【sta in Eċelešia maxime esse fugienda, hoc ad eum tate armasset, cujus potestas ea tempestate, etiam finem esse summe necessarium; quod omnes ab initio Christianæ religionis professi sunt. Vel si conjectaris et quidem justissimis indulgere liceat, ex hac frequenti admonitione de obedientia episco pis, presbyterís et diaconis simul præstanda, ego optimo jure colligendum reor, non hæc scripta fuisse sub initio quarti sæculi, aut tertii fine, sed potius sub initio secundi. Nemo enim tam seris Ec clesiæ temporibus tot elogiis ornasset diaconorum officium, quod tunc temporis ubique, excepta una ecclesia urbis Romanæ, adeo eviluerat; nemo pre sbyterium tot laudibus cumulasset, tanta auctori Alexandriæ, ubi maxime floruerat, tantopere immDİ nuta est. Vidit hoc Salmasius, et ob eam rationem scriptum hoc, cujuscunque sit, secundo sæculo as serendum judicavit. Et si quid ego in hac re intel ligo, quicunque presbyterali dignitati auctoritatique maxime student, non habent suæ existimationis firmius aut solidius fandamentum quam epistolas S. Ignatii nostri: neque enim in ullo vere antiquo scriptore extra has epistolas tot ac tanta presbyte ratus præconia invenient, neque illius ordinis ho norem sine episcopatus prærogativa ullibi constite tum reperient. Pearsonianarum Ignatii Vindiciarum finis. Denis Nicolas Auctore D. LE NOURRY, presbytero et monacho ordinis S. Benedicti e congregations S. Mauri. (Apparatus ad Bibliothecam Patrum, I, 78, Parisiis, 1703, in fol.) De veris sancti Ignatii epistolis. STATUS QUESTIONIS ET GENUINARUM IGNATI EPISTO § I. Status quæstionis proponitur. Quatuor sunt epistolarum Ignatii classes, quarum prima earum est, quas Isaacus Vossius ex manu scripto Græco Bibliothecæ Florentinæ codice Græ ce edidit; quarumque antiquam versionem Latinam Usserias archiepiscopus Armachanus ex duobus codicibus manu exaratis, altero Bibliothecæ Richar di Montacutii, altero Cantabrigensis antea divulga verat. Secunda classis easdem complectitur, sed inter 1.olatas, ac cum suis additionibus Græce et Latine editas. Tertia classis quinque alias continet, Græce item et Latine publicatas, quæ in Usseriana Vossianaque editione, aliis supra memoratis, subjunguntur. Quarta denique in classe collocantur tria Ignatii epistolia, duo ad Joannem evangelistam, et ter tium ad sacram virginem Mariam, Christi matrem, cui ejusdem Mariæ ad Ignatium responsio subne citur. Omnium autem harumce epistolarum examen sb ¡is ordimur, quæ primæ sunt classis, et de quibus præcipua nunc ac pene omnis inter eruditos est controversia. Septem porro sunt ejuscemodi episto læ, quarum ut major habeatur notitia, ac de iis certius ab omnibus judicium ferri possit, brevem earum, sed claram accuratamque pro virili analy sim præmittemus. II. Analysis septem epistolarum Ignatii. Cum Ignatius Antiochiæ damnatus esset ad be stias, Romamque, ut iis objiceretur, vinctus duce retur, et Smyrnam appulisset; inde quatuor prio res, de quibus jam agitar, dedit epistolas. Harum prima Ecclesiæ Ephesinæ, quæ ad eum ex difficil limi itineris defatigatione recreandum reficiendum que, antea Onesimum episcopum suum una cum Byrro, Euplo et Frontone miserat, destinata est. Hanc autem Ecclesiam, ob eximiam in se charita tem primum laudat, gratiasque maximas ei repen dit. Tum Christianos omnes, quorum se discipu lum esse etsi lubens fateatur, summo tamen suo erga eos amore et studio victus, monet ut in eadem

semper cum Onesimo et necessitudine et obedientia quamvis nihił molestius unquam tulerit, quam ni perseverent; quantaque inde singulis quibusque bona atque utilitates oriantur, eisdem aperit. In hoc autem quod quosdam hæreticos, qui Christi mortem et resurrectionem fictam et simulatam esse dicebant, noluerint audire, sed continuas ad Deum pro illorum conversione preces fuderint, &idem illo rum prædicat. Sub bæc nonnulla eis tradit vitæ morumque præcepta, ibique de se tanto sentit hu milius, quanto virtutes illorum altius extollit. In primis vero eos hortatur fidem integram servent, ac semper credant Christum vere quidem ex Maria virgine natum, sed matris virginitatem et mortem Filii, cujus divinitas eo sidere, quod supra astra omnia resplenduit, manifestata est, diabolo prorsus fuisse incognitas. Pollicetur deinde se aliam ad eos, si per Deum liceat, daturum epistolam; ac tandem postquam eorum orationibus Antiochenam com mendavit Ecclesiam, primæ huic epistolæ finem imponit. mias quorumdam laudes; negare tamen non posse cognitionem scientiamque non vulgarem divinitatis, angelorum rerumque cœlestium, quam cum ipsis, nisi adhuc essent infirmiores, ultro communicaret, sibi divinitus fuisse concessam. Verumtanien præter has cognitiones, quantumvis sublimes, sibi alias multo majores deesse, nec se primis discipulis proximum numerari, ultro fatetur. Post hæc Tral lenses commonefacit, ab iis qui Christum fictum hominem, simulate mortuum et exsuscitatum au dacter asserebant, in primis caveant; nec laqueos eorum facilius quam sua in episcopum, sacrosque ministros obedientia posse declinari. Deinde illos, et suo, et Smyrnensis, ac Ephesinæ aliarumque Ecclesiarum nomine salutat, atque ad mutuam in ter se pacem, et in episcopum presbyterosque suos observantiam rursus excitat. Poscit denique ut fusis ad Deum precibus, eam, qua martyrium suum con summare possit, gratiam exorent. Quarta ultimaque epistola, Sinyrnæ data, ad Chri stianos Romæ degentes directa est, illaque Ignatius eos de martyrio suo, in eorum urbe perficiendo, cer tiores facit. Illos vero omnibus quas ardentissimum ac pene incredibile subeundi martyrii studium suggerere poterat, rationibus pulsat; ne mortein suam, quod unum timebat, prohibere tentarent. Subjungit se crudelissimis satellitum, a quibus du cebatur, vexationibus ad assequendam martyrii palmam præparari, atque idcirco Romanis se qui dem non præcipere, sed eos obtestari, ut a Deo impetrent corpus suirm, tanquam frumentum Chri sti, dentibus bestiarum ita moli, ut nihil omnino sit reliquum; tandemque optare se ab iisdem bestiis quamprimum devorari; atque si vel minimum mo rentur, illas, ut Christo, quo nihil sibi charius erat, citius frueretur, derepente aggressurum. Ob oculos deinde eis ponit quanto conatu princeps sæculi martyrio suo obsistere niteretur. Hinc illis, ne cum dirissimo mortalium boste conspirent, sed sibi, ut ocius mortem optatam obiret, opem potius ferant, auctor est et suasor. Suam postea Ecclesiam, iu qua ne ultimo quidem qui ascriberetur loco, dignus erat, plurimum illis commendat; eisque, et Secunda scripta est Ecclesiæ Magnesianæ, quæ Damam episcopum suum, et Bassum, atque Apol lonium presbyteros, ac Solonem diaconum ad eum direxerat. Hi postquam Ignatium de felici ejusdem Ecclesiæ statu certiorem fecissent, ad eam confe stim hanc ille exaravit epistolam, in qua de se sum ma cum demissione locutus, Magnesianorum chari tatem, concordiam cæterasque virtutes Christianas summe commendat. Eam quoque ob causam, bre viorem se fecisse epistolam testatur; quod homini bus, tot tantisque virtutibns et sanctimonia prædi lis, prolixiorem scribere opus non erat. Illis itaque dontaxat, at presbyterorum instar, in debita suo, licet juniori, episcopo obedientia, reverentia ad versus presbyteros et diaconos exhibenda, mutua que inter se pace et concordia servanda semper perseverent, adhortatur. Docet deinde omnes Moysis lege solutos, sola Cbristi Servatoris lege teneri; quem vere mortuum, et a mortuis suscitatum esse demonstrat. Quod quidem non ideo argamentis probandum se suscepisse dicit, quod eorum aliqui illud non crederent; sed ut eos omnes adversus quorumdam errores, qui id impie negabant, præ muniret ac tueretur. Ea propter illos ut in Domini et apostolorum doctrina firmissime stabiliantur, suis, et omnium, quæ vel eum exceperant, vel ad cpiscopoque suo morem semper gerant, obsecrat obtestaturque. Denique sui ipsius, et Ecclesiæ suæ Antiochena brevi commendatione claudit episto lam. Tertia ad Ecclesiam Trallensem ab eo data est, postquam per Polybium ejusdem Ecclesiæ episco pum, ad se ab ea missum, certo accepisset Tral lenses Christianos inculpatam mentem habere, et insuperabilem in patientia, eosque vere esse Dei imitatores. Ille enim his nuntiis gaudio perfusus, hane scripsit epistolam, qua eis de tot eximiis vir tatibus plurimum gratulatus, eosdem ut episcopum obedientia, presbyteros veneratione, observantia diaconos prosequantur, amice monet. Subdit se eum invisendum aliquos miserant, Ecclesiarum verbis plurimam salutein mittit. Denique charissi mum suum Crocum ad se pervenisse nuntiat, atque ut iis qui ex Syria Romam venerant, eumdem Cro ci adventum, seque eos brevi conventurum signifi carent, etiam atque etiam precatur. Ignatius his quatuor litteris Smyrnæ obsignatis, inde solvens, appulit Troadem, ubi tres alias, qua rum prima ad Philadelphienses scripta est, exara vit. Hanc inchoat a laudibus sancti eorumdem epi scopi, cujus divinam ad episcopatum vocationem, modestiam, aliasque virtutes sibi admirationem movisse testatus, illos ad ei, sicut oves pastori, ut mortiferas doctrinæ erroneæ herbas devitent, obse

quendum, sedulo hortatur. Tum continuo subjun- sias ad illam eadem de causa "scribendum korte tur, per quam amanter obsecrat. Denique Christia nis omnibus generatim, quibusdam vero nomina tim salutatis, obsignat epistolam. git nosse se eos in hac semper fuisse obedientia; sed ne ab illis, qui legem Moysis non autem Christi servandam esse docebant, corrumpantur, persevo rantiam efflagitat. Memorat autem se cum ad eos divertisset, cognovissetque apud ipsos esse quos dam, qui eatenus Evangelio, quatenus priscis eo rum auctoribus consentaneum esset, credendum esse contenderent, tunc eamdem illis suasisse obe dientiam. Jam vero se nunquam his hominibus, sed cruci, morti, resurrectioni Christi, atque Evange lio a prophetis prænuntiato, tanquam omnino in corruptæ veritati fidem habiturum profitetur. Illos deinde monet, ut ad Ecclesiam Antiochenam diaco num quemdam, vel sicut vicinæ ecclesiæ, episco pum, ac presbyteros, qui de reddita ei pace gratu Ientur, dirigant. Sub hæc ob Philonem diaconum, Reum et Agathopodem benignissime ab eis ex ceptos gratias agit. Denique eos Troadensium ver bis salutat, optatque ut Burrhus et Ephesini atque Smyrnæi a Christo, in quo spem omnem collocave rant, dignis honoribus afficiantur. Sexta epistola ab Ignatio ad Smyrnensem Eccle siam per Burrhum, quem itineris sui comitėm ha buerat, missa est. Præcipuo, quod in ea tractatur, argumento Ignatius Christianos adversus quosdam hæreticos, qui Christum fictam tantum hominis carnem, qua mortem et resurrectionem simulave rat, assumpsisse dicebant, munit ac tuetur. Qua propter veritatem carnis, passionis, mortis et re surrectionis Christi invictis argumentis demon. strat, præcipitque Smyrnæis, ut hæreticorum fu giant colioquia, ac suis precibus eorum conversio nem a Deo exposcant. Eos deinde ut episcopo, presbyteris et diaconibus obsequantur, in primis autem episcopo summa in omnibus obedientia et veneratione auscultent, sollicite admonet. Dehinc maximas eis idcirco rependit gratias, quod se so ciosque suos incredibili benevolentia exceperint, atque inde eos dignam a Deo mercedem accepturos esse pollicetur. Postea pacem Ecclesiæ Antiochenæ redditam nuntiat, oratque ut aliquem, qui hac de re illi gratuletur, ac Deo laudes gratiasque simul cuin ea referat, quamprimum mittere festinet. Denique omnibus cum Troadensium, tum suo no mine salutatis, epistolæ coronidem imponit. Septimam Ignatius, Troade Neapolim conten dens, atque in navim jamjam conscensurus, ad Polycarpum, charissimum discipulum suum, ac Smyrnensem episcopum, destinavit epistolam. Ibi miram ejus in fide constantiam commendat, gau diumque suum quod Smyrnæ ipso fruitus sit, testi ficatur. Posthæc quo et ipse in virtute proficeret, et commissam sibi Ecclesiam Christiane regeret, variis illum præceptis imbuit. Subinde vero eum orat obtestaturque ut ad Ecclesiam Antiochenam de reddita pace ei gratulaturus litteras, ab aliquo deferendas, scribat; atque ut alias quoque Eccle * Lib. De script. Ignat., p. 450. VARIE SCRIPTORUM DE HIS EPISTOLIS SENTENTIÆ; QUÆDAM OBSERVANDA PRÆMITTUNTUR, ET QUA NE § I. Variæ scriptorum de iis epistolis sententiæ. De his septem epistolis tres sunt diversæ scri ptoruin hujusce ætatis opiniones. Prima est Blon delli, Dallai aliorumque plurium Presbyteriana Calvinianæque sectæ hominum, qui illas tanquam omnino adulterinas, fictas atque Ignatio supposi tas repudiant. De ea vero ætate qua eas in lucem prodiisse censent, quot eorum capita, tot sensus. Albertinus enim eas circa medium sæculum secun dum, Salmasius sub imperio Antonini, vel Marci Aurelii, Blondellus post mortem Clementis Alexan drini, Dallæus, exeunte sæculo tertio, scriptas esse pronuntiant: imo vero Bochartus epistolam ad Ro manos non ante Constantini Magni imperium exa ratam esse arbitratur. Secunda opinio est Usserii Armachani archiepi scopi, qui sex priores epistolas Ignatio asserit, septimam vero, quæ ad Polycarpum data est, reji cit fictitiamque esse affirmat. Tertia aliorum omnium sententia has septem epistolas verum ac genuinum Ignatii opus esse con tendit; eaque non ab orthodoxis tantum, sed ab eru ditissimis Calvini ac protestantium sectatoribus, Vossio scilicet, Hamondo, Riveto, Sculteto, Pear sone, Bullo, Maynio aliisque propugnatur. Huic sententiæ lubentes subscribimus, illamque verissi mam esse invictis, ut putamus, rationum momen tis demonstrare conabimur. 11. Quædam observanda præmittuntur. Verum antequam ad hanc opinionem probandam aggrediamur, nonnulla quæ ad quæstionis nostræ explanationem non parum conducunt, juvat obser vare. Primo constat inter omnes cujuslibet opinio nis auctores quasdam ab Ignatio nostro. scriptas fuisse epistolas: «Quis enim, inquit Dallæus ", tam fatuus est, ut eum scripsisse aliquas neget? › Constat etiam inter eosdem illas, quæ ab Athana sio, Eusebio aliisque infra citandis scriptoribus Ignatii nomine laudantur, non alias esse ab iis, quas Usserius et Vossius sinceras et absque inter polationibus ediderunt, quasque primam epistola rum Ignatii classem constituere diximus. Conten dunt vero primæ sententiæ patroni has a nebulone aliquo exaratas, et veris Ignatii epistolis fuisse sup positas. Observandum quoque est easdem Ignatii episto las non a catholicis, sed ab Usserio et Vossio, viris inter protestantes celeberrimis ex optimæ nota

manuscriptis cum Latinis tum Græcis codicibus, urgemus, quod ii omnes concedunt, nec ullus ex primum publici factas fuisse juris ea sane ſide, qua majorem nullus desiderat. Animadvertendum denique eos etiam, 'qui ad propugnandam barumce epistolarum veritatem pro lixiores dissertationes edidere, catholicos non fuisse, sed protestantis Calvinianæque sectæ homines. Enimvero Vedelius Calvinista ac Genevensis mini ster, Usserius et Vossius in harum epistolarum edi tionibus suam quisque earumdem apologiam ad junxit. Cumque Salmasius et præcipue Blondellus Usserium ac Vossium impugnare tentassent, illos uterque, et Usserius quidem in sua Appendice Igna tiana, Vossius vero in suis litteris strenue confu taverunt. Hos excepit Henricus Hamondus presby ter Anglicanus, qui prolixam adversus Blondellum adornavit disputationem, qua non solum omnibus Blondelli argumentis respondit, sed novis firmisque rationum momentis hasce epistolas Ignatio asse ruit. Contra hunc Dallæus Charentonensis minister pugnat dissertatione longe prolixiori; sed fide, quidquid ipse dixerit, non omnino integra. Omnes enim epistolas Ignatio ascriptas, sive eas quas Ha mondus atque alii Ignatio tribuunt, sive eas quas ipsi abjudicant, ille confuse, generatim et in globo aggreditur; atque ut hac confusione et ingenti ar gumentorum cohorte fucum faceret, contra illas omnes litteras, quinque supra sexaginta, quæ ac curate numerat, promit rationum firmamenta. Ve rum Pearsonius presbyter Anglicanus doctis suis earumdem epistolarum Vindiciis omnes ejus cona tus cassos et irritos reddidit. Tanta enim claritate et sinceritate illarum veritatem astruxit, quanta confusione Dallæus omnia turbare tentaverat. Co natus est quidem alius Calvinistarum minister ano nymus desperatæ Dallæi causæ nova disputatione opitulari; sed quam male votis ejus res cesserit, a nobis jam demonstrandum est. eis negare unquam potuit, nimirum has epistolas, postquam genuinæ uti fingunt, Ignatii litteræ pe riissent, intra annum 106, quo ille martyr occubuit, et annum aut 326, aut ad summum 330, quo suam Eusebius Historiam divulgavit, publicam prodiisse in lucem. Id enimvero falsum gratisque fictum esse inde evincitur, quod iis quoque fatentibus, Ignatius quasdam scripsit epistolas, quibus teste Dallao: Post divini fœderis libros nihil esse de buit in tota Ecclesia nobilius ac celebrius, nisi forte Clementis epistolam exceperis. › Hinc quippe illud conficitur, quod certe nec Dəl læus, neo ullus sanæ mentis negaverit, has since ras scriptoris nostri epistolas ab iis saltem Eccle siis, ad quas destinatæ erant, ea quæ tanto mar tyri debebatur, veneratione acceptas, cum aliis etiam communicatas ecclesiis, in earum scriniis asservatas, ac in Christianorum cœtibus, non secus ac Clementis epistolam, aliaque tanti pretii monu menta, publice lectas. At quis in animum sibi in ducat pluribus annis ante Eusebianæ Historiæ edi tionem omnia omnino harumce epistolarum tam pre tiosa exemplaria ita periisse, ut ne unius quidem vestigium neque in Ecclesia Antiochena, neque Smyrnensi, neque Romana, nec ulla alia de prehendi potuerit? Nunquid omnes et Ecclesiæ, et Christiani etiam Antiocheni tantis animis, tantaque arte in illarum perniciem exstinctionemque conspi rarunt, ut cum eæ, quas supposititias esse dicunt, altero post Ignatii mortem sæculo lumen aspexere, tum nullus licet diligentissimus veterum scriptorum indagator, licet Ignatii temporibus et Antiochenæ Ecclesiæ proximus, de iis, quas veras genuinasque fuisse contenduut, nihil omnino unquam suspica tus sit? Si enim tunc aliquod harum tanti martyris epistolarum exemplar superstes alicubi exstiterit; si aliquis Eusebio antiquior, vel Ignatio suppar, aut coavus, de iisdem epistolis aliquid audierit, illieo, vel unius illarum exemplaris sola exhibitione, vel alicujus veteris scriptoris contradictione, eæ ficti tiæ litteræ ab illo et omnibus aliis explosæ fuis sent. § III. Qua methodo vera sententia propugnabitur. Quapropter septem Ignatii epistolas, quæ primam, uti dictum est, classem componunt, ea methodo ab Ignatio profectas esse ostendemus, ut omnia argu menta, quibus alii prius eas ipsi vindicarunt rursum ad incudem revocata, aliis novis, et a nobis exco Nec illud prætermittendum est, quod adversarii gitatis rationum momentis confirmentur. Tum ob- in bisce, quas Ignatio suppositas dicunt, epistolis jectiones adversariorum, expensis aliorum respon sionibus, vel nostris pro virili parte subjunctis de struere conabimur; ac tandem ad ea omnia quæ in Pearsonium ab anonymo deprompta nullus hacte nos attigit, clare et dilucide, atque uti speramus, funditus evertenda propius accedemus. PROPONITUR PRIMUM ARGUMENtum, ex iis QUÆ ADVER Primam quidem momentum etsi inde erui pos set, quod adversariorum in commentitia harum epistolarum ætate assignanda, tam variæ sint opinio nes, ut nullus omnino inter eos de re non ita dilli cili consensus esse queat; illud tamen potissimum doctrinam ejusdem Ignatii Ecclesiarumque illius temporis decretis oppositam sese animadvertisse ar bitrantur; atque earumdem auctorem ingeniosum, industrium, callidum, versutum; vel prout eorum interest, tardum, plumbeum, supinum, indoctum passim prædicant. Cur ergo hæc omnia doctissi mos tertii quartique sæculi scriptores, atque Euse bium ipsum, qui tantam in evolvendis et eruendis veterum Patrum monumentis operam posuerat, plane penitusque fugerunt? Nullus profecto, uti opinamur, erit sincerus æquitatis et veritatis ama tor, qui non intelligat quantum bæ opiniones pa rum vero videantur similes, quantumque sibi invi cein contrariæ sint et adversæ.

ARGUMENTUM SECUNDUM EX POLYCARPI TESTIMONIO PE § 1. Testimonium Polycarpi proponitur, et prima Dallai exceptio refellitur. Sed jam ad alia argumenta, quibus opinio tam parum sibi constans impugnatur, properandum est. Ea autem duplicis sunt generis: alia quippe externa dici possunt, quæ ex aliis inculpatæ et certissimæ fidei petuntur scriptoribus; alia vero interna, qui bus auctoris opera ejus ingenio et tempori, ac cœ teris, quæ desiderari possunt adjunctis, apte con venire demonstrantur. At invictis utriusque generis momentis, septem primæ classis epistolas Ignatio asseri posse plane contendimus. Atque ut a primo argumentorum genere exor dium sumamus, numerosum cujuslibet ævi scri plorum, qui has epistolas nostro martyri vindicant, agmen ducet Polycarpus, Smyrnæ episcopus, Igna tio non solum coævus, sed amicitia et consuetudine conjunctissimus. Is enim qui in litteris viri sibi amicissimi dignoscendis vel indicandis, nec falli nec fallere poterat, de iis ad Philippenses sic scri bit: ‹ Scripsistis ad me et vos et Ignatius...... epi stolas omnes Ignatii, quas ad me scripsit, et quas cunque demum apud nos reperire potuimus, quem admodum nobis mandastis, ad vos misimus. › Quid tanti viri auctoritate efficacius? quid ejus testimo nio clarius et evidentius? Duo tamen quæ nequaquam condemnenda esse affirmat, ei opponit Dallæus ". Primum est Nice phori Constantinopolitani judicium, quo hæc Poly carpi epistola ad deterrimi 'generis, ut Dallæus ac defensor ejus loquuntur, apocrypha, scilicet itine raria Petri et Thomæ procul amandatur. Unde Dal læus Nicephori, inquit, et patriarchæ primarii, et scriptoris annis circiter octingentis nobis nostris que vetustioris, de his libris judicium, Hamondi tametsi viri eruditissimi, et aliorum ævi nostri sententiæ præferre nulla invidia est. Sed si nulla sit invidia Nicephori judicium Hamondi aliorumque recentiorum sententiæ præferre, nulla quoque erit invidia judicium Irenæi, Eusebii, aliorumque Pa trum tot sæculis Nicephoro vetustiorum, qui Poly carpo hanc epistolam assignant, Nicephori præferre sententiæ: imo tanto potiori jure præferendum est, quanto et eruditione præstantiores, atque ætati Po lycarpi viciniores fuerunt. Deinde verba a Dallæo ob jecta patriarchæ Nicephori non sunt, sed scriptoris cujusdam obscuri et anonymi, quifragmentum quod Stichometriam vocat, ad illius Chronographiæ cal cem subjunxit, ut infra a nobis clarissime demon strabitur. Et certe quis sibi persuadeat Polycarpi epistolam, cujus utilitatem Dallæus agnoscere cogi tur, a Nicephoro quem idem Dallæus laudibus ex ornat, inter apocrypha deterrimi generis fuisse ab Irgatam? 11. Secunda et tertia Dallaí exceptio exploditur. Quocirca Dallæus id quod primum opposuerat, non satis firmum esse veritus, ad alterum qued majoris putat esse momenti, progreditur. Ait ita que” hæc epistolæ Polycarpi verba: ‹ Seripsistis ad me, etc., quæ ad finem usque sequuntur; ‹ omnino videri temere, et præter auctoris men tem aliena manu assuta. › Quod quidem rursus du‐ plici ratione probare nititur. Primo, quoniam illa ‹ absurde, et præter manifestam orationis seriem inserta, atque infulta sunt.» Superioribus siquidem verbis: ‹ Ut sitis perfecti, › etc., epistola claude batur, vel, ut ipse loquitur: «In banc decentissi man), ut omnes vident, clausulam desinebat epi stola.> Secundo, quia hæc ultima verba Ignatium adhuc in vivis degentem memorant, quem illa soperiora Hi omnes non in vacuum cucurrerunt,, etc., declarant mortuum. Unde idem Dallæus: ‹ Ex his, inquit, sole meridiano clarius est diversos esse ho mines, qui eadem de re tam dissentanea, tamque inter se contraria, et repugnantia loquuntur; proindeque, particulam illam falso ac vafre epi stolæ esse assulam ab aliquo impostore. › Confe stim vero subdit: His exceptis, nihil in epistola illa videtur occurrere, quod vel quemquam offen dere, vel Polycarpo indignum censeri debeat. › Sed hic paulisper immoremur attendamusque num Dallæus, ubi in contradictione et repugnantia, quam nullus ante illum deprehenderat, retegenda sibi adeo lynceus videtur, ibidem secum ipse non pugnet. Enimvero si in tota epistola nibil præter illam particulam occurrat: «Quod vel quemquam offendere, vel Polycarpo indignum censeri debeat, ▸ cur quæso, Dallæus non solum Hamondo et aliis ævi nostri doctissimis hominibus, sed etianı anti quissimis Patribus Eusebio et cæteris præfert Ni cephorum, qui epistolam totam rejicit inter ca quæ sunt ex apocryphorum deterrimo genere; › vel, ut ipse alibi dicit, ‹ inter libros fabulis et figmen tis plenos; ex quibus, ‹ si quis ad fidem de re aliqua primis illis temporibus gesta faciendam af ferret, nihil efficeret? › Nunquid si aliquis ea om nia, quæ in hac epistola illud quod Dallæus vocat additamentum, præcedunt, quæque ipse Polycarpo digna censet, ad fidem faciendam afferret, nihil efficeret? Nunquid ob particulam in fine epistolæ additam, ea quæ Polycarpo digna sunt, ad apocry pha deterrimi generis, et libros fabulis et figmentis plenos debent protinus amandari? Quid autem quod addit Dallæus in hac epistola ‹ tam dissentanea, tamque inter se contraria et repugnantia › occurrere; ut ‹ sole meridiano cla rius sit ea a diversis hominibus scripta fuisse? Cur ergo Eusebius, homo oculatissimus et perspi cacissimus, cur alii ante et post Nicephorum scri ptores illud non viderunt, quod ‹ sole meridiano cap. 32, p. 42. * De script. Ignat., cap. 22, p. 426. * Ibid., p. 427.

