catholica suscipit et hono rat Ecclesia. Hieronymus libros quos apocryphos vocat, legi in Ecclesia vult, epist. 145: Sicut Judith et Tobiæ, et Machabæorum libros legit quidem Eccle sia, sed eas, inter canonicas Scripturas non recipit sic et hæc duo volumina(navápetov Jesu filii Sirach. et Sapientiam Salomonis). legat ad ædificationem plebis, non ad auctoritatem ecclesiasticorum doyma tum confirmandam. In decreto omnia quæ apocry pha appellantur, tanquam a Catholicis vitanda, et ab Ecclesia eliminanda damnantur. Hoc sensu inter apocrypha numerantur Opuscula Tertulliani, No vati, Arnobii, Apollinarii. Aliter plane Hieronymus, epist. 76: Ego Origenem propter eruditionem sic in terdum legendum, quomodo Tertullianum, Novatum, Arnobium, Apollinarium, et nonnullos ecclesiasticos scriptores Græcos pariter et Latinos, ut bona eorum colligamus, vilemusque contraria, juxta Apostolum dicentem: Omnia probate, quod bonum est tenete.» Quæ verba Apostoli ad aliam plane classem in de creto trahuntur, ut ante observatum est. Pessimo sensu in decreto legimus: Liber qui appellatur Pa storis, apocryphus; quem apud quasdam Græciæ

col. 125–126page 39 of 211

pr J. PEARSONII VINDICIÆ IGNATIANÆ. PARS I. Ecclesias etiam publice legi testatus est, et revera quæ adversarium absolvit, argumento cedit! Qui utilem librum pronuntiavit Hieronymus. Auctor decreti, Opuscula Clementis Alexandrini apocrypha. Hieronymus in Catalogo: Feruntur ejus insignia vo lumina, plenaque eruditionis et eloquentiæ, tam de Scripturis divinis, quam de sæcularis litteraturæ in strumento. Adeo decreti scopus, et quasi peculiaris tractatio, ab Hieronymi doctrina penitus abhorrent. Liber Proverbiorum, qui ab hæreticis conscriptus, el S. Sixti nomine prænotatus est, apocryphus, inquit ille quem Gelasium esse volunt. At Hieronymus eum librum docuit non ab hæreticis fuisse conscriptumı, sed a philosopho Pythagoreo, epist. 66: Librum Sixti Pythagorei, hominis absque Christo, atque eth nici, immutato nomine, Xysti martyris et Romana Ecclesiae episcopi prænotavit. Cum igitur nec Stichometria patriarchæ Constan tinopolitano tribuenda sit, nec Decretum Romano tribui posse videatur, non est ea censuræ auctori tas, quam voluit Dallæus: cumque tanta sit Sticko metriæ atque Decreto in apocryphis denotandis dis crepantia, non est ea censuræ concordia, quam tradit vir doctissimus: cum denique in ipsa Sticho metria libri illi tantummodo Novi Testamenti apo cryphi dicantur, satis apposite Hammondus, si epi stolas Ignatii in Indiculo denotari concedatur, Salmasio videtur respondisse: Nihil ab auctoritate epistolis kisce a nobis tributa ex eo detractum aut minutum esse, quod sic in apocryphorum numero repositæ inveniantur. Sic, inquam, id est in Indiculo librorum, qui in canonem recipiuntur, et qui a ca none removentur. Quod enim sic in apocryphorum numero reponitur, canonicis libris solis opponitur. Ut S. Augustinus De Civitate Dei, l. xv, c. 23 Malta sub nominibus et aliorum prophetarum et re centiora sub nominibus apostolorum ab hæreticis proferuntur, quæ omnia sub nominibus apocrypho rum ab auctoritate canonicorum diligenti examina tione remota sunt. Nomen igitur apocryphi tantum ab auctoritate canonicorum scriptum aliquod remo vebat. sic virum summum laudat, quomodo vituperat? Videamus igitur primo quid tandem sit, ob quod hanc defensionem tanto præconio effert; nempe quod hinc appareat eos immerito accusatos esse, qui Ignatiana damnarunt, antequam purior editio procurata est. At nostri eas non accusarunt, qui epistolas Eusebio minime memoratas tanquam spu rias rejecerunt, aut etiam reliquas interpolatas esse pronuntiabant; sed eos tantum, qui epistolas illas quæ interpolatæ sunt, antequam interpolaren tur, fictas fuisse contendebant; aut interpolatas penitus rejiciebant, tanquam nihil ex iis probari posset. Quod autem epistolas Ignatii omnem eam auctoritatem, quam olim obtinuerant plane amisisse, nulliusque auctoritatis ſuisse ante Nicephorum, ex Usserio doceat Dallæus; observo eam vocem omnem non esse ab Armachano usurpatam, sed a Dallao adjectam; ut et illa, nullius auctoritatis, quæ inde pariter deducit. Ego aliter Usserium intelligo; et qui sic interpretantur, fruantur illi excusatione quam cupiunt, sed interim sciant sententiam eam qua excusari volunt esse apertissime falsam. Hanc tamen defensionem ab Usserio ingeniosis sime et ad causam quam agil appositissime inventam rejicit vir doctissimus, quod non videatur satis cer ta. Et satis quidem certum non est, ullas Ignatii epistolas Stichometriæ auctorem inter apocrypha numerasse, ut voluit Salmasius; multo minus cer tum est, inter pessimæ notæ apocrypha reposuisse, ut vult Dallæus; sed si quis hæc concedat, satis profecto certum est, eas propter aliarum suppo sitiones et ipsarum interpolationes, tantam igno miniam passas esse. Constat enim epistolas Euse bio visas per multa sæcula summa auctoritate flo ruisse constat ante nonum sæculum easdem et interpolationibus fœdatas, et adjectionibus auctas fuisse; constat alios libros primo integros dein corruptos inter apocrypha rejici solitos: si igitur bæ epistolæ nono illo sæculo tanquam omnibusCa tholicis vitandæ proponerentur, quæ hactenus ab omnibus tum catholicis tum hæreticis fuerant re ceptæ, id ob aliam causam, quam ob adjectio nes corruptelasque fieri non potuisse quis non Sed multo melius ac modestius, atque sàpientius '‹ptimus ac doctissimus Usserius Ignatiana sua ab hoc Nicephori telo defendit, inquit Dallæus. Non male defendisse ostendimus Hammondum; si multo videt? melius Usserius, certe optime defendit. Nempe Ar machanus docuit non mirum esse, si epistolæ Igna tii, adjectione spuriarum, et interpolationibus a pristina forma immutatæ in apocryphorum numero reponerentur: quemadmodum Estheræ liber, licet ab Hebræis receptus, tamen propter additamenta, a Melitone Sardensi, et Gregorio Nazianzeno, inter sacros libros uominatus non est, ab Athanasio etiam inter nothos nominatim abjectus. Verumta men si Dallæum bene novi, non est nihili, quod Ar machani defensionem tantopere probat. Non enim sine dolo laudat, quam sine ratione rejicit. Lau dat, ut suos excuset; rejicit, ut argumentum vim suam retineat. O præclaram Usserii defensionem, t Hæc tamen, postquam tantopere laudaverat, ne gat Dallæus, primo, quia nullus est eorum libro rum, quos damnat Nicephorus, de quo aliquid si mile dici possit. Si hoc verum esset, nibil tamen efficeret, quia non est eadem omnium apocrypho rum ratio, ut ante ostendimus: sed est aperte fal sum. Ecce enim in Stichometria legimus Deplodos Ilétpov, orlywv ßy'. Itinerarium Petri, versus 2,700. Iloc Itinerarium a Clemente Romano scriptum fuis se credebant veteres, unde primum inter ȧvethey µɛvɑ positum est, dein inter apocrypha. Rationem ipsi reddiderunt, quod ejus libri doctrina ab illa quæ a Clemente tradita est, multum tandem dis crepabat. Non quod Clementem eum librum mini

col. 127–128page 40 of 211
PG 5:127Χρῶνται δὲ καὶ ἄλλαις τισι βίβλοις, δῆθεν ταῖς Περιόδοις καλουμέναις Πέτρον ταῖς διὰ Κλήμεντος γραφείσαις, νοθεύσαντες μὲν τὰ ἐν αὐταῖς, ὀλίγα δὲ ἀληθινὰ ἐάσαντες. Ἐπειδὴ δ' ἐν τούτοις τοῖς κανόσιν ἐντέταλται δέχεσθαι ἡμᾶς τὰς τῶν αὐτῶν ἁγίων ἀποστόλων διὰ απαρίθμησιν, διαταγαὶ ὑμῖν τοῖς ἐπισκόποις δι᾿ ἐμοῦ Κλήμεντος ἐν τῶν ἀντιλεγομένων τῶν ἀποκρύφων
col. 129–130page 41 of 211
PG 5:129διδαχάς διδασκαλίας διδαχή διδασκαλία ἀποστόλων, διδασκαλία Κλήμεντος, διὰ Κλήμεντος, διδασκαλία Ιγνατίου, διδασκαλία διὰ Ἱππολύτου, ποι τῶν πραγμάτων τὰ μὲν διδασκαλίας δεῖται, τὰ ἐν ταῖς Εκκλησίαις πάσαις διατάσσομαι, εἰ τι, 34: Τὰ δὲ λοιπά, ὡς ἂν ἔλθω, διατάξομαι. Διδαχαὶ τῶν ἀποστόλων, Διδασκαλία Κλήμεντος, Ἰγνατίου Διδασκαλία. Διδαχὴ ἀποστόλων, Κλήμεντος (διδαχή), Ιγνατίου (διδαχή), διδαχή, ἀπὸ κοινοῦ Ἰγνατίου διδασκα διδαχή διδασκαλία Κλήμεντος ενο Κλήμεντος διδαχή διδαχή ει δι διδαχή Κυρίου, διδαχὴ ἀποστόλων, διδασκαλία τοῦ Σωτῆρος, διδασκαλία Παύλου, Διαταγαί, Καθολικὴ διδασκαλία. μὲν οὖν τοῦ γενείου ἐν ταῖς Διατάξεσι τῶν ἀποστόλων φάσκει ὁ θεῖος λόγος καὶ ἡ διδασκαλία. Ακούσατε διδασκαλίαν ἱεράν. καθολικὴ διδασκαλία Ὑμεῖς μὴ ψηφίζετε, ἀλλὰ ποιεῖτε ὅταν οἱ ἀδελφοὶ ὑμῶν οἱ ἐκ περιτομής, μετ' αὐτῶν Εἴ τις ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, ἢ διάκονος τὴν ἁγίαν τοῦ Πάσχα ἡμέσ
col. 131–132page 42 of 211
PG 5:131δασκαλία δι' Ιππολύτου, Διαταγαὶ ἀποστόλων, επ ραν πρὸ τῆς ἐαρινής ισημερίας μετὰ Ἰουδαίων ἐπι- Δι ἀδελφοί, τοὺς τῷ τοῦ Χριστοῦ τιμίῳ ἐξηγορασμένους αἷματι, τὰς ἡμέρας τοῦ Πάσχα ἀκριβῶς ποεῖσθαι με τὰ πάσης ἐπιμελείας μετὰ τροπὴν ἰσημερινήν. κατὰ τὸ φερόμενον ἐν στόλων, Διατάξεις ἀποστόλων, Διδασκαλία Κλήμεντος, Διδασκαλία Ιγνατίου, Διδασκαλία δι' Ιππολύτου, καθολική διδασκαλία. Θεοῦ φυτεία ἡ καθολική Εκκλησία, καὶ ἀμπελών αὐτοῦ ἐκλεκτός, ἐστερνισμένοι ἦτε τοῖς σπλάγχνοις. Αἰδεῖσθε δὲ καὶ τὸν ἐπί σκοπον ὑμῶν ὡς Χριστόν, καθ' ὁ ὑμῖν οἱ μακάριοι διε διατάγματα τῶν ἀποστόλων,
col. 133–134page 43 of 211
PG 5:133Πολύκαρπος ἐν τῇ δηλωθείσῃ πρὸς Φιλιππησίους αὐτ τοῦ γραφῇ φερομένῃ εἰς δεῦρο, κέχρηταί τισι μαρτι ρίαις ἀπὸ τῆς Πέτρου προτέρας ἐπιστολῆς. Ἔστι δὲ ἐπιστολὴ Πολυκάρπου πρὸς Φιλιππησίους γεγραμμένη ικανωτάτη, ἐξ ἧς καὶ τὴν χαρακτῆρα τῆς πίστεως αὐτοῦ, καὶ τὸ κήρυγμα τῆς ἀληθείας οἱ βουλόμενοι καὶ φροντίζοντες τῆς ἑαυ τῶν σωτηρίας δύνανται μαθεῖν.
col. 135–136page 44 of 211
PG 5:135Πολυκάρπου διδαχήν διὰ Ἱππολύτου χήρα, ὅτι θυσιαστήριόν ἐστι Θεοῦ, χήρας σωφρονούσας περὶ τὴν τοῦ Κυρίου πίστιν..... Έχει δὲ καὶ ἐπιστολὰς ὁ αὐτὸς θεῖος Πολύκαρπος πρὸς Φιλιππησίους. Ανεγνώσθη Πολυκάρπου ἐπιστολὴ πρὸς Φιλιππησίους γέμουσα πολλῆς νουθεσίας μετὰ σαφης νείας καὶ ἁπλότητος, κατὰ τὸν ἐκκλησιαστικὸν τῆς ἑρμηνείας τύπον. ἐν τῷ αὐτῷ δὲ βιβλιδαρίῳ ἀνεγνώσθη, Πολύκαρπος Έγραψεν ἐπιστολὴν πρὸς Φιλιππησίους πάνυ θαυμαστήν.
col. 137–138page 45 of 211
PG 5:13736: Τὰς ἐπιστολὰς Ιγνατίου τὰς πεμφθείσας ἡμῖν ἀπ' αὐτοῦ, καὶ ἄλλας ὅσας εἴ χομεν παρ' ἡμῖν, ἐπέμψαμεν ὑμῖν, καθὼς ἐνετείλασθέ, αἱ τινες ἀποτεταγμέναι εἰσὶ τῇ ἐπιστολῇ ταύτῃ, ἐξ ὧν μεγάλα ὠφεληθῆναι δυνήσεσθε· περι ἔχουσι γὰρ πίστιν καὶ ὑπομονὴν, καὶ πᾶσαν οἰκοδομὴν τὴν εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν ἀνήκουσαν. Ιγνατίου τοῦ θεοφόρου απεσταλκέναι,
col. 139–140page 46 of 211
PG 5:139τετελειωμένον. ἧς καὶ τὸ ἀντίγραφον, ὑπετάξαμεν, καὶ περὶ Ἰγνατίου καὶ περὶ τῶν μετ'
col. 141–142page 47 of 211
PG 5:141Πολύκαρπος δὲ τούτων αὐτῶν μέμνηται ἐν τῇ φερο μένῃ αὐτοῦ πρὸς Φιλιππησίους ἐπιστολῇ. Αἰτεῖται ἀναδιδαχθῆναι παρ' αὐτῶν εἰ τι περὶ ἐκείνου διακούσαιεν, Δεξαμένοις τὰ μιμήματα τῆς ἀληθοῦς ἀγάπης, καὶ προπέμψασιν, ὡς ἐπέβαλεν ὑμῖν, τοὺς ἐνειλημένους τοῖς ἁγιοπρεπέσι δεσμοῖς, δεξάμενος δεξαμένοις
col. 143–144page 48 of 211

quidem a Clemente fuisse exaratam. De Polycarpi probatus sit, ut Antiochenæ, id est omnium quae epistola hæc habet: Est autem et epistola Poly carpi ad Philippenses scripta perfectissima, ex qua characterem fidei ejus, et prædicationem veritatis, qui volunt, et curam habent suæ salutis, possunt discere. Non affirmat eamdem epistolam eam fuisse quæ nunc exstat, imo nullum characterem tradit huic peculiarem. De Clementis epistola Dionysius Corinthiorum episcopus, ad Soterem Romæ episco puin hæc scribit: Hodie sacrum diem Dominicum transegimus, in quo epistolam vestram legimus, quam quidem perpetuo deinceps legentes perinde ac priorem illam nobis a Clemente scriptam episto lam, optimis præceptis ac documentis abundabi mus. Tradit quidem et ille epistolam quamdam a Clemente ad Corinthios scriptam fuisse, et in Ec clesia lectam: non dicit hanc, quam Junius ex co dice Regio descripsit, eam fuisse: imo qualis illa fuerit quam Corinthii legebant, nullo modo de pingit, ut nostram ad illius characterem examinare possemus. Et tamen hæc Irenæi et Dionysii testi monia ad Clementinam epistolam statuminandam magnam vim habere volunt, Polycarpi autem suf fragium et multo antiquius atque disertius ad Ignatii epistolas confirmandas plane nullam. apud gentes erant Ecclesiarum antiquissimæ, ad hæc, ob civitatis iu sæculo amplitudinem atque præstantiam, nobilissimæ, præfici meruerit. Quid ejus postremo martyrium dicam, quo opere nibil unquam apud nostros excellentius aut præclarius habitum fuisse scimus? Hujus ergo tanti ac talis viri, in quo summa omnia erant, si aliæ fuissent, quam quæ nunc circumferuntur epistolæ, eas jam ab illis temporibus, sæculisque proxime sequentibus celeberrimas fuisse necesse est, et post apostolo rum ipsorum et Clementis si forte scripta longe nobilissimas. Sed eas præter auctoris meritum, ipsum insuper tempus, quo datæ esse dicuntur, supra modum nobilitare debuit. Innuit enim Poly carpus ab Ignatio in supremis, in martyrii medita tione, eo ipso tempore scriptas fuisse, quo edita Antiochiæ apud Trajanum præclarissima Christi confessione, principis ore ad bestias damnatus, Romam ad mortem pro Domino oppetendam ab ducebatur. Cum igitur charorum pietate præser tim ac virtute præstantium virorum in supremis editas voces magna cura excipere, servare, cele brare memoriæque posterorum mandare soleamus, quo studio a viris illis aut ecclèsiis exceptas esse par est sanctissimi martyris ad se in ipsa, ut sic dicam, arena scriptas litteras, quo animorumi məlu recitatas, qua charitate cum suis, quacunque Chri sti nomen colebatur, fratribus communicatas,? Summum ecclesiarum in istas epistolas amorem, summam colligendarum et servandarum et apud fratres disseminandarum curəm, summumque stu dium fuisse satis testatur S. Polycarpus, S. Joan nis apostoli pariter discipulus, qui ab eo Smyrnæ episcopus ordinatus, totius Asiæ princeps, ipsi Ignatio familiaris ait, qui docet se a Philippensi bus rogatum omnes Ignatii epistolas, quascunque apud se haberet, collegisse, easque ad ipsos his suis litteris subjectas mittere. Ex his satis nunc con stat illas epistolas quas scripsit Ignatius, quas col legit et edidit Polycarpus, non potuisse non esse illius, et proximæ deinceps memoriæ Christianis, præsertim vero litteratis et eruditis, si qui essent, notissimas. Quid quod hæc ipsa S. Polycarpi epi stola, qua Ignatiana tantopere prædicabantur, per tria integra sæcula in conventu Asiæ publice lege retur, qua summa eorum utilitas inculeabatur, animique hominum scriptorum fidem antiquam, et patientiam, et ædificationem continentium cupidi tate perpetuo accendebantur. Si igitur alia et a nostra diversa fuit Polycarpi ouvaywyh, si aliæ epistolæ Ignatii fuerint quas ille collegit, et suis litteris commendavit, et Philippensibus communi cavit, quam eæ, quas nos habemus et ante nos ha buit Eusebius; illæ certe ut viria litteratis præci pue atque eruditis notissimæ, per omnia illa sæ cula, præsertim quibus Polycarpi epistola in Asia ticis ecclesiis sane nobilissimis personabat, inno tescerent ɔtque agnoscerentur necesse fuit. In tanta Hæc cum unica sit objectio, quæ proprie vim testimonii spectat, præter silentium Irenæi, quod proximo capite examinandum est; cumque ea tam iniqua ac levis sit, ut omnes vident; superest ut Polycarpiani suffragii robur latius explicetur, omniumque oculis clarius exponatur. Primo enim Polycarpus non tantum testatur scripsisse aliquas epistolas Ignatium, sed significat ovvaywyhy epi stolarum ejus tunc temporis Smyrnæ se præ mani bus habuisse; earumdem exemplar epistolæ suæ (quam aliunde in ecclesiis Asiaticis publice lectam scimus) se subjecisse tradit, et Philippensibus mi sisse, idque ipsorum rogatu; quanti eas ipse æsti maret optimus judex ostendit, easque Philippensi bus utilissimas fore profitetur, et fidem, patien tiam, omnemque ædificationem ad Dominum per tinenten continere affirmat. Hæc de epistolis quas ipse collegit et apud se habuit cum testetur Poly carpus, easdem omnino eum intellexisse, quas nos habemus, quas ante nos Eusebius, Athanasius, Theodoretus, aliique habuerunt, et contendo, et aperte firmiterque probo. Aut enim illæ epistolæ quas publicavit Polycarpus, hæ ipsæ sunt, quas no stri defendunt, aut fuerunt aliæ et ab his diversæ. Sed aliæ, et ab his diversæ non fuerunt. Reliquum igitur est ut hæ ipsæ fuerint. Epistolas autem quas publicavit Polycarpus, non fuisse alias, et ab his, quas nunc habemus, diversas, sic ostendo S. Ignatium, qui paucis post S. Joaunis apostoli mortem annis martyrium Romæ fecit, apostolos ipsum audivisse, et ex his purissimis Christianismni fontibus doctrinam suam hausisse constat. Huc accedit eximia viri dignitas, qui non modo aposto lorum discipulus, sed eorum insuper judicio sic

col. 145–146page 49 of 211

J. PEARSONII VINDICIÆ IGNATIANÆ. - PARS I. existimatione cum primo fuerint, tanta cura at Theodoretus, duas Gelasius sententias. laudarunt, que studio ab ecclesia ad ecclesiam transmissæ, tam publica, tamque perpetua commemoratione or natæ atque posteritati commendatæ, non potuerunt omnino latere, et viris doctis, et apostolicæ tradi tionis maxime curiosis ignotæ esse. At si omnium Christianorum per tria sæcula, non tantum post Ignatii, sed et Polycarpi mortem, libros consula mus, nullam aliarum, quam quas nos habemus, Ignatii epistolarum mentionem unquam factam inveniemus. Alias igitur nunquam fuisse mani festum est. Clarus, ni fallor, rerum nexus, clara et indubitabilis consecutio. omnes ex epistolis nostris, ex alia aliqua ne unam quidem. Aliæ igitur quam nostræ Ignatii epistolæ nunquam fuerunt a Polycarpo posteritati commen datæ. Quare cum ab illo aliquæ fuerint collectæ publicatæque, ut ex ipsius testimonio patet; aliæ autem et a nostris diversæ non fuerint, ut ex alto tot sæculorum silentio manifestum est; restat ut hæ ipsæ fuerint, quas nostri defendunt, quas Eusebius vidit, descripsit, defloravit. Quænam enim, quæso, illæ epistolæ sunt, si hæ non sint? Quis eas unquam legit? quis oculis usur pavit? quis vel fando de aliis epistolis ab Ignatio scriptis, a Polycarpo collectis aliquid audivit? aliis, inquam, quam quas habemus? An ullo modo veri simile est, epistolas a tanto martyre exaratas, tanto editas atque laudatas, epistolæ etiam illi sub jectas, quæ per tot sæcula publice iccta earum me moriam perpetuo redintegrabat, statim periisse, et ab omnium oculis eréptas fuisse? An putabimus Ignatii ossium reliquias Roma Antiochiam trans portatas, tantaque veneratione per tot annos ha bitas; epistolas autem in ipso itinere scriptas, pro pediem in ventos abiisse? An conjiciemus, impe rante Antonino, aut Aurelio, hoc est, vivo adhuc et valente S. Polycarpo, fictas fuisse, has quas habe mus epistolas, cum Salmasio et Albertino; aut saltem statim post Clementis Alexandrini mortem, cum Blondello, quorum ipsum Dallæum pudet? An autemi tertio sæculo exeunte, aut ineunte quarto, cum homines undique doctissimi in Ecclesia flore rent, et bibliothecæ variæ ad veterum Christiano rum scripta conservanda conderentur, putabimus alias epistolas earum loco suppositas fuisse, et illis, quibus Christiani per tot annos consueverant, pe nitus sublatis successisse? Ecce enim Dallæus, qui modo impostorem suum Polycarpi epistolæ testi monium nostrum inseruisse, et ubi antea non ex staret, infulsisse diserte affirmabat, cum de aucto ritate epistolæ Polycarpianæ ageretur: nunc cum de vi testimonii agitur, conversis velis remisque in omnia alia fertur, non eodem quidem loco, sed caute provideque capite 26, ubi totum fabulæ suæ argumentum contexit, aliam nobis scenam aperit. Vult enim impostorem suum, cum scriptas hinc di dicissel olim fuisse ab Ignatio aliquas epistolas, eAS que jam desiderari animadverteret, consilium inde cepisse suas sub eodem nomine fingendi et edendi. Quamvis Daæi impostor mirus artifex sit, nec mi Qui quinque vel sex epistolas nuper Ignatio at tributas tanquam spuriag et fictas rejiciebant, id se ideo fecisse profitebantur, quod Eusebii et Hiero nymi tempore non exstarent: eo autem tempore non exstitisse inde colligebant, quod nec Eusebius, nec llieronymus earun meminerit, cum alias sex septemve, quas nostri defendunt, diligenter memo rassent, atque descripsissent. Hanc eorum senten tiam atque rationem et laudat et amplectitur Dal læus. Nam de Usserio loquens, hæc capite secundo scribit: Primum ergo sex illas epistolas ad Mariam Cassobolitam, ad Polycarpum, ad Tarsenses, ad An tiochenos, ad Heronem, et ad Philippenses, has, in quam, nondum Eusebii et Hieronymi temporibus ex stitisse inde validissime probat, quod de iis uterque iste scriptor nullum verbum facit, qui sex alias su periores ambo memorant. Cur enim has potius quam illas, si illas, si utrasque norunt, dixissent? Cur vero eas eruditissimi ac diligentissimi homines iyno “arent, si erant, ut nærrat Baronius, a Philippensi dxs cum sex superiorum ad eos missa a Polycarpo collectione conjunctæ? Non fuisse, adeoque neque tum exstitisse inde constat, quod eas Eusebius ne scierit: nescivisse altum ejus de his silentium arguit. Si autem hæc validissime probent sive quinque sive sex illas epistolas tempore Eusebii et flieronymi non exstitisse, adeoque postea excogitatas et fictas fuis se; nostrum certe argumentum validissime etiam probat, alias quam nostras Ignatii epistolas nec eo dem nec ullo alio antecedente ævo apparuisse; ut de aliís a Polycarpo collectis, in unum corpus reda ctis, ad Ecclesias transmissis, et insigni elogio or natis loqui, plane commentum sapiat. Nemo enim ante Eusebium, vel flieronymum, vel etiam Theo doretum, aut Gelasium, nemo ante quinti sæculi ti nem, quo veteres omnes ecclesiastici et catholici scriptores, ac in primis S. Ignatius, in controver- nori ingenii acumine præditus, quam ipse, non la siis fidei tum a catholicis, tum a modernis hæreticis tanquam arbitri admittebantur, vel virum, vel ec clesiam aliam nominavit, ad quam Ignatius litteras dederat; nemo ullam sententiain ex ulla alia epi stola excerpsit. Ex nostris unam Irenæus, unam Theophilus, aut antiquus Basilii auctor, ejusdemn cum Irenæo ævi, duas Origenes, unam pseudo-Dio nysius, complures Eusebius, unam Athanasius, duas Chrysostomus, plures Hieronymus, plurimas men hæc duo idem præstare potuit; non potuit ex Polycarpi epistola diseere, seriptas fuisse olim ab Ignatio aliquas epistolas, et idem ea verba, quæ hoc ipsum indicant, inserere. Si ipse primus ea in seruit, non igitur in Polycarpi epistola prius fuc runt; quare inde discere non potuit. An ideo insul sit, ut non tantum alios, sed et seipsum falleret? an illa interpolatione non tantum aliis, sed et sibi persuasit scriptas fuisse aliquas ab Ignatio episto

col. 147–148page 50 of 211
PG 5:147ναται κατακολουθῆσαι τῇ σοφίᾳ τοῦ μακαρίου καὶ ἐν δόξου Παύλου, ὃς γενόμενος ἐν ὑμῖν κατὰ πρόσωπον τῶν τότε ἀνθρώπων, ἐδίδαξεν ἀκριβῶς καὶ βεβαίως τὸν περὶ ἀληθείας λόγον· ὃς καὶ ἀπὼν ὑμῖν ἔγρα ψεν ἐπιστολάς. Οίδα τίς εἰμι, καὶ τίσιν γράφω. Παύλου συμμύσται τοῦ ἡγιασμένου, με μαρ τυρημένου ἀξιομακαρίστου. Οὗ γένοιτό μοι ὑπὸ τὰ ίχνη εὑρεθῆναι, ὅτ᾽ ἂν Θεοῦ ἐπιτύχω· ὃς ἐν πάσῃ ἐπιστολῇ μνημονεύει ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. πρεσβυτέροις, καὶ διακόνοις ὡς Θεῷ καὶ Χριστῷ, Ομοίως διάκονοι ἄμεμπτοι κατενώπιον αὐτοῦ τῆς δικαιοσύνης ὡς Θεοῦ καὶ Χριστοῦ διάκονοι, καὶ οὐκ ἀνθρώπων. Οι Δεῖ δὲ καὶ τοὺς διακόνους ὄντας μυστηρίων Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ πάντα τρόπον πᾶσιν ἀρέσκειν· οὐ γὰρ βρωμά των καὶ ποτῶν εἰσὶν διάκονοι, ἀλλ' ἐκκλησίας Θεοί μένους τοῖς ἁγιοπρεπέσι δεσμοῖς, ἅτινά ἐστι διαδήματα τῶν ἀληθῶς ὑπὸ Θεοῦ, καὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἐκλελεγμένων, θεοπρεπεστάτοις δεσμοῖς πάντας ἀσπάζομαι, Εν ᾧ τὰ δεσμὰ περιφέρω τους πνευ ματικοὺς μαργαρίτας. μὴ ἀμελοῦντες χήρας, ἡ ὀρφανοῦ, ἡ πένητος, περὶ ἀγάπης οὐ μέλει αὐτοῖς, οὐ περὶ χήρας, οὐ περὶ ὀρφανοῦ, οὐ περὶ θλιβομένου, χῆραι μὴ ἀμελεί "Ων οὐδὲν λανθάνει ὑμᾶς. οἰκοδομὴν τὴν εἰς τὸν Κύριον ἀνήκουσαν, Ετοιμοί ἐστε εἰς εὐποιΐαν Θεῷ ἀνήκουσαν, εἰ Τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, εἰ: Τὴν διακονίαν τὴν εἰς τὸ κοινὸν ἀνήκουσαν.
col. 149–150page 51 of 211

piani testimonii cesset in utraque causa auctoritas. in nos pro doctissimis viris nihilo validior, quam in viros doctissimos pro Latinis. Quam falsa assertio { quam iniqua postulatio! tam certe hæc iniqua, quam illa falsa. Latini hæc nunquam objecere; si objecissent, noverunt nihil se proficere potuisse, statim responsum esset, Polycarpi testimonium ad, illas epistolas quas nec Eusebius, nec Hierony înus, nec quisquam quinti sæculi memorasset, non pertinere. Ad nostras autem epistolas nemo eorum, nostrorum nemo cum ulla ratione dixit Polycar pum non respexisse. Pro nobis igitur et semper ſuit, et erit tanti Patris multo validior auctoritas contra quoscunque, quam pro Latinis contra nos, qui neque adversus nos, neque quemcunque alium eam aut adduxerunt, aut adducere potuerunt. Quam igitur iniqua postulatio est, ut ejus auctoritas in utraque causa cesset, quæ in altera nunquam obti nuit; in illə, qua ab omnibus adducitur, oblitterari nunquam poterit! Auctoritatem igitur Polycarpi suo loco justissime afferimus, premimus, urgemus; objectiunculas adversus epistolas illius testimonio corroboratas suo etiam loco discutiemus, atque dif flabimus. enim, ut opinor, illi sunt, qui Ecclesiæ Romanæ ▲ ombes norunt esse falsissima? Nempe ut Polycar adhærent, quorum pars maxima epistolas, quas nostri rejiciunt, hactenus recepit. Sed quod illi Polycarpi testimonio freti id fecerint, nondum di dici. Audiamus illustrissimum illum cardinalem Baronium: Quod igitur septem illæ seorsum positæ haberentur (de nostris loquitur), fuit illa prima colle ctio facta a Polycarpo, qui non tantum ad se missas, sed et alias in unum collegit, quæ ad Asiæ nomina las ecclesias scriptæ fuissent, quas, ut testatur, mi sit ad Philippenses. Hi vero, iis a Polycarpo acce plis, quatuor alias volumini addiderunt; tres ni mirum Philippis apud se datas, ad Antiochenos, ad Tarsenses, et ad Heronem diaconum, quarum exempla apud se remansissent; quartam vero ad seipsos, post recessum Philippis ab eodem Ignatio scriptam. Vides Latinorum sententiam: collectio nem septem epistolarum Polycarpo tribuunt, reli quas ab eo collectas non dicunt; vel Philippis seri plas, vel ad Philippenses postea missas volunt; et a Philippensibus novam collectionem factam do cent; Polycarpi testimonio pro aliis præter septem, quas solas nostri defendunt, non speciose, non omnino utuntur. Duas collectiones aperte fatentur, unam Polycarpi, aliam Philippensium; priorem illam, posteriorem hanc, appellant; Polycarpi epi stolam ad Philippenses, haud multos post dies a dis essione Ignatii Philippi scriptam putant; continere igitur alias non potuit, quam eas, quas priusquam ex Asia proficisceretur conscripsit, de quibus solis agunt Eusebius et Hieronymus, ut illi etiam obser vant. Pro collectione igitur Philippensium testimo nio Polycarpi non utuntur, sed sine ullo alio funda mento, sine Polycarpi aut alterius cujuspiam testi monio ex ipsis epistolis eam colligunt, quas illi ge nuinas, nostri fictas fuisse contendunt. Sed in enarranda fabula sua pergit vir doctissimus. Hi (Usserius, scilicet, et Hammondus) Latinis objectio nibus negant, de sex illis aut quinque epistolis loqui Polycarpum. Imo vero hi nec illud negant, nec ne gare possunt Latinis objectionibus, quod Latini nunquam objecerunt. De quinque illis epistolis lo qui Polycarpum nemo Latinorum dixit. Non hoc Usserius eorun objectionibus negat, sed plane e contrario, multis probat, eos nunquam hoc Poly carpo tribuisse, septem tantum epistolas in Poly carpi collectione contentas sen per fassos esse, eamque rationem, cur Eusebius et Hieronymus ea rum tantum meminerint, assignasse. Hoc Baro nium iunuisse, hoc Gretserum plane et plene extu lisse vult, quare illi epistolas basce non comme moraverint, causam istam fuisse asserentem, quia non viderant nisi illam epistolarum collectionem quæ facta fuerat a S. Polycarpo; qui illas duntaxat, quas B. Ignatius Smyrnæ primum et postea Troade scripserat, unum in volymen comportavit. Ita Usse rius disputat, ut probet illas epistolas antiquis fuis se incognitas. Quorsum igitur hæc narrare voluit Dallus, quæ Testimonium S. Irenæi ab objectionibus liberatur. Frivolum et ineptum est putare illud aliunde quam ex epistola ad Romanos citatum esse. Inanis est distinctio inter dixisse, et scripsisse. Nulla Igna tii apophthegmata a veteribus memorantur. Igno rasse Irenæum Ignatii epistolas nulla cum ratione asseritur. Argumentum negativum adversus Irenæi testimonium nullam vim habet. Proximum est S. Irenæi, Polycarpi discipuli, te stimonium, quod appellat vir doctissimus argumen tum pro Ignatianis secundum. Asserit enim Euse bius Irenæum harum epistolarum meminisse, cum diceret: Quemadmodum quidam de nostris dixit, propter martyrium ad Deum adjudicatus ad bestias, quoniam frumentum sum Christi, et per dentes be stiarum molor, ut mundus panis inveniar. › Respon det vir doctissimus: Ego hæcrerba vere Ignatii fuisse concedo; sed quid ad epistolas? Rogas? quia sunt in epistolis, alibi in antiquissimis monumentis nus quam, ne quidem in modernis, nisi quando ex Depistolis transcripta. Ne unum quidem Ignatii apo phthegma a veteribus memoratum est. At Irenæus non hic facit epistolæ mentionem; sed neque B. Igna tii mentionem facit. Concedis tamen verba hæc vere esse Ignatii, cur non et epistolæ? cum in epistola Ignatii inveniantur, albi nusquam? Neque enim aut tu, aut nos credamus, nisi quod in ejus epi-' alia ratio excogitari potest, quare Ignatii verba esse® stola inveniantur; aiii enim præter Ignatium adju dicati erant ad bestias. Eusebius crebro probat epi stolas apostolicas et Evangelia nostra, quod ex iis testimonia proferant Patres primitivi; quæ fere om nia vana essent, si hac ratione testimonia metia mur; raro enim libros aut epistolas vetustissimi illi scriptores nominabant, ex quibus verba et ser