clarius erat? › Nunquid omnes sole meridiano lu- ab ea difficultate, quæ contra ipsum solum militat, cente cæcutiebant? Sed esto, Eusebius aliique omnes solis meridiani splendore perstricti, id quod sole meridiano clarius erat, non viderint. Cur saltem hanc decentissimam clausulam, in quam desinebat epistola quam, teste Dallao, omnes vident, illi non viderunt? Nunquid Dallæus Eusebium aliosque viros oculatissimos, qui hanc epistolam integram Polycarpo tribuunt, adeo cæcos omnique lumine orbatos fuisse dicet; ut unum quod sole meridiano clarius erat; alterum quod omnes vident, ipsi videre non potuerint? Jam vero ad rem ipsam veniamus. Contendit Dallæus verbis, quæ particulam ultimam præce dunt; quia decentissimam clausulam › habent, epistolam Polycarpi claudi. Nunquid ergo quoties in epistolis occurrit decentissima clausula, toties ibi finiuntur epistolæ? Id sane vel ipsæ solæ Pauli epistolæ falsissimum esse evincunt. Nam in capite decimo quinto ejus Epistolæ ad Romanos hæc de centissima clausula legitur: Deus pacis sit cum om nibus vobis. Amen; in capite vero tertio Epistolæ ad Ephesios ista: Ipsi gloria in sæcula sæculorum. Amen; et tainen neutra ibi desinit: sed in priori unum caput, in posteriori tria integra capita sub sequuntur. Longum esset et inutile innumera epi stolarum proferre exempla, quæ ad similes clau sulas, quas Dallæus decentissimas vocat, nou desinunt. Norunt enim omnes ex scriptoris ingenio pendere, quas velit, et ubi velit, in epistola sua clausulas apponere: maxime vero ubi plura, sicuti Polycarpus, tractat argumenta, vel cum scribentis animo aliquid novi scribendo succurrit. sese recte explicuisset. Verum non de Hamondi mente disputamus, sed de Polycarpi epistola, in qua cum nulluin mendacium, nullaque sit contra dictio et repugnantia, integram illam, omnesque et singulas illius partes a Polycarpo scriptas esse certo certius evincitur. § III. Reliqua Dallæi exceptiones refelluntur. Instat Dallæus, novoque utitur et miro argumen tandi genere. Ille siquidem nihil de veritate ac in tegritate epistolæ Polycarpi amplius disputans, con cedit Polycarpum testari aliquas ab Ignatio scriptas fuisse epistolas. Verum cum idem ipse Polycarpus illas easdem esse, quas defendimus, non dixerit, alias Dallæus omnino ab eo indicatas esse audacter affirmat. Atqui a Dallæo poscimus quid Polycarpo, ut epistolas illas Ignatii esse testaretur, præstan dum erat. Nunquid ab eo hæ epistolæ integræ transcribendæ erant, vel manu propria subscri bendæ? Nunquid publica notariorum et testium fide, aliisve publicis instrumentis munienda? Si res ita se habeat, nullas procul dubio nunc habemus virorum apostolicorum aliorumque antiquissimorum Patrum epistolas, ac ea quæ manibus omnium te. runtur, aliæ omnino sunt ab iis quas scriptores ab illis datas esse commemorant. Dicendum ergo ex severioris critices regulis, ut alicujus auctoris epi stolæ, quarum scriptor ipsi coævus generatim tan tum meminit, speciatim designentur, nihil aliud requiri, nisi ut iHæ ab integræ certæque fidei scri ptoribus, iisque non ita ab illius ætate remotis no minatim indicentur. Atqui quas Polycarpus Ignatii epistolas generatim designat, eæ speciatim et nomi natim, ut fatentur adversarii, ab Eusebio aliisque integræ certæque fidei scriptoribus designantur. Denique jam a nobis, uti putamus, clare demonstra tum est Ignatium non alias ab iis, de quibus nune controvertitur, exarasse epistolas. Illæ igitur eæ dem sunt quas Polycarpus designat. Præterea falsum illud est, quod ait Dallæus, ulti mam hujus epistolæ particulam, mendacio, iis quæ superius dicta erant, contrario et repugnante, esse inspersam. At, inquit ille, hæc verba:. Et de ipso Ignatio, et de his qui cum eo sunt, quod certius agnoveritis, significate: > hæc, inquit, verba Igna tium, qui prius defunctus declaratur, in vivis esse significant. Verum si ea attente perpendantur, nihil de Ignatii morte vel vita innuunt aut testifican tur. His etenim Polycarpus tantummodo postulat, ut Philippenses qui de Ignatio facilius aliqua acci pere poterant, de illo, quocunque tandem in statu fuerit, certi aliquid renuntient. Quapropter si illum jam martyrio coronatum suspicabatur, rogat ut narrent quando, ubi, et quam vario tormentorum cruciatuumque genere mortem obierit, quosque babuerit martyrii sui socios. Nulla ergo ibi repu guantia, nec ulla cum iis quæ de neee ejus prius scripta erant, occurrit discrepantia. Urget tamen Dallæus, atque ipsius Hamondi, qui his ultimis epistolæ Polycarpi verbis vitam Ignatii designari dixit, profert testimonium. At certe si Hamondus humani aliquid ibi passus est, si ad Polycarpi verba animum non satis advertit, quid inde contra sententiæ nostræ veritatem conficiet Dallaus? Nulli autem dubitamus quin Hamondus Urget tamen Dallæus in his epistolis reperiri et Gry Valentinianorum, aliaque quam bene multa minus orthodoxa, quæ ab Ignatio nusquam scribi potuerunt. Sed Eusebium aliosque doctissimos scri plores qui, teste Dallæo ipso, has epistolas Ignatio adjudicant, nihil in eis vel minus orthodoxum, vel minus Ignatio dignum legisse certissimum est. At certe illos quænam Ignatiana doctrina esse debue rit, ignorasse, nullus, ne Dallæus quidem, dicere audeat. Deinde nihil contra Ignatii doctrinam in his epistolis occurrere, infra sus loco, ne omnia cum Dallæo confundamus, clarissime ostensuri sumus. Instat denique Dallæus, sicque arguit: Hoc certe Polycarpi testimonio Latini pro sex illis Ignatianis epistolis, quas præter Usserianam collectionem as serunt, non minus speciose utuntur, quam pro suis sex primis reverendissimus Usserius et doctissi mus Hamondus. Ex quibus sic ille concludit ‹ Seponenda ergo pariter est in universa de Igna

tianis causa hujus testimonii auctoritas. › Scilicet quidem voce, addit Dallæus, consulto ipse Irenæus cum Dallæus Polycarpi auctoritatem, qua premitur, elevare non posset, eam saltem vult esse seponen dam. Verum integra et invicta semper manebit, nunquam seponenda tanti viri testificatio sempi terna. Cæterum si qui illam ad adulterinas Ignatii epistolas asserendas adhibeant, illos procul dubio et ea ipsa abuti, et longe errare infra demonstrabi mus. Quem tamen errorem iis, quibus Usserii et Vossii nec manuscriptos codices nec editiones vi dere licuit, ostendemus aliqua ex parte esse condo nandum. ARGUMENTUM TERTIUM EX IRENÆI AUCTORITATE, QUE AB ADVERSARiorum exceptIONIBUS VINDICATUR, § I. Testimonium Irenæi proponitur. Ultima Dallæi contra Polycarpi testimonium ob jectio, quam validissimam ipse appellat, est Irenæi qui ejusdem Polycarpi discipulus fuit, summa au ctoritas. Sic autem illam Dallæus ipse proponit ** Nusquam epistolas quas nunc habemus, apud Po lycarpum fuisse, et ab eo in unum collectas, ad Phi lippenses missas fuisse, et multis aliis, et hoc po tissimum validissime probavimus, quod Irenæo Po lycarpi discipulo et admiratori singulari, plane penitusque ignotæ fuerint.» Ad examinandum ergo Irenæi testimonium, quandoquidem ad illud nos provocat Dallæus, lubentissime accedimus. Et pri mum quidem miramur qua Dallæus confidentia au sus sit affirmare epistolas Ignatii, quas nunc habe mus, Irenæo plane penitusque ignotas fuisse. Nonne enim hæc ipsissima sunt Irenæi verba ": " Quem admodum quidam de nostris dixit, propter marty rium in Deum adjudicatus ad bestias: Quoniam frumentum sum Christi, et per dentes bestiarum molar, ut mundus panis inveniar?, At, fatente Dallao, certum est Ignatium nostrum hic ab Ire næo laudari: ‹ Ego vero, ait Dallæas ", hunc, cujus verba recitat, Ignatium esse confiteor, hæc verba vere Ignatii esse concedo.» Unde ergo Ire næus hæc Ignatii verba desumpsit? Audiamus Eu sebium: Hujus porro Ignatii, inquit ille, et mar tyrium et epistolas commemorat Irenæus his ver bis Quemadmodum quidam, etc. › Quanam autem ex epistola hæc ille transcripsit, nisi ex Ignatii no stri ad Romanos epistola, ubi isthæc totidem verbis reperiuntur? II. Prima et secunda Dallæi exceptio refellitur. Quid ad hæc Dallæus? Eusebium falsum esse af firmat. Quod falso, inquit ", putavit Eusebius. › Qua vero putas ratione Eusebium, diligentissimum scriptorem, erroris insimulat? Quia Irenæus, uti ille ait, non usus est voce scripsit, sed dixit. Qua 9 cap. 32, p. 433. 60 lib. v, Advers. 1. Histor., cap. 36. cap. 3, p. 452. usus est; ut illa Ignatii verba, non ex ejus scriptis, sed ex dicentis ipsius ore excepta fuisse indicaret. Mirum sane quanta esse debuerit oscitantia Euse hii, qui verbum dixit, idem ac scripsit, significare falso putaverit. Sed veremur ne Dallæus, qui hæc post Parkerum contra Eusebium urget, ipse potius inscitiæ vel malitiæ accusandus sit. Quod quidem etsi innumeris scriptorum testimo niis facile confirmari queat; una tamen quæ Dal læo instar omuium esse debet, nempe Irenæi ipsius auctoritas ad id probandum sola sufficiet. Ille enim quæ a Justino nou pronuntiata, sed scri pta erant, his verbis laudasse legitur: «Et bene Justinus in eo libro qui est ad Marcionem ait: Quo niam ipsi quoque Domino non credidisset,» etc. Et alio in loco": ‹ Bene Justinus dixit, quoniam ante Domini adventum,» etc. Verum auctoritate Irenæi ipsius, si quid in sua causa validius desi deretur, ipsummot Dallæum contra seipsum testem producemus. Nec certe vel diu, vel procul ille que rendus est et accersendus, qui eo ipso loco, uhi hac de re disputat, sic ea quæ ab Hamondo de noa dicta, sed scripta erant, refert: «Quid contra bane claram ac invictam demonstrationem affert doctis simus Hamondus: Irenæus, inquit, Ignatii dictis ex epistola ad Romanos, etc. Et adhuc propius, ubi ipsiusmet Irenæi locum citavit, sic loquitur: «Quid enim quæso habet eo loco Irenæus: Quidam, inquit, , etc. Quid nostrorum dixit: Frumentum Dei, ergo? Nonne verbum inquit, idem sonat ac dixit? Dallæus tamen ipse ubi id, quod ab Hamondo el Irenæo scriptis traditum erat, protulit, non verbo scripsit, sed inquit, quod idem est ac dixit, usus est. Defensor Dallaæi, ad ei qui suo se ipse gladio ju gulaverat, ferendam opem accurrit, sed tardius. Sic autem ille": ‹ Demus verbum, dixit, quo utitur Irenæus, et quæ voce, et quæ scripto edita sunt, in differenter denotare; non magis illius, Pearsoni, causam juvabit Irenæi narratio quam nostram; ac proinde omittendum erit testimonium pro epistolis Ignatianis, ex bac narratione desumptum. › Quam infirma sit hæc Dallæi defensio inde patet, quod Dallæum, qui magnam in verbo dixit vim argu menti sui positam esse existimabat, vel imprudentiæ vel malitiæ condemnet. Deinde vocem dixit apud Irenæum ad verba Ignatii, non prolata, sed scripta significanda usurpari probant cum Eusebii supra memorati auctoritas, tum etiam quia hæc eadem Ignatii verba in epistola ad Romanos scripta sunt, neque usquam alibi ille ea protulisse narratur. At Irenæus illam, inquiunt, Ignatii sententiam ex ejus martyrii Actis, quæ suo circumferebantur tem pore, transcribere potuit. Fatemur quidem hanc sententiam Ignatii in ejus martyrň Actis occurrere, hæres., cap. 28, seu circa fin. "Dall. cap. 28, p. 434. lib. lib. v. Advers. hæres., cap. 34. pag. 77

aliena? sed in Actis corruptis et interpolatis, non autem hæc falsa sint, et ab omni penitus veritatis specie in veris et sinceris, quæ Latine Usserius, Græce vero noster Theodoricus Ruinartus publici juris fecerunt. Atqui si Irenæi tempore quædam Igna tiani martyrii Acta exstiterint, hæc tantum poste riora exstitisse nemo sanæ mentis homo dubita verit. lluc ad Dallæi subsidium rursus advolat ejus de fensor, et ab Hieronymo eandem Ignatii senten tiam citatam observat. Atqui satius est, inquit “, dicere Hieronymum in antiquissimis martyrii Actis legisse, quæ de Ignatio, etsi forte aliquam jam sua ætate mutationem experta essent illa Acta, nullam tamen sensisse istius, qua de agitur, circumstantiæ respectu par est credere; nam ex istis Actis, vel alio quodam scripto æque vetusto, quæ de Ignatio narrat, deprompsisse Hieronymum est plusquam verisimile. Verum Dallæus e contrario Hierony mum neque ex his Actis, neque ex alio scripto, sed ex Eusebio tantum sua desumpsisse asserebat. Nam Eusebii, inquit, omnes judicium, Hieronymus etiam verba secutus est; ut hoc non tam illorum, quam unius Eusebii testimonium censeri debeat. › Siccine ergo defenditur Dallæus, cum ei aperte con tradicitur? Quid vero quod nulla alia, uti diximus, martyrii Ignatiani Acta, quam quæ ab Usserio, et novissime a nostro Ruinarto edita sunt, tempore Hieronymi exstitisse certum videtur. At profecto Don in iis, sed in corruptis tantum Actis, Ignatii sententia ab Hieronymo et Irenæo citata occurrit. Denique quod egregius ille Dallæi defensor addit, Hieronymum eam si non ex Actis, ex alio scripto æque vetusto desumpsisse, hoc et Dallæo, ut paulo ante diximus, opponitur, et gratis ab illo fictum est. Neque enim aliquod ab ipso aut ab ullo un quam alio homine scriptuin assignari poterit, in quo hæc legatur Ignatii sententia: nos autem epi stolam ad Romanos, ejus nomine inscriptam, producimus, ubi illa de verbo ad verbum re peritur. Instat tamen Dallæus: Ex epistola ad Romanos hæc verba Ignatius non Romæ, sed Smyrnæ diu ante agonem absurde et inepte scripsit “. › Verum quisquis hanc eamdem epistolam animo falsis præ judiciis non penitus obeæcato legerit, is facile com periet illam ad Romanos Smyrnæ ab Ignatio scri ptam, non diu ante agonem; sed cum damnatus esset ad bestias, et Romam ab illis jamjam devo randus contenderet. Non ergo absurde nec inepte, sed recte et omnino apposite Irenæus hanc Ignatii epistolam citando aiebat ": «Quidam de nostris dixit, propter martyrium in Deum adjudicatus ad bestias, etc. Urget adhuc, et acrius instat Dallæus Irenæun banc Ignatii sententiam ex epistola ad Romanos non solum non sumpsisse, sed neque sumere po tuisse. Neque id ille quolibet argumento, sed clara et invicta demonstratione se probare arbitratur. Hæc autem invicta demonstratio, ne quid virium suarum amittat, ejusdem verbis proponenda es:. Ait itaque omnes quas diximus esse Ignatii episto las Irenæo plane ignotas fuisse. Quarum scilicet testimoniis adversus hæreticos, quos refellit, lucu lentissimis ac disertissimis nusquam usus reporitur in toto adversus hæreses opere; tametsi plurima passim loca illic occurrant, in quibus utilissime ac pene necessario ab auctore adhibenda erant, si ca cognita habuisset.» Atque hoc illud est argumen tum, quod Dallæus claram et invictam demoustra tionem appellat. Sed hunc eumdem Dallæum, lo gicæ et dialectica callentissimum, miramur hic non meminisse in clara et invicta demonstratione omnia esse debere certa, invicta et omnino neces saria. Ad suam ergo claram et invictain demon strationem conficiendam, ipsi demonstrandum erat, Ignatii testimonia non tantum ‹ utilissime ac pene necessario, sed plane penitusque necessario fuisse adhibenda. Verum quidquid sit de certæ et invictæ demonstrationis nomine, ad vim argumenti attendamus. Illud autem non minus contra ipsum met Dallæum, quam contra nos militat. Epistolas siquidem nonnullas ab Ignatio nostro scriptas fuisse § III. Reliquæ Dallæi exceptiones refelluntur. Eadem itaque ratione id refellitur quod dicit Dallæus "Omnes vident facile fieri potuisse, ut si quod ejusmodi scriptum edidisset Ignatius; › in quo suam sententiam exaraverit; id et in Irenæi ma- ille ultro concedit? Quis enim, inquit”, tam fa nus veniret, et diu ante nostra tempora intercide ret. Nullum quippe, quod interciderit, Ignatii scriptum Dallæus assignare potest, in quo sententia illa fuerit scripta; sed nos epistolam ad Romanos, ubi semper exstitit, assignamus. Porro autem si quid in hoc argumento sit roboris, certe eo innu meræ antiquorum Patrum lucubrationes excidant, necesse est. Illas quippe a scriptoribus celeberrimis citari si dixeris, illico reponetur non eas, quæ in manus nostras pervenerint, sed alias, quæ diu ante nostra tempora interciderint, ab illis citatas, vel saltem citari potuisse. Quis autem non videat quam pag. 2. cap. 33, n. 134. 33, p. 434. cap. 36, 452. p. cap. 36, p. 450. tuus est, ut eum scripsisse aliquas neget? Fatetur etiam easdem fuisse ad rem Christianam valde utiles, proindeque plurima in eis exstitisse loca contra varios Ignatianæ ætatis hæreticos, quos Ire næus postea refellit. Porro eadem plane demonstra tione, quam claram et invictam Dallæus vocat, id falsum esse sic evincitur. Eas enim Ignatius non scripsit epistolas, quarum testimonia Irenæus in suo Adversus hæreses opere contra eos, quos refellit hæreticos non adhibuit. Atqui Irenæus nulla testi monia ex iis epistolis, quas Dallæus Ignatium scri psisse affirmat, in suo adversus hæreses opere con cap. 33, p. 436. TO Ibid. 71 lbid. " cap.

tra confutatos a se hæreticos adhibuit. Ergo hæ lloc itaque testimonium Origenis, quia illud aunis epistolæ ei plane incognitæ fuerunt. Ergo Ignatius illas, quidquid Dallæus dixerit, vere non scripsit. Qua autem responsione hoc argumentum solvet Dallæus, eadem et nos claram et invictam illius de monstrationem solvemus. Attamen Dallæani argumenti solutionem ab ipso non exspectamus. Respondemus enim falsum esse in Ignatii epistolis plurima occurrere loca, quæ ab Irenæo in suo libro Adversus hæreses adhibenda fue rint. Non debuit siquidem Irenæus ea potius adhi bere, quam alia testimonia, quæ passim occurrunt in epistola Barnabæ, in apologiis Quadrati et Ari stidis, in scriptis Apollinarii Hierapolitarum epi scopi, Agrippæ, Melitonis, Athenagoræ aliorumque quamplurium, qui hæreticos quos Irenæus refellit, disertissime redarguunt et oppugnant. Cur autem Irenæus nec illa omnia tot tantorumque virorum, nec Ignatii testimonia adhibuerit, si quæras, ratio in promptu est. Ex innumeris enimvero Patrum locis quædam paucissima cum ille contra hæreses, quas refutat, citaverit, inde colligitur aliud sane, quam ex continua Patrum traditione hæreses expu gnandi fuisse illius propositum. Et vero pauca tan tummodo Patrum loca ideo retulit, vel quia ipsi erant ad manum, vel quia eorumdem Patrum scri pta hæreticis magno erant in pretio, sicut Polycarpi epistola Florino: vel denique aliis de causis ex tem pore, quo scribebat, aut ex suo vel adversariorum ingenio petitis. ARGUMENTUM QUARTUM, EX ORIGENIS TESTIMONIO DE circiter centum et quadraginta post Ignatii necem scriptis tradebat, frustraneum erit? Quid igitur fiet de tot antiquissimorum Patrum et testimoniis et lucubrationibus, quorum vix duobus post eorum mortem sæculis alicubi facta est mentio? Deinde epistolæ Ignatii, ut diximus, in ecclesiarum scriniis asservabantur, ubi eas Origenes et legere, et exscri bere, et cujus essent certo certius edoceri potuit. Quid ergo, si hæc annis 140 post Ignatii mortem se præstitisse affirmet, serum erit et inane ejus te stimonium? Quam vero falsa sit hæc Dallæanæ cri tices regula, inde certo colligas, quod filius senior a patre suo seniore testamentum proavi sui potuit accipere, quod pater suus ab illius similiter avo seniore acceperat. Nunquid ergo si filius ille asse rat a se repræsentari proavi sui testamentum, quod pater ejus ab avo se accepisse certissime affirma bat, serum erit et frustraneum illius testimonium? Nullus certe id dixerit; quamvis plures in hoc tem poris intervallo, quam anni circiter centum et qua draginta elabi potuerint. Quis auten abnuat epi stolas Ignatii, quæ sacrum tanti martyris testamen tum erant, uni et alteri probatæ fidei viro de manu in manum traditas, potuisse ab illo posteriore alicni deinceps ita transmitti; ut hic eas ab Ignatio vere scriptas fuisse omni asseveratione affirmare potue rit? Nec serum igitur nec frustraneum erit illius testimonium. Verum pressius urgeamus Dallæum, atque eum sibi ipsi non solum contradicere, sed ipsomet etiam teste, veras Ignatii epistolas ab Origene citari osten damus, Concedit ille Origenem laudare quidem Ignatii epistolam, sed serius. Vel ergo veram et § 1. Proponitur testimonium Origenis, et a prima genuinam Ignatii epistolam, vel adulterinam citavit. exceptione vindicatur. Atqui ex ipsomet Dallæo eæ quas vocat adulterinas Ignatii epistolas, longe post Origenis mortem edite fuerunt. Origenes ergo non has, sed veram et ger manam Iguatii epistolam citavit. Ergo non sera sunt ejus præsidia, quæ jam ab initio stetisse ne cesse est. 11. Refutatur secunda exceptio, ubi homilias Orige nis in Lucam ab eo scriptas esse demonstratur, el adversariorum objectionibus respondetur. Invictum Irenæi testimonium excipit auctoritas Origenis, qui epistolas, quas defendimus, Ignatio absque ulla vel minima dubitatione tribuit. Is enim verba Ignatii, ex epistola ad Ephesios excerpta, sic laudat”: ‹ Eleganter in cujusdam martyris epi stola scriptum reperi, Ignatium dico episcopum An tiochiæ post Petrum secundum, qui in persecutione Romæ pugnavit ad bestias: principem sæculi bujus latuit virginitas Mariæ, latuit propter Joseph,» etc. Dalleus autem huic luculentissimo Origenis testi monio duo opponit, nempe frustraneum illud esse, nec ab Origene profectum. Cur ergo viri omnium longe eruditissimi testimonium, in his quæ certo ipse cognoscere poterat, frustraneum est? Respon det Dallæus: ‹ Frustra Origenis homilias anuis circiter centum et quadraginta post ultimum mar tyris Ignatii certamen scriptas recitant..... sera sunt et inania Ignatianorum præsidia, quæ jam ab initio stetisse necesse est, si et nunc stare debent. Quæ enim ab initio non valuerunt, ea homines sapientis simi tractu temporis convalescere posse negant. › “Homil. 6, in Luc. 78 cap. 34, p. 438. cap. 34, pag. 439. Patet igitur quam vana falsaque sit prima Dal læi ad Origenis auctoritatem responsio: videamus an secunda majoris sit ponderis et soliditatis. Ne gat ille hanc, quam laudamus, aliasque cæleras ejusdem Origenis in Lucam homilias ab ipso pro fectas esse. At illæ ab. omnibus catholicis atque etiam heterodoxis cum protestantibus, tum Calvi nistis, uno excepto ejusdem Dallai defensore, Ori geni ascribuntur. Hæc tamen Dallæum ejusque des fensorem nihil morantur, atque contra omnes etiam doctissimos scriptores, easdem homilias Origenis fœtum esse pernegant. Quibus ergo rationibus id inficientur, audiamus. Sane, in quit Dalleus",

tuis. Alius est panis sermo Dei, qui vivificat homi nein. Secundus vero: ‹ Et unusquisque no strum secum habet adversarium cohærentem, cujus opus est ducere nos ad principem, et dicere: 0 princeps, verbi gratia regni Persarum, iste qui subter erat tibi, eui, ut opus erat, custodivi. › Quid his sermonibus vel minus longum, vel magis Origenianum desiderari potest? Tertia denique Dallæi ratio sic prɔponitur. Au 'ctor homiliarum Sadducæos inde arguit, quod 'quædam Isaiæ et Psalmorum verba ‹ corporaliter › 'explicarent, quæ ipse spirituali sensu interprețan da esse arbitratur: ‹ Quæ omnia, inquìt *, corpo raliter intelligentibus Sadducæis, qui erant portio Judæorum, dicit Salvator: Nescitis Scripturas™ª. › Atqui, ait Dallæus, hoc pugnat cum Origene, qui in genuinis Operibus alios Veteris Testamenti, præter Moysis libros in canonem Scripturarum, a Saddu cais recipi inficiatur. Sed aliud est librum aliquem in Scripturarum ascribi canonem, aliud vero ejus verba corporaliter intelligi. Unum in Sadducæis perstringit auctor noster, non vero alterum; pro indeque Origenis sententiæ nullo modo adversa tur. Et re quidem vera Origenes, teste Hieronymo, has homilias junior composuit. ‹ Fateor, inquit ille “, alia sunt virilia ejus, et senectutis seria….... tunc videre poterit, imo per vos Romana lingua cognoscet, quantum boni et ante nescierit, et scire nunc cœperit. At Dallæi defensor audacter re spondet errasse Hieronymum, affirmatque sexa genario majorem esse Origenem, dum suas bomi lias scribi passus est., Id autem se solertia sua agnovisse his gloriatur verbis "; ‹ Quod a viris doctis animadversum quidem, non autem accurate perpensum, nec exacte ponderatum mirari satis nequeo; cum tamen id diserte testetur Eusebius.» Audiamus ergo diserta illa Eusebii verba: ‹ Ori genes, inquit Eusebius", jam sexagenario major, utpote qui ex diuturna exercitatione maximum di cendi usum sibi comparasset, conciones quas lia bebat ad populum, a notariis excipi permisit, cum id ante fieri nunquam concessisset. › Sed defensor ille perspicacissimus, qui viros doctos incuriæ con demnat, debuit accuratius ponderare hæc, quae ipse citat, Eusebii verba: «Conciones..., a notariis ex cipi permisit. Etenim dicit quidem ibi Eusebios Origenem non permisisse conciones suas a notariis excipi; sed ille Origenem ipsum eas ante sexagesi mum ætatis suæ annum manu propria scripsisse non inficiatur. Neque etiam negat illas, ipse invito Origene, ab aliis transcriptas. Præterea certum est Origenem, cum juvenis esset, conciones habuisse ad populum; id enim non diffitentur adversarii nostri, quod ex allatis Eusebii verbis evidenter colligitur. Atqui has inter conciones illæ, de quibus agitur, homiliæ debent procul dubio numerari; cum illas ab Origene juvene pronuntiatas non solus Hieronymus, sed et eidem Hieronymo infensissimus Hic magnis animis insurgit Dallæi defensor, contenditque Sadducæos quod Psalmorum et Isaiæ verba corpolariter intelligerent, non alio sensu ab eodem auctore notari, nisi quia hos libros ab eis in Scripturarum canonem receptos falso sibi per suaserat. Quasi vero nullus cum ullo auctore de зcriptis corpolariter intellectis, nisi de solis Scri pla˜æ sacræ libris expostulare queat? Quoties scri ptori illud vitio vertitur, quod illustrium virorum scripta, quæ in pretio omnibus esse debent, cor poraliter, et ad litteram scrupulosius interpretetur? Potuit ergo Origenes Sadducæos idcirco castigare, quia Isaiæ et Psalmistæ libros, quos post suum Scripturæ canonem pluris facere debebant corpo raliter intelligerent. Nulla est igitur harum homiliarum auctoris cum Origene pugna, nulla plane dissensio. Verum etsi adversariis nostris daretur aliquam inter eos hac de re fuisse repugnantiam, num continuo hæ homi liæ Origeni abjudicandæ sunt? Nunquid scriptores omnia etiam eruditissini ita sibi semper constant, que in variis eorum operibus, quæ diversis de ar gumentis et diversis temporibus composita sunt, ita sibi cohærent, ut nulla secum pugnantia et sibi invicem contraria scripserint? Nunquid aliquando seniores facti ac doctiores, ea non emendarunt, quæ juniores atque imperitiores certum esse cre didere? Nihil ergo mirum, si Origenes, qui junior has homilias in publicum emiserat, in iis aliquid de Sadducæis dixerit, quod postea senior et peri tior factus, correctum esse voluerit et emenda tum. ** homil. 35. 88 Matth. XXII, 29. lib. vi Hist., cap. 36. pag. 108. 87 homil. 39. Rufinus constanter asseverent, nec Eusebius eorum sententiæ ullo modo refragetur. Constat igitur has homilias genuinum Origenis opus esse; proindeque invictum stat ejus pro Ignatii epistolis testimonium. Ultimum tamen Dak læus telum, quod alibi in Eusebium, hie in Orige nis auctoritatem sic contorquet: ‹ Uùum, inquit, addam notatu, ut mihi quidem videtur, dignissi mum, Eusebium videlicet non omissurum fuisse Origenis pro Ignatianis testimonium, si eorum ali cubi mentionem fecisset. › Sed nihil illo, quod pu tat notatu dignissimum, argumento levius atque infirmius. Nunquid enim Eusebius omnia Origenis et apostolicorum virorum, aliorumque Patrum de Ignatii epistolis testimonia in Historiam suam con gessit? Nullus profecto ibit inficias plura ab eo præ termissa; nec idcirco tamen eadem Patrum opera iis, a quibus scripta sunt, censebit esse abjudican da. Denique Eusebius pro Ignatii epistolis auctori tatem Polycarpi et Irenæi, citasse contentus, non plura posteriorum Patrum testimonia accumulanda esse æquum putavit. " Prolog. in has homil. pag. 106. "Euseb.

III. Aliud Origenis testimonium expenditur. reverendissimus Usserius Latine, eruditissimus Nonnulli aliud pro iisdem Ignatii epistolis afferre Vossius Græce, ex libris ille Anglicanis, hic Medi solent Origenis testimonium quod his verbis legi- cæis ediderunt.» Sic ille tandem concedit, quod tur": Nec pnto quod culpari possit, si quis Deum, nullo unquam modo negare poterat. Sed quid, sicut Joannes charitatem, ita ipse amorem nomi- putas, de celeberrimi Historiæ ecclesiastica parentis net. Denique memini aliquem sanctorum dixisse, sententia pronuntiat? Paucis rem absolvit, scilicet Ignatium nomine, de Christo: Meus amor cruci- illum judicio his de epistolis falsum esse. › Nec fixus est. › Sed utrum vere Origenis sit hoc opus, Dallæo satis est Eusebium erroris condemnare; sed adbuc sub judice lis est. Quidam enimvero cum eum etiam errorum omnium, in quos alii postea Erasmo illud a tanto doctore scriptum esse infician- prolapsi sunt, reum facit. ‹ Eusebius, inquit, oninis tur, tum quod in prologo citat Græcos, velut de Ignatianis erroris fons, qui hinc primo exortus, alienos: › tum ex interpretatione amoris, chari latissime postea effusus, pene omnes Christiani no tatis, dilectionis et cupidinis.» Alii vero genuinum minis eruditos pervasit.» Cur ergo tam turpiter illius fetum esse probant, ex stylo, ex allegoriis, et hallucinatus est Eusebius? Nunquid ille ingenii tropologicis expositionibus, in quas ab historicis excellentissimi, et summæ eruditionis vir, ad discu explanationibus excurrit: ex sententiis his plane tiendas Ignatii epistolas segnis fuit et iners, qui consimilibus et germanis, quæ ex duabus homiliis, non solum earum tempus, et cos qui in illis nomi ab Hieronymo Latinam in linguam conversis oc nantur, sedulo observat; verum etiam ea quæ currunt; ex melioris notæ manuscriptis, ubi nomen auctor citaverat, se accuratissime examinasse testi Origenis præfigitur; ex iis quibus Origenes frequens ficatur. Scribit enim”; ‹ In epistola ad Smyrnæos ntitur Hebraicorum nominum interpretationibus, de Servatore nostro loquens, quædam ejus verba et aliorum operum suorum citationibus; denique recitat, quæ unde acceperit, ignoro. › Dallæus ne quia eas Rufinus Latine reddidit, atque eædem to que ingenium, neque diligentiam Eusebii asperna.. morum decem, quos in Canticum scripsit Origenes, tur: sed ‹ hominem, inquit”, geminus animo per partem constituant. Ad Erasmi autem argumenta ceptus de Irenæo ac Polycarpo error transversum respondent ab illarum auctore citari quidem Græ egit, et quæ notha erant et subdititia, ea pro vere cos, sed ut suos, non ut alienos nisi religione; ac Ignatianis admittere suhegit. Quem autem de nominum Latinorum interpretationes a Rufino tex Irenæo perceperit errorem sic idem Dallæus decla tui Origenis fuisse additas. Quamvis autem hæc rat: Ille quod quæ Ignatium dixisse refert Irenæus, opinio non spernendis rationum momentis firmata eadem in epistolis quoque scripta legerat, falsa et videatur, observavimus tamen alibi” totum hoc inani specie delusus, epistolas quoque Irenæum opus nihil aliud Cassiodoro videri, quam duarum vidisse, et etiam quod crassius est et inexcusabilius Origenis in Cantica homiliarum, ab Hieronymo La memorasse imaginatus est. › De Polycarpo autem tine redditarum amplificationem. Quapropter æquo Similis ejus est, verba Dallæi sunt, tametsi venia cujuslibet sinceri et integri hominis judicio permit dignior in Polycarpo oscitantia, non attendentis timus in eam, quam veriorem crediderit, ire sen duo illa quæ recitavit loca, aperte inter se pugna tentiam; nec testimonium ex his homiliis desum re.» At sane tanta, ut putamus, evidentia demon plum, ultra quam par est, urgenduni esse cense stravimus apud Irenæum verbum dixit idem sonare ac scripsit, nullamque in verbis Ignatii esse pu gnam; ut Dallæum ejusque defensorem duplicis Eusebium accusasse erroris pigere debeat et pu dere. Addamus, si lubet, duo illa loca, quæ Dallæus inter se pugnare affirmat, ab Eusebio citata non fuisse. Sed quamvis unum vel utrumque ab eo transcriptum fuerit, probabile tamen non est vi rum perspicacissimum, qui tanta diligentia episto las Ignatii examinaverat, banc si quæ esset in ejusdem Ignatii verbis, a se, uti dicitur, transcri ptis, apertam non animadvertisse repugnantiam. Imo omnibus certum videri debet illa Ignatii verba secum optime cohærere, quæ Eusebius inter se pugnare non perspexit. mus. ARGUMENTUM SEXTUM EX ALIIS INNUMERIS SCRIPTORI BUS, QUOS ADVERSARII EPISTOLAS IGNATIO ADJUDI § 1. Argumentum ex Eusebii auctoritate desumptum. Disputavimus bactenus de testimoniis antiquis simorum Patrum, quibus epistolas Ignatii incogni tas fuisse Dallæus ejusque defensor mira singula rique obstinatione contendunt. Nunc de iis scri ptoribus agendum, a quibus easdem et agnitas et Ignatio attributas ipsi sua sponte confitentur. Horum antesignanus est Eusebius Cæsariensis, de quo sic Dallæus ": Fatemur Eusebium illas sive sex sive septem, quas recenset, epistolas agnoscere, ac pro vere Ignatianis habere. Neque dissimulamus eas de quibus ille verba facit, has ipsas fuisse videri, quæ his hodie nominibus circumferuntur, quales eas, ”Hɔmil. in Cant. " Admonit. in lib. Ambros De Hlor., cap. 36. pag. 443. Constat præterea Eusebium ex aliquo, quem penes se habuerat, manu exarato codice prolixa, quæ ex epistolis Ignatianis exscripsit loca, in suam quam anno 326, aut juxta Dallæum 330, edidit hi storiam trapstulisse. Atqui ex eodem Dallao hæ Isaac et anim, 95 cap. 35, p. 442. 9 lib. 111 Hi

ideo tantum quia summum ejus pro Christo pa- Quo enim pacto sancti illius doctoris in mentem tiendi ardorem apertissime ostendebat, sed quia eam quoque ad celebrandas tanti martyris laudes magis conducere arbitratus est. Denique vel sola, quam supra exhibuimus, epistolarum Ignatii ana lysi non obscure colligitur Chrysostomum ex iisdem ea desumpsisse, quæ ibidem dicit, urbes ad quas Ignatius suo in itinere diversatus est, illum: ‹ Cum magno commeatu dimisisse, precibus et legatio nibus ipsum adjuvantes. › Subjungere his possumus eumdem Chrysosto mum alia in oratione verba Ignatii, quæ ex ejus ad Polycarpum epistola mutuatus fuerat, hunc hausisse in modum³: < Propterea nobilis vir qui dam ex veteribus, cui nomen Ignatius, quique sa cerdotio simul et martyrio decoratus fuit, ad sacer dotem quemdam scribens, dicebat: ‹ Nihil sine tua voluntate geratur, neque item quidquam absque Dei facias voluntate. Non diffitemur negasse nonnullos hanc orationem fuisse a Chrysostomo profectam. Verum hæc illi tribuitur a Photio, Adriano primo summo pontifice, Epiphanio diaco no, et secundo concilio Nicæno; ac præterea Chry. sostomi stylus in ea micat et agnoscitur. Denique id certius asseri potest, ex quo bæc oratio absque lacunis et hiatibus in Savillii editione integra prod iit in lucem. § IV. Quartum argumentum ex Hieronymi testi monio petitum. venire potuit, ut scripta, quæ ab Ignatio, tanto martyre, quem honore maximo prosequebatur, profecta esse sciebat, ipsemet aspernaretur. Restat igitur ut epistolæ Ignatii, si aliquando eas Hiero nymus non spreverit, ipsi fuerint incognitæ. At quomodo illæ epistolæ, quas tandiu ab Ignatio scri ptas fuisse pro certo habuit, potuerunt ipsi postea fieri incognitæ? Dallæum tamen hæc paradoxa propugnantem sequamur. Ignatius, inquit ille, his epistolis epi scoporum cum presbyteris damnat æqualitatem, quam Hieronymus mordicus passim defendit.» Ex qua utriusque discrepantia ille statim infert Hieronymum has epistolas non habuisse, pro vero virı apostolici fetu, vel nondum in iis ista tam multa fuisse, quæ hodie de episcopatus necessitate, et præ presbyteratu excellentia legimus. Verum ambæ hujusce argumentationis partes falsæ sunt, et ad probanda Dallæi paradoxa omnino inepta. Ac primum quidem consequentiæ falsitas eo de monstratur, quod eodem argumento probari posset, ea omnia antiquorum Patrum scripta eidem Hiero Dymo ignota aut spreta fuisse, in quibus aliqua opinio, quam ille mordicus passim defendit,» damnata legitur. Quod sane falsissimum esse nemo, ne ipse quidem Dallæus, negaverit. Quot enim verbi gratia Origenes in operibus suis damnat opi niones, quas Hieronymus ‹ mordicus passim defen De Hieronymi circa easdem Ignatii nostri episto- dit? Nunquid Dallæus recte inde concludet ea las sententia cur litem moveat Dallæus, satis mirari non possumus. Quid enim de iis vir ille eruditissi mus senserit, tam aperte declarat, ut nihil clarius desiderari posse Dallæus ipse fateatur: Hiero nymus, inquit*, qui errantem Eusebium non semel secutus est, eadem quoque de Ignatio et epistolis ejus dixit. › Et paulo post: ‹ Eusebii omnes judi cium, Hieronymus etiam verba secutus est. › Loca autem scriptorum Hieronymi, ubi Eusebii judicium et verba, teste Dallæo, secutus est, hic describere non est necesse, tum quia prolixiora sunt, tum quia de his fatentem Dallæum habemus. Sufficiet itaque adnotasse ea reperiri primum in libro ejus adversus Helvidium, quem anno 383 aut 384 ille composuit: deinde in Catalogo scriptorum eccle siasticorum, quem anno 392 juris fecit esse publici, denique in Comment. in Matth.", quos non ante annum 398 ipse quoque in lucem emisit. Ex quibus aperte et perspicue intelligimus quam constanter Hieronymus in sua de tribuendis Ignatio nostro epistolis sententia perseveraverit. At Dallæus qui hæc vera esse concedit, eodem tamen in libro affirmare non dubitat •: ‹ Ipsi Hie ronymo aut ignota aut spreta fuisse videri hæc, quæ hodie exstant Ignatiana. › Verumtamen cer tissimum est Ignatii epistolas ab Hieronymo, si vere eas Ignatii esse cognovit, spretas non fuisse. ' homil. De uno Legislatore. cap. 35, p. 446. Origenis opera Hieronymo ‹ ¡gnota aut spreta fuisse, vel nondum in iis ista tam multa quæ hodie legimus? › At, inquies, eas saltem opiniones de episcopatus necessitate, et præ presbyteratu excellentia in Ignatii epistolis Hieronymus sprevit, vel illæ non dum ibi legebantur. Esto, spreverit. Quid inde conficiet Dallæus? Num idcirco alia omuia quæ Hieronymus in Ignatii epistolis, sicut et in Orige nis operibus nunquam arguit, ibidem semper non exstitisse, vel ea aliquando pro minime Ignatianis et Origenianis ab Hieronymo rejecta fuisse dicen dum est? Nullus sane præter Dallæanos ita unquam argumentabitur. Deinde falsum est illam opinionem de episcopa tus necessitate, et præ presbyteratu excellentia quæ prima Dallæanæ argumentationis pars est, aliter ab Hieronymo, quam ab Ignatio nostro tra ctari. Id sane scriptores doctissimi cum catholici tum protestantes variis dissertationibus, adversus Blondellum Calvinistam editis, invictissime de monstrarunt. Quibus vero per otium non licebit lucubrationes illas evolvere, adeant ipsum Hiero nymum epist. 4,ad Heliodorum; epist. 3,ad Nepotia num; epist. 27, ad Eustochium epist. 62, ad Theo. philum, Commentar. in cap. vi Micheæ, el cap. LX Isaiæ, Dialog. adversus Lucifer. et lib. 1 adversus Jovinian., atque iis in locis sanctissimum doctorem cap. 7 et 9. cap. 8 et 9.

de episcopatus necessitate, et præ presbyteratu ex- Patribus deducta, pugnare, easque funditus ever cellentia eadem plane ac Ignatium nostrum scri psisse clarissime perspicient. Quapropter non amplius audiendus est Dallæus, qui rursus hasce Ignatii epistolas Hieronymo in cognitas fuisse inde probare conatur, quod Igna tius dicat Christum a mortuis resurrexisse dilu culo, Hieronymus vero: Dominus resurrexit hora, qua ipse voluit, et quæ nulli mortalium co gnita est. At, inquit Dallæus, doctrinæ Ignatii adeo repugnantia Hieronymum scripsisse verisimile non est. Sed hoc argumentum eodem ac præcedens ruinoso ac falsissimo nititur fundamento. Deinde illa verba, quæ objicit Dallæus, non in veris ac genuinis Ignatii epistolis, sed in earum interpola tionibus reperiuntur. Hac eadem responsione exploditur aliud Dallai momentum, quo rursu Hieronymum de his Ignatii epistolis judicio falsum esse urget. Opponit namque illa sancti doctoris verba: «Nunquid non possumus tibi totam veterum scriptorum se riem commemorare, Ignatium, Polycarpum, Ire næum, Justinum martyrem, multosque alios apo stolicos et eloquentes viros, qui adversus Ebio `nem, et Theodotum Byzantium, et Valentinum hæc eadem sentientes, plena sapientiæ volumina con scripserunt. Atqui Theodoti nomen, ait Dallæus, non in aliis scriptorum omnium, quos eximius ille doctor commemorat, operibus, nisi in solis Ignatii ep'stolis reperire est. Ilieronymus ergo loquitur de Ignatio; qui cum ante Theodotum obierit, inde Dallæus eumdem Hieronymum errasse concludit. At Theodoti nomen in litterarum Ignatii interpola tionibus duntaxat adhibitum est. Hieronymus ergo ibi non ad Ignatium collineat, sed ad alium quem piam, puta Irenæum vel aliquem ex iis, quos apo stolicos viros dicit, quosque ad Theodoti tempora pervenisse nullus ignorat. tere. Hoc itaque sensu ab Ignatio, et Polycarpo, aut aliis adversus Theodotum plena sapientiæ con scripta fuisse volumina Hieronymus haud imme rito asserere, litterisque mandare potuit. § V. Ultimum argumentum ex aliis scriptoribus elicitum. Quod ad cæteros omnes post Hieronymum ad nostra usque tempora scriptores spectat, hos uno tantum et altero ne quidquam exceptis, nostræ de Ignatii epistolis sententiæ subscripsisse Dallæus ejusque defensor fatentur: Athanasium, inquit Dallæus, Hieronymum et Theodoretum, multo vero etiam minus alios istis recentiores Eusebii false de Ignatianis suspicioni ex quadam animi simplicitate, absque dolo malo, sed absque certa ratione adhærentes, › etc. Non est igitur necesse hic singulorum referre testimonia: sed operæ pretium est brevem eorum catalogum texere; ut Instat tamen Dallai defensor, donec is quem Hieronymus notavit, designetur, eodem jure Dal læus eum Ignatium fuisse affirmare poterit, quo alii alium indicatum esse volunt. Egregiam sane Dallaæi defensionem! quæ eumdem Dallæum eo argumento ad opinionis suæ confirmationem usum esse contendit, quod non magis ad suam, quam ad adversariorum sententiam stabiliendam aptum esse profitetur. Præterea cum Theodoti nomen in genuinis, ut diximus, Ignatii epistolis, non inve niatur, alium omnino ab Hieronymo designatum fuisse necesse est. omnes audito uniuscujusque nomine, qui, quanta que auctoritatis fuerint, et quam invictum ex per petua eorum traditione ad asserendas Ignatii nostri epistolas, argumentum ducatur, possint certo di gnoscere. Quinto igitur Ecclesiæ sæculo proferuntur Theo doretus epist. ad Monach. Constantin., Dialog. In confus., Dialog. Impat., Dialog. Immutab., ubi plura ex his epistolis testimonia adversus sui temporis hæreticos transcripsit, Item Gelasius in fine lib. De duabus naturis in Christo. Sexto sæculo B. Ephrem patriarcha Antiochenus libro De sacris Antiochiæ legibus ", ubi Severianis Ignatii nostri auctoritatem opponit. Gildas epist. De excidio Britanniæ. Jobius monachus De Incar nat. ". Leontius Bizantinus lib. De sect. Act. 111, ubi hæreticos auctoritatem Ignatii, non secus ac Irenæi, Justini aliorumque Patrum recepisse te statur. Septimo sæculo Anastasius monachus libro 'Udŋywv, ubi eumdem hæreticorum consensum memorat. Antiochus monach. Palæstin. homil. 124. Item Maximus abbas, et Theodotus presbyter ubi de Dionysii Areopagitæ operibus disputant, testimonium Ignatii nostri, etsi eorum sententiæ repugnans, pro certo ac minime dubio admittunt. Octavo sæculo Joannes Damascenus in lib. Pa rallel., el Antonius ejusdem Damasceni, ut creditur, discipulus in Melissa. Nono sæculo Andreas Ilierosolymitanus, Creten sium archiepiscopus, homil. 2 in Nativitate beatæ Mariæ. Freculphus Lexoviensis in Histor., Michael Syngelus in Encomio Dionys. Areop. Decimo sæculo Metaphrastes in martyrii Ignatii nostri Actis. Neque dixeris: Saltem auctor noster Theodoti, Ignatio recentioris, errorem arguit et impugnat. Nam quot hæreticorum errores, antequam iidem hæretici in lucem editi fuissent, in sanctorum Patrum libris, tacito eorum nomine refelluntur? Mos autem inde invaluit contra hæreses posterio ribus sæculis ortas traditione, a primis Ecclesiæ Epist. ad Trall. Adv. Helvid, Epist. ad Hebid. "Ibid. num. 332. Ibid. Undecimo sæculo auctor locorum communium in Bibliotheca Oxoniensi. cap. 36, p. 448. " Apud Phot, in Bibl. num.