col. 151–152page 52 of 211
PG 5:151τάχα σύνηθες αὐτῷ εἶναι ἀπόφθεγμα, ὡς καὶ τὸ Θεο φόρος πολλάκις αὐτῷ λεγόμενόν τε καὶ γραφόμε Ὁ ἐμὸς ἔρως εσταύρωται Τεκμήριον δὲ, τὸ μὴ προσκεῖσθαι, γράψει δέ τισι, τουτέστι Ρωμαίοις· ἀλλ᾽ ἁπλῶς, Γράφει θεῖος Ιγνάτιος.
col. 153–154page 53 of 211
PG 5:153κρείττονος ἡμῶν εἴρηται, Τοῦτο πείθουσι τοὺς ἀνοήτους, αὐταῖς λέξεσι λέγοντες οὕτως,: Ιωάννην τὸν μαθητὴν τοῦ Κυρίου διδάσκουσι την πρώτην ὀγδοάδα με μηνυκέ αὐταῖς λέξεσι λέγοντες οὕτως,: φασὶ δὲ οὗ τοι ὡς ἐπὶ τὸ ὑψηλότερον καὶ γνωστικώτερον ἐπε μηνύων, φησὶν ὁ Βαρνάβας, κολλᾶσθαι δεῖν μετὰ τῶν φοβουμένων τὸν Κύριον, Παραθεμένῳ μάρτυν τὸν ἀποστολικον Βαρνάβαν (δ δὲ τῶν ἑβδομήκοντα ἦν, καὶ συνεργὸς τοῦ Παύλου) κατά λέξιν ὧδέ πως λέγοντα. Εἰκότως οὖν ὁ ἀπόστολος Βαρνάβας Αφ' οὗ, φησὶν, ἔλαβον μέρους, Αμέλει μυστικῶς ὁ Βαρνάβας· τ 'Ο δὲ θεὸς ὁ τοῦ παντὸς κόσμου κυριεύων, φησί, δώῃ καὶ ὑμῖν σοφίαν.» ν: κτεινόμενοι τὴν πρώτην τετράδα οὕτως, εἰ: πανυπερ ᾿Αλλὰ καὶ Βαρνάβας, ὁ καὶ αὐτὸς συγκηρύξας τῷ Αποστόλῳ, κατὰ τὴν διακονίαν τῶν ἐθνῶν, τὸν λόγον· ο 'Απλούστερον, φησὶν, ὑμῖν γράφω, ἵνα συνίητε, ο εἶθ' ὑποδες ήδη σαφέστερον γνωστικῆς ὡς δὲ θεοὶ πὰρ Ζηνὶ καθήμενοι ἠγορόωντο, Εχθρὸς γάρ μοι κεῖνος... τάτην τετράδα τούτῳ μόνῳ διηγήσασθαι οὕτως εἰ
col. 155–156page 54 of 211
PG 5:155εὔχομαι τοῖς ὁδοῦσι τῶν θηρίων ἀληθῆναι
col. 157–158page 55 of 211
PG 5:157Τίνας δὲ ἡμῶν ἔγνως στάσιν καὶ πόλεμον ἀγα τώντας; οὐχὶ δὲ καὶ ὑποτασσομένους ἄρχουσιν, ἐν οἷς ἀκίνδυνος ἡ ὑποταγή; Έκραξε σὺν πόθῳ ἐν μέσῳ τῶν κινδύνων· Χριστὸν Ενώνω χαίρων, Χριστῷ συνεσταύρωμαι· ζῶ δὲ, οὐκέτι μὲν ἐγώ, ζῇ δέ, φησὶν, ἐν ἐμοὶ μόνος Χρι ὥστε Θεοῦ ἐπιτυχεῖν,
col. 159–160page 56 of 211
PG 5:159ἐκ τῆς διαδοχής Μαρκίωνος γνωριμώτατος συγγραφεύς, ἀπὸ ψευδωνύμου γνώσεως ἐξ οὗ κατιδεῖν ἔστιν λαμ πρὰ τεκμήρια τῆς τε τοῦ ἀνδρὸς διανοίας, καὶ ἀπ επιστρεπτικώτατον
col. 161–162page 57 of 211
PG 5:161στάμενοι πάλιν πρὸς τοὺς κτίσμα λέγοντας εἶναι τὸν Λόγον, καὶ μὴ θέλοντας αὐτὸν γνήσιον Υἱὸν εἶναι, ἐξ ἀνθρωπίνων παραδειγμάτων υἱοῦ καὶ πατρὸς εἰλή φασι τὰς κατ' αὐτῶν ἀποδείξεις. πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ γνωρίμους,
col. 163–164page 58 of 211
PG 5:163τολμηρὸν καὶ ἀναιδὲς ψυχὴ κενῷ ἀέρι θερμαινο τηλαυγές πρόσωπον Ὅτι λίθον τὸν τίμιον σμάραγδον ὄντα, καὶ πολυτίμητον τισιν ύαλος ἐνυβρίζει διὰ τέχνης παρομοιουμένη, ὁπόταν μὴ παρῇ ὁ σθένων δοκιμάσαι καὶ τέχνῃ διελέγξαι τὴν πανούργως γενομένην. Ειδωλοποιὲ Μάρκε, καὶ τερατοσκόπε, Αστρολογικῆς ἔμπειρε καὶ μαγικῆς τέχνης, Δι' ὧν κρατύνεις τῆς πλάνης τὰ διδάγματα, Σημεῖα δεικνύς τοῖς ὑπὸ σοῦ πλανωμένοις, Αποστατικῆς δυνάμεως εγχειρήματα, σοὶ χορηγεῖ σὺς πατὴρ Σατᾶν ἀεὶ Δι' ἀγγελικῆς δυνάμεως Αζαζὴλ ποιεῖν, Έχων σε πρόδρομον ἀντιθέου πανουργίας. ἀντίθεος πανουργία. Σ
col. 165–166page 59 of 211
PG 5:165τοὺς κατηχήσαντας φαμέν, Αὐτὰρ ἐμοὶ τοκέες μὲν ὅσοι καλὸν ἐξεδίδαξαν, Παῖδες δ' οὓς ἐδίδαξα. απομνημονεύματα 8, καὶ ἀπομνημονευμάτων Αποστολικοῦ τινος πρεσβυτέρου, οὗ τοὔνομα σιωπῇ παρέδωκε, απομνη Μάρκος μὲν ἑρμηνευτής Πέτρου γενόμενος, ὅσα ἐμνη μόνευσεν, ἀκριβῶς ἔγραψεν Ὥστε δὲν ἥμαρτε Μάρκος οὕτως ἔνια γράψας ὡς ἀπεμνη ὡς ἂν οἷός τε ὦ πειράσομαί σοι αὐτὰ ἐκεῖνα ἀπο μνημονεῦσαι ὡς ἐλέγετο. 1, ηκολουθηκώς τις τοῖς πρεσβυτέροις ἔλθοι, τοὺς τῶν πρεσβυτέρων ἀνέκρινον λόγους, τί ᾿Ανδρέας, ἢ τί Πέτρος εἶπεν, ἢ τί Φίλιππος, ἢ τί Θωμᾶς, ἡ Ἰάκω ος, ἢ τί Ιωάννης, ἢ Ματθαῖος, ή τις ἕτερος τῶν τοῦ Κυρίου μαθητῶν, ἅτε Αριστίων καὶ ὁ πρεσβύτερος Ἰωάννης οἱ τοῦ Κυρίου μαθηταὶ λέγουσιν· οὐ γὰρ τὰ ἐκ τῶν βιβλίων τοσοῦτόν με ὠφελεῖν ἀπε λάμβανον, ὅσον τὰ παρὰ ζώσης φωνῆς καὶ μενού καὶ οὕτω, ὁ πρεσβύ
col. 167–168page 60 of 211
PG 5:167Περί μοναρχίας εἶδον γάρ σε, παῖς ὢν ἔτι ἐν τῇ κάτω Ασίᾳ παρὰ τῷ Πολυκάρπῳ λαμπρῶς πράτ τοντα ἐν τῇ βασιλικῇ αὐλῇ, καὶ πειρώμενον εὐδοκι τότε σπουδαίως ἤκουον υπομνηματιζόμενος οὐκ ἐν χάρτῃ ἀλλ' ἐν τῇ ἐμῇ καρδίᾳ, καὶ ἀεὶ αὐτὰ ἀναμη
col. 169–170page 61 of 211
PG 5:169ἀβασανίστως Ετος δὲ ἦγεν ὀκτωκαιδέκατον, καθ' ὁ τῆς κατηχήσεως προέστη διδασκαλείου,
col. 171–172page 62 of 211
PG 5:171φασὶν, ἀλλ' οὐκ ἔγραψεν αὐτοῦ τὰς συντάξεις Εὐσέ βιος ή Παμφίλου, καὶ μὴν οὐδ᾽ Ωριγένης.
col. 173–174page 63 of 211
PG 5:173κατ' εθνικούς καθελεῖν ἄς, καθελεῖν ἄς Έρωτα ἀγάπην,
col. 175–176page 64 of 211
PG 5:175Επειδὰν τοίνυν σοφία ἐστὶν ἡ λαλοῦσα, ἀγάπησον ὅσον δύνασαι ἐξ ὅλης καρ δίας τε καὶ δυνάμεως, ἐπιθύμησον ὅσον χωρεῖς προστίθημι δὲ θαῤῥῶν τοῖς ῥήμασι τούτοις καὶ τὸ, ἐκ τοῦ β' τόμου τῶν εἰς τὸ ῾Ασμα των οὕτω δὲ μήποτε σκληρύνει Κύριος τὴν καρδίαν Φαραώ,
col. 177–178page 65 of 211
PG 5:177τὸ πτῶμα, ἐκεῖ συναχθήσονται οἱ ἀετοί,
col. 179–180page 66 of 211
PG 5:179πρὸς τὸν Κριτήν ἕως οὗ καὶ τὸ ἔσχατον λεπτὸν ἀποδῷς, Αιμιλίους τε λόγους καὶ ἐπίκλοπον ἦθος ἐπ' αὐτοὺς κάτθετο, Οἱ δὲ θεοὶ πὰρ Ζηνὶ καθήμενοι ἠγορόωντο Χρυσέῳ ἐν δαπέδῳ. Ἡμεῖς μέντοι γε τρεῖς ὑποστάσεις πειθόμενοι τυγ χάνειν, τὸν Πατέρα, καὶ τὸν Υἱὸν, καὶ τὸ ἅγιον Πνεύ καὶ τὸν Υἱόν
col. 181–182page 67 of 211
PG 5:181αὐτολεξεί, ταις φρονοῦντες, εἰ τὰ πάντα ἴσα Σαμαρείταις φυ προσίεσθαι παραδέχε
col. 183–184page 68 of 211
PG 5:183Περὶ ἀρχῶν.
col. 185–186page 69 of 211
PG 5:185ἀξιόπιστος διὰ πολυπει γενεὰν ἑκάστην διὰ συγγραμμάτων τὸν θεῖον ἐπρέσβευσαν λόγον, Έρμαιον τῶν τὰ τοιαῦτα ἐπιψευδομένων τοῖς βιβλίοις, καὶ θησαυρὸν ἕτοιμον τοῖς καπήλοις αὐτῶν,
col. 187–188page 70 of 211
PG 5:187τῷ διαβεβρῶσθαι καὶ διακεκόφθαι αὐτὰ τεκμαιρόμενος, καὶ συμβούλους τους σέας περὶ τὴν ἐξέτασιν παραλαμβάνων, 26, καὶ τὰ μὲν εἰς ἡμετέραν ἐλθόντα γνῶσιν τοῦ Εἰρηναίου τοσαῦτα,
col. 189–190page 71 of 211
PG 5:189πίο: Εἰ δὲ, τοῦ Ωριγένους φιλοπόνως περὶ τὸ βι βλίον τοῦτο σπουδάσαντος, καὶ ἡμεῖς γραφῇ παρα δοῦναι τὸν πόνον ἡμῶν προεθυμήθημεν, ἐγκαλείτω
col. 191–192page 72 of 211
PG 5:191ἀποστόλους ἐν Αντιοχείᾳ κατασταθεὶς ἐπίσκοπος, καὶ μάρτυς τοῦ Χριστοῦ γενόμενος, γράφων περ. τοῦ Κυρίου εἴρηκεν. α σοφίαν τοῦ Θεοῦ ἀγέννητον ἓν εἶναι τὸ ἀγέννητον ἓν τὸ ἀγέννητον ὁ Πατήρ. τους εναντίως διακείμεθα, ἔστω καὶ πρὸς συνόδους Εἰ δὲ τὴν ἐν Χριστῷ πίστιν αὐτῶν για νώσκοντες πεπείσμεθα ὅτι καὶ ὁ μακάριος Ιγνάτιος
col. 193–194page 73 of 211
PG 5:193Βίος: Ανὴρ δέ τις ἅγιος εἶπέτι δοκοῦν εἶναι τολμηρὸν, πλὴν ἀλλ' ὅμως ἐφθέγξατο· τί δὴ τοῦτό ἐστιν; οὐδὲ καρτυρίου αἷμα ταύτην δύνασθαι ἐξαλείφειν τὴν ὧν ἀποθνήσκειν μέλλων ἐφθέγξατο, ἀποθνήσκειν μέλ ὅτι οὗτος αὐτὸν τῆς τιμωρίας ὁ τρόπος μένει, «Εγώ τῶν θηρίων ἐκείνων ὀναίμην, ο Ελεγε.
col. 195–196page 74 of 211
PG 5:195ὀναίμην, έλεγε. Τοιοῦτοι γὰρ οἱ ἐρῶντες ὅπερ ἂν πά γράφω ἐρῶν τοῦ ἀποθανεῖν, ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται. ὑπερορῶσαν ἁπάντων, καὶ τῷ θείῳ ζέουσαν ἔρωτι, καὶ τὰ μὴ βλεπόμενα ὁρωμένων προτιμήσασαν,prasen (καθάπερ ἤλιός τις ἐξ ἀνα τολῆς ἀνίσχων καὶ πρὸς τὴν δύσιν τρέχων, τὸν ἐπίσκοπον Συρίας κατηξίωσεν ὁ Θεὸς εὑρεθῆναι πορευθῆναι) εἰς δύσιν, ἀπὸ ἀνατολῆς μεταπεμψάμενος, Οὗτος δὲ εἰς τὰ τῆς δύσεως ἀπελθὼν μέρη, φαιδρότερον ἐκεῖθεν ἀνέτειλε, καλὸν τὸ δῦναι ἀπὸ κόσμου προς Θεόν, ἵνα εἰς αὐτὸν ἀνατείλω. καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥήτων αὐτοῖς κοινωνήσαντα, μακροτέρους διαύλους τοῦ δρόμου, τῶν ἐκκλησιῶν συγκρότησιν, κατὰ τὴν ὁδὸν περὶ τῶν κατορθωμάτων, τοῦ λόγου, ὅτι παλαιᾶς καὶ νέας Διαθήκης εἷς ὁ νομοθέτης. Καὶ εἰς τὸ ἔνδυμα τοῦ ἱερέως καὶ περὶ μετανοίας. ἀναμφιβόλως ἀμφιβαλ
col. 197–198page 75 of 211
PG 5:197Πάντα οὖν τὰ ὑπὸ τὴν ἀνατολὴν ὑπὸ τῶν Σαρακηνῶν κατὰ τὸν αὐτὸν ἐπορθείτο χρόνον. ἀφανίσῃ, καὶ βαρβάρους σβέσῃ. Τῆς Χριστοῦ βασιλείας τὸ Εὐαγγέλιον κηρύττουσι [μεν] προφῆται), καὶ βεβαρβάρωτο ἡ πόλις ὑπὸ τῶν πολλῶν μυριάδων, Εγὼ καὶ τὴν κηρόχυτον γραφὴν ἠγάπησα εὐσεβείας πεπληρωμένην· εἶδον ἐν εἰκόνι ἄγγελον ἐλαύνοντα νέφη βαρβάρων, εἶδον πατούμενα βαρβάρων φύλα, καὶ τὸν Δαβὶδ ἀληθεύοντα, Κύριε ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτοῦ ἐξουδενώσεις. Οἶδα, τοῦτον πρώην γυμνάσας τὸν λόγον, ἀλλ' ἐπαναλαμβάνω πρὸς ὑπόμνησιν. μόντες τὴν Θράκην ἤδη καὶ τὰ προάστεια επόρθουν λὴν μὴ εἶναι γυμνὴν, ἀλλὰ κεκαλυμμένην, ἵνα μάθης τί καὶ μεταξὺ τούτων οἱ κώδωνες, ἵνα μάθῃς τί καί?
col. 199–200page 76 of 211
PG 5:199κεφαλὴν μὴ εἶναι γυμνὴν, ἀλλὰ κεκαλυμμένην, ἵνα μάθῃ ἡ κεφαλὴ τοῦ λαοῦ, ὅτι κεφαλὴν ἔχει, ἄνθη δέ εἰσιν ἱερέως συντυχία, ὁμιλία, ἦθος ἀγαθὸν, λόγος χρηστὸς, πίστις, δόξα, ἀλήθεια, δικαιοσύνη, καὶ μεταξὺ τούτων οἱ κώδωνες, ἡ συμφωνία τῶν καλῶν ἔργων, κελεύει καὶ τὴν κεφαλὴν προσ φορὰν καὶ περὶ ἁμαρτίας, Ποῦ Εὐόδιος, ἡ εὐοδία τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῶν ἁγίων ἀποστόλων διάδοχος; ποῦ Ἰγνάτιος, τὸ τοῦ Θεοῦ οἰκητήριον; ποῦ ὁ Διονύσιος, τὸ πετεινὸν τοῦ
col. 201–202page 77 of 211
PG 5:201δὲ τούτου μαθητής, ὁ σοφὸς Διονύσιος, τὰ αὐτὰ καὶ τοῖς αὐτοῖς μικρού διαμαρτύρεται βήμασι, καὶ μάλι στά γε ἐν τοῖς περὶ τοῦ τελείου καὶ ἑνός ταῦτα ὁ μέγας φησὶ Διονύσιος, καὶ τὰ ἑξῆς, τὴν τῷ μακαρίῳ Διονυσίῳ διωρισμένην ἀγγελικὴν δηλοί, τὸ ἐκ τῶν πρώτων ἀεὶ εἰς τὰ δεύτερα τὴν γνῶσιν τῶν πρακτέων ἐν οὐρανοῖς μετοχετεύεσθαι, κατὰ τὸν μέγαν Διονύσιον, Ανεγνώσθη βιβλίον τοῦ αὐτοῦ ἐν ἁγίος Εφραιμίου, δς τῶν ἱερῶν τῆς ᾿Αντιοχείας θεσμῶν ἡγεῖτο, ἐν λόγοις τέσσαρσιν, τῶν ἱερῶν τῆς ᾿Αντιοχείας θεσμῶν ἡγεῖτο 229: Οτι, φησὶν, ἓν πρόσωπον, τους ἐστι μίαν ὑπόστασιν τοῦ Λόγου σεσαρκωμένην κηρύττομεν· ἐπειδὴ καὶ ἁπλοῦς Ἰησοῦς συνετέθη, κατὰ τὴν ἐν ἁγίοις Αρεοπαγίτην Διονύσιον. Καὶ ἐπὶ μὲν τῆς καθ' ὑπόστασιν ἑνώσεως δικαίως παρὰ τῆς εὐ σεβείας τὸ σύνθετον λέγεται· σύνθετον δὲ οὐσίαν οὐ δεὶς εἰπεῖν ἐτόλμησε πλὴν ᾿Απολλιναρίου. ἁγίοις Επίσκοπος Σκυθοπόλεως, ὃς καὶ ὑπὲρ τῆς ἐν Καλχηδόνι συνόδου σοφῶς τε καὶ θεοφρόνως ἐσπού ὁ Βασίλειος πρεσβύτερος, ὡς αὐτός φησί, τῆς κατ' Αντιόχειαν Εκκλησίας, ἀρχιερατεύοντος μὲν τῶν ἐκεῖσε Φλαβιανοῦ, Ῥωμαίων δὲ Αναστασίου βασι
col. 203–204page 78 of 211
PG 5:203λαβῶς τοῖς τῶν πατέρων πόνοις προσέχειν· ἀλλὰ μὴ πρὸς διαβολὴν ἀντὶ τοῦ εὐγνωμονεῖν ἑτοίμους εἶναι. Οδηγός Ο γοῦν μέγας Διονύσιος, ὁ ᾿Αλεξανδρείας Επίσκοπος, ὁ ἀπὸ ῥητόρων, ἐν τοῖς σχο λίοις οἷς πεποίηκεν εἰς τὸν μακάριον συνώνυμον αὐτοῦ Διονύσιον, οὕτω λέγει. Ολην ἑνότητα οἱ μὲν ἔλα δον τὴν ἁπλῆν καὶ ἀμερῆ τῶν ὄντων αἰτίαν, πρὸς ἣν τὰ πάντα ἀπέστραπται ὡς ἐν αὐτῇ συνιστάμενα· οἱ δὲ, τὴν τοῦ παντὸς ἁρμονίαν ἐξ ἑτεροφυῶν τῶν στοιχείων συγκεκραμένην. Ο γοῦν μέγας Διονύσιος, ὁ ᾿Αλεξανδρείας Ἐπίσκοπος, ὁ ἀπὸ ῥητόρων, ἐν τοῖς σχολίοις οἷς πεποίηκεν εἰς τὸν μακάριον Διονύσιον τὸν συνώνυ Ιστέον δὲ ὥς τινες τῶν ἔξω σοφῶν, καὶ μάλιστα Πρόκλος, θεωρήμασι πολλάκις τοῦ μακαρίου Διονυσίου κέχρηται, καὶ αὐταῖς δὲ ξηραῖς ταῖς λέξεσι
col. 205–206page 79 of 211
PG 5:205σοροπηγός λατόμος, Σοροποιός, σοροπηγός, σοροπήγιον, σορός· καλοῖτο δ᾽ ἂν αὕτη καὶ πύελος, καὶ κιβωτὴς, καὶ ληνός. Αι Ταῦτα διεξελθόντος Ἰουβεναλίου, οἱ κρατοῦντες τὴν ἁγίαν ἐκείνην ἐδέοντο πέμπειν σορὸν μετὰ τῶν ἱε μῶν ἐκείνων ἀμφίων.
col. 207–208page 80 of 211
PG 5:207Τάς τε τῶν ἀγγέλων χοροστασίας παραδραμεῖν, καὶ τοὺς αὐτῶν ταξιάρχας μετ' αὐτῶν καταλιπεῖν, ὑπεραναβῆναι δὲ καὶ θρόνων τὴν φαιδρότητα, καὶ τὴν ἔντιμον τῶν κυριοτήτων ὑπερ οχὴν, τήν τε τῶν ἀρχῶν ἡγεμονίαν, καὶ τὴν τῶν ἐξουσιῶν περιφάνειαν· ἔτι δὲ καὶ τὸ κραταιὸν τῶν θείων δυνάμεων, τό τε διορατικὸν τῆς τῶν πολυομμάτων χερουβὶμ καθαρότητος, καὶ τῶν ἐξαπτερύγων σεραφίμ τὴν κατὰ πᾶν μέρος ἀκώλυτον κίνησιν.
col. 209–210page 81 of 211
PG 5:209Οὕτω μὲν οὖν τὰ ἅγια τῶν ἁγίων, & καὶ τοῖς Σεραφίμ συγκαλύπτεται· καὶ δοξάζεται τρισὶν ἁγιασμοῖς εἰς μίαν συνιοῦσι κυριότητα καὶ θεότητα, ὃ καὶ ἄλλῳ τινὶ τῶν πρὸ ἡμῶν πεφιλοσόφηται κάλλιστά τε καὶ ὑψηλότατα. τινὰ τῶν πρὸ τις καθ᾿ ἡμᾶς, ἡμᾶς φιλολόγων τις. τὸ καθ' ἡμᾶς, ἐπὶ τῶν ἡμετέρων χρόνων πρὸ ἡμῶν πρὺ ἡμετέρων χρόνων, Καθὼς ἤδη τινὲς τῶν πρὸ ἡμῶν τὸ Σολομώντειον ἐξει λήφασιν. 28: Τὸ ἕτοιμον εἰς ἐξουσίαν άρ γὸν εἰς ἐπιθυμίαν, ὥς τις ἔφη τῶν πρὸ ἡμῶν ἡμῶν ὡς ἰσχυρὰ τέθειται. λότατα πεφιλοσόφηται, τὸν λόγον, σοφώτερον τὴν διάνοιαν
col. 211–212page 82 of 211
PG 5:211ὧν οὐδὲν οὐδαμῶς ἐν συγγράμματι τῶν κατὰ διαδοχὰς Εκκλησιαστικῶν τις ἀνὴρ εἰς μνήμην ἀγα Τῶν οὐδ' ὅλως μνήμη τις παρὰ τοῖς παλαιοῖς φέρεται· οὐδὲ γὰρ καθαρὸν τῆς ᾿Απο στολικῆς ὀρθοδοξίας αποσώζει τὸν χαρακτήρα. (κο Οὐ μὴν ἔθ᾽ ὁμοίως τῇ προτέρᾳ καὶ ταύτην γνώριμον ἐπιστάμεθα, ὅτι μηδὲ τοὺς ἀρχαίους αὐτῇ κεχρημένους ίσμεν.
col. 213–214page 83 of 211

J. PEARSONI VINDICIÆ IGNATIANÆ. _ PARS I. el usurpatum fuit, id omnino non esset. Cum au tem jam liquido appareat, nullum in præsenti me gotio argumento neganti locum esse; illud unum. ut voluit Dallæus, nunc restat, ut negemus Igna tiana viris et Ecclesiis celeberrimis fuisse ignota, et conjecturis ejus respondeamus, quibus fretus ea asseruit, quæ ipse certissime ignoravit. Et ab Irenæo quidem orditur, de quo copiose disputat; sed ea omnia suo loco refutavimus. Ab Irenæo au tem transit ad Ecclesiam Alexandrinam. Sed neque Philo et Agathopus, B. Ignatii ex Syria comites, efficere non potest, ut quod ab aliis visum, lectum in Actis proximo anno editis, ut vidctur, epistolam ad Romanos commemorant. S. Irenæus non aliunde quam ex cadem epistola insignem sententiam tran scripsit. S. Theophilus, Antiochiæ episcopus, aut certe vetus auctor S. Basilio dictus, ejusdem sæ culi, aliam etiam sententiam ex epistola ad Ephe sios mutuatus est. Tertio sæculo Origenes eamdem cɔmmemoravit juvenis adhuc, et aliam ex epistola ad Romanos idem senex excerpsit, ac utrobique Ignatium nominavit. Non igitur altum in Ecclesia, non diuturnum silentium fuit. Epistolæ S. Ignatii ab ipso earum ortu et notæ et illustres fuerunt, postquam genuino martyris fetui, non Eusebius, sed S. Polycarpus obstetricatus est. Ex quo ejus epistola ad Philippenses data in publico Asiæ con ventu personabat, Ignatiana tantopere commendata latere nullo modo potuerunt. Nullum igitur hic silentium; nullum negantis argumenti fundamentum. Summa argumenti a viro doctissimo producti hæc est. Si veræ essent hæ Ignatii epistolæ, eæ fuissent viris eruditis, Justino in primis, et Irenæo, et Clementi Alexandrino, et Tertulliano, et aliis ejusdem census atque ævi scriptoribus cognitis simæ. Sed viris illis eruditissimis cognitæ non fue runt. Ergo Ignatii epistolæ veræ non sunt. Tum vero pro concesso sumit, nos illud unum negaturos, ignotas scilicet fuisse viris illis has epistolas. Al nos duo hic negamus, primum, si Justinus forte, aut Clemens, aut Tertullianus, aut hi omnes Ignatii epistolas ignorassent, Polycarpus autem, Philo, Agathopus, Theophilus, Irenæus, Origenes, illis antiquiores aut eorum synchroni novissent; nullo modo sequitur, has epistolas Ignatii veras non fuisse consequentia igitur tantum est probabilis, non necessaria. Secundo loco negamus ignotas fuisse illis viris has epistolas, idque ob duas ratio nes, tum quod probari nunquam posse putamus, eos revera ignorasse, tum quod meliori jure nos colligimus, eos potius optime novisse. Ille enin epistolæ, quæ Polycarpo, Philoni, Agathopi, Theo philo, Irenæo et Origeni notæ fuerunt, Justino, Clementi, Tertulliano aliisque ejusdem census atque ævi scriptoribus non videntur incognitæ, fuisse. Sel Ignatii epistolæ illis, ut fuse ostendimus, notæ fuerunt. Ergo et his. Et si in horum operibus quæ nunc exstant, mentio harum epistolarum nulla facta est, fieri tamen potest ut in illis quæ peri erunt, qualia fuisse quamplurima scimus, Ignatiana commemorata sint, quemadmodum ab iis quos no minavimus commemorantur. Quod si neque in editis, neque in deperditis illi Ignatiana memoras sent, ne sic quidem ullo modo sequitur, eos penitus alla ignoravisse quæ alii noverunt. Neque enim eorum cuipiam in animo fuit, omnes scriptores ecclesiasticos aut etiam maxime præcellentes no minare. Si denique hi eas forte, aut horum aliquis ignoravit, aut non vidit, aut in sua bibliotheca non kabuit, illius tamen vel etiam plurium ignoratio Alexandrinis, inquit capite 7, notiorem quam Irenæo et Asianis fuisse epistolicum Ignatium satis ex quadam singulari illius Ecclesiæ traditione constat. Et sane constet Ignatium nostrum Alexan drinis non fuisse notiorem quam Irenæo et Asianis; notior enim Alexandrinis aut aliis quibuscunque esse non potuit, cum illis fuerit notissimus. Pro Athanasio loquitur sententia quam excerpsit; pro Asianis epistola Polycarpi per tot sæcula apud ipsos lecta. Sed est hæc doctrina, inquit, ob Ignatio in culcata, non aliter quam ab uno episcopo presbyteris præsidente regi posse ac debere singulas Christi Ec clesias. De singulis nihil dixit Ignatius, et potest in ea voce aliquid latere; sed si recte intelligatur, ea certe Ignatii doctrina fuit, et, ut opinor, apostolo rum discipulo et episcopo dignissima. An autem hæc doctrina Alexandrinis erat incognita, ut inde etiam Ignatium iis penitus ignotum fuisse colliga1 mus? Nihil minus. In nulla unquam Ecclesia magis recepta et observata est hæc doctrina quam in Alexandrina. Nulla sunt certiora, aut magis apud omnes in confesso monumenta, quam quæ de Ec clesia Alexandrina prodita sunt. Unde vir maximus, Hugo Grotius, qui putavit, ab initio Ecclesias com muni presbyterorum, qui iidem omnes et episcopi, ut ait, Paulo Clementique dicuntur, consilio fuisse gubernatas, in ea sententia fuit, quod exsors epi scoporum auctoritas Ecclesiæ consuetudine, post Marci mortem Alexandriæ, atque eo exemplo alibi introduci cœperit, ut ipse testatur epistola 162. Certe S. Marcum Alexandriæ constituisse Eccle siam omnes scribunt, episcopatum ibi habuisse Hieronymus præfatione in Matthæum; ordinasse episcopum nomine Anianum vel Ananiam, eodem consensu tradunt: adjunxisse Aniano ut episcopo certum presbyterorum et diaconorum numeruin pariter referunt. Ipse Eutychius patriarcha Alexan drinus, cujus originibus adversus Ignatium utuntur, non aliter narrat: Credidit ab eo. tempore Ananias in Christum, unde baptizavit eum Narcus, et Alexan driæ patriarcham constituit. Fuitque is patriarcha rum qui Alexandriæ præfecti sunt primus. Constituit autem evangelista Marcus una cum Anania putriar cha duodecim presbyteros, qui nempe cum patriarcha manerent. Velus Marci Historiæ auctor, beatus Mar cus Anizanum ibidem ordinavit episcopum, et tres presbyteros, et septem diaconos. Ecce ipsissimaın faciem Ecclesiæ Ignatiana! Ananias enim idem