Duodecimo sæculo Honorius Augustodunensis. Decimo tertio sæculo Nicetas Chouiates in The sauro, Georgius Pachymeres, et Robertus Lincol niensis episcopus, uterque suis in Dionys. Areopag. Commentariis. Decimo quarto sæculo Nicephorus Calixtus in Histor. lib. 1, cap. 19, atque alii quamplurimi cum hoc sæculo tum posterioribus, qui quoniam cuilibet sunt obvii, iis singillatim appellandis su persedemus. est, non alterius cujusdam recentioris, quod sugge rere videbantur quædam a summo viro. Gerardo Vossio in suo de Græcis scriptoribus opere allata; idque solide et fuse demonstrat eruditissimus Goar, quem adeat, si quis adhuc dubitet.» Adívimus nos eruditissimum Goar ", atque hæc ipsissima ejus verba, quæ contrarium plane significant, legimus Canonicus sacrorum librorum laterculus ad Chronographiam nihil spectans, librarii rápɛpyov judicatur. Non solide igitur et fuse ille demon strat, sed plane penitusque negat hanc Stichome triam Nicephori opus esse; et hanc claram certanı que sententiæ suæ profert rationem, quod nimi rum illa ad Nicephori Chronographiam nihil spectet. Id sane cum probe intelligeret Dallæi defensor nova Jam vero ex eruditissima tot testium omnis æta tis et conditionis multitudine quis non videt pauca esse antiquorum Patrum opera, quæ suo quæque auctori pluribus, quam istæ Ignatii epistolæ, testi bus vindicentur? Deinde nemo unquam, nisi Dal læani sensus homo, vero credet esse simile onines ratione, et quidem mirum in modum singulari, omnino hos scriptores eo cæcitatis vel negligentiæ devenisse, ut Eusebii falsæ de Ignatianis suspi cioni ex quadam animi simplicitate absque dolo malo, sed absque certa ratione adhæserint. Præ terea cur hæretici, quibus testimonia Ignatii ex his epistolis desumpta, ad refellendas corum opiniones objiciebantur, nil de earum falsitate aliquando suspicati sunt, nihilque unquam ad eorum aucto ritatem elevandam, minuendam, aut in dubiu revocandam adinvenire vel excogitare potuerunt? Cur denique hi omnes scriptores et catholici et hæretici, atque ii quorum plurimi intererat, has epistolas repudiare, ad eas Ignatio vindicandas tanto consensu conspirarunt; nisi quia illas verum et genuinum Ignatii opus esse certissimis rationibus persuasum omnino habuere? RESPONDETUR OBJECTIONI EX NICEPHORI ET ANASTASII eamdem Stichometriam Nicephoro vetustiorem esse suspicatur. Vehementi, inquit 18, sollicitor suspi cione, ut credam istam, qua de agimus, Stichor metriam Nicephoro ipso vetustiorem esse. Nemini enim eorum qui hæc studia vel summis labris de gustarunt, latere puto horum indiculorum usum diu ante Nicephorum obtinuisse. vero igitur non abhorret Nicephorum Stichometriam istam a scri ptore se admodum vetustiore habuisse vel potius eam in calce antiquissimi sacrorum librorum codi cis nɔctam sibi adoptasse, suæque Chronographiæ subtexuisse.» Verum ut vehemens defensoris suspi cio aliquid soliditatis haberet, ipsi primo proban dum erat nullam Stichometriam Nicephoro recen tiorem esse, sed omnes non solum illo vetustiores esse, sed admodum vetustiores. › Deinde ipsi ad. huc demonstrandum erat eumdem indiculum non a librario, sed a Nicephoro ipso Chronographiæ suæ superadditum. Ille autem neutrum ulla un quam ratione probabit. Contra vero, qui manuscri ptos codices vel minimo studio pervolutare solent, ii certo certius noverunt librariorum morem esse hos indiculos, aliaque ejusmodi scripta sive recen tiora sive vetustiora in librorum, quos describunt, fine sæpe sæpius adjicere. Porro autem demus Dallæo, quoɗl tamen falsum est, banc Stichometriam a Nicephoro patriarcha fuisse editam; demus etiam ejus defensori, quod ipse nunquam probabit, illam opus esse auctoris Nicephoro ipso admodum vetu stioris; nunquid unius Nicephori, vel cujusdam anonymi et incogniti scriptoris judicium claræ et evidenti omnium omnis ætatis doctissimorum et notissimorum virorum sententiæ præferendum § 1. Nicephorum non esse auctorem Stichometriæ. Ex iis ipsis, quos adversarii nobis deinde obji ciunt, scriptoribus novum argumento nostro pon dus et robur accedit. Quos enim, quæso, eruditis simæ, quam produximus, tot virorum multitudini opponunt? Duos vel potius unum tantummodo auctorem quemdam scilicet anonymum, quem Dallæus falso putat fuisse Nicephorum patriarcham Constantinopolitanum, et Anastasium, qui Græcum Nicephori vel potius anonymi opus Latine reddidit, vel, si velis, ut loquitur Dallæi defensor, qui illud adoptavit. > Examinanda est igitur hujus scripto ris auctoritas et testimonium. Primo Dallæus Nice phorum liberalissimis ornat laudibus, et hunc Dallæanus defensor ‹ictum nobis lethalem a inferre asseverat. Sed ubi, amabo, vir ille summis lau dibus ornandus, ictum lethalem nobis intulit? In Stichometria, inquiunt, quæ quidem nihil aliud quam fragmentum est, ad calcem Chronographiæ Nicephori a.ibrario aliquo adjectum. Dallæus au tem Nicephorum illius auctorem esse miro quodam argumento propugnat "; ‹ Hujus ipsius Nicephori "Dall, cap. 36, p. 448. 18 pag. 14. cap. 4, p. 243. est? § 11. Hanc Stichometriam nihil officere. epistolis Ignatii. Sed age, auctoritatem et testimonium hujus scri ptoris, quicunque tandem iHe fuerit, examinemus. Is varios librorum sacræ Scripturæ composuit ca talogos, quibus recensentur: 1° Veteris Testamenti libri; 2° Novi Testamenti; 3°. Quæ non admittuntur Veteris Testamenti Scripturæ; 4° Quæ Veteris Te 17 In Adnotat. p. 88. pag. 14.

stamenti apocrypha censemus; 5° Quæ Novi Testa- confugiunt, ut saltem muta ac silenti quorumdam menti sunt apocrypha. Atquæ in hoc posteriori ordine Ignatii epistolas, aut potius, ut ipse loquitur, doctrinam collocavit. Verum hæc auctoris Sticho metriæ verba et inscriptiones nihil innuunt aliud quam Ignatii epistolas inter apocrypha Novi Testa menti esse rejiciendas, hoc est, eas inter sacros Novi Testamenti libros non esse numerandas. Eam procul dubio ob causam mentionem facit eorum tantummodo librorum, qui apostolorum aut quin que eorumdem discipulorum nomen præferebant, quosque eo nomine imprudens quorumdam pietas sacræ Novi Testamenti Scripturæ ascribi volue rat. At, inquiunt Dallæani, auctor ille epistolas Igna tii eodem numero habendas esse censet, ac Itine raria Petri, Joannis et Thomæ, quæ ex deterrimo genere apocryphorum › esse sæpius decantant. Unde iidem audacter concludunt: Eadem senten tia damnata notataque fuisse Ignatiana, ad labem atque ignominiam sempiternam. Sed eos objectio nis toties repetitæ pudere aliquando debuisset. Epi stolæ siquidem Ignatii sinceræ ac sine interpola tionibus, quas solas defendimus, nihil nisi sanum, orthodoxum et Christianis totique Ecclesiæ utilis simum, et maxime fructuosum complectuntur. Non potuerunt ergo cum iis scriptis, quæ ex deterrimo genere apocryphorum somniis, mendaciisque re ferta, et certis venenis inspersa sunt, eadem sen tentia ad labem atque ignominium sempiternam, damnari. Itaque auctor Stichometriæ, si quid sanæ mentis habuerit, omnia scripta, quæ ultimam ejus classem constituunt, inter apocrypha Novi Testa menti amandando, ea a sacro divinarum Scriptu rarum catalogo tantummodo exclusit; sed de eorum utilitate, aut de quo genere apocryphorum singula censenda sint, liberam omnibus judicandi fecit po testatem. auctoritate vanis suis velitationibus locum aliquem dedisse videantur. Dallæus itaque magna verborum pompa argumentum suum negativum proponit, quod hanc in formam totum reducitur: ‹ Coustat, inquit ille ", has, quas hodie legimus epistolas, si vere Ignatii sunt, non potuisse non esse omnibus illius et proximæ deinceps memoriæ Christianis, præsertim vero litteratis et eruditis, si qui essent, notissimas. At his plane penitusque iguotas fuisse has omnes, quas nunc habemus, Ignatii nomine inscriptas epistolas, ipsorum quæ supersunt opera satis, ut mihi quidem videtur, arguunt ac demon strant. Ergo necessario illud quoque quod nos cou tendimus, confitendum est, epistolas illas nunquam fuisse ab Ignatio scriptas.» Verum quam infirma nugatoriaque sit hæc argumentatio, eo invicte con ficitur, quod, si roboris aliquid habeat, ab ea Dal læus ejusque fautores tantummodo feriantur et obruantur. In illos siquidem ipsos, qui Ignatium aliquas, ut diximus, epistolas scripsisse firmissima asseveratione affirmant, hoc idem argumentum tota sua vi, omnique impetu sic recidit. Constat epi stolas ab Ignatio scriptas non potuisse non esse omnibus et proximæ deinceps memoriæ Christianis, præsertim vero litteratis et eruditis notissimas. Atqui epistolas, quas Dallæani ab Ignatio scriptas esse contendunt, non his solum, sed omnibus ante et post Eusebium, plane penitusque ignotas fuisse certum est. Nullum enim qui eas citaverit aut agno verit auctorem unquam potuerunt indicare. Ergo necessario illud quoque confitendum est has, quas dicunt Dallæani, nunquam ab Ignatio scriptas fuisse epistolas. Hoc autem quod ipsi nobis ministrant argumentum, eo validius est, quod lethalem ictum, quem suis ipsi manibus sibi intulerunt, nunquam certe declinare possint. Præterea fatentur adversarii, quod nemo etiam negare queat, argumentum affirmativum negativo semper esse præferendum. Neque enim scriptorum quorumlibet silentium, imo neque ignoratio efficere potest, ut ea opera quæ ab aliis visa et lecta sunt, vere non exstiterint, et vere non sint ab auctoribus suis profecta. Atqui argumento affirmativo has, III. Neque Anastasium iisdem repugnare. De Anastasio autem, qui Stichometriam illam Latine reddidit, idem omnino ac de illius auctore sentiendum; vel potius dicendum est eumdem Ana stasium cum interpretis non critici officio functus sit, ea quæ in manuscripto suo codice Græce scri pta invenerat, Latina fecisse: sed de hac Sticho- quas sine interpolationibus habemus epistolas, vere metria, quæ auctoris alterius operibus adjecta erat, nullum tulisse judicium. § 1. Hoc argumentum contra adversarios militat. Cum adversarii nostri scriptorem nullum, pro sua opinione loquentem, quem invictissimæ tot tantorunique virorum, pro nostra sententia pugnan tium catervæ opponant, possint producere; ad alio rum silentium, tanquam ad sacram anchoram ita 19 cap. 5, 256. ab Ignatio nostro exaratas fuisse a nobis evidentis sime demonstratum est, nimirum Polycarpi, Irenæi, Origenis, Athanasii aliorumque auctoritate et te stimoniis, quæ ab omnibus Dallaæi defensorumque ejus exceptionibus, argutiis, et cavillationibus in victissime vindicavimus. Hæc igitur satis superque esse deberent ad va nam eorum negativam argumentationem, quæ nul lam unquam, nisi contra eos, vim roburque habi tura est, penitus explodendam. Ne tamen aliquid probationum suarum a nobis prætermissum esse conquerantur, atque ut omnibus quam infirmum

sit præcipuum eorum argumentum pateat, juvat Hieronymus has, de quibus agimus, optime cogno omnia negativæ illius defensionis momenta alten tissime ponderare. §. Epistolas Ignatii non fuisse incognitas Eccle sia Alexandrinæ. Contendit igitur Dallæus epistolas Ignatii inco gnitas fuisse Ecclesiis Alexandriæ aliarumque re gionum, nec non etiam Tertulliano, Caio, Julio Africano, Clementi Alexandrino, aliisque; quando quidem ii omnes nullam earum fecerunt unquam mentionem. Sic autem ille de Ecclesia Alexandrina disputat. Doctrina, inquit 20, quæ in iis epistolis sæpius inculcatur, ea est: «Non aliter quam ab uno episcopo, presbyteris præsidente, regi posse ac debere singulas Christi Ecclesias. Atqui alius omnino, teste Hieronymo et Eutychio patriarcha Alexandrino, erat Ecclesiæ Alexandrinæ usus. Hie ronymus quippe hæc de illo tradidit ": ‹ Alexan driæ a Marco evangelista usque ad Heraclam et Dionysium episcopos, presbyteri semper unum ex se electum in excelsiori gradu collocatum episco pum nominabant: quomodo si exercitus imperato rem faciat, aut diaconi eligant de se, quem indu strium noverint, et archidiaconum vocent. Euty. chius autem de eodem usu hæc scribit": ‹ Constituit Marcus evangelista duodecim presbyteros cum Anania, qui nempe manerent cum patriarcha, adeo ut cum vacaret patriarchatus, eligerent unum e presbyteris, cujus capiti undecim manus impone rent, eumque benedicerent, et patriarcham eum crearent, et dein virum aliquem insignem eligerent eumque secum constituerent loco ejus, qui sic fa ctus est patriarcha; ut ita semper exstarent unde cim. Neque desiit Alexandriæ institutum hoc de presbyteris, ut scilicet patriarchas crearent ex presbyteris duodecim, usque ad tempora Alexandri patriarchæ Alexandrini, qui fuit ex numero 318, id est Patrum Nicænæ synodi. Alexandrina ergo Ec clesia nescivit contrarium usum esse vere apostoli cum. Ignatii itaque viri apostolici epistolas notas non habuit. Quam infirma sit hæc ratiocinatio, ut evidentius appareat, ea in syllogismi formam ita reducenda est. Ecclesiæ in quibus usus viguit, doctrinæ ab Ignatio in epistolis suis sæpius traḍitæ, omnino contrarius, eæ epistolas illas nullo prorsus modo notas babuerunt. Atqui in Ecclesia Alexandrina, a Marco evangelista usque ad Heraclam et Dionysium, vel Alexandrum, uti Hieronymus Eutychiusque te stantur, viguit usus doctrinæ, ab Ignatio in epistolis suis sæpius traditæ, omnino contrarius. Ipsi igitur plane penitusque incognitæ fuerunt Ignatii epistolæ. Hujus autem syllogismi utraque præmissa, cum major tum minor propositio, omnino falsa est. Et quidem propositionis majoris falsitas ex ipsis ad versariorum principiis invicte demonstratur. Nam secundum illorum et aliorum omnium sententiam, vit epistolas, imo easdom Ignatio constanter assi gnavit. Atqui juxta adversariorum communem, elsi erroneam opinionem, Hieronymus episcoporum eum presbyteris æqualitatem, quæ in his Ignatii epistolis ubique damnatur, mordicus defendit. Potuit ergo Ecclesia Alexandrina non solum aliquid usui ha bere, quod in epistolis Ignatii damnatur, verum etiam illud cum Hieronymo passim et mordicus defendere; atque easdem nihilominus agnoscere imo et Ignatio vindicare epistolas. Verum non ex sola eorum secum ita pugnantium discordia elicitur propositionis illius falsitas; sed inde etiam aperte evincitur, quod varii sint va riarum Ecclesiarum usus, et ea quæ ad discipli nam spectant in diversis Ecclesiis diverso modo se habeant, ac mutationibus sint obnoxia. Quod qui dem cum innumeris facile probari posset exemplis, ex ipso, qui objicitur, Alexandrinæ Ecclesiæ usu demonstrasse sufficiat. Hic enimvero eligendi et creandi episcopi usus Alexandrinis peculiaris erat. Nam si in aliis Ecclesiis viguisset, neque Hierony mus, neque Eutychius illius tanquam rei alicujus singularis fecissent mentionem. At nullus sani ca pitis homo epistolas et opera illorum, qui juxta Ecclesiæ suæ morem scribentes, aliquid usui Ale xandrinæ Ecclesiæ contrarium tradiderunt, plane penitusque eidem Ecclesiæ fuisse incognita aðirma verit. Jain vero ut ad minorem propositionem venia mus, illius falsitas non minus quam majoris per spicua est et aperta. Hieronymus nempe et Euty chius de electione, constitutione et creatione unius Ecclesiæ Alexandrinæ episcopi loquuntur: in epi stolis autem Ignatii agitur tantum de Ecclesia ab illo, qui jam ei præest, episcopo gubernanda. At nulla profecto est repugnantia, ut episcopus a pre sbyteris electus et creatus, eisdem postea, et cæle ris omnibus ministris, totique Ecclesiæ præficiatur. Quis enim nesciat cardinales Ecclesiæ Romanæ unum ex se electum, in excelsiori gradu colloca tum, episcopum et summuð pontificem nominare, eligere et creare: illum tamen post ejusmodi insti tutionem universali Ecclesiæ, ipsisque a quibus papa creatus est, superiorem præponi. Atque ut Hieronymi exemplo utamur, etsi exercitus impera torem fecerit, ipse tamen imperator factus, omni præest exercitui. Hinc profecto Hieronymus epi scopum electum in excelsiori gradu collocari dixit; ut eum presbyteris et Ecclesiæ, sicut imperatorem exercitui præfectum et superiorem esse significa ret. Urget Dallæi defensor ": «Si presbyteris Alexan drinis licitum fuit episcopos constituere, quidni etiam alias absque episcopo functiones obire?» Sed eodem pariter modo dicemus: Si cardinalibus, si exercitui licitum fuit papam vel imperatorem con cap. 7, p. 272. " epist. 85 ad Evagr. "in Annalibus Romæ editis ann. 1659. 93 pag. 121.

stituere, quidni etiam alias absque papa vel impe ratore obire functiones? Quæ quidem quam falsa sint et a vero aliena, nemo, opinor, non videt. III. Num epistola Ignatii ecclesiis Egypti, vel Ethiopia vel Germania Bajoariorum, aut Scotia, aut aliis fuerint incognitæ? Præterea leve omnino et sublestæ fidei est testi monium Eutychii, quem et sæculo tantum decimo scripsisse, ac plura hic peccasse nemo inficiabitur, Ex pluribus autem illius erratis illud solum obser vabimus, quod nullum in provinciis Ægypti fuisse episcopum narrat, vero non videri simile, sed falsi tatis prorsus suspectum. In synodo etenim ab Ale xandro episcopo Alexandriæ adversus Arium coacia, fere centum episcopi interfuere: Nos cum aliis, › inquit, fere centum Ægypti et Libyæ episcopis in unun convenientes, etc. At vero a Demetrii morte usque ad annum 318, quo concilium illud celebra tum est, tot episcopatus recens erectos fuisse, quis crediderit? Quid quod Eusebius testatur * Nepotem Ægypti episcopum, qui errores Chiliastarum docue rat, et jam pridem mortem obierat, a Dionysio Alexandrino fuisse confutatum. Unde non absurde colligitur eumdem Nepotem ante Demetrii tempora aliquam in Ægypto sedem tenuisse episcopalem. Denique Metaphrastes, qui non minoris est quam Eutychius auctoritatis et ponderis, tradit Marcum aliis quoque Ecclesiis longe lateque episcopos, presbyteros et diaconos dedisse. › Instat tamen Dallæus, nec soli Alexandrinæ, sed omnibus Ægypti, necnon Æthiopiæ Ecclesiis episto las Ignatii incognitas fuisse ex eodem Eutychio, eodemque, quod satis superque confutatum est, ar gumento conficere se posse arbitratur. Hic,» ait Dallæus de Eutychio loquens ", ‹ etiam aliud quid dam non minus mirabile nos docet: Ab Anania, inquit, quem constituit Marcus evangelista patriar cham Alexandriæ usque in tempora Demetrii pa triarchæ, nullus erat in provinciis Ægypti episco pus nec patriarchæ ante cum crearunt episcopos. Et primus hic fuit patriarcha Alexandrinus, qui episcopos fecit. Ex Ægypto autem in Æthiopiam transvolans: ‹ In omni, › inquit, ‹ Æthiopiæ Ec clesia unus est jam ab antiquis temporibus episco pus Abuna, ut vocant, id est patriarcha. qui etiam hodie ab Alexandrino patriarcha consecratur et mittitur. Unus hic in tota Æthiopia ordines cen fert, neque alios confert quam diaconatum et pre sbyteratum. › Testes autem hujusce rei citat Nico laum Godinium e Societate Jesu, et Alphonsum Mindesium ex eadem Societate, ac postea Æthio picæ gentis patriarcham, et Joannem a Sanctis, Dominicanum a Golinio laudatum, ac tandem stitutum fuisse concludunt. Quasi vero per tam Franciscum Alvarez, omnes hujusce vel præteriti sæculi scriptores. Atqui huic Ecclesiarum Ægypti et Æthiopiæ usui, inquit Dallæus, doctrina in Igna tii epistolis tradita, qua nihil sine episcopo facien dum esse definitur, plane penitusque contraria est. Ilanc ergo apostolicam doctrinam esse, atque adeo epistolas Ignatii plane utraque Ecclesia nescivit. Verum si Eutychius quiddam de Ægyptiaca Ec clesia mirabile nos docuit, mirabilior profecto est falsa Dallaæi ex Eutychio repetita argumentatio. Esto enim unus in toto Ægypto fuerit episcopus, unus in Ethiopia, unus etiam in Scythia, aliisque a Dallæi defensore non sine fastu objectis regioni bus. Nihil sane ibi Ignatii epistolis repugnans de prehenditur. Etenini quamvis unus in iis, ut aiunt, regionibus fuisset episcopus, id tamen non prohi buit, quominus ibi, sicuti nunc in omnibus am plissimæ dioecesis civitatibus, oppidis et vicis, quæ sub unius episcopi ditione sunt, omnia ex illius imperio, nihilque sine ejus sententia fieret. Et sane illud Patribus concilii Laodiceni adeo erat persua sum, ut in villulis et agris nihil præter conscien tiam episcopi civitatis agendum esse -sanciverint ‹ Non oportet, › inquiunt 1, ‹ in villulis vel agris episcopos constitui, sed visitatores. Verumtamen jampridem constituti nihil faciant præter conscien tiam episcopi civitatis. › "pag. 274. Quantum ad Ethiopiæ Ecclesiam, quis non mi retur inauditum Dallæi ejusque defensoris argumen tandi genus? Uterque enim ex recentissimo quatuor hujus et superioris sæculi auctorum, de rebus sui temporis scribentium, testimonio unum duntaxat episcopum ab initio Christianæ religionis ibi con longa sæculorum spatia mutatio nulla ibi fieri po tuerit? Plures sane in Ethiopia olim fuisse episco pos ex ipsis adversariorum principiis liquido de monstratur. Dallæus namque Æthiopicam Eccle siam appellat antiquissimam et nobilissimam Ec clesiæ Ægyptiaca traducem. Atqui ex codem Dal læo Ecclesia Alexandrina saltem post Demetrii ætatem plures habuit episcopos. Recte igitur hunc plures creandi episcopos usum ab Alexandrioa Ec clesia ad Æthiopicam, quæ illi suberat, jam ab his temporibus transmissum fuisse inde colligas. Porro autem adversarii ante Demetrii tempora Ecclesiam Æthiopiæ ab Alexandrina originem suam hausisse incertum esse concedunt, quam alii ad eunuchum reginæ Æthiopum, vel ad apostolos Thomam vel Matthæum referendam esse arbitrantur. Sed hæc ex abundanti dicta sunto. Nam sive unus sive plures in Ægypto et Æthiopia, atque etiam in Scythia fuerint episcopi, nihil inde contra Ignatii nostri doctrinam; multo autem minus contra epi stolarum ejus veritatem confici potest. Et vero diu tissime postquam epistolæ Ignatii toti Christiano orbi notissimæ fuerunt, in Scythia aliisque pro vinciis unus tantum erat episcopus, proindequo hunc morem cum doctrina, in tanti martyris epi stolis tradita, pugnare persuasum non habebant. $ Hinc ruit quod similiter de Germanica Bajoario 2 concil. Lavd. can. 57. ** Histor. lib. vii, cap. 24.

quoniam ex Patrum testimoniis contra hæreticos pugnare mens illi non erat. Et re quidem ipsa, nulla contra Aerium profert, sed duobus tantum Pauli sententiis ab eodem Aerio objectis respondisse legitur. rum gente, et de Scotis subjunxit Dallæus, nimi- las, neque aliorum plurimorum scripta landavit, rum apud Bajoarios, ut Gregorius III, summus pontifex, memorat, nullum ante Vivilonem fuisse episcopum: apud Scotos vero, Beda teste, insulæ Jonæ abbatem presbyterum omni provinciæ, et ipsis etiam episcopis ordine inusitato fuisse præfectum. Nam præterquam quod huic argumento jam respon sum est, certe Gregorius III, illud contra ‹ ec clesiasticum ordinem, › Beda autem hoc more Înusitato › peractum esse affirmant. Quid ergo? Dicetne Dallæus ejusque defensor omnia quæ in aliorum auctorum scriptis secundum ordinem ec clesiasticum, et more usitato peragenda esse doce bantur, ea Bajoariis et Scotis incognita, proindeque eadem scripta falsa esse et supposititia? Si id sibi persuadere possint, nemini certe æquo rerum æsti matori persuadebunt. Cæterum tametsi Ignatii epi stolæ ad Bajoariorum Scotorumque gentem non pervenissent, non illæ tamen, sicuti nec alia omnia Patrum scripta, quæ ad eosdem non transmissą sunt, falsitatis et suppositionis essent arguenda. BEFELLITUR ALIUD ARGUMENTUM NEGATIVUM EX AUCTO § I. Primum ex Epiphanit silentio. Ab Ecclesiarum de Ignatianis epistolis silentio ad quorumdam scriptorum taciturnitatem Dalkeus transivit. Sed frustra ille eodem semper argumen torum genere pugnans, caliginem tenebrasque illas offundere conatur, quas luce sua fugat Ignatius. Primo enim Dallæus Epiphanium has litteras igno rasse: ‹ Aut,» ut ipse loquitur, ‹ quod vero pro pius videtur, contempsisse velut fictas, ex eo probare se posse arbitratur, quod ubi Epiphanius adversum Aerii de presbyterorum cum episcopis æqualitate errores disputat ", nullibi unquam has laudaverit Ignatii litteras: «Quibus, inquit idem Dallaus 28, ‹ nihil est in tota antiquitate adversus illam Aerii opinionem disertius. › Sed contra, cer tum est Epiphanium hæc scripsisse post vulgatam, quam ille procul dubio legerat, Eusebii historiam, in qua tam bonorifica barum Ignatii epistolarum mentio habetur. Non potuerunt ergo illi esse inco gnitæ. Porro si eas novit, atque ab Ignatio sicuti Eusebius, scriptas credidit, nullus sane dubitandi locus est eximium tanti martyris opus ab eo non modo non spretum, sed ea etiam quæ sanctissimo viro debebatur, veneratione susceptum. At, inquies, cur ille adversus Aeriun, earum au cloritate non utitur? Cur etiam, inquimus et nos, adversus alias hæreses tot Patrum scriptis, quibus ee funditus evertebantur, prætermissis, tam paucis ipsemet usus est? Nunquid ea quæ omiserat, ignota habuit, aut contempsit veluti ficta et commentitia? Minime gentium. Ideo igitur neque Ignatii episto " bæres. 75. cap. 7, p. 276. ap. 7. Lib. Cont. Va'ent., cap. 5. Justat Dallæus 19: ‹ Quædam illic ponit Epipha nius, cum Ignatianis apertissime pugnantia, quale illud est quod decernit: presbyteris et diaconis ecclesiastica negotia impleri, sive administrari posse. Item fuisse quasdam ab apostolis constitutas Ecclesias, quæ a solis presbyteris et diaconis absque episcopo regerentur. Quæ totidem monstra sunt et Ignatii quidem nostri epistolici hierarchicis legibus exserte definientis sine episcopis, presbyteris ac diaconis non vocari Ecclesiam, et necessarium esse nihil sine episcopo operari. › Verum si res ita se habeat, certe Epiphanius omnium hominum impru dentissimus, ubi contra episcoporum præ aliis Ec clesiæ ministris excellentiam disputat, Aerio jugu lum ipse præbuit. Quod sane cum dici nequeat, neque etiam dici potest eum scripsisse aliquid, quod cum Ignatii nostri epistolis omnino non congruat et concordet. Et vero in eo qui nobis objicitur loco, Epiphanius objectis ab Aerio Pauli verbis, respon det ibi Apostolum de iis sermonem instituere, quæ initio nascentis Ecclesiæ agebantur, quo quidem tempore cum nondum ubique creati essent episcopi, tum a presbyteris vel diaconis ecclesiastica negotia implenda erant et administranda. At Ignatius ab episcopis, quorum numerus sua ætate mirum in mo dum creverat, eadem negotia voluit administrari. Quod quidem nullibi unquam negavit Epiphanius. Nulla igitur inter eos discordia neque pugna, sed summa utriusque consensio. II. Num epistolæ Ignatii Tertulliano fuerint incognitæ. Plura de Tertulliano congerit Dallæus ", atque ei ignotas fuisse Ignatii epistolas quatuor adductis ra tionibus probare nititur. 1. Si Tertullianus eas ab Ignatio rescivisset esse scriptas, contra sancti mar tyris doctrinam, ‹ sine episcopis et diaconis Ec clesiam non vocari, › illud utique non scripsisset ‹ Ubi tres, Ecclesia est, licet laici “, › 2. Ubi cos a quibus refutatus est Valentinus, enumerat” nempe Justinum philosophum et martyrem, Miltia dem, Irenæum et Proculum, nullam de Ignatio, his omnibus antiquiore, mentionem facit. 3. Quibus in locis vehementius disputat contra Marcionem”, eique ex Joanne apostolo ostendit ‹ præcoquos et abortivos quodammodo Marcionitas fuisse, qui Christum phantasma cum illo vindicarent, › ibi al tissimum de Ignatio silentium; etsi ‹ nemo in acrius primo illo Christianismo neque sæpius, neque phantasticos illos exagitavit. 4. Tertullianus Mon tanista factus contra Ignatii sententiam docet ** 29 lbid. сар. 8, p. 77, el seq. 33 lib. 1 Conira Marcion., cap. 6. De exhortat, castit, lib. De pudicit.

quid igitur ad id probandum Joannis auctoritas Tertulliano satis non erat, nisi et Ignatius ei adjun geretur? ‹ omnes post baptismum lapsos, ad pœnitentiam eodem apostolo damnatos fuisse ostenderet? Nun agendam non admittendos. Orthodoxi quoque qui ibidem Scripturæ sacræ, et libri Hermæ auctorita tem ipsi opponunt, ne unum quidem de Ignatio ver bum habent. Ex quibus infert Dallæus et Tertul liano hæretico et Catholicis omnibus latuisse Ignatii epistolas. Sed hæc futilium inaniumque rationum series est et concatenatio. Salmasius enimvero, Blondellus atque Albertinus, ejusdem cum Dallao Calvinianæ hæreseos sectatores, has litteras ante Tertulliani ætatem scriptas esse affirmant. Prius ergo Dallæus hanc sodalium suorum debuit confutare opinionem; quippe qua stante, has Ignatii epistolas, quæ cum omnibus communicabantur, in manus Tertulliani pervenire potuisse facile evincitur. Ad Dallæi autem rationes gradum ut faciamus, quis primam non videat nullam esse et ridiculam quandoquidem Tertullianus Montanistarum hæresim jam tum amplexatus erat, cum scripsit: ‹ Sed ubi tres, Ecclesia est, licet laici. › Quid igitur mirum, si homo hæreticus, qui oppositos sacræ Scripturæ errores docet, contra orthodoxam Ignatii doctri nam scribat et loquatur? Nonne potiori jure quis ita argumentaretur? Tertullianus catholicus eadem ac Ignatius de Ecclesia scripsit. Ergo Ignatii episto læ Tertulliano non fuerunt incognitæ. At vero, inquit Dallæus, nec in reliquo illo opere Tertullianus ullam Ignatii facit mentionem. Quid inde? Nullum etiam alium nominat, neque tamen idcirco Tertullianum opera aliorum, qui hunc erro rem antiquissimum confutarunt, ignorasse, atque adeo nulla unquam fuisse credendum est. Ultima Dallæi ratio non majoris est ponderis. Tertullianus enim, cum ea quæ objiciuntur scribe. ret, bæreticus erat, ac proinde, uti jam monui mus, catholicam Ignatii doctrinam sibi omnino ad versam in medium producendam esse non putavit. Quod autem ad orthodoxos attinet, potuerunt qui dem contra Tertulliani errores auctoritate Ignati pugnare sed cum eorum scripta non exstent, nihil bac de re a quoquam definiri potest. Neque enim ullus Tertullianum omnia sibi ab orthodoxis objecta fideliter retulisse, iisque omnibus respon disse, certo affirmaverit. Et re quidem ipsa pauca quædam fuisse ab eo selecta vero prorsus videtur simillimum. Ad secundam Dallæi rationem respondemus Ter tulliano visum esse, ut horum quos citavit Patrum, non plurium auctoritate contra Valentinianos de certaret. Nec sane Dallæo vel ulli jus est cum au ctore aliquo expostulare, cur non pluribus armis, vel majori hominum multitudine cum adversariis congrediatur, cui hæc, quibus utitur, ad expugnan dos hostes suos sufficiunt. Tertullianus autem eos quos citavit Patres ad debellandos Valentini secta tores sibi satis superque esse, nec alios se citare vo luisse non obscure significat, cum de illis sic fatur Qui ipsorum hæresiarcharum contemporales instructissimis voluminibus et prodiderunt et retu derunt. Illos enim scriptores et hæreticis contem porales, et eorum errores instructissimis volumini bus retudisse cum dicat, duas procul dubio sugge rit rationes, quibus testimonia eorum sibi suffi cere, nec plura desiderari debere aperte pronun tiat. Tertia Dallæi ratio positis duntaxat ante omnium oculos Tertulliani verbis illico exploditur. Ita enim ille Desinat, inquit, nunc hæreticus.... a Judæo mutuari phantasma vindicans Christum; nisi quod et ista sententia alios habebit auctores præcoquos et abortivos quodammodo Marcionitas, quos apostolus Joannes Antichristos pronuntiavit. › Quis enim ex his facile non intelligat aliud Tertulliani consilium non fuisse, quam ut a Joannis tempore hæreticos Marcionitarum præcursores exstitisse, atque illos ab 88 loc. cit. 36 Ibid. 37 lib. De pudicit., cap. 10. Urget Dallæus, cur ille Hermæ, non vero Ignatii, citavit librum? Instamus et nos, cur non etiam alio rum? Porro respondemus ideo Hermam ab illo citari vel quia libri ejus in sacrum Scripturarum canonem a quibusdam ascribebantur, vel ob eam potissimum quam eodem in libro reddidit rationem ", quia Scriptura est quæ sola mochos amat. > Ab eo quippe de mochis utrum ad pœnitentiam admitten di essent, quæstio movebatur. Ilæc ergo Scriptura, quæ a Tertulliano sola mochos amare dicitur, sola ab eo laudari debuit. § III. Num Caio etiam et Clementi Alexandrino in cognitæ fuerint. Caio quoque ignotas fuisse Ignatii nostri epistolas ut probaret Dallæus, protulit 18 ejusdem Caii fra gmentum, ab Eusebio transcriptum ", ubi ex antiquis Patribus contra hæresim Artemonis, Christum me rum hominem esse delirantis, sic ille disputat: ‹Â¢ fortasse id quod dicunt credibile videretur, nisi eis refragarentur primum quidem divinæ. Scripturæ, fratrum quorumdam scripta, Victoris ætate anti quiora, quæ illi adversus gentes, et contra sui tem poris hæreticos pro veritatis defensione scripserunt, Justinum intelligo, et Miltiadem, et Talianum, ac Clementem, aliosque quamplurimos, in quorum li bris Christi divinitas asseritur. Nam Irenæi qui dem, et Melitonis, et reliquorum scripta, quis est qui ignoret, in quibus Christum Deum simul ac hominem prædicarunt? Atqui, inquit Dallæus, si Caius epistolas quas defendimus, ubi Artemonis hæresis splendide confutatur, ab Ignatio profertas esse rescivisset, eis procul dubio primum in hoc cap. 9, pag. 280. 3º Euseb., lib. v, cap. 28.

Ignatii opinione recedere. Porro autem ille ipse quem Dallæus virum summæ eruditionis merito nominat, nescire non poterat plures ab initio nas centis Ecclesiæ ortas hæreses. Quapropter in illo opportuno, sicuti loquitur Dallæus, loco non aliud animo intendebat Clemens, quam ut eos de quibus disserit hæreticos, non tantæ, quantum ii jacti tabant, antiquitatis fuisse ostenderet. Ad id autem probandum necessaria non erat Ignatii nostri au fragmento dedisset locum. Verum ut omittamus vel errore vel incogitantia vel memoriæ lapsu ab Caium postquam hæ Ignatii epistolæ, juxta Sal masii, Blondelli et Albertini, ut diximus, opinionem in vulgus prodierant, tertio floruisse sæculo; re spondemus hac argumentatione uihil posse confici nisi prius Caium ad Ignatii nostri citandas epistolas necessitate aliqua adactum fuisse demonstretur. At cum ille, paucis scriptoribus commemoratis, alios quamplurimos se prætermisisse testetur, nulla omnino ad eas laudandas necessitate se compulsum fuisse apertissime significat. Instat Dallæanus defensor: Ignatius omnium qui a Caio memorantur antiquior et celebrior erat ergo ab eo debuit citari. Sed falsa est ex vero ante cedente deducta consequentia. Neque enim Caius dixit se scriptores omnium antiquiores et celebrio res appellasse; sed fratrum quorumdam scripta, Victoris ætate antiquiora.» At certe data opera ad didit ‹ quorumdam; › ut hoc verbo ipter eos quos omisit, plures fuisse iis, quos laudavit, antiquiores et celebriores, nemo inficiaretur. Caius igitur non magis epistolas Ignatii quam aliorum scripta, quæ non citavit, ignorasse dicendus est. Idem judicandum de Clemente Alexandrino, > prosequitur Dallæus ". Si idem judicandum de Clemente, jam ipsemet Dallæus causa sua cecidit. Ipsum tamen audiamus. Ait itaque Clementem ve tustissimum esse et doctissimum secundi sæculi præcipitis scriptorem. Id et nos verissimum esse dicimus. Ait rursus eum pro immensa sua erudi tione plurimos auctores, cum gentiles, tum Chri stianos passim laudasse. De gentilibus quidem non refragabimur, sed longe plures Christianos ab en prætermissos, quam citatos contendimus. Quomodo tamen cumque se res habeat, quid inde contra Igna ti nostri epistolas? • Certe, inquit Dallæus, ubi tradit bæreticorum sectas Adriani Augusti tempo ribus coalescere cœpisse, opportunus erat locus Ignatiana commemorandi, › quorum ibi ne memi nit quidem. Quid ergo? Quoties scriptori opportu nus fuit locus Ignatiana commemorandi, toties eorum si non meminit, nec illi cognita, nec ab Igna tio scripta esse pronuntiabitur? Mira sane argu mentandi ratio. Sed mirabilius profecto quem Dal læus opportunum Clementi Ignatiana commemo randi locum assignaverit. ‹ Ignatianas epistolas, › verba Dallæi sunt, ‹ suæ traditioni repugnantes si scivisset, vel eas refutasset, vel suam ipse traditio. nem ad earum normam correxisset.» Novum plane et inauditum argumenti negativi genus! Nunquid ut sanctissimi alicujus scriptoris sententia refella. tur, ille nomine suo appellandus est? Imo ut pru dentius securiusque Ignatius confutaretur, celeber rimo illius nomini parcendum erat. Saltem Clemens ad Ignatii normam, urget Dal læus, traditionem suam correxisset. Neque hoc magis necessarium. Potuit enim Clemens alicubi, * cap. 8, p. 280. ctoritas. Atque hic terminatur negativum adversariorum argumentum, e scriptorum de Ignatii epistolis si lentio petitum; quod magno quidem verborum ap paratu, miraque inutilium argutiarum pompa ven ditant: sed nullo rationum pondere, nulla plane valida et firma probatione tuentur ac defendunt. Nos e contrario argumentis affirmativis, ab scripto rum nobilissimorum auctoritate desumptis, hanc primam epistolarum classem Ignatio nostro, uti arbitramur, invictissime vindicavimus. PROBATUR EX IPSIS EPISTOLIS IGNATIUM ANTIOCHENUK § 1. Primum argumentum. Has porro Ignatii epistolas non sola præstantis simorum auctorum testimonia ipsi certissime vin dicant; sed ipsæmet etiam epistolæ se ab eodem sanctissimo martyre scriptas esse palam aperte que testificantur. In iis enim verus genuinusque viri apostolici, divino igne inflammati, atque ad martyrium incredibili ardore properantis stylus ubique micat, et ab omnibus facile agnoscitur. Modus etiam ipse quo litteræ exaratæ sunt, errores hæresesque in eis impugnatæ, doctrina sive morum, sive fidei Christianæ ibi tradita, cætera denique omnia non alium quam virum inter apostolorum discipulos sanctissimum, inter sanctissimos marty res celeberrimum, inter celeberrimos primosque Ecclesiæ præsules præstantissimum, uno verbo ip summet Ignatium designant, demonstrant, produnt que auctorem. Id quidem longa inductione probare non suscepimus, quod sola, quam dedimus, harum epistolarum analysi planum fit omnibus, om ninoque perspicuum. Verumtamen Dallæus in illis e contrario auctorem Ignatio longe posteriorem sese deprehendisse putat; idque non minus quam sexaginta rationibus probare conatur. Sed cum plurimæ ad Ignatianarum epístolarum interpolatio nes, vel ad epistolas Ignatio perperam ascriptas pertineant, his prætermissis, ad eas tantum quæ ad solam genuinarum illius litterarum classem spe ctant, respondendum esse credidimus. § II. Secundum argumentum. Verum ante omnia operæ pretium est observare omnes Dallæi defensorumque ejus objectiones, ex

et secta ejus a cæteris omnibus recte distincta est, et ille ab Irenæo jure traditur³, antiquas in suum characterein transtulisse. Sed quænam, amabo te, est illa Valentina forma? Non ea quidem sita est in verbis, Nus, Logos, vel Sige; quandoquidem ● Pa trem innatum, inquit Dallæus ", et Nun, et Logon apud Basilidem, et Sigen apud Antiphanem poe. tam invenio. › Quænam est ergo illa forma? ⚫ Logon e Sige ortum, prosequitur Dallæus ", apud neutrum invenio. Ea rerum dispositio apud unum Valentinum ejusque discipulos exstat. › Nam idem Valentinus ab iis, qui Irenæum præces- formam, dispositionem et ordinem; quibus, inquit, serant, jam fuerat confutatus, ut ipsemet Irenæus ibidem testificatur **: ‹ Quapropter hi qui ante nos fuerunt, et multo nobis meliɔres, non tamen salis potuerunt contradicere his, qui sunt a Valen¨ tino; quia ignorabant regulam ipsorum, quam nos cum omni diligentia in primo libro tibi tradidimus. › Et de Polycarpo alibi scribit: Is enim est, qui sub Aniceto cum advenisset in urbem, multos ex bis, quos prædiximus,hæreticos,,Valentinum nempe et Marcionem, convertit in Ecclesiam Dei. › Utrum autem diu ante tempora Hygini Valentinus incœ perit suam publicare hæresim, nihil a quoquam indubitatum statui unquam potuit. Urgent tamen ex citato Eusebii Chronico Va lentinum anuo tantum 146 agnitum. Ergo inferunt, antea nec agnitus erat, nec proinde suos ullibi spar serat errores. Sed quamvis hæc ex eo urgere non deberent Chronico, in quo inenda esse prædicant; dicimus tamen in hujuscemodi scriptis verbum, agnoscitur, non ita accipiendum esse, ac si nun quam antea hæreticus ille a quoquam agnitus fuis set; sed nihil aliud significare, quam illum qui privatim et sensim sine sensu errorum suorum venena prius propinaverat, jam apertissime ea spargentem ab omnibus agnitum. At, inquiunt, Valentinus, teste Tertulliano, sub supremo Elentherii pontificatu, id est, ut diximus, circa annum 180, Romæ adhuc commorabatur. Unde concludunt illum Ignatii tempore aut inter vivos, aut saltem inter pravos hæreseum doctores non potuisse anuumerari. Sed in Tertulliani libris describendis erratum fuit, vel ipse errasse censen dus est. Irenæus quippe diligentissimus errorum Valentini investigator, in suo, quem sub eodem Eleutherio summo pontifice composuit, libro, asse verat Valentinum tantummodo usque ad Anicetum tempus Romæ prorogasse, id est non vixisse, aut ibi non comparuisse amplius. Huic Irenæi senten tie subscripsit Eusebius, scriptor oculatissimus. Ex quibus recte concluditur obscurum esse, omni noque incertum num Valentinus Ignatii nostri tempore errores aliquos non sparserit in vulgus. § IV. Valentinianos hunc de Sige errorem a Gnosticis hausisse. Sed Dallæus ea profecto, quæ paulo post ipsemet retulit, Irenæi verba non satis attente legerat. Ire næus etenim ibi de Antiphane poeta sic disserit” Unde etipsi, Valentiniani, sibi assumentes fabu lam solummodo demutantes eorum nomina, idipsum autem universorum generationis initium, et emissionem ostendentes, pro nocte et silentio Bithon et Sigen nominantes... ac pro primis et maximis diis æonas formaverunt, et pro secundis diis eam, quæ extra pleromatis ipsorum enarrant, dispositionem. Quid vero quod Valentiniani has primorum deorum ac æonum generationes, emis siones et ortus non a paganis tantum, sed etiam ab hæreticis, eodem Irenæo teste, delibaverant? Ipse enim paulo supra scriptis tradiderat: ‹ Hæc autem quæ dicta sunt de sensu emissionis, similiter et ad versus eos, qui a Basilide sunt, adversus reliquos Gnosticos, a quibus hi initia emissionum accipien tes, etc. Atqui illas inter deorum ac æonum emis siones, sive primas, sive secundas, debuit procul dubio esse Logos e Sige ortus. Valentiniani ergo illum Logos ortum non secus ac reliquas deorum suorum emissiones ab ethnicis atque hærcticis mu tuati sunt. Neque vero ibi sistit Irenæus, sed ipse eodem in loco addidit: De ea autem quæ est ex his secunda emissione hominis et Ecclesiæ ipsi patres eorum falso cognominati Gnostici impugnant adversus invicem, sua propria vindicantes, et malos fures se esse convincentes. Quid autem hæc verba aliud significant, quam Valentinianorum patres fuisse Gnosticos, a quibus illi non primam solum, sel etiam secundam æonum emissionem acceperant? Eam enim ob causam puri merique Gnostici Valen tinum ejusque sectatores, eo quod in patrum suo rum doctrina et placitis plurima inmutassent, malos feres esse convincebant. Contra verò Valen tiniani illos sui temporis Gnosticos earumdem incusabant immutationum. Quo certe ex dissidio atque conflictu aperte colligitur utrosque et Va lentinianos et posteriores Gnosticos ab antiquio ribus Gė:osticis non silvam duntaxat et materiam, sed deorum æonumque ortus hausisse et emis siones. Fac tamen Valentinum Ignatio ſuisse posteriorem, quid inde contra sanctissimi martyris epistolas, si Valentinus hanc de Logo a Sige orto bæresim ab hæreticis vetustioribus hausit, quam in eis damnat Ignatius? Concedit autem Dallæus, uti a nobis supra observatum est ³‚‹ipsam rerum silvam alque materiam, ex qua Valentinus sua composuit, jam apud vetustiores, partim Gnosticos bæreticos, parim etiam poetas, aut philosophos ethnicos fuisse. > Qaid ergo novi protulit Valentinus? Respondet Dallæus illum huic silvæ ac materiæ novam dedisse "Prolog. in lib. IV adv. Valent. lib. 11 adv. Valent, cap. 3. * pag. 303. * lib 1 adv. Valent., cap. 5. pag. 303. 55 Ibid. Respondet Dallæanus defensor non Gnostices, ** lib. 11 adv. Valent., cap. 19.

sed Valentini discipulos has doctrinarum suarum dictis: Verbum a silentio progrediens, › præpo sibi invicem exprobrasse et objecisse mutationes. Sed ipsum eorum, quæ cum Daliæo paulo ante dixerat, oportebat esse memorem. Nam ille non secus ac Dallæus Valentinum Romæ Eleutherii Papæ tempore, quo Irenæus hunc, quem citamus, librum edidit, commoratum fuisse pertinacissime asseverat. Atqui si Irenæus eo in libro memoriæ prodidit discipulorum Valentini patres fuisse alios ejusdem Valentini discipulos, ita ut Valentinus nepotes tunc haberet, de variis doctrinæ suæ, quæ ab eis factæ fuerant, immutationibus acerrime disputantes; hinc planum perspicuumque fiet Va Jentinum, ut supra dicebamus, ipso Elentherii pontificatu esse longe antiquiorem. Quod cum a Dallæanis præfracte negetur, illud ab Irenæo scri plum non fuisse ipsi fateantur necesse est. At, inquies, quænam igitur erat Valentinianæ se otæ forma peculiaris et propria? Respondemus eam esse, quæ Irenæi verbis, a nobis jam relatis, desi ⚫ gnatur Demutantes nomina, et pro primis et maximis diis æonas formaverunt, et pro secundis diis eam, quæ extra pleromatis ipsorum enarrant, dispositionem. Atque iis nominibus novos for sitan addiderunt, vel immutaverunt emissionum et ortuum ordines. Cæterum ad novam inter hæreti cos, maxime vero Valentinianos, condendam se ctam non magna doctrinæ immutatio requirebatur, ut ex iis, quæ de Ptolomæo narrat Augustinus”, quivis facile intelligat: «Ptolomæus, inquit, disci pulus Valentini hæresim novam condere cupiens, quatuor æonas, et alios quatuor asserere maluit. › Si hæc sola mutatio novam inter Valentinianos sectam creavit, frustra in inquirenda nova Valen tinianæ sectæ forma desudat Dallæus, quæ in su perioribus Irenæi verbis facile agnoscitur. Neque erat quod ultra ille objiceret " scriptum a Tertulliano" ante Marcionem, et Apellem, et an tequam Valentinus æonas suos prædicasset, nemi nem docuisse alium esse Deum creatorem. Ex quo inferebat idem Dallæus Valentinum nihil ab anti quis esse mutuatum. Nam ante Valentini tempora hanc impietatem a Basilide, Saturnilo, atque Gno sticis antiquioribus disseminatam fuisse ita certum est, ut Dallæi defensor illum hac in re penitus deserere, erroremque illius, quem celare amplius non poterat, aliquando tandem confiteri coactus sil". V. Ignatium ad Valentinianos nullo modo respexisse, sed ad Ebionitas. Porro quæcunque illa fuerit sectæ Valentiniano rum forma, errorque peculiaris et proprius, ad eos Ignatius nullomodo collineavit, multoque minus eos, ut ait Dallæus, apertissime cædit.» Illud autem ex eo clare demonstratur, quod quamvis Dallæus nulli pepercerit labori, ut omnia quæ his Ignatii 87 lib. 1 De hæres. 88 cap. 12, p. 298. nuntur, ea cum Valentinianorum erroribus, fabulis, et deliratione omnino cohærere ostenderet; ille tamen de præcipuo quod ibidem ab Ignatio tractatur, argumento, nimirum vitam nostram ‹ secundem Judaismum › non esse instituendam, ne ullum quidem verbum fecit. Unde ergo tam altum Dallzi defensorumque ejus hac de re silentium? Nulla certe alia illius causa fuit, nisi quia Valentiniani hoc de argumento eadem ac Ignatius, cæterique omnes orthodoxi sentirent. Jam vero cum res procul dubio ita se habeat, ab adversariis postula mus, num alicui probabile fiet Ignatium ad refel lendos Valentinianos ibi animum appulisse, ubi errorem ab hæresi Valentiniana omnino alienum, et rationibus ad eam nullo modo spectantibus impu gnabat. Præterea vero illud quod objiciunt ab Igna tio dictum Verbum a silentio progrediens; › ibi unius momenti et argumentationis, qua legem Mosaicam non amplius servandam esse Ignatios probat, partem constituunt. Cum ergo tota illa ar gumentatio ad Valentinianos non spectet; neque unam ejus partem ad eos respexisse certum videtur. Sed age, rem ipsam accurate inspiciamus. Dicit Dallæus Valentinianos docuisse in ficta æonum suo rum genealogia, ex Sige eductum Logon vel im mediate, ut a matre filium; vel mediate, ut ab avia nepotem. › Sed ille hac disjunctiva conjunctione, immediate vel mediate › non sine dolo utitur: ut ea nimirum fraude Valentinianos ab auctore nostro impugnatos incautis et simplicioribus persuaderet. Nam Valentiniani nunquam ex Sige Logon imme diale eductum docuisse perhibentur. Hæc igitur disjunctionis Dallæanæ pars immediate, e medio tol lenda est. Irenæus enimvero, Tertullianus, Epipha nius, Augustinus, atque alii, qui de Valentiniana hæresi disseruere, tradunt inter fictos Valentinia norum deos, et utriusque sexus æonas, primos fuisse Bithon et Sigen, seu silentium, et ex eorum conjugio processisse Nun et Veritatem, atque ex istis deinde processisse Verbum seu Logon, et Vi tam. Ex quibus luce meridiana clarius est eos nihil aliud dixisse, quam Logon processisse tantum me diate ex Sige, tanquam ab avia filium. Quis autem in animum sibi inducat, Ignatium ubi alios quam Valentinianorum errores refellit, ad eos tamen, eosque solos respexisse, cum: ‹ Verbum non a silentio progrediens, nec plura ad eos spectantia ibidem scriberet? Cur a filio ad aviam nullo medio transivit? Cur nec de patre, nec de matre, nec de fictis aliorum æonum conjugiis, parentibus, filiis ne unum quidem habuit verbum? Ratio sane in prom ptu est, et cuivis æquo rerum æstimatori obvia, Ignatium nempe cum suam dedit epistolam, nihil de Valentinianis cogitasse. "Tertul. De præscript., cap. 54. " pag. 214.