col. 215–216page 84 of 211
PG 5:215τὴν αὐθεντίαν τῆς εὐ Η αγγελικής διαδοχής Ἐγὼ δὲ βούλομαι, καὶ ἀνάγκη μοι θεία, νόμον ἡγεῖσθαι πᾶν ὅ τι ἂν ἐκεῖνος ὁ θρόνος θεσπίσῃ. ποι οἱ κατὰ τὰ πέρατα ορισθέντες ἐν Ἰησοῦ Χριστοῦ γνώμῃ εἰσίν. Ἐπεὶ καὶ αἱ ἐνταῦθακατὰ τὴν Ἐκκλησίαν προκοπαὶ ἐπισκόπων, πρεσου τέρων, διακόνων, μιμήματα, οίμαι, ἀγγελικῆς δόξης, κἀκείνης τῆς οἰκονομίας τυγχάνουσι. ρίαι δὲ ὅσαι ὑποθῆκαι εἰς πρόσωπα ἐκλεκτά διατείνουσαι ἐγγεγράφαται ταῖς βίβλοις ταῖς ἁγίαις· αἱ μὲν πρεσβυτέροις, αἱ δὲ ἐπισκόποις, αἱ δὲ διακόνοις, ἄλλαι χήραις. τὴν τοῦ ᾿Αποστόλου περὶ τῶν ἐκκλησιαστικών πραγ Οὐδένα γὰρ τῶν ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας ὑπερ
col. 217–218page 85 of 211
PG 5:217οχήν τινα παρὰ τοὺς πολλοὺς ὡς ἐν συμβόλοις πια φότα βούλεται ὁ Παῦλος δευτέρου πεπειρᾶσθαι γάμου. χαρακτηριστι Καὶ δῆλον ὅτι ἐν τῷ χαρακτηριστικῷ Μήποτε ἐπεὶ σύμβολόν ἐστι καὶ ὁ ἐπίσκοπος τῶν καλουμένων ἐπισκόπων διαγράφων ὁ Παῦλος καὶ ὁ πρεσβύτερος, καὶ ὁ διάκονος ἀληθινῶν κατὰ ὁποῖον εἶναι χρὴ τὸν ἐπίσκοπον, ἔταξε καὶ τὸν διδά τὰ ὀνόματα ταῦτα πραγμάτων, ἐβουλήθη αὐτοῦ; σκαλον, λέγων δεῖν αὐτὸν εἶναι δυνατὸν καὶ τοὺς ἀν συμβολικώς μονογάμους καταστῆσαι. τιλέγοντας ἐλέγχειν, ἵνα τοὺς ματαιολόγους καὶ φρεναπάτας επιστομίζῃ διὰ τῆς ἐν αὐτῷ σοφίας· καὶ ὥσπερ μονόγαμον μᾶλλον διγάμου αἱρεῖται εἰς ἐπι ὑπεροχὰς Περὶ τῶν ὀφειλῶν, Χωρὶς δὲ τούτων καθολικωτέρων ὄντων, ἔστι τις χήρας προνοουμένης ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας ὀφειλὴ, καὶ ἑτέρα διακόνου, καὶ ἄλλη πρεσβυτέρου, καὶ ἐπισκόπου δὲ ὀφειλὴ βαρυτάτη ἐστὶν ἀπαιτουμένη ὑπὸ τοῦ τῆς ὅλης Ἐκκλησίας Σωτῆρος, καὶ ἐκδικουμένη εἰ μὴ ἀποδιδτο. Πλεῖον ἐγὼ ἀπαιτοῦμαι παρὰ τὸν διάκονον, πλεῖον ὁ διάκονος παρὰ τὸν λαϊκὸν, ὁ δὲ τὴν πάν των ἡμῶν ἐγκεχειρισμένος ἀρχὴν αὐτὴν τὴν Ἐκ κλησιαστικὴν ἐπὶ πλεῖον ἔτι πλεῖον ἀπαι τείται. Ο σκοπήν· καὶ ἀνεπίληπτον ἐπιλήπτου, καὶ νηφάλιον τοῦ μὴ τοιούτου, καὶ σώφρονα τοῦ μὴ σώφρονος, καὶ κόσμιον παρὰ τὸν κἂν ἐπ' ὀλίγον ἀκόσμιον· οὕτω θέλει τὸν προηγουμένως εἰς ἐπισκοπὴν κατασταθησόμενον εἶναι διδακτικὸν καὶ δυνατὸν πρὸς τὸ τοὺς ἀντιλέγοντας επιστομίζειν. Γενναίων δ', οἶμαι, καὶ ἐχόντων τὰ χαρακτηρίζοντα τὸν ἐπίσκοπον πάντα ἔργον ἦν προτρέψασθαι τοὺς καὶ δυναμένους καὶ πειθομένους τῇ προτροπὴ, καὶ διὰ τοῦ παρέχειν ἐκ τοῦ κοινοῦ αὐτοῖς καὶ ἄλλους ἐπὶ τοῦτο παρακαλεῖν. χαρακτηρίζοντα τὸν ἐπίσκοπον τὰ χαρακτηρίζοντα τὴν ἁγίαν χήραν,
col. 219–220page 86 of 211
PG 5:219Εκκλησία & στιανισμῷ μέγα φρονοῦντας"· καὶ μάλιστα ἐπὴν τύχῃ πατράσιν ἐπαυχεῖν, καὶ προγόνοις προεδρίας ήξιωμέν νοις ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐπισκοπικοῦ θρόνου, ἢ πρεσβυτερίου τιμῆς, ἢ διακονίας εἰς τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὁ ἡγούμενος, ὡς 5 δια Ὁ δὲ ἡγούμενος, οὕτω δὲ οι μαι ὀνομάζειν τὸν καλούμενον ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις ἐπί σκοπον, ὡς ὁ τοῖς ὑπηρετουμένοις διακονούμενος. καὶ ταῦτα μὲν ὁ τοῦ Θεοῦ διδάσκει ἡμᾶς λόγος, 390: Καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ ἀνάγειν σε δεῖ τὸ, εἰ ἁγίων πόδας ἔνιψεν, ὅπου κελεύονται αἱ ἀνάλογο τοῖς πρεσβυτέροις πρεσβύτιδες εἶναι καὶ καλοδιδάσκαλοι. "Ορα δὲ εἰ μὴ καὶ ἐργῶδές ἐστι τὸ πάνθ' όντιν οὖν μαθητευόμενον τῷ Χριστῷ θέλοντα τὴν λέγουσαν ἐντολὴν, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας, ὡς ὀφειλόμενον ἔργον ἐθέλειν ποιεῖν τὸ νίψαι τους σωματικοὺς καὶ αἰσθητους πόδας τῶν ἀδελφῶν, ὥστε τοὺς ἐν ἐποιπποτοῦν ὑποθέσει βίου τυγχάνοντας πιστοὺς τοῦτο ποιεῖν, εἴτε ἐν ἐκκλησιαστικῇ δοκοῦντας εἶναι ὑπεροχῇ ἐπισκόπους καὶ πρεσβυτέρους, εἴτε καὶ ἐν ἄλλοις κοσμικοῖς τισιν ἀξιώμασιν· ὥστε μετὰ τοῦτο καὶ τὸν Δεσπότην ήκει μὲν γὰρ τοῦ Θεοῦ φέρ' εἰπεῖν ἡ ᾿Αθήνῃσι, πραετά τις καὶ εὐσταθὴς ἅτε Θεῷ ἀρέσκειν τῷ ἐπὶ πᾶσι βουλομένη· ἡ δ' Αθηναίων Ἐκκλησία στασιώδης καὶ οὐδαμῶς παραβαλλομένη τῇ ἐκεῖ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ· τὸ δ᾽ αὐτὸ ἐρεῖς πε ρὶ ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν Κορίνθῳ, καὶ τῆς ἐκκλησίας τοῦ δήμου Κορινθίων· καὶ φέρ' ει πεῖν περὶ Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν ᾿Αλεξαν Εμείᾳ, καὶ ἐκκλησίας τοῦ ᾿Αλεξανδρέων δήμου. βουλήν Εκ κλησίας Θεοῦ βουλῇ τῇ καθ᾿ ἑκάστην πόλιν συνεξετάζων, βουλευτάς βουλευταῖς βουλευ τα Οὕτω δὲ καὶ ἄρχοντα Εκκλησίας ἑκάστης πόλεως ἄρχοντι τῶν ἐν τῇ πόλει συγκριτέον. λευταὶ ἄρχων Εκκλησίας Οὐ μιμητέον τῷ ἄρχοντι τῆς Ἐκκλησίας τὸν ἄρχοντα τῶν ἐθνῶν. Οὕτω δὲ καὶ γονεῖς πάντας τοὺς ἀνεπιλήπτους ἐπι σκόπους καὶ τοὺς ἀνεγκλήτους πρεσβυτέρους λαμβάνει τις ἀνθ' ὧν καταλέλοιπε δύο. Για Αγὼν δέ ἐστι καὶ καθ ελεῖν οἴημα διὰ τὸ ἐκ πατέρων διατετράφθαι ἐν Χρι.
col. 221–222page 87 of 211
PG 5:221ἐπὶ τὸ νίπτειν τοὺς πόδας τοῦ πιστεύοντος δούλου, καὶ τοὺς γονεῖς τοῦ υἱοῦ· ὅπερ ἔθος ἦν, οὐ γίνεται δὲ νῦν, ἢ εἰς ὑπερβολὴν σπανιώτατα, καὶ παρὰ τοῖς πάνυ ἁπλουστέροις καὶ ἀγροικοτέροις γίνεται. Τὸ δ' ὅμοιον ἐρεῖς καὶ ἐπὶ τοῦ ὀρεγομένου ἐπισκοπῆς διὰ τὴν παρὰ ἀνθρώποις δόξαν, ἢ τὴν ἀπὸ ἀνθρώπων κολακείαν, ἢ τὸν ἀπὸ τῶν προσιόντων λόγῳ πορισμὸν διδόντων προφάσει τῆς εὐσεβείας. Ὁ γοῦν τοιοῦτος ἐπίσκοπος οὐ καλοῦ ἔργου ἐπιθυμεῖ οὐδὲ δύναται εἶναι ἀνεπίληπτος, οὐδὲ νηφάλιος, οὐδὲ σώφρων, μεθύων ὑπὸ δόξης, καὶ ἀκολάστως αὐτῆς ἐμφορούμενος· τὸ δὲ αὐτὸ καὶ περὶ πρεσβυτέρων καὶ διακόνων ἐρεῖς. καὶ τῆς Ἐκκλησίας τὴν τάξιν πολυπραγμονεῖν, τὴν ἐν νόμῳ προανατύπωσιν καταθαυμάσειεν ἂν εἰκότως Επισκόποις μὲν γὰρ, ἅτε δὴ τότε καθηγεῖσθαι λα χοῦσιν, καὶ μὲν τοῖς ἐπὶ τὴν μείω διέπουσι τάξιν, πρεσβυτέροις δέ φημι, πεπίστευται τὸ θυσιαστήριον καὶ τὰ ἔσω τοῦ καταπετάσματος, οἷς ἂν πρέποι καὶ λέγεσθαι, Καὶ φυλάξουσι τὴν ἱερατείαν αὐτῶν δια κόνοις γε μὲν τὸ, Φυλάξουσι τὰς φυλακὰς τῆς σκη ζομένους ἐν πρεσβυτερείῳ, τὸν τὴν πάντων ἡμῶν ἐγκεχειρισμένον ἀρχήν ἐπισκοπικόν θρόνον οι πρεσβυτερείου τιμήν
col. 223–224page 88 of 211
PG 5:223τοῦ τοσούτου ὕψους ἀνάβασιν, 1, 104; τὸ τῆς ἐπισκοπῆς καὶ ὄνομα καὶ πράγμα θεῖον ἐν καὶ κρεῖττον πάσης πολιτείας τε καὶ ἀξίας, 11, ἑκάστῃ πόλει ἄλλο σύστημα πατρίδος, κτισθεν λόγῳ Θεοῦ ἐπιστάμενοι, τοὺς δυνατούς λόγῳ καὶ βίῳ ὑγιεῖ χρωμένους ἄρχειν ἐπὶ τὸ ἄρχειν ἐκκλησιῶν παρακα σύστημα ἐν ἑκάστῃ πόλει κτισθὲν λόγῳ Θεοῦ ἄλλο, συστήματι πατρίδος Προτρέπει δ' ἡμᾶς Κέλσος καὶ ἐπὶ τὸ ἄρχειν τῆς πατρίδος. εἰ ἄρχουσιν οἱ καλῶς ἄρχοντες ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ὑπὸ τῆς κατὰ Θεὸν πατρίδος, λέγω δὲ, τῆς Ἐκκλησίας ἐκλεγόμενοι· ἄρχουσι κατὰ τὰ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ προτε
col. 225–226page 89 of 211
PG 5:225ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ μὴ χρονίζειν μετὰ τελευτὴν ἐπισκόπου τους καθισταμένους, ἀλλ᾽ ἅμα γίνεσθαι εἰρήνης ἕνεκα, τοῦ μὴ παρατριβάς γίνεσθαι ἐν τοῖς λαοῖς, τῶν μὲν τόνδε θελόντων, τῶν δὲ τόνδε. ὅτι δὲ πᾶν τὸ πλῆθος καὶ πᾶς ὁ λαὸς τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, ὥσπερ ἐκ μιᾶς ψυχῆς καὶ σώματος συνεληλυθότες ἀνεβόων, ἔκραζον, αἱ τοῦντες ᾿Αθανάσιον ἐπίσκοπον τῇ Ἐκκλησίᾳ.
col. 227–228page 90 of 211
PG 5:227Οὕτω μὲν οὖν καὶ διὰ ταῦτα, ψήφῳ τοῦ λαοῦ παντὸς, οὐ κατὰ τὸν ὕστερον νική σαντα πονηρόν, οὐδὲ φονικῶς τε καὶ τυραννικῶς, ἀλλ' ἀποστολικῶς τε καὶ πνευματικῶς ἐπὶ τὸν Μάρ που θρόνον ἀνάγεται. 69: Οσαι γὰρ ἐκκλησίαι τῆς καθ ολικῆς Ἐκκλησίας ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ ὑπὸ ἕνα ἀρχι επίσκοπον οὖσαι, καὶ κατ' ἰδίαν ταύταις ἐπιτεταγμένοι εἰσίν πρεσβύτεροι, διὰ τὰς ἐκκλησιαστικὰς χρείας Αλεξανδρείᾳ ἔθος, καθάπερ καὶ νῦν, ἑνὸς ὄντος τοῦ κατὰ πάντων ἐπισκόπου, πρεσβυτέρους ἰδίᾳ τὰς έχε κλησίας κατέχειν, καὶ τὸν ἐν αὐταῖς λαόν συνάγειν. Επίσκοπος χειροτονείσθω ὑπὸ ἐπισκό
col. 229–230page 91 of 211
PG 5:229δὲ ᾿Αλεξανδρέων ᾿Αννιανὸς πρῶτος ἀπὸ ὑπὸ Μάρκου εὐαγγελιστοῦ κεχειροτόνηται· δεύτερος δὲ ᾿Αβίλλιος ὑπὸ Λουκᾶ καὶ αὐτοῦ εὐαγγελιστοῦ.
col. 231–232page 92 of 211
PG 5:23119: Αμέλει Σκύθαι πολλαὶ πόλεις ὄντες ένα μὲν ἔχει καὶ πόλεις καὶ κώμας καὶ φρούρια μητρόπολις δέ ἐστι Τόμις, πόλις μεγάλη καὶ εὐδαίμων.... Εἰσέτι δὲ καὶ νῦν ἔθος παλαιὸν ἐνθάδε κρατεῖ τοῦ παντὸς ἔθνους ἕνα τὰς ἐκκλησίας ἐπισκοπεῖν. Πα
col. 233–234page 93 of 211
PG 5:233"Αβγαρος τοπάρχης Εδέσσης. περὶ τὴν τῆς Δακίας πόλιν περὶ τὴν τῆς Ῥαφίας πόλιν
col. 235–236page 94 of 211

Alexandrinæ non habuit; videamus an certiora de ipse ille patriarcha Adriano dictus de episcopo Alexandro, sub quo veterem consuetudinem de siisse ait, tradat: Alexander, inquit, Achillam socium suum, qui ante ipsum patriarcha fuerat, de gradu patriarchali dejecit, quia, Ario recepto, contra Pe. tri Alexandrini mandatum fecerat. Cum ipse antea narrasset, Achillam, postquam sex annos sederat, mortuum fuisse. Quomodo igitur ad finem concilii Nicæni, Alexander eum de gradu patriarchali deji cere potuit? Decepit eum, ut opinor, nominis sini litudo. Erat enim Achillas quidam presbyter, Ario consentiens, quem simul cum Ario excommunica vit Alexander. Non est igitur adeo fide dignus Eu tychius, ut ei aut soli, aut primo hujus historiæ conditori credamus. Respondeo tertio, plane incredibile esse, ut nul lus fuerit in tota Ægypto episcopus præter solum Alexandrinum, ante Demetrii patriarchatum; et assertionem contrariam ex 'optimis historiæ monu mentis demonstrari posse. Scripta est epistola ab Adriano imperatore ad Servianum consulem circa a. D. 132 sexaginta ferme annis antequam factus est patriarcha Demetrius: non enim ille episcopus factus est a. D. 175, ut immani prochronismo do cet Salmasius in Apparatu; sed anno Commodi de cimo, ut refert Eusebius in Chronico, circa a. D. 190. Hanc Latine scriptam Phlegon libertus ejus conservavit, et Flavius Vopiscus ex eo transcri psit, ut ipse refert in Vita Saturnini. Hujus episto læ verba sunt: Ægyptum, quam mihi laudabas, Serviane charissime, totam didici levem, pendulam, et ad omnia famæ momenta volitantem. Illi qui Sera pin colunt, Christiani sunt: et devoti sunt Serapi qui se Christi episcopos dicunt. Nemo illic archisynago gus Judæorum, nemo Samaritis, nemo Christianorum presbyter, non mathematicus, non aruspex, non aliptes. Ipse ille patriarcha cum Ægyptum venerit, ab aliis Se rapidem adorare, ab aliis cogitur Christum. Habemus bic patriarcham, Christi episcopos, et Christiano rum presbyteros. Et patriarcham quidem non tan tum Casaubonus, sed et Salmasius pro episcope Alexandrino habet. En episcopum, inquit ille, Ale xandrinum Adriani temporibus patriarcham dictum? Non igitur tam recens est patriarchæ nomen in Ec clesia Christiana, quam quidam videri volunt, qui bus placet nec Nicæni primi concilii ætas, tanto post Adrianum intervallo, usitatum illud inter Christia nos fuisse pro eo qui toti diœcesi præerat, et diœce seos exarchus dicebatur. Quos alibi refellam; el sa fis hic locus confutat. Quomodo præstiterit postea id quod hoc loco promittit, aliis disquirendum re linquo. Certe libro De primatu papæ, cap. 4, no men patriarchæ adhuc retinet, de exarcho diœce seos aliter, opinor, sentit. Si quis patriarcha tum vocatus est, ut de episcopo Alexandrino constat, quem Adriani imperatoris ævo sic appellatum epi stola ejus ostendit in Saturnini Vita a Flavio Vopisco posita, non eam per illud tempus habuisse significa tionem certum est, quam habuit postea. Mihi vero, Alexandrino intelligi debere nullo modo videtur. Non tantum quia titulus ille nulli episcopo ea æta te, aut sequenti sæculo tributus esse appareat: sel et quod ea quæ de patriarcha narrat Adrianus, epi scopo Alexandrino minime conveniant. Cum, in quit, Ægyptum venerit; loquitur igitur de eo qui Alexandriæ habitare non solebat, sed aliquando tantum Ægyptum adire, utpote qui in alia aliqua regione viveret. Cum forte Ægyptum peteret, coa ctus est non tantum Serapidem, sed et Christum colere; ab utriusque igitur cultu erat alienus. Mi ror itaque cuiquam in mentem venire potuisse, hæc de episcopo Alexandrino dicta fuisse; quasi ille Ægyptum aliquando tantum peteret, et cum ibı esset, Christum colere cogeretur; præsertim cum utrumque Judæorum patriarchæ ea ætate notissi mo tam probe conveniat. Judæorum patriarchau. intelligo, qui in Palæstina vivebat, non qui Alexan driæ constitutus fuit, ut putabant Petitus et Petrus a Marca. De quo loquitur Origenes Пept ȧpxwv, I. 1v, c. 1: Dicunt permanere adhuc principem ex go nere Judæ, istum, videlicet, qui est gentis eorum princeps, quem nominant patriarcham. Loquitur de re ipsi, cum Alexandrinus esset, non incomperta; et patriarcham non huic aut illi regioni præposi tum, sed totius gentis principem describit. Hic igi tur si forte Ægyptum veniret, et Serapidem et Christum colere cogebatur. Patriarcha igitur Adria ni cum archisynagogis Judæorum procul dubio nu merandus est. Christi autem episcopi, et Christia norum presbyteri ad Ecclesiam Ægyptiacam perti nebant. Et recte inter sparsos ad jus Justinianeum flores observat Hugo Grotius: Episcopos Christia nos a presbyteris distinguit Adrianus imperator, in epistola quæ est apud Vopiscum Saturnino. Au enim de illis ita loqueretur Adrianus, si presbyteri soli in Ægypto tunc temporis fuissent, episcopi nulli? Mirum subterfugium est quo utitur Seldenus Non tam de episcopis, quam de eis qui se episcopos ibi dixere, loquitur Adrianus; quasi qui se episco pos dixere, episcopi non essent. Non eos accusat, quod nomen simularent, aut fictum sibi sumerent; sed quod religionem proderent, quod Serapin cole rent, qui se non simpliciter episcopos, sed Christi episcopos dicerent, adeoque Christianæ religionis curam sibi primo loco vindicarent; quod cum alia rum Ecclesiarum episcopi ad sacrificandum diis gentilium cogi nullo modo possent, illi ob insitam genti levitatem Serapim adorarent. De episcopis igitur loquitur Adrianus: Neque autem hinc sequi tur, episcopum ibi fuisse tunc aliquem præter pa triarcham alium, qua episcopi nomen aut dignitas presbyteri nomine superius habitum, aut ab eo diver sum, inquit ille. Quasi vero Adrianus cognoverit il lud arcanum, quod isti tantopere venditant, ali quando eisdem vocari episcopos et presbyteros quasi ille apostolorum consuetudinem sequeretur, et aliter eas voces acceperit ac vulgo homines tum

col. 237–238page 95 of 211
PG 5:237'Αλλ' όγε Δημήτριος ἅμα τισὶν ἐπισκόποις Αι γυπτίοις καὶ τῆς ἱερωσύνης ἀπεκήρυξεν,; καταστρατευσαμένου διὰ τῶν καινῶν αὐτοῦ γραμ μάτων, καὶ ἀληθῶς ἐχθρῶν τῷ Εὐαγγελίῳ, καὶ πάντας τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ ἀνέμους καθ' ἡμῶν ἐγεί νης Λεωνίδην είχε πατέρα ἐπίσκοπον καὶ μάρτυρα. Σύνοδος ἀθροίζε καὶ ἐπισκόπων και τινων πρεσβυτέρων κατὰ Ὀρι
col. 239–240page 96 of 211
PG 5:239ἐν Πενταπόλει τῆς ἄνω Λιβύης τηνικαῦτά τινες τῶν ἐπισκόπων ἐφρόνησαν τὰ Σαβελλίου, πάτριον εἶναι καὶ ἀπο στολικὸν Ἐρυθρίτιδας εἶναι καὶ ταύτας τὰς ἐκκλη Παλαίβισκα καὶ Ὕδρας εἰς τὴν ἀρχαίαν τάξιν ετάχθησαν, καὶ πρὸς τὸ Ερυθρὸν πολλοί τῶν ἀδελφῶν εὐθυμοῦνται. μέχρι νῦν, ἔνθα πρὸ πολλοῦ τοῦτο ἐπεπόλαζε τὸ πανταχοῦ θαυματουργῶν, καὶ τὰς Χριστοῦ Εκκλησίας κατακοσμών χειροτονίαις ἐπισκόπων καὶ τῶν Ἐν Κυρήνῃ τε καὶ Πενταπόλει πολλὰ καὶ ἄπειρα έργα σάμενος, καὶ ἐκκλησίας ἀνοικοδομήσας, κλήρους τε καὶ ἐπισκόπους καὶ τἄλλα προσηκόντως διενεργήσεις εἰς τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν πάλιν ἐπάνεισιν. ἐγὼ τὸν κανόνα καὶ τὸν τύπον παρὰ τοῦ μακαρίου πάπα ἡμῶν Ἡρακλα παρέλαβον.
col. 241–242page 97 of 211
PG 5:241ρίῳ πάπᾳ ἐπισκόπῳ ἡμῶν ᾿Αλεξάνδρῳ οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ διάκονοι ἐν Κυρίῳ χαίρειν. Η πίστις ἡμῶν ἡ ἐκ προγόνων, ἦν καὶ ἀπὸ σοῦ μεμαθήκαμεν, μακάριε πάπα, ἐστὶν αὕτη. ὡς καὶ σὺ αὐτὸς, μακάριε λέγεται παρὰ Συρακουσίοις ὁ πατὴρ πάπας. 'Αλλοι δὲ, ὅτι παρὰ Συρακουσίοις πάπας δ πατήρ.: Οὕτω λέγεται παρὰ Συρακουσίοις ὁ πατὴρ, πᾶς. πáñαç Οὐδὲ τί μιν παῖδες ποτὶ γούνασι παππάζουσιν. Παππάζουσι, πάππα φω παππάζοιεν, παρακαλοίεν. ζοίνης, οἱ κατ' Ιταλίαν, Παξοί, νῆσοι κατ' Ιταλίαν, Συνέβαλον τοῖς τῶν Ἀχαιῶν σκάφεσι περὶ τοὺς κατ λουμένους Παξούς, τὰς καλουμένας Παξούς. παππάζοιεν, παρακαλοῖεν, παπάζοιεν, πατέρα καλοίεν. Ἡνίκ᾽ ἂν αἰτίζητ' ἄρτον πάπαν με καλοῦσαι. ñα Παπία δὲ, πάτερ. Πάππα, προσφώνησις φιλοφρο πάππα καὶ τὸ ἄππα οὐ ψιλῶς πατὴρ, ἀλλὰ πρὸς πατέρα σεπτική φωνή, Ἡ δὲ μάλ' ἄγχι στᾶσα φίλον πατέρα προσέειπε
col. 243–244page 98 of 211

Iterumque: Nunc primum a papa Theophilo didicisse apud Æthiopas intemeratam ad sua usque tempora impietates ejus. Et in epistola ad ipsum data: Ad- permansisse? nihil horum. Id unum asserunt, supe nitere ergo, papa amantissime atque beatissime. Non riori sæculo nullos fuisse in Ecclesia Ethiopica epi quod hunc titulum Alexandrino episcopo peculia- scopos, abunam unum ab Alexandrino patriarcha rem crederet; Anastasium enim simul cum Theo- electum et creatum. Demus igitur id verum esse, philo nominans, illum, non hunc, papam vocat: quod eorum testimonio confirmatur, etiamsi illis Quid faciunt epistolæ Theophili episcopi, quid papæ longe plures contrarium plane doceant, atque inter Anastasii, in toto orbe hæreticum persequentes? Imo eos ipse Salmasius. An inde sequitur traditionem in epistola ad Theophilum data Anastasium papam Eutychianam in Ægypto revera ab initio obtinuisse, appellat, Ex dispensatione Dei factum puto, ut eo et omnem Ignatianis epistolis fidem abrogandam esse? in tempore tu quoque ad Anastasium papam scriberes. Nulli fuerunt in Ethiopia episcopi præter unum Alios etiam eodem nomine indigitat: Ne me mittas ad abunam sæculo xvi. Ergo nulli erant in tota Ægy sex millia librorum ejus, quos legisse beatum pupam ptiaca diœcesi primo vel secundo sæculo usque ad Epiphanium criminaris; et rursus: Erupit aliquando a. D. 190 episcopi præter Alexandrinum patriar contra papam Epiphanium, Apologia secunda. In cham; ideoque epistolæ Ignatii confictæ sunt. Non proœmio Commentariorum in Jonam, Cæterum probat aut admittit, opinor, hanc consequentiam non ignoramus, Chromati papa venerabilis. In epi vir doctissimus. Reliqua enim omnia quæ enumera stola ad Augustinum: Incolumem et mei memorem vimus, ad Eutychianam traditionem firmandam, te Christi Domini clementia tueatur, domine vene plura autem ad Ignatium epistolicum rejiciendum rande et beatissime papa. Ita reliqui ejusdem ævi necessaria sunt: quæ adhuc nullo testimonio con nomen papæ cuilibet episcopo tribuebant. Tertio, firmantur, imo quæ nullo confirmari possunt. usitatum hunc titulum etiam ante Dionysium et Heraclam docet nos Tertullianus lib. De pudicitia cap, 13, qui de episcopo Romano hæc habet: In eum hominis exitum, quantum poles, misericordiæ illecebris bonus pastor, et benedictus papa concionaris. Cum igitur vox papa nunquam significet avum, sed omnibus episcopis semper tributa sit, et prius qui dem episcopo Romano quam Alexandrino, inania sunt omnia ob quæ hanc historiam excogitarunt Arabes; falsa etiam et historia ad horum tantum confirmationem tradita. Excussimus traditionem Egyptiacam, quam nos nunquan) natam fuisse contendimus, et ab Arabi bus tantummodo fictam; ecce autem etiam redivi vam et ad hunc usque diem superstitem! Eutychia nam traditionem firmat idem institutum, inquit Dallæus, in antiquissima et nobilissima Ecclesiæ Egyptiaca traduce, Ethiopica Christianitate, ad hæc usque tempora servatum. In omni enim Æthiopica Ec clesia unus est jam ab antiquis temporibus episcopus, abuna, ut vocant, id est patriarcha, qui etiam hodie ab Alexandrino patriarcha consecratur et mittitur. Antiqua autein tempora quæ sint, postea ostendit; ait in Æthiopiæ pariter ac Ægypti amplissimis et Christianissimis civitatibus nullos ad a. D. 190 episcopos, abunam tantum fuisse Æthiopicum ut et patriarcham Alexandrinum. Quæro autem unde hæc omnia pro compertis habcat vir doctissimus. Testes quatuor adducit, Alphonsum Mindesium, Nicolaum Godignum, Joan nem a Sanctis, Franciscum Alvarem, ruperos scri ptores omnes, Jesuitas aut Dominicanos. Quid autem illi testantur? an Christianitatein EÆthiopi cam ab initio fuisse Ecclesiæ Ægyptiacæ tradu cem? an ab antiquo usque ad a. D. 190, fuisse in Æthiopia patriarcham aut abunam cum presbyteris quamplurimis, episcopo autem nullo? an hanc regi minis formam ab Ægyptiis fuisse derivatam, et Primo enim Christianitas Æthiopica ab initio non videtur fuisse Ecclesiæ Ægyptiaca tradux. Nam, teste Irenæo, 1. 111, c. 12, Spado reginæ Æthiopum missus est in regiones Ethiopia prædicaturus hoc quod ipse crediderat. Idem testatur Euseb. 1. 11, c. §, et S. Hieron. in LIII Isaiæ, et S. Cyril. catech. 17. Unde et Ethiopes ipsi a Philippo apostolo se ad fidem conversos profitentur. Volunt etiam nonnulli S. Thomam Æthiopibus Evangelium prædicasse, alii S. Matthæum, ut Socr. 1. 1, c. 19, Ruffinus l. x. c. 9. Utcunque sit, sunt enim primæ evangeliez promulgationis vestigia ut apud alias gentes a Gra cis longe dissitas, ita et apud Æthiopas valde ob scura, nemo tamen veterum dixit Æthiopas primo vel secundo sæculo religionem Christianam ab Egyptiis didicisse; quod erat ad Eutychianam traditionem firmandam imprimis probatu necessa rium. Et mirum est, quot et quàlia hæc de Ignatio conjectura Dallæum docuit, quæ antea prorsus ignoravit. Ita enim ipse de Pseudep. apost. I. 1, c. 2 Sed Ethiopas quidem mittamus, quorum non nisi recentissima novimus, antiqua plane ignoramus. Fatemur quidem, quidquid ab Eunucho, aut Thoma, aut Matthæo factum est in illis regionibus, Æthiopas aliquando Christianam religionem ab Ægyptiis hausisse, quod multa demonstrant. Quæ ritur tantum de tempore, cujus cognitio erat ad hoc argumentum plane necessaria. Nam nisi probe tur Æthiopas abunam habuisse ab episcopo Alexan drino creatum, qui eam Ecclesiam cum presbyteris sine alio episcopo rexerit, ante Demetrii tempora, Eutychiana traditio nullo modo confirmabitur. Quæ autem Dallæus affert, ut Æthiopicum Christiani smum ab Ægypto propagatum esse demonstret, hæc tantummodo sunt: Abuna, scilicet, ab Alexan drino patriarcha peti ordinarique solitus, et vetus Dioscori schisma cui gens tota ad hodiernum diem adhæret, synodi Chalcedonensis et Leonis Romani

col. 245–246page 99 of 211
PG 5:245Αξουμίτης, ἀρσενικῶς, μητρόπολις Αιθιόπων. θάλασσα Ινδική ᾿Απὸ δὲ ταύτης εἰς αὐτὴν τὴν μητρόπολιν τὸν Ἀξωμίτην λεγόμενον ἄλλων ἡμερῶν πέντε. Ἡ δὲ Αξουμα πόλις ἐστὶ μεγίστη, καὶ οἷον μητρός πολις τῆς ὅλης Αιθιοπίας. μάλιστα ἐν τῇ ἀντιπέρας ἠπείρῳ Αἰθίοπες οἰκοῦσιν. οἱ Αὐξωμεῖται ἐπικαλοῦνται, ὅτι δὴ αὐτοῖς τὰ βασί λειά ἐστιν ἐν Αὐξώμιδι πόλει. Φρουμέντιον τὸν ἐπίσκοπον τῆς ᾿Αξούμεως ἐκεῖθεν μέντοι ἐνδοτέρω Ινδίαν ἢν προσοικεί βαρβάρων Εθνη πολλὰ διαφόροις χρώμενα γλώσσαις οὐδέπω πρὸ τῶν Κωνσταντίνου χρόνων ὁ τοῦ Χριστιανισμοῦ λόγος
col. 247–248page 100 of 211
PG 5:247νον ἔφθασα τῆς Ἰνδικῆς πρὸ ἐτῶν ὀλίγων μετὰ τοῦ μακαρίου Μωϋσέως τοῦ ἐπισκόπου των Αδουλη "Αδουλις, πόλις Αιθιόπων, θιόπων ὑπακούοντες, Αἰγυπτίοις δὲ όμοροι, èπ σκοπον καὶ κληρικούς, έπι σκόπους καὶ κληρικούς,
col. 249–250page 101 of 211
PG 5:249ρικοὶ τῶν πτωχείων καὶ μοναστηρίων καὶ μαρτυριῶν ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐν ἑκάστῃ πόλει ἐπισκόπων, κατὰ τὴν τῶν ἁγίων Πατέρων παράδοσιν δια μενέτωσαν, καὶ μὴ κατ' αυθάδειαν ἀφηνιάτωσαν τοῦ
col. 251–252page 102 of 211

sollicitatur? quid si verum esset quod putet? an inde ▲ parens. Et: Virum honorabilem, fratrem meum, sequitur epistolas illas omnes esse tertio sæculo fi ctas atque suppositas? Si parem cum Scripturis au ctoritatem non habeant, aut una vel altera senten tia de necessitate et excellentia episcopatus in exem plari Hieronymiano non haberetur, quæ in nostris apparet, an statim sequitur, omnes fuisse commen titias? præsertim cum S. Hieronymus eas quas ipse habuit veras et genuinas putavit. Fatetur vir doctis simus, eas epistolas quas nunc habemus, easdem omnino esse quas habuit Eusebius, et post eum Athanasius atque Theodoretus. Qua ergo ratione ductus dubitare potest de exemplari solius Hiero nymi, qui post Eusebium et Athanasium, ante Theo doretum vixit? Non tam multa, scilicet, de eu re in Ignatio vidit Hieronymus: quasi, si pauciora de ea dem re dixisset Ignatius, fidem Dei omnem abro gasset Hieronymus. Anne auctoritas illa tantum va lida est, quæ sententiis idem plane sonantibus sæpe repetitis constat? Quot sententiæ in Ignatio oblite randæ sunt, ut episcopatus et presbyteratus loo11 ula ab illo condemnari non putetur, et doctrina, quam tanquam Hieronymianam repræsentant adver sarii, Ignatianæ minime contraria videatur! Sed revera Hieronymi sententia, si una atque simplex sit, et recte explicetur, Ignatii sententiæ minime con traria est; contrarietas enim quæ obtenditur, origi ▲em tantum spectat, de qua nihil Ignatius. Cætera vero quæ habet Hieronymus sane quamplurima de episcopatus a presbyteratu distinctione et præex cellentia, ac necessitate antiquitateque utriusque in Ecclesia Dei, et Aerii dogma jugulant, et Ignatianis plane conformia sunt; quæ toties imitatur et sequi tur, ut quin omnia viderit, quæ nos in genuinis epistolis videmus, dubitari, certe ut pauciora, af firmari non possit. Nam in epistola ad Nepotia num: Esto, inquit, subjectus pontifici tuo, et quasi animæ parentem suscipe, vel suspice. Exhortatio hæc non Aeriana, sed Ignatiana est. Nepotianus enim presbyter erat. Ita de illo Hieronymus epist. 3: Fit clericus, et per solitos gradus presbyter ordinatur. Presbyterum igitur subjectum episcopo suo esse debere monet Hieronymus, et quidem tanquam fi lium parenti. Semper enim episcopum presbyteri patrem agnoscit. Epistola 62 ad Theophilum: Non sumus tam inflati cordis, ut ignoremus quid debea tur sacerdotibus Christi. Qui enim eos recipit, non tam eos recipit, quam illum cujus episcopi sunt. Sed contenti sint honore suo: Patres se sciant esse, non dominos. De Heliodoro Nepotiani episcopo ita loqui tur: Quanto magis tu et avunculus et episcopus, hoc est et in carne, et in spiritu pater, doles abesse vi scera tua, et quasi a te divulsa suspiras. Ad Nepo tianum epist. 3: Gloria patris est filius sapiens "; Gaudeat episcopus judicio suo, cum tales Christo ele gerit sacerdotes. Ita ipse S. Augustinum compellat Vale mihi amice charissime, ætate fili, dignitate 20 Lev. xx, 9. "Hebr. xi, 17. Prov. x, 1. filium dignationis tuæ, Orosium presbyterum et sui merito et te jubente suscepi. Quæ cum ita sint, illa in suspecto opere in psalmum xliv Hieronymo vix abjudicari possunt: Fuerunt, o Ecclesia, apostoli patres tui, quia ipsi te genuerunt. Nunc autem quia illi recesserunt a mundo, habes pro his episcopes filios, qui a te creati sunt: sunt enim et hi patres tui, quia ab ipsis reģeris. Hæe autem subjectio Hie ronymiana nihil aliud est quam Snaxoh vel STO Tay Ignatiana. Secundo, Hieronymus sæpissime tres gradus sive ordines in Ecclesia, episcopatuın, presbyteratum et diaconatum agnoscit, non minus quam Ignatius. Dialogo adversus Luciferianos triginta cubitis incipiens et usque ad unum cubitum paulatim decrescens arca construitur: similiter et Ecclesia multis gradibus consistens ad extremum dia conis, presbyteris episcopisque finitur. Ita ille: Arcœ sacramenta cum Ecclesia componens. Commentario in Micheæ cap. VII: Nolite credere in ducibus, non in episcopo, non in presbytero, non in diacono, non in qualibet hominum dignitate. Non hoc dico, quod istiusmodi gradibus in Ecclesia non debeatis esse subjecti. Quicunque enim maledixerit patri aut ma tri, morte morietur 10; et Apostolus docet præpositis in Ecclesia obediendum". Sed quod aliud sit hono rare duces, aliud spem habere in ducibus. Honoremus episcopum, presbytero deferamus, assurgamus dia cono, et tamen non speremus in eis. Apologia prima adversus Ruffinum: Sciat multum interesse de ange lis et Seraphim et Cherubim dicere dæmones et ho mines fieri, quod affirmat Origenes, et ipsos inter se angelos diversa officiorum genera esse sortitos, quod Ecclesiæ non repugnat. Quomodo et inter homines ordo dignitatum ex laboris varietate diversus est cum episcopus, et presbyter, et omnis ecclesiasticus gradus habeat ordinem suum, et tamen omnes homi nes sunt. Epistola 27 quæ est ad Eustochium: Aderant Hierosolymarum et aliarum urbium episcopi, et sa cerdotum inferioris gradus, ac levitarum innumera bilis multitudo. Dicent Hieronymum de diversis gra dibus aut ordinibus loqui secundum usum sæculi sui idem et ego de Ignatio affirmo. Et quidem Hie ronymus eosdem gradus refert ad tempora aposto lica: ut nirum non sit Ignatium, post omnium apo stolorum mortem, ita locutum esse. Epistola prima ad Heliodorum: «Qui episcopatum desiderat, bonum opus desideral”. › Scimus ista: sed junge quod se quitur: Oportet autem hujusmodi irreprehensibilem esse, etc. Et cæteris quæ de eo sequuntur explici– tis, non minorem in tertio gradu adhibuit diligentiam, dicens: «Diaconos similiter pudicos *. › Lib. 1 adver sus Jovinianum: Cernis igitur quod episcopus, pre sbyter et diaconus non ideo sint beati, quia episcopi, vel presbyteri sint, aut diaconi; sed si virtutes ha buerint nominum suorum et officiorum. Alioqui si diaconus sanctior episcopo suo fuerit, non ex eo quod I Tim. I, 1. 23 Ibid.. 2. Ibid.. 8.