Ebionæos cadere non potest.» Futilis profecto et non minus quam undecim in uno eodemque capite hæc Dalli defensio. Neque enim Ignatius vana est hos errores ea in epistola confutasse legitur. Deinde nullus negaverit plures in eadem epistola errores potuisse ab Ignatio refelli. Dallæano igitur defen sori probandum erat hæreticos in illo, quem Dallæus objecit, loco ab Ignatio nostro confutatos, eos esse qui, quos ipse recensuit, errores propugnabant. Quod certe nec ille nec alius quisquam demonstrare unquam poterit. Cæterum si quis alios ab Ebionitis hæreticos ob jectis Ignatii verbis refelli invicte probaverit, huic penitus non repugnabinius, modo iis sanctissimum illum martyrem ad Valentinianos ipso posteriores, . non respexisse fateatur. § VI. Alia explicatio verborum Ignutii proponitur. His omnibus ad varias adversariorum nostrorum argumentationes et sophismata responsis, illud in super possumus adjicere, hanc Ignatii sententiam Verbum æternum non a silentio progrediens, ▸ idcirco ab eo hac in epistola scriptam videri, quia ibi duo Christi mysteria fuisse docebat, alia quidem obscura, in tenebris ac silentio ab eo patrata; unde ipse Et latuit principem sæculi hujus, inquiebat, yirginitas Mariæ, et partus ipsius, et mors Domini, tria mysteria clamoris, quæ in silentio operata seu patrata sunt. › Alia vero luminosa, luce ac splen dore suo fulgentia et micantia. Tale erat mysterium generationis ejus æternæ, ab antiquis Patribus et Psal prophetis agnitum atque annuntiatum, de quo mista cecinit: In splendoribus sanctorum ex utero ente luciferum genui te 6. Potuit itaque Ignatius, cum suam daret epistolam, ad hæc Psalmistæ verba attendens, scribere: ‹ Verbum æternum non a silen tio progrediens. id est Verbum æternum e divino æterni Patris sinu non in silentio, vel ulla tenebra rum obscuritate et caligine progrediens, sed in splendoribus sanctorum ex ejus utero genitum. Quo quidem loquendi modo ipse eo lubentius usus est, quod inde non solum divinum Verbi splendorein, sed illius etiam æternitatem, quam nihil omnino. præcessisset, evidentius demonstrabat. Nihil ergo in hac locutione occurrit, quod non sit vere Igna tianum, et a tanto martyre in epistola, quam ipse met scripsit, recte apteque exaratum et traditum. MULLA ESSE IN HIS EPISTOLIS PRÆTER TEMPORUM FIDEN 1. Quam inconsiderate Dallæus objectiones suas mul tiplicaverit: et primæ respondetur. De hæresibus atque hæreticis, quos in Ignatii epi stolis nostri notatos esse putat, hæc Dallæus cum dixisset, ad alia progreditur, contenditque in iisdem litteris multa esse alia præter temporum fidem per peram ficta ". Horum autem sic perperam fictorum 66 Psal. CIX, pag. 272. cap. 13, pag. 309. 73 Hierolex. part. 1, profert exempla. Sed ex his undecim exemplis qua tuor tantum ad eas, de quibus agimus, pertinent epistolas cætera falsas suppositasque spectant, vel genuinarum interpolationes. Ex his autem qua tuor exemplis quæ ad genuinas epistolas pertinent, Dallæus in tribus a suo defensore penitus deseritur, qui uno tantum in articulo illum tueri conatus est. Dallæum tamen de his quatuor, ne quid intactum reliquisse accusemur, disputantem audiamus. Primum itaque Dallæi argumentum ex his verbis petitur: ‹ Et supercœlestia, et gloria angelorum, et principes visibiles ", etc., unde sic arguit Quod hic de principibus visibilibus scriptor ideo fortasse dixerat, quod ejus ævo aliqua jam erat de Constantii, vel Constantini ejus filii, vel Christia nismo vel ad Christianismum propensione sparsa fama. De hoc Dallæi argumento sic pronuntiat cjus defensor: ‹ Sed hunc locum obiter tangit Dallaus; illum proferre contentus, nequaquam ur gel. At sane illum non solum non urgere, sed nec proferre unquam debuisset. Non enim verbum ǎpyov atɛç, quod magistratus quoslibet ac principes signi ficat, ibi Constantium vel Constantinum potius, quam quosvis alios principes designare potuit. § II. Secundæ et tertiæ objectioni responde!ur. Secundum Dallæi argumentum ex his desumitar verbis: Vinctus decem leopardis '; › quo leo pardorum nomine quemdam Romanorum militumı ordinein, qui auctoris nostri tempore in usu esse desierat, denotari arbitratus est: «Sed quando, inquit ejus defensor”, his solis verbis nititur Dallæi argumentum, nullisque veteris scriptoris fultum est testimonio, non usquequaque solidum mihi vide tur. › Bochartus autem inde argumentum Dallæano 7 plane oppositum elicit: Leopardi vox, inquit”³, serius usurpari cœpit Constantini ævo. Proinde Ignatii epistolam ad Romanos, quam circumferunt, eo denium sæculo fuisse scriptam vel ex hoc argu mento colligas. › Sed hæc Bocharti argumentatio Dallæana validior non est. Eusebius siquidem ex hac eadem epistola, quam Ignatio indubitanter tri buit, illud leopardi retulit nomen, quod proinde Constantini ævo judicavit esse antiquius. Et re qu' dem ipsa vox illa in Actis sanctarum Perpetuæ et Felicitatis, nec non apud Spartianum et Festum ac tandem apud Athanasium in Vita sancti Antonii legitur. Tertium Dallæi argumentum "inde conficitur, quod Ignatius publice poenitentes absolvat, et re conciliet Ecclesiæ. › Verum ejus defensor, ‹ falsus est, ait, sua opinione præstantissimus Dallæus, eamque propterea emendaturus esset, si vixisset, ut amico rescripsit, eique loca pro receptione po nitentium apud vetustissimos Ecclesiæ scriptores 68 Epist. ad Smyrn. lib. 111, cap. 8. pag. pag. 7º Epist. ad Rom. pag.

indicaverat.» Utinam Dallæus et ejus defensor meniorato, Beda tradiderit, non videmus; ncc oinnes alios errores suos emendassent! Hic tamen obiter observa quantos in errores præpostera liti gandi, et sua adversus genuinas Ignatii epistolas argumenta multiplicandi prurigo Dallæum præcipi tem egerit. ullum in ejus, neque etiam Notkeri scriptis locum, ubi hæc reperias, indicavit Dallæus. Ea quidem apud Usuardum legimus: at non illius verba sunt, sed Adonis, quem corrupta et depravata martyrum Acta in errorem induxerunt. Cæterum quidquid auctores illi de Onesimo memoriæ prodiderint, sanæ mentis homo negaverit iis omnibus anteponendum esse certissimum Eus.bii testimo nium, qui diserte indubitanterque asserit 7 Igna tium nostrum epistolam scripsisse ad Ecclesiam Ephesiorum, in qua Onesimi ipsorum pastoris mentionein facit. › nemo § III. Quartæ objectioni respondetur. Quartum denique Dallæi argumentum 75 inde petitur, quod in his epistolis mentio fiat Onesimi, Ephesiorum episcopi, quem anno 107 vel 108, quo hæ epistolæ datæ sunt, vita functum fuisse ex Ni œphori probat Historia. Addit vero neque a Græ corum Menæis, vel a Simeone Metaphraste agnosci hunc Ephesinum Onesimi episcopatum; ab auctore autem Constitutionum apostolicarum eumdem One- NIHIL IN HIS EPISTOLIS OCCURRERE simum Berrœæ episcopum appellari. Denique Doro theus in Synopsi, et Hippolytus in libello De 70 discipulis inedito, non hunc, sed Gaium Timotheo in Ephesino episcopatu successisse affirmant. Sed bis omnibus facile respondeas, si memineris plures fuisse Onesimos, de quibus diversa a diversis seri ptoribus memoriæ prodita sunt. Quocirca Nice phorus scribit quidem. Onesimum quemdam sub Domitiani imperio mortem obiisse, sed illum epis scopum Ephesinum fuisse nullibi memorat. Ex Menæorum vero seu Metaphrastis silentio nihil unquam confici poterit. Si enim de Onesimi epi scopatu ii tacuerint, multi alii plura de eo tradi derunt. Porro si plures fuerint Onesimi, nihil obstat, quominus unus Ephesi, alter Berrœæ, ut auctor Constitutionum apostolicarum narrat, fuerit episcopus; alius vero, ut Dorotheus et Hippolytus asserunt Gaio successerit. § I. Prima et secunda objectio solvitur. Quindecim insuper argumenta Dallæus depro mit, quibus probare nititur esse in Ignatii epistolis, ‹ Alia multa a personæ, cui affinguntur, vel mori bus, vel dignitate, vel ingenio, vel pietate aliena. › Sed ex tanto argumentorum numero duo duntaxat ad eas, quas defendimus, epistolas pertinent. Ho rum prius ductum est ex his verbis: «Sine episcopo, presbyteris et diaconis Ecclesiam non vocari 7.» At hæc omnia omnino Ignatiana esse jam demonstra vimus. Posteriori Dallæi argumento occasionem præ buere alia alterius epistolæ verba: Filium Dei secundum voluntatem et potentiam Dei genitum 78; › quæ quidem non satis sana, sed dura, vixque fe renda Dallæo videntur. Mirandum certe delicato et religioso Dallæi in rebus fidei palato illud durum nec satis sanum videri, quod Theodoretus, vir sane non minus quam ille Christianæ fidei dogmatum peritus, ad confutandos hæreticorum errores pro ferre non dubitavit. Deinde Ignatius ibi non de æterna, sed de temporali Christi generatione lu quitur: ‹ Genitum, inquit, vere ex Virgine.» Quam vis autem de illius divinitate loqueretur, illud sa num esset et orthodoxum; quandoquidem plures invenias in antiquorum Patrum scriptis similes loquendi modos, quos duros et vix ferendos esse Instant Dallæus ejusque defensor ex Pauli ad Philemonem Epistola, anno Christi 56 exarata, certum videri Onesimum ejusdem Pauli fuisse di scipulum; ex Beda autem atque Notkero illum eumdein esse, cujus Ignatius noster fecit mentio nem. Ergo Onesimus ille cum Ignatius anno 107 vel 108, suas scriberet Epistolas, annum centesi mum vel certe nonagesimum jam implevisse cen sendus est. Quam martyris aden provectam ætatem cum nullus scriptor observaverit, eum juniorem passum, hancque epistolaın adulterinam esse Dal- ne Dallæus quidem dicere audeat. læus concludit. Respondemus Epistolam Pauli ad Philemonem non Christi anno 56, ut ille arbitratur, scriptam, sed post annum sexagesimum, quo Apo stolus sub Festo Judææ præfecto cum Cæsarem appellasset, Romanı ubi banc dedit Epistolam, postea ductus est. Nihil autem prohibet quominus Onesimus, qui eo tempore, quo ad Philemonem Paulus scripsit, junior erat, ad eum usque annum, quo Ignatius suas composuit epistolas, vitam atque episcopatum produxerit. § II. Tertiæ objectioni respondetur. Dallæi itaque defensor, hoc prætermisso argu mento, ad aliud quod gravius validiusque essc opinatur, totis viribus propugnandum aggreditur”. Illud autem in eo situm est, quod Ignatius ‹ ex apocryphis quædam furatur, eaque pro veris et in dubitatis ponit. Ubi enim de Christo disserit ‹ Et quando, inquit, ad eos, qui circa Petrum ve nit, ait ipsis Apprehendite, palpate me, et videte quoniam non sum dæmonium incorporeum". Qua 78 Epist. ad Smyrn. Deinde quid de Onesimo, in Ignatii nostri litteris pag. 316. 7 lib. u flist. cap. 56. cap. 14, 15 et 16. Epist. ad Trallens. cap. 17, p. 338, Epist. ad Smyrn. 8 pag. 281.

sane Verba ab auctore nostro non aliunde, quam dignas, quam ea, quæ vitæ suæ pertæsa, lucemque, ex apocrypho Nazaræorum Evangelio transcripta fuisse haud dubitantèr affirmat. At, inquit, is Igna tius martyr esse nou potest, qui veritatis fontes fastidiens, potius falsa Christi verba ex impuris apocryphorum lacunis, quam vera ex certis divinæ Scripturæ libris promere maluerit. Neque dixeris apocrypha non semel ab antiquis Patribus citari; illico enim Dallæanus defensor altius insurgit, urgetque auctorem nostrum non ideo argui quod apocrypha laudaverit; sed quod historiam illam ex falsis non ex veris, ubi exstat gravius atque lucu lentius exposita, Evangeliorum libris, sit mutuatus. Sed a Dallæano defensore quærimus unde Igna tium verba illa, quæ objicit, ab apocrypho Naza ræorum Evangelio baùsisse didicerit? Non ex Eu sebio quidem, qui se id ignorasse palam profite tur ³¹: • Quæ, inquit, unde acceperit, ignoro. › Soli itaque Ilieronymo, ut ipse fatetur, illud acceptum referri debet. Is quippe constanter asseverat Igna tium hæc deflorasse ex Evangelio, quod nuper a me, uti ait, translatum est. Sed si Dallæani illud ab Ikeronymo didicerunt, cur tam severe Ignatium ob id condemnant, quod eximius ille doctor tanto martyre plane dignum credidit. Deinde incertum est num tempore Ignatii evan gelium Nazaræorum inter apocrypha amandatum fuisset. Cum enim, teste Isaaco Casaubono, tem pore opus fuerit, ut apocryphi hujuscemodi libri auctoritate Ecclesiæ proscriberentur, per priora sæcula fuerunt dubii, et auctoritatis saltem anci pitis. Huc accedit quod plurimi, ut Hieronymus ipse tradit, Evangelium illud a Matthæo scriptum esse existimabant. Denique idem Casaubonus non absurde addidit Ignatium non alicujus Evangelii verba, sed tradi tionem allegasse non scriptam, quæ postea in litte ras fuerit relata, et Hebraico Evangelio, quod Matthæo tribuebant, inserta. Nec male quidem. Nam Ignatius qui litteras suas vinctus, et in iti nere, ac secreto exaravit, verba illa quæ nobis objiciuntur, ex memoria, ac prout menti ipsius ❤ccurrerunt, nec aliquid de scriptis Evangelicis vel legendo, vel forte etiam cogitando epistolæ inseruit suæ. quod poeta canit, perosa, in mortem præceps ruit!, Sed dignior est ethnico poeta, quam scriptore Christiano hæc exclamatio. Longe aliter sentie bant Eusebius et Hieronymus, qui præfata Ignatii verba, summa pietate ejus et mirabili prorsus pro Christo moriendi studio tam digna putaverunt, ut ex cæteris omnibus sanctissimi martyris dictis, ea potissimum suis in libris transcribenda, omnium que Christianorum religioni et admirationi propo nenda selegerint. Quid quod non solum Patres, sed et Vedelius ipse Calvinianæ, sicuti Dallæus, sectæ addictus, eadem Ignatii verba ad sopitos tepidiorum Christianorum ignes suscitandos ultro proponit ‹ Quen, mortis et suppliciorum terrore consterna tuin sanctus martyr non restituat, qui ad bestias ten dens, dentes earum dilacerationesque subiturus..... Gratulor mihi de bestiis, quæ adversum me”, › etc. Urget tamen Dallæus 8; ‹ Christi martyres mor tem exspectant, non accersunt; ad metam compo sito, non præcipiti gradu feruntur.» Quid ergo? Tot martyres, qui occasiones pro Christo patiendi tanto ardore quæsierunt, qui ad mortem sponte sua cucurrerunt, qui in ignes et flammas, qui in aquas et flumina præcipites se dederunt, ii impietatis ac immodestiæ accusandi sunt? Cur ergo Patres tot laudibus eos celebraverunt 88? Cur Ecclesia tantis honoribus eos prosequitur? Præterea Ignatius mar tyrii sui tempora non antevertit; sed damnatus ad bestias, iisque jamjam objiciendus, citius frui optat. Romanos ne id impediant obsecrat, et bestias si sibi pepercerint, ut ab ipsis celeriter devoretur, aperta vi se adacturum testatur. Sed his ex arden dentissimo pro Christo moriendi amore profectis vocibus, illas modestiæ suæ testes continenter sub jungit: ‹ Ignoscite mihi. Quid mihi utile sit, ego novi. › Quod sane et sanctissimi martyris pietate, et modestia, et piorum omnium laudibus et admi ratione dignissimum esse nemo sincerus Christianæ religionis cultor unquam diffitebitur. NIHIL FALSO ET TEMERE IN HIS EPISTOLIS DICTIN. § 1. Non id falsum esse, quod de epistola Pauli ad Ephesios scribitur, et quod Ignatius fertur dixisse se vidisse Christum. 8. Quarta objectio refutatur. Objicit postea Dallæus illud falsum esse, quod Ex omnibus porro Dallæi argumentis nullum auctor noster scripsit ad Ephesios: Paulus..... sane illo mirabilius est, quod ille ducit ex bis qui in omni Epistola memoriam facit vestri in Jesu sanctissimi martyris nostri verbis: Utinam fruar Christo". Sed hæc non urget ejus defensor, et bestiis, quas et blanditiis demulcebo, ut citius me recte quidem. Quis enim nesciat Paulum unam ad devorent; sed et si ipsæ volentem nolint, ego vi Ephesios Epistolam dedisse, ac in omni ea Epistola adigam *. › Hæc enim verba, quæ piorum omnium Ephesiorum fecisse memoriam. Hæc autem ideo laudes admirationemque meruere, Dallæo a mar- observat Ignatius, quoniam in ea Paulus gloriosam tyris pietate ac modestia aliena omnino videntur. illorum ubique facit mentionem, atque eos ad pie Unde in hanc ille prorumpit exclamationem 88 tatem informando, ipsorum virtutes semper extollit, O diras et truculentas voces, non alia anima et prædicat: nullibi vero, sicuti in alus quibusdam Euseb. lib. 11 Hist., cap. 56. 88 De scrip. eccles. 83 Epist. ad Rom. 8 Dallæus cap. 18, p. 342. Be Epist. dedic. in Ignat. epist. 8" Ambros. lib. 11 De Virg. cap. 7, novæ edit. De civ., cap. 22. 89 cap. 19, p. 351. pag. 316. et Aug. lib. 1 pag. 346.

iste auctor ait) manducavisse et bibisse nusquam scribit, manu ac potestate fuisse ipsum supplicio dicit, sed tantum comedisse”: O miras Dallæi, viri acutissimi, argutias et subtilitates! Apostoli, inquit, dicuntur cum Christo manducasse et bi bisse, Christus vero dicitur tantum comedisse. Ergo illud indignum est Ignatio, quod Christum et manducasse et bibisse dixerit. Quasi vero cum Christus hoc modo manducasse scribitur, et ipsum quoque bibisse non possit merito jure subintelligi? Si Dallæus cum amicis suis, qui cum eo manduca verunt et biberunt, manducasse dicatur, nonne inde et eum non solum manducasse, sed etiam bibisse recte concludetur? § III. Nihil falsum dici de hæreticis, qui ab eucha ristia recedebant. Objicit postea Dallæus nonnullos ab auctore, nostro exagitari hæreticos: ‹ Qui ab eucharistia et oratione recedunt, propter non confiteri eucha ristiam carnem esse Salvatoris. 97 > At, inquit Dal læus, qui accuratiores bæreticorum edidere cata logos, nullibi ullos hujuscemodi hæreticos Ignatii tempore exstitisse perhibent. Quamobrem Dallai defensor novum ei subsidium laturus Siccine, liberare. > Si bene ille auctoris sensum intel lexit, ex eo certe non bene argumentatus est, cum addidit *: ‹ Quod si ita est, fatendum est illos Ro manos gravissime peccasse, et parricidii cujusdam reos ſuisse... qui eum mori non probibuerunt. At qui non peccasse eos constat.. falsum est ergo quod ille toties affirmat. › Inepta plane et insulsa est hujuscemodi argumentatio. Ignatius quippe Ro manos hac in re apud Deum, vel Cæsarem, aut ju dices, vel senatum potentiores, quam re vera erant, credere potuit. Deinde etiamsi illud in Ro manorum potestate fuisset positum, non inde ta men gravissimi peccati et parricidii incusandi sunt, quod eam mortem non prohibuerint, quam totius Ecclesiæ utilitati profuturam, quam non sine certo plurium Christianorum periculo avertendain, quam denique divina voluntate ab Ignatio subeundam esse persuasum habebant. IN HIS EPISTOLIS NON LÆSAM ESSE IGNATII SAPIENTIAE §1. Non læsam esse Ignatii sapientiam, neque modes tiam in iis, quæ de se ipso scripsit. Non majoris momenti illud est, quod postmodum Dallæus objicit, ab Ignatii judicio et sapientia nonnihil abhorrere videri ¹; quod ille morti certissi mæ jamjam dedendus, secundum Ephesiis libel lum sese scripturum polliceatur: ‹ Si me dignifi cet Jesus Christus in oratione vestra, et voluntas sit, in secundo libello quem scripturus sum vo bis, etc. Sed hæc objectio a Dallei judicio el sapientia abhorret quamplurimum. Illis quippe verbis, év tp deup, non libellum, sed secundam Ignatius promittit epistolam, his tamea æquissimis conditionibus: ‹ Si me dignificet Jesus Christus in oratione vestra: si voluntas sit: ma xime si Dominus revelet mihi. Quod sane Ignatii judicio et sapientiæ convenientissimnm esse quis non videat? ait, officii sui tam negligentes fuere veteres illi scriptores, ut rem adeo memorabilem, et quam scire intererat, silentio præterierint... profecto vix est credibile. Sed unde Dallæus ejusque defensor acceperunt veteres illos scriptores hæreticorum hæ reseumque omnium suis in catalogis fecisse men tionem? Rem aliter se habere ex ipsomet Dallæo evidenter demonstratur. Enimvero Theodoretus qui, fatente Dallæo, has epistolas ab Ignatio nostro scriptas fuisse putavit, quique ea quæ idem Dal læus objicit verba, ut vere Ignatiana transcripsit, in suis hæreticorum catalogis, licet summa cura editis, nullibi, ut contendit Dallæus, eorum quos Ignatius eucharistia abstinuisse asseverat, me minisse legitur. Idem de Eusebio aliisque, qui de hæresibus scripsere, hasque Ignatio nostro aiju dicarunt epistolas, confici potest invictum contra Dallæanos argumentum. Neque porro id ulli mi rum esse debet, cum ii de præcipuo hæreticorum, ab Ignatio confutatorum errore, quo Christum ve ram carnem sumpsisse negabant, scriptis aliquid tradere contenti fuerint, nec de alio qui inde circa eucharistiam necessaria consecutione oriebatur, plura scribere putaverint esse necessarium. Non enim omnes singillatim quorumlibet hæreticorum errores enumerandi curam ab illis fuisse susceptai uulli dubium esse potest. Læsam porro Ignatii modestiam alibi expostulat Dallaus, ubi nimirum idem auctor noster ad Tral sed me ipsum mensuro, ut non in gloriatione per lenses de se ipso sic scribit: «Multa sapio in Deo, dar... Nam possum vobis supercœlestia scribere. Sed timeo ne periculis exsistentibus, vobis damnum apponam... potens scire cœlestia, et loci posi tiones angelorum, etc. Quid ibi contra Ignatii modestiam? Sibi, respondet Dallæus, ea tribuit, quæ nemini mortali concessa sunt. › Quid ergo! Nonne et Paulus eadem, imo et majora sibi con Quia Ignatius Romanos, ne morti obsistant suæ, cessa fuisse narrat *, qui tot visionibus et revelatio obtestatus: Vobis, ait, facile est quod vultis fa- nibus se donatum, qui arcana verba, quæ non licet cere... Volens pro Deo moriar, si non prohibeatis; > homini loqui, se audivisse testatur? Certe Daltæus hine Dallæus 8: Vel nihil intelligo, inquit, vel iste ipse id fateri, ac secum paulo post pugnare cogitur, profecto intelligit in corum fidelium, ad quos ubi hæc totidem verbis tradidit ³: ‹ Jam cum Pau ** Luc. xxiv, 43. 97 cap. 22, p. 366. Epist. ad Smyrn. сар. 22, pag. 569. pag. 302. cap. 25 Epist. ad Ephes. cap. 21 p. 972. 11 Cor. x, 1 et seqq. cap. 29, p. 414. IV. Neque falsum dici posse, quod scribitur, in potestate Romanorum fuisse Ignatium a morte liberare. p. 571.