col. 253–254page 103 of 211
PG 5:253οὓς χαναίας καλοῦσι,
col. 255–256page 104 of 211
PG 5:255τέρῳ αὐτοῦ λόγῳ καὶ τοῖς ἄλλοις διήλεγξε περιττο αξιόπι Ὁρῶντες ὅτι ἄλλοι πεπονήκασι, φημὶ δὲ Κλήμης, καὶ Εἰρηναῖος, καὶ Ἱππόλυτος, καὶ ἄλλοι πλείους, οι θαυμαστῶς αὐτῶν πεποίηνται
col. 257–258page 105 of 211
PG 5:257πήν, οὐ πάνυ τι τῷ καμάτῳ προσθεῖναι, ὡς προετ πον, ἠθελήσαμεν, ἱκανωθέντες τοῖς προειρημένοις Ηδη δὲ ἀνδράσι μεγάλοις θαυμαστῶς κατ' αὐτοῦ ἀν τιρρήσεις τοῦ ἐλέγχου πεποίηνται· Αρχελάῳ μὲν τῷ ἐπισκόπῳ, ὡς προείρηται, Ωριγένει δὲ, ὡς ἀκήκοα, Εὐσεβίῳ δὲ τῷ Καισαρείας, καὶ Εὐσεβίῳ τῷ Ἐμέσης, Σεραπίωνι τῷ Θμούεως, Αθανασίῳ τῷ ᾿Αλεξανδρείας, Γεωργίῳ τῷ Λαοδικείας, Απολλιναρίῳ τῷ Λαοδικείας, Τίτῳ, καὶ πολλοῖς τῶν κατ' αὐτοῦ. Οὐδὲν δὲ λυπήσει καὶ ἀπὸ τῆς ἡμῶν πτωχείας ὀλίγα εἰς αἰσχύνην τοῦ ἐλεεινοῦ ἀνθρώπου εἰπεῖν. πλη ρώματα οικονομίας Οὐκ οἶδεν ὁ τὴν ἀκολουθίαν τῆς ἀληθείας ἀγνοήσας, καὶ ἱστορίαις βαθυτάταις μὴ ἐντυχών, ὅτι νέου ὄντος τοῦ κηρύγματος πρὸς τὰ ὑποπίπτοντα έγραφεν ὁ ἅγιος 'Απόστολος. κατ' ἐκεῖνο καιροῦ ἦσαν οἱ τόποι, καὶ γὰρ ἕκαστον πρά γμα οὐκ ἀπ' ἀρχῆς τὰ πάντα ἔσχεν· ἀλλὰ προβαίνου τος τοῦ χρόνου τὰ πρὸς τελείωσιν τῶν χρεῶν κατηρ
col. 259–260page 106 of 211
PG 5:259καὶ ἰδικῶς κατὰ τῆς καθόλου Εκ κλησίας βίβλον συντάττει· οὐδὲν δὲ ἧττον καὶ περὶ Σωφροσύνης ἕτερον σύγγραμμα καταλείπει, καὶ περὶ Μονογαμίας ἕτερον.
col. 261–262page 107 of 211

episcopo, et si qui cum episcopo non sunt, in Eccle- ▲ Marcionitas notat, qui Christum phantasma dice sia non esse, epist. 69; eodem quo Optatus pariter rent; idque probat ex Joanne apostolo. At Ignatius Africanus Ecclesia certa quædam membra habet, eorum doctrinam perstringit: eum igitur Joanni episcopos, presbyteros, diaconos et turbam fidelium; testem addidisset Tertullianus, si hominem nossel. eodem quo Victor Vitensis etiam Africanus: Qui- Quasi vero Ignatii testimonio opus esset ad eam bus autem persequar fluminibus lacrymarum, quando rem, cujus testem apostolum habuit. Imo vero non episcopos, presbyteros, diaconos, et alia Ecclesiæ tantum opus non erat ut euin adhiberet; sed et membra ad exsilium eremi destinavit. absurde fecisset, si adhibuisset. Primos enim au ctores ejus sententiæ notat, et eorum antiquitatem probat; ostendit eos adeo præcoquos, ut ætate apo stolorum exstiterint; id vero ut confirmet, aposto lum ipsum testem adducit, qui eos Antichristos pronuntiavit negantes Christum in carne venisse. Jam vero quam absurdum fuisset Ignatii testimo nium adjicere, qui a. D. 107 scripsisse perhibetur, et phantasticos damnasse. An ex illius epistolis li quere potuit, tam præcoquos Marcionitas fuisse, ut antequam S. Joannes epistolam scripsit, eos exsti tisse compertum sit? An quod Ignatius morti vic nus moneret Christianos, ut sibi caverent ab iis, qui falsam doctrinam in Ecclesia spargere tunc temporis conabantur, inde concludere potuit Ter tullianus, eos eadem tot annis ante docuisse? Sea neque hic, inquit, neque uspiam in toto contra Mar cionem opere Ignatii meminit, cujus tam multæ le guntur adversus Marcionica figmenta sententiæ. Non meminit quidem Iguatii, qui nullius meminit; in toto contra Marcionem opere nec unum quidem ec clesiasticum scriptorem citat; Scripturis, traditione, rationibus pugnat et quidem Ignatianis, nec ex Ignatio nominatim sententiam aliquam, nec ex alio quopiam describit. Si Ignatius epistolas ideo non scripsisse dicendus est; omnes etiam libri qui ali quid præclare contra Marcionicam hæresim conti nere reperiuntur, spurii et commentitii censendi sunt. Tertullianus non tantum in hoc, sed in toto quod exstat opere, nullam unquam sententiam ex' ullo scriptore ecclesiastico totidem verbis nominę citato excerpsit. Barnabam nominat, sed ut aucto rem epistolæ ad Hebræos, quæ nunc S. Pauli cre ditur. Hermiam citat, quem nunc ut authenticum admittit, nunc ut apocryphum despuit. Clementem laudat ut Romæ episcopum, non ut epistolæ scri ptorem. Christianos aliquot ad gentes, πpòs "Elλn Secundo, colligit Ignatium nostrum Tertulliano fuisse ignotum, quia cum non solum antecessores suos, sed ipsorum etiam hæresiarcharum contempo rales nominatim recenseat, Ignatium ne nominavit quidem; videamus quam recte. Tertullianus scri bens adversus Valentinianos, observat primo eorum originem in Valentino, ejus sequaces notat, Colar basum, Ptolemæum, lleracleonem, Secundum, Mar cum et Theotimum, qui quamvis Valentiniani di cerentur, multum tamen a Valentino discrepabant. Statuit igitur primo cum principalibus agere, non cum ducibus, ut loquitur, passivorum discipulorum; secundo, lectoribus persuadere conatur se non finxisse materias, hoc est, dogmata illis attribuisse quæ ipsi non propalabant; quod ea non solum an tecessores sui, sed ipsorum hæresiarcharum contem porales instructissimis voluminibus et protulerunt et reluderunt. Deinde eos nominat, qui illa instructis sima volumina scripsere, quibus omnes illas hære ticas opiniones exposuerunt atque refutarunt, quos ipse ut in hoc scribendi gencre assequatur optat. Horum primus Justinus philosophus et martyr, qui non tantum contra Marcionem insignia volumina, sed et alium librum contra omnes hæreses scripsit, ut testatur Hieronymus in Catalogo. Secundus est Miltiades ecclesiarum sophista, quem, codem Hie ronymo teste, scimus scripsisse adversus Monta num volumen præcipuum. Tertius est Irenæus, cu jus instructissimum volumen advergus Valentinia nos exstat. Quartus, quem Proculum nominat, quis sit ambigitur, quæ scripserit, opinor, ignoratur. Jam vero an æquum postulat vir doctissimus, cum requirit, ut Ignatius hoc loco inter hos quatuor vi ros memoretur, aut penitus Tertulliano ignotus ju dicetur? An Ignatius instructissimum aliquod ad versus hæreticos volumen scripsit? an ille eorum nomina, ætates et opinionum portenta exploravit, vas, Opuscula condidisse, dicit, neminem nominat. in apertum produxit? an perversorum dogmatum insaniam aut rationibus, aut Scripturæ testimoniis retudit? an ea ætate vixit, qua Justinus, aut Miltia des, aut Irenæus, qui hic hæresiarcharum contem poranei nominantur? an ea vel copia vel elegantia scripsit, ut eum in opere isto Tertullianus optaret assequi? Nihil horum in Ignatio reperimus, quæ omnia in illis spectabantur, quos nominavit Ter tullianus, et propter quæ eos omnino nominavit. Absonum est igitur Ignatium inter illos quærere, iniquum flagitare; Tertullianum affirmare ideo eum penitus ignorasse, quod eo loci non nominaverit, ab omni ratione alienum est. Tertio, Tertullianus fuisse præcoquos et abortivos Cujusdam hæc verba recitare videtur: Quoniam quidem desponsata est Maria, idcirco et ab angelo, et ab apostolo mulierem pronuntiatam: desponsata enim quodammodo nupta; sed an scripta fuerint, non docet, et ipsa affert tantum ut refutet. Justi num, Irenæum, Miltiadem, Proculum semel nomi nat, quos et se sequi professus est. Præter hos ille, qui quamplurimos_hæreticos, ducentos pene ethni cos laudat, neminem ex scriptoribus ecclesiasticis nominare dignatus est; et ex eorum quos nominat scriptis ne una quidem sententia ad refutandos hæ reticos, aut doctrinam aliquam Christianam cor firmandam, tanquam testimonio, aut sub specie auctoritatis utitur. Silentium igitur Tertulliani nihil

col. 263–264page 108 of 211

ad Ignatii epistolici auctoritatem imminuendam valet. ducere, idoneum confirmandi de proximo jure disci Quarto, Ignatium nostrum non tantum Tertul tiano, sed et catholicis ejusdem ævi ignotum fuisse aliunde deprehendit. Scilicet, catholici lapsos, etiam machos, per pœnitentiam in Ecclesiam admit tebant. Tertullianus, Montani sectator, lib. De pudi citia, catholicos oppugnat. Ignatius docet pœnitentes esse suscipiendos. Ergo nec Tertulliano, nec catho licis notus fuit. Ain vero, ergo nec Tertulliano, nec catholicis notus fuit, vel quod idem est, et Tertul liano et catholicis ignotus fuit? idque hinc depre hendi putas? Utrumque certe non sequitur. Pro alterutro quidem species aliqua argumenti est, pro utroque nulla. Liber quidem De pudicitia ita scri ptus est, ut plerumque primo Psychicorum, id est catholicorum objecta, dein Tertulliani Montanistæ responsiones contineat. Objecta autem illa vel om nia et sola fuerunt, quæ catholici hæreticis oppo nebant, et ad quæ a Tertulliano responsionem ex spectabant atque postulabant; quod si factum pu temus, tum Tertullianus censeri non potest Igna tium ideo ignorasse, quia eum non nominabat; neque enim pro se nominare potuit, neque adversus se nominare debuit, nisi eos tantum, quorum au ctoritas ei objiciebatur. Vel objecta hæc Tertullia nus sibi ipsi fecit, cum delectu et pro arbitrio, et non ex præscripto catholicorum, quod verisimilli mum est; et tum inde colligi nullo modo potest, cmnibus illius ævi catholicis ignotum fuisse Igna tium nostrum, quod Tertullianus eum non nomi naverit, qui objecta non ab illis accepit, neque om nia quæ illi objicere aut possent aut solerent tra otavit, sed ipse sibi prout ipsi visum est objecit, quo facilius solveret. Male igitur vir doctissimus et Ter tulliano et catholicis hoc argumento Ignatium no strum ignotum fuisse colligit. At quædam de eccle siasticis scriptoribus adduxerunt vel catholici, vel Tertullianus pro catholica sententia; hoc saltem negari videtur non posse. Cur non igitur Ignatium inter ecclesiasticos scriptores nominarunt, nisi quod eum non noverunt? Respondeo, si ullus om nino ut ecclesiasticus scriptor in illo opere fuerit testis productus, unus tantum fuit, scilicet, Iler mas qui tamen non ut ecclesiasticus, sed ut ca nonicus scriptor produci videtur, ad cujus auctori tatem imminuendam Tertullianus respondet, quod ejus scriptura divino instrumento non meruisset in cidi; quod nemo unquam respondisset de auctore, qui a nemine pro canonico haberetur, aut qui sim pliciter ut ecclesiasticus tantummodo proponeretur. Præterea Tertullianus diserte cavet in hoc ipso opere, ne quisquam, præter scriptores canonicos, eam litem disceptet. Nam non tantum ad Hermæ Pastorem, cum picto pastore in calice collatum respondet At ego ejus Pastoris scripturas haurio, qui non potest frangi, sed et cum pro sua sententia Barnabam laudat, et Hermæ præfert, id non sine præfatione facit: Volo tamen ex redundantia ali eujus etiam comitis apostolorum testimonium super plinam magistrorum. Ita auctoritatem ejus diminuit, quem ipse producit: et hoc etiam fecit cum non Barnabæ ipsius epistolam citaret, sed eam quæ scripta est ad Hebræos, quæ nunc in canone est, et S. Pauli Epistola creditur. Imo vero quorsum catholici Tertulliano, vel ipse sibi objiceret testi monium scriptoris ab Ecclesia tantum probati, qui totam ipsam Ecclesiam sprevit ac despuit? Sed re vera Ignatiana talia non erant, ut a catholicis in hac causa recte et apposite adhiberentur; nequo enim quæstionem spectabant, quæ tunc agitabatur, neque ad catholicorum sententiam confirmandam nisi obtorto collo adduci potuerunt, aut cum scri ptura Hermæ conjungi, quæ sola machos amat, ut loquitur Tertullianus. Quæstio enim erat, an Chri stiani, ob crimen mochiæ ejecti per poenitentiam recipi in Ecclesiam deberent. Ignatius autem nihil de mœchis habet, nihil de iis, qui dum intra eccle siam sunt, aut illud, aut aliud quodvis grave cri men perpetrant. Ille ad unitatem ecclesiasticam hortatur Philadelphenses, et ad consensum cum episcopo suo: Quotquot enim Dei sunt et Jesn Christi, inquit, isti cum eo sunt: et quotquot utique pœnitentes veniunt in unitatem Ecclesiæ, isti Dei erunt. Ac rursus post pauca: Ubi divisio est e' ira, Deus non habitat. Omnibus igitur pœnitentibus di mittit Deus, si pœniteant in unitatem Dei, et conci lium episcopi. Hæc Ignatius noster de hæreticis et schismaticis loquitur ad unitatem Ecclesiæ et con cilium episcopi redeuntibus. Omnia quæ utramque sententiam antecedunt aut sequuntur, hoc verissi mum esse evincunt. Nihil ille de mœchis, nihil de sicariis, de idololatris nihil. Þɛúyɛtɛ µɛpioµòv xał xaxodidasxallas, inquit, et hoc argumentum late persequitur. Schismaticis et hæreticis persistenti bus æternum supplicium minatur, resipiscentibus receptionem suadet et salutem spondet, quibus re ceptio in Ecclesiam negata nunquam fuit. Imo gra vissima peccata extra Ecclesiam ɔ schismaticis aut hæreticis perpetrata, etiam Montan:stis judicibus, receptionem in Ecclesiam pœnitentibus non præclu debant. Cui enim dubium est, ait Tertullianus hoc ipso De pudicitia libro, hæreticum institutione deceptum, cognito postmodum casu, et pœnitentia expiato, et ve niam consequi, et in Ecclesiam redigi? Hæc igitur Ignatiana ad eam quæstionem non spectabant, nec a catholicis usurpari in ea re poterant; quod igitur Ignatius noster in co libro non nominetur, nec cum catholicis, nec Tertulliano ignotum fuisse ostendit. Ita conjecturis ex Tertulliani silentio małe natis, toti que capitioctavo, quod ad nos spectat, responsum est. Proximus, cui ignotus fuisse dicitur Ignatius noster, est Caius quidam, ut videtur, cujus scripta omnia perierunt. Si libri ejus exstarent, forte ex iis aliquid certi haberemus, quo hæc conjectura liquido refelli posset. Nunc cum fragmentum quoddam tantummodo apud Eusebium exstet, idque sine no mine, cui argumentum innititur; multo nobis dif

col. 265–266page 109 of 211
PG 5:265"Ην δ' ἂν τυχὸν πιθανὸν τὸ λεγόμενον, εἰ μὴ πρῶτον μὲν ἀντέπιπτον αὐτοῖς αἱ θεῖαι Γραφαί· καὶ ἀδελφῶν δέ τινων ἐστὶ γράμματα πρεσβύτερα τῶν Βίκτορος χρόνων, ἃ ἐκεῖνοι πρὸς τὰ ἔθνη ὑπὲρ τῆς ἀληθείας, καὶ πρὸς τὰς τότε αἱρέσεις ἔγραψαν λέγω δὲ Ἰουστίνου καὶ Μιλτιάδου, καὶ Τατιανοῦ, καὶ Κλήμεντος, καὶ ἑτέρων πλειόνων, ἐν οἷς ἅπασι θεολογεῖται ὁ Χριστός. Τὰ γὰρ Εἰρηναίου τε καὶ Μελίτω νας καὶ τῶν λοιπῶν τίς ἀγνοεῖ βιβλία, Θεὸν καὶ ἄν Κλήμης, ὁ ἀπόστολος, ὁ ἀπόστολος Βαρνάβας, θείως ἡ δύναμις ἡ τῷ Ἑρμα κατ' ἀποκάλυψιν λαλοῦσα.
col. 267–268page 110 of 211
PG 5:267τὸν δυνατὸν γνῶσιν ἐξειπείν, τύπον τινὰ τοῦ Γνωστικοῦ ὑπογρά

Part IIPars Secunda

col. 269–270page 111 of 211

J. PEARSONII VINDICIÆ IGNATIANÆ, – PARS II. Alexandrino· fuisse ignotum: et nos meliori jure Bonoariis aut Ioneusidus, quorum ignoratio etiam ei notum fuisse contendimus. Nullo enim modo verisimile est eum quem Origenes discipulus etiam juvenis tam bene novit (ut ostendimus) Clementem magistrum ignorasse. probata si esset, nullam neganti argumento vim adderet. Quare nos multo meliori jure sic disputa mus. Cum Polycarpus Ignatii discipulus, cum Philo et Agathopus ejusdem comites, cum Irenæus Poly carpi discipulus, eum Theophilus Ignatii in sede Antiochena aliquando successor, aut ejusdem ævi aliquis, cum denique Origenes, discipulus Clemen tis, Ignatii epistolarum diserte meminerint, aut að eas aperte respexerint; cum ii omnes, qui ignorasse perhibentur, nullam nobis eam ipsis ignorantiam tribuendi satis justam causam præbuerint; argu mentum a silentio negative ductum nihil omniyo valere pronuntiamus, et ab iis qui noverunt, reli quos non ignorasse, aut si aliqui ex iis forte igno Hæc cum e Clemente adduxisset, tandem argu mentum a testimonio negativum, a silentio, scilicet scriptorum ante Eusebii tempora ductum, varium quidem illud, et miscellaneum, et prolixum con cludit; quo Ignatianas epistolas omnibus ante Eu sébium ignotas se probasse putat, ideoque nullas fuisse. Id autem eum de nemine probasse ostendi; non de Irenæo, non de Alexandrinis, aut Æthio pibus, non de Tertulliano, aut Caio, aut Clemente Alexandrino: multo minus de Origene, Julio Afri cano, Dionysio Alexandrino, aut Lactantio, pro raverint, argumentum inde fieri non posse conclu quorum ignorantia nihil ex nostris epistolis addu xit; non de Epiphanio aut Hieronymo, non de dimus. Qua argumenta pro Ignatii epistolis ex ipsis educta afferuntur, et Dallæi objectiones refelluntur, atque textura, auctoritati testium pari suffragio conjuncta, plenissimam fidem extorqueat, et omnem dubitandi ansam præcidat. Ubi enim non tantum testes omni exceptione majores, quos nec fallere voluisse, nec facile falli potuisse putandum est, adhibentur; sed et res ipsa, cui testimonium per hibent, talis esse apparet, ut eos falsos fuisse nihil suadeat; nec cum prudentia quisquam dubitare, nec sine pervicacia refragari potest. Argumenta pro Ignatianis ex ipsis epistolis ducta afferuntur. S. Ignatius circa a D. 107 scripsit. Illi ætati materia epistolarun 'n genere speciala apprime convenit. Impostorum. scripta solent sui sæculi mores redolere. Nihil in his epistolis poste riora spectat tempora. Episcopos in Asia fuisse certum est, cum S. Ignatius ad martyrium duce retur. Epistolarum auctor ita episcopos et presby teros describit, ut quæ de iis dicit, illi ætati, non autem posteriori conveniat. Duæ hæreses Ignatii tempore maxime valebant, una quæ Christum pu tative hominem, alia quæ nudum hominem asse rebat. Has duas et solas perstringit Ignatius, et Christum simpliciter Beoloyɛl. Apostolicæ doctrinæ traditio in epistolis, traditiones non scriptæ, po Herioribus sæculis memoratæ minime continentur. Mulla præterea in iisdem traduntur quæ non aliam quam Ignatii ætatem sapiunt. Nihil certius scriptum aliquod suppositionis convincit, quam violatio temporum. Varia hujus rei exempla. Ficta plerumque opera ex temporum ratione se prodere. Epistolæ Socraticorum ab Allatio editæ inde falsitatis convincuntur. Dallæi confàsa rerum Romam tractum, si quid scripserit in itinere satis tractatio reprehenditur. Quoniam argumenta nostra pro scriptis vere Ignatianis in externa et interna divisimus; externa autem a testimoniis petita priori dissertatione late prosecuti sumus, ab objectionibus vindicavimus, testesque in contrarium allatos plane expunximus; interna nunc proponimus, ex epistolis ipsis ducta, quæ easdem clare ostendant auctori suo a SS. Pa tribus constanter assignato apprime congruere, præscripti temporis antiquitatem optime ferre, tanti viri, et apostolici, et episcopi, et martyris tum pie tati, tum zelo, tum prudentiæ, tum itineri, tum vincu lis, tum concussionibus, tum refrigerationibus plene respondere; adeo ut ipsarum epistolarum materia Ut autem opus epistolicum apostolico viro recte competere ostendatur, supponendum in primis Ignatium quemdam, ab apostelis ordinatum Antio chensis Ecclesiæ episcopum, per triginta minimum annos eam sedem tenuisse, ut Georgius Syncellus, et Chronographia Nicephoro attributa in veteribus mss.·quibus consonus est Anastasius, testantur; tandem ab imperatore Trajano, in expeditione Par thica, ad bestias condemnatum, et ab Antiochia molesto partim Smyrnæ, partim Troade, et quidem decimo imperii Trajani, vulgaris æræ Christianæ septimo post centesimum anno, anno Christi vero, ut ego quidem existimo, 113 epistolas scripsisse. Dicimus itaque has epistolas, quas habuit Eusebius, et nos nunc habemus, si penitissime inspiciantur, si acumine vel maxime critico discutiantur, si ma teria et modus scriptionis exactissime trutinentur, et auctori, et tempori, et occasioni optime respon« dere; nec homini veritatis studioso vel minimam de fictore aliquo cogitandi ansam præbere, et Dal læano impostori post ducentos annos in scenam producto prorsus repugnare. Joannes Launoyus Parisiensis theologus, veterum

col. 271–272page 112 of 211
PG 5:271᾿Απὸ τοῦ ἁγίου Τιμοθέου μέχρι νῦν εἰκοσιεπτὰ ἐπίσκοποι ἐγένοντο πάντες ἐν Ἐφέσῳ Ἐπειδὴ γὰρ τοῦ τυράννου τελευτήσαντος ἀπὸ τῆς Πάτμου τῆς νήσου μετῆλθεν ἐπὶ τὴν Ἔφεσον, ἀπῄει παρακαλούμενος καὶ ἐπὶ τὰ πλησιόχωρα τῶν ἐθνῶν, ὅπου μὲν ἐπισκόπους καταστήσον, ὅπου δὲ ὅλας Εκ κλησίας ἁρμόσων, ὅπου δὲ κλήρῳ ἕνα γέ τινα κλη ρώσων τῶν ὑπὸ τοῦ Πνεύματος σημαινομένων.
col. 273–274page 113 of 211
PG 5:273ἀρχιερέας, ἱερέας, ἄρχοντας, Θεοπρεπέστατον εἰ ἀξιονόμαστον, εἰ τοῦ Θεοῦ ἄξιον πρεσβυτέριον εἰς τόπον συνεδρίου τῶν ἀποστό πλοκον πνευματικὸν στέφανον πρεσβυτερίου ἀπερισπάστῳ διανοίᾳ δοκήσει δὲ φανῆναι τὸν Κύριον εἰς ἀνθρώπους Ενθα γὰρ τὸν Χριστὸν ἐκ παρατριβής ψιλόν ἄνθρω τον ἐκήρυττεν ὁ Ἐδίων καὶ ὁ Κήρινθος, καὶ οἱ ἀμφ' αὐτοὺς, φημὶ δὲ ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ.
col. 275–276page 114 of 211
PG 5:275ὅσοι καὶ ᾠδαὶ ἀδελφῶν ἀπαρχῆς ὑπὸ πιστῶν γρα φεῖσαι τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ τὸν Χριστὸν ὑμνοῦσι σοῦν Χριστὸν τὸν Θεόν,: Ὑποδεξάμενοι ὡς δια κόνους Χριστοῦ Θεοῦ,: Εν Θεῷ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ,: γὰρ θεὸς ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς ἐκυοφορήθη ὑπὸ Μαρίας, Κατὰ πίστιν καὶ ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ Αποστολικῆς διδασκαλίας ἀνανεοῦσα τὴν πίστιν αὐτῶν, καὶ τὴν νεωστὶ ἀπὸ τῶν ἀποστόλων παράδοσιν ειλήφει, «ΓΕ Ότι ἀρχιερέα καὶ προστάτην τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐξονομάζων, οὐδὲ τὰς Αδελφοί, οὕτως δεῖ ἡμᾶς φρονεῖν περὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὡς περὶ Θεοῦ, « προέτρεπεν, ἀπρὶξ ἔχεσθαι τῆς τῶν ἀποστόλων παραδόσεως.
col. 277–278page 115 of 211
PG 5:277τελὴς λελιθωμένης ἐστὶν οὐσίας είδωλον. Εκ κυμάτων γὰρ αὖθις αὖ γαλήν όρω, Σαννυρίων δ' ἐν Γέλωτι Ο βατίδες, ὦ γλαύκων κάρα. Καὶ αὐτὴ δὲ ἡ παλαιὰ ἑαυτῆς διαφέρει, καὶ γὰρ οἱ ἐν Ἀττικῇ πρῶτον συστησάμενοι τὸ ἐπιτήδευμα τῆς κωμῳδίας (ἦσαν δὲ οἱ περὶ Σαννυρίωνα) καὶ τὰ πρόσωπα εἰσῆγον ἀτάκτως, καὶ μόνος ἦν γέλως τὸ κατασκευαζόμενον., 13: Περὶ δὲ Μελήτου αὐτὸς ὁ Σαννυρίων ἐν Γέλωτι λέγει οὕτως, Μέλητον τὸν ἀπὸ Ληναίου νε χρόν. γέλως οὐκ εὖ τῶν χρόνων ἁπτό Εὔπολιν τὸν τῆς ἀρχαίας " κἀγὼ κομιδή νέος ὢν ὅτι ἐντε τύχηκα, τοὺς πρῶτον συστησαμένους τὸ ἐπιτή τὴν κωμῳδίαν ηὑρῆσθαί φασιν ἐπενόησεν Σισαρίων [. Σουσαρίων] ὁ Ικαριεύς. οὖν Σουσαρίων τις τῆς ἐμμέτρου κωμῳδίας ἀρχηγὸς ἐγένετο, οὗ τὰ μὲν δράματα λήθη κατενεμήθησαν.
col. 279–280page 116 of 211
PG 5:279ἐν ᾿Αθήναις κωμῳδία πρῶτον ἐτέθη ἐπὶ σανίσι τῶν Ικαρίτων εὑρόντος Σουσαρίωνος. τραγῳδίας εὕρεσις ἐν Ἰκαρίῳ τῆς Ἀττικῆς εὑρέθη. Θέσπις, Ικαρίου, πόλεως Αττικῆς, τραγικός. Ακούετε λέξεως· Σουσαρίων τάδε λέγει, Υἱὸς Φιλίνου γεγαρόθου Τριποδίσκος. γεγαρόθου Τριποδίσκος Μεγαρόθεν Τριποδίσκιος, τὸ ἐθνικὸν βορμίσκιος, ὡς τριποδίσκιος, δωρί σκιος, ὡς δορμίσκιος, βορμίσκιος. Τριποδίσκος, καὶ Τριποδίσκοι κώμη τῆς Μεγαρίδος, Ο πολίτης Τριποδίσκιος. Σικελιώτιν τράπεζαν, Αφ' οὗ [μετανῆλθον οἱ μετ]ὰ Κύρου ἀναβάν Ο τες, καὶ Σωκράτης φιλόσοφ[ος ἐτ] ελεύτησε βι]οὺς) ἔτη ἑβδομήκοντα, ἔτει ρλζ', ἄρχοντος] ᾿Αθήνησι Λά ἀναβέβηκε σὺν Κύρῳ ἐπὶ ἄρχοντος Ξεναινέτου, ἑνὶ προτέρῳ ἔτει τῆς Σωκράτους τελευτῆς, Αναγνοὺς ὁ Γοργίας τὸν Πλάτωνος διάλογον πρὸς τοὺς παρόντας εἶπεν, ὅτι οὐδὲν τούτων οὔτε εἶπεν, οὔτε ήκουσε παρὰ Πλα
col. 281–282page 117 of 211
PG 5:281Φασὶ δὲ καὶ Σωκράτην ἀκούσαντα τὸν Λύσιν ἀναγινώσκοντος Πλάτωνος, Ηράκλεις, εἰπεῖν, ὡς πολλά μου κατεψεύδεθ' ὁ νεανίσκος, οὐκ ὀλίγα γὰρ ὧν οὐκ εἴρηκε Σωκράτης γέγραφεν ανήρ.
col. 283–284page 118 of 211
PG 5:283Τὰ δὲ ὀνόματα αὐτῶν ὄντα ἄπιστα οὐκ ἔδοξέ μοι ἐγγράψαι· ἀλλὰ μηδὲ γένοιτό μοι αὐτῶν μνη μονεύειν μέχρις οὗ μετανοήσωσιν. ὁ δημιουργὸς τῆς θεσπεσίας τῆς πικροτάτης ἀνεφύησαν ρίζης Κλεοβανοί Κλεοβιανοί ] Δοσιθεανοί, Γορθηνοί, Μασβόθεοι, Ἀδριανισταὶ, Εὐτυχηταί, Κανισταί. 1, πόλεις καὶ κῶμαι καὶ τῶν Σίμωνος καὶ τῶν Μενάνδρου, καὶ Κλεοβίου, καὶ Δοσιθέου, καὶ Γορθέου, καὶ Αδριανοῦ, καὶ Σατορνίλου, καὶ Βασιλίδου, καὶ Ἰσι δώρου, καὶ Καρποκράτους, καὶ Ἐπιφάνους, καὶ τῶν ἄλλων ἀπαξαπλῶς τῶν τοιούτων ζιζανίων ἀπηλλαγ Αφ᾽ ὧν Σίμων, ὅθεν Σιμωνιανοί, καὶ Κλεόβιος, ὅθεν Κλεοβιανοί, καὶ Δοσί θεος, ὅθεν Δοσιθεανο!. περὶ Κήρινθον καὶ Ἐβίωνα ψιλὸν τὸν ἄνθρωπον κατα ἔσχον, καὶ Μήρινθον, καὶ Κλεόβιον είτουν Κλεόβουλον,
col. 285–286page 119 of 211
PG 5:2852: Καὶ Εἰρηναῖος, οὗ καὶ πρόσθεν εμνήσθημεν, ἀποστολικὸς δὲ καὶ οὗτος ἀνήρ, « 5: Εἰρηναίου τοῦ τὴν Ἑσπέραν φω τίσαντος ἀνδρὸς ἀποστολικοῦ παραθήσομαι μαρ τῶν ἀποστόλων διάδοχος, 29, ἐγγὺς ἀποστόλων γενόμενος, ἀρχαῖος ἀποστο πρώτης τῶν ἀποστόλων γενόμενος διαδοχής, ὁ πιστὸς καὶ ἀποστολικὸς ἀνήρ,
col. 287–288page 120 of 211
PG 5:287τῆς φάλαγγος ἦρξεν Εδίων, «
col. 289–290page 121 of 211
PG 5:289τον Σατορνιλός τις ἀνέστη, καὶ αὐτὸς ἐκεῖθεν τὰς ἀφορμάς, ἀπὸ Μενάνδρου φημί, καὶ τῶν πρώην λα μὴ πεπονθέναι, ἀλλὰ δοκήσει μόνον,
col. 291–292page 122 of 211
PG 5:291Θεός ἐστιν ὁ φανερώσας ἑαυτὸν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ, ὅς ἐστιν αὐτοῦ Λόγος άΐδιος, οὐκ ἀπὸ σι Εἷς Θεός ἐστιν ὁ παντοκράτωρ, ὁ φανερώσας ἑαυτὸν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Υἱοῦ αὐ τοῦ, ὅς ἐστιν αὐτοῦ Λόγος οὐ ῥητὸς, ἀλλ᾽ οὐσιώδης· οὐ γάρ ἐστι λαλιᾶς ἐνάρθρου φώνημα, ἀλλ' ἐνεργείας τοὺς Εβιωναίους, Πῶς δύνανται σωθῆναι, εἰ μὴ δ Θεὸς ἦν ὁ τὴν σωτηρίαν αὐτῶν ἐπὶ γῆς ἐργασάμενος ἢ πῶς ἄνθρωπος χωρήσει εἰς Θεὸν, εἰ μὴ ὁ Θεὸς ἔχω
col. 293–294page 123 of 211
PG 5:293πρεπεστάτου θείου καὶ ποθεινοῦ, διαφυγόντες Θεοῦ τευξόμεθα, διαφεύξεσθε; συγχρᾶσθαι, καταφρονεῖν; κατὰ δύναμιν, μετὰ γνώμην; μια οὐ πρὸς σάρκα ὁ Λόγος, ἀλλὰ πρὸς Θεόν, οὐ πρὸς ἄνθρωπον, ἀλλὰ πρὸς Θεὸν ἔχει τὴν ἀναφο-. ράν; κατὰ μηδεμίαν ὑπόκρισιν, κατὰ μηδὲν σὲ τῷ ἀντιλέγειν; ἕκαστος εἰς τὸν ἴδιον τόπον, ἕκαστος τῶν ᾑρημένων εἰς τὸν τόπον τοῦ εὑρεθέν Ος πρὸ αἰώνων παρὰ Πατρὶ ἦν, καὶ ἐν τέλει ἐφάνη, "Ος πρὸ αἰώνων παρὰ τῷ Πατρὶ γεννηθείς, ἦν Λόγος Θεός, μονογενής Υιός καὶ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων ὁ αὐτὸς διαμένει. Τῆς γὰρ βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔστι τέλος, φησὶ Δανιήλ Ο
col. 295–296page 124 of 211
PG 5:295ὅς ἐστιν αὐτοῦ Λόγος άΐδιος, σθαι τὸν μονογενῆ δίδωσι, κατὰ χρείαν καὶ ἐπὶ χαιροῦ προελθόντα, πάλιν δὲ εἰς τὸν ὅθεν ἐξῆλθεν επαναστρέψαντα, οὔτε πρὸ τῆς ἐξόδου εἶναι, ούτε μετὰ τὴν ἐπάνοδον ύφεστάναι, ἡσυχία τις, ἐν τῷ Θεῷ τοῦ Λόγου ὄντος, τότε ὁ Λόγος προελθὼν ἐγίνετο τοῦ κόσμου & καὶ πρότερον ένδον νοητώς όνο τερον ἔνδον νοητῶς ἑτοιμάζων αὐτόν ἀπὸ σιγῆς προελθών
col. 297–298page 125 of 211
PG 5:29719: "Α δὲ Μάρκελλος ἐτόλμα ὑποτίθεσθαι, πάλαι μὲν λέγων εἶναι τὸν Θεὸν, καὶ τινὰ ἡσυχίαν ἅμα τῷ Θεῷ ὑπογράφων ἑαυτῷ, κατ' αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν τῶν ἀθέων αἱρεσιωτῶν ἀρχηγὸν, ὃς τὰ ἄθεα δογματίζων ἀπεφαίνετο λέγων, "Ην Θεὸς καὶ σιγή, μετὰ δὲ τὴν σιγὴν καὶ τὴν ἡσυχίαν προςλ θεῖν τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ ἐν ἀρχῇ τῆς κοσμοποιΐας δραστικῇ ἐνεργείᾳ. οὐκ ἀπὸ σιγῆς προελθών Λόγου ἀϊδίου. λόγον σιγὴν Ἐκ σιγῆς ἀπὸ σιγῆς Εἰ οὖν οἱ ἐν παλαιοῖς πράγμασιν ἀναστραφέντες, εἰς καινότητα ἐλπίδος ήλυθον. « προφῆται κατὰ Χριστὸν Ἰησοῦν ἔζησαν. « Οἱ γὰρ θειότατοι οὐδ᾽ ὁμοίως καὶ οὗτοι προϋπάρχειν αὐτὸν Θεὸν λό γον ὄντα καὶ σοφίαν ὁμολογοῦσιν, ι
col. 299–300page 126 of 211
PG 5:299ὅς ἐστιν αὐτοῦ Λόγος άΐδιος, ὅς ἐστιν αὐτοῦ Λόγος ἀϊ Σχηματίζει δὲ φορτικῶς, καὶ τὰ πολλὰ γίνεται ψυχρός. ἀκούων μόνον λόγον νομίσῃ τοιοῦτον εἶναι οἷός ἐστιν ὁ τῶν ἀνθρώπων, ἀνυπόστατος, ἀλλ' ἀκούων ὅτι Υιός ἐστι γινώσκῃ τοῦτον εἶναι ζῶντα Λόγον καὶ ἐνούσιον τὸ ἐχεμυθεῖν. ἐχέμυθος, ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν λόγον, ἤτοι κρατῶν τὸν λό στέγειν. σιγή στέρξις λόγου, στέξις, στέγειν θύσω καὶ σιγὴν, ὡς τοπάροιθε λόγον. 14 - Οἱ τοῦ λόγου τοσαύτης εσμέν σιγῆς μετ Τοῦτο ἦν ὁ ᾐνίττετο ἡ Ζαχαρίου σιωπὴ ἀναμένουσα τὸν πρόδρομον τοῦ Χριστοῦ καρπὸν, ἵνα τῆς ἀληθείας τὸ φῶς ὁ Λόγος τῶν προφητικῶν αἰνιγμάτων τὴν μυ στικὴν ἀπολύσηται σιωπὴν Εὐαγγέλιον γενόμενος. λόγος σιγής,
col. 301–302page 127 of 211
PG 5:301αόμενοι προφοράν πατρικὴν οἱονεὶ ἐν συλλαβαῖς κει μένην εἶναι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τός ἐστιν ὁ προφορικὸς, σοφία δὲ καὶ χρηστότης φα γος, θεῖος, ὡς ἂν μή τις αὐτὸν τῷ παρὰ ἀνθρώποις ὅμοιον εἶναι φήσειε, μὴ λόγον αἰσθητὸν ἔχειν ὑπὸ γλώττης ἐξηχούμενον, Θεοῦ μονογενής εἷς ἐστιν Υἱὸς, πρὸ πάντων τῶν αἰώ νων Θεός Λόγος· Λόγος οὐ προφορητικὸς εἰς ἀέρα διαχεόμενος, οὔτε λόγοις ἀνυποστάτοις ἐξομοιούμενος. λόγῳ καὶ ποίῳ πνεύματι; οὔτε γὰρ ῥῆμα ὁ Λόγος, οὔτε ἄσθμα τὸ Πνεῦμα.
col. 303–304page 128 of 211
PG 5:303εβλήθη, προβαλεῖν καὶ αὐτὸν Λόγον καὶ Ζωήν, Βυθὸν ἀρχὴν τῶν πάντων, συμπροσε Ελῆσθαι δὲ αὐτῷ ᾿Αλήθειαν.: Αἰσθόμενον δὲ τὸν μονογενῆ τοῦτον, Ἐκ δὴ τοῦ Λόγου καὶ τῆς Ζωῆς προβεβλῆσθαι κατὰ συζυγίαν ᾿Ανθρωπον καὶ Ἐκκλησίαν. Πρὸς δὲ τοὺς τὴν περὶ αἰώνων ἀναπλάσαντας ἐν συζυγίαις μυθολογίαν καὶ οἰομένους ὑπὸ Νοῦ καὶ Αληθείας προβεβλῆσθαι Λόγον καὶ Ζωὴν, οὐκ ἀπίθανον καὶ ταῦτα ἀπορῆσαι. θητὴς τοῦ Κυρίου βουλόμενος εἰπεῖν τὴν τῶν ὅλων γένεσιν καθ᾿ ἣν τὰ πάντα προέβαλλεν ὁ Πατήρ, ἀρχήν τινα ὑποτίθεται τὸ πρῶτον γεννηθὲν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, ἐν ᾧ πάντα ὁ Πατὴρ προέβαλε σπερματικῶς ὑπὸ δὲ τούτου φησὶ τὸν Λόγον προβεβλῆσθαι. προβαλέσθαι ἀναδείξαι, προβεβλῆσθαι ἀπὸ σιγῆς προελθών, ἐκ σιγῆς προβεβλημένος ἀφ' ἑνὸς Πατρὸς προελθεῖν. «
col. 305–306page 129 of 211
PG 5:305προελθείν τοῦ ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐξῆλθον, ἀφ' ἑνὸς Πατρὸς προελθόντα, τὸ ἐξελθεῖν. Οὐδὲ γὰρ ἀπ' ἐμαυτοῦ ἐλήλυθα, ἀλλ' ἐκεῖνός με ἀπέστειλε. ίια: Τὸν ἀφ' ἑνὸς Πατρὸς προελθόντα, καὶ εἰς ἕνα ὄντα καὶ χωρήσοντα. 28: Ἐξῆλθον παρὰ τοῦ Πατρός, καὶ ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον· πάλιν ἀφίημι τον κόσμον καὶ πορεύομαι πρὸς Πατέρα. προελθεῖν προελ θεῖν Οὐ γὰρ προφορικὸν λόγον τὸν ἅμα τῷ προελθεῖν λυόμενον τῷ Θεῷ περιάπτειν θέμις. Ει οἷα λόγον σημαντικόν τινος ἢ προστακτικὸν προελθεῖν τοῦ Θεοῦ φάσκει. α Το προελθεῖν Ἐκ τοῦ κατ' ὀλίγον εἰς τὴν αἰσθητικὴν καὶ μεταβατικήν φύσιν προῆλθεν, Αι τὸ κατ' ὀλίγον Τὸ δ' ἐκ τινος γίνεσθαί τι, καὶ μὴ τόδε γίνεσθαί τι, μᾶλλον μὲν λέγεται ἐπὶ τῶν μὴ ὑπομενόντων, οίον ἐξ ἀμούσου μουσικὸν γίνεσθαι, ἐξ ἀνθρώπου δ' ού, Ει 8: Ἐκ γὰρ στερήσεως, ὅ ἐστι, καθ᾿ αὐτὸ μὴ ἶν, οὐκ ἐνυπάρχοντος γίνεται τι. μετὰ σιγήν, εἰ ἐκ σιγῆς μετὰ τὴν σιγὴν προελθεῖν τὸν λόγον, Ιλ. Καύματος ἐξ ἀνέμοιο δυσαέος όρνυμένοιο. Ἡ ἐξ ἀντὶ τῆς μετά. Ει Ἡ δὲ ἐξ πρόθεσις οὐ μόνον ἐνταῦθα είληπται ἀντὶ τῆς μετὰ προθέσεως, ἀλλὰ καὶ ἀλλα χοῦ, οἷον· πιόμεν' ἐκ βοτάνης, ἤτοι, μετὰ τὴν βοσκήν, καὶ, ἐκ νυκτῶν δ' ἄνεμοι χαλεποί, ήτοι, μετὰ τὰς νύχτας. Ιλ. Ν: Πιόμεν' ἐκ βοτάνης, Εκ βοτάνης, ἀντὶ τοῦ, μετὰ τὴν βοτάνην καὶ νομήν. Ει: Αντὶ τοῦ, μετὰ βάσκησιν, καί ἐστι, φασὶν, ὅμοιον τῷ, ἐξ ἀρίστου παρέσομαι, ἀντὶ τοῦ, μεθ᾽ ὁ ἀριστήσω. αιθέρος ἐκ δίης, μετὰ τὴν αἰθρίαν κατάστασιν ἐκ σιγῆς, ἀπὸ σιγῆς, ᾿Απὸ δ' αὐτοῦ θωρήσσοντο. ἀπὸ δ' αὐτοῦ, ἀπὸ δὲ τούτου χρόνου, μετέπειτα. ῞Οτι καθάπερ ἀλλαχοῦ ἡ ἐκ πρόθεσις ἀντὶ τῆς μετὰ λαμβάνεται, οὕτως ἐνταῦθα ἡ ἀπό. Απόδρομον μετ' ἐπάνοδον. ἀπό εἰ ἐκ μετά
col. 307–308page 130 of 211
PG 5:307οὖν προπάτορα γινώσκεσθαι μόνῳ λέγουσι τῷ ἐξ αὐτοῦ γεγονότι μονογενεῖ, τουτέστι τῷ Νῷ, τοῖς δὲ λοιποῖς πᾶσιν ἀόρατον καὶ ἀκατάληπτον ὑπάρχειν. οὐκ ἀπὸ σιγῆς προελθών, τὸν Λόγον ἀπὸ Σιγῆς προελθεῖν.»
col. 309–310page 131 of 211
PG 5:309Βυθόν προπάτορα Σιγής Νοῦν Πατέρα ᾿Αλήθειαν Νοῦν Πατέρα Σιγή λόγον καὶ ζωὴν 80 βίβλον Καὶ ταῦτα μὲν ἀπὸ μέρους τῶν βιβλίων αὐτῶν παραθέντα ἕως ὧδέ μοι εἰρήσθω, γεῖσα ἀναδείκνυσι Πατέρα τῆς ᾿Αληθείας, ο άνθρωπον Μετὰ τοῦτο δὲ ἡ Σιγὴ φυσικὴν ἑνότητα φωτός προενεγκαμένη σὺν τῷ ἀνθρώπῳ (ἦν δ᾽ αὐταῖς ἡ συνέλευσις τὸ θέ λειν) καὶ ἀναδείκνυσι τὴν Ἀλήθειαν. τοῦτο ἡ ᾿Αλήθεια μητρικὴν προενεγκαμένη προυνει κίαν ἐθήλυνε τὸν Πατέρα ἑαυτῆς εἰς ἑαυτὴν, καὶ συνήεσαν ἑαυτοῖς ἀφθάρτῳ μίξει καὶ ἀγηράτῳ ἀκηράτῳ ]συγκράσει, καὶ ἀναδείκνυσι τετράδα πνευ ματικὴν ἀῤῥενόθηλυν, ἀντίτυπον τῆς προούσης τε ἥτις ἦν Βυθός, Σιγή, Πατήρ, ᾿Αλήθεια· αὕτη δὲ ἡ ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ τῆς Σιγῆς τετράς, Ανθρωπος, Εκο κλησία, Λόγος, Ζωή. Λόγον
col. 311–312page 132 of 211
PG 5:311λόγον ἀπὸ Σιγῆς προελθεῖν. δὲ ἡ ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ τῆς Σιγῆς ᾿Αλήθειαν Σιγῆς Αληθείας, υἱ 6: Εγέννησε Σιγήν, καὶ ἀπὸ Σιγῆς ἐτεχνη "Οτι ὁ Βυθὸς ἐγέννησε Σιγὴν, καὶ ἀπὸ τῆς Σιγῆς ἐτεκνοποίει Λόγου, τοῦ παρ' Έλλησιν Διός· οὗτος χείρων τοῦ τῇ ἀδελφῇ μιγνυμένου· τέκνον γὰρ εἶναι τοῦ Βυθοῦ ἐλέγετο ἡ ποίει Λόγον
col. 313–314page 133 of 211
PG 5:313οὗτος, Ἰησοῦς εἷς, ὁ μέγας ἀρχιερεὺς Θεοῦ τε ἑνὸς τοῦ αὐτοῦ καὶ Πατρός, Προβάλλονται διὰ τούτων τὸν Ἰησοῦν, ἦν καὶ Σωτῆρα προσαγορεύουσι καὶ Χριστὸν Λόγον. Ἰησοῦν, ἂν καὶ Σωτῆρα προσαγορευθῆναι καὶ Χριστὸν καὶ Λόγον πατρωνυμικῶς, καὶ πάντα, ο Λόγῳ οὐκ ἀπὸ Σιγῆς
col. 315–316page 134 of 211
PG 5:31512: Διὸ ἀφ' ἑνὸς ἐγενήθησαν, 1 Πάντα ὑπὲρ πάντων εἰς ἕν, καὶ ὑπὲρ ἑνὸς τοῦ προπάτορος. ἐμὲ, ὑφ᾽ ἕνα ταχθησόμενοι Θεὸν, καὶ τὸν ἕνα Λόγον Τα θαύματος μυστικοῦ! εἷς μὲν "Ω ὁ τῶν ὅλων Πατήρ· εἷς δὲ καὶ τῶν ὅλων Λόγος· καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν καὶ τὸ αὐτὸ πανταχοῦ. Μία δὲ μόνη γίνεται μήτηρ Παρθένος· Ἐκκλησίαν ἐμοὶ φίλον αὐτὴν καλεῖν. • Ο Σπεύσωμεν εἰς μίαν ἀγάπην συναχθῆναι οι πολλοὶ κατὰ τὴν τῆς μοναδικῆς οὐσίας ἕνωσιν· ἀνα λόγως ἑνότητα διώκωμεν τὴν ἀγαθὴν ἐκζητοῦντες μονάδα. Ἡ δὲ ἐκ πολλῶν ἕνωσις ἐκ πολυφωνίας καὶ διασπορᾶς ἁρμονίαν λαβοῦσα θεϊκὴν μία γίνεται συμ φωνία, ἑνὶ χορευτῇ καὶ διδασκάλῳ τῷ λόγῳ ἑπομένη, ἐπ' αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν ἀναπαυομένη, Αββά λέγουσα, τὸν δὲ Νοῦν τοῦτον καὶ Μονογενῆ καλοῦσι καὶ Λόγος, ὃν μεγάλῳ Πατρὶ συνυμνώ Νέος
col. 317–318page 135 of 211
PG 5:317ἄῤῥητον, Νοῦν λόγον νόμαστον, ἧς τὸ μέν τι καλεῖσθαι ἄῤῥητον, τὸ δὲ σιγήν. Πρῶτος πρώτος Προθορών ρίζας, Ρίζα δὲ πάντων Τῶν μετὰ κλεινὰν Τὰν σὰν των Πατέρα πάντων τῶν μετ' αὐτὸν ἐσομένων. Μάκαρ, ὅστις μετὰ μοίρας Επιβὰς Νόου κελεύθων, λόμενος Προσιδεῖν αἴγλαν ᾿Ακάμαντι Βυθῷ Αμαρυσ προπάτορα, αἰωνοτόκον, θῆλυ καὶ ἄῤῥεν. Απ τρία, τρία ἔν· μὴ τὴν τετρακτὺν τῇς τὴν Πυθαγόρου, ἢ τὴν ὀγδοάδα, καὶ τριακάδα. Σίγα τὰ νέρθεν, καὶ τὰ σιγῆς ἄξια. πρώτην καὶ ἀρχέγονον Πυθαγορικὴν τε ; οὐδὲν γὰρ εἰρήνης ἴσον καὶ συμφωνίας, ἐν ὁμονοίᾳ Θεοῦ σπουδάζετε πάντα πράσο ἔστω ἐν ὑμῖν ὅ δυνήσεται ὑμᾶς μερίσαι, « Εἷς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός, πανταχοῦ τὸ ἔν καὶ εἰς τέθεικεν, εἰς συμφωνίαν συνάπ των τὴν Ἐκκλησίαν Οταν ἐπί τι μεῖζον παρακαλῇ ὁ μακάριος Παῦ λος, συνετὸς ὢν σφόδρα καὶ πνευματικὸς, ἀπὸ τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς ποιεῖται τὴν παράκλησιν. Μὴ πλανᾶσθε ταῖς ἑτεροδοξίαις, καταμάθετε καὶ τοὺς ἑτεροδοξοῦντας· ἑτερόδοξοι μηδὲ μυθεύμασι παλαιοῖς ἀνωφε
col. 319–320page 136 of 211
PG 5:319παλαιά ανωφελή ἐν παλαιοῖς πράγμασιν ἀναστραφέντας, ὅτι οὐ χρὴ βαπτισμοῖς χρῆσθαι καὶ ἔθεσιν ἀνωφελέσιν, Μηδὲ μύθοις ἐνέχετε καὶ γενεαλογίαις ἀπεράντοις, καὶ Ἰουδαϊκοῖς τύφοις, « δεῖν πάντως αὐτοῖς τῆς νομικῆς θρησκείας, ὡς μὴ ἂν διὰ μόνης τῆς εἰς τὸν Χριστὸν πίστεως καὶ τοῦ κατ' αὐτὴν βίου σωθησομένοις. οὗτος μὲν οὖν ὁ Ἐβίων καὶ αὐτὸς ἐν τῇ Ἀσίᾳ εἶχε τὸ κήρυγμα. Θεός ἐστιν ὁ φανερώσας ἑαυτὸν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ. κατὰ ἐκλογὴν Υἱὸν Θεοῦ κληθέντα, κουσιν οὐκ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς γεγενῆσθαι, ἔθ' ὁμοίως καὶ οὗτοι προϋπάρχειν αὐτὸν Θεὸν λόγον ὄντα καὶ σοφίαν ὁμολογοῦντες τῇ τῶν προτέρων πε μάλιστα ὅτε καὶ τὴν σωματικὴν περὶ τὸν νόμον κα τρείαν ὁμοίως ἐκείνοις περιέπειν ἐσπούδαζον, « ελέγχει αὐτοὺς κατὰ πάντα τρό πον, λέγων, ὅτι ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ Θεὸς ἦν Λόγος, οὐκ ἀπὸ σιγῆς προελθών,
col. 321–322page 137 of 211
PG 5:321ἀπὸ ποίων τὰς προφάσεις εἴληφε, τοῦ νοῦν λαβὼν, καὶ ἀπὸ τῶν σὺν αὐτῷ καὶ πρὸ αὐτοῦ τῆς ἀληθείας ἐκπεπτωκότων τὴν ὑπόνοιαν κτησάμενος. νον καὶ τὴν αὐτοῦ διδασκαλίαν, τὴν ἀπὸ τῆς μεγάλης ταύτης γνωστικῆς ἐπαγγελίας ὑπάρχουσαν. « Ἐπὶ τὴν τῶν Οὐαλεντίνων αἵρεσιν διέξειμι, τῶν δὴ καὶ Γνωστικῶν ἑαυτοῖς ἐπιθέντων Καὶ πάντες Γνωστικοὺς ἑαυτοὺς ἐκάλουν, Οὐαλεντινός τε, φημὶ, καὶ οἱ πρὸ αὐτοῦ Γνωστικοί. Εἰς πολλοὺς γὰρ οὗτος τὴν ἑαυτοῦ ὀνειροπολίαν ἐπισπείρας, Γνωστικὸν ἑαυτὸν τούτων, πασῶν τῶν αἱρέσεων ὁ Βαλεντίνος λαβὼν ἀφορμὸς τοὺς ἀπε ράντους συνέθηκε μύθους, «
col. 323–324page 138 of 211
PG 5:323Κατ' αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν τῶν ἀθέων αἱρεσιωτῶν ἀρχη γόν, ὃς τὰ ἄθεα δογματίζων ἀπεφαίνετο λέγων, "Ην Θεὸς τελείων τελειότεροι φανῶσιν ὄντες, καὶ γνωστικών
col. 325–326page 139 of 211
PG 5:325"Ο ληρολόγοι σοφισταί, Ηνίκα Σίμωνες μὲν καὶ Μαρκίωνες, Οὐαλεντίνοί τε τινες καὶ Βασιλεῖδαι καὶ Κέρδωνες, Κήρινθοί τε καὶ Καρποκράτεις καὶ πᾶσα ἡ περὶ ἐκείνους φλυαρία τε καὶ τερατεία ἐπὶ πλεῖστον τὸν τῶν ὅλων Θεὸν τεμόντες, καὶ ὑπὲρ τοῦ ᾿Αγαθοῦ τῷ δημιουργῷ πολεμήσαντες ἔπειτα κατεπόθησαν τῷ ἑαυτῶν Βυθῷ καὶ τῇ Σιγῇ γνωστικώτεροι τῆς μὲν αὐτῶν καλουμένων Γνωστικῶν, καὶ τῶν κατ' Οὐαλεντῖνον ὑπάρχων αἱρέσεως, ἕτερα παρὰ τοὺς αὐτοῦ διδασκάλους υποτιθέμε τῷ Θεῷ τῷ παρ' αὐτοῖς Βυθῷ καλουμένῳ ἐπενόησε Ἰού του, φεῦ φεῦ,
col. 327–328page 140 of 211
PG 5:327Βασιλείδης δὲ ὡσαύτως ἄλλον τὸν Μονογενῆ, καὶ ἄλλον τον Λόγον, καὶ ἑτέραν εἴρηκε την Σοφίαν. τοῦ
col. 329–330page 141 of 211
PG 5:329Γ. Αποσπασθέν, ᾿Απόσπασις, 'Ανέστη πάλιν Θεόδοτός τις ἀπόσπασμα ὑπάρχων ἐκ τῆς προειρημένης αλό γου αἱρέσεως,: Ἐκ τούτου οἱ Νοητιανοὶ ἀπόσπα θοῦ τῷ δημιουργῷ πολεμήσαντες, καταγγέλλοντες, καὶ λέγοντες μὴ ἐκ Θεοῦ γεγενῆσθαι τὸν κόσμον, ἀλλὰ ὑπὸ ἀρχῶν καὶ ἐξουσιῶν,
col. 331–332page 142 of 211
PG 5:331λεγομένης Γνωστικῆς αἱρέσεως τὰς ἀρχαίας εἰς ἴδιον χαρακτήρα διδασκαλίας μεθαρμόσας οὕτως ἐξηροφό τοιαύτης, Ὁ μὲν γὰρ πρώτος ἀπὸ τῆς ᾿Ακριβῶς, καὶ τὴν πρώτην εμήνυσε τετράδα, Πατέρα εἰπὼν καὶ Χάριν, καὶ τὸν Μονογενῆ καὶ ᾿Αλήθειαν. ὑποστατὰς Δικαιοσύνην τε καὶ τὴν θυγατέρα αὐτῆς τὴν Εἰρήνην ὑπολαμβάνει ἐν Ογδοάδι μένειν διατε ἀπὸ τῆς λεγομένης Γνω Γνωστικῆς αἱρέσεως 2 μεθαρμόσας Ιδωμεν νῦν καὶ τὴν τούτων ἄστατον γνώ μην δύο που καὶ τριῶν ὄντων, ὡς περὶ τοῦ αὐτοῦ οὐ τὰ αὐτὰ λέγουσιν, ἀλλὰ τοῖς πράγμασι καὶ τοῖς ἐν μασιν ἐναντία ἀποφαίνουσι. «
col. 333–334page 143 of 211
PG 5:333τῶν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ κειμένων εἰς τοῦτον τὸν χαρα κτῆρα μεθαρμόζουσιν. 1: Καὶ ἓν ἕκαστον τῶν εἰρημένων ἄραντες ἀπὸ τῆς ἀληθείας καὶ καταχρησάμενοι τοῖς ὀνόμασιν εἰς τὴν ἰδίαν ὑπόθεσιν μετήνεγναν. «Ει θισμα τῆς Οὐαλεντίνου σχολῆς Εληροφόρησε. ἐξηροφόρησεν, τετράδος ταύτης καρποφορεῖσθαι,
col. 335–336page 144 of 211
PG 5:335Πολύκαρπος δὲ οὐ μόνον ὑπὸ ἀποστόλων μαθητευθείς καὶ συναναστραφεὶς πολλοῖς τοῖς τὸν Χριστὸν ἑωρακόσιν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἀποστόλων κατασταθεὶς εἰς τὴν Ασίαν ἐν τῇ ἐν Σμύρνῃ Εκκλησίᾳ ἐπίσκοπος, ἂν καὶ ἡμεῖς ἑωράκαμεν ἐν τῇ πρώτῃ ἡμῶν ἡλικίᾳ· ἐπὶ πολὺ γὰρ παρέμεινε, καὶ πάνυ γηραλέος, ἐνδόξως καὶ εἰς Ρώμην ἐπὶ Ὑγίνου, ήκμασε δ' ἐπὶ Πίου, καὶ παρ έμεινεν ἕως ανικήτου. ἐν Ῥώμῃ ἀνελθὼν κεκήρυχε, κίωνος καὶ αὐτὸς ἐπὶ Ὑγίνου, ὃς ἦν ἔννατος ἐπί σκοπος, εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ἐλθὼν καὶ ἐξομολογούμενος, οὕτως διετέλεσε· ποτὲ μὲν λαθροδιδασκαλῶν, ποτὲ δὲ ἐξομολογούμενος, ποτὲ δὲ ἐλεγχόμενος ἐφ' οἷς ἐδίδασκε κακῶς, καὶ ἀφιστάμενος τῆς τῶν ἀδελ
col. 337–338page 145 of 211
PG 5:337Ἐπὶ τούτου Ἰουστίνος ὁ φιλόσοφος κατὰ πασῶν αἱρέσεων ἡνδρίζετο. ο ἀθέους καὶ ἀσεβεῖς, Καί εἰσιν αὐτῶν, οἱ μέν τινες καλούμενοι Μαρκιανοί, οἱ δὲ Οὐαλεντινιανοί, οἱ δὲ Βασιλιδιανοί, οἱ δὲ Σατορνιλιανοί, καὶ ἄλλοι ἄλλῳ ὀνόματι, ἀπὸ τοῦ ἀρχηγέτου τῆς γνώμης ἕκαστος ὀνομαζόμενος. Ωσαύτως δὲ καὶ Οὐαλεντίνον Θεοδάδι ἀκηκοέναι φέρουσι, γνώριμος δὲ οὗτος ἐγε νὴν Ῥώμης ἐπίσκοπον Οὐαλεντίνος ἰδίας αἱρέσεως εἰσηγητὴς ἐπὶ τῆς Ῥώμης εγνωρίζετο. Ἔστι δὲ ἡμῖν καὶ σύνταγμα κατὰ πασῶν τῶν γεγενημένων αἱρέσεων συντετα
col. 339–340page 146 of 211
PG 5:339ἐγγὺς τῶν ἀποστόλων γενόμενος, σος καὶ Μαρκιωνιστῶν προϊσταμένων Μαρκίωνα. δὲ παρειλήφαμεν Κέλσους γεγονέναι Επικουρείους· πῆς λειτουργία, τὸν μὲν πρότερον κατὰ Νέρωνα, τοῦτον δὲ κατὰ Αδριανὸν, καὶ κατωτέρω. « Τρύφων, φησί, καλοῦμαι· εἰμὶ δὲ Ἑβραῖος ἐκ περι τομῆς, φυγὼν τὸν νῦν πόλεμον, ἐν τῇ Ἑλλάδι καὶ τà Μαρκίωνα δέ τινα Ποντικόν, ὃς καὶ νῦν ἔτι ἐστὶ διδάσκων τους πειθομένους. γεγενημένον Ἰουδαϊκὸν πόλεμον διαπρέποντα ἐν τῇ ἐπισκο Κέρδων δὲ ὁ πρὸ Μαρκίωνος, «
col. 341–342page 147 of 211
PG 5:341Κέρδων τις τούτους τὸν Ἡρακλέωνα διαδέχεται ἐκ τῆς αὐτῶν σχολῆς ὤν. Τελευτῶντος Βασιλείδου Γνωστικοὶ ἐν Αλεξ ανδρείᾳ ἐκλήθησαν ἐν τοῖς χρόνοις Αδριανοῦ.
col. 343–344page 148 of 211
PG 5:343μαθητὴν τοῦ Σίμωνος Συρίαν ὁ δὲ κατ' Αίγυπτον συνεστήσαντο θεσμικών αἱρέσεων διδασκαλεῖα. μεταγενεστέρας τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας τὰς ἀν θρωπίνας συνηλύσεις, Συμεὼν ὁ τοῦ Κλεωπᾶ καὶ Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος, καὶ Βασιλείδης, καὶ Νικόλαος, καὶ Ἐβιωναῖος οἱ αἱρεσιάρχαι καὶ ἐχθροὶ τῆς ἀληθείας ἐγνωρίζοντο. Οὐαλεντίνος μὲν οὖν οὗτος τῷ χρόνῳ διαδέχεται τοὺς πρὸ αὐτοῦ προτεταγμένους, Βασιλείδην τε καὶ Σατορνίλον, Εβίωνά τε καὶ Κήρινθον καὶ Μήρινθον, καὶ τοὺς ἀμφ' αὐτούς. Οὗτοι γὰρ πάντες ἐν ἑνὶ καιρῷ τῷ βίῳ κακῶς ἐφύη σαν, ὀλίγῳ δὲ πρόσθεν μᾶλλον οἱ περὶ Κήρινθον, καὶ Μήρινθον, καὶ Ἐδίωνα. Καθάπερ ὁ Βασιλείδης, κἂν Γλαυκίαν ἐπιγράφητας διδάσκαλον, ὡς αὐχοῦσιν αὐτοὶ, τὸν Πέτρου ἑρμηνέα. Η μὲν γὰρ τοῦ Κυρίου κατὰ τὴν παρουσίαν διδασκαλία ἀπὸ Αὐγούστου καὶ Τιβερίου Καίσαρος ἀρξαμένη, μεσούντων τοῦ Αὐγούστου χρόνων τε λειοῦται. Αὐγούστου βερίου. Ει μεσούντων τῶν Τιβερίου χρόνων, μεσούντων τῶν Αὐγούστων χρόνον, « 1: Πεντεκαιδεκάτῳ οὖν ἔτει Τιβερίου, καὶ πεντεκαιδεκάτῳ Αὐγούστου οὕτω πληροῦνται τὰ τριάκοντα ἔτη ἕως οὗ ἔπαθεν. στόλων αὐτοῦ μέχρι γε τῆς Παύλου λειτουργίας ἐπὶ Νέρωνος τελειοῦται. τοὺς ᾿Αδριανοῦ τοῦ βασιλέως χρόνους οἱ τὰς αἱρέσει
col. 345–346page 149 of 211
PG 5:345Μαρκίων γὰρ κατὰ τὴν αὐτὴν αὐτοῖς ἡλικίαν γενόμενος ὡς πρεσβύταις νεώτερος συνεγένετο, μεθ' αὐτοῖς αὐτήν γενόμενος νεωτέροις συνεγένετο Θάλης δὲ Φοίνιξ ῶν τὸ γένος καὶ τοῖς Αἰγυπτίων προφήταις συμβεβληκέναι εἴρηται· καθάπερ καὶ ὁ Πυθαγόρας αὐτοῖς γε τούτοις, Χαλδαίων τε καὶ μάγων τοῖς ἀρίστας συνεγένετο. συμβεβληκέναι συγγενέσθαι Ὡς γὰρ φησὶ Κλήμης ὁ Στρωματεὺς ἐπὶ ᾿Αδριανοῦ ὑπῆρχον Σατορνίλος, Βασιλείδης, καὶ Καρποκράτης.. Καὶ μέχρι γε τῆς ᾿Αντωνίνου τοῦ πρεσβυτέρου διέτειναν ἡλικίας, καθάπερ ὁ Βασιλείδης. «Ει Μαρκίων γὰρ, κατὰ τὴν αὐτὴν αὐτοῖς ἡλικίαν γενόμενος ὡς πρεσβύτης νεωτέροις συνεγένετο. Σίμων ἐπ' ὀλίγον κηρύσσοντος τοῦ Πέτρου ὑπή ἐρῶν ἐξ οὗπερ ἑκάστη διδαχὴ καὶ γνώμη ἤρξατο. Αμφω δὲ ἐπὶ Ἀδριανοῦ τοῦ Καίσαρος ἐγένοντο. μὲν κατὰ Συρίαν, ὁ δὲ κατ' Αἴγυπτον συνεστήσαντο θεομισῶν αἱρέσεων διδασκαλεῖα.
col. 347–348page 150 of 211
PG 5:347συνηλύσεις,; διδασκαλεία,
col. 349–350page 151 of 211
PG 5:349θῆρας αἱμοβόρους εἰ ἀνθρωποδόρους, άλλοτρίας βοτάνης ἀπέχεσθαι, εἰ δ' ὥσπερ τινὲς ἄθεοι ὄντες, τους ἐστιν ἄπιστοι.
col. 351–352page 152 of 211