et secundi sæculi scriptores nullum unquam inter consuetudinem secundi sæculi seriptorum, qui istis episcopi et presbyteri nomina constituisse discri men? Nunquid ipsi quod in deperditis Patrum ope ribus scriptum fuerit, patefactum est? Respondet Dallæus se id probare ex Chrysosto 180, Theodoreto, aliisque posterioribus, qui hæc nomina apostolicis temporibus distincta et discri minata fuisse aperte inficiantur. Bene est certe, quod ille eos nobis producat testes, qui contra il lius opinionem gravissimum plaue dicunt testimo njum. Hi nempe quamvis optime possent in his epistolis nomina episcopi et presbyteri semper di stingui, nec inter se ullo unquam modo confundi; illas tamen Ignatio nostro constanter adjudicarunt. Atqui si eadem nomina ab omnibus aliis primi et s-cundi sæculi scriptoribus confusa, et ab auctore nostro præter constantem apostolicorum virorum usum et consuetudinem distincta fuisse pro certo habuissent, tam certam de his epistolis Ignatio tri buendis non tulissent sententiam. Quid ergo contra testes suos proferent Dallæani? Dicentne illos in eo errasse, quod has epistolas Ignatio ascripserint? At si in boc erravere, cur non etiam in eo falsi sunt, quod de confusione no minum episcopi et presbyteri scriptis prodiderunt? Deinde quamvis in priori capite decepti fuerint, ex eorum tamen errore eadem semper elicitur con clusio, illos persuasum firmiter habuisse ea epi scopi et presbyteri nomina non a solo Ignatio, præ for constantem cæterorum omnium morem et usum, sed ab aliis etiam quibusdam apostolici ævi scri ploribus fuisse distincta. Et certe rem ita se habere inde evincitur, quod certum sit apostolos ipsos ita de presbyteri et dia coni ordinationibus disserere, ut eas semper ab episcopo, nunquam a presbytero fleri debere asse verent. Ad hæc vero Paulus, cum adversus presby teros accusationem recipi vetat: Adversus presbyte rum cito accusationem noli recipere "; ibi de epi scopo presbyteris superiore loquitur. Ex his autem non obscure colligimus apostolos tunc episcopi et presbyteri nomina, cum de officiis unicuique pro priis loquebantur, recte distinxisse; nec ea confu disse, nisi cum de muniis, quæ utrisque communia erant, sermonem facerent. Quid quod et plures occurrunt secundi sæculi scriptores, qui idem ac Ignatius, inter episcopi et presbyteri nomina discrimen, eamdemque distin ctionem statuere. Id quidem quod Dallæus negasse videbatur, tanta evidentia demonstravit Pearsonius; it ab anonymo Dallæi defensore hoc responsumi acceperit 18 Mala fide Dallæi sententiam repræ sentat, quasi negaret discrimen illud inter episcopi et presbyteri nomina a veteribus unquam obser vatum esse. Tamen alia mens fuit Dallæo, qui dun Lxal asserit Ignatium ingens semper discrimen statuere inter hæc duo nomina, præter usum et ‘1 Tim. v, 19. ¹* pag. 500. vocabulis indiscriminatim utuntur. › Optimam sane Pearsonii fidem probat Dallæanus liber. Sed quidquid de ea sit, ex his Dallaani defensoris verbis, illud ratum certumque habemus, quod ali qui, nemine, ne ipso quidem, ut ille vult, Dal læo refragante, sæculi secundi scriptores nomina episcopi et presbyteri eodem ac Ignatius modo distinxerint. Ex his porro quæ adversarii vel vo lentes vel inviti fatentur, contra eos sic argumen tamur: Eæ epistolæ in quibus præter usum et con suetudinem illius sæculi, verum inter episcopi et presbyteri nomina discrimen semper statuitur, non minus Ignatii fetus sunt, quam scripta aliorum ejusdem sæculi auctorum, in quibus idem, quamvis rarius, discrimen ponitur, eorum vere sunt, quorum nominibus inscribuntur. Quis enim abnuat Igna tium potuisse ea semper distinguere nomina, quæ jure merito ab aliis pluribus aliquando distincta fuisse certum prorsus concessumque est? Atqui fatentibus adversariis, plures secundi sæculi au ctores in Operibus et scriptis, quæ vere ab iisdem sunt edita, episcopi et presbyteri nomina aliquando distinxerunt. Potuit ergo Ignatius eadem nomina in epistolis suis semper distinguere, nec eam ob cau sam debent ipsi ab adversariis abjudieari. Addamus, si lubet, apud Eusebium Ecclesiam Lugdunensem lib. v Hist. cap. 1, Dionysium Co rinthium lib. iv, cap. 23, Polycratem lib. v, cap. 24, in suis epistolis nunquam presbytero tribuisse episcopi nomen. Ergo nomina episcopi et presbyteri non semper confundunt, sed illa æque ac Ignatius noster a se invicem aperte discriminant. III. Respondetur objectioni ex Polycarpi auctoritate pelitæ. Instant tamen adversarii, nihilque remittentes urgent Polycarpum, amicitia et ordine Ignatio conjunctissimum, in epistola ad Philippenses, tacito episcopi nomine, illud cum presbyteri vocabulo semper confudisse; hincque eum dixisse: ‹ Quare oportet..... subjici presbyteris et diaconis, tanquam Christo et Deo?, Respondemus primo nihil pe nitus ex hac Polycarpi auctoritate contra nos effici. Quamvis enim Polycarpus hæc inter se nomina confuderit, illud tamen Ignatio jus non abstulit ea distinguendi, quæ ab aliis suæ ætatis scriptoribus distincta fuisse inficiari nemo potest. Respondemus secundo, incertum omnino esse, utrum tunc tem poris cum suam Polycarpus scriberet epistolam, Philippensium episcopus adhuc esset in vivis. Deinde hæc epistola ad nos integra omnino et incorrupta non pervenit. Rursus ego incertum num in ea Po lycarpus alicubi specialem episcopi mentionem fecerit. Tertio denique incertum utrum ille aliam epistolam, quæ de episcopo nominatim agebat, huic subjunxerit. Urgent tandem Polycarpum in ejusdem epistolæ

inscriptionibus adderet. Imo inde certo colligitur illum nulla arte in epistolis suis ea omnia scripsisse, quæ incredibilis Christi amor et martyrii subeundi ardor immensus ipsi extemplo inspirabant. quidem ex iis, quæ Dallæus ipse de Paulinarum tres, plus minus, lincas epistolis suis, vel earum literarum inscriptionibus pronuntiat", facillime evincitur. ‹ Paulus, inquit ille, interdum inscri ptiones Epistolarum habet non breves et expeditas, ut vulgo mos erat, sed longiusculas et nonnihil obvolutas, ob res gravissimas quibus plenæ sunt, ut ex ea quæ ad Romanos est, quivis discere po test, › Atqui et idem mos Ignatii tempore adhuc vigebat, et res gravissimæ in ejus epistolis pertra etantur; ut ex sola, quam dedimus, earum anəłysi omnibus planum fiet et perspicuum. Ignatius itaque in epistolarum suarum inscriptionibus non prave imitatus est Paulum, sed eas tales exhibuit, quales sane gravissima, quæ in eis tractantur argumenta, ab eo postulabant. § 11. De inscriptione epistolæ ad Romanos. Jam vero ad ipsam epistolæ Ignatii ad Romanos epigraphen, quam Dallæani vehementius exagitant, propius accedamus. De illius longitudine, aut de prava Pauli imitatione nihil amplius, uti ostendi mus, possunt cum Ignatio expostulare. Quid ergo in ea arguunt Illam, inquiunt, tot epithetorum laudis, in unum locum male congestorum farra ginem. Sed similia Paulus adhibuit epitheta laudis, cum in Epistola ad Romanos scribit: Dilectis Dei, vocatis sanctis, et in prima ad Corinthios, san ctificatis in Christò Jesu, vocatis sanctis. Non infi ciamur quidem in his Epistolis multo pauciora esse, quam in Ignatianis laudum epitheta. Verum præ terquam quod scriptores suo quique ingenio hac in re indulgent, justis Ignatius de causis plura suæ ad Romanos epistolæ inscriptioni inserenda puta vit. Primum quidem hæc ab eo extorsit summa Ro manæ Ecclesiæ, tot martyrum, ac in primis Petri et Pauli sanguine conspersæ, quam dudum animo conceperat, opinio et existimatio. Deinde illa omnia laudum epitheta ideo congessit, quod singula quæ que totidem ipsi viderentur esse momenta e: ratio nes, quibus Romanos ad mortem suam non impe diendam adduceret. Instat Dallæus viros apostolicos, puta Polycar pum, Clementem, et alios, tam longas epistolis suis non præfixisse inscriptiones. Unde infert Ignatium, qui inter militum custodias positus, ad martyrium tanta celeritate ducebatur, inscriptionum adeo pro lixarum non esse auctorem. At porro cum plurimæ apostolicorum virorum ac præcipue Asiaticorum, qui, teste Cicerone, erant redundantes, ad nos usque epistolæ non pervenerint, quis audeat asse rere illas non eodem, ac Ignatianas, stylo vel simi libus inscriptionibus fuisse exaratas? Utut sit, certe Ignatius in Pauli Epistolis egregia, uti dixi mus, inscriptionum suarum habuit exempla, nec de ullo alio meliora accipere poterat. Quamvis autem ad martyrium summa velocitate propera ret, id tamen non obstabat, quominus duas vel pag. 415. pag. 417. cap. xx!1, § 1. § III. De repetitionibus quæ in epistolis occurrunt, Ultimum Dallæi contra Ignatii epistolas argu mentum est¹ª: Neque illud Ignatium episcopum, ætatis provectæ, et apud apostolos educatum decere videtur, quod ille toties eadem præter viri gravis morem repetit atque inculcat.» Dignam sane tot vanis futilibusque argumentis, in tam longa dispu tatione perperam accumulatis, Dallæus coronidem imponit. Nunquid enim episcopi provectæ ætatis, et apud apostolos educati, res easdem, quoties ex pedit, minus quam alii scriptores repetunt et in culcant? Certe Paulus ipse, ut cæteros taceamus, in Epistola ad Ephesios cum díxisset: Induite vos armaturam Dei", duobus post versibus rursum scribit Accipite armaturam Dei ". Quod quidem si interpretes audiamus, nihil aliud est quam supe rioris exhortationis repetitio. Etsi ergo similes apud Ignatium occurrerent repetitiones, in his pro cul dubio Pauli vestigiis ille adhuc institisset. Ve rumtamen, ut verum fateamur, repetitiones verbo rum in una eademque Ignatii epistola raræ sunt, nec ibi a Paulinis exemplis ille recessit. Repetitio nes vero sententiarum aliis sunt infrequentiores; el si quas apud eum non secus ac Paulum reperias, eæ maximi sunt momenti, easque Ignatius ideo adhibet, ut illa quæ scribebat, Christianorum me moriæ aitius infixa, ex eorum animis nunquam exciderent. IGNATIUM ILLIUS, QUAM NUNC HABEMUS, EPISTOLE AK § 1. Id probatur auctoritate Polycarpi, De prima epistolarum Ignatii classe nobis nihil amplius superesset dicendum, nisi doctissimus Usserius, qui bas ejusdem classis epistolas Ignatio constanter adjudicat, illam quæ ad Polycarponi scripta est, eidem Ignatio plane penitusque ab judicasset. Quamvis autem ea quæ de Ignatii epi stolis hactenus disputavimus, illam non secus ac alias, ipsi tribuendam esse demonstrent; de ea tamen idcirco censuimus privatim esse disserendum, quod Usserii auctoritas viros quosdam celeberrimos suas traxerit in partes. Hos inter et purpura el doctrina primas tenet eminentissimus cardinalis Bona, qui judicium Usserii secutus, de ea sic pro nuntiat" ‹ Addo quod hanc epistolam non ge nuinum Ignatii fetum esse, sed supposititium viri eruditi dudum observarunt: et ad id probandum multa afferunt non parvi ponderis argumenta. › Sed si viro tam erudito per otium licuisset illamı accuratius examinare, in aliam procul dubio ivisset cap. 31, p. 421. "Ephes. vi, 11. "Ephes. vi, 14. Ibid., 43. "Rer. Liturgic.,

Dionysii verba retulit, sic prosequitur: In bat ipsa etiam epistola meminit Clementis epistolæ ad Corinthios, quam ex prisca consuetudine in Eccle sia legi solitam testatur. › Nulli itaque mirum esse debet, si Ignatius, qui suam quoque ad Polycar pum epistolam in Smyrnensi Ecclesia publice legendam fore haud immerito suspicabatur, ad omnes universim Christianos suum in illa direxerit cum ad Polycarpum privatim daret epistolam in ea non servavit solum,» etc. Porro Eusebius qui hæc ad totam Smyrnensem Ecclesiam suum convertisse sermonem. Sed his facile respondemus hanc epi stolam eodem, ac alias genuinas Ignatii litteras, scri ptam esse stylo. Ecclesiam vero Smyrnensem cum ibi alloquitur, nihil præter temporis sui morem eum fecisse certum est. Nam Dionysius Corinthius ad Soterem summum pontificem privatam scribens epistolam, in ea ad Romanam Ecclesiam stylum sic convertit suum: Hæc vobis consuetudo est... Atque hunc morem beatus episcopus vester Soter sermonem. De interpolationibus genuinarum Ignatii epistolarum, ac de aliis epistolis ipsi falso ascriptis, earumque auctoribus, § 1. Ignatium harum interpolationum non esse au clorem contra Morini sententiam. Secunda epistolarum Ignatii classis easdem, de quibus hactenus disseruimus, ipsius litteras sed variis interpolationibus atque additamentis auctas, aliisque depravationibus foede corruptas et adulte ratas complectitur. Harum autem additionum et corruptionum auctorem non esse Ignatium, adeo certum est; ut etiam ante vulgatas ab Usserio et Vossio genuinarum Ignatii epistolarum editiones, illud viris quibusdam doctis et eruditis fuerit ob‐ servatum. Nos certe non fugit doctissimum Morinum alicubi asseruisse **: ‹ Antiquam Ignatianarum epistolarum editionem genuinum textum nobis ex hibere novam vero mancum et interpolatum. › Ac ne quis eum hæc temere dixisse putaret, conti nuo addidit: Multa conjecturæ meæ argumenta dare possem. › Rem sane omnibus gratam et per utilem præstitisset vir ille eximius, si ea dedisset argumenta, quibus opinionem adeo singularem, et a vero tam alienam defendi posse arbitrabatur. Nam sinceras ac genuinas Ignatii nostri epistolas in editionibus Usserii et Vossii exhiberi certis in victisque rationum momentis plane demonstratur. & II. Id variis argumentis probatur. Primum enim testimonia, quæ Patres antiqui, puta Eusebius, Athanasius, Hieronymus, Theodo retus, aliique plures ex Ignatii epistolis citaverunt, in iis, non autem in interpolatarum editionibus sincera et integra repræsentantur. Secundo additiones illæ, quas Usserius, ut eo rum a quibus interpolatæ sunt, fraudes magis es sent manifestæ, voluit in editione sua esse minio de scriptas, nihil aliud sunt, quam Joca sacræ Scri plura Ignatiano textui superaddita, vel phrases aut periphrases nec aperte nec convenienter illi ad jectæ. Tertio in iis hæretici, qui Ignatii tempore non dum exstiterant non solum impugnantur, sed no minibus etiam appellantur suis. Ibi insuper de re bus Ignatii tempore nondum usitatis, ac ejusdem ætatis doctrinæ ac disciplinæ contrariis et opposi tis sermo instituitur. Tale est illud quod ibi indu bitanter affirmatur, Paulum et reliquos apostolos nuptiis fuisse sociatos. Palia sunt quæ de impera toribus traduntur, et alia plura, quæ omnibus cam sint obvia, iis recensendis diutius non iminorabimur. Hinc itaque liquido intelligitur idem epistolis Ignatii contigisse quod de suis Dionysius Corin thius memorat *: ‹ Epistolas, inquit, scripsi, ro gatus, a fratribus: sed illas ministri quidam dia boli zizaniis compleverunt, quædam ex illis expen gentes; quædam adjicientes. Quis autem episto las Ignatii adulteraverit, harumque interpolationum depravationumque auctor fuerit, si inquiras, dice mus nobis probabile omnino videri illum eumdem esse, qui Ignatii nomine alias publicavit epistolas, de quibus nunc est disserendum. 1. Analysis harum epistolarum, et primo quidem epistolæ Mariæ ad Ignatium. In tertia epistolarum Ignatii classe aliæ quinque collocantur, quibus illa, quâm Maria ex Cassobelis ad Ignatium scripsisse dicitur, in editionibus Usse rii, Vossii, ac Cotelerii præfixa est. Hac autem ir epistola Maria Ignatium certiorem facit Christia nam fidem in regione sua fuisse susceptam; atque idcirco eum deprecatur, obtestaturque, ut mittat ad se Marim episcopum Neapoleos, Eulogium, et Zar * lib. 1♥ Histor., cap. 23 ¸¹º De sacr. ordinat., part. 111, exercit. 3, cap. 3, p. 46. ** Apud. Euseb. lib. v Histor., cap. 23.

tuti. › Fatetur quidem eos juvenes esse, sed negat quidquam ei ideo fore timendum; cum Samuel, Daniel, Jeremias, Salomon, Josias, et David in te nera juvenilique ætate populi Israelitici judices, reges, atque etiam prophetæ constituti fuerint. Addit non illum docendi, sed memoriæ causa se illi hæc retulisse exempla. Denique Ignatio et clero ejus cum suis, tum aliorum fidelium verbis et no mine breviter salutatis, claudit epistolam. bum presbyterum: «Ne præsidiis, inquit, divini cipi. Quapropter contra quatuor diversa circa cam verbi antistitum et administratorum simus desti- dem Christi divinitatem et Incarnationem, hæresum genera totidem elicit conclusiones. Non diffitetur tamen Antiochenos ab iis erroribus longe esse alie nos; nec alia mente isthæc ad eos se scripsisse di cit, nisi ut eorum animos adversus hæreses tam perversas præverteret ac præmuniret. Subdit se ca, quæ præsens dixerat, absentem scribere, illosque Petri et Pauli discipulos fuisse, ac Evodium habuisse episcopum et pastorem; proindeque vitam, quæ tantorum virorum decebat filios, ipsis semper esse agendam. Eapropter varia illis tradit vitæ Chri stianæ documenta, ac omnibus et suo et aliorum. nomine salutatis, illi tandem quem in episcopatu Antiocheno successorem habiturus erat, salutem dicit. 1. Analysis aliarum epistolarum quæ Ignatii no mine inscribuntur. Ignatius accepta Mariæ epistola, hanc eamdem qua magnas animæ ipsius virtutes perspectas ha buit, respondit sibi fuisse gratissimam. Quantis vero, quæ quidem lubentissime pro Christo patie hatur, tormentorum generibus vexaretur, cum Ma rie deinceps significasset, cuncta quæ postulaverat, gratanter se implevisse testatur. Ait autem se etiam exempla oninia, quæ ex Scripturis sacris retulerat, non sine voluptate audivisse; nec illa ipsa, quorum certam ab ea haberet demonstrationem, putavisse sibi in iisdem Scripturis esse oculis perscrutanda. Dehinc quæcunque de ea, cum Romæ sub Lino pontifice, Clementis antecessore, commoraretur, ipse audierat, vera esse; illamque majores postra in Christiana perfectione fecisse progressus, certo se agnovisse declarat. Hinc quanto eam invisendi, nisi obstraret

vehendus esset, se dedisse testificatur. Denique ret, et cum ipse esset sub ‹ militari custodia, › id est, cum salutem corporis, animæ et spiritus iisdem Philippensibus optasset, epistolam obsignat. PROBATUR HAS OMNES EPISTOLAS FALSAS ESSE ET SUB 1. Probatur kas omnes generatim epistolas esse falsas et adulterinas. Has omnes epistolas subdititias esse, Ignatioque nostro perperam ascriptas, variis rationum momen tis, quæ eas universim singulatimque spectant, fa cile convincitur. Primo enim Eusebius, llierony mus, aliique scriptores eruditissimi eas tantum modo epistolas, quæ in editionibus Usserii et Vos sii exhibentur, Ignatio adjudicant. At si quæ aliæ ab eo essent scriptææ, tantorum profecto virorum curam et diligentiam, summumque in investigan dis priorum Ecclesiæ Patrum lucubrationibus labo rem non fugissent, nec tam alto silentio ab eis fuis sent prætermissæ. Præterea, id quoque probat idem omnium ha rumce epistolarum stylus, ab Ignatiano, quem au ctor frustra imitari conatus est, omnino alienus. Denique maxima est bas inter epistolas cognatio et connexio. Nam secunda, tertia et quarta ex ea dem Philippensi urbe datæ leguntur, et in quarta Maria ex Cassobelis, ad quam prima epistola scri pla est, nominatim salutatur. Si ergo una ex his epistolis, sic sibi invicem connexis, adulterina sit, et alias quoque omnes adulterinas esse oportet. Jam itaque non unam tantum, sed omnes adulterinas, falsas et suppositas esse singulatim probandum est. II. Epistolas Mariæ ex Cassobelis ad Ignatium et Ignatii ad Mariam esse suppositas. Primum epistolam Mariæ ex Cassobelis ad Igna tium, et Ignatii ad Mariam responsionem adulteri mas esse inde demonstratur; quod Maria quæ Igna tium omnium Christianorum nomine salutat, ab eo tamen ut Marim et Eulogium, licet juvenes, alterum suæ Neapoleos episcopum, alterum presbyterum ad suæ mittat Ecclesiæ administrationem, sua sola ac privata auctoritate postulat; idque Ignatius illi ul tro concedit. Quod sane quantum usui moribusque illorum temporum contrarium sit, nemo non videt. Secundo, Maria ut Ignatius postulatis suis annue ret, varia profert Scripturæ sacræ exempla, de quorum veritate ex sola ejus relatione, nec perle ctis Scripturæ paginis, nunquam ille se dubitasse testatur. Quis autem credat Ignatium exempla illa, quæ nullus in Scripturis non omnino peregrinus ignorat, vel nescisse, vel memoria non retinuisse, atque illum tanta simplicitate omnem mulieri as serenti tribuisse fidem. Tertio, Auctor affirmat se hanc scripsisse epi stolam, cum Clemens Romanam Petri sedem tene ▲ Epist. ad Antioch. cum ad martyrium duceretur. At nemo est qui 1.e sciat Ignatium longo post Clementis pontificatum tempore martyrio fuisse coronatum. § III. Alias quoque epistolas esse adulterinas. Epistola secunda suam quoque falsitatem apert. prodit; in ea siquidem auctor hæresim Sabell i, quæ Ignatii tempore nondum fuerat disseminata, non obscure conſutavit. Deinde Paulus hoc solo nomine, Apostolas, ibi laudatur. Atqui eum Ignatii tempore eo per anio nomasiam cognomine fuisse appellatum, vero non videtur simile. Falsitas tertiæ epistolæ inde arguitur, quod As tiochena Ecclesia vocetur: ‹ Christi nova oliva, › et paulo post Antiocheni Petrum et Paulum magi stros, Evodium vero episcopum habuisse dicuntur. Sed Petrum anno Christi 39 Antiochiam venisse, ibique Ecclesiam fundasse, atque illuc Paulum, comite Barnaba, adventasse, scriptis traditum est. Quo ergo pacto hæc eadem Ecclesia circa annam 108, quo Ignatius ad martyrium properabat, potuis ⚫ Christi nova oliva > appellari? Præterea auctor ibidem salutat subdiaconos, lectores, cantores, ostiarios, laborantes, exorcistas, custodes sanctarum portarum, etc. Atqui juxta do ctissimorum criticorum sententiam hi ordines, eo rumque nomina primo Ecclesiæ sæculo incognita fuerunt. Quamvis autem quidam, variis Laodicevæ synodi, Epiphanii, Constitutionumque apostolica run testimoniis, diligenter ponderatis, originem, initiumque horum ordinum, nulli hactenus com perta fuisse asserant; illud tamen certum est quod, si Ignatii tempore quidam iis ordinibus fuissent initiati, ille in veris suis epistolis aliquam illorum, sicuti virginum et viduarum, fecisset mentionem. Quod in quarta epistola legitur Onesimum, Da mam et Polybiuın ad Ignatium invisendum in Phi lippensem urbem se contulisse, id falsitatem ejus manifeste declarat. Ex genuinis enim Ignatii episto lis tres illos episcopos ad Ignatium salutandum Smyrnam venisse discimus. At eosdem persecutio num tempore eadem rursus de causa ad urbem Philippensem adventasse, nulli, ut putamus, fiel credibile. Præterea quidam Manichæorum errores, nempe carnem, vinum, feminas detestabiles et exsecran das; damnandas nuptias; legem et prophetas, id est Vetus Testamentum esse rejiciendum, ibi exa gitantur et refutantur. Huc accedit quod ancter Mariam ex Cassobelis, quæ ad Ignatium, et ad quam Iguatius epistolam scripsisse fertur, jubet suis verbis salutari. At utramque hanc epistolam adulterinam esse jam demonstravimus. Ultima quoque epistola evidentes apertasque præ se fert falsitatis notas et charactares.Prolixa nam que ad dæmonei allocutio et apostrophe fetus esi inepti declamatoris, qui verba Ignatii ". Latuit

principem sæculi hujus virginitas Mariæ, › insulsa ribus, quas ad eam scripsit epistolis Christiferam amplificatione exornare conatus est. Secundo, quæ de festis, Quadragesima, atque Paschate ibi habentur, hæc ex Constitutionum apo stolicarum libris, quos Ignatius nunquam legerat, desumpta sunt. Denique auctor ibi Manichæorum atque 'Patri passianorum errorem refellit. At Praxeas Ignatio posterior Primus ex Asia, inquit Tertullianus “, secundum hoc genus perversitatis intulit Romanæ humo. Haec igitur epistola, atque aliæ superiores nothæ sunt et spuriæ, et Ignatio nostro perperam et falsissime ascribuntur. DE ALIIS EPISTOLIS LATINIS, IGNATII NOMINE 1. Analysis harum epistolarum. Quarta epistolarum Ignatii classis dao illius epi stolia ad Joannem apostolum et evangelistam, et tertium ad Deiparam Virginem, ejusdemque Virgi his responsum continet. In primo auctor Joannem, ut ad se venire pro peret; ac Mariam Dei genitricem, et Mariam Sa Jome, quam eximiis laudibus extollit, secum addu cat, vehementer adhortatur In secundo autem, epistolio Joanni significat quanto Deiparam Mariam, Jacobum fratrem Do mini, aliosque apostolos videndi desiderio tenea tur. Orat Mariam in tertio, ut eorum quæ de Jesu, divino ejus Filio, audierat, se faciat certiorem. Maria autem quarto epistolio respondet, et ea om nia vera esse, et ab ipso credenda, atque ad eum se venturam esse pollicetur. salutat. Sed ex voce illa ‹ quamdamı,» quæ in manuscriptis codicibus legitur, omnes facile intel ligunt epistolas Dei genitricis Mariæ a Bernardo, tantæ erga eam pietatis et devotionis viro, tam fri gida appellatione non fuisse citatas. Probabilius itaque est epistolam pseudo-Ignatii ad Mariam ex Cassobelis, in cujus inscriptione Christifera dicitur, a mellifluo doctore laudari. Porro cum ille hanc epistolam criticorum ponderibus non examinasset, illam Ignatio nostro juxta vulgarem sui temporis morem tribuere non dubitavit. § 1. Num ab auctore Constitutionum apostolicarum sint profectæ. Interpolationes epistolarum Ignatii, et epistol.v falso ejus nomine inscriptæ unum eumdemque vi dentur habere auctorem. In iis siquidem omnibus, idem stylus, idem impostoris maleque feriati ho minis ingenium, omnes denique ejusdem scriptoris characteres facile deprehenduntur. Usserius autem arbitratur cum esse, qui falsos apostolorum cano nes, Constitutionesque apostolicas divulgavit. Quam quidem opinionem ut probaret, varia ex omnibus his lucubrationibus adduxit loca, quorum plera que a Cotelerio in editionis suæ marginibus citata sunt; atque ea paria, sibique invicem similia esse demonstrare conatus est. Verum ex boc argumento illud tantum conficitur, unum horumce scriptorum auctorem ab alio plura fuisse mutuatum; sed inde unum eumdemque horum omnium esse auctorem nullo unquam modo probari a quoquam poterit. § II. Illas adulterinas esse demonstratur. Nullus fere est, qui nunc hæc epistolia falso Ignatii nomine inscribi non fateatur. Et certe quis vel ex sola paulo attentiori lectione eorum falsita kem confestim non deprehendat? Neque enim Igna tius ad Mariam Dei genitricem, neque Dei genitrix ad Ignatium ejusmodi epistolia scripturi erant, ab eorum gravitate et ingenio tam aliena. Quid quod? illa epistolia Latine tantum scripta hactenus in venta sunt, nec Græca unquam fuisse videntur. Denique apud omnes antiquos auctores, qui de Ignatii epistolis seu veris seu falsis, sive interpo latis, sive sinceris aliquid scripto mandaverunt, nullum omnino, ne minimum quidem de his episto liis verbum occurrit. Neque dixeris in Dextri Chronico eorum fieri mentionem. Nam opus illud auctoris est valde re centis, nulliusque nominis vel auctoritatis, et Dex tro fallaciter attributum. II. Quo tempore in lucem prodierint. At certe Usserius a vero propius abest, cum interpolationes, epistolasque illas sexto Ecclesiæ sæculo publicatas esse asserit. Exeunte etenim sæ culo quinto veræ Ignatii epistolæ laudantur a Ge lasio et Theodoreto; falsæ vero et supposititiæ a Stephano Gobaro circa annum 580, atque cas ab Anastasio Antiocheno patriarcha circiter annum 595, et ab aliis deinceps citatas legimus **. Porro autem si falsi canones, ac pseudepigraphæ Constitutiones apostolorum, sæculo, ut quidam au tuinant, quarto, vel ante sextum sæculum in lucem prodierunt, ex iis procul dubio pseudo-Ignatium illa omnia quæ ab Usserio et Cotelerio referuntur, transcripsisse necesse est. Quod tandem ad quatuor epistolia, quæ in quar ta epistolarum Ignatii classe collocantur, pertinet, ea procul dubio a Latino, uti observavimus, scri plore edita fuisse vero videtur simillimum. Quo au tem tempore ille vixerit, non est promptum deli nire; nam incertum est utrum Bernardus unumi ex iis laudaverit. Citantur quidem in pseudo-Dex Apud Photium in Biblioth. Scimus quidem divum Bernardum scripsisse * Magnus ille Ignatius..... Mariam quamdam in plu lib. Contra Prax. cap. 1. "Serm. 7, in Psalm. Qui habitat, etc. cod. 232. Patrol. Gr. V.