bus antiquiorem eam fuisse agnoscat. Hæc euim habet in Vita Antonini Getæ: Familiare illi fuit parte 1, lib. 111, cap. 8: Leopardi vox, inquit, se- Leopardi vocem memorat, ut longe suis tempori rius usurpari cœpit, nempe Constantini ævo. Pro inde Ignatii ad Romanos epistola quam circumfe runt, eo demum sæculo fuisse scriptam vel ex hoc argumento colligas, quod leopardorum diserte me minit. › Argumenti consequentia manifesta est. Si enim leopardi vox sub Constantino usurpari cœpit, adeoque ante Constantinum usurpata non est; qui cunque eam vocem usurpavit, vel sub Constantino, vel post eum scripsit. Post Constantinum scribere non potuit auctor epistolæ ad Romanos: excerpta enim ejus epistolæ, in quibus Leopardi vox habe tur, in Ecclesiastica Eusebii Historia exstant, quæ sub Constantino edita est. Vult igitur Bochartus sub Constantino primulum inventam esse vocem Leopardi; Romanos scriptores eam primo usur passe; Græcos eam vocem a Romanis postea mu tuatos esse; simulatorem Ignatii inter Græcos scri ptores et primum et solum eamdem arripuisse, et Ignatio supposuisse, atque hanc epistolam emisisse, antequam Historiæ librum tertium conderet Euse bius. O miras temporis angustias, quibus miser im postor includitur! O bardum et stupidum Euse bium, qui cum diu ante Leopardi vocabulum natus esset, fictitiis litterarum mercibus tam facile, tam fuede deceptus est! Sed videamus quomodo probet cl. Bochartus, eam vocem Constantini ævo cœpisse usurpari. ‹ Cum enim, inquit, tribus sæculis post Christum natum in Romanis scriptoribus nusquam reperiatur, quarto et exinde passim occurrit. Hæc ex observatione Gesneri. Verum an ante tempora Trajani in usu ſuerit ea vox, ad nos non pertinet; quamvis mihi dubium non sit quin diu ante usurpata sit, non mi nus quam Camelopardalis, aut Leocrocutta, de qui bus agit Plinius. Quod ante quartum sæculum apud scriptores Romanos, quos legerat Bochartus, non reperiatur, minime probat in usu non fuisse; plu res enim scriptores eorum temporum perierunt quam supersunt; aliqui fortasse exstant, quos ille non legit; aliqui, quos credidit post Constantinum scri psisse, forte ante eum scripserunt; aliqui qui sub co meminerunt vocis Leopardi, significare potue runt eam vocem ipsorum ætate longe antiquiorem fuisse. Non legit, opinor, Bochartus Passionem SS. Perpetuæ et Felicitatis primo in lucem ab Holstenio productam. In illa autem Passione nos legimus ‹ Itaque in commissione spectaculi revocatus leo pardo expertus, etiam sub pulpito ab urso erat ve xatus. Saturus autem nihil magis quam ursum abo minabatur, sed uno morsu leopardi confici se jam præsumebat. Et postea idem Saturus militem allo quitur: Ecce prodeo illo, et ad unum morsum leopardi consumor. Et statim in fine spectaculi leo pardo ejecto, de uno morsu tanto profusus est san guine, ut populus revertenti illi secundi baptismatis testimonium reclamaverit.» Hæc autem Passio scri pta est annis 100 ante imperium Constantini. Ælius Spartianus quidem sub Constantino scripsit, sed ita has quæstiones grammaticis proponere, ut dicerent, singula animalia quomodo vocem emitterent, velut, agni balant, porcelli gruniunt, palumbes minur riunt, ursi sæviunt, leones rugiunt, leopardi rictant, elephanti barriunt, ranæ coaxant, equi hinniunt, asini rudunt, tauri mugiunt, casque de veteribus approbare, vel approbarent. › Spartianus itaque 100 ante Constantinum annis Getam a grammaticis quæsivisse ostendit, an leopardis conveniret. ri ctare, et quinam ex veteribus eam vocem leopardis tribuissent. Satis igitur antiqua vox leopardus. Glossarium vetus, sub Benedicti nomine editum, omnino videtur Constantini imperio haud paulo an tiquius, in quo legimus: Leopardus, nápdalıç. Pom peius Festus, Bigenera dicuntur animalia ex di verso genere nata, ut leopardus ex leone et pan thera. Ipse autem Festus, a Charisio et Macrobio laudatus, si satis antiquus non sit; certe Verrius Flaccus, cujus librorum Epitomen scripsit, Augu sti ætate vixit; et quis hæc illius verba fuisse asse reret, refelli non posset. Caute igitur hunc locum Festi prætermisit diligentissimus Bochartus, ubi ejus afferendi occasionem habuit maxime opportu nam. Cum enim attulisset quæ veteres dixerunt ‹ de leœnarum cum pardo concubitu, unde novum monstrum editur, huic, inquit, designando conficta videtur leopardi vox; > sed nullo testimonio eam conjecturam firmat, cum ad manum esset hic Festi locus ad eam rem accommodatissimus. Quinetiam si vox leopardi conficta primum sit illi monstro desi gnando, quod videtur Bocharto, 'ante Constantini ævum sine dubio conficta est; tunc enim pro quo libet pardo usurpata est, quod ille multis et quidem recte probat. Trita igitur illa sed catachrestica vo cis usurpatio primæva et propria posterior sit ne cesse est. Si igitur a Romanis conficta ea vox sil, tunc primum imposita fuisse videtur, cum res ipsa illis nota fuit. Ut Tertullianus de pallio, etsi Græ cum magis, sed lingua jam penes Latium est; cum voce vestis intravit. Non dubitandum est igitur quin vox ex prima rei ipsius cognitione manaverit. Romani enim vel voces ipsas cum rebus accipie bant, vel rebus acceptis sua nomina indiderunt. ‹ Camelus, inquit Varro, suo nomine in Latium venit, ut Alexandria camelopardalis nuper adducta, quod erat figura ut camelus, maculis ut panthera. › Vel igitur qui primum naturam illius monstri ex leæna et pardo geniti Romanis tradiderunt, sub no mine leopardi illud describebant, ut Alexandrini camelopardalin; vel ex descriptione Romani nomen illud indiderunt, ut vesti, quam introduxerunt Græci, nomen pallii. Res autem ipsa, seu natura illius monstri sub Titi imperio Romanis fuit probe cognita. Plinius enim eam describit Natural, hist. lib. v, cap. 16. Sive igitur Romani, sive Græci primo illud nomen excogitarunt, dubium non est

col. 353–354page 153 of 211
PG 5:353Καὶ ἦν ὁ τόπος εὐθὺς πεπληρωμένος φαντασίας λεόντων, ἄρκτων, λεοπαρδάλων ", ταύ ρων καὶ όφεων, ἀσπίδων καὶ σκορπίων καὶ λύκων. μου καὶ ἁγνείας τοῖς αὐτοῖς παραινεῖ· καὶ τοὺς ἐξ οἴας δ' οὖν ἀποπτώσεως ή πλημμελείας, εἴτε μὴν αἱρετικῆς πλάνης επιστρέφοντας δεξιοῦσθαι προσ
col. 355–356page 154 of 211
PG 5:355διδούς μέγα παράδειγμα μετανοίας ἀληθινῆς, ταῦθα τὸν ἄγγελον τῆς μετανοίας προϊέμενος, οὐ μετανοήσει τότε ἡνίκα ἂν καταλιπῇ τὸ σῶμα, οὐδὲ καταισχυνθήσεται τὸν Σωτῆρα προσιόντα μετὰ τῆς αὐτοῦ δόξης καὶ στρατείας ἰδὼν, οὐ δέδια τὸ πῦρ. Μίαν μὲν ἐπιστολὴν τῇ κατὰ Ἔφεσον Ἐκκλησίᾳ γράφει, ποιμένος αὐτῆς μνημονεύων Ονησίμου.
col. 357–358page 155 of 211
PG 5:357254: Ότι πρῶτον Τιμόθεον ἡ πα ροῦσα συγγραφή φησιν Εφέσου ἐπισκοπῆσαι. «Νο Υἱὸν Θεοῦ κατὰ θέλημα καὶ δύναμιν θεότητα, θέλημα Αληθῶς ὄντα ἐκ γένους Δαβὶδ κατὰ σάρκα, Υἱὸν Θεοῦ κατὰ θέλημα καὶ δύναμιν Θεοῦ γεγενημένον ἀληθῶς
col. 359–360page 156 of 211
PG 5:359προειρημένοις διὰ βραχέων τὸν Λόγον ἐξήτασα, είν πὼν τὴν δύναμιν ταύτην γεγενῆσθαι ἀπὸ τοῦ Πατρὸς δυνάμει βουλῇ τὸ θέλημα τοῦ να Πατρός, γόνιμον βουλήν, Ἐπὶ παιδὶ χυθείς, λήσει, θελήσει. Υἱὸν ἦν τὸ καθ᾽ Εβραίους Εὐαγγέ λαῖς ἁμαρτίαις διαβληθεῖσα δαιμόνιον ἀσώματον.
col. 361–362page 157 of 211
PG 5:361Γραφῆς ξενίζοντα παρεισάγει· ὧν οὐδ᾽ ἡ προτέρα Πλὴν ὅτι ῥητά τινα ὡς ἀπὸ τῆς θείας γάρ· Κολλᾶσθε τοῖς ἁγίοις, ὅτι οἱ κολλώμενοι αὐτοῖς Καὶ πάλιν ἐν ἑτέρῳ τόπῳ λέγει: Μετὰ ἀνδρὸς ἀθώου ἀθῶος ἔσῃ καὶ μετ' ἐκλεκτοῦ ἐκλεκτὸς ἔσῃ, καὶ μετὰ στρεβλοῦ διαστρέψεις. Πόρρω γενέσθω ἀφ' ἡμῶν ἡ Γραφὴ αὕτη ὅπου λέγει Ταλαίπωροι εἰσιν οἱ δίψυχοι οἱ διστάζοντες τὴν ψυχὴν, †оúσ¤µу οἱ λέγοντες, Ταῦτα ἠκούσαμεν ἐπὶ) τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ ἰδοὺ γεγηράκαμεν, καὶ οὐδὲν ἡμῖν τούτων συμβέβηκεν. μὴ διψυχώμεν. Ο ἀνόητοι, συμβάλλετε ἑαυτοὺς ξύλῳ, λά βετε ἄμπελον· πρῶτον μὲν φυλλοῤῥοεῖ, εἶτα βλαστὸς γίνετα:, εἶτα φύλλον, εἶτα ἄνθος, καὶ μετὰ ταῦτα Οὕτω καὶ ὁ λαός μου ἀκαταστασίας καὶ θλίψεις ἔσχεν, ἔπειτα ἀπολήψεται τὰ ἀγαθά. Ὥστε, ἀδελφοί μου, μὴ δι Γίνεσθε δόκιμοι τραπεζίται, Οὕτω, φησίν, οἱ θέλοντές με ἰδεῖν καὶ ἅψασθαί μου τῆς βασιλείας, οφείλουσε
col. 363–364page 158 of 211
PG 5:363Ελεεῖτε ἵνα ἐλεηθῆτε, ἀφίετε ἵνα ἀφεθῇ ὑμῖν, ὡς ποιεῖτε οὕτω ποιηθήσεται ὑμῖν, ὡς δίδοτε οὕτω δοθήσεται ὑμῖν, ὡς κρίνετε οὕτω κριθήσεται ὑμῖν, ὡς χρηστεύεσθε οὕτω χρηστευθήσεται ὑμῖν, ᾧ μέτρω μετρεῖτε ἐν αὐτῷ μετρηθήσεται ὑμῖν. Ταύτῃ τῇ ἐντολῇ καὶ τοῖς παραγγέλμασι τούτοις στηρίξωμεν εαυτούς. Μνήσθητε τῶν λόγων Ἰησοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, εἶπε γάρ' » Οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ· και λὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ἢ ἕνα τῶν ἐκλεκτῶν μου σκανδαλίσαι· κρεῖττον ἦν αὐτῷ περιτεθῆναι μύλον καὶ καταποντισθῆναι εἰς τὴν θάλασσαν, ἢ ἕνα τῶν μικρῶν μου σκανδαλίσαι.
col. 365–366page 159 of 211
PG 5:365Εγώ δ' οἶμαι ὅτι αἰσθόμενοι οἱ δαί μονες, ὅτι οἱ μὲν νικῶντες καὶ δι' εὐσέβειαν ἀπο θνήσκοντες καθαιροῦσιν αὐτῶν τὴν δυναστείαν· οἱ δὲ διὰ τοὺς πόνους ἡττώμενοι καὶ τὴν θεοσέβειαν ἀρνούμενοι ὑποχείριοι ἐκείνοις γίνονται, ἔσθ' ὅτε προσφιλονεικοῦσι τοῖς παραδιδομένοις Χριστιανοῖς. προσδεξάμενος τὴν ἀπολύτρωσιν, « 2: Μετὰ δακρύων παρεκάλουν τοὺς ἀδελφούς δεόμενοι ἵνα ἐκτενεῖς εὐχαὶ γίνωνται πρὸς τὸ τελειωθῆ η
col. 367–368page 160 of 211
PG 5:367τί βραδύνεις, φέρε 8 βούλει, « » ταῦτα καὶ ἄλλα πλείονα λέγων θάρσους καὶ χαρᾶς ἀνεπίμπλητο, « Ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου, Πολύκαρπε,: Μου ἀλλὰ Βουλομένου γὰρ τοῦ ἀνθυπάτου πείθειν αὐτὸν καὶ λέγειν, λέγοντος, τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ κατοικτείραι, ἑαυτῷ ἐπεσπάσατο τὸ θηρίον προσβιασάμενος, την γενναιότητα τοῦ θεο φιλοῦς καὶ θεοσεβοῦς γένους τῶν Χριστιανῶν κολακεύσω ει προσβιάσομαι, « αὐτοκέλευστον ἱερεῖον, «
col. 369–370page 161 of 211
PG 5:369συντόνως ἐπεπήδησεν εἰς τὸ πῦρ καὶ κατα "Ανθρακας υπεστόρετα, οἱ δὲ ὡς ἐπὶ ο πῦρ ἀνῆψα, οἱ δὲ ὡς εἰς πη γὰς ὑδάτων ψυχρῶν ἑαυτοὺς ἔρριψαν, ι πομπῇ χορεύοντες καὶ ἐν λειμῶνι παίζοντες χλοερῷ, οὕτω τὰς τιμωρίας ἕκαστος ήρπαζον, οὐχ ὡς τιμω ρίας ἀλλ' ὡς ἄνθη λαμβάνοντες καρινὰ, καὶ στεφανούμενοι, καὶ τῇ τῆς οἰκείας προθυμίας υπερβολῇ τὰς ἐμὰς προέφθανον τιμωρίας, « Πεπείκασι γὰρ αὐτοὺς οἱ κακοδαίμονες τὸ μὲν ὅλον ἀθάνατοι ἔσεσθαι καὶ βιώσεσθαι τὸν ἀεὶ χρόνον· παρ' δ καὶ καταφρονοῦσι τοῦ θανάτου, καὶ ἑκόντες αὐτοὺς ἐπισ παύονται ἑαυτοὺς μηνύοντες εἰς τὸ ἀναιρείσθαι, τον ἀσπάζεσθαι, οὐχ ὅτι ἑαυτὸν κατήγγελλε φονευ Ταύτῃ τῶν ἄλλων λεγομένων μαρτύρων χωριζόμενος, ᾗ οἱ μὲν ἀφορμὰς παρέχοντες σφισιν αὐτοῖς ἐπιῤῥιπτοῦντες αὐτοῖς τοῖς κινδύνοις, οὐκ οἶδ' ὅπως, εὐπτομεῖν γὰρ δίκαιον, « "Ω δειλοί, εἰ θέλετε ἀπο θνήσκειν, κρημνούς ή βρόχους ἔχετε.
col. 371–372page 162 of 211
PG 5:371ζήλῳ θεοσεβείας πρόσ γενναιότατος εἰ καί τις ἄλλος ἀποδέδεικται μάρτυς τῆς ἀληθείας, « πᾶσαν ήλι κίαν ἁπλῶς καὶ φύσιν ἑκατέραν, πηδῶσαν ἐπὶ τὰς ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας σφαγάς, ᾔδει γάρ, ᾔδει σαφῶς ὅτι τοῦτο τολμήσαντος αὐτοῦ, πάντες ἂν ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ τὰς ἑαυτῶν προὔδωκαν ψυχάς. « φησίν, ὡς ἐπὶ κηρίον μέλιτται ἥξουσιν ὡς ἐπὶ μαρ τὸν προαγούσης ἐνθέου δυνάμεως μονονουχί βοώσης διὰ τοῦ γινομένου, ο ἀρετὴν, ἀνδρείαν, γενναιότητα, ζῆλον θεοσεβείας, ἀνδραγαθίαν, παῤῥησίαν, τὸ θάρσος, τὴν τόλμαν, τὴν προθυμότητα, την προαίρεσιν γενναίαν, τὰ ἐγχειρήματα, τὰ ἀνδραγαθήματα, τὰ κατορθώματα Τοῦ Χριστοῦ λέγοντος, ὅτι Ὁ ποιμὴν ὁ και λὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβά των, μετὰ πάσης ἀνδρείας αὐτὴν ἀπέδωκεν ὑπὲρ Έπεισεν, ἔπαθεν, καὶ τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθεὶς ἱερεῖον τῷ Θεῷ κεχαρισμένον προσήχθη, ζοντες τὸν τοῦ μαρτυρίου στέφανον, ι θείῳ κατεκοσμήθησαν μαρτυ
col. 373–374page 163 of 211
PG 5:373"Ην γὰρ καὶ ἔστι γνήσιος Χριστοῦ μα θητὴς ἀκολουθῶν τῷ ἀρνίῳ ὅπου ἂν ὑπάγῃ. «
col. 375–376page 164 of 211
PG 5:375πᾶσα ἐπιστολή, πᾶσα Εἰ γὰρ ἑνὸς καὶ δευτέρου προσευχή τοσαύτην ἰσχὺν ἔχει, πόσῳ μᾶλλον ἢ τε τοῦ ἐπισκό öλ, Πᾶς δ᾽ ἄρα χαλκῷ λάμφ', Κεῖνος δὲ λύπη πᾶς ἐλήλαται κακῇ. Τὸ πᾶς εἶπεν, ἵνα δείξῃ ὡς ὅλος τῆς λύσ να παραστήσωμεν πάντα ἄνθρωπον τέλειον ἐν Χρι στῷ, οὐ πάντα ἁπλῶς ἄνθρωπον, ἐπεὶ οὐδεὶς ἂν ἦν ἄπιστος· οὐδὲ μὴν πάντα τὸν πιστεύοντα τέλειον ἐν Χριστῷ, ἀλλὰ πάντα ἄνθρωπον λέ γει, ὡς εἰπεῖν, ὅλον τὸν ἄνθρωπον, οἷον σώματι καὶ Πολλῆς ἔδει τῷ Παύλῳ σπουδῆς πρὸς ἐπεί Λέγεται δὲ καὶ βαθύτερα τῶν νοημάτων αὐτοῖς ἐμπιστεῦσαι, ἅτε ψυχῇ ἡγνισμένον. «ὃς πάντοτε ἐν ταῖς δεήσεσιν αὐτοῦ μνη
col. 377–378page 165 of 211
PG 5:377ἐν πάσῃ ἐπιστολῇ πάντοτε, οἱ ἐν ταῖς δεήσεσι τοῦ οὐ παύομαι εὐχαριστῶν ὑπὲρ ὑμῶν μνείαν ὑμῶν ποιούμενος ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου. τὴν ἀνάστασιν ἐν σαρκὶ αὐτὸν οἶδα καὶ πιστεύω Μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐν σαρκὶ αὐτὸν οἶδα καὶ πιστεύω όντα. Οἶδα ὅτι ἐντρέπεσθε, οἶδεν γὰρ πόθεν ἔρχετ ται, καὶ τοῦ ὑπάγει,
col. 379–380page 166 of 211
PG 5:379Ἐγὼ δὲ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐν Ελευσίνια εποπτεύων. ο διάλεκτον ἀνθρωπίνην ι τοῦντες ἀθετήματα οἶδα εἶδον στρατηγίαν στρατιά, στρατεύειν μάχεσθαι, ἕως τούτου περὶ τούτου γνώμην,
col. 381–382page 167 of 211
PG 5:381πληροφορηθείς. Οίδα γὰρ καὶ πέπεισμαι ὅτι τοῖς ὑπομέν νουσιν ἔσται μισθὸς ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος: « Οἶδα καὶ πιστεύω, εἰδὼς πιστεύω, πιστεύων οἶδα. Αὐτὰρ ἐγὼ θυμῷ νοέω καὶ οἶδα ἕκαστα. Οίδα καὶ πέπεισμαι ἐν Κυρίῳ Ἰησοῦ, οἶδα πέπεισμαι Οἶσθα, ἀντὶ τοῦ, γινώσκεις. οἶδα πιστεύω ὄντα οἶδα ἐμαυτὸν ἥττονα ὄντα,
col. 383–384page 168 of 211
PG 5:383καινότητα, κατάλυσιν? άστρο νεται ἀλλ' ἐν ἡμέρᾳ μέσῃ λάμποντος ἡλίου, ὅπερ οὐκ ἔστι δυνάμεως ἀστέρος, ἀλλ' οὐδὲ σελήνης· ἡ γὰρ τοσοῦτον πάντων υπερέχουσα τῶν ἀστέρων τῆς ἀκτῖνος φανείσης τῆς ἡλιακῆς κρύπτεται καὶ ἀφανίζεται. Οὗτος δὲ τῇ τῆς οἰκείας λαμπρότητος ὑπερ βολῇ, καὶ τὰς ἀκτῖνας ἐνίκησε τὰς ἡλιακας, φανότερος ἐκείνοις φανεὶς καὶ ἐν τοσούτῳ φωτὶ μείζον ἄστρον μέγα καὶ ἐξηλλαγμένον, ὥστε καὶ τῷ μεγέθει καὶ τῷ κάλλει τῆς ὄψεως αὐτοὺς ἀπὸ τῶν γεγραμμένων αὐτῶν « ἑτέρου ὑπὲρ τὸ ἡλιακόν φῶς τὰς ὄψεις περιαστρά ἡγούμενος, καὶ μάγοι προπίπτοντες καὶ δωροφοροῦντες, ἵν' εἰδωλολατρία καταλυθῇ. « ρας, καὶ τὸ φῶς αὐτοῦ ἀνεκλάλητον ἦν· καὶ ξενισμὸν παρεῖχεν ἡ καινότης αὐτοῦ· τὰ δὲ λοιπὰ πάντα ἄστρα ἅμα ἡλίῳ καὶ σελήνη χορὸς ἐγένετο τῷ ἀστέρι· αὐτὸς δὲ ἦν ὑπερβάλλων τὸ φῶς αὐτοῦ ὑπὲρ πάντα. Ταρα χή τ' ἦν, πόθεν ἡ καινότης ἡ ἀνόμοιος αὐτοῖς· ὅθεν öάɛɩ, Διὰ τοῦτο ἀνέτειλε ξέ νος ἀστὴρ καὶ καινὸς καταλύων τὴν παλαιὰν ἀστροθεσίαν, καινῷ φωτὶ οὐ κοσμικῷ λαμπόμενος. αισθόμενοι καταργουμένας τὰς ἐνεργείας αὐτῆς, με Τῆμος, ὅτ' ἀστρολόγοισιν ὁμοῦ πέσε μήδεα τέχνης. Τάχα δὲ καὶ ἀντικειμένης δυνάμεως τῇ ἐπι φανείᾳ τοῦ Κυρίου ἀτονωτέρας λοιπόν γενομένης,
col. 385–386page 169 of 211
PG 5:385ἀστέρα καινὸν καὶ ἀσυνήθη. θεοσημίαν ἐν οὐρανῷ ἐστοχάσαντο τὸν κατὰ τοῦ άστρου προφητευόμενον ἄνθρωπον ἐπιδεδημηκέναι τῷ βίῳ, καὶ ὡς πάντων δαιμόνων καὶ τῶν ἐν ἔθει αὐτοῖς φανταζομένων καὶ ἐνεργούντων κρείττονα προληπ βόντες προσκυνῆσαι ἠθέλησαν. « Μετὰ τὴν ἀνάστασιν συνέφαγεν αὐτοῖς καὶ συνέ καὶ συνεπίομεν αὐτῷ κατὰ τὸ ἀναστῆναι ἐκ τῶν τατος Πέτρος σαφέστερον εἴρηκεν· Οἵτινες συνε φάγομεν καὶ συνεπίσμεν αὐτῷ μετὰ τὸ ἀναστῆναι αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. Ἐπειδὴ γὰρ τῶν κατὰ τὸν παρόντα βίον ἴδιον τὸ ἐσθίειν, ἀναγκαίως ὁ Κύριος τῆς σαρκὸς τὴν ἀνάστασιν διὰ βρώσεως καὶ πόσεως ἔδειξε τοῖς μὴ νομίζουσιν ἀληθῆ. «
col. 387–388page 170 of 211
PG 5:387Πᾶς γὰρ ὃς ἂν μὴ ὁμολογῇ Ἰησοῦν Χρι στὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθέναι, ᾿Αντίχριστός ἐστι· καὶ ἧς ἂν μὴ ὁμολογῇ τὸ μαρτύριον τοῦ σταυροῦ, ἐκ τοῦ δια βόλου ἐστί. Καὶ ὃς ἂν μεθοδεύῃ τὰ λόγια τοῦ Κυρίου πρὸς τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας, καὶ λέγῃ μήτε ἀνάστασιν μήτε κρίσιν εἶναι, οὗτος πρωτότοκός ἐστι τοῦ Σατανᾶ. ς σχεδόν πάντες μὲν Σαμαρεῖς, ὀλίγοι δὲ καὶ ἐν ἄλλοις ἔθνεσιν ὡς τὸν πρῶτον Θεὸν ἐκεῖνον ὁμολογοῦντες ἐκεῖνον καὶ προσκυνοῦσι. Σίμωνα καὶ Μένανδρον ἀπὸ Σαμαρείας, οἳ καὶ μα γικὰς δυνάμεις ποιήσαντες πολλοὺς ἐξηπάτησαν καὶ ὅτι ἀπατωμένους ἔχουσι, Καὶ τοῦ ἐν τῷ ἐμῷ ἔθνει ἀσεβοῦς καὶ πλάνου ἀμφὶ τὸν Σίμωνα τῷ ἑστῶτι, ὃν σέβουσιν, ἐξομοιοῦ τῆς οἰκουμένης οἱ Σιμωνιανοί. « δὲ τοὺς πάντας ἐν τῇ οἰκουμένῃ οὐκ ἔστι Σιμωνιανούς εὑρεῖν τὸν ἀριθμὸν, οἶμαι, τριάκοντα, καὶ τάχα πλείονας εἶπον τῶν ὄντων. Εἰσὶ δὲ περὶ τὴν Παλαιστίνην σφόδρα ελάχιστοι, τῆς δὲ λοιπῆς οἰκουμένης οὐδαμοῦ τὸ ὄνομα αὐτοῦ καθ᾿ ἣν ἠθέλησε δόξαν περὶ
col. 389–390page 171 of 211
PG 5:389Πλάνου μὲν ὄντος αὐτοῦ, μορφὴν δὲ ὀνόμα τὸν σταυρὸν ἐπαισχύνονται, τὸ πάθος χλευάζουσι, τὴν ἀνάστασιν κωμῳδοῦσι. 'Επεὶ δὲ οὖν ἐδέδετο, οἱ Χριστιανοὶ συμφορὰν ποιούμενοι τὸ πρᾶγμα πάντα ἐκίνουν ἐξαρπάσαι πειρώμενοι αὐτόν· εἶτ᾽ ἐπεὶ τοῦτο ἦν ἀδύνατον, ἤ γε ἄλλη θεραπεία πᾶσα οὐ παρέργως, ἀλλὰ σὺν σπουδῇ ἐγίνετο. η
col. 391–392page 172 of 211
PG 5:391ἐστιν 8 θέλετε ποιῆσαι· ἐμοὶ δὲ δύσκολόν ἐστι τοῦ Θεοῦ ἐπιτυχεῖν, ἐὰν ὑμεῖς φείσησθέ μου. Για επιτυχεῖν, ἐμοὶ δὲ δύσκολόν ἐστι τοῦ Θεοῦ μὴ ἐπιτυχεῖν, δυσκολαίνειν, ο δύσλοφον, δύσκολον Τοξεύοντες ὑπὲρ τὰ τείχη βιβλίδια προσκείμενα τοῖς ὀϊστοῖς, « 'Ως δύσκολον τὸ γῆρας ἀνθρώποις ἔφυ. ευχερής, εύκολος, εἰ εὐπερίστατον, εὔκολον, ἐὰν
col. 393–394page 173 of 211
PG 5:393Εὐσέβιος, ὃν ἐξ ἀρχῆς ὁ Θεὸς ἐνεδυνάμωσε, καὶ παρεσκεύασε τὰς ὑπηρεσίας τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς γενομένων εναγωνίως ἀποπληροῦν. παρίδητε αὐτὸν, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ κόπου καὶ τοῦ ἱδρῶτος ὑμῶν πέμψατε αὐτῷ εἰς διατροφὴν αὐτοῦ καὶ εἰς μισθοδοσίαν τῶν στρατιωτῶν, ἵνα ἐλαφρυνθῇ καὶ ἐπιμελείας τύχῃ, ἵν᾽ ὅσον τὸ ἐφ' ὑμῖν μὴ θλίβηται ὁ μακάριος ἀδελφὸς ὑμῶν.. οἱ δ' ἐν τέλει αὐτῶν καὶ συνεκάθευδον ἔνδον μετ' αὐτοῦ διαφθείροντες τοὺς δεσμοφύλακας· εἶτα δείπνα ποικίλα εἰσεκομίζετο, καὶ λόγο: ἱεροὶ αὐτῶν ἐλέγοντο. « Ἀσίᾳ πόλεων ἔστιν ὧν ἧκόν τινες, τῶν Χριστιανῶν στελλόντων ἀπὸ τοῦ κοινοῦ, βοηθήσοντες καὶ ξυναγο Αμήχανον δέ τι τὸ τάχος ἐπιδείκνυνται ἐπειδάν τι τοιοῦτον γένηται δημόσιον, ἐν βραχεῖ γὰρ ἀφειδοῦσι πάντων. Καὶ δὴ καὶ τῷ Περεγρίνῳ πολλὰ τότε ἧκε χρήματα παρ' αὐτῶν ἐπὶ προφάσει τῶν δεσμῶν, καὶ πρόσοδον οὐ μικρὰν ταύτην ἐποιήσατο.
col. 395–396page 174 of 211
PG 5:395πολλά φρονεῖν ἐν Θεῷ, τίῤῥοπον Πέτρον διδάσκαλον τὰς τοποθεσίας τὰς ἀγγελικὰς, καὶ τὰς συστάσεις τὰς ἀρχοντικάς ναι: Αἱ γὰρ κατὰ τὴν ὁδὸν πόλεις συντρέχουσαι πάντοθεν ἔλειφον τὸν ἀθλητὴν, καὶ κατὰ πολλῶν ἐξέπεμπον τῶν ἐφοδίων, εὐχαῖς καὶ πρεσβείαις αὐτῷ Κατὰ πάντα με ἀνέπαυσε Κατὰ πάντα με ἀνέπαυσεν, ὡς καὶ αὐτὸν ὁ Πατὴρ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀναψύξει. ἀνάπαυσις, ἀνάψυξις, οἳ καὶ εὐεργετούμενοι χείρους γίνονται, τος μηδένα φυσιούτω.: Εκδίκες σου τὸν τόπον τῆς ἐπισκοπῆς ἐκδικοῦντες χρῶνται τῷ ῥητῷ. Εἰ τοποθεσια Συστάσεις αρχοντικός
col. 397–398page 175 of 211
PG 5:397ἀλλ' ἐμαυτὸν μετρών. νήπιοι, μυστήρια τοῦ Θεοῦ ἐκδιηγουμένων, όπως μηδενὸς λείπῃ, καὶ παντὸς χαρίσματος πε Συνεγένετο τοῖς ἀποστόλοις γνησίως, καὶ πνευματικών ναμάτων ἀπέλαυσεν· ὁποῖον οὖν εἶναι εἰκὸς τὸν συντραφέντα, καὶ πανταχοῦ συγγενόμενον, καὶ ῥητῶν καὶ ἀποῤῥή των αὐτοῖς κοινωνήσαντα, τῆς ἀνατολικῆς διδασκαλίας, Επισκόπῳ Ἐκκλησίας Σμυρναίων, μᾶλλον ἐπεσκοπημένῳ ὑπὸ Θεοῦ Πατρὸς ὑμᾶς φείδομαι· συντονώτερον δυνάμενος γράφειν περὶ τούτου εἰς τοῦτο ᾠήθην ἵνα ὢν κατάκριτος ὡς ἀπόστολος ὑμῖν διατάσσωμαι. καὶ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. «
col. 399–400page 176 of 211
PG 5:399ἀνδρῶν εἰρημένοις. Ως τις τῶν μικρό Ιερέας θεοφόρου θεοφόρος πρόσθεν θεοφόρων εφιλοσόφησεν. Παρὰ θεοφόρων αθλητών τοῦ Χριστοῦ τὴν οὐράνιον τούτων ζωὴν ἐκμεμάθη ἄνθρωπον θεοφόρον, τὸν θεοφόρον δὲ ἄνθρωπον ὡς πολλοῖς τῶν ἁγίων Πατέρων ειρημένον οὐ παραιτούμεθα Φαμὲν γὰρ ἡμεῖς τὸ μὴ χρῆναι πρός τις νος θεοφόρον ἄνθρωπον ὀνομάζεσθαι τὸν Χριστὸν, ἵνα μὴ καθ' ἕνα τῶν ἁγίων νοοῖτο. Ὁ δ' αὐτὸς θεοφόρος ἀνὴρ κὰν τῷ δευτέρῳ ἀναθεματισμῷ τὰ αὐ τὰ βοf. Πέντε δὲ καὶ ἑξήκοντα καὶ ἑκατὸν θεοφόρων πατέ ρων παρουσίᾳ καὶ συνδρομῇ ἐκρατύνετο. Ἑβδομήκοντα δὲ καὶ ἑκατὸν θεοφόροις ἀνδράσι τὸν ἀγῶνα ὑποδυομένη.: Τῶν μακαρίων ἐκείνων καὶ ἱερῶν ἀνδρῶν ἡ θεοφόρος καὶ ἁγία παν ήγυρις. Σημείωσαι ὅτι καὶ τὸ τῶν ἁγίων θρόνων τάγμα θεοφόρον εἶπεν, ὡς φέρον ἀναπαυόμενον νοη τῶς τὸν Θεόν. "Ορα οὖν ἐπειδὴ καὶ ὁ μακάριος Βα σίλειος ὁ Καππαδόκης τὴν θεοφόρον εἶπε σάρκα, σκοπητέον πως εἴρηται. Αλλ' ἡ μὲν σὰρξ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου κατ' ουσίαν καὶ καθ᾽ ὑπόστασιν ἤνωται αὐτῷ τῷ Θεῷ λόγῳ· διὸ καὶ σαρκοφορεῖν αὐτὸς λέγεταιπαρὰ τῶν Πατέρων, καὶ σάρκα ἐνδύσασθαι. Τί άτο πον οὖν εἰ καὶ ἡ σὰρξ αὐτοῦ λέγεται θεοφόρος, ὡς φέρουσα τὸν Θεὸν Λόγον καθ᾽ ἕνωσιν ἀδιάστατον, αὐτ τοῦ σὰρξ καὶ λεγομένη καὶ ὑπάρχουσα κυρίως καὶ κατὰ ἀλήθειαν. Οὗτοι δὲ κατὰ χάριν ἔχοντες ἐν ἑαυ τοῖς τὸν Θεὸν ἀῤῥήτῳ τε λόγῳ καὶ ἀνεννοή τῳ διανοία Θεοφόροι καὶ αὐτοὶ διὰ τοῦτο λέγονται. θεοφόρον ἄτο Θεοφόρος θεοφόροι, εἰ ναοφόροι θεοφόρον γίνεσθαι τὸν ἄν θρωπον προσεχῶς ἐνεργούμενον ὑπὸ τοῦ Κυρίου, καὶ καθάπερ σῶμα αὐτοῦ γινόμενον. Ει να: Η οὐκ οἴδατε, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, ὅτι ναός έστε τοῦ Θεοῦ; Θεῖος ἄρα ὁ γνωστικὸς καὶ ἤδη ἅγιος θεος φορῶν καὶ θεοφορούμενος. θεοφόρον θεοφορεῖν. τὸ θεοφό θρωπείου φυράματος ή θεοφόρος σὰρξ συνεπάγη, ε Εδει τὸ Πνεῦμα καὶ τὴν δύναμιν τοῦ Ὑψίστου τὴν θεοφόρον ἐκείνην συστήσασθαι σάρκα. Υπόδημα δὲ τῆς θεότητος ή θεοφόρος σὰρξ, δι' ἧς ἐπέβη τοῖς ἀνθρώποις. Τὸ δεῖν προσκυνεῖν μὴ ἄνθρωπον θεοφόρον, ἀλλὰ Θεὸν σαρκοφόρον· εἰ: Μη σάρκα θεοφόρον, ἀλλὰ Θεὸν ἀνθρω τυφόρον.: Βούλεται γὰρ ἡμῖν ὁ λό γος μὴ ἐξεῖναι διαπιστεῖν τοῖς ὑπὸ τῶν θεοφόρων θεο φόρον σαρκοφορείν, θεοφόρος, θεοφήτης
col. 401–402page 177 of 211
PG 5:401κακόδαιμον. κακοδαίμων οὖν τοῦτο λαμπρόν, ὦ κακοδαίμονες; Φασὶ γοῦν ἤδη τινὰς τῶν ἀπολωλότων διὰ τὴν τοιαύτην πρόφασιν νεανιεύσασθαι, με παραιτουμένους τὸν θάνατον, ἀλλὰ προσλιπαροῦντας, ὅπως ἀκούσωσιν ἐπιπλέον. λαιπώρους, κακοδαίμονας; λοί, καὶ κακοδαίμονες. καὶ τὸ α ἄρθρον, ὡς παρ' Ομήρῳ, δηλοί), ὡς παρ' Ομήρω, "Α δειλοί. θρον, κλητικής πτώσεως, οἷον 'Ο άνθρωπε. καὶ τὸ ὦ, Ομηρος, ὦ δειλήτι κακῶν, "Α δειλοί, τί κακῶν Κ, εἰ ἐμὲ ἐπαινεῖ, τὸν δὲ Κύριόν μου βλασφημεῖ μὴ ὁμο λογῶν αὐτὸν σαρκοφόρον; Ο δὲ τοῦτο μή λέγων τε λείως αὐτὸν ἀπήρνηται ὡς νεκροφόρος· τὰ δὲ ὀνό μετα αὐτῶν ὄντα ἄπιστα οὐκ ἔδοξέ μοι γράψαι. νεκροφόρους ξιωθεὶς γὰρ ονόματος θεοπρεπεστάτου ἐν οἷς περι φέρω δεσμοῖς ᾄδω τὰς Ἐκκλησίας. περιφέρω δεσμοῖς ᾄδω τὰς Ἐκκλη
col. 403–404page 178 of 211
PG 5:403"Α δειλοί, πόσ' ίμεν, τι κακῶν ἱμείρετε τούτων κοδαίμονα φάσκειν αὐτὸν κακῷ δαίμονι συνεζευγμέ Ἰγνάτιον. Ιγνατίου τοῦ θεο Ιγνάτιος τρία λαθεῖν τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου. Θεοφόρος, καὶ Κλήμης ὁ Στρωματεύς. "Οτι δὲ τρεῖς ἐνιαυτούς κηρύξας τὸ Εὐαγγέλιον ὁ Κύριος ἐπὶ τὸν ἑκούσιον καὶ ζωοποιὸν ἦλθε σταυρὸν, διδάσκει καὶ Ἰγνάτιος ὁ Θεο φόρος καὶ μάρτυς, ὁ Ἰωάννου τοῦ θεολόγου γνήσιος μαθητής γεγονώς, τῆς δὲ ἐν ᾿Αντιοχείᾳ ἁγιωτάτης Εκκλησίας ἐπίσκοπος ὑπὸ τῶν ἀποστόλων καταστα έναντιουμένους τῷ ῥηθέντι Θεοφόρῳ καὶ μάρτυρι. Ὡς καὶ τὸ Θεοφόρος πολλάκις αὐτῷ λεγόμενον τε καὶ γραφόμενον·. Θεοφά Θαυμάζω τὸν ἄνδρα ἐγὼ ὅτι παρὰ τῶν ἁγίων ἐκείνων τὴν ἀρχὴν ταύτην ἐνεχειρίσθη, καὶ αἱ τῶν μακαρίων ἀποστόλων χεῖρες τῆς ἱερᾶς ἐκείνης ήψαντο Ακήκοας δὲ πάντως Ἰγνάτιον ἐκεῖνον, ὃς διὰ τῆς τοῦ μεγάλου Πέτρου δεξιᾶς τῆς ἀρχιερωσύνης τὴν χάριν
col. 405–406page 179 of 211
PG 5:405Ο νέος οὗτος καὶ μέγας Θεοφόρος Ιγνάτιος· « νέος θεοφόρος τὸ πρῶτον ἔτη ια', μήνας ε', καὶ οι Θεοφόρου Πάντες μὴν οὖν οἱ ἀπὸ τῆς κώμης φιλόκαλοι, πρὸς οὓς εἶχε τὴν συνή θειαν οὕτως αὐτὸν ὁρῶντες ἐκάλουν θεοφιλή. Πολλὰ γὰρ εὑρίσκονται οξύτονα ἅτινα γινό μενα κύρια βαρύνεται, οἷον, ξανθάς, Ξάνθος· πυῤῥὸς, Πύρρος· γλαυκός, Γλαύκος· λευκός, Λεῦχος. Ειγ ἀγαπητός ει ᾿Αγάπητος, νικητής, νικητὴς, ἀνθηρός, "Ανθηρος, Αθηναίοι, Αθήναιος, ΤΙΣΤΗΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ ὀνησιφόρος Πι Ονησίφορος, Χριστοφόρος Χριστόφορος, φαρμακός Φαρμάκος, Δίδυμος δὲ προπερισπᾶν ἀξιοῖ τοὔνομα, ἀλλ᾽ ἡμεῖς οὐχ εὕρομεν οὕτω τὴν Πρωτοτόκος, κούρη, οὐ πρὶν εἰδυῖα τόκοιο. Πρωτοτόκος, πρώτως τε τοκυῖα· τῷ οὖν τόνῳ παροξυτόνως, ἵν' ᾗ ἐνεργητικόν προπαροξυτόνως δὲ δηλοῖ ἡ λέξις τήν πρώτως, τεχθεί ᾿Αγρονόμος, ἐὰν μὲν παροξύνωμεν, ἔστιν ὁ ἐν ἀγροῖς νεμόμενος. Τὰ γὰρ προπαροξυνόμενα χαίρουσιν ἀναλύεσθαι εἰς πάθη. Αγρονόμος, ἐὰν μὲν παροξύνωμεν, ἔσται ὁ ἐν ἀγροῖς νέμων· ἐὰν δὲ προπαροξύνωμεν, ἔσται ὁ ἐν ἀγροῖς νεμομένος. Αγρονόμος, «Αγρόνομος, « νος, ὁ ὑπὸ τοῦ ταύρου ἀναιρεθείς· ταυροκτόνος δὲ παροξυτόνως, ὁ ταῦρον ἀποκτείνας. χωρὶς εἰ μὴ σύνθετον ὑπάρχει ἕνεκα ενεργείας παροξύνεται, οι Αν
col. 407–408page 180 of 211
PG 5:407Διὸ ζηλώσαντες τὰ μείζονα χαρίσματα οἱ Χριστοφόροι μάρτυρες. « Χριστοφόρος, Χριστόφορος μαρτύρων προσηγορίας μᾶλλον ἴσασιν ἅπαντας ἢ τὰ τῶν φιλτάτων ὀνόματα· καὶ τοῖς παισὶ δὲ τὰς τούτων προσηγορίας ἐπιτιθέναι σπουδάζουσιν, ἀσφάλειαν αὐτ τοῖς καὶ φυλακὴν ἐντεῦθεν μηχανώμενοι. « θεηγόροι καὶ Θεοφόροι καὶ Χριστοφόροι καὶ ἔνθεοι Περὶ τῶν τοῦ λόγου σχημάτων ὄνομα ἕτερον αὐτῷ ἐπιθεὶς, θαυ μάσιον ἐπεκάλεσε, καὶ μάρτυρα χρηματίζειν ἐκέ ἀρχιερέα, κρείσσον ὁ ἀρχιερεὺς,
col. 409–410page 181 of 211
PG 5:409Απάγγειλον ἡμῖν τίς ἡ θύρα τοῦ Ἰησοῦ τοῦ σταυρωθέντος· ο ἀρχιερεύς ἱερεῖς
col. 411–412page 182 of 211
PG 5:411Ο θαυμασιώτατος μάρτυς Πολύκαρπος ἐν τοῖς καθ' ἡμᾶς χρόνοις διδάσκαλος ἀποστολικὸς καὶ προφητικός γινόμενος, ἐπίσκοπός τε τῆς ἐν Σμύρνη Επίσκοπον Ἐκκλησίας πρῶτος τῆς Αθηναίων παροικίας τὴν ἐπισκοπὴν ἐγκεχείριστο, « Φίλιππον ἐπίσκοπον αὐτῶν Ἐπίσκοπον αὐτῶν ὀνόματι Πάλμεν οικίας ἐπίσκοπον παρακαλεί, « τὸν ὑπ' αὐτῷ λαόν, ἐπισκόπῳ τῷ τότε διατετήρηκεν ὁ μακάριος ὑμῶν ἐπίσκοπος Σωτηρ, ἀλλὰ καὶ ἐπηύξησεν. Ὁ δὲ μακάριος ποθεινὸς ὁ τὴν διακονίαν τῆς ἐπισκοπῆς ἐν Λουγδούνο Εἰ γὰρ ᾔδειμεν τόπον τινὶ δικαιοσύνην περιποιεῖσθαι, ὡς πρεσβύτερον Εκκλησίας, ὅπερ ἐστιν ἐπ' αὐτῷ, ἐν πρώτοις ἂν παρεθέμεθα. «
col. 413–414page 183 of 211
PG 5:413δ' αὐτοὶ μάρτυρες καὶ τὸν Εἰρηναῖον, πρεσβύτερον τότ' ὄντα τῆς ἐν Λουγδούνῳ παροικίας, τῷ δηλω θέντι κατὰ Ῥώμην ἐπισκόπῳ συνίστων. « Ταῦτα δὲ ὑμῖν, κύριοί μου ἀδελφοί, τὰ γράμματα ἀπέστειλα διὰ Κλήμεντος τοῦ μακαρίου πρεσβυτέρου, ἀνδρὸς δοκίμου. οἱ δὲ αὐτοὶ ἀναῤῥιπισθέντος τοῦ καθ᾿ ἡμῶν διωγμού, «
col. 415–416page 184 of 211
PG 5:415Καίσαρ Μάρκος Αυρήλιος ᾿Αντωνίνος Σεβαστός Αρ μένιος, Αρχιερεὺς μέγιστος, δημαρχικῆς ἐξουσίας τὸ πέμπτον καὶ δέκατον, ὕπατος τὸ τρίτον. ο Ἀλλὰ τὰ μὲν ἐπ' Αντωνίνου τοιαῦτα ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὅπη τις ἐθέλῃ τιθέσθω, » μετίωμεν δὲ ἡμεῖς ἐπὶ τὴν τῶν ἑξῆς ἀκο τὴν τῶν ἑξῆς ἀκολουθίαν, ἐκθέμενοι καὶ τῶν παρ' αὐτοῖς τελειωθέν των μαρτύρων διαφόρους επιστολάς, ἃς ἐν δεσμοίς ἔτι υπάρχοντες τοῖς ἐπ' Ἀσίας καὶ Φρυγίας ἀδελ φοῖς διεχάραξαν Επέμενεν ἡ Ἐκκλησία ἡ Κορινθίων ἐν τῷ ὀρθῷ λόγῳ μέχρι Πρίμου ἐπισκοπεύοντος ἐν Κορίνθῳ. τυρῆσαι Ιάκωβον τὸν δίκαιον πάλιν ὁ ἐκ, θείου αὐτ τοῦ Συμεὼν ὁ τοῦ Κλεωπᾶ καθίσταται ἐπίση υπος.
col. 417–418page 185 of 211
PG 5:417σθαι αὐτὸν ἐπίσκοπον ὑποφθείρειν. « καὶ ἐπίσκοπος καὶ μάρτυς, καὶ Θρασέας καὶ ἐπί σκοπος καὶ μάρτυς ἀπὸ Εὐμενίας. Τί δὲ δεῖ λέγειν Σάγαριν καὶ ἐπίσκοπον καὶ μάρτυρα; 1 Ἑπτὰ μὲν ἦσαν συγκ γενεῖς μοι ἐπίσκοποι, ἐγὼ δὲ ὄγδοος· « Πέπομφα ὑμῖν καὶ Κλαυδίου Απολλιναρίου τοῦ μακαριωτάτου γενομέ του ἐν Ἱεραπόλει τῆς ᾿Ασίας ἐπισκόπου γράμματα. Λίλιος Πούλιος Ιούλιος ἀπὸ Δεβελτοῦ Κολωνείας τοῦ Θράκης ἐπίσκοπος, τόπον πρεσβυτέρους ἄνδρας δοκί τόπον πρεσβύτεροι ἡ κατὰ τόπον
col. 419–420page 186 of 211
PG 5:419τέρους πρεσβύτερον
col. 421–422page 187 of 211
PG 5:421τὸν πρεσβύτερον πρεσβύτερον ôπ ρος ἔλεγεν: Μάρκος μὲν ἑρμηνευτής Πέτρου γενό μενος ὅσα ἐμνημόνευσεν, ἀκριβῶς ἔγραψεν. οἱ πρὸ Σωτηρος πρεσβύτεροι, οι πρὸ σοῦ πρεσβύτεροι, οἱ πρὸ αὐτοῦ πρεσβύτεροι, οἱ πρὸ ἡμῶν πρεσβύτεροι. лρеσб πρεσβυ Ἐπεὶ καὶ αἱ ἐνταῦθα προκοπαὶ ἐπισκόπων, πρεσβυτέρων, διακόνων μιμήματα, οἶμαι, ἀγγελικής δόξης καθεστῶτα ἐπίσκοπον ἐπισκόπους καταστήσων πρεσβύτερον, πρεσβύτην, Ταῦτα, ἀδελφοί, οὐκ ἐμαυτῷ ἐπι τρέψας γράφω ὑμῖν περὶ τῆς δικαιοσύνης· ἀλλ' ἐπεὶ
col. 423–424page 188 of 211
PG 5:423Πολύκαρπος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ πρεσβύτεροι.
col. 425–426page 189 of 211
PG 5:425ἐπισκόποις καὶ διακόνοις,: Τί τοῦτο; Μιᾶς πόλεως πολλοὶ ἐπίσκοποι ἦσαν; Οὐδαμῶς· ἀλλὰ τοὺς πρεσβυτέρους οὕτως ἐκάλεσε· τότε γὰρ τέως ἐκοινώνουν τοῖς ὀνόμασι, καὶ διάκονος ὁ ἐπίσκοπος "Οτι γὰρ ἐπίσκοπος ἦν, φησὶ πρὸς αὐτὸν, Χεῖρας ταχέως μηδενὶ ἐπιτίθει. Οπερ οὖν ἔφην, καὶ οἱ πρεσβύτεροι τὸ παλαιὸν ἐκαλοῦντο ἐπίσκοποι, καὶ οἱ ἐπίσκοποι πρεσβύτεροι καὶ διάκονοι τοῦ Χριστοῦ ὅθεν καὶ νῦν πολλοὶ συμπρεσβυτέρῳ ἐπίσκοποι γράφουσι καὶ συνδιακόνῳ, λοιπὸν δὲ τὸ ἰδιάζον ἑκάστῳ ἀπονενέμηται ὄνομα, ὁ ἐπίσκοπος καὶ ὁ πρε Διαλεγόμενος πὼν τίνα μὲν ἔχειν, τίνων δὲ ἀπέχεσθαι χρὴ, καὶ τὸ τῶν πρεσβυτέρων τάγμα ἀφεὶς, εἰς τοὺς διακόνους μετεπήδησε. Τί δήποτε; ὅτι οὐ πολὺ τὸ μέσον αὐτῶν καὶ τῶν ἐπισκόπων, καὶ γὰρ καὶ αὐτοὶ διδασκαλίαν εἰσὶν ἀναδεδεγμένοι καὶ προστασίαν τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἃ περὶ ἐπισκόπων εἶπε, ταῦτα καὶ πρεσβυτέροις
col. 427–428page 190 of 211
PG 5:427ἀρμόττει· τῇ γὰρ χειροτονία μόνῃ ὑπερβεβλήκασι,: Έπειτα ὤφθη Ἰακώβῳ, ἐμοὶ καὶ τούτῳ μόνον δοκοῦσι πλεονεκτεῖν τοὺς πρεσβυτέρους. δοκεῖ, τῷ ἀδελφῷ τῷ ἑαυτοῦ, αὐτὸς γὰρ αὐτὸν λέγε ται κεχειροτονηκέναι, καὶ ἐπίσκοπον ἐν Ἱεροσολύμοις πεποιηκέναι πρῶτον. « Τὸν δέ γε μακάριον Επαφρόδιτον ἐν αὐτῇ τῇ ἐπιστολῇ ἀπόστολον αὐτῶν κέκληκεν. Σαφῶς τοίνυν ἐδίδαξεν ὡς τὴν ἐπισκοπικὴν οἰκονομίαν αὐτὸς ἐπεπίστευτο ἔχων ἀπο στόλου προσηγορίαν 2, 25: Απόστολον δὲ αὐτὸν κέ κληκεν αὐτῶν, ὡς τὴν ἐπιμέλειαν αὐτῶν ἐμπεπιστευμένον, ὡς εἶναι δῆλον ὅτι ὑπὸ τοῦτον ἐτέλουν οἱ ἐν τῷ προοιμίῳ κληθέντες ἐπίσκοποι, τοῦ πρεσβυτέρου δη λονότι τὴν τάξιν πληροῦντες. « Τοὺς αὐτοὺς ἐκάλουν ποτέ πρεσβυτέρους καὶ ἐπισκόπους· τοὺς δὲ νῦν καλουμέν νους ἐπισκόπους ἀποστόλους ὠνόμαζον· τοῦ δὲ χρόνου προϊόντος, τὸ μὲν τῆς ἀποστολῆς ὄνομα τοῖς ἀληθῶς ἀποστόλοις κατέλιπον· τὴν δὲ τῆς ἐπισκοπῆς προσηγο μίαν τοῖς πάλαι καλουμένοις ἀποστόλοις ἐπέθεσαν· οὐ τω Φιλιππησίων ἀπόστολος ὁ Ἐπαφρόδιτος ἦν· οὕτω Κρητῶν ὁ Τίτος, καὶ ᾿Ασιανῶν ὁ Τιμόθεος ἀπόστολοι οὕτω ἀπὸ τῶν Ἱεροσολύμων τοῖς ἐν ᾿Αντιοχείᾳ ἔγρα ψαν οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ πρεσβύτεροι. « διάστημα, διαστήματα ὑπερβαίνειν, πλεονεκτεῖν τοὺς πρεσ ευτέρους πάντων μάλιστα κυριώτατον, καὶ ὁ μάλιστα συνέχει τὴν Ἐκκλησίαν, τὸ τῶν χειροτονιῶν, Οὐ περὶ πρε σβυτέρων φησὶν ἐνταῦθα, ἀλλὰ περὶ ἐπισκόπων, οὐ γὰρ δὴ πρεσβύτεροι ἐπίσκοπον ἐχειροτόνουν. « Τοὺς ἐπισκόπους ἐνταῦθά φησι, καθὼς ἀλλαχοῦ ἡμῖν εἴρηται. Διαλεχθεὶς περὶ ἐπισκόπων, περὶ διακόνων, ἀνδρῶν, γυναικῶν, περὶ χηρῶν, περὶ πρεσβυτέρων, περὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων, καὶ δείξας ὅσων ἐστιν ἐπίσκοπος κύριος, ὅτε περὶ κρίσεως ἔλεγεν, ἐπήγαγε.
col. 429–430page 191 of 211
PG 5:429ὡς ἐπισκοποῦντας δηλαδὴ καὶ ζειν τοὺς δεομένους, πρεσβύτεροι ἐπίσκοπον ἐχειροτόνουν. « τατος ὁ Τίτος ὢν, ἐπίσκοπός τε τῆς Κρήτης μεγάλης οὔσης δι' αὐτὸ τοῦτο κεχειροτόνητο, καὶ τοσούτων ἐπισκόπων κρίσιν καὶ χειροτονίαν ἐπετράπη.
col. 431–432page 192 of 211

teros agnovisse, qui sciunt rem esse antiquissimam ut duo hi ordines in Ecclesia fuerint distincti, si excipiantur apostolica tempora. › est: ne unusquisque ad se trahens Christi Ecclesiam ▲ tempora discrimen illud inter episcopos et presby rumperet. Nam et Alexandriæ a Marco evangelista usque ad Heraclam et Dionysium episcopos, presby teri semper unum ex se electum in excelsiori gradu collocatum episcopum nominabant. › Hæc igitur, “sine omni controversia, S. Hieronymi sententia Suit, quod, licet in scriptis apostolicis, præcipue dum viverent Petrus et Paulus, nullum discrimen inter eos qui episcopi et presbyteri dicebantur, ipsi apparuerit, seris tamen apostolorum temporibus, vel paulo ante obitum Petri et Pauli, vel certe ante mortem S. Joannis, in toto orbe decretum esset, ut unus superponeretur cæteris, ad quem omnis Ec clesiæ cura pertineret, et qui episcopus proprie no minaretur. Hoc ex apostolica traditione profectum; hoc propter schismata tempore apostolorum certe orta introductum docuit; hujus rei Alexandriæ ab ipso S. Marco luculentissimum exstitisse testimo nium perhibuit; quod primum singularis episcopa tus exemplum putavit; et ipsum quidem tum sin gulare. Nam ex ejus sententia Marcus ‹ mortuus est octavo Neronis anno, et sepultus Alexandriæ, suc cedente sibi Aniano, › ut refert in Catalogo. Inde viros omnes singulares, qui illis temporibus ecclesiis præfuerunt, semper episcopos proprie appellat. De Romanis in Catalogo: Clemens quartus post Pe trum Romæ episcopus: siquidem secundus Linus fuit et tertius Cletus. › Cujus exsortem potestatem indicat, ad Isaiæ cap. Liii: ‹ Clemens vir apostolicus, qui post Petrum Romanam rexit Ecclesiam, scribit ad Corinthios. › Etlib. 1 adversus Jovinianum: ‹ Ad hos et Clemens successor apostoli Petri, cujus Pau lus apostolus meminit, scribit epistolas. > De Hie rosolymitanis ad Galatas cap. 1: Hic autem Jacobus episcopus Mierosolymorum primus fuit, cognomento Justus; vir tantæ sanctitatis et rumoris in populo, ut fimbriam vestimenti ejus certatim cuperent attingere. Qui et ipse postea de templo a Judæis præcipitatus successorem habuit Simeonem quem et ipsum tradunt pro Domino crucifixum.ɔ De Antiochenis, in Catalogo: «Ignatius Antiochenæ Ec clesiæ tertius post Petrum apostolum episcopus. › De Asianis: ‹ Joannes apostolus novissimus om nium scripsit Evangelium rogatus ab Asiæ episco pis. Et in eodem Catalogo Polycarpus Joannis apostoli discipulus, et ab eo Smyrnæ episcopus or dinatus, totius Asiæ princeps fuit.» Et Cum Ignatius Smyrnam venisset ubi Polycarpus, auditor Joannis, episcopus fuit.» Omnes igitur illi qui con fusa episcopi et presbyteri nomina in apostolicis scriptis tradiderunt, simul etiam docuerunt vel ab origine, vel viventibus adhuc Petro et Paulo, vel pate secundi sæculi initium, superstite adhuc S. Joanne, tres fuisse ordines sacros, seu gradus in Ecclesia. Quod si hoc ab iis positum est, nemo du bitabit idem reliquis agnitum fuisse, qui toties in S. Scriptura episcoporum mentionem fieri vide runt, nec unquam de confusione nominum cogita bant. Quare Walo Messalinus, qui eorum sententiam secimus est, suos nunquam negasse ait antiqua etiam Quare cum tres ordines sive gradus sacros tunc cum S. Ignatius epistolas scripsisse dicitur, in Christianis civitatibus, acpræsertim Asiaticis, exsti tisse sumnio veterum consensu constet; cum quam plurimi ejusdem sæculi non aliter quam de tot di stinctis et officio et nomine gradibus locuti sint; cum nemo unquam ejusdem ævi quemquam, qui secundi ordinis esset, episcopum appellaverit; cum denique pauci illi, qui eos qui episcopi fuerant, post eorum mortem, et quasi antiquiores, tantum presbyteros vocaverint, quoties autem ordines enu merandi, aut de sui temporis ministris evangelicis loquendi occasio se obtulerat, aliter locuti sunt; ratio nulla apparet, cur ille, qui eo modo distinctio nem ordinum in epistolis suis caste et perpetuo ser vavit, pro vero Ignatio Antiocheno illo et martyre non habeatur. Non est hoc, non est, ‹ supra suum sæculum, supra fratres suos venerandos seipsum efferre. Neque dubito quin verissime asserere pos sim, Ignatium nostrum tum episcopi de primis, tum presbyteri vocabulum de secundis Ecclesiæ cujusque sacerdotibus, pro sui sæculi usu et more, usurpasse, non tantum in sermone, sed in præceptionibus ae institutionibus ecclesiasticis bunc morem atque usum observasse. Et cum sint quædam hominibas latæ ac propositæ leges, easque sermone imprimis claro et facili et unicuique audientium obvio ac fa miliari concipi scribique deceat, nulla in iis voca bula dubia et obscura misceri, vel hujusmodi deni que, quorum lectores non statim intelligant eum ipsum esse quem auctor voluit sensum, hoc maxime observavit Ignatius noster; nam et omnes tunc no runt, secundi ordinis sacerdotem a nemine episco pum vocari solere, ab omnibus presbyterum; primi autem ordinis sacerdotem ab omnibus episcopum appellari. Cum igitur auctor epistolarum iis nomi nibus ad ordinum discrimen indicandum uteretur, lectores station intellexerunt eum ipsum esse quem ille voluit sensum; neque eos sedulo monere ae docere, quo sensu vel episcopi vel presbyteri voca bulum intelligi voluerit, necesse fuit. Facessat igi tur hic Dallæus cum turbis et tumultibus quos es citare conatur. Magnopere commoveri ac contur bari omnes debuisse putat, qui dictantem audierant Presbyteri, subditi estote episcopo. Fateor equi dem, si mores Christianorum secundi illius sæculi ad nostrorum normam exigere liceret, quampluri mos etiam tum commoveri voluisse, cum quempiam dictantem audirent: Presbyteri, subditi estote epi scopo. › Nihil enim esse quod homines aliquos (quales illi sint non dicam) magis commoveat, imo ad arma et fratrum internecionem excitet et impel lat, quam illud effatum, experientia nimis certa di dicimus. Cumque ista vidimus, non potuimus non illa S. Cypriani in memoriam revocare quæ ad presbyteros et diaconos fratres epist. 10 scripsit

col. 433–434page 193 of 211
PG 5:433τὸ λέγειν αὐτὸν ἐπίσκοπον καὶ πρεσβύτερον ἴσον εἶναι,: Τί ἐστιν ἐπίσκοπος πρὸς πρεσβύτερον; οὐδὲν διαλλάττει οὗτος τούτου. εἶναι τὸν αὐτὸν ἐπίσκοπον, τὸν αὐτὸν πρεσβύτερον,
col. 435–436page 194 of 211
PG 5:435τοῦ ᾿Αποστόλου περὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων γὰρ τῶν ἀπὸ τῆς Ἐκκλησίας ὑπεροχήν τινα παρά τοὺς πολλοὺς ὡς ἐν συμβόλοις ἀνειληφότα βούλεται εð Παῦλος δευτέρου πεπειρᾶσθαι γάμου.. μιας γυναικὸς ἄνδρα πάνυ διαδέχεται καν πρεσού τερος ᾖ, κἂν διάκονος, κἂν λαϊκὸς, ἀνεπιλήπτως γάμω χρώμενος, Τοῦτο δὲ, ἐν οἷς Τιμοθέ πρὸς αὐτὸν γράφων νομοθετεί, τυπῶν τῷ λόγῳ τὸν 12: Μυρίαι δὲ ὅσαι ὑποθῆκαι εἰς πρόσωπα' ἐκλεκτά διατείνουσαι, ἐγγεγράφαται ταῖς βίβλοις ταῖς ἁγίαις· αἱ μὲν, πρεσβυτέροις, αἱ δὲ, ἐπισκόποις· αἱ δὲ, διακόνοις ἄλλαι, χήραις.
col. 437–438page 195 of 211