tri Chronico; sed quando illud scriptum sit, nemo illa manus recentioris, et Græcis pseudo-Ignatii exploratum habet. Si quid vero dandum conjectu- epistolis longe posterioris esse non absurde dici ris, ex horum epistoliorum stylo et Latinitate, nos posse credimus. De editionibus et versionibus omnium Ignatii epistolarum, tam genuinarum quam adul terinarum, ac variis in eas notis et observationibus. DE EDITIONIBUS ET VERSIONIBUS EPISTOLARUM IGNATII. § I. De editionibus Latinis. Prima, quæ in manus nostras venit, epistolarum Ignatianarum editio, Parisiis anno 1494, prodiit, illaque tres tantum epistolas, duas ad Joannem apostolum, tertiam ad Dei genitricem Mariam com plectitur. Anno autem 1498 Faber Stapulensis un decim alias vulgavit, quæ deinceps Argentorati, et Basileæ, ac tandem anno 1575, in fine Operum Dio nysii Areopagitæ editæ sunt. Postea Symphorianus Champerius easdem anno 1676 prælo Ascensiano rursum subjecit, ac epistolas ad Joannem, et ad Mariam Deiparam, atque unam ad Mariam ex Cassobelis, hactenus iueditam, eis subjunxit. Hæc autem Champerii editio variis typis Antuerpiæ, Basilea, Coloniæ, Parisiis, aliisque in urbibus ex cusa est. Porro hæ omnes editiones Latine tantum prodierunt. 8 II. De editionibus Græcis, et versionibus. Valentinus Pacæus anno 1557 has epistolas Græce ex antiquissimo Ferdinandi Augusti, sive Augustanæ Bibliothecæ codice, addita Perionii versione, edidit. In hac autem editione, quam Mo rellus bis anno 1558 et 1562 recudit, eæ solum ex stant epistolæ, quas Faber, uti diximus, Latine divulgaverat. Dehinc Andreas Gesnerus easdem ex manuscripto Bibliothecæ D. Gaspari a Nydphrych iterum Græce, atque etiam Latine, interprete Joanne Brumero publicavit.» Arbitrabatur quidem se primum illas publici fecisse juris; sed ipsi pro cul dubio editio Pacæi incognita esse debebat. Rursus vero anno 1566 Hieronymus Vairnelius Sylvius easdem epistolas, ad quosdam manuscri plos codices emendatas, nova versione donatas, pluribusque observationibus auctas, novis edidit Plantini typis. Anno autem 1608 Martialis Mæ stræus illas, novis quibusdam notis superadditis, iterum in vulgus protulit. Posthæc Geneva anno 1623 Nicolaus Vedelius Academiæ professor, et Calvinianæ sectæ minister, castigata post Mæ stræum Vairnelii Sylvii versione, easdem Græco Latinoque charactere emisit in lucem. § III. De editione Usserii, Jacobus Usserius archiepiscopus Armachanus posteaquam vulgatas Ignatii epistolas cum tribus manu exaratis codicibus, qui antiquam versionem Latinam exhibebant, contulisset, duos alios itidem manuscriptos codices, sed pretii multo majoris fortunate invenit, unum in publica collegii Gun welli et Caii apud Cantabringenses bibliotheca; alterum in privata D. Richardi Montacutii Norwi censis nuper episcopi bibliotheca repositum. Duo autem antiquissimi illi epistolarum Ignatii codices Latinam, qua genuinus earum textus absque ullis interpolationibus vel additamentis redditur, ver sionem repræsentant. Ex his itaque duobus libris, atque aliis tribus supra memoratis, novam omnium Iguatianarum epistolarum editionem, præfixa iis Polycarpi ad Philippenses epistola, sic adornandam suscepit. Primum genuinis Ignatii epistolis inter polatis, Græce et Latine excusis, locum dedit; sed antiqua earum Latina versione ad tres supradictos codices manuscriptos emendata usus est; atque ut interpolationes ab omnibus facilius deprehendi pos sent, eas minio exarari jussit. Has excipiunt epi stolæ falso Ignatii nomine inscriptæ, quibus epi stolam Mariæ Cassobelitæ ad Ignatium ille præfixit, et trium supradictorum codicum ope varios Latinæ earum versionis nævos abstergere conatus est. Ultimo tandem loco ponitur antiquissima, uti di ximus, versio genuinarum Ignatii epistolarum, e quarum numero epistola ad Polycarpum immerito excluditur. § IV. De editione Vossii. Cum Vossius iter in Italiam ageret, et Florenti nam Ferdinandi II Etruriæ ducis, Bibliothecam perlustraret, incidit in codicem Græca manu exaratum, qui easdem atque ab Usserio Latine editas, genuinas, et sine interpolationibus et addi tamentis epistolas Ignatii continebat. Codex ille centum ante annis a Turriano, ut creditur visus, nec veras Ignatii epistolas a falsis supposititiisque distinguit, nec integer est; quippe qui epistolam sancti martyris ad Romanos non exhibeat amplius. Vossius itaque ad suos redux, novam Amstelodami anuo 1646 epistolarum Ignatii editionem adorna vit, qua Græcas ex illo Florentino codice, Latinas vero ex antiquissima versione, ab Usserio vulgata, emisit in publicum. His vero epistolis alias cum

adulterinas tum interpolatas cum suis antiquis ejusdem textus illustrationem, atque illius contra versionibus Latinis adjunxit. § V. De editione appendicis Usserianæ, Cotelerii, et aliorum. Subsequenti anno Usserius, visa Vossii editione, Ignatianam Londini accuravit appendicem, qua genuinas tantummodo Ignatii epistolas Græce et Latine complexus est. In ea primo Græcum Vos sianæ editionis textum ex Latina versione antiquis sima, et Junii Vossiique conjecturis corrigere ag gressus, ex duabus deinde earumdem epistolarum versionibus Latinis, altera antiquissima, altera a Sylvio edita, unam ille composuit. Quoniam autem epistola ad Romanos ex manuscripto Florentino fuerat avulsa, illam cum Græcis martyrii Ignatiani Actis, tam a Metaphraste editis, quam aliis a se repertis, ibidemque primum publicatis collatam, mendisque expurgatam voluit cæteris omnibus sub necti. Cotelerius in sua Operum SS. Patrum, qui tem poribus apostolicis floruerunt, editione omnes Igna tii epistolas, veras, interpolatas, subdititias, adul terinas, sed a se invicem distinctas, et suo quas que collocatas in ordine, typis iterum mandavit. Duas ibi earum dedit versiones Latinas, quarum prima genuinas, secunda suppositas interpretatus est. Sed prior ultimæ versionis Usserianæ, poste rior versionum Sylvii et Mæstræi potius emendatior interpretatio dicenda est, quam nova. Denique epistolæ Ignatii in omnibus Bibliothe carum Patrum editionibus habuerunt locum; sed uullibi nisi in Græco-latina typis Græcis excusæ sunt. In aliis vero variæ exhibentur versiones Latina; et quidem in Orthodoxographia versio antiqua; in Bibliotheca Parisiensi et Coloniensi, et Græco-latina interpretatio Sylvii reposita est. In bibliotheca demum Lugdunensi duæ sunt earum dem epistolarum interpretationes, quarum una ex Sylvii, altera ex Vossii editione desumpta quidem fuit; sed illæ in hac posteriore fraudulento falso que genuinarum Ignatii epistolarum titulo inscri buntur. novatores, in primisque Scultetum defensionem sunt editæ. Sed cuique præterea epistolæ suaik analysin, iisque omnibus synopsin Vitæ Ignatii et omnium epistolarum apologiam præmisit. At certe si ille in rebus criticis magis fuisset exercitatus, vel post Usserii Vossiique editiones, suam dedisset apologiam, nunquam profecto adulterinas, suppo sititiasque epistolas, æque ac veras Ignatio adjudi candas esse suum in animum induxisset. Nicolaus Vedelius post singulas quasque episto las longam dissertationem, variis capitibus distic ctam, subjunxit, qua Calvinianæ suæ sectæ errores, et alia quædam doctrinæ, disciplinæque ecclesia sticæ capita adversus Bellarminum ac Baronium propugnanda suscepit. In calce autem adjecit Notas criticas, et observationes quasdam philo logicas in epistolas septem germanas Ignatii. In iis quandoque versionem suam, quandoque genui nas Ignatii epistolas tuetur et asserit, quandoque earum interpolationes indicat, quandoque tandem textum earum explicat aut corrigit. Billius quoque quasdam, ut ipse ait, observa tiunculas ad Ignatiani textus Græci, vel Latinæ illius versionis emendationem posteritati reliquit. II. De adnotationibus Usserii, Vossii et Cote lerii. Usserius vero plures edidit adnotationes,· in quibus, inquit ille, Græcorum exemplarium, et in ter se, et cum utraque vetere Latina interpretatione comparatio continetur. Sed cum illæ genuinas tantum epistolas Ignatii spectarent, alias in com mentitias et adulterinas in Appendice sua posthæc edidit. Priores ut præfert titulus, quasdam Igna tiani textus correctiones, aut variantes manuscri ptorum codicum lectiones exhibent. Posteriores ve ro vel aliarum epistolarum falsitatem, aut illarum cum apostolicis Constitutionibus similitudinem patefaciunt et demonstrant Adnotationibus Vossii solus genuinarum episto larum textus castigatur, aut enodatur; nonnullis tamen, sed paucissimis quarumdam veritas episto larum asseritur. Postquam autem Blondellus non DE VABIIS IN IGNATII EPISTOLAS NOTIS ET OBSERVA- nulla harum animadversionum errata arguisset, $1. De notis et abservationibus Vairnelii Sylvii, Martialis Mæstræi, Nicolai Vedelii et Billii. Ex iis qui aliquam epistolarum Ignatii editionem adornaverunt, plurimi illas notis observationi busque suis illustrare aggressi sunt. Ac primum quidem Vairnelius Sylvius quædam in eas observat, ad textus Græci aut versionis suæ explicationem conducentia; sed quæ ad textum spectant, pau ciora sunt, minorisque momenti. Ea tamen in omnibus Patrum Bibliothecis publicata fuerunt. Martialis Mæstræus plures quoque in easdem animadversiones vulgavit, quarum aliæ ad textum Græcum, versionemque suam pertinent; aliæ ad tunc Vossius epistola, ad Rivetum data, atque a Pearsonio in calce Vindiciarum suarum vulgata, ad illas strenue propugnandas aggressus est. Postremo Cotelerius in omnes Ignatii nostri epi stolas notas emisit atque observationes. Quas vero in genuinas ille protulit, eæ cæteris omnibus sunt longiores, iisque non solum textus illustratur, sed hæ potissimum epistolæ. Ignatio vindicantur. la aliis porro adnotationibus textum auctoris ex variis aliorum Patrum testimoniis præcipue explanat, ac quibusdam in locis de virginitate, de apostolorum conjugio, nonnullisque de hæreticis sermonem dis putationemque instituit. Cæterum omnes illæ do ctissimi viri obscrvationes ejusdem sunt geueris,

ac proprium altare aliquod fuisse negare non potue- § IV. Diaconos eucharistie non ciborum et poluum runt. § III. In eucharistia verum esse Christi corpus.' Ex his autem scriptoribus noster in primis Igna tius verum in eucharistia esse Christi corpus diser tissime docet. Siquidem ubi de hæreticis, qui Chri stum non veram, sed fictam et simulatam carnem assumpsisse garriebant, sermonem habet: «Ab cucharistia, inquit ", abstinent, propter non confi teri carnem esse Salvatoris nostri Jesu Christi pro peccatis nostris passam, etc. Et vero si tunc Chri stiani in eadem ac Calviniani nostri fuissent sen tentia, eucharistiam corporis Christi nudam dun taxat esse figuram, ab eis non potius illa rejici debuit, quam baptismus, qui vere mortis Christi fi gura esse dicitur. Imo ab illis et cucharistia non secus ac baptismus ambabus ulnis suscipienda erat; quippe qua Christum nullibi, nisi in figura, non reipsa exstitisse concluderent. Cum ergo ab illa abs tinuerint, in eadem ipsa verum corpus Christi esse persuasum habebant. Objiciet forsitan aliquis eucharistiam, etsi nu dam corporis Christi figuram, ideo tamen ab eis re jectam; quia, ut ait Tertullianus**: Vana res, quod est phantasma, figuram non admittit. Sed buc illa Tertulliani auctoritas perperam adducetur. Ibi enim doctus ille vir Marcionem, qui Christum fictum ho minem et phantasma fuisse delirabat, hoc testimo nio Jeremiæ * dicentis: Venite, mittamus lignum, etc., egregie refellit, ostenditque eo loci panem non figuram Christi simplicem et nudam, sed prophe ticam appellari. At in eucharistia juxta Calvini starum opinionem non futuri corporis prophetica, sed corporis vere exsistentis figura est. Quis au tem revocabit in dubium aliquam corporis, quod simulate et ficte tantum exsistit, posse esse figu ram. Hæretici ergo illi hanc ob causam euchari stiam, sicuti baptismum, quem fictæ Christi mor tis figuram esse concedebant, respuere non debue rant. Vim hujusce argumenti cum sentiret Claudius, Charentonensis olim minister, in aliam abiit sen tentiam. Respondit itaque " hos bæreticos stulto credidisse Christum, qui verum corpus non habuit, his verbis: Hoc est corpus meum, panem, ut cor pus suum fieret, revera adoptasse. Id vero ut pro bet, Tertullianum, loco a nobis supra citato, testem producit. Sed ibi Tertullianus de illa hæreticorum stulta opinione ne minimum quidem verbum fecit. Instat ille ex Bellarmino ab hæreticis illis non tam sacramentum eucharistiæ, quam mysterium Incarnationis fuisse impugnatum. Quid inde? Nun quid mysterium Incarnationis aliter impugnari non potest; nisi Christus panem, ut suum corpus esset, adoptasse dicatur? Hæc sane quam vana sint et fu tilia, nemo non videt. " Epist. ad Smyr. 30 lib. IV, cont. Marcion. cap. Perpet. part. 11, cap. 21, pag. 269. ³³ Epist. ad Trall. offic., cap. 42. can. 41. sess. 23. esso ministros. Observandum quoque diaconos inter sacros ado randi eucharistiæ sacramenti ministros ab Ignatio computari "Oportet et diaconos ministros exsi stentes mysteriorum Jesu Christi.... Non enim ciborum et potuum sunt ministri. Hinc etiam Ste phanus, unus ex septem primis Ecclesiæ diaconis, ab Ambrosio "vocatur: «Minister altaris; › et Lau rentius apud eumdem doctorem, Sixtum summum pontificem bis verbis compellat": Experire utrum idoneum ministrum elegeris, cui commisisti Domi nici sanguinis consecrationem. › Sed illud potissi mum in verbis Ignatii aninadvertendum, quod ipse de iisdem diaconis addidit: «Non enim ciborum et potuum sunt ministri.» Etenim hi primum quidem ut viduarum pauperumque curam gererent, ab apo stolis sunt ordinati. Verum secundarium illud eo-` rum munus, quamvis primæ ipsorum electioni oc casionem præbuisset; quibusdam tamen in regioni. bus paulo post fuit mutationibus obnoxium. Porro si quid contra Justinianus et synodus Trullana definierint, hac in re ex male intellectis, cum Neo cæsariensis concilii ", tum Chrysostomi verbis ab antiqua Patrum traditione recesserunt. § V. Ecclesiasticam hierarchiam tribus tantum sacris ordinibus componi, et episcopos presbyteris esse superiores. Animadvertendum præterea Ignatium tres Eccle siæ ministrorum ordines nec plures ullibi memorasse, episcopos scilicet, presbyteros et diaconos. Unde intelligas ecclesiasticam hierarchiam in his tantum tribus ordinibus ab eo fuisse constitutam. Quod quidem synodus Tridentina hoc canone diserte con firmat et definit 37: «Si quis dixerit in Ecclesia ca tholica non esse hierarchiam, divina ordinatione institutam, quæ constat ex episcopis, presbyteris, et ministris, anathema sit. Addamus. si lubet, Ignatium ubique etiam episcoporum præ presbyteris excellentiam ita clare docuisse, ut hanc ob causam Calvinistæ omnem, uti fuse a nobis demonstratum est, moverint lapidem, quo has epistolas ab Ignatio scriptas non fuisse ostenderent. Sed irriti fuerunt injusti eorum conatus, ac victrix ubique veritas semper triumphavit. § VI. De codicibus manu exaratis harum episto larum. His observationibus et illud adjiciemus, nullum epistolarum Ignatii codicem manu exaratum huc usque repertum fuisse, qui omnino integer sit et incorruptus. Qui enim hactenus usui fuerunt, ii pene omnes veras et falsas Ignatii nostri epistolas confundunt et permiscent. In Latinis vero exem plaribus, quæ pluribus in locis corrupta sunt, babetur versio, qua textus Græcus tam scrupulose ad litte ram redditur, ut ea omnino inelegans sit et bar cap. xi, 19. lib. De virginit., cap. Respons. ad tract. De 18, § 119. 38 lib. De

sane, qui vel minimam in examinandis codicibus manuscriptis operam collocavit, diffiteri potest in paucos admodum se incidisse bujusmodi libros, in quibus nuliæ sint vel breviores vel longiores laco næ, in quibus nulli sint oscitantium vel imperito rum librariorum lapsus, in quibus nihil omnino de sideretur. Cui vero aliquos sive Græca sive Latina manu exaratos codices fas non fuit legere, adeat, si velit, vel solum manuscriptorum librorum in Atha nasii, Augustini, aliorumque Patrum novis editio nibus elenchum, et ex eo discet plures eorum tra ctatus, epistolas et canones ex uno tantum manu exarato codice publici factos fuisse juris. Nunquid igitur est idcirco negandum hos Patrum libros, ser bara, ac sæpe sæpius obscura et difficilis. Græcus et erroribus fœdato in lucem prodierunt? Nemo porro Florentinus codex et plures habet nævos, nec integer, uti supra monuimus, sed mutilus est, et epistolam ad Romanos non repræsentat. Hauc noster Theodoricus Ruinartus, una cum sinceris Ignatii martyrii Actis ex manuscripto Colbertino typis Græcis edidit. Duos insuper epistolarum Ignatii manuscriptos codices ex eadem ditissima illustrissimi Colberti Bibliotheca nacti sumus. Alter Græcus est, sed papyraceus, nec velustæ manus alter pergaminæus ante annos quingentos exaratus est. Uterque vero omnes Ignatii epistolas germanas, suppositas, adulterinas, interpolatas, confuse ct permiste continet. Denique Pearsonius alium Græ cum codicem, septem genuinas Ignatii epistolas exhibentem ", et ei quo Goharus, Anastasius pa- mones et epistolas, verum genuinumque exhibere triarcha Antiochenus, atque Alexandrini Chronici auctor usi sunt, omnino similem se vidisse testatus est. § VII. Singularis Ernesti Tentzelii de veris Ignatii epistolis sententia refellitur. Postquam ea quæ de veris et falsis Ignatii nostri epistolis, a nobis hactenus disputata, typis excusa fuissent, in manus nostras venerunt Willelmi Ernesti Tentzelii selectæ exercitationes, quarum in tertia ille prorsus singularem de genuinis illis epi stolis sententiam amplexatus est. Cum enim Flo rentinum seu Mediceum codicem, quem solum Græcas Ignatii litteras absque interpolationibus exhibere diximus, integrum non esse, sed sicuti monuimus, mutilum, detruncatum, ac variis libra riorum mendis et erroribus corruptum vidisset; hinc ille suum induxit in animum in eo nec veras, nec genuinas repræsentari, easque nullibi exstare amplius. In hujus autem opinionis, a cæteris omni bus adeo abhorrentis, confirmationem varia pro fert testimonja, ex his litteris a Theodoreto, aliisque quibusdam antiquissimis scriptoribus deprompta, qquæ non eodem prorsus modo atque in illo Flo rentino codice leguntur. Ex quibus doctus ille vir concludit nos pro vere Ignatiano nihil prorsus ba bere, nisi quod ab Ecclesiæ Patribus, qui quatuor primis post Ignatii mortem sæculis floruerunt, con gruum sit et conveniens. Sed hæc mera sunt, absit tamen verbo invidia, hominis vigilantis somnia, vanæque ac prorsus frivolæ opiniones et conjecturæ. Nam si ex eo quod nec omnino incorruptum nec plane integrum sit veteris alicujus antiquissimorum Ecclesiæ Patrum lucubrationis exemplar, illud idcirco genuinum illius opus nequaquam repræsentare dicatur, pluri mæ sane ac propemodum infinitæ erunt illorum commentationes, quibus eadem falsitatis nota debcat inuri. Quot enim, Deus bone, eorumdem Patrum scripta, tractatus, libri et alia ejuscemodi opera ex uno tantum manuscripto codice mutilo, lacunis hiante, variisque amanuensium librariorum mendis Vindic. Epist. Ignat pag. 18. illorum opus et commentarium? Nunquid idcirco nihil aliud in eis veri et sinceri esse dicetur, nisi quod intra quadringentos ab auctoris morte annos ab aliis scriptoribus citatum legimus? Quid vero? Si scriptores illi, ut non ita raro usu venit,nihil ex his com mentationibus laudaverint, nunquid idcirco hæc venerandæ nonumenta antiquitatis rejicienda sunt ac penitus proscribenda? Age vero, quid, quæso, ex hac argumentandi ra tione de aliis fiet Patrum operibus, quæ quamvis ex pluribus manuscriptis codicibus excusa et typis edita, nullus tamen ex iisdem codicibus integer omnino, uti sæpe sæpius accidit, et incorruptus est; sed in his omnibus menda occurrunt, lapsus, erro res, hiatus et lacunæ, quæ ex nullo eorum nec sa nari possunt nec emendari? Nunquid ergo dicenduin est omnia ejuscemodi Patrum opera, dubiæ tandiu esse fidei, quandiu aliquod illorum exemplar omni bus suis numeris absolutum, et integerrimum non reperietur? Nemo certe non videt quantum hæc om nia absurda et ab omni prorsus verisimilitudine sint aliena. Certum igitur ratumque esse debet illas Patrum commentationes veras et genuinas esse censendas, quæ ex uno, sed antiquo et optimæ notæ exemplari ita eruuntur, ut in illo non ea tantum, quæ ab an tiquis scriptoribus inde laudata legimus, sed nihil etiam, nisi auctore suo dignissimum contineatur. Atqui Ignatii nostri epistolas, ex Florentino codice divulgatas, tales esse invictissimis, uti quidem ar bitramur, argumentis, superius demonstratum est. Cæterum illæ Ignatii epistolæ non în solo codice Florentino repertæ sunt; Usserius enim alios nactus est, qui quamvis Latini sint, quia tamen eundem ac Florentinus Ignatii textum exhibent, in iis sin ceras genuinasque illius epistolas repræsentari uul lus plane dubitandi locus est. Ad Tentzelii itaque conjecturas quod attinet, illæ dubio procul, nullo amplius feriente aut impellente, sed se ipsis ruunt et evanescunt. Et vero si quæ in memoratis codicibus variantes lectiones, aut leves