J. PEARSONII VINDICIÆ IGNATIANÆ. PARS II. ab ipso peragerentur, aliquando ab illo presbytero de episcopis quasi de presbyteris est locutus. ▸ demandarentur, ideo □poɛσtŵros generale vocabu Jum adhibuit; diaconos autem proprie enuntiavit, quia eorum partes ab ipsis semper peragebantur. Irenæus locum palmarium aliter omnino intellexit et exposuit, reliqua S. Scripturæ loca, quæ pro adversariorum sententia afferuntur, ne quidem teti git. Clemens Alexandrinus loca de officiis episcopi et presbyteri ita secundum nomina in Scripturis distincta intellexit, ut præcepta illa plurima non minus de episcopis et presbyteris, quam de diaco nis et vidnis diversa pronuntiarit. Tertullianus et Origenes distinctionem nominum apud Apostolum adeo accurate observabant, ut sua omnia ad eam dirigerent. Non igitur apparet ullum intra 100 et malto plures annos post S. Ignatii martyrium in apostolorum scriptis hanc nominum communionem observasse. Iniquissimum autem est, sermones secundi sæculi ad normam opinionis quarto demum sæculo ortæ exigere. Secuti sunt igitur apostoli morem loquendi a po pulo Christiano usurpatum, ex sententia Hiero nymi; ut apostolos imitari in hac re nihil aliad sit, quam secundum vulgatum in Ecclesia morem loquendi scribere. Illi igitur maxime imitati apo stolos sunt, qui secundum suæ ætatis sermonem, non apostolicæ, scripserunt. Qui Hieronymianam sententiam nunc exponunt, eamque nobis obji. ciunt, volunt ex illius mente nullos apostolorum tempore præter seu supra presbyteros fuisse con stitutos, tanquam legitimos et distincti ordinis aut gradus episcopos; postea igitur, cum toto orbe decretum est, ut unus de presbyteris electus superponeretur cæteris, ad quem omnis Ecclesiæ cura pertineret, postulare non possunt ut scri ptores ecclesiastici, tanta in re ipsa mutatione facta, communionem nominum retinerent. Ipse Salmasius in Apparatu: ‹ Ab eo tempore quo ex uno ordine presbyterali et episcopali duo facti sunt, nomen presbyteri dari desitum est epi scopo. Si distinctio nominum simul munerum que et proinde etiam ordinum inter presbyterum et episcopum facta est, ut docet Salmasius, non de imitatione sermonis apostolici, sed de rei muta tione quærendum est; qua mutata, secundum illius sententiam, imitatio apostolorum esse non potuit. Secundo. Nemo eorum omnium qui communia episcopi et presbyteri nomina in SS. Scripturis fuisse putabant, in eo sermonis genere apostolos secutus est, aut alium quemquam secutum esse dixit. Hic habemus adversarium nobis plane con sentientem. Epistolarum, inquit, scriptor ‹ duo illa Bomina plane eodem sensu accipit, quo a tertii sæculi et sequentium Christianis ad hæc usque tempora accepta fuisse et scimus et libenter con cedimus. > At qui communionem horum nominum in libris apostolicis reperisse se putabant, ante quartum sæculum non exstiterunt: ad morem Ignatii igitur locuti sunt; et nec ipsi imitabantur apostolos in hoc loquendi modo; nec quemquam corum omnium qui ante se scripserunt, apostolos ev sensu acceptos imitatum fuisse observabant, aut neglectæ imitationis accusabant. B. Theodore tus, qui existimavit apostolos ipsos, eos qui secundi ordinis essent, nunc presbyteros, nunc episcopos appellasse, eos autem qui primi ordinis essent, apostolos dixisse; nec ipse apostolos imitatus est; neque quemquam scriptorem ecclesiasticum apo stolicum sermonem secutum esse arbitratus est; sed omnes apostoli nomen ipsis proprie dictis apostolis reservasse, episcopi autem nomen primi minum explicandam vel excogitari vel fìngi possint, ordinis sacerdotibus assignasse perhibuit. S. Chry sostomus, Theophylactus et Ecumenius eos qui epi scopi erant, ab apostolis non tantum presbyteros, sed et diaconos dictos fuisse putabant; neminem tamen existimabant hunc sermonem apostolicum secutum esse. Quis enim unquam primi ordinis præpositum diaconum appellavit? Hieronymus ipse neminem post apostolos sermonem apostolicum imitatum esse existimavit, sed unumquemque sui temporis in loquendo morem spectasse; ne apo stolos quidem ipsos aliter locutos esse putavit. Ita enim in Commentario in Epistolam ad Titum lo quitur: «Quia eosdem episcopos eo tempore quos et presbyteros appellabant, propterea indifferenter Quinetiam tertio observandum est nondum con stare nomina episcopi et presbyteri in apostolicis scriptis, ubi de officiis ecclesiasticis agitur, syno nyma esse. Certe argumenta quæ hactenus adducta sunt, non id credere nos necessario cogunt; et po tius probabile est talem harum vocum communio.. nem in apostolorum scriptis minime esse admitten dam. Primo, quia si originem hujus interpretationis quæramus, primum omnium qui illam ad suam sententiam confirmandam protulit, Aeriuın hæreti cum fuisse comperiemus; cujus sententia quampri mum publicata est, a S. Epiphanio statim explosa est. Secundo, illi catholici, qui eamdem postea in terpretationem, sed in alium finem, amplexi sunt, sive veteres, sive modernos consideres, nunquam in ea explicanda consentire potuerunt. Si modi om nes excutiantur, qui ad communionem duorum no vix unum aut alterum invenies, quem nemo ample xus est, nullum sane in quo tres, vel duo fortasse convenerunt, si illos excipias, qui omnia ab aliis ex professo transcripserunt. Quicunque communio nem horum duorum nominum mente concipiunt, necesse est ut aut unum ordinem tantum in eccle sils apostolorum primum cura et auctoritate fun datis, aut duos exstitisse supponant. Et quideni qui hanc communionem nominum tuentur, in di versas de numero ordinum tunc temporis exsisten tiuni sententias divisi sunt. Omnes agnoscunt, post quam Novi Foederis libri exarati sunt, aliquo tem poris intervallo, duos ordines seu gradus ecclesia sticos et officio, et dignitate distinctos, sive jure

col. 439–440page 196 of 211
PG 5:43968: Οὐ γάρ ποτε ή Αλεξάνδρεια δύο ἐπισκόπους εἶχεν, ὡς αἱ ἄλλαι ἐκκλησίαι. γὰρ γεγόνασι πρῶτοι Πέτρος καὶ Παῦλος οἱ ἀπόστολοι αὐτοὶ καὶ ἐπίσκοποι. «
col. 441–442page 197 of 211
PG 5:441Ἐνταῦθα ζητήσειεν ἄν τις εἰκότως, τί δήποτε οὐδαμοῦ τῷ κλήρῳ γράφων ἀλλαχοῦ, οὐκ ἐν Ρώμη, οὐκ ἐν Κορίνθῳ, οὐκ ἐν Ἐφέσῳ, ἀλλὰ κοινῇ πᾶσι τοῖς ἁγίοις, ἢ τοῖς πιστοῖς, ἢ τοῖς ἡγαπημένοις, ένα ταῦθα τῷ κλήρῳ γράφει; « Οτι αὐτοὶ καὶ ἀπέστειλαν, καὶ ἐκαρποφόρησαν, καὶ αὐτοὶ ἔπεμψαν πρὸς αὐτὸν τὸν Ἐπαφρό σὺν ἐπισκόποις καὶ διακόνοις ρεσιωτῶν μακροτέρους τῶν δρόμων τοὺς διαύλους δρουγγός, μίλια, λεκτίκιον, βούρδων, κάστελλον, βικαρία, τριβούνος, ρήξ, πων καὶ διαστρόφων ονομάτων, τοσοῦτον βόρο ρος, ἀξιομνημόνευτος, ἀξιεπαίνετος, χριστόληπτος, ἀνθρωπομίμος, χρηματολαίλαπες, κακεντρεχής, μεγαλορρημοσύναι. ἀνυστέρη ἀγενεαλόγητος, ἀδιαφθορία, ἀκαταστασία, ἀκατάγνωστος, ἀμετανόητος, ἀνεκδιήγητος, ἀνεξιχνίαστος, ἀνεξερεύνητος, απροσωπολήπτης, ὀξύπεινος, καχέκτης, ἀδικαίαρχοι, ἡμερόλεγδον, νομανδρία, ὑπομεμψιμοίρους, νεόκτι στα, ψευδησιόδειον, φαινοπροσωπεῖν, πειθαναγκην, ἀνηθοποίητον, κοιλιολυσία, απεραντολογία, ἀνεμοφόρητα, ἀναντιφωνησία, φωτογραφία, πεπλογραφία, μουσοπάτακτος, ἀντίεκτον.
col. 443–444page 198 of 211
PG 5:443'Αξιονό μαστος, ἀξιόθεος, ἀξιομακάριστος, θεομακάριος, θεομακαριστότατος, ἀγιοφόρος, ἀξιεπίτευκτος, πολυ αγάπητος έμετον ἑξέραμα, κύλισμα βορβόρου. ἐγκομβώσασθαι Ὁ μὲν γὰρ μακάριος καὶ κορυφαῖος Πέτρος, οὐδὲν περὶ τὴν ἐκλογὴν τῶν Ἑλληνικῶν ὀνομάτων σπουδάζων, ταύτην τοῖς ἑαυτοῦ παρείληφε γράμμασιν· οὐ γὰρ ἡχώ τινα καὶ τέχνην ῥημάτων, οὐδὲ λε ξιδίων ψόφον καὶ κτύπον... ἀλλὰ ψυχῶν σωτηρίας τοῖς ἀκροαταῖς ἐνθεῖναι φροντίδα ἐτίθετο. ἐγκομβώσασθαι θοποιία, αἱματεκχυσία, αλεκτοροφωνία, ἀλλοτριοεπίσκοπος, ἀνθρωποκτόνος, ἀποκαραδοκία, ἀποσυνάγωγος, ἀργυροκόπος, ἀρσενοκοίτης, δεξιολάδος, δευτερο πρωτος, δικαιοκρισία, εθελοθρησκεία, εὐπερίστατος, καλλιέλαιος, κωμόπολις, μογιλάλος, οινοφλυγία, όλο κληρία, σητόβρωτος, σκωληκόβρωτος, τροποφορέω, φρεναπάτης, ὑπερεκπερισσῶς, ψευδάδελφος, καρποφόρος, καρποφορούμενον, θανατηφόρος, 111, 8, παραδιατριβαί, διαπαρατριβαί, διατριβή, οι παρα τριβή παραδιατριβή δια παρατριβή Διαπαρατριβαί Διαπεριτριβαί, Διαπαρατριβαὶ, ἐνδελεχισμοί, ένα δελέχειαι.: Διαπαρατριβαὶ, ἐνδελέχεται. συν αιχμαλώτους αἰχμάλωτος Αγα θοποιία, ἁγιοπρεπεῖς, ἀδελφοκτονία, ἀμβλυωπῆσαι, ἀναζωπυρησάτω, ἀξιαγαπητός αντοφθαλμεῖ, ἀπροσκόπως, ἀπροσωπολήπτως, αὐτεπαίνετος, αὐτομολοῦντες, δικαιοπραγία, δωδεκάσκηπτρον, έργο παρέκτης, ἑτεροκλινεῖς, ἑτερογνώμων, εὐπρόσδεκτα, θεοστυγία, κοινωφελές, μικρόδουλον, κυοφοροῦσα, λειποτακτεῖν, ματαιοπονία, μεγαλορρημονεῖν, μωμοσκοπηθέν, οἰκουργεῖν, πτεροφυεί, προοδοιπορήσαντες, ριψοκινδύνως, χρησμοδοτεῖσθαι, φυλλοῤῥοεί, φιλαδελφία, πᾶν Ξέναι συνθέσεις ποιητῶν τολμήματα, σαρκοφόρος, θεοφόρος, Χριστοφόρος, ναοφόρος, χριστώνυμος. ψευδόχριστος, ἀντίχριστος, ψευδάδελφος, κατανάθεμα. ει μεγαλόδουλον, θεοχόλωτοι, υποληψείδιον, ἀναπο τευκτότερον, ἀπεκλεγόμενον, ἀπεριπτωτότερον, εἰ Έμοι μὲν, ὦ Σώκρατες, ἢ τούτου τοῦ παιδὸς εἴτε φυτεία, εἴτε παιδοποιίαν χρὴ φάναι. Τοῦτο δὲ οὐ χρὴ νομίζειν, ὅτι μεγάλῃ τῇ φωνῇ χρῆται ὁ Πλάτων, ἀλλ᾽ ἐπειδὰν ὁ Δημόδικος εργατικὸς καὶ γεωργός φαλ νὰς ἀφίησι τῆς τέχνης.
col. 445–446page 199 of 211
PG 5:445μὴ βαττολογήσητε, τὴν ξένην ταύτην τῆς λέξεως καινοτομίαν ἐξευρηκέναι, έπιούσιος Πρῶ τον οὖν ἐστέον, ὅτι ἡ λέξις ἡ ἐπιούσιος παρ' οὐδενὶ τῶν Ἑλλήνων οὐδὲ τῶν σοφῶν ὠνόμασται, οὐδὲ ἐν τῇ τῶν ἰδιωτῶν συνηθείᾳ τέτριπται, ἀλλ᾽ ἔοικε πεπλάσθαι ὑπὸ τῶν εὐαγγελιστῶν. « ἐπιούσιος περεύεται "Ολως εφευρετής ἐστι καινῶν ὀνο μάτων. ο 'Αγυιάν: Όλως πολλὰ τὰ γλωσσηματικὰ παρ' αὐτῷ. 1 Καὶ γὰρ ἐκεῖνος εἴ περ τις καὶ ἄλλος ερμηνεύων πολιτικῶς ὅμως παρ εμβάλλει πολλάκις γλωσσηματικά. παμμεγέθης, παμμεγεθέστατος, παμπληθὴς, πανάγιος, πανάρετος, παντοκράτωρ, παντοκρατορικὸς, παντοποιητής, παντεπόπτης. χριστοφόρους ναοφόρους. νεκροφόρους ἀξίως τοῦ Θεοῦ ἀξιοθέους φέρω άξιος, Αξιαγάπητος ἀξιοθαύμαστος, Αξιομνημόνευτοσ, ἀξιοπρεπέστατος, ἀξιομακαριστότατος, ἀξιέπαι ἀξιάγα στος, ἀξιάκουστος, ἀξιακρόατος, ἀξιεπαίνετος, ἀξιέ ραστος, ἀξιοβίωτος, ἀξιόεργος, ἀξιοθέατος, ἀξιόκτη της, ἀξιολογώτερος, ἀξιόνικος, ἀξιόπιστος, ἀξιόσκε πτος, ἀξιοσπούδαστος, ἀξιοτέκμαρτος, ἀξιοφίλητος, ἀξιοχρεώτατος. καθαρὸς τοῖς ὀνόμασι, καὶ σαφής, καὶ ἐναργής, « φέρω ἀνθεσφόροι, ἀῤῥηφόροι, δαφνηφόροι, δειπνοφόροι, διονυσιφόροι, διφροφόροι, ἐῤῥηφόροι οι ερσιφόροι, ὀσχοφόροι, θαλλοφόροι, θεσμοφόροι, ιεροφόροι, κανηφόροι, κιστοφό ροι, λικνοφόροι, λουτροφόροι, ναρθηκοφόροι, πεπλη φόροι, πυρφόροι, σκαφηφόροι, σκιροφόροι, στεφανη φόροι, υδριαφόροι, υδροφόροι, φωσφόροι. θεοφόροι, καὶ ναοφόροι, χριστοφόροι, αγνοφόροι, Ελοτελεῖς, καὶ ὁλόκληρον, 1 φιλανθρωπότατος, καὶ φιλομαθέστατος, καὶ φιλοτιμότατος. Καν ὑπὸ Κρίσκεντος τοῦ φιλοψόφου καὶ φιλοκόμπου· οὐ γὰρ φιλόσοφον εἰπεῖν ἄξιον τὸν ἄνδρα. Ως προέφην, οὐ φιλόσοφος ἀλλὰ φιλόδοξος ἀνὴρ δεξ κνυται, ὅς γε μηδὲ τὸ Σωκρατικὸν ἀξιέραστον ὂν τ
col. 447–448page 200 of 211
PG 5:447ἀποσίμωσιν, εἰ κωλύμην, εἰ ἀπ φρονα, καὶ ὁμόψυχον.: Καὶ πτωχοὶ τὸν φιλό πτωχον καὶ τὸν φιλόξενον οι ξένοι, καὶ ἀδελφοὶ τὸν χριστοι, τὸ παραδοξότατον, μᾶλλον δὲ φιλόχριστοι τος, καὶ ἄλλος φιλόμουσος καὶ φιλόσοφος. Οὐ πάντες εἰσὶν ἔπαρχοι, οὐδὲ χιλίαρχοι, οὐδὲ ἑκατόνταρχοι, οὐδὲ πεντηκόνταρχοι. καὶ φιλήδονος, καὶ φιλόδοξος φιλάνθρωπος, ἀλλὰ μό νος ὁ φιλόκαλος. εἰ ᾅδω; ἄρχειν, Δι 'Η φύσις όσαχῶς τῇ θείᾳ παρείλης ται Γραφῇ. φύσις λυθὼς͵ ὡς ναυάγιον ὑποστὰς φύσει σωματικῶς τῆς Ἐγὼ δὲ ἅτινα φύσει ἀναγκαῖον εἶναι ἡγησάμην εἰς τοὐμφανὲς ἐλθεῖν, ταῦθ' ὑπηγόρευσα. 51? Οπότε δὲ οὐ δέχονται φύσει τὰ βιβλία τὰ ἀπὸ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου κεκτ πολυαγάπητον όνομα κέκτησθε φύσει δια θεοφόρους χριστοφόρους, ναοφόρους πραϋπάθειαν, βεβαιοσύνην, ἀκαυχησίαν θεοφόρον, χριστοφόρον πολυαγάπητον οὐ κατὰ χρῆσιν, ἀλλὰ κατὰ φύσιν, καθ᾿ ἕξιν· φυσιοῦται ἡ ἕξις, με
col. 449–450page 201 of 211
PG 5:449Εὐαγγελίῳ ὡς σαρκὶ Χριστοῦ. ήχω ἐπὶ σὲ ὡς κλέπτης, θὲν ἅπαν καλὸν φύσις καθίσταται, καθάπερ καὶ ἡ ἐν ποτὲ μὲν τὸ ψάλλειν δηλοῖ, ἐνίοτε δὲ τὸ φημίζειν μάρμων μάρχων, μάρκων Πέτρος, ἐπιλύων, ἐπιγινώσκων, ομαίμων πρόμους, Αλέξαρχος Κασσανδρέων ἄρχουσι χαίρειν. Υπωπιάζω μου τὸ σῶμα. σύνῃ μένετε ἐν Ἰησοῦ Χριστῷ σαρκικῶς καὶ πνευματ
col. 451–452page 202 of 211
PG 5:451'Εβουλόμην ἰδεῖν τὰς ἁλύσεις, ἃς δεδοίκασιν μὲν δαίμονες καὶ φρίττουσι, αἰδοῦνται δὲ ἄγγελοι Έπειτα αὐτὸς προὔτεινε τὸν αὐχένα τῷ ξίφει, εντειλάμενος τοῖς τὸ σῶμα αὐτοῦ συλλεξομένοις, τὰς ἀλύσεις καὶ τὰς πέ δας αὐτῷ συνθάψαι, Ιν' ᾗ μοι ταῦτα, φησί, κειμένῳ τοίνυν ὁ μακάριος ἀποσφάττεσθαι ἐκεῖνος, μετὰ τοῦ σιδήρου τὸ σῶμα ταφῆναι ἐπέσκηψε.. σύμβολα συνταφῆναι κελεύει τῷ σώματι. « Καὶ κεῖνται νῦν μετὰ τῆς τέφρας αἱ όγκον Τοὺς ἐνειλημένους ἁγιοπρεπέσιν δεσμοῖς, ἅτινά ἐστι διαδήματα τῶν ἀληθῶς ὑπὸ Θεοῦ καὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἐκλελεγμένων. « Παντός χρυσοῦ λαμπροτέρας αὐτοῖς ἐδείκνυ τὰς χεῖρας, παντὸς διαδήματος βασιλικού. « Καθάπερ τις στέφανον πλέκων χρυσοῦν, εἶτα μαργαρίτας ἐντιθεὶς, τῇ πυκνότητι τῶν λίθων λαμπρότερον ἐργάζεται διάδημα. Ὥστε καὶ τὰ δεσμὰ κόσμον ἐμπρεπῆ περικεῖσθαι αὐτοῖς, ὡς νύμφη κεκοσμημένη ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς πεποικιλμένοις. τñ¸àλúσEw; » ᾿Αλλὰ τοῦ στεφάνου τούτου
col. 453–454page 203 of 211
PG 5:453Αὕτη τους δεδεμένους, καθάπερ διά τινος μηχανῆς ἕλκει πρὸς τὸν οὐρανὸν, καὶ ὥσπερ χρυσή σειρά εξαρτηθεῖσα ἀνέλκει πρὸς αὐτὸν τὸν Πνεύματι στοιχούντες, τούτῳ τὴν γνῶσιν Αεί συνάγει καὶ συγκολλᾷ τὰ μέλη διὰ ισόψυχος, ἀντίψυ γένοιτό μοι ὑπὸ τὰ ἴχνη εὑρεθῆναι ὅτ' ἂν Θεοῦ ἐπι τύχω, ο Οὗ γένοιτο ἐν τῇ βασιλείᾳ Ἰησοῦ Χρι στοῦ πρὸς τὰ ἴχνη εὑρεθῆναι ἡμᾶς.. Ονήμονος, ἄξιος ὀνήσεως. ο Εσθλός μοι δοκεῖ ἔμμεν' ὀνήμενος, λá601, *Οναιο καὶ σὺ, καὶ ὁ διδοὺς ἐγώ.
col. 455–456page 204 of 211
PG 5:455*Ονασθαι, μὴ μαθεῖν βούλου. *Ονασθαι, ὠφελῆσθαι. Καὐτὴ γὰρ ἐγώ, οὕτως ἀναίμην τῶν τέκνων. Καὐτὴ γὰρ ἔγωγ', οὕτως 'ὀνοίμην τῶν τέκνων, Μισώ τὸν ἄνδρ' ἐκεῖνον, εἰ μὴ μαίνομαι. ἀνοίμην *Αλις δὲ παίδων· τῶν δ' ὄνησιν εὔχομαι Θεοῖς γενέσθαι· σοῦ γὰρ οὐκ ἀνήμεθα. ὀναίμην τινός. σοφίας ἀναίμην, καὶ προσέτι τῶν παιδίων τῶν έμαυ τοῦ, ὡς οὐκ ἂν μὴ φιλτάτῳ σοὶ τυγχάνοντι συνεβούλευσα τι τοιοῦτον, ἔγε ἀπεύχομαι τοῖς ἐχθροῖς τοῖς Φιλοψευδεῖ Καὶ ὁ Εὐκράτης ὥστ πὲρ ἀναμνησθεὶς πρὸς τὴν ὄψιν τῶν υἱέων, Οὕτως ὀναίμην, ἔφη, τούτων, ἐπιβαλὼν αὐτοῖς τὴν χεῖρα, ὡς ἀληθῆ, ὦ Τυχιάδη, πρὸς σὲ ἐρῶ.. Εγώ σου ὀναίμην ἐν Κυρίῳ. « μεγαλοπρεπής, κακοζήλους ζήλωσε τὸν πρῶτον Διονύσιον τὸν Σικελίας τύραννον, Οναίμην ὑμῶν τῆς φιλοχρίστου Ἐγὼ τῶν θηρίων ἐκείνων ὀναίμην, μῶν ὀναίμην ἐκείνων.
col. 457–458page 205 of 211
PG 5:457Εγώ σε πρεσβεύουσα, κἀντὶ τῆς ἐμῆς Ψυχῆς καταστήσασα φῶς τόδ' εἰσορᾷν, Θνήσκω. Σὺ δ' ἀντιδοῦσα τῆς ἐμῆς τὰ φίλτατα Ψυχῆς ἔσωσας. ψυχον ισόψυχον ὡς ὁ Κύριος τὸν ὑπὲρ ἡμῶν· ὑπὲρ σοῦ τὴν ψυχὴν ἀντι ισόψυ δώσω τὴν ἐμήν. χον, ἀντιδιδόναι αντίψυχος, εἰ ἀντίψυχον.» τὴν ψυχήν αντίψυχον είναι. ιδίαν ψυχὴν ἀντὶ κοινῆς σωτηρίας ἀντικαταλλάσσεσθαι. ἀντίψυχον ἰσόψυχος ἀντί ψυχος ἰσόψυχον αντίψυχον. ισόψυχος ἀντίψυχος ἰσόψυχον 17: Ομοίως καὶ περὶ Τιμο θέου καὶ ἑαυτοῦ γράφων· Οὐδένα γὰρ ἔχω, φησί, Ισόψυχον, ισόψυχον), Οὐδένα γὰρ ἔχω ἰσόψυχον, τουτέστι τῶν ὁμοί. ως μα μεριμνώντων,: 'Αντὶ τοῦ ὁμοίως ἐμοὶ κηδόμενον ὑμῶν καὶ φροντίζοντα. άνθρωπε ισόψυχε ισόψυχος ισόψυχος ἀντίψυχον Αντίψυχον ὑμῶν τὸ πνεῦμά μου, καὶ τὰ δεσμά μου. Κατὰ πάντα σοῦ ἀντίψυχον ἐγὼ, καὶ τὰ δεσμά μου ἠγάπησας. Αντίψυχον ὑμῶν ἐγώ, ἀντίλυτρον. ᾿Αντίψυχον ἐγὼ τῶν ὑποτασσομένων τῷ ἐπισκόπῳ, πρεσβυτέροις, διακόνοις. Τὸν σὸν θάνατον ἑκὼν ὑπομενῶ, γ. ἀντίψυχον Ὑπὲρ πάντας γὰρ ἂν ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, εἰκότως τὸν ἑαυτοῦ ναὸν καὶ τὸ σωματικὸν ὄργα τον προσάγων ἀντίψυχον ὑπὲρ πάντων, ἐπλήρου τὸ ὀφειλόμενον ἐν τῷ θανάτῳ. αντίψυχον Αντὶ πάντων τὸν ἑαυτοῦ ναὸν εἰς θάνατον παραδιδοὺς μι: Αντί πάντων αὐτὸν θαγάτῳ παραδιδούς. 91: Οὗτός ἐστιν ἡ πάντων ζωή, καὶ ὁ ὡς πρόβατον ὑπὲρ τῆς πάντων σωτηρίας αντί ψυχον τὸ ἑαυτοῦ σῶμα εἰς θάνατον παραδούς. ἀντίψυχον ἀντίλυτρον, αντί ψυχον. τὸ ἐξαίρετον Λοιπαὶ δὲ καὶ συγγενείς ταύτῃ τῇ θυσίᾳ ἐκχύσεις εἶναί μοι φαίνονται τοῦ τῶν γενναίων μαρ τύρων αἵματος. Καὶ παραδέχεται ταῦθ' οὕτως γεγονέναι οὐκ ἀλόγως πιστεύσας ταῖς ἱστορίαις ὁ πιστὸς Κλήμης ὑπὸ Παύλου μαρτυρούμενος. 4 Ἵνα δὲ καὶ ὑποδείγματα ἐθνῶν ἐνέγκωμεν
col. 459–460page 206 of 211
PG 5:459Πολλοὶ βασιλεῖς καὶ ἡγούμενοι λοιμικοῦ τινος ἐν-: « στάντος καιρού, χρησμοδοτηθέντες παρέδωκαν ἑαυτοὺς εἰς θάνατον ἵνα ῥύσωνται διὰ τοῦ ἑαυτῶν αἵματος τοὺς πολίτας. Εἰ γὰρ τάδε μὲν ὑπὸ Ἑλλήνων οὐ μάτην ιστόρηται, τὰ δὲ καλῶς περὶ τῶν μαρτύρων είρηται, περικαθαρμάτων τοῦ κόσμου γενομένων καὶ πάντων περίφημα λεγομένων διὰ ταῦτα ἀποστόλων, τί ὑποληπτέον καὶ πηλίκον περὶ τοῦ ἀμνοῦ τοῦ Θεοῦ διὰ τοῦτο θυομένου ἵνα ἄρῃ ἁμαρτίαν, οὐκ ὀλίγων, ἀλλ' ὅλου τοῦ κόσμου, ὑπὲρ οὗ καὶ πέπονθε; ι περί ψημα, περίψημα ἀντίψυχον. Οι περίψημα, περικατάλαγμα, ἀντίλυτρα, αντίψυχα. Καὶ πολλοὶ νοσοκομήσαντες καὶ ῥώσαντες ἑτέρους ἐτελεύτησαν αὐτοὶ, τὸν ἐκείνων θάνατον εἰς ἑαυτοὺς μεταστησάμενοι, καὶ τὸ δημῶδες ῥῆμα, μόνης ἀεὶ δοκοῦν φιλοφροσύνης ἔχεσθαι, ἔργῳ δὴ τότε πληροῦντες, ἀπιόντες αὐτῶν περίφημα. ἀντίψυχον, περίφημα 'Αντί ψυχοι, οὕτω καλοῦνται οἱ Μέμνονος ὄρνιθες αντίψυχοι Πούπλιος δὲ Αφράνιος Ποτίτος, δημότης τε ὢν, καὶ ὑπὸ μωρᾶς κολακείας, οὐ μόνον ἐθελοντής, ἀλλὰ καὶ ἔνορκος, ἄν γε ὁ Γάϊος σωθῇ, τελευτήσειν ὑποσχόμενος, Ατάνιός τέ τις Σεκούνδος, ἱππεύς τε ῶν, καὶ μονομαχήσειν ἐπαγγειλάμενος, ἀντὶ τῶν χρημάτων & ἤλπιζον παρ' αὐτοῦ, ὡς καὶ ἀντίψυχοι οἱ ἀποθανεῖν ἐθελήσαντες, λήψεσθαι, ἀποδοῦναι τὴν ὑπόσχεσιν ἠναγκάσθησαν, ἵνα μὴ ἐπιορκήσωσι. ἀντί ψυχοι) Πλάττεται ἐν τῷ ὕδατι, λαμβάνει δὲ ἀντί ψυχον πνεῦμα. Δύναται πολλάκις μία κερδηθείσα ψυχή μυρίων ὄγκον ἁμαρτημάτων ἀφανίσαι, καὶ γενέσθα ἡμῖν ἀντίψυχον ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ. ἰσόψυχον, ἀντίψυχον, κακοζηλία, κακοζηλίαν χρήματα ἀντίψυχα διδό κακοζηλίας ἐλάχιστον τῶν ἀποστόλων, ἐλαχιστότερον πάντων ἁγίων, ἐλάχιστος, ελαχιστότερος ὡς μικρότερος ὑμῶν, ἄξιον καλεῖσθαι λέγεσθαι οὐκ ἱκανὸς καλεῖσθαι Απόστολος. ὅθεν οὐχ ἄξιός είμι καλεῖσθαι, ἧς οὐκ ἄξιάς
col. 461–462page 207 of 211
PG 5:461εἰμι καλεῖσθαι ἐπίσκοπος, ἐὰν Θεοῦ ἐπιτύχω. αὐτῶν καὶ ἔκτρωμα, ἀδικῶ, χαρίσασθέ μοι τὴν ἀδικίαν ταύτην. 32: Εἰ ταῦτα δεινὰ γέγονε, παρ ελήλυθε· χαρίσασθέ μοι τὴν ἀδικίαν ταύτην. « πολλῆς βαρύτητος ἔθηκε τὴν ἐπιτίμησιν, καὶ τὸ
col. 463–464page 208 of 211
PG 5:463Ιγνάτιος, ὁ καὶ Θεοφόρος, τῇ ήλεημένῃ ἐν μεγα λειότητι Πατρὸς ὑψίστου καὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μονογενούς Υἱοῦ αὐτοῦ, Εκκλησίᾳ ἡγαπημένῃ καὶ πεφωτισμένῃ ἐν θελήματι τοῦ θελήσαντος τὰ πάντα ἅ ἐστι κατ' ἀγάπην Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ἥτις καὶ προκάθηται ἐν τόπῳ χωρίου Ρωμαίων (εν καὶ ἀσπάζομαι ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ κατά σάρκα καὶ πνεῦμα ἡνωμένην πάσῃ ἐντολῇ αὐτοῦ, πεπληρωμένην χάριτος Θεοῦ), ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Θεῷ χαίρειν. φωμεν, ἔστωσαν τοιαῦται αἱ ἐπιστολαί μικρὸν ἐξηρ μέναι πως. ἡγιασμένῃ, Αγαπημένῃ, ποιήσαντος, θελήσαντος, ἥτις, ἥτις καί, χω ρίου, χορού, μιο ἀξιοεπίτευκτος, ἀξιος πίτακτος, ἀγάπης, ἐν ἀγάπῃ, αὐτοῦ, Πα τρός, ριο ἐν Θεῷ καὶ Κυρίῳ ἡμῶν, ἐν Κυρίῳ Θεῷ μος, χριστόνομος Θεοῦ, Θεοῦ, πίστιν καὶ, καὶ σωτῆρος, πνευματοφόρος, Θεοῦ παντοκράτορος και, πάσης, καὶ Πατρὶ
col. 465–466page 209 of 211
PG 5:465ζομαι Εκκλησίαν, αποστολικῷ χαρακτήρι, με διὰ Κλήμεντος παντὶ χαρίσματι, εἰ ἀνυστερή τους παντὸς χαρίσμα
col. 467–468page 210 of 211
PG 5:467τοιοῦτοι γὰρ οἱ ἐρῶντες ὅπερ ἂν πάσχωσιν ὑπὸ τῶν ἐρωμένων μεθ᾿ ἡδονῆς ὁ ἔρως ὁ ἐμὸς ἑσταύρωται κατακριθεὶς πρὸς θηρία θαυμάσῃς, εἰ πολλάκις τὰ αὐτὰ περὶ τῶν αὐτῶν λέ Τὰ αὐτὰ γράφειν ὑμῖν, ἐμοὶ μὲν οὐκ ὀκνηρόν, ὑμῖν δὲ ἀσφαλές. κοὺς ἐργάτας, βλέπετε τὴν κατατομήν. μην αντίψυχον Καὶ εὔχομαι τοῖς ὁδοῦσι τῶν θηρίων ἀλεσθῆναι, « ἀπὸ τῶν ῥημάτων ὧν ἀποθνήσκειν μέλλων ἐφθέγ αὐτὸν τῆς τιμωρίας ὁ τρόπος μένει, ἐγὼ τῶν θηρίων ἐκείνων δναίμην έλεγε. σει. Διὰ τοῦτο τῶν θηρίων, ἔλεγεν, δναίμην, « ημερώτερα τὰ στόματα ενόμιζεν εἶναι τῆς τοῦ τυ μην
col. 469–470page 211 of 211
PG 5:469κατενάρκησα, Αὐτὸς ἐγὼ οὐ κατενάρκησα ὑμῶν, τίπο: Οὐ καταναρκήσω ὑμῶν. 28: Πάνυ γάρ, ὡς ὁρᾷς, πλείστων κατ εναρχήσαμεν, καίτοιγε προκαλουμένων· οὐ γὰρ ἀχαριστήσομεν· εἰ δὲ καὶ κατεναρκήσαμεν, τῷ φεί δεσθαι μάλλον, ἢ τῷ προσίεσθαι. ἀπὸ τῶν ὅπλων ὅπλα ἀδικίας ὅπλα δικαιοσύνης, ὅπλα τοῦ φωτός ὅπλα δικαιοσύνης, καὶ ὅπλα στρα τίας, ἀναλάβετε την πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ, ἐνδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ, στῆτε περιζωσάμενοι τὴν ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀληθείᾳ, καὶ ὑποδησάμενοι τοὺς πόδας ἐν ἑτοιμασίᾳ τοῦ Εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης. θώραξ δικαιοσύνης, ει περικεφαλαία τοῦ σωτη ρίου, οι μάχαιρα πνεύματος σχέσιν ἀντιτασσόμενος τῇ ἐξουσίᾳ, τῇ τοῦ Θεοῦ διαταγῇ ἀνθέστηκεν. ἀντιτάσσεται, διαταγῇ ἀντιτάσσεται, ὑποτάσσεται, ἐντολῇ ὑποτάσσεται, δια Καὶ γὰρ βέλτιον ταὐτολογίας μέμψιν ὑποστῆναι, ἢ παραλείψαί τι τῶν ὀφει
Continue reading PG 5: Dissertatio →≣ entire volume
Page scan enlarged

Notebook

Full View